Downloaded from YTS.MX
NETFLIX — FILM DOKUMENTALNY
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ciężko stwierdzić, co dzieje się w umyśle kota.
Dasha, chodź tu.
Ale nowe odkrycia mogą w końcu
dać wgląd w umysły naszych najbardziej zagadkowych towarzyszy.
MAM TALENT AMERYKA
Niektórzy uważają, że koty mają mało do zaoferowania.
Chcemy udowodnić, że się mylą.
Zapomnij o wszystkim, co wiesz o kotach.
Psy są częściej badane niż koty,
ale obecnie nauka na temat kotów dynamicznie się rozwija.
Nowe pokolenie naukowców kwestionuje uprzedzenia.
Odkrywamy różne aspekty ich zachowania,
osobowości, fizjologii,
wszystko, co czyni kota wyjątkowym.
Są inteligentne, ciekawe świata
i mają dobre relacje z ludźmi.
Są dowody sugerujące, że ewoluowały właśnie do tego.
Rozwiążemy zagadki kotów,
rozszyfrujemy ich szalone wybryki
i odczytamy ich ukryty język.
Nie będzie łatwo.
Koty są skomplikowane.
Dasha, chodź tu.
Tak, mają swój charakterek.
Ale jeśli chcesz, możesz nauczyć kota wszystkiego.
Każdy może odkryć prawdziwy potencjał kota,
jeśli pozna jego sekrety.
Koty są wszędzie.
A jednak tak mało o nich wiemy.
Aby zrozumieć, co czyni kota kotem
i jak nauczyły się żyć z ludźmi, zwracamy się do ekspertów.
DYREKTOR OŚRODKA KOCIEGO ZDROWIA UCZELNI CORNELL
„KOCI FIZJOLOG”
Ludzie nie doceniają tego, jak towarzyskie są koty.
Spójrzmy prawdzie w oczy. Są rozrywkowe,
a czasem bardzo zabawne.
Co dziwne, niektóre cechy, które czynią je tak uroczymi,
wyewoluowały od ich zabójczych przodków.
Gdyby ktoś miał stworzyć idealnego
drapieżnika lądowego pod względem cech fizycznych, zachowania i percepcji,
trudno wyobrazić sobie lepszego niż kot.
Naukowa nazwa kota domowego to Felis Catus.
Felis Catus to wyjątkowy, udomowiony gatunek,
który wywodzi się od kota nubijskiego.
Wszystkie koty, duże i małe, należą do rodziny Felidae.
Około trzy i pół miliona lat temu
rodzaj mniejszych kotów, Felis, oddzielił się od Panthera,
wielkich kotów takich jak lwy i tygrysy.
Obecnie na całym świecie żyje 400 milionów kotów Felis,
co czyni je jednymi z dziesięciu najskuteczniejszych ssaków w historii.
Przez dziesięć tysięcy lat ich DNA niewiele się zmieniło.
Jeśli chodzi o genetykę, w twoim domu mieszka dzikie zwierzę.
Dzikie zwierzę z niesamowitym osprzętem.
W centrum tego wszystkiego jest niezwykły kręgosłup kota.
Mają więcej kręgów niż większość ssaków.
Kręgi mają wyjątkowo elastyczne krążki amortyzujące,
więc ich kręgosłupy są niezwykle elastyczne.
Ta elastyczna konstrukcja sprawia, że kot jest najszybszym zwierzęciem na lądzie.
Spójrzmy na biegnącego geparda.
Jego wygięcie kręgosłupa magazynuje energię potencjalną
i uwalnia ją jako energię kinetyczną, gdy kot biegnie do przodu.
Twój kot to malutki, elastyczny gepard,
który może biegać z prędkością prawie 50 km/h…
i wyginać się w niezłe pozy z jogi.
Koty mają też wydajny układ mięśniowy.
To jedne z niewielu ssaków, które potrafią aktywować
100% mięśni podczas skoku.
Sekwencja zapłonu.
Trzy, dwa, jeden, start.
Wystartował.
Mogą skakać na wysokość od pięciu do sześciu swoich długości.
To jak człowiek przeskakujący przez żyrafę.
Używają ogonów, by łapać równowagę
podczas szybkich zmian kierunku.
Jak to mówią gimnastycy, co się wzniosło, musi spaść,
co prowadzi nas do odwiecznego pytania.
Ponoć koty lądują na czterech łapach.
Mają niesamowitą zdolność szybkiego ustawiania ciała.
Aby to zrobić, muszą najpierw rozpoznać, gdzie znajduje się ich ciało,
wykorzystując zjawisko zwane odruchem prostowania.
Ten odruch to funkcja układu przedsionkowego.
Komórki włoskowate w uszach wewnętrznych
wyczuwają pozycję ciała, ruch i przyspieszenie w przestrzeni,
i przekazują te informacje prosto do mózgu.
Kot zawsze wie, gdzie jest góra.
Wszystkie ssaki mają ten odruch, w tym ludzie.
Ale czasem jesteśmy zdezorientowani.
Nazywamy to zakręceniem.
Słyszeliście o Simone Biles.
Czuła, że straciła zdolność wyczuwania swojego ciała w przestrzeni.
Dalsze występy byłyby niebezpieczne.
To ma sens.
Ale trudno to kontrolować.
Odruchy kota są dwa razy szybsze niż nasze…
i szybsze niż każdego innego zwierzaka.
Jeśli upuścisz psa
z tej samej pozycji,
często nie wyląduje na łapach.
Koty mogą być najszybszymi,
najsilniejszymi i najbardziej elastycznymi ssakami na świecie.
Ale te dzikie talenty dodają im też tajemniczości.
By dowiedzieć się, dlaczego robią to, co robią, może pomoże nam koci psycholog.
Usiądź wygodnie. Proszę bardzo.
WYKŁADOWCZYNI NA UNITY COLLEGE
„KOCI PSYCHOLOG”
W toku ewolucji koty nie zmieniły się aż tak bardzo.
Są teraz mieszanką dzikich i domowych kotów,
która nam odpowiada.
Kristyn bada tajemnice kociego umysłu.
Próbuje rozszyfrować, co myślą koty.
Myślę, że nie doceniono tego, jak towarzyskie są koty.
Zwłaszcza dlatego, że koty są często porównywane do psów.
Mówi się, że psy mają lepsze cechy socjopoznawcze.
Psy są często uważane za bardziej intuicyjne zwierzęta.
Znają swoje imię i nawet do około 160 słów.
Rozumieją ludzką mimikę i mogą nawet rozwiązywać problemy.
Ale Kristyn uważa, że koty nie miały szansy się wykazać.
Bądźcie grzeczni.
Coraz częściej widzimy, że nie prowadzono badań na kotach.
Postanowiła raz na zawsze ustalić,
jak koty radzą sobie w porównaniu z psimi rywalami.
Umieścimy go tutaj.
Po pierwsze,
czy koty znają swoje imię?
W tym teście próbujemy ustalić, czy Carl rozpoznaje swoje imię.
Mamy głośnik, który będzie przekazywał mój głos.
Kristyn zaczyna od czterech jednosylabowych słów.
But!
Carl reaguje na pierwsze słowo,
nowy dźwięk w jego otoczeniu.
Rzut!
Ale szybko traci zainteresowanie dźwiękiem.
Leń!
Kristyn używa słowa podobnego do jego imienia.
Karb!
Nadal nic.
A teraz chwila prawdy.
Carl!
Dobrze!
Testy przeprowadzano setki razy na różnych kotach.
Większość kotów zna swoje imię.
To, czy zareagują, to co innego.
- Śmiało. - Ale o tym porozmawiamy później.
Badania Kristyn zaprowadziły ją do epicentrum
współczesnej kociej rewolucji.
JAPONIA
W 2017 roku koty wyprzedziły psy jako najpopularniejszy zwierzak w Japonii.
Dziś Japonia jest domem dziewięciu milionów kotów
i jednego z najlepszych kocich naukowców na świecie.
BADACZKA KOTÓW UNIWERSYTET AZABU
W porównaniu z badaniami nad psami, badania nad kotami
są o 15 lat w tyle.
Kristyn i Saho opublikowały łącznie 37 badań.
Udowodniły, że koty rozpoznają twarz i głos swoich właścicieli
oraz inne koty.
Udowodniły, że koty rozumieją pokazywanie palcem.
Rozumieją stałość przedmiotów.
Rozumieją, że kiedy obiekt znika z pola widzenia,
nie znaczy to, że przestaje istnieć.
Rozumieją o wiele więcej, niż sądziliśmy.
Teraz, gdy trwają badania,
dostrzegamy, że koty zachowują się jak psy i osiągają wyniki podobne do psich.
Trzeba umieć wykorzystać ten potencjał.
Wywiad z Maryną i Svitlaną dla ABC.
- Mam na imię Maryna. - A ja Switlana.
Jesteśmy Savitsky Cats.
Jesteśmy rodziną wyszkolonych kotów i ludzi.
Szkolenie kotów to pewnego rodzaju magia.
Nie jest łatwo.
Niesamowity zespół Savitsky Cats to ukraińscy celebryci.
Jeździ po świecie, bawiąc miliony ludzi.
Dotarł do ćwierćfinału programu Mam Talent Ameryka.
Nieźle jak na zwierzę, którego ponoć nie można wytresować.
Różnica między tresowaniem kota a psa polega na tym,
że psy chcą cię zadowolić.
BĘDĘ PRACOWAŁ ZA JEDZENIE
„Zrobię dla ciebie wszystko!
Zrobię, co mi powiesz”.
Koty mówią: „Zmuś mnie”.
Savitsky znają klucz do wydobycia potencjału swoich kotów.
Po pierwsze, musisz zaprzyjaźnić się z kotkiem.
To ważne, by kot ci kompletnie zaufał.
Nie powinien spodziewać się po tobie niespodzianek.
Przez ostatnie cztery lata Dasha była ich gwiazdą.
Dasha.
Dasha jest aktorką.
Gdy tylko widzi kamerę, cały świat się zatrzymuje.
Jakby tylko tego potrzebowała.
Dasha wykonuje najtrudniejsze triki zespołu…
w tym Mission Impossible…
i skok z wysokości.
Dasha jest niekwestionowanym kapitanem kotów Savitsky.
Ale o jej miejsce walczy jeszcze troje innych kandydatów.
Każdy z nich może być kolejną gwiazdą.
Każdy kot to nasze dziecko
i nie wyobrażamy sobie życia bez niego.
Jedyny sposób, by wydobyć z kota to, co najlepsze, to nawiązać więź.
Niektórzy lekarze poświęcają tej sztuce całe swoje życie.
DYREKTOR DZIAŁU ZACHOWANIA I OPIEKI UNIWERSYTETU SPCA, „KOCIA BEHAWIORYSTKA”
Zanim ktoś adoptuje kota lub go kupi,
musi się wiele nauczyć.
Ma wiedzieć, czego się spodziewać po przyprowadzeniu kota do domu.
To poważna decyzja, bo dodajesz cennego członka rodziny.
Dodanie kota to wielka sprawa.
To może być trudne dla początkujących.
Jeśli chcesz, by twój kot cię polubił, możesz zacząć od powolnego mrugania.
Kontakt wzrokowy w świecie zwierząt jest bardzo ważny.
Bezpośredni kontakt wzrokowy bez mrugania przeraża.
Jeśli chcesz wejść w interakcję z kotem,
spraw, żebyś wyglądał na małego, stań bokiem.
Możesz zerknąć i mrugnąć.
Dla kotów to jak uśmiech.
Wysyła szczęśliwe, pozytywne emocje.
Często odpowiadają.
Powoli mrugają, żeby powiedzieć: „W porządku.
Jestem przyjacielski. Lubię cię.
Nie grożę ci”.
Kiedy koty to robią, uważam to za komplement.
„Ten kot mnie lubi”.
Jeśli powolne mrugnięcie zadziała, spróbuj podejść bliżej.
Gdy koty się witają,
te, które są dla siebie przyjazne, dotykają się nosem.
Dosłownie podchodzą i dotykają się nosami.
Jeśli chcesz poznać swojego kota, wystaw do niego palec
i pozwól mu stuknąć się nosem.
Wąchają twój palec, wyczuwają twój zapach, poznają cię.
To dla mnie jak uścisk dłoni.
Jeśli cię lubią, często się zdarza,
że ocierają się o twój palec.
Tylko nie podchodź gwałtownie z góry.
Tak jak ich dzicy przodkowie, są częściowo zwierzyną łowną.
Co je atakuje z góry? Coś, co naciera z pazurami.
Duże ptaki drapieżne, sowy, orły i tym podobne.
Kiedy podchodzisz tak z ręką,
jest to straszne, onieśmielające.
Wykonuj gesty nisko i wolno.
Wyciągam palec i pozwalam im powąchać.
Jeśli zaczną się ocierać, głaszczę je po pyszczku,
pod brodą, po neutralnym terenie.
Jeśli kot lubi głaskanie po brodzie i szyi,
to będzie jadł ci z ręki.
Niektóre koty, bojące się kontaktu, należy dłużej przekonywać.
Wiele kotów się boi,
więc korzystamy z pomponów.
To kłębek włóczki przyklejony do pałki.
Używamy tego, by wejść w interakcję z kotem,
dać mu tym się bawić, by zobaczyć, jak się czuje.
Gdy kot czuje się swobodnie, daje ci znać.
Ocieranie się to ważne więziotwórcze zachowanie społeczne.
Zauważyliśmy, że 83% kotów
ocierało się o swojego właściciela.
Widzimy, że ocieranie się ma na celu
łagodzenie stresu również u kotów.
Ten przyjacielski gest może oznaczać, że cię akceptują.
Ale czy koty lubią wszystkich ludzi?
Czy też mają swoich ulubieńców?
Ten test nazywa się przywiązaniem do pary.
Sprawdzamy, ile czasu kot spędza z właścicielem i nieznajomym.
Jeśli Carl wybierze Kristyn, właścicielkę, częściej niż nieznajomą,
to pokaże, że ma swoje preferencje.
Carl wybierał mnie za każdym razem.
Wygląda na to, że woli mnie, jego właścicielkę,
a nie kogoś obcego.
Przeprowadzali ten eksperyment i inne podobne tysiące razy.
Bez wątpienia koty budują silną więź z właścicielami.
Więź między człowiekiem a kotem może być przedłużeniem więzi,
jaką mają z matką jako kociaki.
Tak, łączy nas więź i je kochamy.
Ale czy koty kochają nas?
Za chwilę to zbadamy.
Innym kluczem do kociego umysłu jest sprawienie, by poczuł się jak w domu.
I tak jak ich przodkowie, koty lubią wysokość.
Koty lubią być wysoko, bo chcą wiedzieć, co się dzieje.
Jeśli czują się źle, mogą się ukryć gdzieś wysoko.
To pozostałość z czasów, gdy były dzikimi kotami.
To instynktowne zachowanie. Nie musisz uczyć kota wspinania się.
Sam powie ci, że chce się wspinać. Jeśli nie zapewnisz mu
odpowiednich mebli do wspinania,
sam zrobi sobie grzędę.
Nie. Nie!
Koty lubią też ciasne przestrzenie,
co wyjaśnia ich obsesję na punkcie pudełek.
Dzięki nim czują się bezpiecznie.
Myślę, że dlatego koty lubią pudła.
Lubią się chować i atakować swoich właścicieli.
Koty atakują z ukrycia,
więc zwykle chowają się, by złapać swoją ofiarę.
Posiadanie pudełka pomoże kotu
dopełnić drapieżnego wzorca motorycznego.
Kartonowe pudła pomagają im uwolnić się od stresu.
Koty zajmują ciekawą niszę w ekologii,
gdyż w czasie polowania mogą wchodzić do dziur w drzewach.
Pokonują przeszkody.
Drapieżnik, który pokonuje przeszkody, pewnie poradzi sobie lepiej niż inny.
To zdecydowanie pomaga w przetrwaniu.
Koty mają cechy, które pozwalają im zmieścić się w niewielkich przestrzeniach.
Jednym ze sposobów na zademonstrowanie tej zdolności jest sprawdzenie,
przez jak małą dziurę może przejść kot.
Możemy zwabić je do dziury
z pomocą jedzenia, zabawek, przysmaków.
18 CENTYMETRÓW
Duże dziury to żaden problem.
Ale gdy Bruce zmniejsza rozmiar dziury,
zaczynają pokazywać swoje prawdziwe mistrzostwo.
15 CENTYMETRÓW
Wszystko zaczyna się od wibrysów.
Wibrysy to bardzo ciekawa adaptacja kotów. Jak większość ludzi wie,
wyglądają jak długie włosy,
z których każdy jest połączony z wiązką nerwów,
która wysyła do mózgu informacje o tym, czego dany wibrys dotyka.
Większość ludzi wie o wibrysach na brodzie,
ale są też na brwiach.
Nie wszyscy wiedzą, że wibrysy znajdują się też za przednimi łapami.
Ewoluowały one, by dostarczać informacji dotykowych
na temat środowiska.
Wibrysy mówią kotu, w jak małą dziurę może się zmieścić.
10 CENTYMETRÓW
Ich elastyczny szkielet zajmie się resztą.
Ich obojczyki
nie są zakotwiczone w kości, tylko w mięśniach.
To tak, jakby miały podwójne stawy.
Jak widzicie w tym eksperymencie, stopniowo zmniejszaliśmy dziurę.
Zaskakujące jest to, że te dość duże koty są w stanie się przecisnąć.
Ale wibrysy nie rosną, gdy kot przytyje kilka kilogramów.
Wibrysy wyewoluowały, żeby być mniej więcej szerokości
normalnego, zdrowego kota.
To kolejny problem. Nadwaga i otyłość u kotów.
Wiele kotów jest otyłych i to duży problem.
Wibrysy nie urosną,
by dostosować się do obwodu kota z nadwagą.
W Stanach 59% kotów ma nadwagę.
Wybranie odpowiedniej diety jest kluczowe.
Dzicy krewni naszych kotów
muszą zapracować na jedzenie.
Łatwo utrzymują formę.
Nie to co nasze koty.
Postawisz go na wadze?
Bez oszukiwania.
Jeśli jesz często i szybko,
jesteś w stanie dużo w siebie wepchnąć,
zanim żołądek da znać, że to za dużo.
To samo z kotami. Musimy znaleźć im zajęcie.
Albo zabawkę dla kota,
albo interaktywny podajnik, coś, przy czym muszą pracować,
by wydobyć jedzenie.
Musisz na to zapracować.
Niezależnie od tego, co je właściciel, kot musi jeść mięso.
Koty to mięsożercy.
Muszą jeść mięso, bo nie są w stanie syntetyzować
aminokwasów obecnych tylko w mięsie.
Więc proszę, pamiętajcie, by karmić kota mięsną dietą.
Musi być pełnowartościowa i zbilansowana,
byle nie wegetariańska.
Dbanie o zdrowie i szczęście kota może szybko stać się sposobem na życie.
Pewien lekarz w Japonii spędza tyle czasu z kotami,
że nazywają go Kocim Guru.
DYREKTOR KOCIEGO CENTRUM MEDYCZNEGO W TOKIO
„KOCI GURU”
Koty to wrażliwe zwierzęta.
Ludzie, którzy nie lubią kotów, mówią,
że nie rozumieją, co myślą koty.
Na badaniu kotów doktor Yuki spędził dziesiątki tysięcy godzin.
Próbuje rozszyfrować subtelne niuanse ich języka.
Jeśli spojrzysz na kota, na jego oczy, uszy,
to, jak macha ogonem, jeśli będziesz go obserwować,
możesz zacząć rozumieć, co czuje.
Gdy kot ma oczy otwarte, a uszy do góry, jest zrelaksowany.
Jeśli mruży oczy i opuszcza uszy,
staje się agresywny.
Oczy otwarte, ale uszy do tyłu oznaczają, że szykuje się do obrony.
Jeśli wyszczerza zęby, to znaczy, że jest gotowy do ataku.
Rozumienie pyszczka kota może być intuicyjne.
Ogon jest tajemnicą.
Ruchy ogona mają różne znaczenia.
Gdy pies macha ogonem, ludzie mówią, że jest szczęśliwy.
Koty tak nie robią.
Kiedy kot macha ogonem, jest zły.
Ale kiedy trzyma go prosto, jest szczęśliwy.
Gdy wracam do domu i zbliża się do mnie kot,
trzymając ogon prosto do góry, jest w dobrym nastroju.
Mówi: „Witaj w domu. Gdzie byłeś? Tęskniłem za tobą”.
Gdy czubek ogona kota drga, to znaczy, że jest zaintrygowany.
Kiedy kot chowa ogon między nogami,
boi się i próbuje wyglądać na uległego.
A kiedy jego futro staje dęba, to znaczy, że jest przerażony.
Gdy ogon kota jest napuszony, odczuwa prawdziwy strach!
Po poznaniu zakodowanych wiadomości, każdy może zrozumieć kota.
A czasem warto po prostu posłuchać.
Kot używa 20 różnych dźwięków do wyrażania emocji.
Niektóre wydaje, gdy czegoś chce…
i gdy jest szczęśliwy.
To dźwięki ostrzegawcze. „Nie podchodź za blisko”.
A to… dźwięk do ataku.
Koty rozmawiają z ludźmi o wiele częściej niż z innymi kotami.
Koty, które żyją z ludźmi, często miauczą.
Kiedy kot wydaje głośne miauknięcie,
często oznacza to, że czegoś chce.
„Jestem głodny, ale w misce nie ma jedzenia”.
Albo: „Chcę wody” czy też: „Otwórz te drzwi”.
Najbardziej tajemnicze wiadomości są zakodowane w mruczeniu.
Gdy kot wydaje dźwięki gardłem, czuje się świetnie.
Jest trochę zaczarowany albo zahipnotyzowany.
Taki dźwięk wydaje.
Nowe badania wykazały,
że używają mruczenia, by dostać się do naszej podświadomości.
Wydaje się, że potrafią użyć częstotliwości,
które pokrywają się z częstotliwościami, które wytwarza ludzkie dziecko,
gdy płacze.
Gdy ludzkie dziecko płacze, częstotliwość, czyli długość fal dźwiękowych,
wynosi od 400 do 600 herców.
Ten dźwięk ma zwracać naszą uwagę.
Współczesne koty wykształciły wysoki ton miauczenia,
który naśladuje tę częstotliwość.
Koty wykształciły sposób
na wydawanie dźwięków, które trudno zignorować.
Wygląda na to, że odwołują się
do instynktu rodzicielskiego właściciela, by dbał o kota.
Ewoluowały, żebyśmy się o nie troszczyli.
Ale wciąż możemy coś zrobić, żeby nas słuchały.
Pierwszą komendą, której uczymy koty, jest podążanie za nami.
Uciekamy od nich i je wołamy, a one przychodzą.
Uczenie prostych poleceń przez powtarzanie to warunkowanie klasyczne.
Klasyczny przykład warunkowania klasycznego
pochodzi od Pawłowa.
IWAN PAWŁOW
Dr Iwan Pawłow otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii
w 1904 roku za swoje odkrycie.
Odkrył, że jeśli zadzwonisz dzwonkiem, gdy podajesz psu jedzenie,
po wielokrotnym parowaniu dźwięk dzwonka sprawi,
że pies zacznie się ślinić.
Pies nauczył się,
że dźwięk dzwonka oznacza, że dostanie jedzenie.
To warunkowanie klasyczne.
Dla kotów trening kilkaczem to dobry początek.
Wydajesz dźwięk klikaczem,
po czym w ciągu sekundy dajesz kotu jedzenie.
Kot zauważa:
„Za każdym razem, gdy słyszę dźwięk, dostaję smakołyk”.
Kliknięcie nabiera znaczenia.
Koty łatwo się nudzą, więc sesje treningowe są krótkie.
Proponuję od jednej do pięciu minut.
Byłoby naprawdę super, gdyby wyszło nam pięć minut.
Jeśli wychodzi 30 do 60 sekund, już mówię, że to sukces.
„Udało się!”
Jeśli twój kot potrafi więcej, to świetnie.
Trzeba być cierpliwym.
Nie wszystkie koty reagują tak samo.
Bo wszystkie koty są inne.
Z naszych badań wynika, że w wielu zachowaniach kotów
występuje duża zmienność osobnicza.
Koty różnią się pod względem reakcji na ludzi i towarzyskości.
Nie wszystkie koty są supergwiazdami.
Dasha dotarła tam, gdzie jest przez lata treningu.
Praca nad innymi kotami Savitsky wciąż trwa.
Nie każdy kot umie wykonywać sztuczki.
Musisz obserwować kota, by zrozumieć, do czego jest zdolny,
i uczyć go w oparciu o jego mocne strony.
Zwierzęta rodzą się z temperamentem.
Ten temperament to podstawa osobowości,
która będzie rozwijać się przez całe życie.
Każdy z naszych kotów ma inną osobowość
i trzeba się do niego dostosować. Nie zmusisz go
do dostosowania się do ciebie.
To nie ich zadanie, tylko twoje.
Musisz wybrać to,
co im pasuje.
Już trzydniowe kocięta wykazują
różnice w miocie.
Jak z ludźmi. Niektórzy świetnie radzą sobie z komputerami.
Niektórzy są świetnymi baletnicami.
Nie uczyłbyś baletnicy obsługi komputera.
Eddy, chodź tu. Eddy!
Savitsky nie zmuszają swoich kotów do wykonywania sztuczek.
Jak rzeźbiarz, który odnajduje rzeźbę w skale,
pozwalają każdemu kotu samodzielnie objawić swój potencjał.
ToAsia. Jest diwą.
Nigdy nie wiadomo. Wystąpi czy nie?
Nigdy nie wiadomo.
Sprawia wiele problemów.
Ale jej sztuczki są niesamowite.
Więc warto zaryzykować.
Ta trzynastolatka jest ulubienicą fanów.
To jest Chupa.
Na początku ciężko było ją wytresować.
Wcale nie rozumiała.
Ale minęło kilka miesięcy i wszystko zaskoczyło.
A teraz jest piątkową uczennicą.
Na pewno można nauczyć stare koty sztuczek.
Ich najnowsza rekrutka, Eddy, miała nieco inne wychowanie.
Eddy to dziewczynka.
Dorastała z psami, więc przez większość życia
zachowywała się jak psy.
Wiemy, że doświadczenia życiowe
mają wpływ na zachowanie kota.
To wpływa na to, jak bardzo kot jest towarzyski.
Ze względu na jej pochodzenie, Savitsky szkolą Eddy nieco inaczej.
Robi wszystko na odwrót.
Robi naprawdę szalone rzeczy, których inne koty nie potrafią,
bo ich mózg nie jest do tego przystosowany.
Eddy uwielbia skakać.
Uczą ją więc jednej z najtrudniejszych sztuczek.
Pracuje nad przeskokiem przez papierową obręcz.
To jedna z trudniejszych sztuczek,
którą można wykonać po uspołecznieniu kota,
bo uczy się kota skakać przez ścianę.
To wymaga czasu i ćwiczeń oraz zmarnowanego papieru.
Nadal nad tym pracujemy.
Eddy, skacz.
Trzeba trochę poćwiczyć.
Ale Savitsky odkrywają, jak zmotywować Eddy.
Różne koty są motywowane przez różne nagrody.
To może wydawać się proste, ale wielu nowych właścicieli się myli.
Po części dlatego, że używają niewłaściwych przedmiotów do motywowania.
Koty są bardziej wymagające niż inne zwierzęta domowe.
Jedzenie nie zawsze dobrze je motywuje.
Większość kotów woli nagrody społeczne.
Kristyn przeprowadziła badania nad tym, czego chcą koty.
Daje kotom wybór
między ich ulubioną zabawką,
ich ulubionym zapachem,
ich ulubionym jedzeniem
albo ich właścicielem.
W większości przypadków wybierają swoich ludzi.
Myślę, że cię kocha.
Serce przebija żołądek.
Czy to dowód na to, że koty nas kochają?
Często pytają mnie, czy koty nas kochają.
Miłość to bardzo złożona emocja i nawet u ludzi ktoś może mówić,
że cię kocha, ale zachowywać się inaczej.
Aby odpowiedzieć na to pytanie i zrozumieć prawdziwą naturę
relacji człowiek-kot,
musimy cofnąć się do samego początku.
Przez lata historycy wierzyli, że nasza przyjaźń zaczęła się
w Egipcie około 4000 lat temu.
Ale niedawny przełom wszystko zmienił.
PALEONTOLOG Z INSTYTUTU JACQUESA MONODA
Dziesięć tysięcy lat temu,
przed neolitem, na Cyprze nie było kotów.
CYPR
Cypr to mała wyspa na Morzu Śródziemnym
w pobliżu kolebki cywilizacji.
Niedawno archeolodzy dokonali tam wielkiego odkrycia.
Znaleźli neolityczny pochówek dziecka.
Razem z nim znaleziono szkielet kota.
Doktor Eva Maria użyła DNA do datowania tego znaleziska.
To najwcześniejszy dowód na istnienie związku człowieka z kotem.
1000 N.E.
To dowód na to, że jesteśmy razem od co najmniej 10 000 lat.
Ten kot nie przepłynął wpław.
To znaczy, że ludzie zabrali tego kota na swój statek.
W tamtym okresie coś się wydarzyło w tym rejonie.
Powstała farma.
Ludzie zaczęli uprawiać i przechowywać zboże,
a dzikie koty dostrzegły okazję.
Te spichlerze musiały przyciągać gryzonie,
co było katastrofą dla pierwszych rolników.
Więc koty
rzuciły się na gryzonie i żywiły się nimi.
To był prawdopodobnie początek relacji między dzikimi kotami a ludźmi.
Od tej pory związek się rozwijał.
Egipcjanie czczą koty.
Są miliony zamumifikowanych kotów,
egipska ikonografia, posągi i różne przedstawienia kotów.
Widzimy krzesła wysoko urodzonych ludzi, często kobiet,
pod którymi znajduje się mały kot.
To pokazuje, że koty zamieszkały w domach.
Miały stać się kotami domowymi.
Koty szły tam, gdzie my…
lub płynęły.
Statki są prawdopodobnie
głównym sposobem rozprzestrzeniania się kota.
Gryzonie weszły na statki, a koty za nimi.
Nie było statku, który wypłynąłby z portu bez kotów.
W ten sposób Felis Catus dotarł na wszystkie kontynenty.
Był tak ważny na okrętach,
że do 1975 roku w brytyjskiej marynarce wojennej
obecność kota na statku była obowiązkowa.
Nie tylko u Brytyjczyków.
KOCIE WIADOMOŚCI HERMAN SIĘ ZACIĄGNĄŁ
Uwaga, panie strażniku. Kot Herman wyszedł na łowy.
W Baltimore Herman składa odciski palców, a raczej łap,
by dostać przepustkę straży przybrzeżnej.
Naprawdę.
Kot Herman był w straży przybrzeżnej.
Ale historia nie zawsze była tak dobra dla kotów.
Opowieści o czarnych kotach i magii,
czarownicach i kotłach nie zaczęły się w Salem
a nawet Transylwanii,
ale od papieża Grzegorza IX.
Koty w średniowieczu
były kojarzone z wiedźmami.
Czarownice były
inteligentnymi, mądrymi kobietami, które dużo wiedziały o naturze.
Te mądre kobiety wiedziały, że utrzymanie domu w czystości
zapewnia zdrowie.
Więc czyściły domy miotłami
i miały koty, by pozbyć się gryzoni.
Potem nadszedł czas, gdy Kościół,
rządzony przez mężczyzn,
uznał je za zagrożenie.
Kościół próbował się ich pozbyć.
Podczas papieskiej inkwizycji
populacja kotów w Europie została zdziesiątkowana,
co, zdaniem niektórych, mogło być przyczyną czarnej śmierci.
Czarną śmierć, zarazę
przenosiły gryzonie, a właściwie ich pchły.
Pchły znajdowały się w sierści gryzoni.
Przy mniejszej liczbie kotów zaraza wymknęła się spod kontroli.
Na szczęście, nawet w tych mrocznych czasach,
niektórzy wciąż pielęgnowali więź z kotami…
SZKOCJA
…która ewoluuje do dziś.
Koty w gorzelniach mają swoją historię.
To tradycja w Szkocji.
W gorzelni w Perthshire mieszkał bardzo znany kot
o imieniu Towser. To najsłynniejszy kot z gorzelni.
- Jest legendarny. - Tak.
To najsłynniejszy kot z gorzelni.
WSPÓŁWŁAŚCICIEL GORZELNI OPACTWA LINDORES
WSPÓŁWŁAŚCICIELKA GORZELNI OPACTWA LINDORES
Pięć lat temu Helen i Drew McKenzie adoptowali dwa koty do pracy,
by kontynuować odwieczną tradycję.
Opactwo powstało w 1191 roku.
William Wallace przybył tu po zwycięstwie nad Anglikami
w bitwie pod Black Earnside.
Ma długą historię.
Kontynuujemy tradycję.
Tradycję kotów, które były tu latami.
Czarnego kocura nazwali Braciszek John Claw,
a trikolorkę Nieszpory.
To na cześć średniowiecznych mnichów.
Tak jak mnisi, koty zaczynają swoją pracę w nocy.
Oczy kotów są duże w porównaniu z rozmiarem czaszki.
Mają też coś o nazwie tapetum lucidum,
czyli warstwę komórek z tyłu oka,
która odbija światło do siatkówki,
co pozwala im widzieć bardzo dobrze przy słabym oświetleniu.
To, czego szukają, stanowi poważne zagrożenie
dla dobra gorzelni.
Myszy są zawsze obecne w gorzelni z powodu ogromnej ilości jęczmienia.
Ziarno oczywiście je przyciąga.
Niestety, mówiąc bez ogródek,
myszy cały czas siusiają,
że tak powiem, a to nic dobrego.
Aby znaleźć te szkodniki, koty potrzebują ultradźwięków.
Uszy kotów obracają się o 180 stopni.
Słyszą wysokie częstotliwości.
To dlatego, że ofiara, której szukają, wydaje dźwięki w tym zakresie.
To pozwala im zlokalizować i namierzyć ofiarę.
Koty są dobre w swojej pracy.
Ale Helen i Drew byli ciekawi, co robią.
Helen użyła lokalizatorów GPS, żeby się dowiedzieć.
Obroże pokazały, że co noc
Nieszpory pokonuje ponad półtora kilometra,
ale nigdy nie oddala się od domu.
Nieszpory, która jest kierowniczką ds. myszy,
jest zajęta pracą w dzień i w nocy.
Najaktywniejsza jest tuż przed świtem.
To najlepsza pora na gryzonie.
Koty to zwierzęta zmierzchowe.
Zwierzęta zmierzchowe
są aktywne o świcie i o zmierzchu.
Co może tłumaczyć, dlaczego koty szaleją w nocy.
Moje koty szaleją zwykle po tym, gdy pójdziemy do łóżka.
Wtedy koty mają nagły przypływ energii.
To tak zwane
frenetyczne przypadkowe okresy aktywności.
Wydają ćwierkające odgłosy,
przyciskają się do ziemi i skaczą z miejsca na miejsce.
Gonią się nawzajem, wydają dźwięki,
świetnie się bawią, gdy reszta z nas śpi.
To instynktowne.
Sprowadza się to do rytmu dobowego.
To wewnętrzny zegar, który dostaliśmy od naszych przodków.
Niektóre koty mają inny nocny rytuał.
Zwłaszcza Nieszpory lubi dawać prezenty.
Pewnie łapie cztery albo pięć ofiar dziennie.
Ale po co koty przynoszą prezenty?
Wiemy, że gdy kotka ma kocięta,
sprowadza zdobycz dla kociąt,
żeby je nauczyć, jakie ofiary są odpowiednie.
Daje im się nimi bawić
i w pewnym sensie poćwiczyć polowanie na ofiarę.
Bez względu na powód, to komplement.
To znaczy, że jesteście rodziną.
Niewiele rzeczy jest mniej przyjemnych,
gdy chodzisz rano bez kapci.
Podczas gdy Nieszpory pełni tradycyjne obowiązki,
Braciszek John Claw ma bardziej nowoczesne podejście.
Jest bardzo wyluzowany,
uwielbia publiczność, spędza mnóstwo czasu
w centrum dla zwiedzających i daje się głaskać.
Zdał sobie sprawę, że jego siostra ogarnia sprawę myszy.
Jest potrzebny gdzie indziej.
Braciszek pełni rolę ambasadora.
Jest twarzą firmy.
- Ona pracuje na zapleczu. - Ciężko pracuje.
Nieszpory kieruje się instynktem.
Braciszek John Claw kieruje się Instagramem.
To, co zaczęło się 10 000 lat temu jako współpraca,
przerodziło się w globalną obsesję.
Sposób, w jaki koty stały się wiralowe, przerósł wszystkie oczekiwania.
Drugim najczęstszym powodem używania Internetu
są filmiki z kotami.
Koty są najbardziej nieszkodliwe w Internecie…
i mają ponad 25 miliardów wyświetleń.
Nowe badania wykazały, że filmy z kotami wzmagają pozytywne emocje
i zmniejszają negatywne.
Innymi słowy, dostarczają zastrzyk dopaminy.
Internet stał się przestrzenią,
gdzie miłośnicy kotów mogą się zjednoczyć, kochać koty,
śmiać się z nich
i nawiązywać więzi dzięki temu, co robią nasze koty.
Daje nam do tego przestrzeń.
Złe zachowanie oznacza fajny filmik.
Ale nie zawsze jest zabawnie, gdy dzieje się to w naszym domu.
Gdy wykazują niepożądane zachowanie,
pamiętajmy, że to tylko koty.
Nie wiedzą, gdzie nie wolno wchodzić.
Nigdy nie karz kota.
Kiedy twój kot robi coś, czego nie chcesz,
a ty go karzesz,
czasem nie rozumie, dlaczego coś ci się nie podoba.
Stajesz się nieprzewidywalny.
„Nagle zaczynasz krzyczeć. Nie rozumiem, co się stało”.
Pozytywne podejście jest kluczowe.
Twój kot robi coś, czego nie chcesz?
Odwróć uwagę kota i mu powiedz. Powiedz mu, czego chcesz.
„Zróbmy to. Podejdź i dotknij mojej ręki”.
Albo: „Idź do łóżka. Co za mądry kotek!”.
Kot myśli: „Jestem najlepszym kotem na świecie!”.
W przypadku bardzo złych nawyków warunkowanie klasyczne to za mało.
Kontrwarunkowanie to proces zmiany reakcji emocjonalnej.
Wyciągasz to, co najlepsze,
ich ulubioną przekąskę.
Oferujesz coś tak cennego,
że zwierzę myśli: „Nie było tak źle. Podoba mi się to”.
Zawsze daję taki przykład moim klientom:
jeśli zawsze, kiedy wychodzisz z domu, wredny sąsiad mówi ci coś niemiłego,
to starasz się nie wychodzić, gdy go widzisz.
A gdyby za każdym razem dawał ci tysiąc dolarów?
Uznałbyś, że sąsiad ci nie przeszkadza.
A cztery razy dziennie, żebyś dostawał 4000 $?
Byłbyś zadowolony.
Chciałbyś spotykać go cały czas, prawda?
Na tym polega kontrwarunkowanie.
Możesz zmienić sytuację
z negatywnej na neutralną, a potem pozytywną.
Jak każdy związek, ten też wymaga cierpliwości,
ale warto.
Czasem masz wrażenie, że cię nie potrzebują,
ale i tak chcą z tobą być.
To bardzo wyjątkowy, mistyczny i głęboko zakorzeniony związek.
Prawdziwą motywację kota
ciężej zinterpretować niż motywację innych zwierząt.
Psy traktują swoich właścicieli jak bogów.
Ale koty uważają siebie za bogów.
Nie chcą robić tego, czego nie lubią.
Chcą spać, kiedy mają ochotę,
jeść i bawić się, kiedy chcą.
Nie mylmy niezależności z obojętnością.
Jeśli uważasz, że koty trzymają się na uboczu,
nie dbają o interakcje społeczne,
więc nie próbujesz wchodzić w interakcję z nimi,
kształtujesz kota, który trzyma się na uboczu,
bo tego od niego oczekiwałeś.
W naszej pracy odkryliśmy,
że zachowanie człowieka ma wpływ na zachowanie kota.
Badania Kristyn dowodzą, że to, jak traktuje cię kot,
odzwierciedla to, jak ty go traktujesz.
Jej praca pokazuje, że mogą nawet wyczuć to, co czujemy.
Nazywamy to testem społecznościowym.
Wiatrak ze wstążeczkami jest dla kota czymś zupełnie nowym.
Nie wie, czy to coś strasznego, czy też fajnego.
Chodzi o to, by wysłać sygnały emocjonalne i zobaczyć,
jak zareaguje kot.
Carl, to straszne!
To straszne, prawda?
O nie!
O nie! O rety!
Spójrzcie!
Kiedy Kristyn udaje, że boi się wiatraka, Carl próbuje się ukryć.
Wiatrak jest straszny, tak?
Szybki reset, zmiana nastawienia i pora na drugą rundę.
Jeśli podoba mi się wiatrak,
powinniśmy zobaczyć, czy kot wyczuje moje emocje.
Spójrz. Patrz, jaki fajny wiatrak.
Ale dobry wiatrak.
Gdy miło zwraca się do wiatraka i nie jest przestraszona,
Carl jest bardziej pewny siebie.
Spójrz na te wstążeczki.
Patrz.
Wiatrak nie jest już zagrożeniem.
Koniec ze strachem!
Nie tylko Carl tak robi.
79% procent kotów
szuka porad emocjonalnych u swoich właścicieli.
Dla naukowców to kolejny przełom.
Wygląda na to, że koty są ekspertami w odczuwaniu naszych uczuć…
dobrych i złych.
Jeśli masz zły humor i zaczniesz tresować koty,
odejdź.
Nie zaczynaj.
Czują wszystko i pogarszają sprawę.
Asiu, chodź tu.
Koty nauczyły się empatii, by się przystosować i przetrwać.
To przewaga ewolucyjna.
Widzisz swoich partnerów społecznych w swoim środowisku
i zbierasz informacje.
Jeśli nie potrafisz odczytać czyichś emocji,
to naprawdę odcinasz się
od wielu informacji o tym, jak zareagować na coś potencjalnie niebezpiecznego.
Odkrycie, że koty wyczuwają nasze uczucia,
było ważniejsze, niż ktokolwiek się spodziewał.
W Japonii dr Saho Takagi coś zauważyła.
Odkryłam, że możemy obserwować różne zachowania
u kotów w Stanach i w Japonii.
W Japonii koty mają problem z nieznanymi miejscami.
A koty, które widziałam w USA…
zachowują się normalnie nawet w nieznanych miejscach.
Koty japońskie i amerykańskie mogą mieć różne osobowości.
Kristyn i Saho postanowiły przeprowadzić te same eksperymenty w USA i Japonii.
Odkryły, że koty są inne.
Widzimy różnice społeczne między kotami w Japonii i USA.
Zrozumiałam, że nasze różnice kulturowe mają też wpływ na koty.
Czy ludzka kultura zmienia kocią kulturę?
Japonia to kraj wyspiarski.
Większość właścicieli trzyma koty w domu.
Ludzie w Japonii rzadko organizują imprezy w domu.
Dlatego w Japonii koty spotykają nieznajomych
znacznie rzadziej od kotów w Stanach.
Może to mieć wpływ na różnice między kotami w Japonii
a kotami w Stanach.
Ich badania sugerują, że te różnice kulturowe
mogą być przekazywane z pokolenia na pokolenie.
W jednej kulturze jeszcze bardziej zbliża to nasze gatunki do siebie.
STAMBUŁ
Stambuł był miastem kotów,
zanim stał się Konstantynopolem.
Te ulice są domem dla ponad 100 000 kotów,
idealnie dostosowanych do miejskiego stylu życia.
Gdy pojedziesz do Stambułu, wszędzie napotkasz koty.
Są częścią dzielnic.
Nie należą do konkretnej osoby.
Ludzie zapewniają kotom infrastrukturę,
by mogły przetrwać,
ale nie należą do nikogo konkretnego.
W 2021 roku Stambuł wprowadził nowe przepisy chroniące te koty.
To jedne z najbardziej postępowych przepisów na świecie.
Traktowanie kota jako równego sobie i patrzenie z jego perspektywy
to najlepszy sposób na wzmocnienie więzi.
Cześć.
Moja specjalizacja istnieje dlatego,
że ludzie dostrzegają głęboką więź z tymi zwierzętami
i głęboką miłość.
To z miłości do zwierząt.
Dostrzegamy więź człowieka ze zwierzęciem.
Nie wiem, czemu płaczę. To przez was.
Dlatego to robimy, bo kochamy zwierzęta.
To jasne. Kochamy koty.
Co prowadzi nas do najważniejszego kociego pytania.
Czy uważam, że koty nas kochają?
Trudno zmierzyć emocje u kotów,
ale sądząc po ich zachowaniu,
na podstawie ich relacji,
sądzę, że koty mogą stworzyć z kimś tak głęboką więź, że jest jak miłość.
Koty bardzo kochają swoich właścicieli.
Wierzę, że moje koty mnie kochają.
To oczywiste, że koty zapewniają
wsparcie emocjonalne, dobre samopoczucie i szczęście.
To, że możesz wrócić do domu i cieszyć się bezwarunkową miłością kota
jest czymś bardzo ważnym.
Dzięki oddaniu rodziny Eddy ma idealne warunki,
by stać się wielką gwiazdą.
Musi tylko przeskoczyć obręcz.
Dopiero zaczynamy dostrzegać potencjał kotów.
Wciąż dużo nie wiemy o kotach.
Przyszłość przyniesie kolejne odkrycia.
Im więcej odkrywamy,
tym bardziej zdajemy sobie sprawę, jak głęboka jest nasza więź.
Czują miłość, którą im dajesz.
I żywią się nią.
Miłość działa w obie strony.
Jeśli nauczymy się wydobywać z kotów to, co najlepsze,
one wydobędą z nas to, co najlepsze.
Nie wyobrażam sobie życia bez kotów.
To moje zwierzęta. Czuję je.
Mam nadzieję, że kochają mnie tak samo jak ja je.
A gdy wszystko dobrze się układa, efekty mogą być magiczne.
Napisy: Katarzyna Błachnio-Sitkiewicz