1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 3 00:00:31,734 --> 00:00:33,986 Wczoraj mieliśmy klęskę żywiołową. 4 00:00:35,989 --> 00:00:37,823 Dzisiaj mamy już katastrofę. 5 00:00:40,452 --> 00:00:44,163 Od Katriny najbardziej ucierpiał nasz ukochany Nowy Orlean. 6 00:00:47,667 --> 00:00:49,461 Puściły dwa wały przeciwpowodziowe, 7 00:00:49,544 --> 00:00:51,754 wzniesione na jeziorze Pontchartrain. 8 00:00:53,590 --> 00:00:56,967 Poziom wody nieustannie rośnie. Nie wiadomo, 9 00:00:57,052 --> 00:00:59,803 jak i kiedy uda się ją wypompować 10 00:00:59,888 --> 00:01:01,681 ani co zostanie z miasta. 11 00:01:03,808 --> 00:01:08,521 Całe dziedzictwo Nowego Orleanu może dziś znaleźć się pod wodą. 12 00:02:57,755 --> 00:03:04,637 AMERYKAŃSKA STRAŻ PRZYBRZEŻNA 13 00:03:50,766 --> 00:03:54,854 PRZESIEDLENI 14 00:04:44,529 --> 00:04:47,115 AUTOBUS SZKOLNY 15 00:04:47,198 --> 00:04:52,369 DZIECI KATRINY 16 00:05:00,295 --> 00:05:02,756 Gratulacje, Naquanta. 17 00:05:03,839 --> 00:05:04,841 To ja. 18 00:05:07,801 --> 00:05:11,722 Przed powodzią uwielbiałem spędzać czas z rodziną. 19 00:05:17,144 --> 00:05:18,437 Zwłaszcza z kuzynami. 20 00:05:25,277 --> 00:05:26,947 Wciąż pamiętam ostatni raz. 21 00:05:27,906 --> 00:05:29,491 BATON ROUGE - LAFAYETTE NOWY ORLEAN 22 00:05:29,573 --> 00:05:33,285 Sierpień 2005 roku. Lato dobiegało końca, 23 00:05:33,619 --> 00:05:34,912 co oznaczało jedno. 24 00:05:35,496 --> 00:05:39,166 Świętowanie powrotu do szkoły u Tiny, razem z kuzynami. 25 00:05:40,961 --> 00:05:45,798 To u Tiny zbierały się wszystkie dzieciaki z rodziny. 26 00:05:46,216 --> 00:05:49,718 Może dlatego, że sama miała czwórkę dzieci - moich przyjaciół. 27 00:05:51,763 --> 00:05:53,889 Pamiętam ten weekend, jakby to było wczoraj. 28 00:05:54,348 --> 00:05:58,687 Ja i kuzyni bawiliśmy się przed domem, 29 00:05:59,729 --> 00:06:01,522 śmiejąc się beztrosko. 30 00:06:06,361 --> 00:06:09,196 Tina przyrządziła swoje popisowe danie: potrawkę z ryżem. 31 00:06:12,783 --> 00:06:14,660 Wciąż pamiętam ten zapach. 32 00:06:23,128 --> 00:06:26,463 Bawiliśmy się tak długo, aż zapaliły się uliczne latanie. 33 00:06:33,346 --> 00:06:37,309 Po kolacji usiedliśmy razem w salonie, 34 00:06:37,392 --> 00:06:40,811 żeby nacieszyć się sobą, zanim przyjdą po nas rodzice. 35 00:06:41,229 --> 00:06:42,313 To twój syn! 36 00:06:45,066 --> 00:06:47,067 Nigdy bym nie pomyślał, 37 00:06:47,152 --> 00:06:49,278 że to nasz ostatni wieczór w tym domu. 38 00:07:22,394 --> 00:07:23,312 Dobra. 39 00:07:25,690 --> 00:07:27,359 Można odnieść wrażenie, 40 00:07:28,525 --> 00:07:31,695 że wszyscy zdążyli już zapomnieć o Katrinie. 41 00:07:35,866 --> 00:07:41,538 W Stanach, zwłaszcza w obliczu katastrofy, nikt nie myśli o czarnych dzieciach. 42 00:07:44,125 --> 00:07:46,002 Huragan Katrina nie był wyjątkiem. 43 00:07:48,547 --> 00:07:51,216 Wszyscy doświadczyli strat. 44 00:07:51,550 --> 00:07:54,886 Kto by się przejmował jeszcze nami? 45 00:08:00,891 --> 00:08:03,687 Nikt nawet nie zapytał tych dzieci o samopoczucie. 46 00:08:10,193 --> 00:08:13,321 WTEDY TRZYNASTOLATEK 47 00:08:17,367 --> 00:08:18,285 Więc zrobię to ja. 48 00:08:32,465 --> 00:08:33,633 Gotowi? Cierra, 49 00:08:33,717 --> 00:08:35,468 Dzieci Katriny, ujęcie pierwsze. 50 00:08:39,639 --> 00:08:43,267 Dzieci Katriny, wywiad, ujęcie pierwsze. 51 00:08:43,894 --> 00:08:45,437 Miałem jedenaście lat. 52 00:08:45,853 --> 00:08:50,191 Pierwsze, co pamiętam, to bycie wyrwanym ze snu. 53 00:08:50,525 --> 00:08:53,945 I odgłosy stóp biegających po korytarzu. 54 00:08:54,028 --> 00:08:55,571 Słyszę od mamy: 55 00:08:55,655 --> 00:08:58,158 "Wstawaj, musimy uciekać". 56 00:08:58,909 --> 00:09:01,786 Tego nie da się zapomnieć. 57 00:09:01,869 --> 00:09:04,747 Jeszcze w piątek byłem w szkole z kolegami. 58 00:09:04,830 --> 00:09:07,207 W poniedziałek siedziałem na dachu. 59 00:09:07,292 --> 00:09:09,960 Mama siedzi w domu i płacze. Babcia tak samo. 60 00:09:10,044 --> 00:09:11,671 Nasz dom jest zniszczony. 61 00:09:11,754 --> 00:09:15,007 To było przytłaczające. Mimo że byłem dzieckiem 62 00:09:15,091 --> 00:09:17,259 i nie przeżywałem tego tak jak rodzice, 63 00:09:17,343 --> 00:09:21,097 to jednak czułem... niepokój. 64 00:09:21,181 --> 00:09:24,642 Nie mogłem zebrać myśli. 65 00:09:25,434 --> 00:09:27,479 Czy miałaś okazję to z kimś przegadać? 66 00:09:27,562 --> 00:09:29,063 W szkole? Na terapii? 67 00:09:29,147 --> 00:09:30,065 Nie. 68 00:09:30,522 --> 00:09:33,901 Zacząłem nagrywać wywiady. Nie miałem pojęcia, co robię. 69 00:09:33,985 --> 00:09:37,739 Po prostu czułem, że ktoś musi opowiedzieć tę historię. 70 00:09:38,614 --> 00:09:39,907 Zaczynamy? 71 00:09:39,991 --> 00:09:40,909 Tak. 72 00:09:41,701 --> 00:09:45,371 Dobra. Dzieci Katriny, Betty Buckles, 73 00:09:46,081 --> 00:09:47,873 pseudonim "Gotowa", ujęcie pierwsze. 74 00:09:49,041 --> 00:09:51,211 Skąd ta trema i poważna mina? 75 00:09:51,294 --> 00:09:53,630 - Nie wiem, po prostu... - Nie bój się. 76 00:09:53,712 --> 00:09:54,714 Nie boję. 77 00:09:54,797 --> 00:09:58,175 Dobra. Przedstaw się. Powiedz... 78 00:09:59,261 --> 00:10:00,428 Jak się nazywasz... 79 00:10:02,096 --> 00:10:04,556 i kim jesteś. 80 00:10:06,225 --> 00:10:09,145 Ale co mam powiedzieć? 81 00:10:09,228 --> 00:10:11,730 - Że jestem twoją mamą? - Tak. 82 00:10:17,569 --> 00:10:20,615 Tato, co pamiętasz jako rodzic z chwil, 83 00:10:20,698 --> 00:10:23,993 gdy zbliżał się huragan Katrina? 84 00:10:24,076 --> 00:10:26,078 - Jak to przeżyłeś? - Dobre pytanie. 85 00:10:26,161 --> 00:10:28,789 Razem z żoną, całą rodziną, 86 00:10:28,874 --> 00:10:31,751 postanowiliśmy zostać. 87 00:10:31,835 --> 00:10:34,170 Stwierdziliśmy, że jakoś to przeczekamy. 88 00:10:34,670 --> 00:10:39,341 Ale tego ranka, w ostatnim możliwym momencie, 89 00:10:40,093 --> 00:10:42,304 moja żona zmieniła zdanie i mówi: 90 00:10:42,929 --> 00:10:47,100 "Lepiej wyjedźmy". Nie zamierzałem się kłócić. 91 00:10:47,182 --> 00:10:49,686 Mówię więc: "Dobra. Pakujmy się i wyjeżdżamy". 92 00:10:50,854 --> 00:10:54,691 Sztorm zapowiadano już od tygodnia czy dwóch. 93 00:10:54,774 --> 00:10:58,695 W końcu głos zabrał Ray Nagin. Powiedział, 94 00:10:59,278 --> 00:11:00,947 że ze sztormem nie ma żartów 95 00:11:01,031 --> 00:11:04,451 i że trzeba się ewakuować. Całą rodziną. 96 00:11:05,493 --> 00:11:08,622 Mówię więc twojemu tacie, że trzeba wiać. 97 00:11:08,705 --> 00:11:09,789 BURMISTRZ MIASTA 98 00:11:09,872 --> 00:11:12,250 Szanowni państwo, mam złą wiadomość. 99 00:11:12,333 --> 00:11:16,713 Nadchodzi sztorm, którego tak się obawialiśmy. 100 00:11:16,796 --> 00:11:21,467 Nie chcę siać paniki, ale muszę zaznaczyć, 101 00:11:21,550 --> 00:11:25,512 że sytuacja jest bardzo poważna, 102 00:11:25,596 --> 00:11:28,934 stąd nasze bezprecedensowe posunięcie. 103 00:11:29,016 --> 00:11:34,272 ZA CHWILĘ: KONFERENCJA PRASOWA Z BURMISTRZEM 104 00:11:34,355 --> 00:11:36,065 Nie da się tak po prostu wyjechać. 105 00:11:36,148 --> 00:11:39,527 Nie mamy transportu. Żyjemy od wypłaty do wypłaty. 106 00:11:39,611 --> 00:11:42,529 Nie wszyscy mogą wyjechać tak na zawołanie. 107 00:11:42,614 --> 00:11:44,324 20 SIERPNIA 2005 108 00:11:45,116 --> 00:11:46,325 Czekasz na huragan? 109 00:11:48,661 --> 00:11:50,621 - A ty zostajesz czekać? - Nie. 110 00:11:50,705 --> 00:11:52,581 Ludzie szykują się na huragan, 111 00:11:52,666 --> 00:11:54,751 jak gdyby nigdy nic. 112 00:11:58,170 --> 00:11:59,422 Zawsze myślałem... 113 00:11:59,505 --> 00:12:00,840 WTEDY TRZYNASTOLATEK 114 00:12:00,923 --> 00:12:03,676 ...że nadejście huraganu jest nieuchronne. 115 00:12:04,261 --> 00:12:07,972 Liczyłem jednak na to, że w ostatniej chwili przejdzie bokiem. 116 00:12:08,056 --> 00:12:09,139 Babcia zawsze mówiła... 117 00:12:09,224 --> 00:12:10,392 WTEDY DWUNASTOLATKA 118 00:12:10,474 --> 00:12:12,978 ...że nasza dzielnica jest poniżej poziomu morza. 119 00:12:13,060 --> 00:12:14,938 Więc nie będziemy mogli zostać. 120 00:12:15,480 --> 00:12:17,399 Spakowaliśmy manatki, a ja czułam... 121 00:12:17,481 --> 00:12:18,941 WTEDY DZIEWIĘCIOLATKA 122 00:12:19,024 --> 00:12:24,029 ...że tym razem jest jakoś inaczej. 123 00:12:24,113 --> 00:12:26,865 Pamiętam, że zdjęłam ze ściany zdjęcia 124 00:12:26,950 --> 00:12:31,328 wiszące w moim pokoju i spakowałam do torby. 125 00:12:31,412 --> 00:12:35,041 Jeśli zamierzasz zaraz wrócić, 126 00:12:35,125 --> 00:12:36,542 nie pakujesz zdjęć. 127 00:12:36,625 --> 00:12:37,878 Nie przejmowaliśmy się. 128 00:12:37,960 --> 00:12:39,045 Pamiętam, że raz, 129 00:12:39,128 --> 00:12:41,923 jak zbliżał się huragan, 130 00:12:42,006 --> 00:12:43,841 w jednej dzielnicy zrobili imprezę. 131 00:12:43,924 --> 00:12:46,219 Był nawet DJ. Wszyscy sąsiedzi 132 00:12:46,302 --> 00:12:48,012 zostali się bawić, tańczyć i jeść. 133 00:12:48,095 --> 00:12:49,805 Skoro miał nadejść huragan, 134 00:12:49,890 --> 00:12:51,765 trzeba było korzystać z życia. 135 00:12:51,850 --> 00:12:53,143 Na wszelki wypadek. 136 00:12:53,225 --> 00:12:56,688 Ale tak naprawdę wiedzieliśmy, że do niczego nie dojdzie. 137 00:12:56,771 --> 00:12:59,524 - Nic nam nie będzie. - Moja babcia powiedziała: 138 00:13:00,317 --> 00:13:03,320 "Spakuj jakieś ciuchy. 139 00:13:03,403 --> 00:13:05,738 I wszystko, czego potrzebujesz". 140 00:13:06,448 --> 00:13:11,620 Ja, moi koledzy i koleżanki 141 00:13:12,162 --> 00:13:13,954 byliśmy święcie przekonani, 142 00:13:14,038 --> 00:13:16,665 że po paru dniach będzie po wszystkim. 143 00:13:17,125 --> 00:13:19,586 Że zaraz wrócimy do domu. 144 00:13:19,668 --> 00:13:23,506 Naiwnie wierzyliśmy w to, 145 00:13:24,549 --> 00:13:27,635 że nic wielkiego się nie wydarzy. 146 00:13:27,718 --> 00:13:30,680 Ja i moi bracia bawiliśmy się 147 00:13:31,013 --> 00:13:35,559 na osiedlu z innymi dzieciakami. 148 00:13:36,602 --> 00:13:40,565 Czułam podmuchy zimnego wiatru. 149 00:13:40,648 --> 00:13:44,693 Strasznie wiało. Zrobiło się bardzo zimno. 150 00:13:44,778 --> 00:13:48,489 Dzień przed sztormem, w niedzielę, poszedłem na mszę. 151 00:13:48,572 --> 00:13:50,824 Nigdy nie zapomnę słów księdza. 152 00:13:50,909 --> 00:13:52,117 Patrzy tacie w oczy 153 00:13:52,202 --> 00:13:54,120 i pyta, czy się dziś ewakuujemy. 154 00:13:54,203 --> 00:13:55,871 Ojciec odpowiada, że nie. 155 00:13:55,956 --> 00:13:58,123 A ksiądz na nas patrzy. Już sobie szliśmy, 156 00:13:58,208 --> 00:13:59,334 kiedy odwróciłem się 157 00:13:59,416 --> 00:14:02,044 i zobaczyłem jego zdziwiony wzrok. 158 00:14:02,127 --> 00:14:04,464 Nigdy nie zapomnę tego dnia. 159 00:14:05,757 --> 00:14:09,928 Tej niedzieli od rana mama biegała po domu, mówiąc: 160 00:14:10,011 --> 00:14:13,389 "Wyjeżdżamy. Nie próbujcie dyskutować". 161 00:14:13,472 --> 00:14:14,932 "Wyjeżdżamy i już". 162 00:14:15,016 --> 00:14:18,478 "Spadamy stąd natychmiast. Wyjeżdżamy". 163 00:14:18,560 --> 00:14:22,231 Moja mama miewa różne sny. 164 00:14:22,315 --> 00:14:24,692 Czasem widuje w nich to, 165 00:14:24,776 --> 00:14:28,362 co przydarzy się naszej rodzinie. 166 00:14:28,446 --> 00:14:29,573 Uduchowiona osoba. 167 00:14:29,655 --> 00:14:33,951 Więc jak powiedziała nam, 168 00:14:34,035 --> 00:14:37,454 że Bóg nakazał nam wyjechać, nikt się nie sprzeciwił. 169 00:14:37,539 --> 00:14:39,249 Posłuchaliśmy. 170 00:14:40,207 --> 00:14:42,960 "Wyjeżdżamy. Pakujcie się. Trzeba wiać". 171 00:14:43,627 --> 00:14:45,421 Na co wszyscy zaczęli się szykować. 172 00:14:45,505 --> 00:14:48,299 Dzieci nie przejęły się sztormem. 173 00:14:48,383 --> 00:14:52,012 Nie rozumiały powagi sytuacji. 174 00:14:52,929 --> 00:14:54,305 Zagonili nas do auta. 175 00:14:54,388 --> 00:14:57,642 Wzięliśmy ubrania na dwa dni. 176 00:14:59,268 --> 00:15:03,106 To nie była nasza pierwsza ewakuacja, ale ta była inna. 177 00:15:04,357 --> 00:15:05,774 ZA CHWILĘ: KONFERENCJA PRASOWA 178 00:15:05,858 --> 00:15:07,568 Nowy Orlean przygotowuje się... 179 00:15:07,652 --> 00:15:09,070 ZAGROŻENIE ZDROWIA I ŻYCIA 180 00:15:09,153 --> 00:15:13,658 ...na huragan o szacowanej prędkości 280 km/h. 181 00:15:13,742 --> 00:15:15,117 REKORDOWY SZTORM 182 00:15:15,201 --> 00:15:16,244 W HISTORII USA 183 00:15:16,327 --> 00:15:17,913 Mamy praktycznie pewność... 184 00:15:17,995 --> 00:15:19,163 DOTRZE DO GRAND ISLE DZIŚ RANO 185 00:15:19,247 --> 00:15:21,583 -...że wały nie wytrzymają. - Zgadza się. 186 00:15:24,169 --> 00:15:27,464 W mieście panuje gorączkowy pośpiech. 187 00:15:27,546 --> 00:15:31,592 Ludzie stoją godzinami w kolejce po paliwo. 188 00:15:31,675 --> 00:15:33,510 Słychać krzyki i przekleństwa. 189 00:15:33,845 --> 00:15:39,351 Na twarzach malują się niepewność i strach. 190 00:16:07,587 --> 00:16:09,798 Odgłosy z zewnątrz przypominały apokalipsę, 191 00:16:09,880 --> 00:16:11,007 a ja dalej nic. 192 00:16:11,091 --> 00:16:13,176 Wtedy odcięło prąd. 193 00:16:13,885 --> 00:16:15,804 Siedzę i słucham, jak pada deszcz. 194 00:16:15,886 --> 00:16:19,724 Słyszę krzyki najróżniejszych zwierząt. 195 00:16:19,807 --> 00:16:21,350 Deszcz, wiatr i te krzyki. 196 00:16:21,434 --> 00:16:24,396 Wślizgnąłem się tacie do łóżka, bo tak się bałem. 197 00:16:24,478 --> 00:16:28,899 Mieliśmy takie drzwi z siatką, przez które widać było, 198 00:16:29,316 --> 00:16:32,569 co dzieje się na zewnątrz. 199 00:16:32,654 --> 00:16:35,155 Patrzyłem, jak wiatr porywa kolejne rzeczy 200 00:16:35,240 --> 00:16:38,994 i smaga drzewami, jakby miał je wyrwać z korzeniami. 201 00:16:39,076 --> 00:16:42,163 Wtedy zrozumiałem, że to nie żarty. 202 00:16:42,496 --> 00:16:44,164 To była późna noc. 203 00:16:44,249 --> 00:16:46,792 Prawie północ. 204 00:16:47,210 --> 00:16:52,131 Nie spałam ani ja, ani mama i bracia. 205 00:16:52,214 --> 00:16:56,802 Nagle usłyszeliśmy głośne "bum", 206 00:16:56,887 --> 00:16:58,805 jakby uderzenie. 207 00:16:58,887 --> 00:16:59,805 Co to było? 208 00:17:01,640 --> 00:17:03,851 Pękły wały przeciwpowodziowe. 209 00:17:03,935 --> 00:17:06,979 I... Sama nie wiem jak. 210 00:17:07,063 --> 00:17:12,360 Ale po tym wszystko przycichło, a ja zasnęłam. 211 00:17:13,110 --> 00:17:15,029 Obudziło mnie 212 00:17:15,113 --> 00:17:20,702 czyjeś walenie w drzwi. To był kolega wujka. 213 00:17:21,702 --> 00:17:25,998 Mama wyszła z domu, a wszędzie była woda. 214 00:17:29,543 --> 00:17:31,587 Gdy do Nowego Orleanu zbliżał się sztorm... 215 00:17:33,632 --> 00:17:35,467 jechaliśmy z rodziną autem. 216 00:17:36,384 --> 00:17:40,639 Dwugodzinna trasa zajęła nam 13 godzin. 217 00:17:40,721 --> 00:17:41,764 BIBLIA 218 00:17:41,848 --> 00:17:43,307 Takie były korki. 219 00:17:43,724 --> 00:17:46,561 Rodzice byli spięci i przerażeni. 220 00:17:50,314 --> 00:17:52,858 Było gorąco i zupełnie ciemno. 221 00:17:58,822 --> 00:18:02,202 SCHRON EWAKUACYJNY ZA 8 KM 222 00:18:04,287 --> 00:18:07,374 Zatrzymaliśmy się w jakiejś ponurej mieścince 223 00:18:07,456 --> 00:18:09,833 w południowej Luizjanie. 224 00:18:11,795 --> 00:18:14,089 Targ staroci przerobiono na schron... 225 00:18:14,172 --> 00:18:15,256 SCHRON EWAKUACYJNY 226 00:18:15,339 --> 00:18:17,132 ...dla uciekinierów z Nowego Orleanu. 227 00:18:20,178 --> 00:18:23,223 Może byłem wykończony, 228 00:18:23,306 --> 00:18:26,267 a może trochę się bałem, 229 00:18:26,725 --> 00:18:28,728 ale pamiętam to jak przez mgłę. 230 00:18:29,853 --> 00:18:32,440 Przykucnęliśmy w kącie. 231 00:18:32,523 --> 00:18:36,528 Dzieciaki leżały na twardej posadzce. 232 00:18:37,279 --> 00:18:40,614 Nie mogłem zapomnieć o Tinie i kuzynach. 233 00:18:42,325 --> 00:18:43,910 Oni zostali w mieście. 234 00:18:50,917 --> 00:18:53,043 Tej nocy śniły mi się dziwne rzeczy. 235 00:19:13,023 --> 00:19:18,652 Rano na miejscu byli już dziennikarze. 236 00:19:18,737 --> 00:19:20,738 Z lokalnej stacji telewizyjnej. 237 00:19:22,323 --> 00:19:25,743 Pamiętam, że wyciągnięto skądś 238 00:19:26,410 --> 00:19:30,372 telewizor na kółkach. Prawie taki jak w latach 90., 239 00:19:30,457 --> 00:19:32,708 wyciągany przez nauczycielkę, 240 00:19:32,792 --> 00:19:34,878 jak nie było lekcji. 241 00:19:34,961 --> 00:19:38,840 Wyciągają telewizor i puszczają nam wiadomości. 242 00:19:39,174 --> 00:19:40,758 Pamiętam do dziś 243 00:19:41,634 --> 00:19:46,681 zdjęcia zalanego Nowego Orleanu. 244 00:19:54,481 --> 00:19:59,444 Potem zobaczyłem zalany supermarket. 245 00:20:00,987 --> 00:20:04,239 Niedaleko mieszkała Tina. I moi kuzyni. 246 00:20:06,617 --> 00:20:08,245 Byłem dzieckiem, więc pomyślałem: 247 00:20:08,620 --> 00:20:11,622 "Skoro zalało dzielnicę, zalało dom kuzynów". 248 00:20:34,062 --> 00:20:36,481 Spytałem któregoś z dorosłych: 249 00:20:37,232 --> 00:20:39,818 "Skoro cała dzielnica jest pod wodą, 250 00:20:39,901 --> 00:20:43,446 co stało się z tymi, którzy zostali? Gdzie oni są?". 251 00:20:43,862 --> 00:20:45,948 Jedna z kobiet... 252 00:20:46,324 --> 00:20:49,326 spojrzała mi prosto w oczy i mówi: 253 00:20:49,410 --> 00:20:52,122 "Nikt, kto został w Nowym Orleanie, nie przeżył". 254 00:20:52,204 --> 00:20:55,750 Natychmiast wybuchnąłem płaczem. 255 00:20:56,543 --> 00:21:00,380 Pod wpływem zdjęć z telewizji uwierzyłem w jej słowa. 256 00:21:05,719 --> 00:21:07,012 Policja, słucham... 257 00:21:07,845 --> 00:21:10,973 Niech ktoś mi pomoże, bo umrę na tym strychu. 258 00:21:14,602 --> 00:21:20,149 Woda jest coraz wyżej, zaraz tu utonę. 259 00:21:23,403 --> 00:21:25,821 Czy w razie czego ma pani dostęp do dachu? 260 00:21:25,904 --> 00:21:27,448 Utknęłam na strychu 261 00:21:27,532 --> 00:21:29,491 razem z młodszą siostrą i naszą mamą. 262 00:21:29,576 --> 00:21:31,203 Zalało nam cały dom. 263 00:21:35,706 --> 00:21:38,210 Woda sięga trzech metrów. Próbujemy się wydostać. 264 00:21:38,293 --> 00:21:42,755 Jest nas piątka z małym dzieckiem. Boimy się. 265 00:21:45,090 --> 00:21:47,427 Przebiliśmy się do strychu. 266 00:21:47,509 --> 00:21:49,763 Nad nami latają helikoptery. 267 00:21:50,722 --> 00:21:53,683 Ale żaden się nie zatrzymał. 268 00:21:58,687 --> 00:22:01,399 Siedzimy na ganku i patrzymy, jak podnosi się woda. 269 00:22:02,192 --> 00:22:05,277 Nie mamy jak się wydostać. Idzie po nas. 270 00:22:17,624 --> 00:22:21,585 Nowoorleańczycy bardzo sobie cenią 271 00:22:21,919 --> 00:22:24,839 życie rodzinne 272 00:22:26,675 --> 00:22:30,929 oraz ciepło ogniska domowego. 273 00:22:31,721 --> 00:22:35,100 Słyniemy z gościnności. Mamy przytulne domy. 274 00:22:35,182 --> 00:22:37,017 Pachnie w nich jedzeniem. 275 00:22:41,106 --> 00:22:43,608 Taki był dom Tiny. 276 00:22:44,693 --> 00:22:48,655 Było mi tam dobrze i przytulnie. 277 00:22:54,369 --> 00:22:56,036 Jedno z moich ulubionych zdjęć. 278 00:22:59,707 --> 00:23:06,590 To ja, Quentin, Kiyara i Shirley, a z tyłu stoi moja mama. 279 00:23:06,673 --> 00:23:08,133 Zrobione u Tiny. 280 00:23:09,341 --> 00:23:12,219 W domu, który zamieszkiwała przed Katriną. 281 00:23:13,889 --> 00:23:16,890 Była tam taka boazeria... 282 00:23:20,811 --> 00:23:22,230 - Halo? - Cześć, Tina! 283 00:23:22,938 --> 00:23:24,732 Cześć. Jak leci? 284 00:23:25,650 --> 00:23:28,236 Od lat nie widziałem Tiny ani kuzynów. 285 00:23:40,664 --> 00:23:44,085 Zapach popisowego ryżu Tiny rozpoznam na kilometr. 286 00:23:49,382 --> 00:23:53,762 SHREVEPORT, LUIZJANA 287 00:23:59,059 --> 00:24:00,769 - Co tam? - Cześć, skarbie. 288 00:24:01,226 --> 00:24:03,647 - Jak leci? - Dobry Boże... 289 00:24:04,022 --> 00:24:06,690 Już mnie filmujesz, a ja niegotowa. 290 00:24:07,524 --> 00:24:08,525 Kultowy napój. 291 00:24:08,610 --> 00:24:10,402 - Znasz? - No pewnie. 292 00:24:10,487 --> 00:24:12,154 Pokaż mi go. 293 00:24:12,239 --> 00:24:13,238 KUZYNKA TINA 294 00:24:13,323 --> 00:24:14,782 Wypiję nawet ciepły. 295 00:24:15,240 --> 00:24:19,411 Nie musi być schłodzony. Smakuje nawet ciepły. 296 00:24:19,495 --> 00:24:21,665 Tak, jak mówiłam... 297 00:24:22,915 --> 00:24:27,921 To był objaw depresji. Z samotności i tęsknoty za domem 298 00:24:29,047 --> 00:24:32,926 przestałam czesać włosy. 299 00:24:33,677 --> 00:24:38,264 Bardzo się skołtuniły. 300 00:24:38,932 --> 00:24:43,103 Stwierdziłam, że i tak nikogo tu nie znam. 301 00:24:43,603 --> 00:24:48,567 Więc po co mam dbać o włosy. 302 00:24:50,234 --> 00:24:53,989 Zaczęłam żyć jak pustelnica. 303 00:24:54,655 --> 00:24:58,575 Postanowiłam nosić swoje naturalne afro. 304 00:24:59,034 --> 00:24:59,953 Dobrze wygląda. 305 00:25:13,592 --> 00:25:15,467 Gdy wreszcie uderzył sztorm... 306 00:25:16,093 --> 00:25:17,220 WTEDY DZIESIĘCIOLATKA 307 00:25:17,303 --> 00:25:19,514 ...wszyscy jeszcze spali albo dopiero wstawali. 308 00:25:19,930 --> 00:25:21,015 WTEDY TRZYLATEK 309 00:25:21,099 --> 00:25:23,392 Gdy nagle poczuliśmy, że dom... 310 00:25:24,185 --> 00:25:25,394 WTEDY JEDENASTOLATEK 311 00:25:25,477 --> 00:25:28,814 ...zaczął się trząść w posadach. 312 00:25:31,358 --> 00:25:34,236 Mąż powiedział, żebym wyjrzała na dwór. 313 00:25:34,320 --> 00:25:40,160 Woda sięgała parapetu. Była wszędzie. 314 00:25:40,242 --> 00:25:41,995 Byliśmy otoczeni wodą. 315 00:25:44,955 --> 00:25:48,168 Woda wlewała się do środka, 316 00:25:48,626 --> 00:25:52,881 a ja gapiłam się na nią jak oczarowana. 317 00:25:52,964 --> 00:25:56,509 Czułam się jak w jakiś filmie. 318 00:25:56,593 --> 00:26:00,554 Woda wlewa się do środka, a my próbujemy się ratować. 319 00:26:00,638 --> 00:26:01,680 Biegiem w głąb domu. 320 00:26:01,765 --> 00:26:05,185 Usiedliśmy na łóżku, a woda sięgnęła nam dotąd. 321 00:26:05,809 --> 00:26:07,394 A my siedzimy na łóżku. 322 00:26:07,479 --> 00:26:09,271 Widziałem ludzi z psem. 323 00:26:09,356 --> 00:26:11,983 Martwy pies unosił się na wodzie. 324 00:26:12,066 --> 00:26:14,819 Przepływał obok naszego domu. 325 00:26:17,321 --> 00:26:20,741 Każdy na własny sposób próbował 326 00:26:20,825 --> 00:26:24,246 radzić sobie psychicznie z sytuacją. 327 00:26:24,328 --> 00:26:26,997 Zaproponowałam więc, 328 00:26:27,082 --> 00:26:28,583 żebyśmy pośpiewali. 329 00:26:29,333 --> 00:26:35,339 I tak zrobiliśmy. Śpiewaliśmy psalmy, R&B... 330 00:26:35,423 --> 00:26:39,886 Stworzyliśmy nasz własny chórek i tak sobie śpiewaliśmy. 331 00:26:39,969 --> 00:26:43,515 Gdy przez dwa dni cały świat myślał, 332 00:26:43,597 --> 00:26:49,353 że w Nowym Orleanie nikt nie ocalał, my siedzieliśmy na strychu. 333 00:26:50,688 --> 00:26:53,315 Łódź podpłynęła aż do salonu... 334 00:26:55,317 --> 00:26:56,319 RATOWNICY 335 00:26:56,402 --> 00:27:00,407 ...bo cały przód domu runął pod naporem wody. 336 00:27:01,157 --> 00:27:03,243 Tak nas wydostali. 337 00:27:06,121 --> 00:27:08,456 Panowała złowroga cisza... 338 00:27:12,419 --> 00:27:16,923 Z roztrzęsieniem patrzyliśmy na... 339 00:27:17,006 --> 00:27:18,007 LICEUM 340 00:27:18,090 --> 00:27:21,595 ...nasze miasto i nasze zalane dzielnice. 341 00:27:22,637 --> 00:27:27,391 Woda była tak głęboka, że widać było tylko czubki znaków drogowych. 342 00:27:30,103 --> 00:27:33,064 Panowała martwa cisza. 343 00:27:33,689 --> 00:27:37,860 Nie było słychać nawet ptaków. 344 00:27:39,029 --> 00:27:42,740 Jak biblijny potop. 345 00:27:43,282 --> 00:27:45,994 Wszędzie woda. 346 00:27:46,077 --> 00:27:48,872 Otacza cię woda. 347 00:27:48,955 --> 00:27:51,541 Wypatrujesz gołębia, 348 00:27:52,083 --> 00:27:57,421 który wróci z wiadomością o suchym lądzie. Ale po gołębiu ani śladu. 349 00:28:13,771 --> 00:28:16,649 Spojrzałam za siebie i zobaczyłam, 350 00:28:16,982 --> 00:28:20,653 że tylko mój dom jeszcze stoi. 351 00:28:29,411 --> 00:28:30,914 Myślałem, że zginiemy. 352 00:28:30,996 --> 00:28:34,917 Meble unoszą się na wodzie. 353 00:28:35,001 --> 00:28:37,544 Przez okna nic nie widać. 354 00:28:37,629 --> 00:28:40,422 Zginiemy tu i tyle. 355 00:28:40,507 --> 00:28:44,427 Taka prawda. Byliśmy tam uwięzieni. 356 00:28:44,511 --> 00:28:48,306 Nie przez dzień. Nie przez 12 godzin. 357 00:28:48,390 --> 00:28:50,976 Wytrzymaliśmy trzy dni. 358 00:28:51,058 --> 00:28:55,855 W końcu uratowano nas i przewieziono łódką 359 00:28:55,939 --> 00:28:59,067 do czegoś, co przypominało obóz koncentracyjny. 360 00:28:59,149 --> 00:29:00,693 Nie będę walczył za ten kraj. 361 00:29:00,776 --> 00:29:02,988 Nie mogę na nim polegać. 362 00:29:03,070 --> 00:29:06,240 Nie będę walczył. Nie po huraganie Katrina. 363 00:29:06,324 --> 00:29:08,284 Tak postanowiłem w wieku 11 lat. 364 00:29:11,412 --> 00:29:17,502 WITAMY W NOWYM ORLEANIE 365 00:29:18,295 --> 00:29:21,172 Wszędzie była woda. 366 00:29:21,630 --> 00:29:25,217 Wyszłam z domu i nie mogłam się nadziwić. 367 00:29:25,301 --> 00:29:29,888 Co tu się dzieje? Słyszałam mnóstwo krzyków. 368 00:29:30,265 --> 00:29:31,265 30 SIERPNIA 2005 369 00:29:31,349 --> 00:29:34,852 Sąsiad obok miał łódkę. 370 00:29:34,935 --> 00:29:38,522 Nie wiem, skąd ją wytrzasnął, ale mówi do nas: 371 00:29:38,607 --> 00:29:42,401 "Przewiozę wszystkich na most". 372 00:30:34,663 --> 00:30:36,205 Trafiliśmy do hali kongresowej. 373 00:30:37,791 --> 00:30:41,795 Było dziwnie. 374 00:30:46,548 --> 00:30:49,886 Na ulicy leżał martwy człowiek. Bałam się. 375 00:30:49,969 --> 00:30:50,970 CENTRUM KONGRESOWE 376 00:30:51,053 --> 00:30:55,224 Zastanawiałam się, czy też umrę. Pojawiły mi się w głowie różne pytania. 377 00:30:57,185 --> 00:31:01,773 Czuć było smród... odchodów 378 00:31:02,107 --> 00:31:06,820 dochodzący z łazienki, a ludzie byli... 379 00:31:08,071 --> 00:31:11,073 Bardzo smutni. 380 00:31:13,701 --> 00:31:16,204 Czułam, że nie powinnam tu być. 381 00:31:16,287 --> 00:31:20,666 Nie wierzyłam, że to się dzieje naprawdę. 382 00:31:43,523 --> 00:31:44,732 Nie chcę płakać. 383 00:31:48,236 --> 00:31:50,030 - Przepraszam. - Nie szkodzi. 384 00:31:52,031 --> 00:31:53,158 Mamy czas. 385 00:31:55,075 --> 00:31:57,202 Spokojnie. Powiedz proszę, 386 00:31:57,287 --> 00:31:59,580 rozmawiałaś już kiedyś o tym? 387 00:32:01,041 --> 00:32:02,792 Nigdy. 388 00:32:03,250 --> 00:32:04,293 Dlaczego? 389 00:32:05,462 --> 00:32:07,839 Nie wiem. Nikt nie pytał. 390 00:32:16,890 --> 00:32:17,848 Zróbmy przerwę. 391 00:32:24,021 --> 00:32:25,273 Wszystko dobrze? 392 00:32:25,689 --> 00:32:26,858 To ze zmęczenia. 393 00:32:33,907 --> 00:32:37,953 Skieruj na mnie. W takich warunkach każą nam tu żyć. 394 00:32:38,036 --> 00:32:41,873 W takim syfie muszą siedzieć małe dzieci. 395 00:32:41,957 --> 00:32:43,458 Kiła i mogiła! 396 00:32:43,542 --> 00:32:47,462 Dzieci mają odparzenia. Zabierzcie nas stąd! 397 00:32:47,963 --> 00:32:50,130 Kilka osób już tu umarło... 398 00:32:50,215 --> 00:32:51,633 SKUTKI KATRINY 399 00:32:51,715 --> 00:32:54,386 ...a ja nie chcę być następny w kolejce. 400 00:32:54,469 --> 00:33:00,015 Dużo naobiecywali, ale nie robią nic, 401 00:33:00,099 --> 00:33:02,269 żeby pomóc nam przeżyć. 402 00:33:05,729 --> 00:33:08,984 Potrzebujemy pomocy. Żyjemy w opłakanych warunkach. 403 00:33:09,526 --> 00:33:13,947 To wstyd, że ci wszyscy ludzie, 404 00:33:14,030 --> 00:33:17,992 a jest nas trzy tysiące, nie mają dachu nad głową. 405 00:33:18,075 --> 00:33:19,995 Ani chwili się nie wahałam. 406 00:33:20,077 --> 00:33:22,038 Zobaczyłam kamerzystę, 407 00:33:22,122 --> 00:33:24,748 podeszłam do niego i po prostu... 408 00:33:24,832 --> 00:33:25,917 WTEDY DZIEWIĘCIOLATKA 409 00:33:26,001 --> 00:33:28,336 ...stanęłam jak najbliżej obiektywu 410 00:33:28,419 --> 00:33:31,423 i przemówiłam elokwentnie do kamery. 411 00:33:32,257 --> 00:33:35,217 Mówiłam w imieniu wielu ludzi, 412 00:33:35,302 --> 00:33:39,680 którzy nie mogli sami przemówić. 413 00:33:40,056 --> 00:33:43,935 Czułam, że funkcjonujemy 414 00:33:44,019 --> 00:33:47,229 w niedopuszczalnych warunkach. 415 00:33:48,230 --> 00:33:51,609 Mojej babci skończyła się insulina. 416 00:33:51,692 --> 00:33:53,153 A była cukrzyczką. 417 00:33:53,235 --> 00:33:55,155 Wtedy nie rozumiałam, 418 00:33:55,238 --> 00:33:57,156 że dałaby sobie radę. 419 00:33:57,240 --> 00:34:00,200 Myślałam, że to lek pierwszej potrzeby, 420 00:34:00,284 --> 00:34:01,912 że babcia go potrzebuje. 421 00:34:01,995 --> 00:34:04,831 A babcia była dla mnie wszystkim. 422 00:34:04,914 --> 00:34:07,918 Przerażała i paraliżowała mnie myśl, 423 00:34:08,001 --> 00:34:12,672 że mogłabym ją stracić. 424 00:34:12,755 --> 00:34:15,550 Moja babcia jest cukrzyczką. Ma 76 lat. 425 00:34:15,633 --> 00:34:18,260 Skończyła jej się insulina. I co ma zrobić? 426 00:34:18,345 --> 00:34:22,473 Nie wie, czy przeżyje. Nikt nie wie, co się z nami stanie. 427 00:34:22,932 --> 00:34:26,060 Potrzebujemy pomocy. 428 00:34:46,705 --> 00:34:48,083 Ludzie potracili domy. 429 00:34:50,334 --> 00:34:54,130 Brakowało jedzenia i wody. Upał jak diabli. 430 00:34:55,214 --> 00:34:57,175 Ludzie nie mieli wyjścia. 431 00:34:58,510 --> 00:35:01,972 Przedstawiają nas w mediach w karygodny sposób. 432 00:35:03,014 --> 00:35:04,015 SUPERMARKET 433 00:35:04,098 --> 00:35:05,933 O czarnych mówią, że plądrują. 434 00:35:06,017 --> 00:35:07,060 NIECZYNNE MOSTY 435 00:35:07,143 --> 00:35:09,145 O białych, że szukają pożywienia. 436 00:35:09,229 --> 00:35:13,524 Nigdy nie zapomnę, czego dziś byłem świadkiem. 437 00:35:14,066 --> 00:35:19,322 Plądrowanie na niewiarygodną skalę. 438 00:35:19,406 --> 00:35:22,074 Huragan spustoszył miasto. 439 00:35:22,157 --> 00:35:24,619 A teraz pustoszą je sami mieszkańcy. 440 00:35:24,702 --> 00:35:29,332 Pomocy! Pomocy! Pomocy! 441 00:35:33,877 --> 00:35:37,965 Sami nie damy rady. Obiecaliście przyjść z pomocą. 442 00:35:38,048 --> 00:35:41,302 Wzywamy was w imię Jezusa. 443 00:35:41,386 --> 00:35:43,096 Kto, jak nie wy? 444 00:35:43,178 --> 00:35:48,517 To już piąty dzień. Większość tych ludzi to czarni, 445 00:35:48,852 --> 00:35:53,272 a czarnym, biednym czy gorzej sytuowanym 446 00:35:53,356 --> 00:35:56,067 Ameryka pomaga najwolniej. 447 00:35:56,526 --> 00:36:01,655 Chwała Panu! Dobry Panie, my wiemy, że nam dopomożesz. 448 00:36:15,210 --> 00:36:16,296 HURAGAN KATRINA 449 00:36:16,379 --> 00:36:17,380 Wszystko w rękach Boga. 450 00:36:19,173 --> 00:36:20,175 To czysty rasizm. 451 00:36:25,805 --> 00:36:28,057 George Bush ma w nosie czarnych. 452 00:36:28,140 --> 00:36:29,600 KONCERT CHARYTATYWNY 453 00:36:57,836 --> 00:37:00,131 Nie wiesz, dokąd idziesz ani co się wydarzy. 454 00:37:02,342 --> 00:37:04,635 Rozdzielano dzieci od ich rodzin. 455 00:37:04,718 --> 00:37:08,305 Rozdzielano całe rodziny i wysyłano w przypadkowe miejsca. 456 00:37:12,476 --> 00:37:15,646 Moi kuzyni stracili dom, więc ich przesiedlono. 457 00:37:18,816 --> 00:37:23,238 Huragan Katrina spowodował jedno z największych rozproszeń 458 00:37:23,320 --> 00:37:25,323 czarnej ludności w historii. 459 00:37:32,246 --> 00:37:35,750 Takie rzeczy działy się za niewolnictwa, a powróciły w 2005 roku. 460 00:37:43,550 --> 00:37:46,678 Pamiętam, jak siedzę z mamą i tatą w motelu 461 00:37:46,760 --> 00:37:49,764 i zastanawiam się, kiedy wrócę do domu. 462 00:37:49,848 --> 00:37:51,224 WTEDY SIEDEMNASTOLATEK 463 00:37:51,308 --> 00:37:54,268 Czekałem tydzień, dwa, w końcu cały miesiąc. 464 00:37:54,352 --> 00:37:58,023 Ani się obejrzysz, a mieszkasz w stanie Missisipi. 465 00:37:58,106 --> 00:37:59,733 W końcu trafiłem do Houston. 466 00:38:00,316 --> 00:38:01,442 WTEDY TRZYNASTOLATEK 467 00:38:01,525 --> 00:38:02,736 Mieszkaliśmy w hotelu. 468 00:38:02,819 --> 00:38:04,321 Ale hotel był cholernie drogi, 469 00:38:04,404 --> 00:38:05,447 więc dokąd teraz? 470 00:38:05,529 --> 00:38:06,531 WTEDY 14-LATKA 471 00:38:06,614 --> 00:38:07,949 Co poczniemy? Powrót odpada. 472 00:38:08,033 --> 00:38:09,283 Wielu ludzi musiało... 473 00:38:09,366 --> 00:38:10,409 WTEDY 14-LATKA 474 00:38:10,493 --> 00:38:11,952 ...wyjechać z Nowego Orleanu. 475 00:38:12,037 --> 00:38:13,246 Pierwszy raz w życiu. 476 00:38:13,329 --> 00:38:14,538 Kończyłam liceum. 477 00:38:14,623 --> 00:38:15,623 WTEDY 17-LATKA 478 00:38:15,707 --> 00:38:17,792 Jak tylko zrozumieliśmy, że nie ma powrotu, 479 00:38:18,250 --> 00:38:19,710 zamieszkaliśmy w Dallas. 480 00:38:19,793 --> 00:38:25,300 Spędziliśmy tam rok, a potem kolejna przeprowadzka. 481 00:38:25,382 --> 00:38:27,761 Nie mieliśmy wyboru. 482 00:38:27,844 --> 00:38:28,845 WTEDY 18-LATKA 483 00:38:28,929 --> 00:38:29,930 Straciliśmy dobytek. 484 00:38:30,012 --> 00:38:32,015 Nazwano mnie uchodźcą. 485 00:38:32,097 --> 00:38:33,642 WTEDY DWUNASTOLATEK 486 00:38:33,724 --> 00:38:35,685 A jestem z Ameryki. Kumasz? 487 00:38:35,768 --> 00:38:39,063 Jestem u siebie, a nazywają mnie uchodźcą. 488 00:38:39,438 --> 00:38:40,481 WTEDY TRZYNASTOLATEK 489 00:38:40,564 --> 00:38:42,400 Dzieci w szkole mówiły na mnie "uchodźca" 490 00:38:42,484 --> 00:38:46,236 i pytały, czy też plądrowałem. 491 00:38:46,320 --> 00:38:48,322 Dyrektor zapytał, czy się odnajdę. 492 00:38:48,405 --> 00:38:49,658 WTEDY SZESNASTOLATKA 493 00:38:49,741 --> 00:38:52,660 Jak można spytać o to kogoś, 494 00:38:52,744 --> 00:38:55,162 czyj dom zalała woda? 495 00:38:55,246 --> 00:38:56,705 "Odnajdziesz się tu?" 496 00:38:56,789 --> 00:39:00,168 Nie, do cholery. Nie zamierzam się tu odnaleźć. 497 00:39:00,251 --> 00:39:01,293 NAPIĘCIA W HOUSTON 498 00:39:01,377 --> 00:39:02,671 Napięcie narasta. 499 00:39:02,754 --> 00:39:07,091 Między uczniami z Houston i ewakuowanymi dochodzi do bójek. 500 00:39:07,174 --> 00:39:08,175 POLICJA W HOUSTON 501 00:39:08,259 --> 00:39:10,971 Według lokalnej policji ewakuowani stanowią 502 00:39:11,054 --> 00:39:14,641 ofiary lub podejrzanych w 20 procentach notowanych zabójstw. 503 00:39:14,724 --> 00:39:17,227 To dwa razy więcej niż ich odsetek w mieście. 504 00:39:17,310 --> 00:39:18,937 GIMNAZJUM W LAFAYETTE 505 00:39:19,019 --> 00:39:21,230 Minęły dwa tygodnie od naszej ewakuacji. 506 00:39:21,313 --> 00:39:24,609 Nie było łatwo odnaleźć się w nowym mieście. 507 00:39:27,320 --> 00:39:28,738 Uważam, że... 508 00:39:30,448 --> 00:39:33,577 Zdecydowanie za szybko posłano nas do szkoły. 509 00:39:34,827 --> 00:39:37,581 Nie zapamiętałem niczego z tamtych zajęć. 510 00:39:38,206 --> 00:39:43,002 Mieszkaliśmy w Lafayette osiem miesięcy, które ciągnęły się jak dwa lata. 511 00:39:51,468 --> 00:39:54,680 Mieszkańcy Lafayette wiedzieli, że nie mamy dokąd wracać, 512 00:39:54,764 --> 00:39:57,683 więc robili wszystko, żeby ułatwić tę zmianę 513 00:39:58,183 --> 00:40:01,270 nam i naszym dzieciom. 514 00:40:03,897 --> 00:40:08,486 Jeśli chodzi o ciebie, jak tylko zacząłeś grać w piłkę nożną 515 00:40:08,569 --> 00:40:12,197 i chodzić na zajęcia pozaszkolne, 516 00:40:12,532 --> 00:40:13,866 bardzo ci się polepszyło. 517 00:40:13,949 --> 00:40:16,119 Nie chciałeś stamtąd wyjeżdżać. 518 00:40:16,203 --> 00:40:19,705 Nasi gospodarze nie chcieli, żebyś wyjeżdżał. 519 00:40:19,789 --> 00:40:21,541 Ani twój trener piłki. 520 00:40:21,624 --> 00:40:24,209 Chciał, żebyś został trenować u niego. 521 00:40:24,293 --> 00:40:26,213 Miałeś niezłą terapię. 522 00:40:26,295 --> 00:40:30,258 Myślę, że moje dzieci nieźle to zniosły. 523 00:40:31,675 --> 00:40:34,346 Jak twoim zdaniem huragan Katrina odbił się 524 00:40:34,762 --> 00:40:37,348 na twojej rodzinie, zwłaszcza na dzieciach? 525 00:40:39,350 --> 00:40:41,101 Jak się na nich odbił? 526 00:40:44,898 --> 00:40:47,025 Nie wiem, jaki wpływ miał na dzieci, 527 00:40:47,108 --> 00:40:49,152 bo dzieciaki nie chciały się zwierzać. 528 00:40:49,486 --> 00:40:51,613 Nic nam nie mówiły. 529 00:40:51,696 --> 00:40:55,242 Życie toczyło się dalej. 530 00:40:55,658 --> 00:40:59,286 Przynajmniej ja tak na to patrzyłam. 531 00:40:59,828 --> 00:41:02,331 Cały czas pytałam cię, jak się trzymasz. 532 00:41:02,414 --> 00:41:06,961 Tak samo Kiyarę i resztę. Wszyscy odpowiadaliście, że dobrze. 533 00:41:07,044 --> 00:41:10,340 Miałeś zwyczaj zamykać się w swoim pokoju, 534 00:41:10,423 --> 00:41:12,841 więc dopytywałam się, czy wszystko w porządku. 535 00:41:12,926 --> 00:41:15,637 Wydawało się, że czujesz się dobrze. 536 00:41:15,720 --> 00:41:17,639 W każdym razie nic nie mówiłeś. 537 00:41:23,143 --> 00:41:29,984 ZNÓW MAMY SŁYNNE PĄCZKI 538 00:41:31,903 --> 00:41:33,070 PONOWNIE OTWARTE 539 00:41:33,153 --> 00:41:35,407 Miesiąc po katastrofie 540 00:41:35,490 --> 00:41:38,951 do trzech dużych dzielnic Nowego Orleanu powoli wraca życie. 541 00:41:39,285 --> 00:41:40,579 Wiemy już, 542 00:41:40,662 --> 00:41:43,080 że miasto zmieni się bezpowrotnie, 543 00:41:43,164 --> 00:41:46,166 choć dopiero teraz widzimy kierunek zmian. 544 00:41:48,920 --> 00:41:53,300 Nowy Orlean i Dzielnica Francuska będą trwać bez względu na wszystko. 545 00:41:53,382 --> 00:41:54,634 Miasto czekają zmiany, 546 00:41:54,718 --> 00:41:56,845 ale sporo miejsc przetrwa. 547 00:41:56,928 --> 00:41:59,221 Na pewno nie zmienią się takie miejsca 548 00:41:59,305 --> 00:42:02,559 jak Cafe Du Monde czy Jackson Square. 549 00:42:03,267 --> 00:42:05,604 To takie miejsca-instytucje, 550 00:42:05,687 --> 00:42:07,397 które były tu od zawsze. 551 00:42:09,900 --> 00:42:12,360 Nie wszyscy mieli dokąd wracać. 552 00:42:13,486 --> 00:42:15,237 Potrzebne były ręce do pracy, 553 00:42:16,031 --> 00:42:18,490 żeby na powrót ożywić przemysł turystyczny. 554 00:42:32,297 --> 00:42:33,965 Tu stał dom babci. 555 00:43:06,164 --> 00:43:10,542 Wolałabym dom w jednym kawałku... 556 00:43:11,920 --> 00:43:13,463 Co my tu mamy... 557 00:43:21,263 --> 00:43:22,179 Mój Boże. 558 00:43:25,976 --> 00:43:28,061 Kiedy wróciłeś do Nowego Orleanu? 559 00:43:28,645 --> 00:43:32,106 Jak tylko zezwolono na wjazd do stanu, 560 00:43:32,190 --> 00:43:33,233 moja prababcia mówi: 561 00:43:33,316 --> 00:43:36,068 "Czas na nas. Chcę wrócić do domu". 562 00:43:36,151 --> 00:43:37,152 Rozumiesz? 563 00:43:37,236 --> 00:43:39,114 Spakowaliśmy się i wróciliśmy. 564 00:43:39,196 --> 00:43:40,864 - I co zastaliście? - Miasto-widmo. 565 00:43:42,491 --> 00:43:45,203 Ani żywej duszy. Wymarłe miasto. 566 00:43:45,661 --> 00:43:46,872 Wszędzie gruz. 567 00:43:47,247 --> 00:43:51,126 Martwe zwierzęta. W tym mój pies, którego nie mogłem zabrać. 568 00:43:51,208 --> 00:43:55,004 Zobaczyłem mnóstwo cierpienia. 569 00:43:55,088 --> 00:43:57,548 Ludzi złamanych cierpieniem. 570 00:43:57,631 --> 00:44:01,344 Nie wiedzieli, czy czeka ich lepsze jutro. 571 00:44:01,428 --> 00:44:02,636 Smutek i zgryzota. 572 00:44:02,720 --> 00:44:04,221 I z tego, co pamiętam, 573 00:44:04,305 --> 00:44:07,391 tak wyglądała nasza codzienność przez długi czas. 574 00:44:14,106 --> 00:44:15,442 Miałam wracać do szkoły, 575 00:44:15,525 --> 00:44:18,528 więc wróciliśmy do Nowego Orleanu. 576 00:44:19,154 --> 00:44:21,364 Mieszkałam w przyczepie turystycznej, 577 00:44:21,447 --> 00:44:25,284 jak się później okazało, wypełnionej trującym formaldehydem. 578 00:44:26,201 --> 00:44:30,915 Zakwaterowali was w przyczepach z trującymi wyziewami? 579 00:44:31,291 --> 00:44:34,711 Tak, bo te modele były tańsze. 580 00:44:35,044 --> 00:44:39,507 Odkupili przyczepy, których nikt inny nie chciał, 581 00:44:39,925 --> 00:44:42,719 ze względu na obecność formaldehydu. 582 00:44:43,553 --> 00:44:46,181 To kolejny cios dla ofiar Katriny. 583 00:44:46,264 --> 00:44:49,266 Testy wykazały toksyczne stężenie formaldehydu. 584 00:44:49,351 --> 00:44:52,394 Sprawa dotyczy ponad 500 przyczep w Luizjanie i Missisipi. 585 00:44:52,479 --> 00:44:56,066 Poziom stężenia bywa 40-krotnie wyższy od dopuszczalnego w domach. 586 00:44:56,523 --> 00:44:58,276 Dwa lata później, 587 00:44:58,360 --> 00:45:01,737 leżąc na plecach, zauważyłam u siebie 588 00:45:01,821 --> 00:45:05,492 dziwną gulę wystającą z brzucha. 589 00:45:06,159 --> 00:45:08,911 Najpierw ją ignorowałam, 590 00:45:09,246 --> 00:45:12,290 ale potem doszły kolejne problemy zdrowotne. 591 00:45:12,374 --> 00:45:15,418 Od lekarza dowiedziałam się, 592 00:45:15,502 --> 00:45:19,964 że w wyniku spania w przyczepie rozwinął się u mnie guz. 593 00:45:25,177 --> 00:45:27,556 Czuć było śmiercią. 594 00:45:27,638 --> 00:45:29,723 Na poboczach wciąż leżały ciała. 595 00:45:29,807 --> 00:45:33,560 Pod przewróconymi drzewami leżały zdechłe psy i ptaki. 596 00:45:33,645 --> 00:45:36,021 Wszędzie robactwo i mnóstwo śmieci. 597 00:45:36,105 --> 00:45:39,359 Nigdy nie zapomnę tego smrodu. 598 00:45:40,068 --> 00:45:42,112 Pojechaliśmy zobaczyć, czy dom stoi. 599 00:45:42,195 --> 00:45:45,156 Pamiętam, że byłam podekscytowana. 600 00:45:45,240 --> 00:45:49,786 Liczyłam na to, że odzyskam ulubione zabawki. 601 00:45:49,870 --> 00:45:53,498 Zamiast tego po wyjściu z auta 602 00:45:53,582 --> 00:45:57,418 zobaczyliśmy tylko worek na śmieci, nawet nie pełen. 603 00:45:57,794 --> 00:45:59,962 To było wszystko, co ocalało z domu. 604 00:46:00,045 --> 00:46:01,630 Z mojego pokoju. 605 00:46:01,714 --> 00:46:06,260 Wtedy pierwszy raz mnie tknęło, 606 00:46:07,845 --> 00:46:10,514 że cały nasz świat bezpowrotnie odszedł. 607 00:46:14,936 --> 00:46:17,022 Tak to jest, jak nikt wcześniej nie pyta. 608 00:46:17,439 --> 00:46:19,815 Pierwszy raz mówię o tym na głos. 609 00:46:24,528 --> 00:46:28,366 Po wszystkim, na co składał się mój świat, 610 00:46:28,450 --> 00:46:30,701 został tylko worek na śmieci. 611 00:46:32,579 --> 00:46:36,791 Skala spustoszenia uderza dopiero wtedy, gdy zaczynasz rozumieć, 612 00:46:37,250 --> 00:46:39,461 że zniknął nie tylko dom, ale cała dzielnica. 613 00:46:39,544 --> 00:46:42,088 Że nie ma już sąsiadów. 614 00:46:42,171 --> 00:46:44,633 Gdy zdajesz sobie sprawę 615 00:46:44,716 --> 00:46:48,135 ze skali ofiar i strat. To dopiero dojmujące. 616 00:46:48,220 --> 00:46:52,515 A gdy twoja tożsamość nierozerwalnie wiąże się z miejscem pochodzenia, 617 00:46:52,849 --> 00:46:56,310 zwłaszcza z dzielnicą, która zmieniła się nie do poznania, 618 00:46:56,393 --> 00:47:00,148 z której zniknął twój dom, to kim właściwie jesteś? 619 00:47:00,648 --> 00:47:02,400 Po katastrofie zdarzało mi się 620 00:47:02,484 --> 00:47:05,235 wracać do mojej dzielnicy i posiedzieć na ganku. 621 00:47:07,279 --> 00:47:09,074 Dom był zabity deskami, 622 00:47:09,157 --> 00:47:11,408 ale miałem potrzebę tam być. 623 00:47:11,492 --> 00:47:14,161 Potrafiłem siedzieć tak godzinami. 624 00:47:36,268 --> 00:47:39,728 Moi rodzice wreszcie postanowili wrócić. 625 00:47:41,313 --> 00:47:42,856 Wyruszyliśmy w drogę. 626 00:47:43,816 --> 00:47:46,278 ZJAZD: NOWY ORLEAN 627 00:47:48,988 --> 00:47:52,241 Tu jest szopa i wszystko, co w niej stało. 628 00:47:52,325 --> 00:47:54,411 Rowery i... 629 00:47:54,785 --> 00:47:59,124 Choć nasz dom przetrwał, miasto zmieniło się nie do poznania. 630 00:48:00,040 --> 00:48:01,584 Ogromna strata. 631 00:48:23,314 --> 00:48:29,111 Dobrze pamiętam życie sąsiedzkie sprzed Katriny. 632 00:48:29,194 --> 00:48:32,073 Dzielnica była ważną częścią tożsamości. 633 00:48:32,157 --> 00:48:34,618 Tu mieszkała twoja rodzina. 634 00:48:34,701 --> 00:48:37,453 Twoja społeczność. Twoi ludzie. 635 00:48:37,536 --> 00:48:40,248 Moje dzieci pilnowało całe osiedle. 636 00:48:40,332 --> 00:48:42,124 Pilnowaliśmy je sobie nawzajem. 637 00:48:42,625 --> 00:48:44,793 Przed Katriną dzielnica była wszystkim. 638 00:48:44,877 --> 00:48:46,962 Nie było sensu jej opuszczać. 639 00:48:47,047 --> 00:48:51,133 Na ulicach bawiły się dzieciaki. Wspaniała sprawa. 640 00:48:51,218 --> 00:48:54,512 To była esencja afrykańskiej kultury. 641 00:48:54,595 --> 00:48:55,679 Sami czarnoskórzy. 642 00:48:55,763 --> 00:48:58,183 Wszędzie sami swoi. Tylko to się liczyło. 643 00:48:58,516 --> 00:48:59,768 Takie to było miasto. 644 00:48:59,850 --> 00:49:03,562 Styl życia przekazywany z pokolenia na pokolenie. 645 00:49:04,146 --> 00:49:05,523 Nic się nie zmieniało. 646 00:49:08,109 --> 00:49:09,027 Aż przyszła Katrina. 647 00:49:11,696 --> 00:49:16,200 Przesiedlanie czarnych społeczności do innych części miasta 648 00:49:16,284 --> 00:49:20,121 miało swoje konsekwencje. 649 00:49:20,204 --> 00:49:23,625 Tracisz społeczność, w której dorastałeś. 650 00:49:24,251 --> 00:49:29,171 Przesiedlają cię do gęsto zaludnionych części miasta. 651 00:49:29,256 --> 00:49:33,510 Dla ludzi przywiązanych do swojej dzielnicy 652 00:49:33,593 --> 00:49:37,305 i miejsca pochodzenia to spory cios 653 00:49:37,388 --> 00:49:40,641 stracić własny dom i zostać przesiedlonym 654 00:49:40,725 --> 00:49:43,310 do innej części miasta. 655 00:49:43,395 --> 00:49:46,189 Czynsze w okolicy rosną, 656 00:49:46,272 --> 00:49:49,024 wprowadzają się nowi sąsiedzi. 657 00:49:49,109 --> 00:49:54,906 Takie rzeczy niszczą społeczność. 658 00:50:01,162 --> 00:50:04,207 Słuchacie stacji WQUE-FM. 659 00:50:04,291 --> 00:50:06,250 Mniej gadania, więcej jazzu. 660 00:50:07,961 --> 00:50:10,505 Pamiętam nasz powrót. 661 00:50:14,259 --> 00:50:19,138 Po drodze widziałam nowe, dziwne domy. 662 00:50:19,805 --> 00:50:22,017 Na dachach miały panele słoneczne. 663 00:50:22,100 --> 00:50:25,228 Wtedy nie wiedziałam, do czego służą. 664 00:50:27,188 --> 00:50:29,523 Domy wyglądały jak budowane z myślą 665 00:50:29,607 --> 00:50:31,818 o nowych, białych mieszkańcach. 666 00:50:34,695 --> 00:50:36,656 Widzimy, jak naszą okolicę 667 00:50:36,740 --> 00:50:39,242 zaludniają biali ludzie, i zastanawiamy się: 668 00:50:39,326 --> 00:50:40,951 "Co tu się wyprawia?". 669 00:50:41,035 --> 00:50:43,997 Czynsz idzie w górę, więc wprowadzają się biali. 670 00:50:44,079 --> 00:50:46,916 Osiedla zmieniają się nie do poznania. 671 00:50:47,000 --> 00:50:51,213 Gentryfikacja zaczęła się dużo wcześniej, ale przyspieszyła po Katrinie. 672 00:50:58,260 --> 00:51:01,097 Relacje sąsiedzkie wyglądają dziś inaczej. 673 00:51:01,931 --> 00:51:04,309 Ludzie cały czas się przeprowadzają. 674 00:51:04,392 --> 00:51:07,061 Rok możesz mieszkać w jednej dzielnicy, 675 00:51:07,395 --> 00:51:09,730 a potem przeprowadzić się do innej. 676 00:51:09,813 --> 00:51:14,026 Nie ma czasu poznawać ludzi. Poluzowały się więzy sąsiedzkie. 677 00:51:14,360 --> 00:51:15,361 Nie masz korzeni. 678 00:51:15,444 --> 00:51:18,740 Dzieci przestały być związane ze swoją okolicą. 679 00:51:28,457 --> 00:51:30,084 Wracając po Katrinie, 680 00:51:30,542 --> 00:51:33,128 łudziłem się, że życie wróci do normalności. 681 00:51:38,677 --> 00:51:44,139 Ale że moi kuzyni nie mieli dokąd wrócić, 682 00:51:46,476 --> 00:51:48,186 byłem samotny i znudzony. 683 00:51:54,192 --> 00:51:56,528 Włóczyłem się po mieście, zaglądając w miejsca, 684 00:51:56,610 --> 00:51:59,489 przed którymi przestrzegali mnie rodzice. 685 00:52:02,366 --> 00:52:06,495 Mamie nie podobało się moje nowe towarzystwo z osiedla. 686 00:52:09,499 --> 00:52:11,960 Wtedy poznałem Jacqueza. 687 00:52:12,293 --> 00:52:13,961 WTEDY CZTERNASTOLATEK 688 00:52:14,461 --> 00:52:15,838 Używaliśmy zdrobnienia "Jac". 689 00:52:17,132 --> 00:52:21,260 Jednego dnia na przystanku wdałem się w kłótnię. 690 00:52:22,053 --> 00:52:24,346 Zupełnie bez powodu. 691 00:52:25,515 --> 00:52:27,601 Już mieliśmy rzucać się sobie do gardeł. 692 00:52:29,435 --> 00:52:34,357 Wtedy wkroczył Jacquez. Znaliśmy się z osiedla. 693 00:52:36,275 --> 00:52:39,862 Stanął między nami i rozładował sytuację. 694 00:52:48,787 --> 00:52:51,166 Od tego czasu był dla mnie jak starszy brat. 695 00:52:54,084 --> 00:52:58,589 Był jedną z niewielu osób, której zwierzałem się z planów na przyszłość. 696 00:53:12,520 --> 00:53:15,106 Pewnego dnia pożyczyłem od mamy kamerę analogową 697 00:53:15,649 --> 00:53:19,194 i zacząłem nagrywać osiedlowe życie. 698 00:53:19,277 --> 00:53:21,195 12 MAJA 2006 699 00:53:21,654 --> 00:53:22,780 Kocham cię. 700 00:53:22,864 --> 00:53:23,949 Ja ciebie też. 701 00:53:24,032 --> 00:53:25,324 ZIMNE PIWO, KANAPKI 702 00:53:25,407 --> 00:53:27,535 KRABY, RAKI 703 00:53:27,619 --> 00:53:28,620 Jakiś obłęd. 704 00:53:30,705 --> 00:53:33,082 Byłoby fajnie. Odlotowo. 705 00:53:33,624 --> 00:53:34,625 12 MAJA 2006 706 00:53:34,708 --> 00:53:35,709 Co mu się stało? 707 00:53:35,793 --> 00:53:38,295 12 MAJA 2006 708 00:53:38,379 --> 00:53:41,006 12 MAJA 2006 709 00:53:41,091 --> 00:53:43,092 - Co to? - Raki, kraby i krewetki. 710 00:53:43,176 --> 00:53:44,302 12 MAJA 2006 711 00:53:44,386 --> 00:53:47,847 Z Jakiem u boku czułem, że mogę wszystko. 712 00:53:50,016 --> 00:53:54,104 Gdy skończyłem studia, Jacquez pękał z dumy. 713 00:53:59,025 --> 00:54:04,822 Świeżo upieczony absolwent. Jest tu Wayne, Tom, Clack, cała rodzina. I Shaq. 714 00:54:04,905 --> 00:54:07,284 On i Tom kupili raz baletowe gatki. 715 00:54:07,659 --> 00:54:08,575 Jest i Jac! 716 00:54:13,498 --> 00:54:16,917 W Nowym Orleanie wciąż królowała przemoc. 717 00:54:18,086 --> 00:54:22,465 Ludzi z różnych dzielnic stłoczono w jednym miejscu. 718 00:54:22,548 --> 00:54:24,842 W efekcie nowi mieszkańcy próbowali 719 00:54:24,926 --> 00:54:28,179 wyrobić sobie reputację i znaczyć swój teren. 720 00:54:28,262 --> 00:54:31,390 Na co starsi mieszkańcy mówili: 721 00:54:31,473 --> 00:54:33,393 "Nic z tego. To moja dzielnia". 722 00:54:33,475 --> 00:54:35,478 Dochodziło do strzelanin. 723 00:54:35,561 --> 00:54:38,064 Wybuchała masa bójek. 724 00:54:38,148 --> 00:54:40,525 Dzisiaj dzieciom marzy się kryminał. 725 00:54:40,609 --> 00:54:42,611 Chcą strzelać jak starsi koledzy. 726 00:54:42,694 --> 00:54:45,947 Podoba im się życie ulicy. 727 00:54:46,030 --> 00:54:48,867 Chcą wejść do gangsterskiego światka. 728 00:54:48,950 --> 00:54:51,161 Nie marzą o zwykłych zawodach. 729 00:54:51,243 --> 00:54:53,954 Dla nich na tym polega prawdziwe życie. 730 00:54:54,038 --> 00:54:56,457 Chcą być postrachem dzielni. 731 00:54:56,540 --> 00:54:58,208 Dziś, po katastrofie, 732 00:54:59,294 --> 00:55:02,171 ta przemoc dotyka cię tak czy inaczej. 733 00:55:02,254 --> 00:55:04,882 Nie musisz funkcjonować w gangsterskim światku. 734 00:55:04,965 --> 00:55:08,010 Potyczki są rozproszone, więc każdy może paść ofiarą. 735 00:55:08,093 --> 00:55:09,553 Nawet przypadkiem. 736 00:55:09,637 --> 00:55:12,432 Nie znasz dnia ani godziny. 737 00:55:53,723 --> 00:55:56,268 Radiowóz wezwano na róg Whitney Avenue 738 00:55:56,351 --> 00:55:58,978 i Landry Street wczoraj około południa. 739 00:55:59,061 --> 00:56:02,648 W samochodzie znaleziono ciało 23-letniego Jacqueza Younga. 740 00:56:02,731 --> 00:56:03,691 SZERYF 741 00:56:04,109 --> 00:56:06,570 Drugi 20-latek trafił do szpitala. 742 00:56:06,902 --> 00:56:09,864 Obaj zostali wielokrotnie postrzeleni. 743 00:56:09,947 --> 00:56:12,574 Świadkowie donoszą o kilku osobach, 744 00:56:12,658 --> 00:56:17,622 które podjechały pull-upem do samochodu i otworzyły ogień. 745 00:56:25,629 --> 00:56:29,092 Stałem się wrakiem człowieka. 746 00:56:32,095 --> 00:56:33,053 W sensie... 747 00:56:39,895 --> 00:56:42,022 Sam nie wiem. Myślę, że... 748 00:56:44,982 --> 00:56:47,777 Tam, skąd pochodzę, wie się takie rzeczy. 749 00:56:47,861 --> 00:56:51,364 Wie się, kto nie dożyje starości. 750 00:56:51,448 --> 00:56:55,577 Wie się, że ktoś albo skończy jako ofiara 751 00:56:56,077 --> 00:56:59,247 przemocy, albo systemu, który wrzuca cię za kratki. 752 00:57:00,205 --> 00:57:03,334 Albo narkotyków. Takie rzeczy się wie. 753 00:57:04,293 --> 00:57:09,174 Ale nigdy bym nie pomyślał, że padnie na Jacqueza. 754 00:57:12,593 --> 00:57:16,805 Skoro on padł ofiarą, następny mogłem być ja. 755 00:57:17,222 --> 00:57:18,600 Wiesz, o co chodzi? 756 00:57:19,517 --> 00:57:22,519 Byłem smutny, ale przede wszystkim wściekły, 757 00:57:22,603 --> 00:57:25,105 że dopuściliśmy do jego śmierci. 758 00:57:25,189 --> 00:57:27,775 Mówię o wszystkich mieszkańcach dzielnicy. 759 00:57:27,859 --> 00:57:31,696 Mówię o społeczeństwie. O Ameryce. 760 00:57:32,155 --> 00:57:35,074 Naprawdę się we mnie zagotowało. 761 00:57:36,075 --> 00:57:38,495 Wściekam się na nasze warunki życiowe. 762 00:57:38,577 --> 00:57:44,125 W naszej rzeczywistości nawet ktoś tak dobry jak Jac 763 00:57:45,293 --> 00:57:47,712 może zginąć postrzelony na ulicy. 764 00:58:05,021 --> 00:58:06,439 Buckles! 765 00:58:07,856 --> 00:58:09,568 - Co tam, Buckles? - Snapchat! 766 00:58:09,651 --> 00:58:11,361 - To żaden Snapchat. - Buckles! 767 00:58:12,946 --> 00:58:16,282 Wyglądasz na zmęczonego. Zwróć obiektyw na siebie. 768 00:58:16,366 --> 00:58:20,078 Zwrócę kamerę na siebie. Padnięty jesteś. 769 00:58:20,161 --> 00:58:22,330 Trzy miesiące po śmierci Jacqueza... 770 00:58:24,540 --> 00:58:26,835 Dostałem propozycję pracy w liceum. 771 00:58:27,251 --> 00:58:28,420 Co tam, uczniaki? 772 00:58:30,754 --> 00:58:33,550 Przebywanie wśród dzieciaków podziałało jak terapia. 773 00:58:33,882 --> 00:58:37,177 Tryskali energią. Widziałem w ich oczach tyle nadziei. 774 00:58:37,262 --> 00:58:38,471 Ujęcie pierwsze. 775 00:58:40,097 --> 00:58:42,349 Czekaj. Dobrze wyglądasz! 776 00:58:42,434 --> 00:58:43,350 Jeszcze nie. 777 00:58:45,687 --> 00:58:49,190 Jak tylko chwycili za kamery, zaczęły się grube tematy. 778 00:58:49,274 --> 00:58:50,400 Kręcimy. 779 00:58:50,483 --> 00:58:51,692 Cisza na planie. 780 00:58:52,027 --> 00:58:54,112 Opowiedz o swoim najgorszym przeżyciu. 781 00:58:54,194 --> 00:58:56,156 WTEDY CZTEROLATEK 782 00:58:57,616 --> 00:59:00,660 Sam nie wiem... 783 00:59:00,744 --> 00:59:04,539 Chyba Katrina. To było najgorsze. 784 00:59:04,873 --> 00:59:06,082 Trochę się cykałem, bo... 785 00:59:06,165 --> 00:59:07,167 WTEDY TRZYLATEK 786 00:59:07,249 --> 00:59:09,002 ...nie wiedziałem, czy przeżyjemy. 787 00:59:09,335 --> 00:59:10,502 WTEDY TRZYLATEK 788 00:59:10,587 --> 00:59:13,381 Zaczynam się denerwować, bać i panikować. 789 00:59:17,301 --> 00:59:21,263 No to zaczynamy. A to kto? 790 00:59:24,433 --> 00:59:27,938 Ci uczniowie ewidentnie mieli pod górkę. 791 00:59:28,021 --> 00:59:30,272 Zwłaszcza poza szkołą. 792 00:59:30,356 --> 00:59:32,192 Calvin, ujęcie pierwsze. 793 00:59:32,274 --> 00:59:33,652 WTEDY TRZYLATEK 794 00:59:33,735 --> 00:59:34,818 Akcja. 795 00:59:34,902 --> 00:59:38,782 Cześć, tu Calvin Baxter z liceum im. Edny Karr. 796 00:59:45,539 --> 00:59:46,623 Opowiedz o tym. 797 00:59:46,706 --> 00:59:49,876 Co konkretnie stało się tamtej nocy? 798 00:59:50,668 --> 00:59:54,047 Poszedłem do sklepu kupić gazę. 799 00:59:54,422 --> 00:59:58,342 Wychodzę ze sklepu na ulicę, 800 00:59:58,425 --> 01:00:02,347 a tam policjant, nie wiadomo dlaczego, zaczyna do mnie strzelać. 801 01:00:02,764 --> 01:00:03,890 29.08.2018 r. 802 01:00:03,974 --> 01:00:06,308 Trafił zaraz obok serca. 803 01:00:06,725 --> 01:00:10,730 Chybił dosłownie o siedem centymetrów. Mogłem dostać w serce. 804 01:00:12,940 --> 01:00:16,694 Sam dokuśtykałem do szpitala. 805 01:00:17,778 --> 01:00:19,072 Ile razy strzelili? 806 01:00:19,154 --> 01:00:21,407 Strzelili w moją stronę siedemnaście razy. 807 01:00:21,491 --> 01:00:24,034 A ile razy trafili? 808 01:00:24,119 --> 01:00:26,120 - Raz. - Szczęściarz. 809 01:00:26,204 --> 01:00:28,205 Po tym sam zacząłem nosić broń. 810 01:00:28,290 --> 01:00:31,834 Musiałem się jakoś bronić. 811 01:00:31,918 --> 01:00:34,504 Cholera wie, co jeszcze się wydarzy. 812 01:00:34,588 --> 01:00:36,256 Muszę się bronić. 813 01:00:36,338 --> 01:00:40,718 - Nawet jako piętnastolatek? - Wiek nie ma znaczenia. 814 01:00:42,136 --> 01:00:43,930 Jak przydarza ci się tyle gówna, 815 01:00:44,680 --> 01:00:47,391 grubieje ci skóra. Nie czujesz bólu. 816 01:00:47,474 --> 01:00:49,935 Jesteś tak przyzwyczajony, że masz wywalone. 817 01:00:50,519 --> 01:00:54,189 Hodujesz grubą skórę. Masz wszystko w dupie. 818 01:00:54,566 --> 01:00:55,774 A jak radzi sobie dziecko? 819 01:00:56,317 --> 01:01:00,863 Zostaje z traumą. I grubą skórą. 820 01:01:01,698 --> 01:01:05,034 Po Katrinie już nic nie było takie samo. 821 01:01:05,117 --> 01:01:06,160 12 MAJA 2006 822 01:01:06,243 --> 01:01:08,203 Trzeba było odbudować miasto. 823 01:01:08,287 --> 01:01:09,956 A w wielu z tych budynków... 824 01:01:10,040 --> 01:01:11,082 12 MAJA 2006 825 01:01:11,166 --> 01:01:13,918 ...przed Katriną działały ośrodki dla młodzieży. 826 01:01:14,001 --> 01:01:16,045 Mało który się ostał. 827 01:01:16,128 --> 01:01:18,213 I co to oznacza? 828 01:01:18,298 --> 01:01:21,342 Wieloma dzieciakami nie ma komu się zająć. 829 01:01:21,426 --> 01:01:25,971 Nie mają gdzie się podziać po szkole. 830 01:01:26,055 --> 01:01:29,476 Coraz więcej dzieci nie kończy liceum i trafia za kratki. 831 01:01:30,142 --> 01:01:33,896 Właśnie zbudowali nowy zakład. Pełno dzieciaków. 832 01:01:33,980 --> 01:01:36,733 Widziałem dziewięciolatka jarającego trawę. 833 01:01:38,276 --> 01:01:42,571 Potrzebują pracy, programów dla młodzieży, mentorów, 834 01:01:42,655 --> 01:01:45,240 terapeutów, wsparcia dorosłych. 835 01:01:47,744 --> 01:01:48,745 Cięcie. 836 01:01:54,625 --> 01:01:55,709 Dobra. 837 01:01:55,793 --> 01:01:57,336 SZKOLNY OCHRONIARZ 838 01:01:57,420 --> 01:01:59,631 Gdy pracujesz z nowoorleańską młodzieżą... 839 01:01:59,714 --> 01:02:02,967 - Co to... - Blaine, podejdź tu, proszę. 840 01:02:08,681 --> 01:02:11,350 - Co tam? - Przyjdź na boisko. 841 01:02:12,309 --> 01:02:14,104 - Mamy tu problem. - Zróbmy cięcie. 842 01:02:18,316 --> 01:02:19,859 Chodź, Rodney. Idziemy. 843 01:02:23,989 --> 01:02:26,365 Właśnie przyłapałem tych dwoje na bójce. 844 01:02:26,783 --> 01:02:29,286 Odpieprz się ode mnie! 845 01:02:29,369 --> 01:02:30,912 - Podejdź tu. - Zostawcie mnie. 846 01:02:30,996 --> 01:02:34,707 Chodząc do szkoły, nie dostrzegałem traumy mojego pokolenia. 847 01:02:34,790 --> 01:02:37,918 Dopiero jako nauczyciel zrozumiałem, że moi uczniowie 848 01:02:38,002 --> 01:02:40,338 borykają się z podobnymi problemami 849 01:02:40,421 --> 01:02:42,841 co ja i moi rówieśnicy w ich wieku. 850 01:02:46,553 --> 01:02:49,639 Dorastają w coraz gorszych warunkach. 851 01:02:50,307 --> 01:02:53,017 Dobija mnie, że nie ma dla nich programu wsparcia. 852 01:02:58,565 --> 01:03:01,735 Carol Carter, Dzieci Katriny, ujęcie pierwsze. 853 01:03:02,068 --> 01:03:04,111 Zawsze wychodzi się z założenia... 854 01:03:04,195 --> 01:03:05,864 EKSPERTKA WS. ODBUDOWY 855 01:03:05,947 --> 01:03:08,950 ...które mnie osobiście irytuje, 856 01:03:09,034 --> 01:03:10,701 że trzeba te dzieci naprawić. 857 01:03:12,328 --> 01:03:17,541 A przecież te dzieci nie są zepsute, żeby trzeba je było naprawiać. 858 01:03:18,960 --> 01:03:23,006 Najważniejsze to zapewnić im poczucie bezpieczeństwa. 859 01:03:24,214 --> 01:03:27,177 A one nie czują się bezpieczne w domu. 860 01:03:27,802 --> 01:03:30,512 W szkole też nie. 861 01:03:32,015 --> 01:03:34,017 Jak to się odbija na dzieciach? 862 01:03:34,100 --> 01:03:39,147 Wyniszcza je psychicznie i fizycznie. 863 01:03:39,480 --> 01:03:44,361 Jak mogą się uczyć, żyjąc w stanie traumy? 864 01:03:44,444 --> 01:03:46,278 W nieustannym poczuciu zagrożenia? 865 01:03:46,363 --> 01:03:49,074 Ciało nieustannie wytwarza substancje chemiczne. 866 01:03:49,157 --> 01:03:50,533 Jesteś w homeostazie. 867 01:03:50,617 --> 01:03:55,789 Nieustannie odtwarzasz traumę. Żyjesz w poczuciu zagrożenia. 868 01:03:56,831 --> 01:04:00,417 To wpływa na twój układ limbiczny, 869 01:04:00,876 --> 01:04:04,339 przez co rozwija się cukrzyca, a następnie choroby serca, 870 01:04:04,421 --> 01:04:06,424 nadciśnienie i niewydolność nerek 871 01:04:06,507 --> 01:04:10,678 oraz masa innych schorzeń, z którymi borykają się dzieci. 872 01:04:11,054 --> 01:04:14,641 Więc ich zachowanie 873 01:04:15,559 --> 01:04:19,354 jest ściśle powiązane z homeostazą. 874 01:04:22,106 --> 01:04:27,195 Każdy po tylu latach życia w traumie 875 01:04:28,404 --> 01:04:31,324 czułby złość i miał problemy behawioralne. 876 01:04:31,408 --> 01:04:36,161 Reagowałby dokładnie tak jak te dzieci. 877 01:04:36,245 --> 01:04:37,706 One niczym się nie różnią. 878 01:04:37,788 --> 01:04:41,835 Nie wymagają naprawy. Podążają za sygnałami z ciała, 879 01:04:42,626 --> 01:04:46,714 bo właśnie tak wpływa na ludzi trauma. 880 01:04:54,306 --> 01:04:55,348 Tak właśnie się czuję. 881 01:04:58,935 --> 01:05:02,313 Nie umiem nawet ubrać tego w słowa, 882 01:05:02,396 --> 01:05:05,275 ale właśnie tak się czuję. 883 01:05:13,866 --> 01:05:16,368 To mój czwarty semestr. Właśnie pracujemy. 884 01:05:16,452 --> 01:05:18,788 To jest Kwani. Przywitaj się. 885 01:05:18,872 --> 01:05:20,164 Cześć. 886 01:05:21,249 --> 01:05:23,919 To moja klasa. To Kayla. 887 01:05:24,002 --> 01:05:27,421 Wszyscy pilnie pracują. Kayla, czym się zajmujesz? 888 01:05:27,505 --> 01:05:30,133 Aby móc jakoś funkcjonować, 889 01:05:30,217 --> 01:05:35,555 tłumię w sobie trudne emocje. 890 01:05:40,434 --> 01:05:45,522 Zrozumiałem to dopiero, patrząc na moich uczniów. 891 01:05:48,651 --> 01:05:52,905 Jak widzę, z czym muszą się mierzyć... 892 01:05:55,532 --> 01:05:56,826 Serce mi się kraje. 893 01:06:02,123 --> 01:06:05,293 Nazywam się Shantrell Parker, mam szesnaście lat... 894 01:06:05,376 --> 01:06:06,753 WTEDY PIĘCIOLATKA 895 01:06:06,836 --> 01:06:08,838 ...i mieszkam w dzielnicy Algiers. 896 01:06:12,174 --> 01:06:13,510 WIADOMOŚCI LOKALNE 897 01:06:14,094 --> 01:06:20,267 Zaledwie 18-letnia Shantrell Parker i jej 20-letni partner Gavonte Lampkin 898 01:06:20,350 --> 01:06:22,435 próbowali wyjść z długów, 899 01:06:22,518 --> 01:06:27,566 kiedy zostali śmiertelnie postrzeleni i podpaleni w dzielnicy Algiers. 900 01:06:29,525 --> 01:06:33,280 Wciąż miewam wrażenie, że to był tylko sen, z którego się obudzę. 901 01:06:33,363 --> 01:06:37,199 Kewone Carto to przyjaciółka z dzieciństwa 18-letniej Shantrell Parker, 902 01:06:37,283 --> 01:06:41,912 która zginęła razem z 20-letnim Gavontem Lampkinem 29 lipca. 903 01:06:41,996 --> 01:06:44,916 Twierdzi, że Lampkin był ojcem dwójki dzieci Shantrell. 904 01:06:45,792 --> 01:06:47,919 Jak to jest być jedynaczką? 905 01:06:48,294 --> 01:06:51,797 Dostaję wszystko, o czym marzę, 906 01:06:52,173 --> 01:06:54,759 i nikt mnie nie budzi w nocy. 907 01:06:54,842 --> 01:06:57,595 Chcę studiować psychologię. 908 01:06:57,678 --> 01:07:00,974 Dlaczego akurat psychologię? 909 01:07:02,141 --> 01:07:05,853 Chcę być psycholożką i pomagać ludziom, 910 01:07:05,936 --> 01:07:08,439 bo sporo w życiu przeszłam 911 01:07:08,522 --> 01:07:11,233 i znam to uczucie, kiedy wydaje ci się, 912 01:07:11,318 --> 01:07:15,655 że nie masz znikąd wsparcia. 913 01:07:15,738 --> 01:07:18,365 Co to znaczy nie mieć znikąd wsparcia? 914 01:07:19,200 --> 01:07:23,788 To takie uczucie, że jesteś z problemem zupełnie sama. 915 01:07:23,872 --> 01:07:27,459 Nie dostajesz ciepła. Nikt cię nie kocha. 916 01:07:27,542 --> 01:07:31,213 A przecież każdy potrzebuje wsparcia w trudnych chwilach. 917 01:07:40,888 --> 01:07:45,143 W Nowym Orleanie boisz się nawet 918 01:07:45,727 --> 01:07:48,604 przejść z domu do samochodu. 919 01:07:49,772 --> 01:07:53,359 W tym mieście strach jechać samochodem, 920 01:07:54,276 --> 01:07:59,156 spać przy oknie, a nawet żyć, oddychać... 921 01:08:00,699 --> 01:08:04,370 Można od tego oszaleć. 922 01:08:04,870 --> 01:08:06,997 Wystarczy wyjechać z miasta, 923 01:08:07,082 --> 01:08:08,958 a znajomy strach mija. 924 01:08:10,125 --> 01:08:12,670 Kocham to miasto, a jednocześnie 925 01:08:14,088 --> 01:08:18,218 nigdzie indziej nie czuję takiego lęku. 926 01:08:33,065 --> 01:08:36,319 Nic tak mnie nie uspokaja, jak spędzanie czasu z rodziną. 927 01:08:36,403 --> 01:08:37,529 SHREVEPORT, LUIZJANA 928 01:08:37,611 --> 01:08:39,364 Twój cel jest po prawej stronie. 929 01:08:39,447 --> 01:08:42,866 Ostatnim razem Tina powiedziała mi, że bardzo tęskni za rodziną. 930 01:08:42,950 --> 01:08:43,951 Jesteśmy na miejscu. 931 01:08:45,411 --> 01:08:46,412 Wróciliśmy. 932 01:08:46,495 --> 01:08:49,916 Postanowiłem zaprosić wszystkich kuzynów na zjazd rodzinny. 933 01:08:50,583 --> 01:08:51,501 Cześć. 934 01:08:56,964 --> 01:08:58,090 Jak się masz, mała? 935 01:08:58,758 --> 01:09:00,175 Wszyscy tu są. 936 01:09:07,767 --> 01:09:09,435 Uznałem, że dobrze nam to zrobi. 937 01:09:13,522 --> 01:09:14,858 Tina cię ucieszy. 938 01:09:14,941 --> 01:09:16,443 - Na pewno. - Erica. 939 01:09:18,153 --> 01:09:19,945 To jak mają wszyscy na imię? 940 01:09:21,405 --> 01:09:24,284 - Nie znam... - Pyta o imiona! 941 01:09:26,369 --> 01:09:29,163 - RyRy, Kai. - Kai. 942 01:09:31,541 --> 01:09:32,833 Siemasz, brachu. 943 01:09:34,252 --> 01:09:35,170 Jak leci? 944 01:09:39,173 --> 01:09:40,257 Co tam? 945 01:09:42,594 --> 01:09:44,763 Impreza się rozkręca. 946 01:10:37,564 --> 01:10:39,233 Rozmawianie o Katrinie jest trudne. 947 01:10:39,650 --> 01:10:43,697 Trzeba się odsłonić i pokazać swoją wrażliwą stronę. 948 01:10:48,243 --> 01:10:49,327 NOWY ORLEAN 949 01:10:49,411 --> 01:10:53,122 Trzeba przyznać, że przydarzyło ci się coś przykrego. 950 01:10:59,296 --> 01:11:03,007 Tylko jak zaleczyć rany bez odsłaniania swojej wrażliwej strony? 951 01:11:08,513 --> 01:11:10,973 Od Katriny minęły całe lata. 952 01:11:12,266 --> 01:11:13,894 Tyle zdążyło się nagromadzić 953 01:11:13,976 --> 01:11:16,938 przez te lata milczenia na temat katastrofy. 954 01:11:17,022 --> 01:11:18,355 HISTORIA KREOLSKA 955 01:11:21,192 --> 01:11:23,736 Opowiedzenie o moich wspomnieniach z Katriny 956 01:11:23,819 --> 01:11:27,573 pozwoliło mi zagoić rany, 957 01:11:27,656 --> 01:11:31,118 o których istnieniu nie miałam nawet pojęcia. 958 01:11:36,999 --> 01:11:39,209 Nowy Orlean ma korzenie afrykańskie. 959 01:11:40,377 --> 01:11:43,840 Uwielbiamy gawędzić, siedzieć przy ognisku 960 01:11:44,632 --> 01:11:47,676 i przekazywać historie z pokolenia na pokolenie. 961 01:11:55,644 --> 01:11:56,936 To terapeutyczne. 962 01:11:59,773 --> 01:12:01,650 Katrina powoli staje się legendą, 963 01:12:04,903 --> 01:12:06,403 a my przekazujemy ją dalej. 964 01:12:10,532 --> 01:12:16,456 Opowiadając swoją historię, zainspirowałem innych do tego samego. 965 01:12:16,997 --> 01:12:20,252 Dodałem im otuchy i pokazałem, że nie są z tym sami. 966 01:12:22,169 --> 01:12:25,882 Żadne dziecko nie powinno tego doświadczyć. 967 01:12:30,219 --> 01:12:33,347 Próbuję się zmienić. 968 01:12:36,268 --> 01:12:39,895 Chcę lepszego życia. Marzę o założeniu rodziny. 969 01:12:41,814 --> 01:12:43,065 Jak patrzę na te filmiki... 970 01:12:43,149 --> 01:12:44,609 O, stary. 971 01:12:53,702 --> 01:12:57,873 Wyjdziesz z tego. Tylko musisz w to wierzyć. 972 01:12:59,331 --> 01:13:03,544 Chcę być najlepsza w tym, co robię. 973 01:13:05,130 --> 01:13:06,672 Chcę uczyć się nowych rzeczy, 974 01:13:07,840 --> 01:13:10,594 bo właśnie to mnie napędza. 975 01:13:12,387 --> 01:13:17,767 Mam listę celów do osiągnięcia i miejsc do zobaczenia. 976 01:13:17,851 --> 01:13:23,480 Wydoroślałam. Patrzcie na mnie. Dałam sobie radę. 977 01:13:33,408 --> 01:13:36,745 Za każdym razem, gdy słyszę nową diagnozę, 978 01:13:36,827 --> 01:13:39,497 na przykład cukrzyca, 979 01:13:39,581 --> 01:13:42,709 staram się o niej nie myśleć. 980 01:13:42,792 --> 01:13:49,257 Ale jak wyglądałoby moje życie, gdybym nie mieszkała w toksynach? 981 01:13:51,675 --> 01:13:54,471 Nie opowiadam o swojej przeszłości, 982 01:13:54,553 --> 01:13:57,432 bo nie chcę wzbudzać litości. 983 01:13:57,515 --> 01:14:01,268 Nie chcę być postrzegana jako pacjentka onkologiczna. 984 01:14:01,353 --> 01:14:05,899 Chcę, żeby ludzie umieli dostrzec mnie taką, jaka jestem, 985 01:14:05,982 --> 01:14:09,276 jaka byłam przed chorobą. 986 01:14:09,360 --> 01:14:11,196 Chcę pozostać sobą. 987 01:14:23,333 --> 01:14:25,167 ŻYJĘ PEŁNIĄ ŻYCIA 988 01:14:41,684 --> 01:14:43,811 Gdy całe twoje otoczenie 989 01:14:43,894 --> 01:14:47,190 utrudnia ci przetrwanie, 990 01:14:47,524 --> 01:14:52,194 trzeba hartu ducha, żeby mimo wszystko utrzymać się na powierzchni. 991 01:14:55,239 --> 01:14:58,575 Ale czasem hart ducha staje się narzędziem 992 01:14:58,660 --> 01:15:02,080 w rękach tych, którzy chcą utrwalić przekaz, 993 01:15:02,163 --> 01:15:03,915 że nic się nie stało, mamy siłę, 994 01:15:03,999 --> 01:15:05,916 że daliśmy radę. 995 01:15:09,337 --> 01:15:12,756 To ja mam prawo mówić, czym jest hart ducha. 996 01:15:12,840 --> 01:15:15,719 I kiedy go okazuję. Tylko ja. 997 01:15:39,659 --> 01:15:43,830 Mówi się, że Nowy Orlean został odbudowany. 998 01:15:45,080 --> 01:15:46,041 To nieprawda. 999 01:15:55,467 --> 01:15:59,803 Może i mamy hart ducha, ale ponieśliśmy nieodwracalne straty. 1000 01:17:57,963 --> 01:17:59,382 - Fajnie było? - Tak. 1001 01:17:59,466 --> 01:18:01,384 Jestem za fajny do telewizji. 1002 01:18:01,468 --> 01:18:02,677 Jasne, kochanie. 1003 01:18:44,177 --> 01:18:45,262 ZUPA YAKAMEIN 1004 01:20:44,297 --> 01:20:46,216 Napisy: Aleksandra Jaszak