Downloaded from YTS.MX
NETFLIX — FILM DOKUMENTALNY
Official YIFY movies site: YTS.MX
O mój Boże.
O mój Boże. Czekaj.
Są.
Wydostanie z Afganistanu zagrożonych osób jest jeszcze pilniejsze,
bo pojawiły się doniesienia, że talibowie chodzą po domach,
szukając osób ze swojej czarnej listy.
UPADEK KABULU 15 SIERPNIA 2021
Dobry Boże!
SIŁY POWIETRZNE STANÓW ZJEDNOCZONYCH
Bashir! Nie zostawię cię tu.
Nie wyjadę. Nigdzie bez ciebie nie jadę.
Jedziemy razem albo wcale.
ZARIFA GHAFARI: WSZYSTKO W JEJ RĘKACH
STYCZEŃ 2020
19 MIESIĘCY PRZED UPADKIEM KABULU
Kosztowała dwa biliony dolarów i życie tysięcy ludzi.
Najdłuższa wojna Ameryki być może nareszcie dobiega końca.
20 lat temu inwazja pod wodzą Stanów Zjednoczonych
zakończyła brutalne rządy talibów w Afganistanie.
Teraz talibowie i Stany Zjednoczone prowadzą negocjacje w Katarze.
Będzie przemawiać Zarifa Ghafari, burmistrzyni Maidan Wardak.
Przez 50 lat Afgańczykom narzucano wojnę.
Nie chcemy więcej wojny.
Stańcie przy swoich siostrach.
Pozwólcie, aby się uczyły,
tak by mężczyźni i kobiety
mogli razem odbudowywać kraj.
Wy, młodzi, musicie pracować, by to osiągnąć.
Uczcie się i pracujcie. Rywalizujcie ze swoimi rówieśnikami.
Rzućcie broń i weźcie do ręki pióro.
Zbudujemy ten kraj dzięki pracy piór i edukacji.
- Chcemy bezpieczeństwa! - Chcemy!
- Chcemy edukacji! - Chcemy!
Chcemy pokoju!
Chcemy bezpieczeństwa!
Chcemy pokoju!
Działajmy wszyscy razem.
Kobiety i mężczyźni, bądźmy odważni i bądźmy razem.
Ciężko pracując i starając się ze wszystkich sił, sami odbudujemy kraj.
Niech żyje Afganistan!
MAIDAN WARDAK 40 KM OD STOLICY AFGANISTANU, KABULU
PROWINCJA OTOCZONA PRZEZ TERYTORIA TALIBÓW
Ubiegałam się o stanowisko burmistrza Maidan Wardak.
Od pierwszego dnia moich starań o to stanowisko
napotykałam problemy.
Przez dziewięć miesięcy starano się nie dopuścić, żebym objęła tę funkcję.
Ale się nie poddałam.
Mężczyźni mieli w tym kraju swoją szansę przez ostatnie 40 albo 50 lat.
Co osiągnęli? Nic.
Gdzie indziej nie ma kobiet burmistrzów. Czemu Maidan?
Kobieta! Mało tu mężczyzn?
Nasi mężczyźni są silni jak dęby.
Powinna siedzieć w domu, sprzątać i gotować.
Dziećmi się zająć.
A nie zabierać się za dyrygowanie nami.
Proszę o podpis, muszę to zanieść do sekretariatu gubernatora.
Proszę postawić krzesło tutaj. Witam, co słychać?
Dzień dobry.
Jak się panowie mają?
Cieszę się, że tylu panów widzę.
Tylko to biuro w całej prowincji działa w ten sposób.
Zamierzam walczyć o to,
żeby kobiety miały tu prawa edukacyjne.
Będę pracować, żeby to osiągnąć.
I nie odejdę stąd, choćbyście mieli mnie po dziurki w nosie.
Podpisane.
Stany Zjednoczone i talibowie zakończyli niedawno
ostatnią rundę negocjacji pokojowych,
których celem jest zakończenie wojny w Afganistanie i podpisanie
trwałego porozumienia pokojowego.
Talibowie chcą zawrzeć układ.
Zobaczymy, czy chcą. To musi być prawdziwy układ, zobaczymy.
Cholera, niech szlag trafi to wszystko!
W imię Allaha. Niech Bóg ma nas w swojej opiece.
MASSOUM KIEROWCA I OCHRONIARZ ZARIFY
Jestem kierowcą pani burmistrz
Zarify Ghafari, a także ochraniam ją przez całą dobę.
Cieszę się,
że mogę służyć kobiecie,
która bez reszty poświęca się służbie swojemu krajowi
i jego mieszkańcom.
Jak miniemy te pustynie, poczujemy się bezpieczniej.
Zwolnij. Jedź wolno.
Coś jedzie z naprzeciwka.
Przekraczam dozwoloną prędkość,
jedną rękę trzymam na kierownicy, a drugą na pistolecie,
ponieważ drogę, którą codziennie wiozę Zarifę,
prowadzącą z Kabulu do Maidan Shar, kontrolują talibowie.
Ona występuje w obronie mnie i naszego ludu.
Myślę o niej w każdej sekundzie mojego życia.
DOM ZARIFY KABUL
Dostałam od talibów ten list:
„Szanowna Pani Zarifa Ghafari. Salam alejkum.
Pomimo naszych ostrzeżeń nadal prowadzi Pani pogańskie poczynania
i w imieniu demokracji szerzy w naszym społeczeństwie występek.
Po raz ostatni
nakazujemy Pani opuścić Maidan Wardak w ciągu tygodnia.
Odmowa pociągnie za sobą zamach na Pani życie.”
No i nie wyjechałam z Maidan Wardak.
Wysłano go w listopadzie 2017 roku.
Mamy rok 2020, a ja nadal pracuję.
Ciągle żyję i, z Bożą pomocą, będę żyła.
Pochodź sobie, malutka.
No dalej, szybciutko!
ZAMZAMA CÓRKA MASSOUMA
Szybciutko! Dasz radę.
Kiedy poznałem Zarifę, naprawdę chciałem jej pomóc.
W głębi serca traktowałem ją jak siostrę.
Zarifa walczy o wolność słowa w swojej ojczyźnie.
O prawa kobiet i prawa człowieka.
Ale w ramach islamu.
- Jak długo już tu siedzisz? - Od zeszłej nocy.
Co ja mam zrobić, kochana?
Nie płacz.
Proszę.
Dziękuję!
Jej przeciwnicy twierdzą,
że to, co ona robi, to bluźnierstwo.
MUSAFER TALIBSKI DOWÓDCA
TERYTORIUM TALIBÓW
Mieszkamy tu od pięciu lat.
Od pięciu lat nie wjechał tu ani jeden rządowy pojazd.
Nie ruszyli się za główną drogę.
O wszystkim decydujemy tu my.
My karzemy za walki czy zabójstwa.
Rząd tu nie istnieje.
Salam alejkum.
Wszystko gra?
Rząd zawiódł Afgańczyków.
Zapytajcie tu ludzi, czy rząd coś dla nich zrobił.
Jesteśmy z tego kraju i będziemy mu służyć.
Dzielni mudżahedini!
Zanim nie wprowadzimy panowania islamu na całym świecie,
nie poddamy się nikomu.
Postawiono mnie tu, bym walczył z ludźmi.
Nakazano mi zabijać ludzi.
Niszczyć ludzi, ścinać im głowy.
Aż uwierzą, że nie ma innego boga niż Allah.
Walczę w tych górach od najazdu Amerykanów w 2001 roku.
Spójrzcie na mnie, mam 36 lat,
a wyglądam na 40 albo 50.
Walczymy o to, by w tym kraju obowiązywało prawdziwe prawo szariatu.
Gdy obetnie się jedną rękę, inne nie będą kraść.
Zgniecie jednego człowieka, inni nie będą popełniać homoseksualizmu.
Ukamienuje się jedną, inne nie będą cudzołożyć.
Tak jest sprawiedliwie, to jest nasza droga.
Pamiętam, gdy byłam mała, za rządów talibów,
pewnego dnia talibowie zaprowadzili kobietę na stadion w parku Chaman Hozori.
1999 POPRZEDNI REŻIM TALIBÓW
Kazali jej założyć niebieską burkę.
Obok niej stanął mężczyzna,
który strzelił jej w głowę z kałasznikowa.
Widziałam to, gdy byłam mała.
Zobaczymy jeszcze te okropieństwa.
Okropieństwa talibów.
Strach przed talibami.
Zobaczcie, jak powstrzymujemy naszych wrogów w Afganistanie.
Zostawiamy na pustyni samochód wypełniony materiałami wybuchowymi.
Przyjeżdżają sprawdzić, czyje to auto.
Wtedy samochód wybucha.
Czy od 40 lat jest tak niebezpiecznie dlatego,
że taka kobieta jak Zarifa Ghafari porusza się swobodnie po prowincji?
Powinien jej towarzyszyć mąż.
W tym kraju nie powinno być występku.
Bóg każe nam zabijać ich bez wahania.
Zbliżamy się do punktu kontrolnego.
To strona rządowa.
To jest miasto, z tym tu nie można.
Jak masz to na głowie, to cię aresztują.
Powiedzą, że talibowie weszli do miasta.
A tak - nie ma talibów.
Dzień dobry.
Skąd pan jedzie?
LUTY 2020 18 MIESIĘCY PRZED UPADKIEM KABULU
Musimy się stąd jak najszybciej wyprowadzić.
- Natychmiast, sprawa jest poważna. - Jak to?
Śledzą nas.
Śledzą mnie ze względu na ciebie.
Wszystkich nas śledzą.
Muszę być bardzo ostrożny.
Czemu wcześniej nic nie mówiłeś?
Nie chciałem, żebyś się bała.
Nie jest dobrze. Musimy się przeprowadzić, zanim nas zabiją.
BASHIR NARZECZONY ZARIFY
Złap od dołu, Bashir.
Jeden niech złapie od góry.
- Ładujemy teraz czy później? - Nie.
Dajmy to na górę.
Patrz, co ona ma!
Niech pan to weźmie i da tam.
Nie zniszczcie go. Chwileczkę!
Uwaga, nie ubrudźcie go. Szybko!
Czasami jest trudno.
Kiedy zdajesz sobie sprawę, że ktoś chce cię skrzywdzić,
ktoś cię śledzi albo chce przysporzyć ci kłopotów.
Bywa bardzo ciężko.
Ale takie jest życie w Afganistanie.
Trzeba to po prostu zaakceptować.
Kobiety takie jak ja
lubią wierzyć w siebie.
Jeśli kobieta w Afganistanie nie umie prowadzić,
zwłaszcza teraz,
to chyba musi mieć połamane ręce i nogi!
Nie dodawajcie już więcej.
Wniosłeś to wszystko na górę? Nie trzeba.
No co ty.
Dobra, daj mi to. Wnieś tu.
- Daj mi. - Nie, to bardzo ciężkie.
Kabul został pięknie odbudowany. Wygląda wspaniale.
Pokaż mu.
Niech też zobaczy Kabul. Patrz!
Patrz, jaki piękny jest Kabul.
Moja ojczyzna To moja duma i miłość
Moja ojczyzno Dla ciebie się poświęcę
Ojczyzno, wszędzie gdzie się znajdę
Ty dodasz mi ducha, ty napełnisz odwagą
TERYTORIUM TALIBÓW
- Tędy przyszliśmy, tak? - Tak, tędy.
Ale macie samochód!
Miło mi pana poznać.
Jak masz na imię? Mohammad?
- Jesteś Mohammad? - Tak.
- To jego siostra? - Tak.
Mają jeszcze małego brata,
młodszego od nich.
- Ona nic nie widzi? - Nie, nic.
Dziękuję za pana ciężką pracę.
Wyrecytuj jakiś werset z pamięci.
Szukam schronienia u Boga przed szatanem przeklętym
W Imię Allaha miłosiernego, litościwego
Talibowie nie chcą, żeby Afgańczycy,
zwłaszcza kobiety, zdobywali edukację.
Dlatego że edukacja zaprzecza wszystkiemu, w co oni wierzą.
Dlatego że ludzie wykształceni zadają pytania,
a oni boją się pytań.
Gdy spotykam się z ludźmi z innych społeczności,
proszę, żeby kształcili swoje dzieci,
bo edukacja to jedyne wyjście z sytuacji w Afganistanie.
Witajcie. Co słychać? Wszystko dobrze?
Dziękujemy, że tu przyszliście.
Dziękuję.
Nasze dziewczynki się uczą. Mają…
Mają różne lekcje.
Kiedy byłam mała, uczyłam się. Mam tytuł licencjata i magistra.
Żeby się uczyć, musiałam chodzić godzinę w jedną stronę do szkoły w Paktice.
Często zdarzały się ataki samobójcze i walki.
Ojciec zakazał mi chodzić dalej do szkoły.
Więc zaczęłam robić to potajemnie.
Szłam do szkoły po cichu, kiedy poszedł do pracy.
Moim największym marzeniem było,
żeby rodzice byli dumni
z mojej reputacji i moich wyników.
Proszę, kształćcie swoje córki i posyłajcie je do szkoły.
Dając wykształcenie jednej dziewczynce albo kobiecie, ratujecie dziesięć pokoleń.
Kto chce podać przykład?
W imię Allaha, czy są chipsy ziemniaczane?
Zdanie wykrzyknikowe wyraża zaskoczenie.
Gdy kogoś zaskakujemy.
Edukacja to klucz do rozwoju kraju.
To walka między ignorancją a wiedzą.
Walka między światłem a ciemnością.
Wiesz, mamo,
czasem naprawdę nie chce mi się wstawać z łóżka.
Ale wstaję i pracuję dalej, bo muszę.
W tym kraju każdy, kto uczciwie pracuje, szybko ginie zamordowany.
Niestety, taka jest prawda.
Niech cię Bóg ma w opiece. Musisz na siebie uważać.
Mój tata jest oficerem. Wydaje mu się, że dom to wojskowe koszary.
Wydaje rozkazy, a my należymy do jego batalionu.
Musiałam przekonać ojca,
że potrafię.
Zawsze musiałam walczyć z zachowaniem i sposobem myślenia mojego taty,
nawet w kwestii pójścia na studia.
Przynajmniej jego nastawienie udało mi się zmienić.
To chyba największe osiągnięcie w moim życiu.
MARZEC 2020 17 MIESIĘCY PRZED UPADKIEM KABULU
Mam lot stąd do Dubaju,
z Dubaju do Francji
i z Francji do Stanów, do Waszyngtonu.
Ja i cały nasz kraj jesteśmy z ciebie dumni.
Stany Zjednoczone podpisały układ pokojowy z talibami.
Prezydent Trump powiedział, że wojska amerykańskie opuszczą Afganistan,
jeśli talibowie przestaną używać siły wobec wojsk USA.
Bashir, kochanie, jedyny mały plus tego układu jest taki,
że jeśli któraś ze stron go naruszy,
to przestanie obowiązywać.
Zrób tam kampanię. I miej ufność w Bogu.
Twój głos jest silny.
Muszą usłyszeć twoje słowa i twoje przesłanie.
Nie płacz, bo nie polecę.
Nie, nie. Idź.
Jesteśmy dumni, że wraz ze współpracownikami z całego świata
wybraliśmy grupę niesamowitych kobiet,
które dają przykład wyjątkowej odwagi i przywództwa
w obronie praw człowieka,
równości kobiet i postępu społecznego,
często ponosząc wielkie osobiste ryzyko.
Zarifa Ghafari, pierwsza kobieta burmistrz,
wraz z dziesięcioma innymi kobietami z różnych części świata,
otrzymała nagrodę dla Kobiet Niezwykłej Odwagi
przyznawaną przez departament spraw zagranicznych USA.
Nazywam się Zarifa Ghafari.
Nie jestem bohaterką.
Jestem po prostu burmistrzynią Maidan Shar.
Kobiety z mojego pokolenia nie zapomniały rządów talibów
i niepokoimy się o naszą przyszłość.
Zwracam się do państwa o dalsze wsparcie,
tak by proces pokojowy w Afganistanie
nie wymazał zdobyczy, które stały się naszym udziałem
od mrocznych czasów reżimu talibów.
Fakt, że tę ogólnoświatową nagrodę za odwagę otrzymała Zarifa Ghafari,
burmistrzyni Maidan Wardak,
świadczy o zasadniczej zmianie naszego systemu politycznego.
Hej, Bashir, kochanie.
Prezydent wspomniał o mnie na ceremonii inauguracji parlamentu!
Powiedział, że jestem odważną kobietą!
I że cały kraj jest ze mnie dumny!
Kocham cię!
Wow, jestem z ciebie bardzo dumny!
Jesteś dumą naszego kraju i już!
Nie zginiesz, póki my żyjemy.
Najpierw umrę ja, a ty po mnie.
A potem razem wejdziemy do nieba i będziemy tam żyć wiecznie, dobrze?
Mój narzeczony, Bashir…
Mój drogi Bashir…
Sprawia, że się uśmiecham.
Gdy zdał sobie sprawę, że znalazłam swój cel w życiu,
stanął u mojego boku
i wspiera mnie we wszystkim.
Kibicuje mojej pracy, cieszy się i świętuje moje sukcesy.
Ta jest piękna.
Te są dziecinne. Te mi się w ogóle nie podobają.
To już wszystkie. Ta.
Kto by pomyślał, że to się stanie tak szybko?
Proszę stanąć bliżej.
Przyszłam tu wybrać suknię ślubną.
To niesamowite.
Jestem chyba najszczęśliwszą kobietą w Afganistanie,
mając takiego towarzysza życia jak on.
Zobacz, jakiego mam dzidziusia.
Dlaczego?
O co ci chodzi, tato?
O co ci chodzi?
No to wynajmę sobie własny dom, tato.
Okej, dziękuję.
Ciągle użeram się z takimi głupotami.
Poważnie.
Nie jestem dzieckiem.
On myśli po staremu: pan młody nie powinien przychodzić do mojego domu
aż do czasu, gdy będziemy po ślubie.
Zgodnie z tradycją powinien odprowadzić pannę młodą do domu,
posiedzieć chwilę i wyjść.
Tak?
Teraz mój tata mówi, że sobie tego nie życzy.
Czego tak naprawdę chcesz, tato? No powiedz.
Nie muszę ci mówić. Po prostu rób to, co ci każę.
Nie, tato. Na litość boską, to jest moje życie.
Dlaczego? Czego ty chcesz?
Dopóki się nie pobierzecie, ma nie przychodzić do mojego domu i koniec!
Jak to? Wyrzucasz mnie z domu?
Wyrzucasz mnie z domu?
Czy to jest twój dom?
Wiecie, jest o wiele trudniej, niż można sobie wyobrazić.
Zwłaszcza dziewczynie, która chce mieć wszystko.
Która chce wszystko robić sama.
Utrudnia się jej życie od momentu, gdy opuści dom rodzinny,
aż osiągnie stanowisko.
Jest trudno.
Żyję w społeczeństwie, w którym muszę walczyć nawet z przekonaniami mojego ojca.
Nawet własnemu tacie muszę tłumaczyć,
że jestem człowiekiem.
W dniu dzisiejszym doszło do zamachu
na burmistrzynię Maidan Wardak, Zarifę Ghafari.
Jak mówi, gdy wracała do domu z Maidan Wardak,
w dzielnicy Kabulu Khushal Khan w jej kierunku padły strzały z samochodu.
Był ze mną mój narzeczony, który prowadził samochód.
Zaczęli do nas strzelać,
zanim udało nam się
wyciągnąć naszą broń.
To tylko jeden z wielu zamachów, które miały miejsce w ostatnich tygodniach.
Talibowie atakują urzędników rządowych w stolicy,
próbując pokazać ludziom, że rząd nie kontroluje sytuacji.
Kto tam?
Wejdź. Jak się masz?
Muszę powiedzieć ci coś ważnego.
Siatka Haqqani chce nam zrobić krzywdę.
Na początku nie traktowałam tego serio,
ale po tym telefonie rozumiem, że to poważna sprawa.
Powiedzieli, że przekażą to też innym departamentom.
Ale powinieneś sam też podjąć jakieś środki.
Niech Bóg ma nas w opiece. Musimy bardzo uważać.
LISTOPAD 2020 DZIEWIĘĆ MIESIĘCY PRZED UPADKIEM KABULU
Abdul Wasi Ghafari, ojciec Zarify Ghafari,
burmistrzyni prowincji Maidan Wardak,
i dowódca oddziału uderzeniowego ministerstwa obrony,
zginął wczoraj w zamachu przed swoim domem w Kabulu z rąk uzbrojonych ludzi.
Przepuśćcie karawan.
Proszę, wujku! Mogę go jeszcze raz zobaczyć?
- Już go widziała. - Chcę go ostatni raz zobaczyć.
Dobrze, wsiądź z tej strony.
Czekaj. Z tej strony.
Odpoczywaj w pokoju. Jesteśmy przy tobie.
Wszystkim się zajmiemy.
Jesteś bohaterem, męczennikiem!
Zajmiemy się tym, tato!
No już, musisz wysiadać.
Chodź, kochanie! Ludzie czekają.
Chodź, kochanie, wszyscy czekają,
przecież wiesz.
Talibowie przyznali się do zamachu.
Czuję się winna temu, co przydarzyło się mojemu ojcu i mojej rodzinie.
Gdyby nie ja,
mój ojciec by żył.
Czasami żałuję, że źle o nim myślałam.
Tak bardzo mi go brakuje.
Wczoraj gdy kładłam się spać…
myślałam sobie,
że trudno uwierzyć,
że mój mąż nie żyje.
I że tak łatwo od nas odszedł.
Był zdrowym człowiekiem,
który wyszedł z domu pełen nadziei.
A oni go brutalnie zamordowali.
Tak łatwo go straciliśmy, że pytam sama siebie: „Gdzie on się podział?”.
Jakby to był koszmarny sen.
NOMAN NAJMŁODSZY BRAT ZARIFY
Noman coś napisał.
Będzie jeszcze raz?
Napisał w szkole dwa listy, jeden do mnie, a drugi do swojego taty.
Napisał: „Kochany tato,
dziękuję, że byłeś ze mną do czasu, gdy miałem dziewięć lat.
Ale zostawiłeś nas tak szybko".
Napisał też do mnie.
„Dziękuję, że jeszcze żyjesz”.
Czytałam i myślałam sobie,
że dziecko w jego wieku
powinno bawić się na placu zabaw.
A jego jedynym życzeniem jest, żeby jego mama żyła.
Wskakuj!
No dalej, chodź.
Hej, mamo, zrób tak i postaraj się nie myśleć o płaczu.
To jest właśnie ten ból,
który my, Afganki, musimy znosić.
W każdej sekundzie życia czekamy na to, co się zaraz wydarzy.
Wojna, wojna, ciągle wojna.
Przychodziło tu wiele krajów, twierdząc, że nam pomogą.
Gdzie jest wasza pomoc?
Nadal rozpaczamy.
Nadal cierpimy.
Po co w ogóle tu przyjeżdżaliście?
A teraz wyjeżdżacie i coście osiągnęli?
Owacje dla najlepszych synów naszego narodu!
Jestem dumna, że jestem córką oficera armii,
który służył przez 37 lat.
Jestem córką jednego z was.
Tchórzliwi, nikczemni i bezwstydni wrogowie
zamordowali mi ojca.
To brutalni tchórze.
Gdyby zginął w walce, nie rozpaczałabym.
Ale oni zabili ojca na oczach mojego młodszego brata.
To było tchórzostwo.
Zabili go przed naszym domem.
Strzelili mu w tył głowy.
Gdy ojciec padł męczeńską śmiercią,
wszyscy mówili: „Zarifa zrezygnuje z pracy w Maidan Wardak i ucieknie”.
Ale moja mama powiedziała,
żebym się nie poddawała
i walczyła dalej, dopóki starczy mi tchu.
Nabieramy powietrza, skupienie
i pociągamy za spust.
KWIECIEŃ 2021 CZTERY MIESIĄCE PRZED UPADKIEM KABULU
Jestem czwartym prezydentem Stanów Zjednoczonych,
za którego kadencji w Afganistanie są obecni amerykańscy żołnierze.
Nie przekażę tej odpowiedzialności na piątego z kolei prezydenta.
Amerykańskie wojska opuszczą Afganistan przed 20 rocznicą
haniebnego zamachu z 11 września.
Czas, by amerykańscy żołnierze wrócili do domu.
Zaczyna się.
Obie strony wymieniają się „prezentami”.
Od rana. I tak już od tygodnia.
Sytuacja jest niewesoła.
Wojsko wyruszyło odbić tamten dystrykt.
Jaghato?
W odpowiedzi na wiadomość o bliskim wycofaniu się wojsk amerykańskich,
w całym kraju trwają zamieszki wywołane przez talibów.
W ciągu ostatniego roku wiele się zmieniło.
Jest mniej bezpiecznie, pojawiła się mafia i kradzieże.
Wiele się zmieniło.
Wojna pożera biednych i bezbronnych.
Trzymając z rządem, zginiesz z rąk talibów.
Trzymając z talibami, zginiesz z rąk rządu.
Niezależnie od okoliczności trudno się tu żyje.
Część sił afgańskich została otoczona w dystrykcie Raghistan.
Żołnierze powiedzieli mediom,
że brakuje im jedzenia i wyposażenia.
Talibowie próbują odciąć łączność z dużymi miastami.
Prowincje upadają jedna po drugiej.
Talibowie twierdzą, że kontrolują 80% kraju.
Politycy żebrali o pieniądze od świata
i pakowali je do własnych kieszeni.
Przez to ludzie wkurzają się na rząd
i popierają talibów.
TERYTORIUM TALIBÓW
Społeczność międzynarodowa twierdzi,
że przysłała pieniądze na pomoc Afganistanowi.
Gdzie w Afganistanie pomogli?
Okłamali Afgańczyków, mówiąc, że nam pomogą.
Gdzie jest ta pomoc? Rozejrzyjcie się dookoła.
Nie ma mostów, nie ma dróg, nie ma przychodni, lekarzy ani szkół.
Z bożą pomocą sami zbudujemy ten kraj.
Daj tu tych 20 ludzi, niech będą gotowi.
Jesteście nowymi żołnierzami nowej jednostki.
Gdzie on ma kurtkę?
Dajcie mu kurtkę.
- Przywieźli ręczniki? - Nie przywieźli.
Dobra, to załóż chustę.
Masz duża głowę, nie pasuje.
Zawiązałeś do góry nogami.
Źle to zszyli.
Tak to zrobili.
Wszyscy byliście świadkami przybycia do Afganistanu okupantów.
Okupanci złupili Afganistan.
Złupili cały Afganistan.
Zniszczyli ludziom domy.
Pochodzę z małej wiejskiej miejscowości,
podobnie jak większość talibów.
Talibem jest mój brat, talibem jest mój kuzyn.
Jesteśmy z jednej krwi.
Droga, którą wybrali,
nie jest moją drogą.
Talibowie to Afgańczycy, którzy zostali wprowadzeni w błąd.
Hej, zagrajmy w piłkę.
Chodźcie, chłopaki!
Na terenach kontrolowanych przez rząd dochodzi do porwań i napadów.
Nasze terytorium jest w 100% bezpieczne.
Można podróżować gdzie się chce, w dzień i w nocy.
Powinieneś dostać żółtą kartkę.
W Afganistanie trzeba chwycić za broń.
Sam głos to za mało, by coś zdziałać.
Co się dzieje?
Wypadek samochodowy.
Wypadek, czy oni walczą?
Nie, podjedźmy.
Zaparkuję tam i zobaczę, co się dzieje.
To protest.
Wszystko dobrze, panie dowódco, dziękuję. A u pana? Dziękuję.
Na drodze z Kabulu do Maidanu odbywa się protest.
W nocy w operacji jednostki 001 zginęło trzech cywili.
Był zwykłym robotnikiem, nikim więcej.
Był kierowcą traktora.
Czemu go zabili?
Zastrzelili go w nocy. To niesprawiedliwość!
Zróbcie przejście!
Zabito niewinnego człowieka.
Nie chcemy marionetek Ameryki! Nie chcemy tego alfonsa!
Niech żyją mudżahedini.
Droga jest zamknięta z powodu działań wojskowych.
W Kunj trwają walki.
Proszę zostać w samochodzie.
Zobaczymy, co się wydarzy. W Bogu nadzieja.
SIOSTRA ZARIFY KABUL
Ryż jest dla ciebie.
- To jest ryż? - Nie, fasola.
W Mazarze są talibowie?
W kilku prowincjach, do których weszli,
podobno zmuszają młode dziewczyny i kobiety,
żeby za nich wychodziły.
W najgorszym razie, jak będę musiała, wyjdę za taliba,
a wtedy sama zostanę talibką i go zabiję.
Wiem, co zrobię.
- Mieszkamy na szóstym piętrze, nie? - No tak.
W jednej windzie jest siatka, ale w drugiej nie ma.
Otworzymy ją.
Ja skoczę pierwsza, potem ona.
Ona skoczy na mnie,
bo nie chce umrzeć, ale my umrzemy.
Spadnie na nas i nie poczuje bólu.
Ja umrę pierwsza, a potem pozostałe.
Bo jak nie, to będziemy musiały pochować nasze telefony,
założyć burki i siedzieć w domach.
To nie lepiej poślubić taliba, niż rzucić się z budynku?
Nie, ja wybieram szyb windy.
Talibowie wychłostali kobietę
za to tylko, że była poza domem bez mężczyzny.
Nie wiem, jak to się może godzić z człowieczeństwem, logiką czy islamem.
Co będzie, kiedy się wycofają?
Wybuch wstrząsnął dziś szkołą w Kabulu.
To cena, jaką płacą dziś dziewczynki w Afganistanie za chodzenie do szkoły.
Islamscy ekstremiści sprzeciwiają się edukacji dziewczynek.
Podczas gdy siły międzynarodowe się wycofują,
ekstremiści mordują te, które chcą się uczyć.
Witam, dzień dobry.
Przepraszam, panie doktorze.
Zobacz, kto tu jest.
Pani burmistrz Maidan Wardak przyjechała z daleka, żeby się z tobą spotkać.
Chce zobaczyć, jak się czujesz.
Bądź silna.
Moja kochana.
Salam alejkum, moja droga siostro.
- Jak się czujesz? - Dobrze.
- Gdzie byłaś w chwili zamachu? - Wychodziłyśmy ze szkoły.
Zrobiłyśmy dwa kroki i wtedy wybuchło.
Byłam przerażona i bałam się.
Nie wiedziałam, czy żyję, czy umarłam.
Miałam nadzieję, że mama się nie przerazi i wrócimy do domu.
- W której jesteś klasie? - W ostatniej.
Ostatniej klasie liceum?
Więc kiedy skończysz szkołę, chcę cię widzieć na studiach, zgoda?
My, Afgańczycy, nie poprzestajemy na jednej czy dwóch osobach.
Oni zabili kilkadziesiąt dzieci.
Lew, kiedy poluje, zabija i pożera jedną ofiarę.
Nie zabija całej rodziny.
Nie chcę, żeby moja rodzina dalej płaciła za moje decyzje.
Te książki są moje.
Saliheen, powiem ci. Daj to tutaj.
CZERWIEC 2021 DWA MIESIĄCE PRZED UPADKIEM KABULU
Witajcie, bracia, jak się macie?
Przenoszą mnie do Kabulu na nowe stanowisko.
Chciałam się z wami pożegnać.
Jeśli kiedykolwiek kogoś uraziłam, to proszę o wybaczenie.
Życzę wam wszystkiego dobrego.
Dziękuję bardzo.
Dziękuję bardzo. Trzymajcie się!
Bardzo dziękuję, panie Haji.
Możesz iść. Ja zaraz przyjdę.
Dostała nową pracę w ministerstwie obrony,
ale nie weźmie mnie ze sobą.
Czemu straciłem pracę?
Czy robiłem coś nie tak?
Czy nie pomagałem im…
w potrzebie?
Czy nie byłem gotów się dla niej poświęcić?
Przeciwnie…
Osłaniałem ją przed kulami, kiedy wpadliśmy w zasadzkę.
A teraz mnie zostawiła.
Poświęciłem się dla niej
i stałem się wrogiem całego państwa talibów.
To było moje największe poświęcenie dla niej.
Dostałam nową pracę w ministerstwie obrony.
Zejdź na dół, zaraz przyjdę.
Chciałam, żeby Massoum dalej był moim kierowcą,
ale ministerstwo ma ścisłe przepisy
i nie pozwolili mi mieć cywilnego kierowcy.
Niestety Massoum uważa, że go zdradziłam.
Kiedy człowiek widzi, że świat go zawiódł,
w każdym widzi zdrajcę i wydaje mu się, że wszyscy go zdradzili.
KABUL - OBÓZ DLA RODZIN PRZESIEDLONYCH W WYNIKU WALK Z TALIBAMI
Kieruję wydziałem ds. ofiar i niepełnosprawnych.
Tam jest moje auto, mam identyfikator.
Szukam rodzin żołnierzy.
Przygotowuję listę nazwisk. Ministerstwo obrony im pomoże.
- Imię ojca? - Mohammadullah.
- Jak? - Mohammadullah.
Gdzie stacjonował pani syn? Ma pani dokumenty?
Szukam rodzin żołnierzy.
Próbujemy wam pomóc.
Potrzebne nam po prostu schronienie.
Czy ktoś z waszej rodziny służył w armii narodowej?
Nie, siostro.
Dzień dobry. Czy pana syn był w armii narodowej?
Nie.
Szukamy rodzin żołnierzy z armii narodowej.
Ojciec nazywa się Mohammad Noor?
Mąż jest w wojsku a jego bracia polegli.
Przepraszam, siostro, co to za lista?
Bashir, zajmij się tym.
Zamordowano dwóch członków rodziny.
Rodziny funkcjonariuszy policji będą spisywane jutro.
Ja nie mogę rejestrować rodzin policjantów.
Słyszy pani?
Nie mogę nic zrobić!
Co ja mam robić, kochana? Proszę coś zrobić.
Ale co ja mogę zrobić?
To zależy od pani.
Jestem w okropnej sytuacji. Syn jest chory psychicznie, drugi zaginął.
Mąż zginął w walkach.
Pójdę już. Niech Bóg panią błogosławi.
Niech Bóg ma w opiece pani ojca.
Talibowie przejęli dziś kontrolę nad wieloma dystryktami.
Oznacza to, że kontrolują większość kraju,
poza największymi miastami.
Jestem teraz bezrobotny.
Tysiące młodych ludzi takich jak ja
smaży się w tym piekle.
Najgorsze jest rozczarowanie.
Siły amerykańskie opuściły bazę wojskową w Afganistanie,
która była ośrodkiem trwającej 20 lat walki z talibami i Al-Kaidą.
Zaangażowanie USA w walkę z terrorystami
w tym kraju dobiega końca.
Większość sił NATO po cichu wyjechała
jeszcze przed zapowiedzią wycofania się USA przed 11 września.
Tymczasem trwają walki w Kandaharze,
drugim co do wielkości mieście kraju.
W ten sposób stolica Afganistanu, Kabul,
jest coraz bardziej odizolowana od reszty kraju.
Stan bezpieczeństwa szybko się pogarsza
i Waszyngton wzywa Amerykanów do natychmiastowego wyjazdu.
Talibowie są o krok od zdobycia Lashkar Gah.
Talibowie szybko posuwają się w kierunku stolicy Afganistanu, Kabulu.
Inna strategiczna stolica…
Talibowie zdobyli stolice dwóch prowincji w ciągu zaledwie dwóch dni.
Szybkość, z jaką się posuwają, zdziwiła wszystkich.
Wygląda na to, że upadek stolicy jest już nieunikniony.
O mój Boże.
O mój Boże. Czekaj.
Są.
Prezydent Afganistanu Ashraf Ghani zniknął.
Wyjechał z kraju.
Uciekł, a tymczasem talibowie nawołują do, jak to nazywają,
pokojowego przejęcia władzy tu w Kabulu.
Dwadzieścia lat po wydaniu przez Zachód wojny talibom,
z powrotem przejęli kontrolę nad Afganistanem.
Dziś rano talibscy bojownicy weszli do afgańskiej stolicy.
Obecna sytuacja bardzo mnie niepokoi.
Kontaktowała się pani z ambasadą USA?
Gdyby mogła pani zarekomendować
mnie i moją rodzinę, mojego męża,
komukolwiek, najlepiej w ambasadzie USA,
byłabym wdzięczna.
Dziękuję.
Nie wiem, dlaczego zostaliśmy na to skazani.
Wiem, że jeśli zostanę, nie przeżyję.
Nie chcę wyjeżdżać.
Nie mam wyboru.
LOTNISKO W KABULU
Niebo nad Kabulem pełne jest helikopterów,
którymi dyplomaci i obcokrajowcy uciekają z Afganistanu.
Ludzie czekają wokół lotniska.
Nie tak miało się to skończyć.
Wyjeżdżają.
- Dokąd jadą? - Trwa ewakuacja Kabulu.
Dużą, tą dużą.
Wyjeżdżamy tylko, jeśli uda się razem.
Inaczej nie jedziemy.
Budowałam ten dom z taką nadzieją.
Miałam takie nadzieje na życie.
Już dobrze.
Bóg jest łaskawy.
Nie możesz tu zostać.
Bashir, nie zostawię cię tu.
Nie wyjadę. Nigdzie się bez ciebie nie ruszę.
Jedziemy razem, albo w ogóle.
Słuchajcie, dostałam się.
Dostaliśmy się wszyscy, cała moja rodzina.
Zostawiam wszystko, mamo. To zupełne tchórzostwo.
NIEMCY
Mam odrobinę piasku z mojej ojczyzny.
Noszę go ze sobą.
Minęło kilka dni, jestem daleko.
Nie potrafię zasnąć, jeśli go nie dotykam.
Muszę trzymać na nim dłoń.
Jest bardzo ciężko.
Zabrali wszystko, rozumiecie?
Miałam wszystko.
Miałam wszystko, a teraz nie mam nic
poza odrobiną piasku w dłoni.
MAIDAN WARDAK AFGANISTAN
Czasem świętuję I śmieję się, przyjacielu
Czasem się smucę i szlocham
Czasem szybuję jak ptak
A czasem jestem solą Wcieraną w twoje rany
Dziwna jest ta nagła zmiana reżimu.
Nikt sobie tego nie wyobrażał.
Czy Afganistan czeka kolejna inwazja?
Czy będzie znowu wojna?
Znów będą bombardowania?
Pójdę do więzienia w imię Talibanu,
czy jako terrrorysta?
Nie wiadomo.
Przyszłość jest teraz zupełnie niepewna.
Cieszę się, bo cały czas jestem
ze swoją córką, która jest całym moim światem.
Zrobię wszystko, żeby ją chronić.
NIEMCY
WRZESIEŃ 2021 MIESIĄC PO UPADKU KABULU
Wolność, wolność! To nasze podstawowe prawo!
Protestujące kobiety wyszły dziś na ulice Kabulu
w obronie praw kobiet, ograniczanych przez talibów.
Bez praw kobiet talibowie nie mają prawa rządzić.
Kiedy to widzę, myślę dwie rzeczy.
Po pierwsze, że te kobiety są bardzo silne
i jestem z nich dumna.
Po drugie, jest mi smutno,
że nie jestem tam z nimi.
Światowy Program Żywnościowy ostrzegł dziś,
że Afganistanowi grozi klęska głodu.
Gospodarka kraju się załamała.
Międzynarodowe organizacje finansowe zamroziły aktywa Afganistanu
po przejęciu Kabulu przez talibów.
Nałożenie sankcji na talibów spowodowało wzrost cen żywności
w całym Afganistanie.
Wiele organizacji pomocowych i firm wyjechało razem z zagranicznymi wojskami,
a to prowadzi do wzrostu bezdomności,
ubóstwa i bezrobocia.
Posłuchajcie mnie. Nie mam na to środków.
- Jak znajdę środki… - To pan niech słucha.
Jest ogromna bieda. Proszę mi więcej nie zawracać głowy.
Nie mam takich możliwości. Jestem bezsilny.
Zawołajcie Sadię.
Ja jestem Sadia.
Spójrzcie, przez co przechodzą ci biedni ludzie.
Wszyscy czekają choć na bochenek chleba.
Dlaczego? Z jakiego powodu?
Kto dopuścił się w tym kraju zdrady?
Niech ich Bóg pokarze!
Żyjemy w brudzie.
Niektórzy bezrobotni zaczynają brać narkotyki.
Czy biedni ludzie to nie ludzie?
Czy oni nie mają serc i potrzeb?
Nasze miasto jest pełne ubogich
Nie zasługuje, by je bombardować
Pracowałem dla kogoś, kto na arenie światowej
nazwał rządy talibów rządami ciemności.
Nie wiem, co oni o mnie myślą.
Nie wiem, co przyniesie przyszłość.
Życie albo śmierć, Bóg jeden wie.
MAIDAN WARDAK PUNKT KONTROLNY TALIBÓW
Jak tam? Wszystko dobrze?
Nie macie żadnej broni, co? Jechać.
Wiecie, co jest w tym dobre?
Swoboda.
Wyjechałem autem z Maidanu i nie zatrzymał mnie
ani jeden posterunek policji.
Pod poprzednimi rządami
byłem kierowcą Zarify.
Zarifa była tu burmistrzem?
Tak, paskudna baba!
- On jest mudżahedinem? - Wtedy też byłem mudżahedinem.
Jasne! Też mi mudżahedin, kierowca kobiety!
Pracowałem dla władz miasta.
Kobieta tu rządziła. Dosłownie wszystko tu robiła.
Nie powinieneś był jej służyć, kolego.
Nie.
Nie, ale problem w tym, że polityka jest brudna.
Zrobiliśmy na nią zasadzkę,
ale Bóg go uratował.
Kula minęła mnie o tyle.
Hej, podejdź tu!
To on do mnie strzelał.
Tego dnia
prawie zginąłem.
Dobrze, że przeżyłem!
STYCZEŃ 2022 PIĘĆ MIESIĘCY PO UPADKU KABULU
„Ojciec”.
„V” czyta się jak „F”, prawda?
„Ojciec”.
Nauczyliśmy się wyrażenia „Guten tag”.
Minęły cztery miesiące i mam już dość.
Choćby świat miał się zawalić,
muszę kiedyś wrócić.
Choćby na jedną noc.
Muszę to zrobić, choćby po to, żeby przebudzić moje pokolenie,
a szczególnie kobiety.
Nie mogę tego nie zrobić.
A jak cię zabiją?
Jeśli zginę,
to zginę po coś.
Jestem przy tobie.
ROZMOWA Z TALIBAMI
- Dzień dobry. - Witaj, siostro.
Jeśli chodzi o mój powrót,
to chcę odłożyć politykę na bok.
Ogólnie rzecz biorąc, nie ma przeszkód.
MARZEC 2022 SIEDEM MIESIĘCY PO UPADKU KABULU
Teraz, gdy w Kabulu są talibowie,
Afganistan zniknął z pierwszych stron gazet.
Ludzie rozmawiają o Ukrainie.
Korzystając z tej okazji,
talibowie stają się coraz gorsi.
Zamknęli w więzieniach protestujące kobiety i dziewczyny.
Obiecali, że ponownie otworzą szkoły dla dziewcząt, ale nie zrobili tego.
JEST TYLKO JEDEN BÓG
O mój Boże!
JEST TYLKO JEDEN BÓG
Cześć!
O Boże, chodźcie tu, wszyscy!
NAFASGUL BABCIA ZARIFY
Moim gościem jest Zarifa Ghafari,
była burmistrz Maidan Wardak.
- Dziękuję za przyjście do studia. - Też dziękuję.
Przyjechała pani do Kabulu. W jakim celu?
Talibowie muszą postarać się o aprobatę
ponad połowy mieszkańców - kobiet.
Wzywam wszystkich członków starszyzny
i członków obecnego rządu Afganistanu
o zwolnienie z więzień wszystkich kobiet
protestujących w obronie swojej godności.
My, kobiety, jesteśmy gotowe na dialog.
Prowadźmy dialog, aby usunąć problemy.
Mam do pani osobiste pytanie.
Czy wybaczyła pani zabójcom pani ojca?
Jeśli to uleczy ból
i sprawi, że jakaś inna Zarifa nie będzie sierotą
a inny Abdul Wasi nie zginie,
to tak.
„Zarifa Ghafari była nikim.
To oczywiste, jak zdobyła stanowisko burmistrza.
Brak jej człowieczeństwa i moralności”.
Niektórzy uważają, że popełniłam wielki błąd.
Twierdzą, że dogadałam się z mordercami mojego ojca.
Jestem zawiedziona.
Każdego, kto chce pomagać ludziom,
oskarża się o wybielanie talibów.
Ale ja nadal uważam, że postąpiłam słusznie.
I jestem pewna, że się nie mylę.
Teraz spotykam ludzi,
którzy mierzyli do mnie z broni
i chcieli mnie zabić.
Nie jestem pewien, czy śmieją się razem ze mną
z miłością czy z nienawiścią.
Czy za tym śmiechem skrywa się życie czy śmierć?
Za tym śmiechem czeka moje przeznaczenie.
Afgańczycy nie chcieli tego dla siebie.
Te rządy narzuciła nam międzynarodowa społeczność.
iPodaj mi to tutaj.
Afgańczyków skazano
na życie w piekle.
ORGANIZACJA CHARYTATYWNA ZARIFY BANK ŻYWNOŚCI I CENTRUM EDUKACJI KOBIET
Drogie panie, jestem właścicielką tej szkoły.
Nie chodzi tylko o naukę,
ale także o to, by wam pomóc,
jeśli w przyszłości będziecie chciały założyć coś swojego.
Chodzi o to, żeby skorzystać z okazji i czegoś się nauczyć.
Będziemy silne, będziemy pracować i walczyć. Robimy to dla siebie.
WSPARCIE I AWANS DLA AFGAŃSKICH KOBIET
Tu jest ryż, cukier i trochę oleju.
Daj to tamtej kobiecie.
Widział kto, żeby kobieta była zamachowcem samobójcą?
Kto?
W tym kraju wszystkie wojny zaczynali mężczyźni.
- Módlmy się o dobrobyt naszego kraju. - Amen.
Módlmy się o kobietę prezydenta, która odbuduje ten kraj.
Zamknijmy mężczyzn w domach i zakażmy wychodzenia,
bo to zagraża islamowi.
Panowie, idźcie sobie!
Bo wasz widok zagraża mojej religii.
Nie, żartuję.
Mam jej zabrać numerek?
Tak!
Nie męcz się tak.
Stąd pochodzę.
To moje miejsce.
Muszę tu być, żeby pomagać.
Wchodzę w tą burzę.
Zobaczymy, dokąd nas zaniesie.
Ale mam wiarę.
ZARIFA I BASHIR NADAL MIESZKAJĄ W NIEMCZECH JAKO UCHODŹCY.
ZARIFA DALEJ WALCZY O PRAWA KOBIET W AFGANISTANIE.
DOWÓDCA MUSAFER ZGINĄŁ PRZED ZDOBYCIEM KABULU PRZEZ TALIBÓW.
MASSOUM DALEJ MIESZKA W AFGANISTANIE, SZUKAJĄC ZATRUDNIENIA.
TALIBOWIE WPROWADZILI REGULACJE
ODBIERAJĄCE KOBIETOM NIEMAL WSZYSTKIE PRAWA,
W TYM PRAWO DO PORUSZANIA SIĘ, PRACY I UBIORU.
DZIEWCZYNKOM NADAL NIE WOLNO UCZYĆ SIĘ W SZKOŁACH ŚREDNICH.
Napisy: Michał Czarniecki