Downloaded from YTS.MX
BİR NETFLIX BELGESELİ
Official YIFY movies site: YTS.MX
Aman Allah'ım.
Aman Allah'ım. Sabır ver.
Gelmişler.
Taliban'ın, kara listesindeki insanları bulmak için kapı kapı dolaştığı haberleri,
tehdit altındaki insanların Afganistan'dan derhâl çıkarılması gerektiğini gösteriyor.
KABİL'İN DÜŞÜŞÜ 15 AĞUSTOS 2021
Allah'ım!
ABD HAVA KUVVETLERİ
Bashir, seni bırakmam.
Gitmem. Sensiz gitmem.
Ya beraber gideriz ya da gitmeyiz.
OCAK 2020 KABİL'İN DÜŞÜŞÜNDEN 19 AY ÖNCE
İki trilyon dolara ve binlerce cana mal oldu
ama Amerika'nın en uzun savaşı nihayet sona ermiş olabilir.
ABD önderliğindeki işgalle Afganistan'daki
zalim Taliban rejimine son verilmesinin üzerinden 20 yıl geçti.
Şimdi Taliban'la ABD, Katar'da müzakere masasındalar.
Vardak vilayeti belediye başkanı Zarifa Ghafari konuşma yapacak.
Afgan halkı 50 yıldır savaşın içine çekilmiş durumda.
Artık savaş istemiyoruz.
Kız kardeşlerinizin yanında durun.
Eğitim almalarını sağlayın ki
erkekler ve kadınlar hep birlikte
ülkeyi yeniden inşa edebilsinler.
Gençler, bunun için çalışmalısınız.
Okuyun ve çalışın. Akranlarınızla rekabet edin.
Silahları bırakıp kalemlere sarılın.
Bu ülke kalemle, eğitimle inşa edilecek.
-Güvenlik istiyoruz! -Evet!
-Eğitim istiyoruz! -Evet!
-Barış istiyoruz! -Evet!
-Güvenlik istiyoruz! -Evet!
-Barış istiyoruz! -Evet!
El birliğiyle çalışalım.
Kadınlar ve erkekler, birlik olup cesaretimizi gösterelim.
Çok çalışıp elimizden geleni yaparsak bu ülkeyi baştan inşa ederiz.
Yaşasın Afganistan!
VARDAK VİLAYETİ AFGANİSTAN BAŞKENTİ KABİL'E 40 KİLOMETRE
TALİBAN KONTROLÜNDEKİ BÖLGELERLE ÇEVRİLİ
Vardak vilayetinde belediye başkanlığına başvurdum.
Bu görev için ilk başvurduğum günden beri
sorunlarla karşılaştım.
Dokuz ay boyunca insanlar başvurumu engellemeye çalıştı.
Ama vazgeçmedim.
Burada son 40 veya 50 yıldır erkeklere yeterince şans verildi.
Ne başardılar? Hiç.
Başka kadın belediye başkanı yok. Vardak'ta niye var? Kadınmış!
Erkek mi kalmadı? Erkeklerimiz kaya gibi güçlü.
O evinde oturup yemek yapsın, ev işi yapsın.
Çocuklarına baksın.
Bize böyle patronluk taslamasın.
İmzalarsanız valiliğe götüreceğim.
Sandalyeyi şuraya çekin. Merhaba. Nasılsınız?
Herkese günaydın.
İyisinizdir inşallah.
Çoğunuz gelmişsiniz, sevindim.
Bölgedeki belediyeler içinde bir burası böyle çalışıyor.
Burada kadınların eğitim hakkı için
mücadele vermek istiyorum.
Bu konuda çalışacağım.
Sizi bezdirene kadar da gitmeyeceğim.
İmzaladım.
ABD ve Taliban, Afganistan'daki savaşı bitirmek
ve kalıcı bir barış anlaşması imzalamak amacıyla
barış müzakerelerinin son turunu kısa süre önce tamamladı.
Taliban anlaşma yapmak istiyor.
İstiyorlar mı, göreceğiz. Gerçek olmalı ama göreceğiz.
Lanet olsun böyle işe! Kahretsin.
Bismillahirrahmanirrahim. Allah yardımcımız olsun.
MASSOUM ZARIFA'NIN ŞOFÖRÜ VE KORUMASI
Belediye Başkanı Zarifa Ghafari'nin şoförüyüm ve 7/24 korumasıyım.
Ülkesine ve halkına kendini adamış bir kadına
hizmet etmekten memnuniyet duyuyorum.
Bu çölleri geçince daha güvende olacağız.
Yavaşla. Yavaş git.
Karşıdan araba geliyor.
Bir elim direksiyonda,
bir elim de silahımdayken hız sınırının üzerinde gidiyorum
çünkü Kabil'le Meydanşehr arasında kalan ve her gün Zarifa'yı
götürüp getirdiğim yol, Taliban'ın kontrolünde.
O benim ve halkımızın gözünde kahraman.
Hayatımın her anı onunla geçiyor.
ZARIFA'NIN EVİ, KABİL
Bu, Taliban'dan gelen bir mektup ve şöyle diyor:
"Zarifa Ghafari Hanım, selamünaleyküm.
Uyarılarımıza rağmen kâfirce işler yapmaya devam ediyorsunuz
ve demokrasi kisvesi altında toplumumuzu kirletiyorsunuz.
Son kez söylüyoruz.
Vardak vilayetini bir hafta içinde terk edin.
Yapmamanız hâlinde öldürüleceksiniz."
Hâlâ Vardak'tan ayrılmadım.
Bu, 2017'nin kasım ayında gelmişti.
2020 yılındayız ve hâlâ çalışıyorum.
Yaşarsam ve Allah da izin verirse devam edeceğim.
Yürü bakalım kuzum.
Hadi. Çabuk!
ZAMZAMA MASSOUM'UN KIZI
Hadi! Yapabilirsin.
Zarifa'yla tanışınca ona yardım etmeyi çok istedim.
Onu ablam gibi görürüm ve çok severim.
Zarifa ülkesinde ifade özgürlüğü için savaşıyor.
Kadın hakları, insan hakları için savaşıyor.
Ama İslami sınırlar içinde.
VARDAK VİLAYETİ
-Ne zamandır buradasınız? -Dün geceden beri.
Ne yapayım canım?
Ağlama.
Al bunu lütfen.
Allah razı olsun!
Düşmanları yaptığı şeyin
kâfirlik olduğunu söylüyorlar.
MUSAFER TALİBAN KOMUTANI
TALİBAN BÖLGESİ
Beş yıldır burada yaşıyoruz.
Beş yıldır buraya tek bir devlet aracı gelmedi.
Ana yoldan geçip buraya gelmediler.
Burada tüm kararlar bizdedir.
Kavga edenleri veya cinayet işleyenleri biz cezalandırırız.
Burada devlet yok.
Selamünaleyküm.
Her şey yolunda mı?
Devlet Afganistan halkını hayal kırıklığına uğrattı.
Bu insanlara bir sorun, devlet onlar için bir şey yapmış mı diye.
Hepimiz buralıyız ve vatana hizmet edeceğiz.
Cesur mücahitler!
Tüm dünyada İslami düzeni kurana dek
kimseye teslim olmayacağız.
Buraya savaşmaya gönderildim.
İnsanları öldürmem söylendi.
İnsanları yok etmeye, kafalarını kesmeye geldim.
Allah'ın tek olduğuna inandırana dek.
2001'deki ABD işgalinden beri bu dağlarda savaşıyorum.
Bana bakın, 36 yaşındayım
ama herkes beni 40 veya 50 küsur sanıyor.
Bu ülkeye şeriat gelmesi için savaşıyoruz.
Bir eli kesersen diğerleri çalmaya çekinir.
Birini duvarın altında ezersen kimse eş cinsellik yapmaz.
Birini taşlarsan kimse zina yapmaz.
Ahlak yolu budur ve bizi ileri taşır.
Hatırlıyorum, çocukken Taliban rejimi sırasında
bir gün Taliban güçleri bir kadını Chaman Hozori Stadyumu'na götürmüştü.
1999 ÖNCEKİ TALİBAN REJİMİ
Mavi bir burka giydirmişlerdi.
Yanında duran bir adam
onu Kalaşnikof'la kafasından vurmuştu.
Çocukken buna şahit olmuştum.
Bu vahşeti tekrar yaşayacağız.
Taliban vahşetini.
Taliban korkusunu.
Afganistan'da düşmanlarımızı böyle durdururuz.
Arabayı patlayıcıyla doldurur, çöle park ederiz.
Onlar da kimin arabası diye bakmaya gelir. Sonra araba patlar.
Zarifa Ghafari gibi bir kadın bölgede serbestçe dolaşıyor diye mi
buralar son 40 yılda olduğu gibi güvensiz hâle geldi?
Yanında kocası olmalı.
Bu ülkede ahlaksızlığa yer yok.
Allah onları gözümüzü kırpmadan öldürmemizi emrediyor.
Denetim noktasına yaklaşıyoruz.
O taraf devletin tarafı.
Şehir orası. Bu, orada takılmıyor.
Bunu takarsak bizi tutuklarlar.
Taliban şehre girdi derler.
Şimdi "Taliban değil" derler.
Merhaba. Nasılsın?
Nereden geliyorsun?
ŞUBAT 2020 KABİL'İN DÜŞMESİNDEN 18 AY ÖNCE
Bu evden derhâl taşınmalıyız.
-Acil durum. Kontrolden çıktı. -Nasıl yani?
Takip ediliyoruz.
Senin yüzünden takip ediliyorum.
Hepimiz takip ediliyoruz.
Daha da dikkatli olmam gerekiyor.
Neden daha önce söylemedin?
Çünkü korkmanı istemedim.
Durum kötü. Öldürülmeden gitmemiz gerek.
BASHIR ZARIFA'NIN NİŞANLISI
Alttan tut Bashir.
Biriniz de üstten tutsun.
-Şimdi mi koyalım, sonra mı? -Hayır.
Üste koyalım.
Nesi varmış öyle?
Beyefendi, şunu şuraya koyar mısınız?
Bozulmasın ama. Bir dakika!
Bazen zor oluyor.
Birinin size zarar vereceğini, takip ettiğini
veya sorun çıkarmaya çalıştığını fark ettiğinizde
çok zor oluyor.
Ama Afganistan'da hayat böyle.
Bunu kabul etmek zorundasınız.
Benim gibi kadınların
öz güvenli olması şart.
Özellikle bu dönemde Afganistan'da bir kadın araba kullanmayı bilmiyorsa
elleri ve ayakları kırılmış demektir.
Hepsini sen mi taşıdın? Hayır, yapma.
Hayır, hadi.
Tamam, ver. Getir buraya.
-Bana ver. -Hayır, çok ağır.
Kabil çok güzel yenilendi. Müthiş görünüyor.
Göstersene ona.
O da Kabil'i görsün. Bak!
Kabil ne kadar güzel, baksana.
Vatanım, Sana olan sevgim gururumdur benim
Vatanım Uğruna kendimi feda ederim
Vatanım, nerede olursam olayım
Ruhuma can katarsın
TALİBAN BÖLGESİ
-Bu taraftan geldik, değil mi? -Evet.
Vay, araban acayipmiş!
Memnun oldum.
MEDRESE TALİBAN DİNÎ METİNLER OKUTUYOR
Adın nedir? Mohammad mı?
-Adın Mohammad mı? -Evet.
-Ablası mı o? -Evet.
Küçük bir erkek kardeşleri de var.
-Hiç mi görmüyor? -Hayır, hiç.
Emeğiniz için Allah sizden razı olsun efendim.
Ezberden bir ayet oku bakalım.
Taliban, Afganistan halkının, özellikle de Afgan kadınlarının
eğitim görmesini istemiyor.
Çünkü eğitim, savundukları her şeye ters.
Çünkü eğitimli insanlar soru sorar
ve onlar sorulardan korkuyorlar.
Ne zaman farklı cemaatlerden insanlarla görüşsem
onlara çocuklarını okutmalarını söylüyorum
çünkü Afganistan'daki bu durumdan çıkmanın tek yolu eğitimden geçiyor.
Merhaba, nasılsınız? İyi misiniz?
Geldiğiniz için teşekkürler.
Teşekkürler.
Kızlarımız okuyor. Orada…
Birkaç sınıf var.
Ben de bir kız çocuğu olarak okudum. Lisans ve yüksek lisansı tamamladım.
Ben okurken Paktika'daki okuluma bir saat yürümem gerekiyordu.
Çok fazla intihar saldırısı ve çatışma olurdu.
Sonra babam okulu bırakmamı söyledi.
Ben de gizlice gitmeye başladım.
O işe gittikten sonra ben de gizlice okula giderdim.
Ailemin başarılarımla ve itibarımla
gurur duyduğunu görmek
en büyük hayalimdi.
O yüzden lütfen kızlarınızı okutun ve okula gönderin.
Bir kadını ya da kızı okutursanız on nesli birden kurtarırsınız.
Kim örnek vermek ister?
Allah rızası için, patates cipsiniz var mı?
"Ünlem", "şaşırmak" demek. Birini şaşırtıyorsun.
Eğitim bir ülkenin gelişimi açısından son derece önemlidir.
Bu, cehaletle bilginin savaşı.
Aydınlıkla karanlığın savaşı.
Biliyor musun anne?
Yemin ederim, bazen yataktan hiç kalkasım olmuyor
ama kalkıp işe koyuluyorum çünkü yapmaya mecburum.
Bu ülkede dürüstçe çalışan herkes nihayetinde öldürülür.
Maalesef…
Bu iş böyle.
Allah korusun. Kendine dikkat etmen gerek.
Babam evi askerî üs sanan bir subay.
Emir yağdırıp durur. Biz de onun taburunda gibiyizdir.
Babamı bu işi yapabileceğime
inandırmam gerekti.
Üniversiteye gitmem konusunda bile babamın kafa yapısına
ve tavırlarına karşı hep mücadele etmem gerekti.
En azından babamın kafa yapısını değiştirmeyi başardım.
Bence bu, hayatımın en büyük başarısı.
MART 2020 KABİL'İN DÜŞÜŞÜNDEN 17 AY ÖNCE
Uçağım önce Dubai'de aktarma yapıyor.
Sonra Fransa'da aktarmam var,
oradan da Vaşington, ABD'ye uçuyorum.
Vatanın da ben de seninle gurur duyuyoruz.
ABD, Taliban'la barış anlaşması imzaladı.
Başkan Trump, Taliban'ın ABD kuvvetlerine karşı şiddet uygulamayı
kesmesi hâlinde ABD birliklerinin tamamen çekileceğini söyledi.
Bashir, canım, bu olaydaki tek olumlu taraf şu:
İki taraftan biri anlaşmayı bozarsa
anlaşma feshedilmiş sayılıyor.
Orada lobi yap. Allah yardımcın olsun.
Sesin çok güçlü senin.
Sözlerin ve mesajların duyulmalı.
Ağlama, yoksa gitmem.
Hayır, git.
Bakanlığımız dünyanın her yerindeki meslektaşlarımızla çalışarak
çoğunlukla kendi canlarını riske atma pahasına
insan hakları, kadınların eşitliği ve toplumsal ilerleme alanlarında
savunuculuk yapan bir dizi olağanüstü kadını
seçmiş olmaktan gurur duymaktadır.
ABD Dış İşleri Bakanlığı'nın Cesur Kadınlar Ödülü'nü vermek üzere
dünyanın farklı ülkelerinden seçtiği 11 kadından biri de
ilk kadın belediye başkanı Zarifa Ghafari oldu.
Adım Zarifa Ghafari.
Aslında kahraman değilim.
Sadece Meydanşehr'in belediye başkanıyım.
Benim neslimin kadınları olarak Taliban dönemini unutmadık
ve gelecek konusunda endişeliyiz.
Afganistan barış sürecinin,
Taliban rejiminin karanlık günlerinden sonra
kazanımları yok etmemelerini sağlamak için
desteğinizi sürdürmenizi rica ediyorum.
Bu cesaret ödülünün, küresel bir boyutta, Vardak Belediye Başkanı
Zarifa Ghafari'ye verilmesi
siyasi düzenimizde temel bir değişimi temsil etmektedir.
Merhaba Bashir'ciğim.
Meclis açılış töreninde Cumhurbaşkanı adımı söyledi!
Cesur bir kadın olduğumu söyledi!
Tüm milletin benimle gurur duyduğunu söyledi!
Seni seviyorum!
Vay canına! Çok gururlandım!
Ülkenin gururusun artık, tamam.
Ölsek de gam yemeyiz.
Önce ben gideceğim, sonra sen.
Cennette buluşup sonsuza dek birlikte olacağız, tamam mı?
Nişanlım Bashir…
Canım Bashir…
Gülümsüyorsam sebebi o.
Hayattaki amacımı bulduğumu fark ettiğinde
yanımda durdu
ve her işimde beni teşvik etti.
Alkışladı, mutlu oldu ve kutladı.
Bu güzelmiş.
Bunlar çocuk işi. Hiçbirini sevmedim.
Hepsi bu kadar. Bu.
Bu kadar çabuk olacağını hiç tahmin etmezdim.
Yaklaş lütfen.
Gelinliğimi seçmeye geldim.
İnanılmaz geliyor.
Onun gibi bir eşim olduğu için Afganistan'ın en şanslı kadını olabilirim.
Küçük bebeğime baksana.
Neden?
O ne demek baba?
Ne demek istiyorsun?
Ben de kendim eve çıkarım baba.
Tamam. Teşekkürler.
Aynı anda bir sürü boklukla uğraşıyorum.
Cidden.
Çocuk değilim ben.
Evlenene kadar damadın evime gelmemesi gerektiğini
söyleyen eski kafalılardan o da.
Geleneklere göre geline eve kadar eşlik edilir,
orada biraz kutlama yapılır ve gidilir. Öyle değil mi?
Babam şimdi öyle istemediğini söylüyor.
Tam olarak istediğin nedir baba? Söyle.
Bir sebebi yok. Dediğimi yap sadece.
Hayır baba. Allah aşkına, hayat benim hayatım.
Sebebin nedir? Ne istiyorsun?
Evli olmadığınız sürece evime gelemez. Bu kadar!
Ne demek istiyorsun? Beni evden mi atıyorsun?
Burası senin evin mi?
Hayat insanların tahmin edebileceğinden çok daha zor.
Özellikle de her şeye sahip olmak isteyen bir kızın hayatı.
Her şeyi kendi yapmak isteyen bir kızın.
Evinden çıktığı anda önü kesiliyor.
Ta ki iktidar sahibi olduğu bir pozisyona gelene dek.
Çok zor.
Babamın fikirleriyle bile mücadele etmeye mecbur kaldığım bir toplumda yaşıyorum.
Babama bile insan olduğumu
anlatmam gerekiyor.
Bugün Vardak Belediye Başkanı Zarifa Ghafari'ye bir saldırıda bulunuldu.
Vardak'tan evine dönerken, Kabil'in Khushal Khan bölgesinde
bir araçtan kendisine ateş açıldığını söylüyor.
Yanımda nişanlım vardı ve arabayı o kullanıyordu.
Biz silahlarımızla
karşılık veremeden
bize ateş açtılar.
Bu, geçtiğimiz haftalarda yaşanan saldırılardan sadece biri.
Taliban, başkentteki devlet yetkililerini hedef alarak
halka, devletin kontrolü kaybettiğini göstermeye çalışıyor.
Kim o?
Gelsene. Nasılsın?
Sana önemli bir şey söylemeliyim.
Hakkani Şebekesi bize zarar vermek istiyor.
Başta ciddiye almamıştım
ama telefon gelince ciddi olduğunu anladım.
Başka departmanlarla da paylaşacaklarını söylediler.
Ama senin de önlem alman önem taşıyor.
Allah korusun. Daha da dikkatli olmalıyız.
KASIM 2020 KABİL'İN DÜŞÜŞÜNDEN DOKUZ AY ÖNCE
Vardak Belediye Başkanı Zarifa Ghafari'nin babası
ve Savunma Bakanlığı'nda bir saldırı kuvveti komutanı olan
Abdul Wasi Ghafari dün akşam Kabil'deki evinin önünde
silahlı adamlar tarafından gerçekleştirilen suikast sonucu öldü.
Cenaze arabasına yol verin.
Amca! Son bir kez görebilir miyim onu?
-Zaten gördü. -Son bir kez görmek istiyorum.
Tamam, bu taraftan bin.
Dur. Bu taraftan.
Huzur içinde uyu. Buradayız biz.
Her şeyi halledeceğiz.
Sen şehit oldun, kahramansın sen!
Halledeceğiz baba!
Hadi, in.
Hadi canım. İnsanlar bekliyor.
Hadi canım, dışarıda herkes bekliyor.
Biliyorsun canım.
Saldırıyı Taliban üstlendi.
Babama ve aileme olanlar için suçluluk duyuyorum.
Ben olmasaydım
babam şu anda hayatta olurdu.
Bazen onunla ilgili kötü şeyler düşündüğüm için kendime kızıyorum.
Onu çok özlüyorum.
Dün gece yatarken…
Düşünüyordum da
kocamın öldüğüne
inanmak çok zor.
Bizi bu kadar kolayca bırakıp gittiğine.
Sağlıklı biriydi,
evden çıkarken umut doluydu.
Ve onu acımasızca öldürdüler.
Öyle birden kaybedince insan "Nereye gitti?" diye soruyor kendine.
Kâbus gibi geliyor.
NOMAN ZARIFA'NIN EN KÜÇÜK KARDEŞİ
Noman bir şey yazmış.
Bir tur daha dönsünler mi?
Okulda iki mektup yazmış. Biri bana, biri de babasına.
Şöyle demiş: "Sevgili baba,
dokuz yaşıma kadar yanımda olduğun için çok teşekkür ederim.
Ama çok erken gittin."
Bir tane de bana yazmış.
"Şükür ki hâlâ hayattasın."
Okurken düşündüm ki…
…bu yaştaki bir çocuğun
parkta oyun oynuyor olması gerekirdi.
Ama tek istediği şey annesinin hayatta kalmasıydı.
Atla!
Hadi, geç.
Anne, düşünmeden veya ağlamadan böyle yap.
Biz Afgan kadınları
hep bir acıya katlanmak zorundayız.
Her saniye birazdan ne olacak diye bekliyoruz.
Şimdiye kadar hep savaş vardı.
Bir sürü ülke buraya gelip yardım edeceğini söyledi.
Nerede yardımınız?
Hâlâ yastayız.
Hâlâ acı çekiyoruz.
Neden geldiniz o hâlde?
Şimdi de gidiyorsunuz ama ne başardınız ki?
Millî kahramanlarımıza bir alkış lütfen!
Otuz yedi yıl vatanına hizmet etmiş
bir subayın kızı olmaktan gurur duyuyorum.
Sizden birinin kızıydım ben.
Alçak ve namussuz düşmanlar
babamı namertçe şehit ettiler.
Zalim korkaklar onlar.
Savaşırken ölseydi üzülmezdim.
Ama babamı, ufak kardeşimin gözleri önünde öldürdüler.
Namertçeydi.
Onu evimizin önünde öldürdüler. Başının arkasından vurdular.
Babam şehit olduğunda
herkes "Zarifa, Vardak'taki işini bırakıp kaçar" dedi.
Ama annem
mücadelemi sürdürmemi
ve konuşabildiğim sürece devam etmemi söyledi.
Derin nefes alın, odaklanın
ve tetiği çekin.
NİSAN 2021 KABİL'İN DÜŞÜŞÜNDEN DÖRT AY ÖNCE
Afganistan'daki Amerikan birliklerine
başkanlık eden dördüncü ABD başkanıyım.
Bu sorumluluğu bir beşinciye aktarmayacağım.
ABD birlikleri 11 Eylül'deki haince saldırının 20. yıl dönümünden önce
Afganistan'dan çıkmış olacak.
Amerikan birliklerinin eve dönme vakti geldi.
VARDAK
Başlıyoruz.
İki taraf "hediye" değiş tokuşu yapıyor.
Sabahtan beri. Bir haftadır böyle.
Durum kötü.
Ordu diğer ilçeyi geri almaya gitti.
Jaghatu'yu mu?
Taliban, ABD birliklerinin yakında çekileceği haberlerine
karşılık verirken ülke çapında şiddet olayları sürüyor.
Geçen seneden bu yana çok şey değişti.
Güvenlik azaldı, mafya ve hırsızlık arttı.
Çok şey değişti yani.
Savaş çaresizleri ve yoksulları yutuyor.
Devletin yanındaysanız Taliban öldürür.
Taliban'a katılırsanız devlet öldürür.
Her şekilde burada hayat çok zor.
Ragistan ilçesinde bazı Afgan kuvvetlerinin etrafı sarıldı.
Bu askerler medyaya yiyecek ve teçhizat sıkıntıları olduğunu söyledi.
Taliban, büyük şehirlerle olan bağlantıları kesmeye çalışıyor.
Vilayetler bir bir düşüyor.
Taliban ülkenin %80'inin kontrolleri altında olduğunu iddia ediyor.
Siyasetçiler maddi yardım için dünyaya yalvardı
ve parayı ceplerine attılar.
Millet bu yüzden devlete kızgın
ve Taliban'ı destekliyorlar.
TALİBAN BÖLGESİ
Uluslararası camia, Afganistan'a yardım için
para getirdiklerini söylüyor.
Nereye yardım ettiler?
Yardım edecekleri konusunda Afgan halkına yalan söylediler.
Desteklerini hiç görmedik. Etrafa bir bakın.
Köprü yok, yol yok, klinik yok, doktor yok, okul yok.
Bu ülkeyi biz inşa edeceğiz.
Şu 20 kişiyi hazırla burada.
Sizler bu birliğin yeni askerlerisiniz.
Parkası nerede?
Parkasını verin.
-Havlu getirmişler mi? -Hayır.
Tamam, poşunu sar.
Kafan çok büyük. Olmuyor.
Ters bağlamışsın.
Yanlış dikmişler.
Böyle yapmışlar.
Hepiniz işgalcilerin Afganistan'a gelişine şahitlik ettiniz.
İşgalciler Afganistan'ı yağmaladı.
Ülkeyi baştan aşağı yağmaladılar.
İnsanların evlerini yıktılar…
Ben de Taliban üyelerinin çoğu gibi
kırsaldaki bir köyden geldim.
Taliban benim kardeşim, Taliban benim kuzenim.
Taliban'la aynı kanı taşıyoruz.
Onların seçtiği yol
bana uymuyor.
Taliban'dakiler de Afgan ama yanlış yönlendirilmişler.
Hadi, futbol oynayalım.
Gelin çocuklar!
Devletin bölgelerinde adam kaçırmalar ve soygunlar oluyor.
Bizim bölgemiz tamamen güvenli.
Gece gündüz rahatça gezebilirsiniz.
Sarı kart alman lazım!
Afganistan'da elinize silah almak zorundasınız.
Sadece konuşarak olmuyor.
Neler oluyor?
Araba kazası.
Araba kazası mı, kavga mı var?
Hayır, ilerle.
Şuraya park edip ne oluyor diye bakacağım.
Eylem var.
İyiyim. Teşekkürler komutanım. Nasılsınız? Teşekkürler.
Kabil-Vardak yolunda bir eylem var.
Dün gece 001 numaralı birliğin yaptığı operasyonda üç sivil ölmüş.
O sadece bir işçiydi, o kadar.
Traktör şoförüydü.
Onu neden öldürdüler?
Dün gece onu vurdular! Haksızlık bu!
Yolu açın!
Masum bir insan öldürüldü.
Amerikan kuklalarını istemiyoruz! Pezevenkler!
Yaşasın mücahitler!
Bir askerî operasyon yüzünden yol kapatılmış.
Kunj'da çatışmalar sürüyor.
Arabada kal.
Bakalım ne olacak. Allaha emanet.
ZARIFA'NIN KIZ KARDEŞLERİ KABİL
Pilav senin.
-Pilav mı? -Hayır, fasulye.
Taliban, Mezar-ı Şerif'e de girdi mi?
Taliban kontrolü ele geçirdiği birkaç vilayette
genç kızları ve kadınları
kendileriyle evlenmeye zorluyormuş.
En kötü ihtimalle, Taliban'dan biriyle evlenmek zorunda kalırsam
ben de Taliban'a katılmış olurum ve onu öldürürüm.
Ne yapacağımı biliyorum ben.
-Altıncı kattayız, değil mi? -Evet.
Asansörlerden birinde ağ var ama diğerinde yok.
Onu açarız.
Önce ben atlarım, sonra o.
Sonra da o üzerimize atlar
çünkü o ölmek istemiyor ama biz ölürüz.
Üstümüze düşer ve acı hissetmez.
Önce ben ölürüm, sonra diğerleri.
Yoksa telefonlarımızı saklayıp
burka giyip evde oturmamız gerekir.
Atlayıp ölmektense Taliban'dan biriyle evlenmek daha iyi değil mi?
Hayır, asansör boşluğu daha iyi.
Taliban sırf dışarıda, yanında erkek olmadan
geziyor diye bir kadını kamçılamıştı.
İslam, insanlık, mantık bunun neresinde, gerçekten anlamıyorum.
Çekilmelerinin ardından ne olacak?
Bugün Kabil'de bir okulda patlama gerçekleşti.
Afganistan'da kızların sadece okula gittikleri için ödedikleri bedel bu.
Radikal İslamcılar kızların eğitim görmesine karşı.
Uluslararası güçler çekilirken radikaller, eğitim almak isteyenleri öldürüyor.
Selam, günaydın.
Affedersiniz doktor.
Bak, kim geldi?
Vardak Belediye Başkanı seni görmek için ta buraya geldi.
Nasıl olduğunu merak etmiş.
Metin ol.
Canım benim.
Aleykümselam canım kardeşim.
-İyi misin? -Evet, sağ olun.
-Saldırı sırasında neredeydin? -Okuldan yeni çıkmıştık.
İki adım attık ki patladı.
Ödüm patladı, çok korktum.
Öldüğümü sandım.
Annem çok korkmasın ve eve gidebileyim diye düşündüm.
-Kaçıncı sınıftasın? -Lise son.
Lise son mu?
Okulu bitirince üniversiteye gittiğini göreceğim, tamam mı?
Biz Afganlar bir iki kişiyle yetinmeyiz.
Düzinelerce çocuğu öldürdüler.
Aslan bile yiyeceği hayvanı öldürür sadece.
Bütün ailesini avlamaz.
Ailem tercihlerimin bedelini ödesin istemem.
Bu kitaplar benim.
Saliheen, anlatacağım. Şuraya koy.
HAZİRAN 2021 KABİL'İN DÜŞÜŞÜNDEN İKİ AY ÖNCE
Merhaba kardeşlerim, nasılsınız?
Yeni bir görev için Kabil'e geçiyorum.
Gitmeden hepinize veda etmek istedim.
Birine bir yanlışım olduysa hakkınızı helal edin.
Hepinize bol şans dilerim.
Çok teşekkürler.
Çok teşekkürler. Kendinize iyi bakın!
Çok teşekkürler Hacı Efendi.
Siz gidin, ben geliyorum.
Savunma Bakanlığı'nda yeni bir göreve getirildi
ama beni götürmüyor.
Niye işimden oldum ben?
Bir kusur mu işledim?
İhtiyacı olduğunda…
…yardımlarına koşmadım mı?
Canımı ona feda etmeye hazır değil miydim?
Tam tersine…
Pusuya düştüğümüzde kendimi ona siper ettim.
Ama beni bırakıp gitti.
Kendimi onun için feda ettim
ve bütün Taliban İslam Emirliği'ni karşıma aldım.
En büyük fedakârlığım buydu.
KABİL
Savunma Bakanlığı'nda yeni bir göreve getirildim.
Aşağı in, geliyorum.
Massoum'u şoförüm olarak tutmak istedim
ama bakanlığın kuralları çok katı
ve asker olmayan birinin şoförüm olmasına izin vermediler.
Maalesef Massoum ona ihanet ettiğimi düşünüyor.
Dünyanın size ihanet ettiğini görünce
herkesi hain olarak görürsünüz, herkes size ihanet etmiş gibi gelir.
KABİL - TALİBAN ÇATIŞMALARINDA YERİNDEN EDİLMİŞ AİLELER İÇİN KAMP
Şehit ve gaziler müdürlüğünün başıyım.
Arabam bu ve kimlik kartım var.
Asker ailelerini arıyorum.
İsimlerini topluyorum. Savunma Bakanlığı onlara yardım edecek.
-Baba adı? -Mohammadullah.
-Ne? -Mohammadullah.
Oğlun nerede görevliydi? Belgen var mı?
Asker ailelerini arıyorum. Size yardım etmeye çalışıyoruz.
Tek ihtiyacımız barınacak bir yer.
Ailenizden biri orduda mıydı?
Hayır kardeşim.
Merhaba beyefendi. Oğlunuz orduda mıydı?
Hayır.
Orduda görev almış askerlerin ailelerini arıyoruz.
Babanın adı Mohammad Noor mu?
Kocam asker. Kardeşleri şehit oldu.
Affedersin bacım, ne listesi çıkarıyorsun?
Bashir, bunu al.
Ailesinden iki kişi öldürüldü.
Polisten sorumlu kişiler yarın gelecek.
Ben polis kaydı açamam.
Duydun mu?
Hiçbir şey yapamam!
Ne yapacağım canım ben? Lütfen, bir şey yap.
Ne yapayım ki ben canım?
Onu sen bilirsin.
İhtiyaç sahibiyim. Bir oğlum akıl hastası, biri kayıp.
Kocam çatışmada öldürüldü.
Gideyim ben. Allah senden razı olsun.
Allah, babandan razı olsun.
Taliban bugün birçok ilçede kontrolü ele geçirdi.
Yani, büyük şehirler dışında ülkenin çoğunluğunda
hâkimiyet sağlamış durumdalar.
Artık işsizim.
Bu cehennemde benim gibi
binlerce genç var.
En büyük felaket, bu hayal kırıklığı.
ABD'nin Afganistan'daki teröristlerle olan savaşı sona erdi
ve ABD birlikleri Afganistan'daki merkez üslerinden,
20 yıldır Taliban ve El Kaide'ye karşı yürütülen harekâtın üssünden ayrıldı.
Çoğu NATO birliği, ABD Başkanı'nın
11 Eylül'de gitmiş olacaklarına dair verdiği sözden önce sessizce gitmişti.
Bu esnada ülkenin en büyük ikinci şehri Kandahar'daki çatışmalar sürüyor.
Bu sebeple Afganistan'ın başkenti Kabil
ülkenin kalanından giderek kopmakta.
Güvenlik hızla azalırken
Vaşington, Amerikalıların ülkeden derhâl çıkması konusunda uyarıyor.
Taliban, Leşkergah şehrini ele geçirmek üzere.
Taliban, Afganistan'ın başkenti Kabil'e doğru hızla ilerliyor.
Bir diğer stratejik öneme sahip…
Taliban iki gün içinde iki vilayet başkentini daha ele geçirdi.
İlerleme hızları herkesi şaşırtıyor.
Artık başkentin düşmesi engellenemez gibi görünüyor.
Aman Allah'ım.
Aman Allah'ım. Sabır ver.
Geldiler.
Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani gitti.
Ülkeyi terk etti.
Taliban liderleri Kabil'de yönetimin barışçıl şekilde
devredilmesini talep ederken ülkeden kaçtı.
Batı'nın Taliban'a savaş açmasından 20 yıl sonra
Afganistan yönetimi tekrar Taliban'ın eline geçti.
Taliban güçleri bu sabah Afganistan'ın başkentine girdi.
Olanlar beni çok endişelendiriyor.
ABD büyükelçiliğiyle temasa geçtiniz mi?
Beni, ailemi ve kocamı
herhangi bir yere, özellikle de
ABD Büyükelçiliği'ne yönlendirirseniz…
…çok memnun olurum.
Teşekkürler.
Neden böyle cezalandırıldığımızı hiç bilmiyorum.
Kalırsam öleceğimi biliyorum.
Gitmek istemiyorum.
Başka çarem yok.
KABİL HAVAALANI
Diplomatlar ve yabancılar Afganistan'dan kaçmaya çalışırken
Kabil'in üzeri helikopterlerle doldu.
Havaalanı çevresinde insanlar bekliyor.
Böyle bitmemesi gerekiyordu.
Gidiyorlar.
-Nereye gidiyorlar? -Kabil boşaltılıyor.
Büyük olan.
Anca birlikte gidersek gideriz.
Yoksa gitmeyiz.
Bu evi büyük umutlarla kurdum.
Hayattan çok umutluydum.
Sorun yok.
Allah yardım eder.
Burada kalamazsın.
Bashir, seni bırakmam.
Gitmem. Sensiz hiçbir yere gitmem.
Ya beraber gideriz ya da gitmeyiz.
Millet, girdim.
Tüm ailemle girdim.
Her şeyi bırakıyorum anne. Resmen korkaklık bu.
ALMANYA
Ülkemin kumundan getirdim azıcık.
Yanımda getirdim yani.
Birkaç gece oldu. Çok uzaktayım.
O kuma dokunmadan uyuyamıyorum.
Elimde tutmazsam olmuyor.
Gerçekten çok zor.
Her şeyimizi aldılar.
Her şeyim vardı.
Her şeyim vardı ama artık elimdeki
azıcık kumdan başka hiçbir şeyim kalmadı.
VARDAK AFGANİSTAN
Bazen kutlar Bazen gülerim dostum
Bazen üzülür ağlarım dostum
Bazen kuş gibi uçarım
Bazen yarana bastığın Tuz olurum
Ani rejim değişikliği tuhaf oldu.
Kimse bunu hayal edemezdi.
Afganistan'da yeni bir işgal yaşanır mı?
Savaş yeniden başlar mı?
Yine bombalanır mıyız?
Taliban yüzünden ya da teröristim diye
hapse atılır mıyım?
Hiç belli değil.
Gelecek son derece belirsiz.
Mutluyum çünkü hâlâ kızımın yanındayım.
O benim her şeyim.
Onu korumak için her şeyi yaparım.
ALMANYA
EYLÜL 2021 KABİL'İN DÜŞÜŞÜNDEN BİR AY SONRA
Özgürlük! Özgürlük temel hakkımız!
Bugün kadın protestocular Kabil sokaklarına dökülerek
Taliban'ın kadınların özgürlüğünü elinden aldığını haykırdı.
Kadın hakları olmadan Taliban hükûmeti meşru olamaz!
Bunu görünce iki şey hissediyorum.
Birincisi bu kadınların ne kadar güçlü olduğu
ve onlarla gurur duyduğum.
İkincisi de aralarında olamadığım için
ne kadar üzüldüğüm.
Dünya Gıda Programı bugün
Afganistan'ın kıtlık felaketiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Ekonomisi çökmüş durumda.
Taliban, Kabil'i ele geçirdikten sonra uluslararası finans kurumları
Afganistan'daki mal varlıklarını dondurdu.
Taliban üzerindeki yaptırımlar nedeniyle tüm Afganistan'da gıda fiyatları arttı.
Birçok STK ve şirket yabancı güçlerle birlikte ülkeyi terk etti
ve bu sebeple de evsizlik, işsizlik
ve yoksulluk oranları artışta.
Beni dinleyin. Kaynağım yok.
-Kaynak bulunca… -Dinleyin.
Yoksulluk zirvede. Lütfen beni rahatsız etmeyin artık.
Elimden bir şey gelmiyor. Çaresizim.
Sadia gelsin.
Sadia benim.
Şu yoksul ve muhtaçların neler çektiğine bakın.
Hepsi bir lokma ekmeğe bile muhtaç.
Neden? Ne uğruna?
Bu vatana kim ihanet etti?
Allah belalarını versin!
Burada pisliğin içinde yaşıyoruz.
İşsizlerin bir kısmı bağımlı oldu.
Yoksullar insan değil mi?
Onların canı, ihtiyaçları yok mu?
Şehrimiz doldu fakirlerle
Bombaları hak edecek ne yaptı, ne?
Dünyanın gözü önünde
Taliban'a karanlık bir hükûmet diyen biriyle çalıştım ben.
Hakkımda ne düşünüyorlar, bilmiyorum.
Gelecek ne getirecek, bilmiyorum.
Ölüm mü, kalım mı, Allah bilir.
VARDAK VİLAYETİ TALİBAN DENETİM NOKTASI
Nasılsın? iyi misin?
Silah yok, değil mi? Devam et.
Güzel yanı ne, biliyor musunuz?
Özgürlüğü.
Vardak'tan arabaya bindikten sonra
durmam gereken bir polis denetim noktası yok.
Önceki rejimde
Zarifa'ya şoförlük yapıyordum.
Zarifa belediye başkanı mıydı?
Evet, pis bir kadındı!
-Mücahit mi o? -O zaman da mücahittim.
Oldu, tabii! Mücahit değil, bir kadının şoförü o!
Belediyenin şoförüydüm.
Burada yetkili kişi bir kadındı. Her şeyi o yapıyordu.
Ona hizmet etmemeliydin dostum.
Hayır.
Hayır. Sorun, siyasetin pis bir iş olması.
Ona pusu kurduk
ama Allah onu kurtardı.
Mermiler böyle teğet geçti.
Hey, gel buraya.
Beni vuran adam bu.
O gün..
Neredeyse ölüyordum.
Neyse ki hayatta kaldım!
OCAK 2022 KABİL'İN DÜŞMESİNDEN BEŞ AY SONRA
"Baba."
"V" harfi "F" gibi okunuyor, değil mi?
"Baba."
Bugün birlikte "Guten tag" demeyi öğrendik.
Dört ay oldu ve bıktım artık.
Dünya yansa bile
dönmeliyim oraya.
Bir gece kalırım.
En azından neslimi, özellikle de hemcinslerimi
uyandırmak için yapmalıyım bunu.
Yapmasam olmaz.
Ya seni öldürürlerse?
Ölürsem bir amaç uğruna ölmüş olurum.
Yanındayım.
TALİBAN'LA GÖRÜŞME
Dönüşüm konusunda,
siyaseti bir kenara koymak istiyorum.
Genel olarak bir engel yok.
MART 2022 KABİL'İN DÜŞÜŞÜNDEN YEDİ AY SONRA
Kabil, Taliban'ın kontrolüne girince
Afganistan manşet olmaz oldu.
İnsanlar Ukrayna'yı konuşuyor.
Taliban da bu fırsattan istifade…
…yine giderek kötüleşiyor.
Protesto eden kızları ve kadınları hapse attılar.
Kız okullarını açmaya söz verdiler ama henüz açmadılar.
ALLAH BİRDİR
Aman Allah'ım!
ALLAH BİRDİR
Merhaba!
Ya Rabbi, gelin buraya!
NAFASGUL ZARIFA'NIN BÜYÜKANNESİ
Bugünkü konuğum Vardak'ın eski belediye başkanı
Zarifa Ghafari.
-Bayan Ghafari, hoş geldiniz. -Hoş bulduk.
Kabil'e döndünüz. Geliş sebebiniz nedir?
Taliban nüfusun yarıdan fazlasını oluşturan
kadınların onayını almak için çalışmalı.
Afganistan'ın şu anki yönetiminde yer alan
büyüklere ve yöneticilere sesleniyorum.
Hapiste hâlâ kadın eylemci varsa
insanlık onuru için onları salsınlar lütfen.
Biz kadınlar diyaloğa hazırız.
Sorunlarımızı çözmek için diyalog kuralım.
Size şahsi bir soru soracağım.
Babanızın katillerini affettiniz mi?
Eğer acıları dindirecekse,
başka Zarifa'ların yetim kalmasını önleyecekse
veya başka Abdul Wasi'lerin ölmesini engelleyecekse evet.
"Zarifa Ghafari vasıfsız biriydi.
Nasıl belediye başkanı olduğu ortada.
Ne insanlıktan ne de ahlaktan nasibini almamış."
Bazı insanlar büyük bir hata yaptığımı söylüyor.
Babamın katilleriyle anlaştığımı söylüyorlar.
Bu beni üzüyor.
İnsanlara yardım etmek isteyen herkes
Taliban'ı aklamakla suçlanıyor.
Ama ben hâlâ
doğru olanı yaptığıma inanıyorum.
Yanlış yapmadığımdan eminim.
Eskiden bana silah doğrultan
ve beni öldürmek isteyen
insanları görüyorum.
Benimle beraber gülerken sevgiden mi,
nefretten mi gülüyorlar, bilmiyorum.
Bu kahkahaların ardında ölüm mü yatıyor, yaşam mı?
Kaderim bu gülüşlerin ardında gizli.
Afganistan halkı bunu kendi seçmedi.
Bu hükûmet bize uluslararası camia tarafından dayatıldı.
Afganistan halkı cehennemde yaşamaya
mahkûm edildi.
ZARIFA'NIN DERNEĞİ KADINLARA GIDA BANKASI VE EĞİTİM MERKEZİ
Hanımlar, ben bu okulun sahibiyim.
Burada olay sadece öğrenmek değil,
ayrıca gelecekte kendinize ait bir şey
yaratmak isterseniz size nasıl yardım edebileceğimi bulmak.
Önemli olan, bu fırsatı değerlendirip bir şeyler öğrenmek.
Güçlü kalacağız, çalışıp mücadele edeceğiz. Kendimiz için.
AFGAN KADINLARINA YARDIM VE TEŞVİK
Burada biraz pirinç, şeker ve yağ var.
Bunu şu kadına ver, lütfen.
Kadın intihar bombacısı gören var mı?
Var mı?
Bu ülkede ne zaman savaş çıktıysa erkekler başlatmıştır.
-Vatanımızın refahı için dua edelim. -Âmin.
Dua edin de bu vatanı bir kadın başkan inşa etsin.
Bütün erkekleri eve kapatıp çıkmalarına izin vermeyelim.
Yoksa İslam elden gidecek.
Erkekler, gidin! Yoksa dinimiz sizin yüzünüzden elden gidecek.
Hayır, şaka yapıyorum.
Bu kadının numarasını alayım mı?
Evet!
Kendini çok yorma.
Burası benim vatanım.
Burası benim memleketim.
Yardım etmek için burada olmalıyım.
Bu fırtınaya karışacağım.
Bakalım nereye gidecek.
Ama inancım tam.
ZARIFA VE BASHIR HÂLÂ ALMANYA'DA MÜLTECİ OLARAK YAŞIYOR.
ZARIFA, AFGANİSTAN'DAKİ KADIN HAKLARINI KORUMAK İÇİN MÜCADELEYE DEVAM EDİYOR.
KOMUTAN MUSAFER, TALİBAN'IN KABİL'İ ELE GEÇİRMESİNDEN ÖNCE ÖLDÜRÜLDÜ.
MASSOUM HÂLÂ AFGANİSTAN'DA YAŞIYOR VE İŞ ARIYOR.
TALİBAN DOLAŞMA, ÇALIŞMA VE GİYİM DE DÂHİL HER ALANDA
KADINLARIN TÜM HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİNİ KISITLAYAN YASALAR ÇIKARDI.
KIZLARIN ORTAOKULA GİTMESİ HÂLÂ YASAK.
Alt yazı çevirmeni: Elif Günay