Downloaded from YTS.MX
ΕΝΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Είναι δύσκολο να γνωρίζουμε τι συμβαίνει μέσα στο μυαλό μιας γάτας.
Ντάσα, έλα εδώ.
Όμως, νέα ευρήματα ίσως ρίξουν φως στους πιο μυστηριώδεις φίλους μας.
ΑΜΕΡΙΚΗ ΕΧΕΙΣ ΤΑΛΕΝΤΟ
Κάποιοι λένε ότι οι γάτες δεν κάνουν και πολλά.
Θα τους αποδείξουμε ότι κάνουν λάθος.
Ξεχάστε όσα νομίζατε ότι ξέρατε για τις γάτες.
Η έρευνα για τη γάτα υπολείπεται του σκύλου,
αλλά τώρα βλέπουμε μια έξαρση στην επιστήμη της γάτας.
Μια νέα γενιά επιστημόνων θέτει υπό αμφισβήτηση τις προκαταλήψεις.
Μαθαίνουμε άλλες πτυχές συμπεριφοράς, προσωπικότητας και φυσιολογίας της,
όλα αυτά που κάνουν τη γάτα μοναδική.
Οι γάτες είναι έξυπνες, περίεργες,
αλληλεπιδρούν κοινωνικά με τον άνθρωπο.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι εξελίχθηκαν για να το κάνουν αυτό.
Ελάτε να λύσουμε το μυστήριο της γάτας μαζί,
να αποκωδικοποιήσουμε το παιχνιδιάρισμά τους
και να σπάσουμε την κρυφή γλώσσα τους.
Δεν θα είναι εύκολο. Οι γάτες είναι περίπλοκες.
Ντάσα, έλα εδώ.
Ναι, είναι δύστροπες.
Όμως, μπορείς να εκπαιδεύσεις μια γάτα να κάνει τα πάντα.
Όλοι μπορούν να ξεκλειδώσουν τις δυνατότητες της γάτας,
αν μάθουν τα μυστικά της.
Οι γάτες είναι παντού.
Κι όμως, ξέρουμε ελάχιστα γι' αυτές.
Για να καταλάβουμε τι κάνει μια γάτα να είναι γάτα,
και πώς έμαθαν να ζουν με ανθρώπους, απευθυνθήκαμε στους ειδικούς.
ΔΡ ΜΠΡΟΥΣ ΚΟΡΝΡΑΪΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΕΝΤΡΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΓΑΤΩΝ ΠΑΝ. ΚΟΡΝΕΛ
"ΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ ΓΑΤΩΝ"
Ο κόσμος υποτιμά το πόσο κοινωνικές είναι οι γάτες.
Ας το δεχτούμε. Είναι διασκεδαστικές
και, ενίοτε, πολύ αστείες.
Παραδόξως, κάποια γνωρίσματα που τις κάνουν αξιαγάπητες
εξελίχθηκαν από τους φονικούς προγόνους τους.
Αν μας ζητούσαν να δημιουργήσουμε τον τέλειο
θηρευτή ξηράς ως προς τη συμπεριφορά, τα φυσικά γνωρίσματα και την αντίληψη,
δύσκολο να βρούμε καλύτερο από τη γάτα.
Η οικόσιτη γάτα λέγεται επιστημονικά Felis catus.
Η Felis catus είναι ένα μοναδικό εξημερωμένο είδος
που κατάγεται από την αφρικανική αγριόγατα.
Κάθε γάτα, μεγάλη ή μικρή, ανήκει στην οικογένεια των αιλουρίδων.
ΑΙΛΟΥΡΙΔΕΣ
Πριν τριάμισι εκατομμύρια χρόνια,
το γένος Felis, οι μικρότερες γάτες, διαχωρίστηκε από το γένος Panthera,
τις μεγάλες γάτες, λιοντάρια και τίγρεις.
Στις μέρες μας, απαντώνται 400 εκατομμύρια Felis catus ανά τον κόσμο,
κάνοντας το γένος ένα από τα δέκα πιο πετυχημένα θηλαστικά
που έχει περπατήσει ποτέ στη Γη.
Μέσα σε δέκα χιλιάδες χρόνια, το DNA τους έχει αλλάξει ελάχιστα.
Από γενετική άποψη, ουσιαστικά ένα άγριο ζώο ζει στο σπίτι σας.
Ένα άγριο ζώο που έχει εκπληκτικό φυσικό εξοπλισμό.
Και με επίκεντρο, την αξιοθαύμαστη σπονδυλική στήλη της γάτας.
Έχουν περισσότερους σπονδύλους από τα περισσότερα θηλαστικά,
οι οποίοι έχουν ιδιαίτερα ελαστικούς μεσοσπονδύλιους δίσκους ανάμεσά τους,
σχηματίζοντας εύκαμπτη σπονδυλική στήλη.
Αυτή η ευέλικτη κατασκευή βοηθά τη γάτα να είναι το πιο γρήγορο ζώο στην ξηρά.
Παρατηρήστε το τρέξιμο ενός γατόπαρδου.
Με τέντωμα και σύσπαση, η σπονδυλική στήλη αποθηκεύει δυναμική ενέργεια
κι απελευθερώνει κινητική ενέργεια, καθώς το αιλουροειδές καλπάζει.
Η γάτα σας είναι σαν ένας μικρός εύκαμπτος γατόπαρδος,
με δυνατότητα να τρέχει με πάνω από 13 χλμ. την ώρα
και να περιστρέφεται σε αδιανόητες πόζες γιόγκα.
Οι γάτες έχουν και αποδοτικό μυϊκό σύστημα.
Είναι από τα λίγα θηλαστικά που ενεργοποιούν το 100%
των μυών τους όταν πηδούν.
Έναρξη ανάφλεξης.
Τρία, δύο, ένα, απογείωση.
Έχουμε απογείωση.
Μπορούν να πηδήξουν πέντε με έξι φορές το ύψος τους.
Είναι σαν ένας άνθρωπος να πηδά πάνω από καμηλοπάρδαλη.
Και χρησιμοποιούν τις ουρές τους για ισορροπία
σε γρήγορες αλλαγές κατεύθυνσης.
Κι όπως λέει κάθε αθλητής ενόργανης γυμναστικής, ό,τι ανεβαίνει, κατεβαίνει,
κάτι που εγείρει ένα πανάρχαιο ερώτημα.
Οι γάτες προσγειώνονται πάντα με τα πόδια.
Έχουν εκπληκτική ικανότητα να προσανατολίζονται γρήγορα.
Για να γίνει αυτό, πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουν το σώμα τους στον χώρο,
χρησιμοποιώντας το αντανακλαστικό επαναφοράς.
ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΟ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑΣ
Είναι μια λειτουργία του αιθουσαίου συστήματος.
ΑΙΘΟΥΣΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
Υπερευαίσθητα τριχωτά κύτταρα μέσα στα αυτιά
αισθάνονται τη θέση σώματος, την κίνηση και την επιτάχυνση στον χώρο,
μεταδίδοντας αυτές τις πληροφορίες στον εγκέφαλο.
Συνεπώς, μια γάτα ξέρει πάντα πού είναι το πάνω.
Κάθε θηλαστικό έχει αντανακλαστικό επαναφοράς, όπως κι ο άνθρωπος.
Ενίοτε, όμως, αποπροσανατολιζόμαστε.
Αυτό αποκαλείται σύγχυση.
Το έπαθε η Σιμόν Μπάιλς.
Είπε ότι έχασε την ικανότητα να νιώθει πού βρισκόταν το σώμα της στον χώρο.
Η ΣΥΓΧΥΣΗ ΔΙΕΚΟΨΕ ΤΗ ΣΙΜΟΝ ΜΠΑΪΛΣ
Θεώρησε ότι θα έπαιρνε ρίσκο αν συνέχιζε. Λογική σκέψη.
Είναι δύσκολο να ελεγχτεί.
Τα αντανακλαστικά μιας γάτας είναι υπερδιπλάσια από τα δικά μας…
και πιο γρήγορα από κάθε άλλο κατοικίδιο.
Αν ρίξουμε έναν σκύλο
από την ίδια θέση, πολλές φορές,
δεν θα προσγειωθεί με τα πόδια.
Αναλογικά, η γάτα είναι το πιο γρήγορο,
πιο δυνατό και πιο εύκαμπτο θηλαστικό στον πλανήτη.
Αλλά αυτά τα άγρια ταλέντα της την κάνουν και μυστήρια.
Για να μάθουμε γιατί φέρεται έτσι,
θα βοηθούσε ένας ψυχολόγος γατών.
Κάτσε. Έτσι μπράβο, γλύκα.
ΔΡ ΚΡΙΣΤΙΝ ΒΑΪΤΑΛΙ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝ. UNITY
"ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΓΑΤΩΝ"
Σε όλη την εξέλιξη, οι γάτες δεν έχουν αλλάξει και πολύ.
Στην εποχή μας, είναι μια μείξη αγριόγατας
και οικόσιτης γάτας, το οποίο θέλουμε.
Η Κρίστιν μελετά τα μυστήρια του μυαλού της γάτας.
Προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει τι σκέφτονται οι γάτες.
Πιστεύω ότι η κοινωνική ικανότητα των γατών έχει υποτιμηθεί.
Ιδιαιτέρως επειδή συνεχώς συγκρίνονται με τα σκυλιά.
Λένε ότι τα σκυλιά είναι ανώτερα σε πολλά κοινωνικο-γνωστικά στοιχεία.
Οι σκύλοι συχνά θεωρούνται πιο διαισθητικά κατοικίδια.
Καταλαβαίνουν το όνομά τους και περίπου 160 λέξεις.
Διακρίνουν ανθρώπινες εκφράσεις προσώπου και ίσως λύνουν και προβλήματα.
Αλλά η Κρίστιν πιστεύει ότι οι γάτες δεν είχαν ευκαιρία να δείξουν τι αξίζουν.
Φρόνιμα.
Αυτό που βλέπουμε πιο συχνά είναι ότι δεν έγινε έρευνα στις γάτες.
Έτσι, έβαλε στόχο να προσδιορίσει μια και καλή
το πώς οι γάτες συγκρίνονται με τους ανταγωνιστές σκύλους.
Θα βάλω τον γάτο εδώ πάνω.
Καταρχάς,
οι γάτες ξέρουν το όνομά τους;
Με αυτό το τεστ, θα δούμε αν ο Καρλ αναγνωρίζει το όνομά του.
ΚΑΡΛ
Μέσα από αυτό το ηχείο Bluetooth, θα ακούσει τη φωνή μου.
Η Κρίστιν ξεκινά με τέσσερις κοφτές λέξεις.
Μπότα!
Ο Καρλ αντιδρά στην πρώτη λέξη,
ένας νέος ήχος στο περιβάλλον του.
Κάλτσα!
Αλλά πολύ σύντομα βαριέται τους ήχους.
Μέρα!
Τώρα η Κρίστιν λέει μια λέξη που φέρνει ηχητικά στο Καρλ.
Κοπελιά!
Τίποτα ακόμα.
Και τότε, η στιγμή της αλήθειας.
Καρλ!
Μπράβο!
Το τεστ έχει γίνει εκατοντάδες φορές με πολλές γάτες.
Και είναι σαφές ότι οι περισσότερες γάτες ξέρουν το όνομά τους.
Όμως, η ανταπόκριση στο κάλεσμα είναι μια άλλη ιστορία.
-Ξεκίνα. -Θα μιλήσουμε μετά γι' αυτό.
Η έρευνα της Κρίστιν την οδήγησε στο επίκεντρο
της σύγχρονης επανάστασης της γάτας.
ΙΑΠΩΝΙΑ
Το 2017 η γάτα ξεπέρασε τον σκύλο ως το πιο δημοφιλές ζωάκι στην Ιαπωνία.
Τη σήμερον, είναι πατρίδα 9.000.000 οικόσιτων γατών
και μίας εκ των κορυφαίων επιστημόνων γατών.
ΔΡ ΣΑΧΟ ΤΑΚΑΓΚΙ ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ ΓΑΤΩΝ, ΠΑΝ. AZABU
Συγκριτικά με την έρευνα για σκύλους, η έρευνα για γάτες
είναι περίπου 15 χρόνια πίσω.
Η Κρίστιν και η Σάχο έχουν δημοσιεύσει 37 μελέτες συνολικά.
Απέδειξαν ότι οι γάτες αναγνωρίζουν το πρόσωπο και τη φωνή του οικείου ατόμου,
χωρίς να αναφέρουμε και τις άλλες γάτες.
Επίσης, καταλαβαίνουν την υπόδειξη με το χέρι
και κατανοούν τη μονιμότητα του αντικειμένου.
Ξέρουν πως όταν ένα αντικείμενο παύει να 'ναι ορατό,
δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκε κιόλας.
Η ουσία είναι ότι καταλαβαίνουν πολλά περισσότερα απ' ό,τι πιστεύαμε.
Τώρα που υπάρχει έρευνα σε εξέλιξη,
βλέπουμε ότι οι γάτες φέρονται και κάνουν τα ίδια με τα σκυλιά.
Απλώς πρέπει να αξιοποιήσεις αυτές τις δυνατότητες.
Συνέντευξη της Μαρίνα και της Σβιτλάνα, λήψη.
-Με λένε Μαρίνα. -Κι εμένα Σβιτλάνα.
Είμαστε οι Γάτες Σαβίτσκι,
μια οικογένεια εκπαιδευμένων γατών και ανθρώπων.
Η εκπαίδευση της γάτας είναι σαν μαγεία.
Και δεν είναι εύκολη.
Οι απίθανες Γάτες Σαβίτσκι είναι διασημότητες από την Ουκρανία.
Περιοδεύουν ανά τον κόσμο, ψυχαγωγώντας εκατομμύρια.
Έφτασαν μέχρι και τα προημιτελικά στο Αμερική Έχεις Ταλέντο.
Όχι κι άσχημα για ένα ζώο που θεωρείται μη εκπαιδεύσιμο.
Η διαφορά στην εκπαίδευση γάτας και σκύλου
είναι ότι ο σκύλος θέλει να σε ευχαριστήσει.
ΘΑ ΔΟΥΛΕΨΩ ΓΙΑ ΤΡΟΦΗ
"Θα έκανα τα πάντα για σένα!
Θα κάνω ό,τι μου πεις".
Ενώ οι γάτες σε κοιτάνε με ύφος "Ανάγκασέ με".
Οι Σαβίτσκι ξέρουν πώς να αποκομίζουν τα μέγιστα από τα αστέρια τους.
Πρώτα απ' όλα, πρέπει να γίνεις φίλος με τη γάτα.
Είναι σημαντικό να σε εμπιστεύεται πλήρως η γάτα
και να μην περιμένει εκπλήξεις από σένα.
Εδώ και τέσσερα χρόνια, η Ντάσα είναι το μεγάλο αστέρι τους.
ΝΤΑΣΑ
Η Ντάσα.
Η Ντάσα είναι ηθοποιός.
Κάθε φορά που βλέπει κάμερα είναι λες και όλος ο κόσμος της
σταματά και σκέφτεται "Το μόνο που θέλω είναι η κάμερα".
Εκτελεί πολλά από τα πιο δύσκολα κόλπα της ομάδας…
όπως την Επικίνδυνη Αποστολή…
και το άλμα από ύψος.
Η Ντάσα είναι ο αδιαμφισβήτητος αρχηγός των Γατών Σαβίτσκι.
Όμως, τρεις άλλες υποψήφιες ανταγωνίζονται για τη θέση της.
Και καθεμιά τους ίσως γίνει το επόμενο μεγάλο αστέρι.
Έχουμε την κάθε γάτα σαν παιδί μας.
Αδύνατο να φανταστούμε τη ζωή μας χωρίς αυτές.
Για να βγάλεις τον καλύτερο εαυτό από μια γάτα,
πρέπει να δημιουργήσεις δεσμό.
Κάποιοι ακαδημαϊκοί αφιερώνουν τη ζωή τους σε αυτήν τη μορφή τέχνης.
ΔΡ Γ. ΣΑΝΓΚ ΥΠΕΥΘ. ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ & ΜΕΡΙΜΝΑΣ
"ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΗΣ ΓΑΤΩΝ"
Πριν κάποιος υιοθετήσει ή αγοράσει μια γάτα,
πρέπει να κάνει προεργασία.
Πρέπει να του εξηγήσεις τι να περιμένει
φέρνοντας μια γάτα στο σπίτι.
Μεγάλη απόφαση, εισάγεις ένα πολύτιμο μέλος στην οικογένεια.
Μια γάτα είναι μεγάλη υπόθεση.
Η διαδικασία εκμάθησης είναι ζόρικη για αρχάριους.
Για να σε συμπαθήσει η γάτα σου,
αρχικά, ανοιγόκλεισε τα μάτια σου αργά.
ΑΡΓΟ ΑΝΟΙΓΟΚΛΕΙΣΙΜΟ ΜΑΤΙΩΝ
Η οπτική επαφή στον ζωικό κόσμο είναι πολύ σημαντική,
ενώ η άμεση οπτική επαφή, επίμονο βλέμμα χωρίς ανοιγοκλείσιμο, τρομάζει.
Αν θες να αλληλεπιδράσεις με γάτα,
κάνε τον εαυτό σου να φαίνεται μικρό, κινήσου ή στάσου πλαγίως.
Έπειτα, κοίτα την και ανοιγόκλεισε τα μάτια.
Για τις γάτες, είναι σαν να χαμογελάς,
μοιράζοντας θετικά συναισθήματα.
Και συχνά ανταποκρίνονται.
Κάνουν αργό ανοιγοκλείσιμο ματιών για να σου πουν "Όλα καλά.
Είμαι φιλική γάτα. Και σε συμπαθώ.
Δεν είμαι απειλή".
Κι όταν το κάνουν αυτό, το θεωρώ κομπλιμέντο.
"Με συμπαθεί η γάτα. Ναι".
Αν πετύχει το αργό ανοιγοκλείσιμο, μπορείτε να την πλησιάσετε.
Οι γάτες χαιρετιούνται
με άλλες φιλικές γάτες ακουμπώντας τις μύτες τους.
Κυριολεκτικά, θα ακουμπήσουν τις μύτες τους.
Αν θέλετε να γνωρίσετε τη γάτα σας, απλώστε το δάχτυλο
για να σας κάνει ελαφρύ σπρώξιμο με τη μύτη.
Εξοικειώνονται με τη μυρωδιά σας και σας μαθαίνουν.
Για μένα, αυτό είναι σαν χειραψία.
Αλλά αν σας συμπαθήσουν, κάτι σύνηθες,
θα τριφτούν στο δάχτυλό σας.
Μόνο μην πλησιάσετε απότομα από ψηλά.
Αν σκεφτούμε τους άγριους προγόνους τους, είναι εν μέρει θηράματα.
Τι τους επιτίθενται από ψηλά λοιπόν; Θηρευτές που έχουν γαμψά νύχια.
Μεγάλα αρπακτικά, κουκουβάγιες, αετοί, και άλλοι παρόμοιοι.
Όταν προτάσσεις έτσι το χέρι σου,
είναι απειλητικό, θα τρομάξουν.
Το σωστό είναι από χαμηλά και αργά.
Συνήθως βγάζω δάχτυλο για να το μυρίσουν.
Κι αν τριφτούν, χαϊδεύω
στα πλάγια του προσώπου,
κάτω από το σαγόνι, σε ουδέτερα σημεία.
Κι αν τους αρέσουν αυτά τα τριψίματα,
τότε, έχεις τη γάτα υπό τον έλεγχό σου.
Κάποιες γάτες, διστακτικές στην επαφή, χρειάζονται παραπάνω πειθώ.
Πολλές γάτες φοβούνται πολύ,
γι' αυτό τις πλησιάζουμε με στικ φούντας.
Είναι ένα μικρό κουβάρι από νήμα, κολλημένο σε μακρύ ξυλάκι.
Και με αυτό ξεκινάμε να αλληλεπιδρούμε με τη γάτα,
αφήνοντας αυτήν να έρθει πρώτα σε επαφή, ώστε να δούμε την αντίδρασή της.
Όταν μια γάτα νιώθει άνετα, το δείχνει.
Το αλλοτρίψιμο είναι σημαντική συμπεριφορά δεσίματος.
Το 83% των γατών τρίβονταν στον ιδιοκτήτη τους όταν γυρνούσε πίσω.
Βρήκαμε ότι το αλλοτρίψιμο παίζει
σημαντικό ρόλο στην ανακούφιση του στρες και για τη γάτα.
Αυτή η φιλική χειρονομία σημαίνει ότι είστε καλοδεχούμενοι.
Συμπαθούν τους πάντες, όμως, οι γάτες;
Ή έχουν προτιμήσεις;
Αυτό το τεστ λέγεται εξαρτημένος δεσμός, και με αυτό βλέπουμε
πόση ώρα περνά η γάτα με τον ιδιοκτήτη της και πόση με έναν ξένο.
Αν ο Καρλ επιλέξει την Κρίστιν, τον ιδιοκτήτη του, πάνω από μισές φορές,
αυτό δείχνει ότι έχει προτίμηση.
Ο Καρλ με επέλεξε κάθε φορά.
Φαίνεται, λοιπόν, ότι προτιμά εμένα, τον ιδιοκτήτη του,
από έναν ξένο.
Έχουν διεξάγει αυτό το πείραμα, και άλλα παρόμοια, χιλιάδες φορές.
Και αναμφίβολα, οι γάτες σχηματίζουν ισχυρούς δεσμούς με τον ιδιοκτήτη τους.
Ο δεσμός ανθρώπου-γάτας ίσως είναι μια επέκταση
του δεσμού που έχει μια γάτα με τη μητέρα της ως γατάκι.
Ναι, υπάρχει δεσμός, και σίγουρα τις αγαπάμε.
Οι γάτες μάς αγαπούν όμως;
Θα το εξετάσουμε σε λίγο.
Κάτι άλλο για να ξεκλειδώσουμε το μυαλό μιας γάτας
είναι να νιώσει σαν στο σπίτι της.
Κι όπως οι πρόγονοί τους, οι γάτες θέλουν να είναι ψηλά.
Προτιμούν ψηλά μέρη γιατί θέλουν να ξέρουν τι συμβαίνει.
Κι όταν νιώσουν άβολα, θα πάνε να κρυφτούν εκεί.
Είναι στοιχείο που έμεινε από όταν ήταν αγριόγατες.
Είναι ενστικτώδες φέρσιμο. Δεν μαθαίνεις σε μια γάτα να σκαρφαλώνει.
Θα σου δείξει "Θα σκαρφαλώσω", κι αν δεν έχεις προμηθευτεί
τα κατάλληλα έπιπλα για γάτες,
θα βρει μόνη ένα σημείο για να κουρνιάσει.
Όχι, δεν τόλμησες! Δεν τόλμησες!
Στις γάτες αρέσουν και οι στενοί χώροι,
κάτι που εξηγεί την εμμονή τους με τα κουτιά.
Οι εσώκλειστες πλευρές τις κάνουν να νιώθουν ασφάλεια.
Γι' αυτό στις γάτες αρέσουν στα κουτιά. Έχει πλάκα
που κρύβονται και κάνουν μικροεπιθέσεις στον ιδιοκτήτη.
Στήνουν ενέδρα ως θηρευτές,
δηλαδή κρύβονται για να πιάσουν το θήραμά τους.
Οπότε, τα κουτιά βοηθούν
τη γάτα να ολοκληρώσει το μοτίβο του θηρευτή.
Τα κουτιά από χαρτόνι λειτουργούν αγχολυτικά για αυτές.
Οι γάτες καταλαμβάνουν ενδιαφέρουσα οικοθέση
στην οικολογία, διότι, όταν κυνηγούν, μπαίνουν σε τρύπες στα δέντρα
και ξεπερνούν εμπόδια.
Ένας θηρευτής που μπορεί να ξεπερνά εμπόδια θα είναι καλύτερος.
Και προφανώς, δίνει πλεονέκτημα στην επιβίωση.
Οι γάτες έχουν ειδικά προσόντα
που βοηθούν να χώνονται εκεί που λίγα ζώα μπορούν.
Ένας τρόπος για να αποδειχτεί αυτή η ικανότητα είναι να δούμε
από πόσο μικρή τρύπα μπορεί και περνά η γάτα.
Θα μπορούσαμε να τη δελεάσουμε
με τροφή, παιχνίδια, λιχουδιές και άλλα παρόμοια.
ΔΕΚΑΟΚΤΩ ΕΚΑΤΟΣΤΑ
Οι μεγάλες τρύπες είναι εύκολες.
Αλλά καθώς ο Μπρους μικραίνει την τρύπα,
τότε η γάτα δείχνει την πραγματική επιδεξιότητά της.
ΔΕΚΑΠΕΝΤΕ ΕΚΑΤΟΣΤΑ
Και όλα ξεκινούν από τα μουστάκια.
Τα μουστάκια είναι ενδιαφέρουσα προσαρμογή των γατών. Όπως ξέρουν οι περισσότεροι,
μοιάζουν με μακριές τρίχες,
που καθεμιά συνδέεται με μία δέσμη νεύρων,
η οποία στέλνει πληροφορίες στον εγκέφαλο για το τι αγγίζει το κάθε μουστάκι.
Πολλοί ξέρουν για τα μουστάκια στο πηγούνι,
αλλά υπάρχουν και στα φρύδια,
ενώ αγνοούν ότι υπάρχουν μουστάκια
στην πίσω πλευρά των μπροστινών πατουσών.
Εξελίχθηκαν για να παρέχουν απτικές πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον.
Το προτέρημα των μουστακιών;
Αποκαλύπτουν στη γάτα σε πόσο μικρή τρύπα χωράει.
ΔΕΚΑ ΕΚΑΤΟΣΤΑ
Ο εύκαμπτος σκελετός τους κάνει τα υπόλοιπα.
Οι κλείδες τους
δεν είναι στερεωμένες σε κόκαλο. Είναι μύες.
Είναι σαν να έχεις διπλές αρθρώσεις παντού.
Όπως βλέπετε στο πείραμα, καθώς κάνουμε την τρύπα σταδιακά
όλο και μικρότερη,
προκαλεί έκπληξη που αυτές οι μεγάλες γάτες
μπορούν και περνούν.
Αλλά τα μουστάκια δεν μεγαλώνουν αν η γάτα βάλει λίγα κιλά.
Τα μουστάκια εξελίχθηκαν για να είναι στο φάρδος μιας γάτας
που είναι φυσιολογικού κι υγιούς μεγέθους.
Κι αυτό καταδεικνύει ένα άλλο πρόβλημα: τις υπέρβαρες και παχύσαρκες γάτες.
Και πολλές είναι παχύσαρκες, ένα αρκετά σοβαρό πρόβλημα.
Τα μουστάκια δεν θα μεγαλώσουν
για να προσαρμοστούν στην περιφέρεια μιας υπέρβαρης γάτας.
Το 59% των γατών στις ΗΠΑ είναι υπέρβαρες.
Οπότε, είναι καίριο να βρούμε τη σωστή διατροφή.
Οι άγριοι συγγενείς των γατών
μοχθούν για την τροφή τους.
Εύκολα παραμένουν αδύνατοι.
Όχι, όμως, και οι γάτες μας.
Βάλ' την στη ζυγαριά.
Μην κλέβεις.
Αν τρως χωρίς σταματημό και γρήγορα,
θα κατέβει πολλή τροφή από τον οισοφάγο
πριν το στομάχι ειδοποιήσει "Σταμάτα, έφαγα πολύ".
Θέλουμε το ίδιο για τις γάτες. Τις κρατάμε δραστήριες
με κάποιο παιχνίδι,
διαδραστική ταΐστρα ας πούμε,
ώστε να ασχολούνται με κάτι
που ξέρουν ότι έχει τροφή.
Να μοχθήσουν για να φάνε.
Άσχετα από το τι τρώει ο ιδιοκτήτης της, μια γάτα πρέπει να τρώει κρέας.
Οι γάτες είναι σαρκοφάγες.
Πρέπει να τρώνε κρέας, διότι δεν μπορούν να συνθέσουν
κάποια αμινοξέα που υπάρχουν μόνο εκεί.
Γι' αυτό, δώστε στη γάτα σας διατροφή με βάση το κρέας.
Να είναι θρεπτικά πλήρης και ισορροπημένη,
αλλά όχι χορτοφαγική, σας παρακαλώ.
Το να έχεις τη γάτα σου υγιή και χαρούμενη γίνεται γρήγορα τρόπος ζωής.
Ένας γιατρός στην Ιαπωνία περνάει τόσο πολύ χρόνο με γάτες
που τον αποκαλούν γκουρού γατών.
ΔΡ ΓΙΟΥΚΙ ΧΑΤΟΡΙ ΥΠ. ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΓΑΤΩΝ ΤΟΚΥΟ
"ΓΚΟΥΡΟΥ ΓΑΤΩΝ"
Οι γάτες είναι ευαίσθητα ζώα.
Όσοι δεν τις συμπαθούν λένε συχνά
ότι δεν καταλαβαίνουν τι σκέφτονται.
Ο Δρ Γιούκι έχει αφιερώσει δεκάδες χιλιάδες ώρες μελετώντας γάτες.
Προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει τις μικροδιαφοροποιήσεις στη γλώσσα τους.
Αν παρατηρήσουμε τα μάτια ή τα αυτιά μιας γάτας
ή τον τρόπο που κουνά την ουρά της,
καταλαβαίνουμε πώς νιώθει.
Όταν η γάτα έχει ανοιχτά μάτια και σηκωμένα αυτιά, είναι χαλαρή.
Αν στενέψει το βλέμμα και χαμηλώσει τα αυτιά,
γίνεται επιθετική.
Όταν έχει ανοιχτά μάτια, αλλά μαζεύει πίσω τα αυτιά, είναι έτοιμη να αμυνθεί.
Κι αν αποκαλύψει τα δόντια της, είναι έτοιμη για επίθεση.
Το διάβασμα των εκφράσεων προσώπου είναι εύληπτο.
Της ουράς, όμως, είναι μυστήριο.
Το κούνημα της ουράς έχει πολλά νοήματα.
Όταν ένας σκύλος κουνάει την ουρά του, θεωρούμε ότι είναι χαρούμενος.
Αυτό δεν ισχύει με τη γάτα.
Όταν μια γάτα τινάζει την ουρά της, ενοχλείται.
Αλλά όταν τη σηκώνει ίσια ψηλά, είναι χαρούμενη.
Όταν γυρνάω στο σπίτι κι η γάτα μου έρχεται καταπάνω μου
με σηκωμένη ουρά, σημαίνει ότι έχει καλή διάθεση.
Σαν να λέει "Καλώς ήρθες. Πού ήσουν; Μου έλειψες".
Όταν σαλεύει η άκρη της ουράς της, σημαίνει ότι έχει περιέργεια.
Όταν βάζει την ουρά της στα σκέλια,
φοβάται και προσπαθεί να φανεί υποτακτική.
Κι αν τεντώσει όλο το τρίχωμά της, είναι εντελώς τρομοκρατημένη.
Όταν φουντώσει η ουρά της,
αυτό είναι αληθινός φόβος!
Αν καταλάβετε αυτά τα κωδικοποιημένα μηνύματα, θα κατανοήσετε τη γάτα.
Και μερικές φορές, αρκεί μόνο να ακούσετε.
Η γάτα βγάζει 20 διαφορετικούς ήχους για να εκφράσει τα συναισθήματά της.
Κάνει συγκεκριμένους ήχους όταν θέλει κάτι…
και άλλους όταν είναι χαρούμενη.
Αυτοί είναι προειδοποιητικοί ήχοι. "Μην πλησιάζεις πολύ".
Κι αυτός είναι ο ήχος της επίθεσης.
Όμως, οι γάτες μιλούν στους ανθρώπους πολύ περισσότερο απ' ό,τι σε άλλες γάτες.
Οι γάτες που ζουν με ανθρώπους νιαουρίζουν πολύ.
Όταν η γάτα νιαουρίσει δυνατά μία φορά,
συνήθως σημαίνει ότι κάτι θέλει.
"Πεινάω, αλλά δεν έχει φαγητό στο μπολ"
ή "Θέλω νερό" ή "Παρακαλώ, άνοιξε την πόρτα".
Τα πιο μυστηριώδη κωδικοποιημένα μηνύματα βρίσκονται στο γουργουρητό.
Όταν μια γάτα κάνει ήχους με τον φάρυγγα, νιώθει υπέροχα,
σχεδόν μαγεμένη ή συνεπαρμένη.
Και κάνει αυτόν τον ήχο.
Μια νέα απροσδόκητη μελέτη βρήκε
ότι με το γουργουρητό της συνδέεται με το υποσυνείδητό μας.
Φαίνεται ότι μπορούν και εισάγουν συχνότητες
που συμπίπτουν με εκείνες ενός ανθρώπινου μωρού όταν κλαίει.
Όταν ένα μωρό κλαίει, η συχνότητα, ή το μήκος των ηχητικών κυμάτων,
είναι μεταξύ 400 και 600 Hertz,
ήχος σχεδιασμένος να τραβά την προσοχή μας.
Οι σύγχρονες γάτες ανέπτυξαν ένα διαπεραστικό νιαούρισμα,
ενσωματωμένο στο γουργουρητό, που μιμείται αυτήν τη συχνότητα.
Η γάτα έχει εξελίξει έναν τρόπο
να βγάζει ήχους που ο άνθρωπος δύσκολα θα αγνοήσει.
Έτσι, φαίνεται ότι ενεργοποιείται
το μητρικό ή το πατρικό ένστικτο του ιδιοκτήτη για να τη φροντίσει.
Εξελίχθηκε για να μας κάνει να τη φροντίζουμε.
Αλλά υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να μας υπακούσει.
Η πρώτη και βασική εντολή που διδάσκουμε στη γάτα είναι να μας ακολουθεί.
Απομακρυνόμαστε από αυτήν και την καλούμε να έρθει.
Η εκμάθηση απλών επαναληπτικών εντολών
λέγεται κλασική εξαρτημένη μάθηση.
ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΜΑΘΗΣΗ
Το τυπικό παράδειγμα κλασικής εξαρτημένης μάθησης έρχεται από τον Πάβλοφ.
ΙΒΑΝ ΠΑΒΛΟΦ
Ο Δρ Ιβάν Παβλόφ κέρδισε το 1904 το Νόμπελ Ιατρικής για την ανακάλυψή του.
Αυτό που βρήκε ήταν
πως αν χτυπάς ένα κουδουνάκι όταν δίνεις τροφή σε έναν σκύλο,
μετά από επαναλαμβανόμενους συνδυασμούς, ο ήχος αυτός
προξενεί στον σκύλο έκκριση σάλιου.
Οπότε, ο σκύλος συνήθισε
ότι ο ήχος από το κουδουνάκι σημαίνει τροφή.
Αυτό είν' η κλασική εξαρτημένη μάθηση.
Για τις γάτες, είναι καλή η εκπαίδευση με κλικ.
Κάνουμε ένα κλικ
και μέσα σε δεύτερα, δίνουμε στη γάτα λιχουδιά,
ώστε να σκεφτεί "Μάλιστα.
Κάθε φορά που ακούω κλικ, τρώω την αγαπημένη μου λιχουδιά".
Έτσι, αυτό το κλικ αποκτά ουσία.
Οι γάτες βαριούνται εύκολα, γι' αυτό κάντε σύντομα μαθήματα.
Θα στόχευα από ένα ως πέντε λεπτά.
Θα ήμουν… Θα ήταν
απίστευτο αν καταφέρναμε πέντε λεπτά.
Όμως, ειλικρινά, λέω στους ιδιοκτήτες "Τα 30 με 60 δεύτερα, άθλος!
Τα καταφέραμε!"
Αν η γάτα σας αντέξει περισσότερη ώρα, τέλεια.
Η υπομονή είναι σημαντική.
Κάθε γάτα δεν αντιδρά με τον ίδιο τρόπο.
Διότι όλες τους είναι διαφορετικές.
Στην έρευνά μας, αυτό που βλέπουμε στη συμπεριφορά της γάτας
είναι ότι υπάρχει αρκετή ατομική μεταβλητότητα.
Οι γάτες αντιδρούν διαφορετικά σε ανθρώπους και στην κοινωνικότητά τους.
Δεν είναι όλες οι γάτες σούπερ σταρ.
Η Ντάσα έφτασε σε τέτοιο επίπεδο με χρόνια εκπαίδευσης.
Οι άλλες γάτες Σαβίτσκι είναι ακόμα σε διαδικασία μάθησης.
Δεν κάνουν όλες οι γάτες ξεχωριστά κόλπα.
Πρέπει να παρατηρείς τη γάτα για να δεις σε τι είναι ικανή
και να τη διδάσκεις με βάση τα δυνατά της σημεία.
Τα ζώα γεννιούνται έχοντας ιδιοσυγκρασία.
Αυτή η ιδιοσυγκρασία είναι το θεμέλιο
για την προσωπικότητα που θα αναπτύξουν στη ζωή τους.
Όλες οι γάτες μας έχουν διαφορετικές προσωπικότητες.
Εσύ πρέπει να προσαρμοστείς σε αυτές,
είναι αδύνατο να τις κάνεις να προσαρμοστούν σε σένα.
Δεν είναι η δουλειά τους, είναι δική σου.
Γι' αυτό, πρέπει να επιλέξεις
αυτό που τους ταιριάζει καλύτερα.
Βασικά, βλέπουμε γατάκια, που ήδη
από την ηλικία των τριών ημερών
έχουν διαφορές ως νεογνά.
Είναι σαν τους ανθρώπους. Κάποιοι είναι καλοί στους υπολογιστές,
άλλοι γίνονται υπέροχες μπαλαρίνες.
Δεν θα διδάσκατε πληροφορική σε μια μπαλαρίνα.
Έντι, έλα εδώ. Έντι!
Οι Σαβίτσκι δεν αναγκάζουν τους καλλιτέχνες τους
να κάνουν απίθανα κόλπα.
Όπως ο γλύπτης κάνει εικόνα το γλυπτό στον βράχο,
έτσι αφήνουν τις δυνατότητες κάθε γάτας να ξεδιπλωθεί.
Αυτή είναι η Άσια. Είναι ντίβα.
Ποτέ δεν ξέρεις. Θα κάνει το νούμερο ή όχι;
Ποτέ δεν ξέρεις.
Είναι πολύ δύσκολη.
Αλλά τα κόλπα που κάνει είναι καταπληκτικά.
Οπότε, αξίζει το ρίσκο.
Στα 13 της χρόνια, το παλιότερο μέλος της ομάδας είναι η αγαπημένη του κοινού.
Αυτή είναι η Τσούπα.
Ήταν αρκετά απαιτητικό να την εκπαιδεύσουμε στην αρχή.
Δεν μπορούσε να καταλάβει τίποτα.
Αλλά πέρασαν μερικοί μήνες, και τελικά συνέβη.
Και τώρα, είναι άριστη μαθήτρια.
Μπορούν να διδαχθούν κόλπα οι γάτες μεγαλύτερης ηλικίας.
Η νέα τους προσθήκη, η Έντι, είχε διαφορετική ανατροφή.
ΕΝΤΙ
Η Έντι είναι κορίτσι.
Μεγάλωσε με σκυλιά, οπότε, στην περισσότερη ζωή της
είχε τις συνήθειες και τη συμπεριφορά σκύλων.
Γνωρίζουμε ότι τα βιώματα
επηρεάζουν τη συμπεριφορά της γάτας,
καθώς και το πόσο κοινωνική είναι.
Λόγω του παρελθόντος της,
οι Σαβίτσκι εκπαιδεύουν την Έντι αλλιώτικα.
Κάνει τα πάντα ανάποδα.
Κάνει τρελά κόλπα που άλλες γάτες δεν μπορούν,
διότι ο εγκέφαλός τους δεν έχει προγραμματιστεί έτσι.
Η Έντι λατρεύει τα άλματα.
Γι' αυτό, τη διδάσκουν ένα από τα πιο δύσκολα κόλπα.
Προσώρας εκπαιδεύεται για άλμα μέσα από χάρτινο στεφάνι.
Θα έλεγα ότι είναι το δεύτερο πιο δύσκολο κόλπο
που μαθαίνει μια γάτα, μετά από το να την κοινωνικοποιήσεις,
διότι, ουσιαστικά, διδάσκεις σε μια γάτα να πηδάει σε τοίχο.
Θέλει πολύ χρόνο, πολλή εξάσκηση και πολύ χαρτί που πάει χαμένο.
Ακόμα το δουλεύουμε.
Έντι, πήδηξε.
Θα χρειαστεί εξάσκηση.
Αλλά οι Σαβίτσκι μαθαίνουν πώς να παρακινούν την Έντι.
Δεν παρακινούνται όλες οι γάτες από την ίδια ανταμοιβή.
Ακούγεται απλό, αλλά πολλοί νέοι ιδιοκτήτες γατών το παρερμηνεύουν.
Θεωρώ ότι χρησιμοποιούν λάθος αντικείμενα για να παρακινήσουν τις γάτες.
Οι γάτες είναι πιο επιλεκτικές από πολλά άλλα κατοικίδια.
Η τροφή δεν είναι πάντα το κύριο κίνητρο.
Βρήκαμε ότι οι περισσότερες γάτες προτιμούν τις κοινωνικές ανταμοιβές.
Η Κρίστιν έχει κάνει εκτενή έρευνα για το τι θέλουν οι γάτες.
Τους παρέχει επιλογή:
το αγαπημένο τους παιχνίδι,
την αγαπημένη τους μυρωδιά,
την αγαπημένη τους τροφή
ή τον ιδιοκτήτη τους.
Και πάνω από τις μισές φορές επιλέγουν τον ιδιοκτήτη τους.
Νομίζω ότι σε αγαπάει.
Φαίνεται ότι η καρδιά νίκησε το στομάχι.
Επομένως, είναι αυτό απόδειξη ότι οι γάτες μάς αγαπούν;
Με ρωτούν συνέχεια αν οι γάτες μάς αγαπούν ή όχι.
Η αγάπη είναι ένα περίπλοκο συναίσθημα.
Ακόμα και με τους ανθρώπους,
κάποιος λέει ότι σε αγαπάει, αλλά φέρεται διαφορετικά.
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα κι η κατανόηση της αληθινής φύσης
της σχέσης ανθρώπου-γάτας
απαιτεί την επιστροφή στα αρχαία χρόνια.
Επί έτη, οι ιστορικοί πίστευαν ότι η φιλία μας άρχισε στην Αίγυπτο
πριν από 4.000 χρόνια.
Αλλά μια πρόσφατη ανακάλυψη άλλαξε τα πάντα.
ΔΡ ΕΥΑ ΜΑΡΙΑ ΓΚΑΪΓΚΛ ΠΑΛΑΙΟΓΕΝΕΤΙΣΤΡΙΑ, ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΖΑΚ ΜΟΝΟ
Πριν δέκα χιλιάδες χρόνια,
προ Νεολιθικής περιόδου, δεν υπήρχαν γάτες στην Κύπρο.
ΚΥΠΡΟΣ
Η Κύπρος είναι ένα μικρό νησί στη Μεσόγειο,
κοντά στο λίκνο του πολιτισμού,
όπου μόλις πρόσφατα οι αρχαιολόγοι έκαναν μια τεράστια ανακάλυψη.
Βρήκαν τάφο ενός παιδιού από τη Νεολιθική περίοδο.
Και μέσα του, υπήρχε σκελετός μιας γάτας.
Η Δρ Εύα Μαρία χρονολόγησε το εύρημα βάσει του DNA.
Αυτό έγινε η πρώτη απόδειξη
σχέσης ανθρώπου-γάτας…
2022 Μ.Χ.
1000 Μ.Χ.
…που επιβεβαίωσε ότι είμαστε μαζί τους για τουλάχιστον 10.000 χρόνια.
8000 Π.Χ.
Αυτή η γάτα δεν πέρασε τη θάλασσα κολυμπώντας,
αλλά οι άνθρωποι την πήραν μαζί τους στο πλοίο για Κύπρο.
Συνεπώς, κάτι συνέβη εκείνη την περίοδο σε αυτήν την περιοχή.
Συνέβη το αγρόκτημα.
Οι άνθρωποι ξεκίνησαν καλλιέργεια κι αποθήκευση σπόρων
και οι αγριόγατες άρπαξαν την ευκαιρία.
Οι σιταποθήκες πρέπει να προσέλκυσαν τρωκτικά,
που ήταν βλαβερά για τους πρώτους αγρότες.
Έτσι, οι γάτες
τα κυνήγησαν και τα κατασπάραξαν.
Πιθανόν, αυτή να ήταν η αρχή της σχέσης
μεταξύ αγριόγατας και ανθρώπου.
Και από τότε, η σχέση αυτή αναπτύχθηκε.
Οι Αιγύπτιοι λάτρευαν τις γάτες.
Υπάρχουν εκατομμύρια μουμιοποιημένες γάτες.
Στην αιγυπτιακή εικονογραφία, υπάρχουν αγάλματα και απεικονίσεις γατών.
Εκεί βλέπουμε θρόνους ευγενών ανθρώπων, συχνά γυναικών,
και μια μικρή γάτα από κάτω.
Αυτό μας δείχνει ότι η γάτα είχε μπει μέσα στο σπίτι.
Επρόκειτο να γίνει οικόσιτη.
Όπου κι αν πηγαίναμε, έρχονταν κι οι γάτες,
συχνά, με πλοίο.
Το πλοίο ήταν το κυρίαρχο μέσο εξάπλωσης της γάτας.
Έμπαιναν τρωκτικά κι οι γάτες ακολουθούσαν.
Δεν πρέπει να υπήρχε κανένα πλοίο
που σάλπαρε χωρίς να έχει γάτες.
Έτσι κατάφερε η Felis catus, λοιπόν, να φτάσει σε κάθε ήπειρο της Γης.
Ήταν τόσο σημαντικό για τα πλοία που μέχρι το 1975 στο Βρετανικό Ναυτικό
ήταν υποχρεωτικό να υπάρχει μια γάτα εν πλω.
Δεν ήταν μόνο οι Βρετανοί.
ΓΑΤΟ-ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΚΑΤΕΤΑΓΗ Ο ΧΕΡΜΑΝ
Προσοχή, ο κος Ακτοφύλακας, Χέρμαν, η γάτα, βγήκε περιπολία.
Του πήραν δακτυλικό αποτύπωμα, ή μάλλον πατουσο-αποτύπωμα,
για να βγάλει επίσημο πάσο Ακτοφυλακής.
Είναι πραγματικό γεγονός.
Ο Χέρμαν, η γάτα, ανήκε στην Ακτοφυλακή των ΗΠΑ.
Αλλά η ιστορία δεν φέρθηκε πάντα καλά στις γάτες.
Ιστορίες μαύρων γατών και μαύρης μαγείας
με μάγισσες και καζάνια δεν ξεκίνησαν από το Σάλεμ
ή από την Τρανσυλβανία,
αλλά από έναν αλαζόνα πάπα, τον Γρηγόριο Θ'.
ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Θ'
Οι γάτες στον Μεσαίωνα
συνδέονταν με μάγισσες.
Οι μάγισσες, βασικά, ήταν
έξυπνες και σοφές γυναίκες που γνώριζαν πολλά για τη φύση.
Αυτές οι σοφές γυναίκες ήξεραν ότι ένα καθαρό σπίτι
ήταν καλό για την υγεία.
Οπότε, καθάριζαν το σπίτι με σκούπα
και είχαν γάτες για να ξεφορτώνονται τα τρωκτικά.
Και ήρθε μια εποχή όπου η Καθολική Εκκλησία,
η ανδροκρατούμενη,
θεώρησε τις γάτες επικίνδυνες.
Οπότε, προσπάθησε να τις ξεφορτωθεί.
Η δαιμονοποίηση από την Ιερά Εξέταση
αποδεκάτισε τον πληθυσμό των γατών στην Ευρώπη,
κάτι που κάποιοι θεωρούν ότι συνέβαλε στην εξάπλωση της μαύρης πανώλης.
Ο μαύρος θάνατος, η πανώλη, ήταν μια αρρώστια
που μεταδιδόταν από τρωκτικά, από ψύλλους, βασικά,
που βρίσκονταν στο τρίχωμα των τρωκτικών.
Με τις γάτες ελαττωμένες, η πανώλη έγινε ανεξέλεγκτη.
Ευτυχώς, ακόμα και στις σκοτεινές εποχές,
κάποιοι συνέχισαν να αναπτύσσουν δεσμούς με γάτες.
ΣΚΩΤΙΑ
Είναι μια σχέση που εξελίσσεται μέχρι και σήμερα.
Υπάρχει προϊστορία με γάτες στα αποστακτήρια.
Είναι παράδοση στη Σκωτία.
Υπήρχε μια γνωστή γάτα σε αποστακτήριο στο Πέρθσαϊρ,
η Τάουζερ, μάλλον ήταν η πιο διάσημη γάτα αποστακτηρίου.
-Ναι, ήταν θρύλος. -Ναι.
Είναι η πιο διάσημη γάτα αποστακτηρίου.
ΝΤΡΟΥ ΜΑKΚΕΝΖΙ ΕΛΕΝ ΜΑKΚΕΝΖΙ
ΣΥΝΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΑΠΟΣΤΑΚΤΗΡΙΟΥ ΜΟΝΗΣ ΛΙΝΤΟΡΕΣ
Προ πενταετίας, η Έλεν κι ο Ντρου ΜακΚένζι
υιοθέτησαν δύο "εργαζόμενες" γάτες,
συνεχίζοντας μια πανάρχαια παράδοση.
Η μονή ιδρύθηκε το 1191.
Εδώ ήρθε ο Ουίλιαμ Ουάλας μετά τη νίκη επί των Άγγλων
στη μάχη του Μπλακ Έρνσαϊντ.
Έχει τεράστια ιστορία.
Εμείς απλώς συνεχίζουμε την παράδοση,
έχοντας γάτες όλα αυτά τα χρόνια.
Ονόμασαν τον μαύρο αρσενικό Μοναχό Τζον Νυχάτο…
ΜΟΝΑΧΟΣ ΤΖΟΝ ΝΥΧΑΤΟΣ
…και τη στικτή θηλυκιά, Εσπέρα…
ΕΣΠΕΡΑ
…ως μνεία στους μοναχούς του Μεσαίωνα.
Κι όπως εκείνοι οι μοναχοί, αυτές οι γάτες πιάνουν δουλειά τη νύχτα.
Τα μάτια της γάτας είναι μεγάλα σε σχέση με το κρανίο.
Έχει και το λεγόμενο χοριοειδές ταπήτιο,
ένα κυτταρώδες στρώμα στο πίσω μέρος του ματιού
που αντανακλά το φως στον αμφιβληστροειδή
και της επιτρέπει να βλέπει καλά σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού.
Αυτά που ψάχνουν θέτουν σε μεγάλο κίνδυνο
την υγιεινή του αποστακτηρίου.
Πάντα υπάρχουν ποντίκια στα αποστακτήρια λόγω πληθώρας κριθαριού.
Προφανώς, προσελκύονται από τα σιτηρά.
Δυστυχώς, χωρίς να μπω σε λεπτομέρειες,
τα ποντίκια ουρούν συνέχεια,
δεν μπορώ να το πω πιο κομψά, και αυτό είναι κακό.
Για να βρει αυτά τα παράσιτα, η γάτα γίνεται υπερηχητική.
Τα αυτιά της γάτας περιστρέφονται κατά 180 μοίρες
και ακούει πολύ υψηλές συχνότητες.
Αυτό συμβαίνει γιατί το θήραμα που ψάχνει επικοινωνεί σε αυτό το ακουστικό φάσμα.
Κι αυτό τη βοηθά στον εντοπισμό, στον τριγωνισμό του θηράματος.
Οι γάτες κάνουν καλά τη δουλειά.
Αλλά η Έλεν κι ο Ντρου είχαν περιέργεια για το τι ακριβώς σκάρωναν.
Γι' αυτό, η Έλεν τους έβαλε συσκευές εντοπισμού για να μάθει.
ΑΠΟΣΤΑΚΤΗΡΙΟ
Τα κολάρα εντοπισμού αποκάλυψαν ότι κάθε βράδυ
η Εσπέρα τριγυρίζει περίπου δύο χιλιόμετρα,
αλλά ποτέ δεν απομακρύνεται από το σπίτι.
Η Εσπέρα, η επικεφαλής ποντικοκτόνα,
κάνει περίφημα τη δουλειά ημέρας και νύχτας.
Και είναι πιο δραστήρια λίγο πριν την αυγή,
την ώρα αιχμής των τρωκτικών.
Οι γάτες είναι λυκοφωτόβια ζώα.
Τα λυκοφωτόβια ζώα
δραστηριοποιούνται κατά το λυκόφως και κατά το λυκαυγές.
Αυτό εξηγεί γιατί οι γάτες φέρονται τόσο παλαβά μες στη μαύρη νύχτα.
Οι γάτες μου παθαίνουν φρενίτιδα αφού πέσουμε για ύπνο.
Τότε είναι που έχουν μια ξαφνική έκρηξη ενέργειας.
Το αποκαλούμε "ΦΣΑΥ".
Φρενήρης συμπεριφορά άμεσης υπερκινητικότητας.
Κάνουν κοφτά νιαουρίσματα,
κάθονται χαμηλά, πηδούν πέρα δώθε,
κυνηγούν η μία την άλλη, επικοινωνούν
και, γενικά, καλοπερνούν όσο εμείς κοιμόμαστε.
Είναι ενστικτώδες.
Έχει να κάνει με τον κιρκάδιο ρυθμό,
ένα εσωτερικό ρολόι στο σώμα μας, που κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας.
Κάποιες γάτες έχουν ένα άλλο παράξενο νυχτερινό τελετουργικό.
Η Εσπέρα, συγκεκριμένα, μας φέρνει πολλά δώρα.
Νομίζω ότι πιάνει τέσσερα ή πέντε ποντίκια τη μέρα.
Αλλά γιατί οι γάτες φέρνουν δώρα στους ιδιοκτήτες τους;
Γνωρίζουμε ότι μια μητέρα γάτα
θα φέρει το θήραμα πίσω στα γατάκια της,
για να τα μάθει τι είδους θήραμα είναι κατάλληλο,
αφήνοντας τα να παίξουν με αυτό,
και, με μια κάπως μακάβρια αίσθηση, να εξασκηθούν στο πιάσιμό του.
Ασχέτως τον λόγο, είναι κομπλιμέντο.
Σημαίνει ότι είσαι οικογένειά της.
Φέρνει κι άλλα, λιγότερο ευχάριστα,
ειδικά όταν περπατάμε ξυπόλητοι το πρωί.
Ενώ η Εσπέρα εκτελεί τα παραδοσιακά καθήκοντα,
ο Μοναχός Τζον Νυχάτος έχει μια πιο σύγχρονη προσέγγιση.
Είναι ιδιαίτερα χαλαρός,
λατρεύει τον κόσμο, περνάει πολύ χρόνο
στο κέντρο επισκεπτών, δεχόμενος τα χάδια τους.
Ο ΜΤΝ κατάλαβε ότι η αδερφή του νοιάζεται μόνο τα ποντίκια.
Αυτός έχει ταλέντο για άλλα πράγματα.
Θα λέγαμε ότι ο ΜΤΝ έχει τον ρόλο του πρέσβη.
Αυτός είναι η μούρη.
-Κι εκείνη, ο εργάτης. -Κάνει τη σκληρή δουλειά.
Η Εσπέρα χρησιμοποιεί το ένστικτο,
ενώ ο Μοναχός Τζον Νυχάτος, το Instagram.
Αυτό που ξεκίνησε πριν 10.000 χρόνια ως εργασιακή σχέση
εξελίχθηκε σε παγκόσμια εμμονή.
Το πώς οι γάτες έγιναν βάιραλ
έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία.
Ο δεύτερος πιο συνήθης λόγος
που μπαίνουμε στο ίντερνετ είναι για να δούμε βίντεο με γάτες.
Οι γάτες είναι η κορυφαία φιλική προς την οικογένεια τάση στο ίντερνετ…
με πάνω από 25 δισεκατομμύρια προβολές.
Μια νέα μελέτη βρήκε ότι τα βίντεο με γάτες ενισχύουν τα θετικά συναισθήματα
και μειώνουν τα αρνητικά.
Με άλλα λόγια, δίνουν μεγάλη δόση ντοπαμίνης.
Νομίζω ότι το ίντερνετ έχει γίνει ο χώρος
που οι λάτρεις των γατών γινόμαστε ένα για να τις αγαπήσουμε,
να γελάσουμε μαζί τους
και να δεθούμε με τις χαζομάρες που κάνουν.
Δίνεται ο χώρος για να το κάνουμε.
Σκανταλιές ίσον διασκεδαστικά βίντεο.
Αλλά δεν είναι πάντα αστείο όταν συμβαίνει στο σπίτι σου.
Όταν υπάρχει ανεπιθύμητη συμπεριφορά,
απλώς να θυμάστε ότι οι γάτες φέρονται ως γάτες.
Δεν ξέρουν ότι δεν τις θες στον πάγκο.
Κανόνας νούμερο ένα: ποτέ δεν τιμωρούμε μια γάτα.
Όταν η γάτα σου κάνει κάτι που δεν θες
και την τιμωρήσεις,
δεν καταλαβαίνει γιατί δεν σου αρέσει.
Επίσης, σε κάνει απρόβλεπτο.
"Ξαφνικά, φωνάζεις και ουρλιάζεις. Δεν καταλαβαίνω τι συνέβη".
Το μυστικό είναι η θετικότητα.
Αν η γάτα κάνει κάτι που δεν θες,
απόσπασε την προσοχή της και πες της τι ακριβώς θέλεις.
"Ας κάνουμε αυτό. Έλα να αγγίξεις το χέρι μου.
Πήγαινε στο κρεβάτι σου. Τι έξυπνο γατάκι! Ναι!"
Κι η γάτα σου θα σκεφτεί "Είμαι η καλύτερη γάτα!"
Για τις πολύ κακές συνήθειες, η κλασική εξαρτημένη μάθηση δεν αρκεί.
Η υποκατάσταση ερεθίσματος είναι η αλλαγή μιας συναισθηματικής αντίδρασης.
Τότε είναι που της δίνετε το καλό πράμα,
την αγαπημένη και πιο ακαταμάχητη λιχουδιά της.
Προσφέροντας κάτι τόσο πολύτιμο ως επιβράβευση,
το ζώο θα σκεφτεί "Δεν ήταν τόσο κακό. Μου αρέσει".
Πάντα λέω ένα παράδειγμα στους πελάτες μου.
Σκεφτείτε κάθε φορά που βγαίνετε έξω
ένας πικρόχολος γείτονας να σας λέει κάποια κακία.
Σίγουρα θα αποφεύγατε να βγείτε όταν είναι έξω.
Σκεφτείτε, όμως, όταν βγαίνατε να σας έδινα 1.000 δολ.
Θα λέγατε "Όχι κι άσχημα. Θα ήθελα να τον ξαναδώ αυτόν".
Αν τον βλέπατε τέσσερις φορές, άρα, 4.000 δολ.;
Θα λέγατε "Ναι! Τώρα μάλιστα!
Πού είναι;" Θα θέλατε να τον βλέπετε συνέχεια.
Υποκατάσταση ερεθίσματος λοιπόν.
Αλλάζεις μια κατάσταση
όπου από αρνητικός γίνεσαι πιο ουδέτερος και μετά θετικός.
Όπως κάθε σχέση, χρειάζεται υπομονή,
αλλά αξίζει τον κόπο.
Ενίοτε, έχεις την αίσθηση ότι ίσως να μη σε χρειάζονται,
αλλά ακόμα σε θέλουν.
Κι αυτή είναι μια μοναδική, μυστηριώδης και βαθιά εδραιωμένη σχέση.
Το αληθινό κίνητρο μιας γάτας ερμηνεύεται δύσκολα σε σχέση με άλλα ζώα.
Ο σκύλος βλέπει τον ιδιοκτήτη του σαν θεό.
Αλλά η γάτα θεωρεί τον εαυτό της θεό.
Δεν κάνει κάτι αν δεν θέλει.
Θα κοιμηθεί,
θα φάει και θα παίξει όποτε το θελήσει.
Μην παρερμηνεύετε την ανεξαρτησία με την αδιαφορία.
Αν έχετε την εντύπωση ότι η γάτα σας είναι απόμακρη,
αδιαφορώντας για κοινωνική αλληλεπίδραση, κι εσείς δεν κάνετε προσπάθεια για επαφή,
ουσιαστικά, εξωθείτε τη γάτα να είναι απόμακρη,
γιατί αυτό περιμένατε από αυτήν.
Στη δουλειά μας, βρήκαμε
ότι η συμπεριφορά ενός ατόμου επηρεάζει και τη συμπεριφορά της γάτας.
Η έρευνα της Κρίστιν απέδειξε ότι το πώς σου φέρεται η γάτα
είναι ανάλογο με το πώς φέρεσαι εσύ σε αυτήν.
Επιπλέον, η δουλειά της δείχνει ότι ίσως καταλαβαίνει και πώς νιώθουμε.
Αυτό είναι το λεγόμενο τεστ κοινωνικής αναφοράς.
Η βασική ιδέα είναι ότι ο ανεμιστήρας με σερπαντίνες
είναι κάτι νέο για τη γάτα.
Άρα, δεν ξέρει αν είναι τρομακτικός ή διασκεδαστικός.
Ο άνθρωπος θα προκαλέσει συναισθηματικά σήματα
για να δει πώς αντιδρά η γάτα.
Καρλ, είναι τρομακτικό!
Καρλ, είναι τρομακτικό, έτσι;
Όχι!
Όχι! Θεέ μου!
Κοίτα!
Όταν η Κρίστιν κάνει τη φοβισμένη, ο Καρλ προσπαθεί να κρυφτεί.
Σε τρομάζει ο ανεμιστήρας;
Με μια γρήγορη επαναφορά και προσαρμογή διάθεσης, πάμε για δεύτερο γύρο.
Αν δείξω χαρά για τον ανεμιστήρα,
θα δούμε αν η γάτα αντιληφθεί τα συναισθήματά μου.
Κοίτα. Τι ωραίος ανεμιστήρας.
Κοίτα τι καλός ανεμιστήρας.
Όταν μιλάει ωραία στον ανεμιστήρα και δεν φοβάται,
ο Καρλ νιώθει περισσότερη σιγουριά.
Κοίτα τι ωραίες σερπαντίνες.
Κοίτα.
Ο ανεμιστήρας δεν είναι πια απειλή.
Όχι πια φόβος!
Δεν είναι μόνο στον Καρλ.
Το 79% των γατών ψάχνουν συναισθηματικές συμβουλές από τον ιδιοκτήτη τους.
Για τους επιστήμονες, είναι ακόμη μία πρόοδος.
Φαίνεται ότι οι γάτες είναι εξπέρ στο να καταλαβαίνουν πώς νιώθουμε…
καλά ή άσχημα.
Αν έχεις κακή διάθεση και πας να εκπαιδεύσεις γάτες,
φύγε καλύτερα.
Μην πας καν.
Νιώθουν τα πάντα και το κάνουν χειρότερο.
Άσια, έλα εδώ.
Οι γάτες έμαθαν να έχουν ενσυναίσθηση για προσαρμογή και επιβίωση.
Είναι ένα εξελικτικό πλεονέκτημα
το να βλέπεις τους κοινωνικούς συντρόφους σου στο περιβάλλον
και να συλλέγεις πληροφορίες.
Αν δεν μπορείς να κατανοήσεις την αντίδραση κανενός,
τότε, χάνεις επαφή
από πολλές πληροφορίες σχετικά με το πώς να αντιδράς
σε κάτι δυνητικά επικίνδυνο.
Αυτή η αποκάλυψη ότι οι γάτες καταλαβαίνουν πώς νιώθουμε
πήρε μια απροσδόκητα μεγαλύτερη τροπή.
Στην Ιαπωνία, η Δρ Σάχο Τακάγκι πρόσεξε κάτι.
Συνειδητοποίησα ότι μπορούμε να δούμε διαφορετικές συμπεριφορές
ανάμεσα σε γάτες στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία.
Στην Ιαπωνία, οι γάτες δυσκολεύονται με άγνωστα μέρη.
Ωστόσο, οι γάτες στις ΗΠΑ…
φέρονται φυσιολογικά ακόμα και σε άγνωστα μέρη.
Συνεπώς, οι ιαπωνικές και αμερικανικές γάτες έχουν διαφορετικές προσωπικότητες.
Η Κρίστιν και η Σάχο διεξήγαγαν τα ίδια πειράματα
στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία.
Και βρήκαν ότι οι γάτες είναι διαφορετικές.
Βλέπουμε κοινωνικές διαφορές μεταξύ γατών στην Ιαπωνία και στις ΗΠΑ.
Συνειδητοποίησα ότι οι πολιτισμικές διαφορές μας επηρεάζουν και τις γάτες.
Η ανθρώπινη κουλτούρα αλλάζει αυτή των γατών;
Η Ιαπωνία είναι ένα νησιωτικό κράτος.
Οι περισσότεροι ιδιοκτήτες κρατούν τις γάτες τους σε εσωτερικό χώρο.
Οι άνθρωποι στην Ιαπωνία σπάνια κάνουν πάρτι στο σπίτι.
Για τις γάτες εδώ, η συχνότητα γνωριμίας με ξένους
είναι πολύ μικρότερη σε σχέση με τις γάτες στις ΗΠΑ.
Αυτοί είναι παράγοντες που συμβάλλουν στις διαφορές μεταξύ γατών στην Ιαπωνία
και γατών στις ΗΠΑ.
Η έρευνά τους δείχνει ότι αυτές οι πολιτισμικές διαφορές
μπορεί να μεταδίδονται από γενιά σε γενιά.
Και στη μία κουλτούρα, φέρνει το είδος μας ακόμα πιο κοντά τους.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
Ακόμα και πριν αλλάξει το όνομά της η Πόλη,
ήταν ακόμα η πόλη των γατών.
Αυτοί οι δρόμοι φιλοξενούν πάνω από 100.000 αδέσποτες γάτες,
τέλεια προσαρμοσμένες στον αστικό τρόπο ζωής.
Στις μέρες μας, βρίσκεις παντού γάτες στην Κωνσταντινούπολη.
Είναι είδη που ανήκουν στη γειτονιά.
Δεν ανήκουν σε συγκεκριμένα άτομα.
Ο κόσμος παρέχει τις υποδομές για γάτες,
ώστε να επιβιώνουν,
αλλά δεν ανήκουν συγκεκριμένα σε κάποιους.
Το 2021 η Κωνσταντινούπολη εισήγαγε νέο νόμο που προστατεύει αυτές τις γάτες,
μία από τις πιο προοδευτικές νομοθετήσεις στον κόσμο.
Το να αντιμετωπίζεις μια γάτα ως ίση και να βλέπεις από τη σκοπιά της
είναι το καλύτερο για να ενισχυθεί η σχέση μας.
Γεια.
Ο λόγος που υπάρχει η ειδικότητά μου
είναι επειδή ο κόσμος αναγνωρίζει τον βαθύ δεσμό με το ζώο,
αυτήν τη βαθιά αγάπη.
Το κάνουμε για την αγάπη των ζώων
κι επειδή αναγνωρίζουμε τον δεσμό ανθρώπου-ζώου.
Δεν ξέρω γιατί κλαίω. Μη με κάνετε να κλαίω.
Ναι, γι' αυτό το κάνουμε, επειδή αγαπάμε τα ζώα.
Είναι ξεκάθαρο. Αγαπάμε τις γάτες.
Κι αυτό εγείρει το μεγαλύτερο γατο-ερώτημα.
Άραγε μας αγαπούν οι γάτες;
Δύσκολη η μέτρηση των συναισθημάτων στις γάτες,
αλλά νιώθω πως, με βάση τη συμπεριφορά και τις σχέσεις τους,
οι γάτες σχηματίζουν έναν τόσο βαθύ δεσμό με κάποιον που μοιάζει με αγάπη.
Οι γάτες αγαπούν πολύ τους ιδιοκτήτες τους.
Είμαι σίγουρη ότι οι γάτες μου με αγαπούν.
Είναι ξεκάθαρο ότι οι γάτες παρέχουν
συναισθηματική υποστήριξη και μια αίσθηση ευεξίας κι ευτυχίας.
Η ιδέα ότι γυρνάς σπίτι και δέχεσαι άνευ όρων αγάπη από τη γάτα σου
είναι ζωτικής σημασίας.
Χάρη στην αφοσίωση των δικών της, η Έντι είναι στον σωστό δρόμο
για να γίνει η επόμενη σούπερσταρ.
Απλώς χρειάζεται να κάνει το άλμα από το χάρτινο στεφάνι.
Μόλις τώρα αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε τις δυνατότητες των γατών.
Υπάρχουν ακόμα πολλά που δεν ξέρουμε για τις γάτες.
Στο μέλλον θα γίνουν κι άλλες ανακαλύψεις.
Όσο περισσότερα μαθαίνουμε τόσο βλέπουμε πόσο βαθιά είν' η σχέση μας.
Νιώθουν την αγάπη που τους δίνεις.
Και θα λέγαμε ότι τρέφονται από αυτό.
Η αγάπη είναι αμφίδρομη.
Αν μάθουμε πώς να βγάζουμε τον καλύτερο εαυτό στις γάτες,
κι εκείνες θα βγάλουν τον δικό μας.
Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς γάτες.
Είναι τα ζώα μου. Τα νιώθω.
Κι ελπίζω να με αγαπούν όσο τις αγαπώ κι εγώ.
Όταν όλα γίνουν όπως πρέπει, το αποτέλεσμα είναι μαγικό.
Υποτιτλισμός: Δημήτριος Θωμαΐδης