Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
ZAKAZ WSTĘPU DLA PSÓW I WŁOCHÓW
Mój ojciec był wędrownym robotnikiem.
Co cztery lata trafiał do nowego miejsca pracy.
Za każdym razem musieliśmy się przeprowadzać.
Nienawidziłem tych przenosin.
Po przyjeździe do nowego miasta
protestowałem i zamykałem się w swoim pokoju.
Za przyjaciół miałem tylko: modelinę, klej, nożyczki i ołówek.
- Co będziesz robił, gdy dorośniesz? - Coś manualnego, może zajmę się sztuką.
Sztuka nie jest dla nas.
Znajdź pracę na poczcie, a malować możesz w niedziele.
Musisz pracować głową, a nie rękami.
W dzieciństwie patrzyłem zafascynowany, jak ojciec formował kręgi sera,
gdzie pojawiały się lis, ptak albo motyl.
Dziś czuję w rękach magię tych kształtów, gdy snuję opowieść
z bardzo odległych czasów.
Ojciec opowiadał, że we Włoszech była wioska o nazwie Ughettera.
Wszyscy mieszkańcy nazywali się tak jak my.
Ughettera, ziemia Ughettów.
Wszystko zaczęło się tutaj, w cieniu Monte Viso.
Moi dziadkowie mieszkali w domu takim jak ten.
Dachy tych chłopskich siedzib do dziś zdążyły się pozapadać.
Tam, gdzie wypalano węgiel drzewny, rosną drzewa.
Co się stało?
Żałuję, że nie poznałem mojego dziadka Luigiego.
Ale znałem babcię Cesirę.
Pamiętam panią w czerni, którą nazywałem bunią.
Widząc jej stary dom...
uświadomiłem sobie, że zanim została bunią,
babcia była Cesirą, młodą i piękną.
Pożądaną i kochaną.
Jaka piękna chustka.
W Ughetterze kobiety piemonckie pracowały w spódnicach i w fartuchach.
Pojechałeś do Ughettery...
Nic nie zostało, co? Przywiozłem wszystko, co znalazłem.
Głównie chciałaś ziemi.
Ziemia była wszystkim. To ona nas karmiła.
Byliśmy spragnieni ziemi.
Kupno spłachetka oznaczało wielkie ofiary.
W Ughetterze ziemi było mało.
Pola były rozproszone i strome.
A jaki był Luigi?
A, Luigi...
Piękny mężczyzna.
Mocnej budowy.
Silny.
Miał piękne dłonie.
W tamtych czasach biedak nie był obdarty,
nie prosił o jałmużnę.
Żył skromnie i był zadowolony.
Antonio, chodź.
Obudź się!
Giuseppe.
Luigi był drugim z jedenaściorga dzieci.
Tato, obudź się.
Chodź, mamo.
Jedenaścioro dzieci?
Maluchów wszędzie było pełno.
Można by jeść tę ziemię.
Dzieci miały podrapane nogi, bo ściągały z drzew gniazda.
Tylko tak można było zdobyć trochę mięsa.
Ludzi, których lubiliśmy, częstowaliśmy w domu kawą.
Mocna ta kawa.
Dłonie masz takie jak Luigi.
Niesamowicie, Luigi!
Dobry jest!
Co jedliście?
W Ughetterze jadło się to, co było.
Matka robiła polentę z mlekiem. Ojciec kazał nam jeść ją widelcem,
więc mleko spływało.
Ale to już przeszłość. Czemu chcesz to wszystko wiedzieć?
Chciałem pojechać z ojcem do Włoch,
żeby posłuchać o waszym życiu w Ughetterze.
Więc pytaj.
Dzieci nie chodziły do szkoły?
Na szkołę był czas po pracach sezonowych.
Zamiatam!
Spokojnie, dzieci!
Luigi też nie chodził do szkoły?
Antonio, ty durniu!
Trochę chodził.
Pisał tyle, żeby móc wypełnić dokumenty.
Ale ciągnęło go do nauki.
To ja nauczyłam go pierwszych francuskich słów.
Budują dom?
Będzie piękny, wysoki i solidny!
Pewnie!
Cała rodzina mieszkała w jednej izbie.
Latem i zimą spaliśmy w stodole.
Tu ludzie rodzą się, mieszkają i umierają w stodołach.
- Wójt albo ksiądz wam nie pomagali? - Ach, ksiądz...
Żeby być w łaskach księdza, ludzie oddawali mu najlepsze zbiory.
Żaden ksiądz w Ughetterze nie umarł z głodu.
Przekręć korbę pod stołem.
Prawdę mówiąc, to księża rządzili naszymi wioskami.
O, mój kościół. Bogu niech będą dzięki!
Jeśli ksiądz nie pobłogosławił ci domu, byłeś bezbożnikiem.
A bezbożną kobietę nazywał czarownicą, "una masca".
I ludzie mu wierzyli.
Bali się czarownicy.
Mieszkańcy unikali takich biednych starych kobiet.
Straszny był ich los.
Czarownice obwiniano o nieszczęścia: burze, grad,
złe plony, choroby, wypadki.
Dzieci też umierały z winy czarownic.
A ksiądz pozwalał ludziom plotkować. I podsycał zabobony.
- Co znalazłeś, Giuseppe? - Patrz!
Mandolina!
Tańcz, tańcz, tańcz!
Chodź zobaczyć!
Tańcz.
No, tańcz.
Tańcz!
- To prawdziwa krowa? - Nie.
- Mięsista! - Krowa, co nie daje mleka!
Gdzie ją znalazłeś?
W kartonie.
Krowo, daj mleka.
Ale... to żart.
Pan z wami.
I z duchem twoim.
Na zimę nie wystarczy. Będziemy mieć tylko kasztany do jedzenia.
Musimy wyruszyć, zanim śnieg zasypie przełęcz. Przygotujcie się!
Nie starczy jedzenia dla wszystkich, a nadciąga zima.
Wyślij im ziemniaki.
Tylko jeden. Daj im.
- Może jeszcze jeden? - Nie.
Patrz. Już mają wypchane brzuchy.
Pewnego dnia jeden młodzian... znalazł garnek ugotowanych ziemniaków.
I jadł, i jadł...
Majaczy.
Brzuch mu spuchł.
Kolega krzyknął: "Umrzesz!"
I Antonio, z ziemniakiem w buzi, umarł.
Wszyscy mieliśmy delikatne trzewia.
We wsi nie było pracy.
Każdej zimy, zanim spadł śnieg, połowa mieszkańców ruszała do Francji.
Kominiarz, szmaciarz, sprzedawca zapałek, szewc -
Włosi byli dobrzy do wszystkiego.
Kiedy wyrasta ta piękna polenta
Piękna polenta wyrasta o tak
Tak puchnie i rośnie
Tak piękna polenta
Kiedy się miesza tę piękną polentę
Tę piękną polentę się miesza
Puchnie tak
Rozkwita
I miesza się tak
Tak piękna polenta
Posłuchaj, co napisali we francuskiej gazecie:
"Robotnika włoskiego charakteryzuje to, że jest on bardziej elastyczny.
Zrobi wszystko, co chcemy.
Nie ma godności osobistej. Wytrzyma wszystko.
Zaczyna pracę z uderzeniem dzwonu, chyli głowę, jest posłuszny".
Piękny wieczór.
Jeszcze jestem głodny.
- Ktoś z was chce popracować? - Tak.
- Lubisz długo spać? - Nie.
Palisz?
Nie.
- Macie papiery? - Tak.
- Macie łopaty i kilofy? - Tak.
Przyjdę po was wcześnie rano.
I zostawią dzieci same?
Dzieci pojechały do Barcelonnette w Alpach.
Na cotygodniowy targ dzieci.
Było tam 300-400 chłopców i dziewcząt w wieku10-12 lat.
Przed 10:00 rano targ był pusty. Wszystkie dzieci najęto do pracy.
- To straszne, co mówisz. - Tak.
Ale wtedy tak to było.
Luigiemu się to nie podobało, ale wszyscy tak robili.
Jeszcze, Luigi!
A masz, potworze!
Antonio! Ty durniu!
Żegnaj, mała.
Uważaj na siebie.
Żegnaj.
Żegnaj, Luigi!
Żegnajcie, dzieciaki.
Dokąd poszli?
Tam, gdzie była praca: do Szwajcarii, do Francji.
Jakby nie było dzielących nas gór.
Istniał tunel pod Monte Viso, "Buco di Viso."
Luigi tam poszedł.
Zajrzyj do tego kartonu.
Znalazłeś?
Widzisz Luigiego?
To ten w kapeluszu.
Mówiłaś, że Luigi i bracia znaleźli pracę. Ale kiedy i gdzie?
To było między 1899 a 1900 rokiem.
Trafili na budowę Simplon.
Tunelu kolejowego między Włochami a Szwajcarią.
Jak ty możesz nosić takie skarpetki?
Mówiłaś, że pracowali przy tunelu?
Tak, Tunel Simplon to była ogromna budowa.
Przed wydrążeniem trzeba było zbudować drogę.
Po dwóch dniach marszu przez góry...
Luigi, Giuseppe i Antonio zaczęli pracę.
Co to za dźwięk? Czas na jedzenie?
Włosi wylecieli!
Mogli chociaż uprzedzić.
- Pewnie. - Co to było?
Czemu nie pojechałeś do Ameryki? Tam dolary rosną na drzewach.
Ameryka!
Luigi miał 20 lat, Giuseppe 18, Antonio 17.
Mój ojciec był majstrem na tej budowie.
Czasem go tam odwiedzałam.
I tam poznałam Luigiego.
Spodobał mi się od pierwszego wejrzenia.
To było przeznaczenie.
Moi rodzice byli niechętni naszemu małżeństwu.
Płakali, bo Luigi był z gór, a ja z doliny.
"Żeby chociaż był z dołu... ale on jest z góry!
A ty tam zamieszkasz?"
Moja matka lamentowała:
"Z niczego nie zrobisz zupy".
Zdrowie wszystkich!
Zdrowie!
Zaraz brzuch mi pęknie!
Wzięliśmy oszczędności i poszliśmy do jubilera.
- Luigi powiedział: "Bierz, co chcesz". - Zdrowie!
Wybrałam coś skromnego,
myśląc o przyszłości i naszym wspólnym interesie:
piękny podwójny złoty łańcuszek ze srebrnym zegarkiem.
I tę złotą obrączkę, teraz już sfatygowaną.
- Popatrz. - Przepiękna.
Jestem głodny jak wilk.
Nie! Odpoczniesz przy stole.
Gotowe! Do stołu!
- Risotto! - Spaghetti! - Fettuccine!
Do stołu!
Gotowe!
Do stołu!
- Risotto. - Spaghetti. - Fettuccine.
Dziś zrobiłam gnocchi z sosem pomidorowym.
Rolnik dostaje zapłatę raz w roku,
robotnik co tydzień.
Budowlanka jest niebezpieczna.
Zapchali dziury kamieniami.
Śpieszą się. Pracują na akord.
Rodzina miała się powiększyć. Teraz się bałam.
- Kto to? - Jakiś Włoch. - To już piąty od rana.
Do roboty! Szybko!
- Pobudzająca ta kawa! - Pobudzająca i mocna!
Po ukończeniu drogi Luigi pracował przy tunelu.
Czasem nawet w nocy. Ciężkie życie. Złe powietrze, duchota.
Gdy trafili na źródło, tunel zalewało.
Raz woda była lodowata, a raz był to wrzątek.
I co robimy, Luigi?
Pokażemy im, jak my pracujemy w Piemoncie.
Inżynier będzie zadowolony.
To prezent od Cesiry?
Żeby nie brudzić rękawów.
Czystsza jest.
Nasza córka urodziła się w Szwajcarii, na Przełęczy Simplon.
Chcieliśmy dać jej francuskie imię. Nazwaliśmy ją Marie-Cecile.
Jaka śliczna! Chodź do tatusia, Marie-Cecile.
Któregoś dnia prace się zakończyły.
Wracamy do Włoch, do Ughettery. Przedstawię cię mojej rodzinie.
Luigi był jak te gołębie, które zawsze wracają tam, skąd wyleciały.
O, moje dzieci... Wróciliście.
Kochany Luigi!
Cesira.
- Marie-Cecile. - Jestem Costanza.
A to kto?
Luisa.
Jej ojciec wyjechał do Ameryki, a matka zmarła.
Rodzina ją przyjęła.
Giuseppe dziwnie się zachowuje.
Mieliśmy jedzenie i trochę odłożonych pieniędzy.
Mogę powiedzieć, że talerze były pełne.
Nie bawimy się jedzeniem.
I dzielimy się.
Przyszedłem się przywitać. Wszystko w porządku?
Pan z wami.
I z duchem twoim.
To złodziej.
Luigi jako jedyny wiedział, że słowo księdza nie pochodziło z nieba.
Wszyscy zabraliśmy się do pracy. To było najważniejsze.
- Spodnie na miarę. - To dla was, mamo.
Kocha...
nie kocha.
Kocha...
nie kocha.
Kocha...
nie kocha.
Kocha.
Kocha!
Poczta, poczta!
Ale nie pracowali długo.
Listonosz powiedział im, że zapiszą się na kartach chwały Włoch.
Żegnaj, Luigi!
W 1911 roku wyruszyli na wojnę do Afryki.
Co my wiedzieliśmy o wojnie?
Nic! Nie mieli o niej pojęcia.
To miała być drobna sprawa, szybko załatwiona.
Jeden oficer ich ostrzegał, ale oni nie słuchali.
Uznali, że to żarty.
W Syrakuzach załadowano ich na stary okręt jak bydło.
Karaluchy i wszy rzuciły się na nich i ich pokąsały.
Okręt wypluł to stado zawszonych słabeuszy w Libii.
A w domu trzeba było wykonać męską robotę.
- Uważaj! - Giuseppina!
Zwolnij, Giuseppina!
O matko!
Biedactwo!
Chciałam ściągnąć doktora.
Nie, za drogo. Trzeba by sprzedać krowę.
W Ughetterze kostopraw robił wszystko: wyrywał zęby, nastawiał kości,
był lekarzem i chirurgiem.
Giuseppina nie czuła się lepiej. Była obolała.
Może "la masca" by jej pomogła.
Sama była bliska śmierci, ale nie mogła umrzeć,
póki ktoś nie złapał jej za rękę i nie przejął jej mocy.
- Nie chcę jej mocy! - Ja też nie!
Cesira, ty ją złap.
Ja też nie chcę jej mocy.
"Masca" umarła.
Giuseppina również.
Kiedy padał śnieg, ludzie mówili: "Szczęśliwi ci, co mają chleb i polentę".
Każdej zimy musieliśmy odśnieżać drogę.
Wszystkie wioski wysyłały ochotników, którzy pracowali za darmo.
- Cesira? - Jeszcze nie ta pora.
Myślę o naszych mężczyznach.
Cesira, w piosence było: "Trypolis, piękna kraina miłości,
kraina zaczarowana.
Na dźwięk armat będziesz Włochem".
Akurat!
Piasek był w miskach i w garnkach z zupą.
W oczach i we wdychanym powietrzu.
Słona woda smakowała okropnie.
Tysiące zmasakrowanych Beduinów.
Tysiące naszych ludzi zmasakrowanych.
Nasz los nie był znany.
Tatusiu!
Ida.
Prześliczna!
Chodź do taty, Ido!
Antonio miał 19 lat.
Raz, dwa, trzy, cztery, pięć...
Uwaga, dzieciaki!
Znów będę miał dziecko.
Nie wiem, jak je wykarmię.
Nie rozumiem! Mów po włosku, Luigi!
Wtedy ludzie lubili się spotykać. Tradycyjnie bawiono się w stodołach.
Śmiech i śpiewy nic nie kosztowały.
Po powrocie z Libii Giuseppe mówił tylko o miłości.
Śpieszyło mu się do ślubu z Luisą.
Jak wykarmię kolejne dziecko?
Giotto... idź po pomoc.
Zostaw mnie!
Dobrze już!
Złodziej!
A... to ty.
Irma.
Śliczne maleństwo.
Chodź do tatusia, Irmo.
Ten człowiek jest obłąkany.
Poczta!
Dobre czasy nie trwały długo.
W 1915 roku wojna znów dopadła naszych mężczyzn.
Na wojny zawsze wysyłano chłopów.
Byli posłuszni i łatwo było ich zadowolić.
Wyruszali niechętnie.
Wielu celowo niszczyło sobie zdrowie.
Pili napar z tytoniu i wtykali sobie dziwne rzeczy do uszu.
Wielu zmarło.
Blisko Monte Viso jest moja dolina.
Tam jest moja wioska.
Tam są moje dzieci.
Tam jest Cesira.
Pracowałam jak mężczyzna.
Myślałam sobie:
"To się nigdy nie skończy".
Giuseppe! Co robisz? Wracaj tutaj!
W swoich listach do Giuseppe Luisa opowiadała mu kłamstwa.
Pisała, że jest dobrze, że plony są obfite, że praca jest lekka.
Giuseppe w odpowiedzi wysyłał jej inne kłamstwa.
Wojskowe życie to raj.
Jemy mięso, jesteśmy daleko od walk.
Poczta!
Cesiro...
w okopach...
tak bardzo cierpimy, że nawet nie jesteśmy głodni.
Atakujemy jak kozy gnające do lizawki.
Mężczyźni przeskakują okopy, odmawiając różaniec.
Padają jak muchy.
Siedzimy w tunelach jak krety.
Wrzucono nas do piekła.
W 1918 epidemia hiszpanki zabiła więcej ludzi niż wojna.
W Ughetterze choroba zabrała połowę rodziny.
Giuseppe miał 20 lat, gdy zmarł.
Cóż powiedzieć?
Mieliśmy tylu ludzi do opłakiwania, że zabrakło łez.
Marie-Cecile!
Ida! Irma!
Nino.
Dzieci go nie rozpoznały.
Luigi nie mógł spać przez cztery miesiące.
Nino to piękne imię.
To piękne imię.
Trzeba powiedzieć, że podczas wojny niektórzy się wzbogacili. My nie.
Zostaliśmy z niczym.
Cesira, jedźmy do Ameryki.
Będę pracował w kopalni w Michigan, a ty możesz szyć.
Tam dolary rosną na drzewach. Wystarczy sięgnąć, żeby je zerwać.
Ameryka!
Sprzedaliśmy złoty łańcuszek i srebrny zegarek.
Kupiliśmy najlepszą maszynę do szycia.
Najpierw popłynęły nasze rzeczy, my mieliśmy ruszyć potem.
Zostaliśmy z niczym.
Pociągiem pojechaliśmy z Włochami zmierzającymi do pracy w Ariège.
Osiedliśmy w wiosce na równinie.
Dzieci poznały francuski w szkole.
Pierwsze słowa, jakich się nauczyły to: "skurwysyny makarony".
Uwaga, ptaszek!
Podsumujmy.
W tamtym czasie ile mieliście dzieci?
- Marie-Cecile urodzona w Szwajcarii... - Ida, Irma i Nino we Włoszech.
A we Francji jeszcze trójkę.
Dostały francuskie imiona: Marcelle,
Vincent, twój ojciec. I René.
Powiedział:
"Słuchaj uważnie, czarownico! Wybaczam ci.
Ale przysięgam, że nigdy nie skrzywdzisz...
ani mnie...
ani moich potomków.
Inaczej zatopię cię we wrzątku".
- Jeszcze jedna, tato. Taka straszna. - Wtedy czarownice...
Mówię ci, że Luigi był szczęśliwy.
Umiem stawiać ściany.
Następny!
Włoch?
Tak.
- Masz papiery? - Tak.
- Znasz francuski? - Tak.
- Umiesz postawić ścianę? - Tak. - Pokaż.
Będziesz murarzem.
Następny!
Ptaszek leci!
Co to?
Nino, Marcelle! Przestańcie!
Nie!
Alain, zajmiesz się swoim ojcem?
Tato, pobaw się w murarza kielnią i uspokój się.
Francja bardzo potrzebowała robotników. Włosi cieszyli się wzięciem.
Gazety pisały:
"Prawie wszyscy robotnicy włoscy pochodzą z alpejskich wiosek.
Przywykli do dużych wysokości, zimna i mroźnych wiatrów.
Załogi włoskie interesują się polityką niewiele albo wcale".
Polityka? Stale o niej rozmawiali na budowach.
Faszyzm zapuszczał korzenie.
We włoskich wioskach wałkonie, z pasji lub z przekonania,
stawali się faszystami. Wygodnie było im rządzić.
W środku zimy spalili mi dom.
Patrz, jak mi obili twarz.
Ukradli mi wszystko.
To policja to zrobiła.
- W porządku, chłopaki? - Tak.
Luigi i inni robotnicy mieszkali w barakach
postawionych przed rozpoczęciem prac.
Zdaniem kierownictwa były to solidne budynki,
chroniące przed wiatrem i chłodem.
Francuskie fabryki potrzebowały prądu.
W tym regionie Zapora Izourt była głównym elementem całego systemu.
Ughetto!
- Możesz znaleźć więcej robotników? - Mogę ich znaleźć we Włoszech.
Nie chciałam, żeby jechał.
Ale bałam się, że faszyści go uwiężą albo zabiją.
Włoscy mężczyźni chcieli uciec przed faszyzmem i pracować we Francji.
Luigi znajdował ich wszędzie.
Brał, kogo mógł.
Dzień dobry.
I wrócił do wioski.
Jesteś bogaty.
W Ughetterze był faszysta.
Agresywny łobuz, który zaprowadził terror.
Rządził się jak ksiądz.
Spokojnie, Luigi.
Faszyzm to nie tylko kwestia oleju rycynowego i pałki.
Spójrz, tato.
Spójrz na ziemię stamtąd.
Bardzo dobra!
Wtedy chyba ostatni raz widziałem mojego ojca.
Nie umiałem się z nim pożegnać.
Ten łajdak faszysta
poszedł do domu Giuseppego, żeby zgwałcić Luisę.
Cicho, cicho.
Podlec!
Coś ty zrobił?!
Ukryj tę strzelbę. Jedziesz ze mną do Francji.
Gnój!
Rano dwóch funkcjonariuszy partii faszystowskiej rozpoczęło dochodzenie.
Ściany są z kartonu.
To zabawka.
Olej rycynowy?
Nie potrzebują go.
To sami wariaci.
Pomocy! Jestem w zamknięciu!
- Idziemy. - Odchodząc, powiedzieli:
"Partii nie podoba się, gdy obywatele zabijają innych.
Lepszy jest zwykły wypadek na polowaniu.
Wtedy to wina Boga i wszyscy są zadowoleni".
To niebezpieczne.
Do broni!
Jesteśmy uratowani!
Niech żyje wolność!
Potraficie postawić ścianę? Pokażcie mi.
Macie pracę!
Luigi, będziesz majstrem.
Aby dostać pracę, niektórzy próbowali go przekupić.
Ty.
Jeśli przyjmę twój prezent, to mam pracę dać tobie, a innym nie?
Bierz tego królika i idź sobie.
Swoją pierwszą wypłatę majstra przeznaczył na prezenty.
Wyleci ptaszek.
Kłamczuch. Nie widzę ptaszka.
Doktor powiedział:
"To tylko wysoka gorączka. Sama minie".
Cesira, dlaczego płaczesz?
Z powodu Idy?
Miała zaledwie 17 lat.
Na budowę przychodziły zakonnice faszystki,
by szerzyć wśród robotników propagandę.
W imieniu Mussoliniego mówiły, że Włochy trzeba kochać ponad wszystko.
Jedna powiedziała Luigiemu:
"Nie zapominaj, że karmiłeś się chlebem Mussoliniego".
Jestem z Piemontu.
Włochy to kraj Mussoliniego, ale karmi mnie Francja.
Więc Francja jest mi droższa niż Włochy.
- Śmierć Idy... - Do roboty!
Luigi miał już dość sióstr faszystek.
Dowiedzieliśmy się o wielkiej budowie w Genissiat, w Górnej Sabaudii.
Wyjechaliśmy.
Luigi i ja wyjeżdżaliśmy wiele razy. Teraz było inaczej.
Luigi milczał, ale ja wiedziałam, że nie wrócimy już do Włoch.
I wiedziałam, że on wie.
ZAKAZ WSTĘPU DLA PSÓW I WŁOCHÓW
Tato, czemu tak napisali?
Czemu, czemu...
Bo boją się, że psy pogryzą Włochów.
Więc mamy nie wchodzić, żeby nas nie pogryziono.
Ale my, Włosi, nie boimy się psów. Kochamy je.
Ruszamy, dzieci. Jeszcze kawał drogi przed nami.
Wynajęliśmy dom koło placu budowy.
Za wszystkie oszczędności kupiliśmy ziemię w pobliżu.
Ziemia... tylko dla nas.
Francja cieszyła się ze zwycięstwa Frontu Ludowego.
My naszą ziemię nazywaliśmy Rajem.
Nie dlatego, że nim była. Miała stać się Rajem.
Dość już wycierpieliśmy.
Dzieci, nie dotykajcie go.
Ten zegar jest duszą domu.
Do stołu!
RAJ
Luigi spełnił swoje marzenie.
Był właścicielem.
Padrone.
Cesira, może zrobiłabyś nam swoje risotto?
O... zapora.
- Złaź stamtąd, głupku! - Stul pysk, skurwysynie makaronie!
Sam jesteś makaronem. Ja urodziłem się tutaj.
Na przedmieściach wydarzenie dnia
Oto rusza Wielki Tour de France
Podziwiamy codzienne etapy
Każdy w faworycie pokłada nadzieje
Zawodnicy muszą zmagać się zawzięcie
Licząc w sercu na zwycięstwo
- Mój ojciec przytył. - Przez polentę. Je ją jak chleb.
Trochę w prawo.
Trochę w lewo.
Opuszczaj delikatnie!
Odwróć!
Czego chcesz?
Odwróć! W drugą stronę!
Luigi przyjął do pracy Vincenta.
- Odwrócisz wreszcie?! - Co on gada?
Vincent miał dopiero 16 lat.
Ci Włosi...
Tak!
Czemu nie powiedziałeś?
Dwunastka!
Przykręć mocniej.
Francuz!
Więcej śrub. Ma się trzymać.
Młotek!
- Nie mam. - Ale ja mam. Bierz.
Marcelle, Irma, Marie-Cecile, do domu!
Mamo, kawa zmielona!
Widział ktoś garnek do polenty?
Kto zabrał garnek do polenty?
Ach, ten Vincent! Ma ręce jak narzędzia.
Co robisz, Vincent?
Zobaczysz wieczorem.
- Gotowi?! - Tak! Dawaj!
- Chcę poczytać! - Odsuńcie się. Robię gnocchi.
Jest tam kto?!
Mogli zostawić coś do jedzenia.
Dziewczęta dorosły.
Mogły już szukać mężów.
Nagle dom wydał się pusty.
Bawicie się teraz jedzeniem?
Czy go zwą Guy, Totò czy Gino Zagrzewamy ich okrzykiem: "Dawaj, Totò!"
Tour de France, co za radość!
I nadziei pełne serca...
Dawaj, Gino!
Cosson mistrzem!
Puścimy ci muzykę.
Piękną muzykę.
Nie lubię, gdy on majstruje w ciszy.
W czasie, kiedy decyduje się los Europy,
Francja mówi głosem swoich synów.
Wszystkich, którzy - jeśli trzeba - poniosą najwyższą ofiarę.
- Będzie wojna? - Nie.
Dość już było wojen. Oni wszystko załatwią.
Jak tysiące innych, 18 czerwca 1939, naturalizowano nas w pośpiechu.
Teraz byliśmy Francuzami.
Luigi stał się Louisem.
Nino, do ciebie!
- Gerard? - Nino!
Nie, jestem Gerard.
Nino przez kilka tygodni nie dochodził do siebie.
Nasi żołnierze i cały naród francuski zgadzają się...
Nino! Co tam robisz?!
Mijały tygodnie, lecz Nino nie zdrowiał.
Miał 23 lata.
Genissiat leżało przy granicy strefy wolnej i okupowanej.
Aby uniknąć robót przymusowych w Niemczech,
Vincent zszedł do podziemia. Działał w Ruchu Oporu.
Jeśli cię złapią, pociągnij zawleczkę.
Też chcę walczyć!
Pedałuj!
Gdyby matki żołnierzy wiedziały, czym naprawdę jest wojna,
własnymi rękami zadusiłyby faszystów, Niemców i generałów!
Tu mówi Londyn.
Najpierw kilka prywatnych wiadomości.
"Gabrielle zachowuje anonimowość.
Jednoręki ją przytula".
10 czerwca 1940 roku Włochy wypowiedziały wojnę Francji.
Faszyści zaatakowali cztery francuskie departamenty.
Kiedy zbliżali się do Raju,
nasze serca drżały.
Rząd francuski wnioskował o zawieszenie broni
i poznał dziś jego warunki podyktowane przez wroga.
Według tych warunków
terytorium francuskie
stanie się zależne
od Niemiec i Włoch.
Włamaliśmy się do fabryki Nestlé, skąd wysyłano żywność do Monachium.
Kradliśmy bez skrupułów.
Zrobię ci dobrą polentę.
Vincent, do piwnicy!
Z drogi!
Ukrywacie terrorystów?
- Macie tu światło? - Uwaga!
Kto tam ucieka?
Wszyscy pod ścianę!
Już!
Ani kroku!
Nie ruszać się!
A to co?
Francuzi nie znają dyscypliny.
Popatrz na te rzeczy, które się tu piętrzą.
Jeszcze wrócimy.
Włoskie samoloty!
Dziś jest niedziela
Proszę, najdroższa mamo
Oto są białe róże
Bo bardzo je uwielbiasz
A kiedy będę duży
Pójdę do sklepu
I kupię tych białych róż
Dla ciebie, najdroższa mamo
Pewnego wieczoru...
Luigi poczuł gulę w żołądku.
Masz piękne ręce, chłopcze.
Luigi, mój włoski dziadek, zmarł 6 września 1942 roku.
Miał 63 lata.
Został pochowany w Raju.
Tak zakończyła się nasza historia włoska.
W wędrówce po Francji towarzyszyła nam Cesira.
Vincent, mój ojciec, poślubił Jeanne, poznaną podczas wojny.
Wstąpił do związku zawodowego i jeździł do pracy na różnych budowach.
My urodziliśmy się i dorastaliśmy w kwitnącej Francji.
Która się odbudowywała.
Gdzie pełno było aut, pralek, tosterów, laminowanych stołów,
telewizorów i piosenkarzy yé-yé.
Cesira, nie żal ci Włoch?
Wiesz... nie pochodzimy z jakiegoś kraju. Ale z naszego dzieciństwa.
Kiedy poczuła, że zbliża się jej koniec, Cesira zapragnęła wrócić do Raju.
Cesira zmarła 11 sierpnia 1962 roku.
Miała 76 lat.
Gładząc narzędzia mojego dziadka,
odkryłem na nowo gesty mojego ojca.
Dla mojej rodziny.
Dla rodzin, które musiały udać się na wygnanie, by przeżyć.
Dla Nuta Revellego
Wersja polska na zlecenie HBO HIVENTY POLAND
Tekst: Grzegorz Janiak