1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:30,989 --> 00:00:35,285
Revolutie komt van onderuit,
vanuit de wortels, de modder.

4
00:00:37,620 --> 00:00:41,332
<i>een voor de liefde, twee voor het geld</i>
<i>het leven is gestoord, Capão</i>

5
00:00:41,416 --> 00:00:42,792
<i>ik strijd met geloof</i>

6
00:00:42,876 --> 00:00:46,337
<i>een voor de liefde, twee voor het geld</i>
<i>het leven is gestoord, Capão</i>

7
00:00:46,421 --> 00:00:47,422
<i>ik strijd met geloof</i>

8
00:00:48,006 --> 00:00:50,300
<i>als misdaad een ziekte is</i>
<i>weet ik de infectie</i>

9
00:00:50,383 --> 00:00:53,178
<i>maar ik verstoor andermans plannen niet</i>

10
00:00:53,261 --> 00:00:55,930
<i>een voor de liefde, twee voor het geld</i>

11
00:00:56,014 --> 00:00:58,308
<i>drie voor Africa</i>
<i>en vier voor onze broeders</i>

12
00:00:58,391 --> 00:01:00,769
<i>die in oorlog zijn</i>
<i>en niet bang zijn om te falen</i>

13
00:01:00,852 --> 00:01:03,480
<i>zeg wat je wil</i>
<i>alleen God kan oordelen</i>

14
00:01:04,064 --> 00:01:06,441
Film ze, film al die politieauto's, man.

15
00:01:10,153 --> 00:01:14,032
We hebben allemaal
Dr. Dre's concert gezien.

16
00:01:14,115 --> 00:01:17,118
Die gasten liepen op het podium
door het scherm…

17
00:01:17,202 --> 00:01:21,206
…als een driedimensioneel beeld.

18
00:01:21,289 --> 00:01:23,958
Een driedimensioneel beeld. Uit de ruimte.

19
00:01:25,502 --> 00:01:26,669
Het is futuristisch.

20
00:01:26,753 --> 00:01:29,380
Als we dat zien, raken we geïnspireerd.

21
00:01:29,464 --> 00:01:31,174
'Dus dat is wat er kan.

22
00:01:31,257 --> 00:01:33,301
Laten we rappen,
want daar gebeurt het.'

23
00:01:33,384 --> 00:01:34,803
En dan worden we wakker.

24
00:01:34,886 --> 00:01:35,804
Moet je dat zien.

25
00:01:38,139 --> 00:01:39,349
Dat is ons podium.

26
00:01:51,194 --> 00:01:54,823
Voor jou en degenen
die geen haaienvoer werden.

27
00:01:55,990 --> 00:01:58,660
Degenen van de andere kant
van het continent…

28
00:01:59,786 --> 00:02:02,372
…die de mislukte
trans-Atlantische overbrenging voelen.

29
00:02:05,333 --> 00:02:08,086
Voor de natuurlijk sterken.

30
00:02:09,087 --> 00:02:10,296
Dit is voor jullie.

31
00:02:13,758 --> 00:02:16,177
Doen de Racionais sociaal werk.
-Hier.

32
00:02:16,261 --> 00:02:18,513
Dit is ons sociaal werk.

33
00:02:18,596 --> 00:02:22,100
Muziek die de houding
van mensen veranderd en die ze voelen.

34
00:02:22,183 --> 00:02:24,936
<i>een, twee, drie, vier</i>

35
00:02:27,272 --> 00:02:29,732
<i>een, twee, drie, vier</i>

36
00:02:52,505 --> 00:02:53,631
MENSENVAL IN CAPÃO

37
00:02:53,715 --> 00:02:58,178
Het gewelddadigste weekend ooit.

38
00:02:58,261 --> 00:03:02,098
EEN NETFLIX-DOCUMENTAIRE

39
00:03:02,182 --> 00:03:08,188
Stop racisme. Nu.

40
00:03:11,774 --> 00:03:15,778
Toen de agenten hem benaderden,
vroegen ze niet om uitleg.

41
00:03:15,862 --> 00:03:17,989
Ze schoten slechts
met machinegeweren.

42
00:03:18,072 --> 00:03:21,242
Vermoord in de volgende slaapkamer,
tijdens zijn slaap…

43
00:03:21,326 --> 00:03:23,703
…de 23-jaar oude Wanderley…

44
00:03:23,786 --> 00:03:26,331
…waarvan Ms. Ivanda zweert
dat hij gewoon werk heeft.

45
00:03:46,976 --> 00:03:48,478
Toen kwam ik groter terug.

46
00:03:54,067 --> 00:03:55,568
São Paulo, Brazilië.

47
00:03:57,070 --> 00:03:59,739
Dit zijn de Racionais-MC's.

48
00:04:08,206 --> 00:04:11,251
<i>Capão Redondo, São Paulo, Brazilië</i>

49
00:04:12,543 --> 00:04:15,797
Zuid was in de jaren 70
nog voornamelijk platteland.

50
00:04:15,880 --> 00:04:17,882
Er was nog veel vee en paarden…

51
00:04:17,966 --> 00:04:23,721
…onverharde wegen, voetbalveldjes
en veel vliegers.

52
00:04:23,805 --> 00:04:26,432
Ik leefde van dag tot dag.

53
00:04:26,516 --> 00:04:28,226
Ik had geen doel.

54
00:04:28,309 --> 00:04:31,646
Met hoe ik toen was,
had ik het niet gemaakt.

55
00:04:31,729 --> 00:04:33,731
Ik had geen idee. Geen enkel.

56
00:04:34,524 --> 00:04:36,234
Ik was klaar om te gaan stelen.

57
00:04:38,987 --> 00:04:41,990
Ik ging naar een volledig witte school…

58
00:04:42,073 --> 00:04:44,867
…dus ze lachten
om mijn haar, mijn lippen…

59
00:04:44,951 --> 00:04:47,537
Ze hadden zelfs racistische kinderliedjes.

60
00:04:48,288 --> 00:04:50,206
Ik trok het niet als ze me uitdaagden.

61
00:04:50,290 --> 00:04:52,667
Ik was gewelddadig. Er vloeide bloed.

62
00:04:52,750 --> 00:04:56,587
<i>want mijn Barrabaz-hart</i>
<i>met te veel liefde</i>

63
00:04:56,671 --> 00:05:00,425
<i>werd in afwezigheid veroordeeld,</i>
<i>dat is de wet</i>

64
00:05:00,508 --> 00:05:03,720
<i>als ze wisten wat ik weet</i>
<i>zouden ze niet liefhebben, ha</i>

65
00:05:03,803 --> 00:05:06,347
Muziek opnemen of zingen als artiest…

66
00:05:07,098 --> 00:05:09,809
…voelde net zo ver weg
als Saturnus of Jupiter.

67
00:05:10,310 --> 00:05:13,354
Ik wist dat we uiteindelijk
gehoord zouden worden.

68
00:05:13,438 --> 00:05:14,647
Dat wist ik.

69
00:05:15,148 --> 00:05:17,900
Het was romantischer en naïever,
zo van…

70
00:05:17,984 --> 00:05:19,944
…'Ik wil dat zwarte mensen me horen.

71
00:05:20,820 --> 00:05:22,697
Ik wil dat ze me horen.

72
00:05:24,032 --> 00:05:26,701
Ik moet in hun harten komen.'
Snap je?

73
00:05:28,077 --> 00:05:29,662
Waar ik leefde was het oorlog.

74
00:05:29,746 --> 00:05:33,666
Het was het gevaarlijkste gebied in Zuid.

75
00:05:33,750 --> 00:05:36,044
Er was een bos
aan het eind van mijn straat.

76
00:05:36,711 --> 00:05:39,213
Elke dag lag daar een nieuw lijk.

77
00:05:40,131 --> 00:05:41,924
Maar er was een voetbalveld.

78
00:05:42,633 --> 00:05:46,429
Onze relatie met lijken werd natuurlijk.

79
00:05:46,512 --> 00:05:49,015
Je zag iemand die was opgehangen,
of neergeschoten…

80
00:05:49,098 --> 00:05:51,100
…die daar dagen bleef liggen.

81
00:05:53,061 --> 00:05:56,439
Zo waren de jaren 80.

82
00:06:03,154 --> 00:06:06,699
Het is een uitdaging om mensen
bewust te maken…

83
00:06:06,783 --> 00:06:10,495
…van wat er echt gebeurd.

84
00:06:12,830 --> 00:06:15,375
Mijn moeder en die
van Brown waren vrienden…

85
00:06:15,458 --> 00:06:17,710
…en kwamen allebei
in Seu Isaacs Candomblé huis.

86
00:06:17,794 --> 00:06:20,880
We werden familie…

87
00:06:20,963 --> 00:06:23,966
…ook al was het geen bloed,
sinds we klein waren.

88
00:06:24,050 --> 00:06:26,469
Sindsdien zijn we altijd samen.

89
00:06:27,053 --> 00:06:29,097
Ik kan me nog vaag herinneren…

90
00:06:29,180 --> 00:06:32,642
…dat we in de familie-achtertuin
in Santa Rita woonden in de jaren 70.

91
00:06:32,725 --> 00:06:35,895
Omdat het een Candomblé-tuin was…

92
00:06:37,355 --> 00:06:39,607
…ving de familie er mensen op.

93
00:06:39,690 --> 00:06:45,530
Als de zondagdienst voorbij was,
ging het over in samba.

94
00:06:45,613 --> 00:06:48,366
Op zondagen kookte iedereen samen
en was het vol samba.

95
00:06:48,449 --> 00:06:52,078
Dus we groeiden op omringd door muziek.

96
00:07:01,963 --> 00:07:05,675
Tijdens de jaren 80 waren er
veel gewelddadige buurten in Noord.

97
00:07:05,758 --> 00:07:07,844
Maar die waren meer achteraf.

98
00:07:07,927 --> 00:07:10,221
Toen ik in Mazzei woonde…

99
00:07:10,304 --> 00:07:13,057
…was er soms geweld, maar niet zoveel.

100
00:07:13,141 --> 00:07:17,812
De meeste feesten waren thuis.

101
00:07:17,895 --> 00:07:19,856
Dat was de cultuur, snap je?

102
00:07:19,939 --> 00:07:22,483
Er was altijd wel ergens een feest.

103
00:07:28,990 --> 00:07:31,451
Er was een saamhorigheid…

104
00:07:31,534 --> 00:07:35,288
…die 400, 500 jaar terug gaat.

105
00:07:35,371 --> 00:07:37,707
We waren samen in eerdere levens.

106
00:07:38,207 --> 00:07:41,919
Mijn familie hield van feesten,
en het was een grote familie.

107
00:07:42,003 --> 00:07:46,507
Ik woonde in Vila Mazzei,
en toen ik 14 was begon ik uit te gaan.

108
00:07:46,591 --> 00:07:50,887
Het vormde me. Ik draag het
tot op de dag van vandaag met me mee.

109
00:07:50,970 --> 00:07:54,557
Zo leerde ik muziek kennen…

110
00:07:54,640 --> 00:07:58,102
…de straat, de wereld, het leven.

111
00:07:58,186 --> 00:08:00,229
Ik ontmoette KL Jay ook in Mazzei.

112
00:08:00,771 --> 00:08:04,650
Hij was omringd door publiek,
KL Jay danste in het midden.

113
00:08:04,734 --> 00:08:08,321
Hij had zelfs van dat Ray Parker-haar,
zoals Michael Jackson.

114
00:08:08,404 --> 00:08:10,490
Hij was toen al een legende.

115
00:08:10,573 --> 00:08:13,367
<i>via breakdance vormden we een pact</i>

116
00:08:13,451 --> 00:08:16,078
<i>een ander duo uit São Paulo probeert het</i>

117
00:08:16,162 --> 00:08:18,539
<i>door de duisternis</i>
<i>en de avondnevel</i>

118
00:08:18,623 --> 00:08:21,626
<i>we ontdekten het medicijn</i>
<i>dat het gif bevatte</i>

119
00:08:22,376 --> 00:08:26,005
Ik zie het in de ogen van mensen
als ze een concert verlaten.

120
00:08:27,173 --> 00:08:31,761
Onze missie hier is mensen
zich goed en opgewekt te laten voelen.

121
00:08:34,805 --> 00:08:36,933
Het is krachtig, het is een missie.

122
00:08:37,016 --> 00:08:39,602
We willen een missie voltooien.

123
00:08:39,685 --> 00:08:41,145
Via muziek.

124
00:08:46,692 --> 00:08:47,652
We rapten vet.

125
00:08:47,735 --> 00:08:50,446
Weet je nog die video
in dat huis van die witte gast?

126
00:08:50,530 --> 00:08:52,740
Edi Rock en ik komen uit Noord.

127
00:08:52,823 --> 00:08:54,408
Bruin en blauw uit Zuid.

128
00:08:54,492 --> 00:08:56,077
Vette beat.

129
00:08:56,160 --> 00:08:58,538
Hoe ging je naar het centrum? Met de bus?

130
00:08:58,621 --> 00:09:02,041
Er was geen metro toen.
-Bus tot Praça da Bandeira.

131
00:09:02,124 --> 00:09:03,125
Bus, metro, weer bus.

132
00:09:03,209 --> 00:09:06,671
De bus naar Praça da Bandeira,
dan de metro naar Santana…

133
00:09:06,754 --> 00:09:07,838
We vertrokken daar.

134
00:09:08,839 --> 00:09:09,674
Capão.

135
00:09:10,258 --> 00:09:14,011
Het duurde anderhalf uur
om met de bus in het centrum te komen.

136
00:09:14,095 --> 00:09:16,764
Het was echt een reis,
bijna een spirituele reis.

137
00:09:16,847 --> 00:09:22,436
Je ging van een plek met armoede
naar een plek met alle lichten aan.

138
00:09:26,315 --> 00:09:30,653
Naar het centrum gaan
als je platzak bent…

139
00:09:30,736 --> 00:09:34,615
…als je met honger in de bus zit,
het is alsof de lichten je voeden.

140
00:09:35,700 --> 00:09:37,034
En de etalages.

141
00:09:37,910 --> 00:09:39,704
De etalages, de kleren.

142
00:09:40,538 --> 00:09:45,209
We gingen naar de platenwinkels
om de posters en covers te zien.

143
00:09:46,335 --> 00:09:48,588
Of de sneakers van dat moment.

144
00:09:48,671 --> 00:09:51,090
Man, Galeria was net Harlem.

145
00:09:51,757 --> 00:09:54,051
De nummers, de kapperszaken…

146
00:09:54,844 --> 00:09:55,970
…de platenwinkels.

147
00:09:56,929 --> 00:10:02,602
Al de gebaren en rituelen
van de zwarte jeugd.

148
00:10:02,685 --> 00:10:06,439
Daar identificeerden we ons echt mee.
Het was prachtig om te zien.

149
00:10:09,108 --> 00:10:11,694
Naar het centrum gaan
was alsof je naar New York ging.

150
00:10:12,278 --> 00:10:15,823
Zwarte mensen van elke buurt,
Noord, Zuid, Oost.

151
00:10:17,450 --> 00:10:20,161
We gingen naar de dansfeesten.

152
00:10:20,244 --> 00:10:23,539
We verlieten Zuid
om naar een dansfeest te gaan.

153
00:10:24,373 --> 00:10:26,125
Ik wilde er middenin zijn.

154
00:10:26,208 --> 00:10:30,046
Ze draaiden geweldige muziek,
overal zwarte mensen, geweldig.

155
00:10:30,963 --> 00:10:33,257
We begonnen ons eigen team.

156
00:10:34,008 --> 00:10:34,925
KL Jay en ik.

157
00:10:35,843 --> 00:10:38,596
We speelden in de buurt
wat we op de feesten hoorden.

158
00:10:38,679 --> 00:10:41,015
We brachten het centrum naar onze buurt.

159
00:10:41,599 --> 00:10:45,895
De teams hadden een traditie
om internationale groepen over te brengen.

160
00:10:45,978 --> 00:10:49,315
De eerste keer dat ik zoiets zag,
zoals Kool Moe Dee…

161
00:10:49,398 --> 00:10:51,859
…dacht ik: wauw, dat kunnen wij ook.

162
00:10:51,942 --> 00:10:56,781
Je zingt een ritme
terwijl een dj platen scratcht.

163
00:10:56,864 --> 00:11:02,203
Rapmuziek, mijn rapmuziek,
leerde ik kennen in '88, '87…

164
00:11:03,037 --> 00:11:04,288
Ik was 17.

165
00:11:05,414 --> 00:11:08,876
Ik werkte in een magazijn
op Brigadeiro Luís Antônio Avenue.

166
00:11:08,959 --> 00:11:10,294
We losten vrachtwagens.

167
00:11:11,045 --> 00:11:14,465
Als die laat waren, schreef ik.

168
00:11:14,548 --> 00:11:16,342
Ik was een kantoorhulp…

169
00:11:16,425 --> 00:11:19,970
…en ik stapte uit op São Bento
als ik naar mijn werk ging.

170
00:11:20,054 --> 00:11:21,972
Veel namen kwamen van daar.

171
00:11:22,056 --> 00:11:27,103
Thaíde, DJ Hum,
MC Jack, Backspin, Os Gêmeos…

172
00:11:27,186 --> 00:11:31,774
São Bento was de ontmoetingsplek
voor Braziliaanse hiphop.

173
00:11:32,358 --> 00:11:34,694
Kijk hoe krachtig die plek was.

174
00:11:35,736 --> 00:11:38,114
Nu hoor je…

175
00:11:38,197 --> 00:11:42,993
…twee uur met de beste muziek
uit São Paulo, met het Zimbabwe-team.

176
00:11:43,077 --> 00:11:46,497
De muziek van de mensen.

177
00:11:47,623 --> 00:11:51,502
We waren in São Bento op een dag.
Er kwam een gast die vroeg:

178
00:11:51,585 --> 00:11:54,588
'Wie zijn die gasten uit Capão
die zeggen dat ze kunnen zingen?'

179
00:11:54,672 --> 00:11:55,756
Ik zei: 'Dat ben ik.'

180
00:11:58,968 --> 00:12:01,804
Hij vroeg het,
ik zei nooit dat ik goed was.

181
00:12:01,887 --> 00:12:06,100
'Er is een rapcompetitie.
Laten we ons aanmelden.

182
00:12:06,183 --> 00:12:08,269
Laten we meedoen.'

183
00:12:08,352 --> 00:12:11,021
'Wat wordt onze naam?'
-'We verzinnen er een.'

184
00:12:11,105 --> 00:12:14,024
We kwamen met B. B Boys
en meldden ons aan.

185
00:12:14,108 --> 00:12:16,736
We rapten twee keer
en wonnen de competitie.

186
00:12:17,236 --> 00:12:20,781
Verdomme, we kwamen
voor het eerst en wonnen.

187
00:12:20,865 --> 00:12:23,826
B punt B Boys, snap je? B. B Boys.

188
00:12:25,661 --> 00:12:28,497
Bad Black Boys. Wat dacht je dan, man?

189
00:12:29,081 --> 00:12:30,666
We waren 17.

190
00:12:31,792 --> 00:12:34,253
<i>B. B Boys is onze naam</i>
<i>we zijn de B. B Boys</i>

191
00:12:34,336 --> 00:12:36,380
<i>Hiphop is onze dans</i>
<i>en rap onze stem</i>

192
00:12:36,464 --> 00:12:38,591
<i>we kwamen uit de underground</i>
<i>wie had het gedacht</i>

193
00:12:38,674 --> 00:12:41,051
<i>dit is Braziliaanse buitenwijk</i>
<i>geen Amerikaanse getto</i>

194
00:12:41,135 --> 00:12:42,970
<i>alles kan gebeuren</i>
<i>niemand ontkomt eraan</i>

195
00:12:43,053 --> 00:12:45,264
<i>we moorden en sterven</i>
<i>zonder reden, ja</i>

196
00:12:45,347 --> 00:12:47,516
We kwamen bij Edifício Copan terecht.

197
00:12:47,600 --> 00:12:52,062
Toen we aankwamen nam er een groep op
en waren Edi Rock en KL Jay daar.

198
00:12:53,314 --> 00:12:56,150
'Alles goed, DJ.' Ik weet het nog precies.

199
00:12:56,233 --> 00:12:59,361
Hij week terug, zo.
Wij waren tuig uit Zuid.

200
00:13:00,738 --> 00:13:02,198
Kleber was altijd heel discreet.

201
00:13:02,281 --> 00:13:04,325
'Mijn naam is Edi…'
En hij deed: 'Rock.'

202
00:13:05,659 --> 00:13:08,871
'Mijn naam is Edi'
en dan scratchte Kleber 'rock'.

203
00:13:09,747 --> 00:13:14,752
'Dat is vet. Dat is gestoord.
Dat is New York-stijl, man.'

204
00:13:15,377 --> 00:13:17,922
We werden hun fans.

205
00:13:19,340 --> 00:13:21,550
<i>mijn naam is Edi Rock</i>
<i>en ik laat je zien</i>

206
00:13:21,634 --> 00:13:23,761
<i>rap is een kunstvorm</i>
<i>en daarom zing ik</i>

207
00:13:23,844 --> 00:13:26,222
<i>dus zet je radio harder en luister</i>

208
00:13:26,305 --> 00:13:28,849
<i>naar wat ik ga zeggen</i>
<i>je vindt het zeker geweldig</i>

209
00:13:32,478 --> 00:13:35,272
We besloten te fuseren…

210
00:13:35,898 --> 00:13:40,069
…de B. B Boys, Brown en Blue
en Edi Night en KL Night…

211
00:13:40,611 --> 00:13:42,738
…Edi Rock en KL Jay.

212
00:13:42,822 --> 00:13:44,990
We brachten veel tijd door samen.

213
00:13:54,124 --> 00:13:55,417
Ik ontmoette Milton Sales…

214
00:13:55,501 --> 00:13:59,338
…die een belangrijk onderdeel is
van onze geschiedenis.

215
00:13:59,421 --> 00:14:01,632
Hij was onderdeel…

216
00:14:03,050 --> 00:14:05,344
…van onze voorgeschiedenis.

217
00:14:06,887 --> 00:14:08,347
Voor we de Racionais waren.

218
00:14:08,931 --> 00:14:11,517
Milton was verantwoordelijk
voor de ontmoeting…

219
00:14:12,101 --> 00:14:14,770
…van KL Jay, Edi Rock, Brown en Blue.

220
00:14:14,854 --> 00:14:18,190
Dat was de eerste keer
dat ik mijn stem op een opname hoorde.

221
00:14:18,274 --> 00:14:21,861
Hij was een grote Bob Marley-fan,
en hij managede eerder een reggaeband.

222
00:14:21,944 --> 00:14:23,153
MILTON SALES
MUZIEKACTIVIST

223
00:14:23,237 --> 00:14:27,908
Hij was er zeker van dat wij
de Braziliaanse Bob Marley waren…

224
00:14:28,450 --> 00:14:30,703
…die het over de levens
van onze mensen hadden.

225
00:14:30,786 --> 00:14:35,457
Als hij het oneens was met onze politiek,
dan stelde hij dat ter sprake.

226
00:14:36,417 --> 00:14:38,377
Hij wees ons in de juiste richting.

227
00:14:38,460 --> 00:14:43,507
'Praat hierover, want het is nodig
en niemand heeft het erover.

228
00:14:43,591 --> 00:14:49,305
Je hebt ritme, je bent goed met een beat.
Gebruik dat om de mensen te verdedigen.'

229
00:14:50,764 --> 00:14:55,644
Ik had niet eens warm water.
Hoe kon ik de mensen verdedigen?

230
00:14:56,228 --> 00:14:58,606
<i>stomme racisten, laat ons met rust</i>

231
00:14:58,689 --> 00:15:01,191
<i>omdat de arme families</i>
<i>het niet meer aankunnen</i>

232
00:15:01,275 --> 00:15:04,320
<i>we weten het allemaal en ze vrezen het</i>

233
00:15:04,403 --> 00:15:06,989
<i>de onverschilligheid die heerst</i>
<i>jegens degenen in nood</i>

234
00:15:07,072 --> 00:15:08,115
<i>ze komen</i>

235
00:15:08,198 --> 00:15:10,492
<i>met autoriteit</i>
<i>en altijd vooroordelen</i>

236
00:15:10,576 --> 00:15:13,037
<i>en opeens wordt onze ruimte</i>

237
00:15:13,120 --> 00:15:15,998
<i>een levende hel</i>
<i>en hoe kunnen we onze rechten opeisen</i>

238
00:15:16,081 --> 00:15:18,918
<i>als we slechts burgers zijn</i>
<i>en zij het systeem</i>

239
00:15:19,001 --> 00:15:21,503
<i>disinformatie is ons grote probleem</i>

240
00:15:21,587 --> 00:15:24,798
<i>maar zelfs dan proberen we gelijk te zijn</i>

241
00:15:26,842 --> 00:15:29,762
<i>domme racisten, laat ons met rust</i>

242
00:15:30,346 --> 00:15:33,140
Rap haalde me uit Capão.

243
00:15:33,223 --> 00:15:34,683
Ik had werk ver ervandaan.

244
00:15:34,767 --> 00:15:38,687
KL Jay woonde in Noord,
dus we sliepen in zijn huis.

245
00:15:38,771 --> 00:15:40,898
Dat heeft misschien onze levens gered.

246
00:15:42,566 --> 00:15:43,400
Snap je?

247
00:15:43,901 --> 00:15:47,112
Capão had niets te bieden toen.

248
00:15:47,196 --> 00:15:50,783
Niks meer dan modder en moordpartijen.

249
00:15:51,283 --> 00:15:52,660
BEGRAAFPLAATS S. LUÍS

250
00:16:03,337 --> 00:16:05,839
Brown en ik begonnen samen te werken.

251
00:16:05,923 --> 00:16:07,383
Hij was werkloos.

252
00:16:07,466 --> 00:16:12,346
Ik was kantoorbediende bij een bedrijf
in de stad, hij werd mijn collega.

253
00:16:12,429 --> 00:16:14,932
We zagen elkaar elke dag.

254
00:16:16,558 --> 00:16:18,852
We kregen een uitnodiging van Zimbabwe.

255
00:16:19,895 --> 00:16:22,398
Ze nodigden Edi Rock uit, en ik ging mee.

256
00:16:22,481 --> 00:16:26,318
Zimbabwe had een feestnetwerk
in de lokale buurt.

257
00:16:26,402 --> 00:16:28,570
We noemden ze Bailes Black toen…

258
00:16:28,654 --> 00:16:32,866
…omdat 90% van het clientèle zwart was.

259
00:16:32,950 --> 00:16:35,202
Misschien 99% zelfs.

260
00:16:35,285 --> 00:16:39,289
Na een tijd begonnen we
te groeien en uit te breiden…

261
00:16:39,832 --> 00:16:42,918
…tot op het punt
dat we live artiesten nodig hadden…

262
00:16:44,253 --> 00:16:45,587
…want die hadden we niet.

263
00:16:45,671 --> 00:16:48,340
We moesten Carlos Zafé halen,
die uit Rio kwam…

264
00:16:48,841 --> 00:16:51,301
…Banda Black Rio, uit Rio…

265
00:16:51,385 --> 00:16:53,387
…Tim Maia, uit Rio…

266
00:16:53,470 --> 00:16:58,308
Als we een platenlabel hadden,
konden we onze eigen mensen laten zien.

267
00:16:58,392 --> 00:17:00,978
We wilden de Braziliaanse Motown zijn.

268
00:17:01,478 --> 00:17:04,982
Alleen zwarte muziek,
alleen zwarte mensen.

269
00:17:05,065 --> 00:17:07,651
We brachten
het compilatiealbum <i>Consciência Black </i>uit.

270
00:17:07,735 --> 00:17:09,361
Het had meerdere MC's…

271
00:17:09,445 --> 00:17:12,406
…en degene die het beste was
zou een eigen LP krijgen.

272
00:17:12,489 --> 00:17:16,869
KL Jay kwam aan met een James Brown-plaat.

273
00:17:16,952 --> 00:17:20,664
Hij sampelde
een geweldig James Brown-nummer…

274
00:17:21,165 --> 00:17:22,291
…en ik rapte erover.

275
00:17:22,374 --> 00:17:28,589
Toen ik rapte, was iedereen
onder de indruk. ' Vet man. Echt getto.'

276
00:17:28,672 --> 00:17:31,425
De jongens van Zimbabwe kregen de tape…

277
00:17:31,508 --> 00:17:33,594
…en ze wisten niet eens wie er zong.

278
00:17:33,677 --> 00:17:35,387
'Wie zingt dit?'

279
00:17:35,471 --> 00:17:37,181
'O, die jongens van…'
-'Wie?'

280
00:17:37,264 --> 00:17:41,894
<i>wij zijn de Racionais MC's. Ice Blue,</i>
<i>Mano Brown, KL Jay en ik, Edi Rock</i>

281
00:17:41,977 --> 00:17:43,520
<i>alles goed, Mano Brown</i>

282
00:17:43,604 --> 00:17:46,690
<i>niet echt man, wie brengt</i>
<i>de onschuldige slachtoffers terug</i>

283
00:17:46,774 --> 00:17:50,110
<i>maar het leven gaat verder</i>
<i>wat maakt het uit, wie geeft er wat om</i>

284
00:17:50,694 --> 00:17:52,946
<i>de maatschappij</i>
<i>gooit toch de deur dicht</i>

285
00:17:53,030 --> 00:17:54,907
<i>hoe gaat het, Ice Blue</i>
<i>paniek</i>

286
00:17:54,990 --> 00:17:56,533
GEWELD HEERST IN SAO PAULO'S ZUID

287
00:17:56,617 --> 00:17:59,328
<i>wanneer de dag donker wordt</i>

288
00:17:59,411 --> 00:18:01,663
<i>weten alleen degenen die er zijn</i>
<i>wat er gebeurt</i>

289
00:18:01,747 --> 00:18:04,041
<i>het lijkt</i>
<i>alsof onverschilligheid altijd wint</i>

290
00:18:04,124 --> 00:18:06,794
<i>en we zijn helemaal alleen</i>
<i>niemand wil onze stem horen</i>

291
00:18:06,877 --> 00:18:08,712
<i>gevuld met redenen</i>
<i>gemeten in vuisten</i>

292
00:18:08,796 --> 00:18:11,173
<i>zonder getuigen</i>

293
00:18:11,256 --> 00:18:14,051
<i>en geloof maar</i>
<i>dat de waarheid achterwege blijft</i>

294
00:18:14,134 --> 00:18:16,303
<i>want wie garandeerd mijn toekomst</i>

295
00:18:16,386 --> 00:18:19,139
Verdomme, <i>Pânico na Zona Sul</i>
had het over de ordetroepen.

296
00:18:19,223 --> 00:18:21,975
Niemand zei het.
Iedereen wist het, maar niemand zei het.

297
00:18:22,059 --> 00:18:24,853
Maar <i>Pânico na Zona Sul</i>
stelde het aan de kaak.

298
00:18:25,437 --> 00:18:28,524
Dat is echt moedig.

299
00:18:29,024 --> 00:18:30,526
En het sprak rechtstreeks.

300
00:18:30,609 --> 00:18:33,278
<i>wrekers, zo noemen ze zich</i>

301
00:18:33,362 --> 00:18:36,073
<i>ze moordden en vernederen</i>
<i>en schieten lukraak</i>

302
00:18:36,156 --> 00:18:38,492
<i>en de politie toont geen wil</i>

303
00:18:38,575 --> 00:18:41,245
<i>om de waarheid te onderzoeken</i>

304
00:18:41,328 --> 00:18:42,996
<i>omdat het ongemakkelijk is</i>

305
00:18:43,080 --> 00:18:46,083
<i>waarom zouden ze degenen helpen</i>
<i>die ze als delinquent zien</i>

306
00:18:46,166 --> 00:18:48,710
<i>dus het verhaal gaat ononderbroken verder</i>

307
00:18:48,794 --> 00:18:51,171
<i>paniek in Zuid volhardt</i>

308
00:18:51,255 --> 00:18:52,923
<i>paniek in Zuid</i>

309
00:18:53,757 --> 00:18:55,175
<i>paniek in Zuid</i>

310
00:18:55,968 --> 00:18:57,553
<i>paniek in Zuid</i>

311
00:19:00,764 --> 00:19:02,015
Noem het een splitsing.

312
00:19:02,099 --> 00:19:03,600
BEPERKTE OPLAGE
CRIMINELE MASTER

313
00:19:05,060 --> 00:19:06,895
Als Atom Ant.

314
00:19:06,979 --> 00:19:11,024
Klein en onbekend, maar sterk.

315
00:19:11,108 --> 00:19:12,860
Veel mensen…

316
00:19:13,902 --> 00:19:15,404
…begonnen op te letten.

317
00:19:24,037 --> 00:19:26,790
Het was een natuurlijke samenkomst.

318
00:19:26,874 --> 00:19:30,210
We deelden hetzelfde verlangen…

319
00:19:30,294 --> 00:19:33,672
…om krachtige muziek te maken
waar de mensen naar konden luisteren.

320
00:19:33,755 --> 00:19:37,009
In die tijd, zodat de getto luisterde,
dat zwarte mensen luisterden…

321
00:19:37,092 --> 00:19:40,971
…voor de vervolgden, de onderdrukten.

322
00:19:41,638 --> 00:19:46,226
Ik voelde me vaak schuldig
dat ik niet uit de favela kwam.

323
00:19:46,310 --> 00:19:51,106
Het was een opluchting toen ik ontdekte
dat Jorge Ben dat ook niet was.

324
00:19:56,737 --> 00:19:59,698
Dit is ons ding.

325
00:20:01,742 --> 00:20:03,952
Zuid is van ons.

326
00:20:06,663 --> 00:20:08,624
We gingen naar Mrs. Maria…

327
00:20:08,707 --> 00:20:11,001
…om te oefenen bij Klebers.

328
00:20:11,084 --> 00:20:12,628
Ze had haar handen vol aan ons.

329
00:20:12,711 --> 00:20:13,629
KL JAY'S MOEDER

330
00:20:13,712 --> 00:20:15,964
We maakten veel lawaai, de hele dag lang.

331
00:20:18,008 --> 00:20:22,429
Zimbabwe bood aan een LP op te nemen.

332
00:20:22,512 --> 00:20:24,514
Het duurde te lang
voordat dat album uitkwam.

333
00:20:24,598 --> 00:20:27,267
Toen dat eindelijk lukte,
was de groep verzwakt.

334
00:20:27,809 --> 00:20:31,146
We hadden optredens,
maar dat was niet goed genoeg voor mij…

335
00:20:31,230 --> 00:20:32,731
…omdat ik een kind had.

336
00:20:32,814 --> 00:20:36,526
Ik had twee broers, betaalde huur.

337
00:20:36,610 --> 00:20:39,696
En ik nam ontslag,
maar de plaat was nog niet uit.

338
00:20:40,906 --> 00:20:41,740
Verdomme.

339
00:20:42,658 --> 00:20:46,161
De plaat kwam maar niet uit.

340
00:20:47,704 --> 00:20:52,000
Er gebeurde niets.
Ik had geen werk, ik had niets.

341
00:20:52,084 --> 00:20:56,296
Op een dag komt Serafim met die plaat,
<i>Holocausto Urbano</i>, in zijn handen.

342
00:20:56,380 --> 00:20:57,589
Hij zei: ' Hier is hij.'

343
00:20:58,090 --> 00:21:03,220
Verdomme. We omhelsden elkaar
en zeiden: 'Hij is eindelijk uit.'

344
00:21:03,303 --> 00:21:06,098
<i>Holocausto Urbano </i>is uit.

345
00:21:09,643 --> 00:21:12,271
De nummers waren nog agressiever.

346
00:21:12,354 --> 00:21:16,275
Het was niet de bedoeling,
maar het was de tijd ervoor.

347
00:21:16,358 --> 00:21:19,444
Het was een snik
die vastzat in onze kelen.

348
00:21:19,528 --> 00:21:22,364
<i>ik ga je zeggen waarom de wereld zo is</i>

349
00:21:22,447 --> 00:21:24,825
<i>het kan beter zijn</i>
<i>maar het is zo slecht</i>

350
00:21:24,908 --> 00:21:27,661
<i>het is zwaar, het leven is moeilijk</i>

351
00:21:27,744 --> 00:21:29,204
<i>we zoeken een echte reden</i>

352
00:21:29,288 --> 00:21:31,540
<i>maar niemand die het weet</i>
<i>moeilijk</i>

353
00:21:32,207 --> 00:21:33,292
<i>moeilijke tijden</i>

354
00:21:35,419 --> 00:21:36,378
<i>KL Jay</i>

355
00:21:37,462 --> 00:21:38,338
<i>moeilijke tijden</i>

356
00:21:38,422 --> 00:21:40,132
Er begonnen dingen te gebeuren…

357
00:21:40,215 --> 00:21:43,719
…zoals Brown die
met mijn nicht Eliane trouwde.

358
00:21:48,015 --> 00:21:52,936
Er was een albumrelease-feest,
en we namen de bus terug.

359
00:21:53,520 --> 00:21:56,398
We gingen via Largo 13 de Maio…

360
00:21:56,898 --> 00:22:00,610
…en iedereen was heel blij. Zo blij.

361
00:22:01,194 --> 00:22:04,531
We stapten uit zonder te betalen
voor het buskaartje. We liepen.

362
00:22:05,449 --> 00:22:07,159
De chauffeur riep ons.

363
00:22:07,659 --> 00:22:09,161
We liepen in stilte weg.

364
00:22:09,244 --> 00:22:11,705
Zodra we ver weg waren,
stopte de politie ons.

365
00:22:11,788 --> 00:22:14,291
De chauffeur had ze gebeld
en ze kwamen heel snel.

366
00:22:14,791 --> 00:22:16,501
We moesten tegen de muur staan.

367
00:22:16,585 --> 00:22:19,004
We werden hard geslagen.

368
00:22:19,087 --> 00:22:21,631
Hard geslagen.

369
00:22:21,715 --> 00:22:23,884
Vooral Blue en Brown.

370
00:22:23,967 --> 00:22:29,765
De agent liet Brown tegen de muur staan
en toen hij bukte…

371
00:22:29,848 --> 00:22:35,103
…sloeg hij hem tussen zijn benen,
met zijn vuist van onder.

372
00:22:36,938 --> 00:22:40,442
Ik werd achterlangs geboeid.
De agent sloeg me in mijn gezicht.

373
00:22:40,525 --> 00:22:41,443
Ik was geboeid.

374
00:22:43,528 --> 00:22:46,490
Toen zei de agent:

375
00:22:47,115 --> 00:22:51,495
'Je wordt gearresteerd.
Jullie meiden kunnen naar huis.'

376
00:22:51,578 --> 00:22:53,246
Ik zei: 'Ik ga niet.'

377
00:22:53,330 --> 00:22:59,044
Ik wist zeker dat als ik daar wegging,
ze vermoord zouden worden.

378
00:22:59,127 --> 00:23:03,882
Het was buitensporig.
Iedereen was verontwaardigd.

379
00:23:03,965 --> 00:23:08,220
Je brengt een plaat uit,
en op weg naar huis slaan ze je in elkaar.

380
00:23:08,303 --> 00:23:13,266
Onze teksten hadden het al
over protesteren en stedelijke problemen.

381
00:23:13,350 --> 00:23:17,312
Het was verzet en confrontatie…

382
00:23:17,396 --> 00:23:23,985
…tegen alle onderdrukking waar we
onder leden zelfs na het dictatorschap.

383
00:23:29,157 --> 00:23:32,619
De jaren 80 waren vreselijk
voor de Braziliaanse zwarte mensen.

384
00:23:32,702 --> 00:23:37,457
VAN 1970 TOT 1980
NAM DE WITTE BEVOLKING AF VAN 61% NAAR 55%

385
00:23:37,541 --> 00:23:41,420
IN TIEN JAAR NAM DE ZWARTE BEVOLKING TOE
VAN 28% NAAR 38%

386
00:23:41,503 --> 00:23:45,549
ALS DIE LIJN WORDT DOORGETROKKEN
KAN DE ZWARTE BEVOLING IN 2000 60% ZIJN

387
00:23:45,632 --> 00:23:50,971
EN DE BRAZILIAANSE POLITIEK BEHEERSEN
OP ALLE BELANGRIJKE POSITIES

388
00:23:51,054 --> 00:23:52,889
WE MOETEN MET ANTICONCEPTIE STARTEN

389
00:23:52,973 --> 00:23:55,016
Gestoord, toch?

390
00:23:55,767 --> 00:23:58,103
Ze brachten een verklaring uit…

391
00:23:58,186 --> 00:24:04,109
…dat zwarte vrouwen geen kinderen mogen
omdat we anders een meerderheid worden.

392
00:24:04,192 --> 00:24:06,361
En zo de macht grijpen.

393
00:24:06,445 --> 00:24:08,822
BEHEERSING ZWART REPRODUCTIECIJFER

394
00:24:08,905 --> 00:24:10,824
Het was de uitroeiing van die tijd.

395
00:24:11,366 --> 00:24:15,120
Een nieuwe democratie werd geboren,
hoewel die niet echt bestond.

396
00:24:15,745 --> 00:24:20,041
Die werd geboren in een overgang
van de gebalde vuist van het leger…

397
00:24:20,542 --> 00:24:22,919
…samen met een economische crisis.

398
00:24:25,964 --> 00:24:29,593
Het soort racisme in Brazilië
is het soort dat zwarte mensen uitholt.

399
00:24:30,093 --> 00:24:31,678
Er was zelfs geen haat meer.

400
00:24:31,761 --> 00:24:35,765
En haat kan een nuttige emotie zijn
tijdens een oorlog, snap je?

401
00:24:36,349 --> 00:24:39,436
Haat voelen is iets,
maar niks voelen is iets anders.

402
00:24:40,395 --> 00:24:42,647
Zodra we ambitieus werden over rap…

403
00:24:42,731 --> 00:24:45,442
…werden we een met Public Enemy…

404
00:24:45,525 --> 00:24:48,987
…ook al wisten ze niet van ons.

405
00:24:49,613 --> 00:24:50,489
Snap je?

406
00:24:52,908 --> 00:24:54,868
Waar zij zijn, wil ik ook zijn…

407
00:24:54,951 --> 00:24:57,287
…zelfs al is het van ver, of in gedachten.

408
00:24:57,787 --> 00:25:01,625
Er kwamen namen voorbij,
zoals Malcolm X en zo.

409
00:25:01,708 --> 00:25:05,962
We wilden meer weten over die dingen.
Dus ik ging naar een Black Power-feest.

410
00:25:06,046 --> 00:25:09,174
En daarna begonnen
andere rappers ook te gaan.

411
00:25:10,050 --> 00:25:12,802
We moesten twee dingen samenbrengen…

412
00:25:12,886 --> 00:25:15,639
…die gerelateerd maar gescheiden waren.

413
00:25:15,722 --> 00:25:17,974
De georganiseerde zwarte beweging…

414
00:25:18,058 --> 00:25:19,100
TEGEN RASDISCRIMINATIE

415
00:25:19,184 --> 00:25:22,062
…met opgeleide zwarte mensen
die zich bewust waren van dingen…

416
00:25:22,145 --> 00:25:26,107
…maar geen toegang hadden tot de
zwarte jeugd die niet bewust was.

417
00:25:26,191 --> 00:25:28,485
Racionais had toegang
tot deze jonge mensen.

418
00:25:28,568 --> 00:25:30,070
REKEN MAAR

419
00:25:30,153 --> 00:25:32,030
Toen begonnen er dingen te gebeuren.

420
00:25:32,948 --> 00:25:38,161
Er werd een mars georganiseerd
om zwarte mensen samen te brengen…

421
00:25:38,245 --> 00:25:42,249
…en er gingen geruchten
dat er ook skinheads zouden komen…

422
00:25:42,332 --> 00:25:43,625
…die wilden vechten.

423
00:25:43,708 --> 00:25:46,503
We waren bij Geledés,
en iedereen was doodsbang.

424
00:25:46,586 --> 00:25:47,462
ZWARTE VRIJE MENSEN

425
00:25:48,588 --> 00:25:50,632
'Dit is niet goed,
het kan niet doorgaan…'

426
00:25:50,715 --> 00:25:51,967
'Wat?

427
00:25:53,718 --> 00:25:56,888
Wacht even. We gaan naar onze buurt
en we zijn zo terug.'

428
00:25:56,972 --> 00:26:01,101
We kwamen gewapend terug en zeiden:
'Ga door met de mars, we komen.

429
00:26:01,726 --> 00:26:05,438
Eens zien of die kaalkoppen
zich durven te laten zien. Ze gaan eraan.

430
00:26:05,522 --> 00:26:09,401
Twee families kwamen samen,
de politieke zwarte beweging…

431
00:26:09,484 --> 00:26:11,653
…en die nieuwe gasten die zongen.

432
00:26:13,196 --> 00:26:15,073
<i>bekrompen</i>
<i>bekrompen</i>

433
00:26:15,574 --> 00:26:18,243
<i>je luistert niet naar mij</i>
<i>of begrijpt niet wat ik zeg</i>

434
00:26:18,326 --> 00:26:21,955
<i>ik probeer je te waarschuwen</i>
<i>je noemt me een domme neger</i>

435
00:26:22,038 --> 00:26:24,958
<i>primitief en boos</i>
<i>je weet het</i>

436
00:26:25,750 --> 00:26:28,378
<i>er wordt valsgespeeld met deze kaarten</i>

437
00:26:28,461 --> 00:26:34,134
<i>er zijn twee uitwegen</i>
<i>bewust zijn of verdrinken in je apathie</i>

438
00:26:34,217 --> 00:26:36,219
<i>kies je pad</i>
<i>een virus minder</i>

439
00:26:36,303 --> 00:26:40,015
<i>wees een ware, pure,</i>
<i>geïnformeerde zwarte man</i>

440
00:26:40,098 --> 00:26:43,143
<i>of een gewone bekrompen broeder</i>

441
00:26:44,352 --> 00:26:45,437
KIES JE PAD

442
00:26:45,520 --> 00:26:46,605
<i>bekrompen broeder</i>

443
00:26:46,688 --> 00:26:49,649
<i>bekrompen broeder</i>
<i>een virus minder</i>

444
00:26:50,483 --> 00:26:52,986
<i>een virus minder</i>
<i>kies je pad</i>

445
00:26:55,614 --> 00:26:59,159
We wisten niet eens
dat de Racionais iets zouden worden…

446
00:26:59,242 --> 00:27:02,203
…hoe het gevecht ging,
of wie onze tegenstander was.

447
00:27:02,287 --> 00:27:03,913
Het was iedereen.

448
00:27:03,997 --> 00:27:06,416
Zelfs onze eigen onwetendheid
was onze tegenstander.

449
00:27:06,499 --> 00:27:10,420
We wisten ons doel niet, onervarenheid.
Alles was onze tegenstander.

450
00:27:11,004 --> 00:27:12,547
Hiermee rekening houdend…

451
00:27:12,631 --> 00:27:15,216
…is het best wel fenomenaal
dat we dat alles deden.

452
00:27:15,300 --> 00:27:18,762
De<i> orisha's </i>moeten ingegrepen hebben.

453
00:27:18,845 --> 00:27:20,972
Wij waren niet slim genoeg
om dat te doen.

454
00:27:21,806 --> 00:27:22,682
Echt.

455
00:27:24,142 --> 00:27:25,352
Deze foto's.

456
00:27:41,201 --> 00:27:43,536
Daar. Dat is hetzelfde funknummer dat…

457
00:27:46,956 --> 00:27:48,416
Dit was bij Zimbabwe.

458
00:27:49,292 --> 00:27:51,753
Hoe zit het met die vriendin?
-Dit was bij Zimbabwe.

459
00:27:51,836 --> 00:27:52,962
Echt?
-Ja.

460
00:27:58,343 --> 00:28:02,806
We rookten toen graag een joint in de auto
terwijl we naar Jorge Ben luisterden.

461
00:28:04,391 --> 00:28:08,186
Ik wilde als hem zijn, als hem zingen.

462
00:28:08,269 --> 00:28:12,232
Ik kon mijn buurt visualiseren
als ik naar hem luisterde.

463
00:28:15,068 --> 00:28:20,573
Het is niet eenvoudig om jezelf
bij een politiek idee aan te sluiten…

464
00:28:21,282 --> 00:28:22,659
…met een dansbeat.

465
00:28:22,742 --> 00:28:25,662
Het was kennis die we nog niet hadden.

466
00:28:27,706 --> 00:28:29,541
Zijn vocabulaire was geweldig.

467
00:28:29,624 --> 00:28:31,835
En het zat vol met ritme.

468
00:28:33,420 --> 00:28:37,507
Een achtergrondtrack viel me op,
te midden van harmonieën, zo van…

469
00:28:38,007 --> 00:28:41,553
<i>Carol, Carolina</i>

470
00:28:41,636 --> 00:28:46,224
Ik zei: 'Wauw, dat is vet.
die vocalen zijn Arabisch. Het was Africa.

471
00:28:47,517 --> 00:28:50,562
Die nummers vond ik vet…

472
00:28:51,396 --> 00:28:55,483
…toen ik <i>Raio X de Brasil</i> maakte.

473
00:28:56,985 --> 00:29:01,573
<i>1993</i>
<i>we zijn verdomme terug</i>

474
00:29:01,656 --> 00:29:02,741
<i>Racionais</i>

475
00:29:03,241 --> 00:29:06,327
<i>we maken gebruik en misbruik</i>
<i>van onze vrijheid van meningsuiting</i>

476
00:29:07,412 --> 00:29:08,872
<i>een van de weinige rechten</i>

477
00:29:08,955 --> 00:29:11,374
<i>die jonge zwarte mensen</i>
<i>nog hebben in dit land</i>

478
00:29:12,834 --> 00:29:16,004
<i>je gaat een wereld van informatie binnen</i>

479
00:29:16,504 --> 00:29:20,175
<i>zelfkennis, veroordeling en lol</i>

480
00:29:20,675 --> 00:29:22,552
<i>dit is de x-ray van Brazilië</i>

481
00:29:23,052 --> 00:29:24,262
<i>welkom</i>

482
00:29:30,226 --> 00:29:31,352
KL Jay.

483
00:29:32,896 --> 00:29:34,063
Breek de tent af.

484
00:29:51,372 --> 00:29:54,876
KL Jay, de hondsdolheid uit Noord.

485
00:29:54,959 --> 00:29:55,794
Yo.

486
00:29:57,545 --> 00:29:59,005
Willen jullie iets zien?

487
00:30:00,840 --> 00:30:02,550
Hoe is het, Zuid?

488
00:30:09,516 --> 00:30:10,558
Alles goed?

489
00:30:11,643 --> 00:30:13,311
Ik sta voor Noord.

490
00:30:13,394 --> 00:30:15,021
Ik sta voor Oost.

491
00:30:15,104 --> 00:30:16,606
Ik sta voor West.

492
00:30:16,689 --> 00:30:18,107
Ik sta voor vrede…

493
00:30:18,191 --> 00:30:20,860
…voor alle arme gemeenschappen in Zuid.

494
00:30:25,198 --> 00:30:27,116
<i>een weekend in het park</i>

495
00:30:31,329 --> 00:30:34,165
<i>het weekend breekt aan</i>
<i>we willen gewoon wat lol maken</i>

496
00:30:34,249 --> 00:30:36,459
<i>zomertijd, alles is plezier</i>

497
00:30:36,543 --> 00:30:39,170
<i>januari in São Paulo, Zuid</i>

498
00:30:39,254 --> 00:30:41,631
<i>iedereen ontspant</i>
<i>onder de warme blauwe lucht</i>

499
00:30:41,714 --> 00:30:43,508
<i>ik wil van de zon genieten</i>

500
00:30:43,591 --> 00:30:46,052
<i>mijn vrienden ontmoeten</i>
<i>en basketballen</i>

501
00:30:46,135 --> 00:30:47,720
<i>geen problemen</i>

502
00:30:47,804 --> 00:30:50,181
<i>ik ben een uur van mijn buurt vandaan</i>

503
00:30:50,265 --> 00:30:52,892
<i>binnenkort wil ik iedereen in vrede zien</i>

504
00:30:52,976 --> 00:30:55,103
<i>een, twee, drie auto's op de stoep</i>

505
00:30:55,186 --> 00:30:57,689
<i>alle rijke gasten blij en levendig</i>

506
00:30:57,772 --> 00:31:00,358
<i>in open garages wassen ze hun auto's</i>

507
00:31:00,441 --> 00:31:02,944
<i>ze verspillen water en vieren feest</i>

508
00:31:03,945 --> 00:31:05,238
<i>kijk al die mensen</i>

509
00:31:05,321 --> 00:31:07,866
<i>ijssalons, bioscopen</i>
<i>en verwarmde zwembaden</i>

510
00:31:07,949 --> 00:31:10,618
<i>kijk al die rijke jongens en meisjes</i>

511
00:31:11,286 --> 00:31:13,413
<i>verzuip dat kreng in het zwembad</i>

512
00:31:14,247 --> 00:31:16,708
<i>er zijn go-karts, ik kan ze zien</i>

513
00:31:16,791 --> 00:31:19,502
<i>ik zag ze gisteren ook op tv</i>

514
00:31:19,586 --> 00:31:22,005
<i>kijk die hippe club eens</i>

515
00:31:22,088 --> 00:31:24,716
<i>kijk die zwarte gast</i>
<i>die van buiten naar binnen kijkt</i>

516
00:31:24,799 --> 00:31:27,427
<i>hij weet niet eens meer</i>
<i>dat hij geld moet brengen</i>

517
00:31:27,510 --> 00:31:30,096
<i>naar zijn dronken vader</i>
<i>die schreeuwt aan de bar</i>

518
00:31:30,179 --> 00:31:32,765
<i>hij weet gisteren niet meer</i>
<i>vandaag of de toekomst</i>

519
00:31:32,849 --> 00:31:35,059
<i>hij droomt alleen door de muur</i>

520
00:31:35,143 --> 00:31:37,103
<i>in de buurt blijft het plezier</i>

521
00:31:37,186 --> 00:31:39,731
<i>het is bijna middag</i>
<i>iedereen is euforisch</i>

522
00:31:39,814 --> 00:31:42,317
<i>hier leven mijn broers en vrienden</i>

523
00:31:42,400 --> 00:31:45,028
<i>en de meesten hier lijken op mij</i>

524
00:31:45,111 --> 00:31:47,363
<i>hier ben ik belangrijk,</i>
<i>ik leid het publiek</i>

525
00:31:47,447 --> 00:31:50,366
<i>de mensen doen de samba</i>
<i>sinds 10 uur 's ochtends</i>

526
00:31:50,450 --> 00:31:53,202
<i>lettend op de beat en het akkoord</i>

527
00:31:53,286 --> 00:31:55,204
<i>wat zeg je ervan, mano Brown</i>

528
00:31:55,288 --> 00:31:56,748
<i>preek voor de orde</i>

529
00:31:56,831 --> 00:31:58,833
<i>de kampioen van het lage inkomen</i>

530
00:31:58,917 --> 00:32:01,711
<i>de Zuid-gemeenschap is waardig</i>

531
00:32:01,794 --> 00:32:04,172
<i>er ligt een lichaam op de trap</i>
<i>een oma komt voorbij</i>

532
00:32:04,255 --> 00:32:06,716
<i>politie, dood, politie, help</i>

533
00:32:06,799 --> 00:32:12,013
Zwarte en arme mensen identificeerden zich
echt met dat nummer toen.

534
00:32:12,096 --> 00:32:13,723
Dat was de grote revolutie…

535
00:32:15,516 --> 00:32:16,726
…toen we populair werden.

536
00:32:29,781 --> 00:32:32,325
Onze eerste horde
was de buurt bereiken.

537
00:32:32,408 --> 00:32:34,327
Tot dan konden we dat niet.

538
00:32:34,410 --> 00:32:38,331
Wie interesseerde zich voor die ideeën?
<i>Voz Ativa, Negro Limitado?</i>

539
00:32:38,414 --> 00:32:42,585
Wat studenten, wat leraren.

540
00:32:43,378 --> 00:32:46,714
Wat specialisten. Altijd alleen 'wat'.

541
00:32:46,798 --> 00:32:49,425
Toen <i>Homem na Estrada</i> uitkwam,
braken we door.

542
00:32:55,014 --> 00:32:56,557
Wie heerst over alles?

543
00:32:56,641 --> 00:32:57,642
De rijken.

544
00:32:57,725 --> 00:32:59,686
Wie veroordeelt? De rijken.

545
00:32:59,769 --> 00:33:01,020
Wie zijn de wetgevers?

546
00:33:01,104 --> 00:33:02,063
De rijken.

547
00:33:02,146 --> 00:33:04,857
Ik zag nog nooit een rijke dief sterven.

548
00:33:05,358 --> 00:33:09,028
Veel van mijn vrienden
haalden hun 23e niet.

549
00:33:09,112 --> 00:33:11,823
Ze zij of in de gevangenis, of dood.

550
00:33:11,906 --> 00:33:17,370
Iedereen kan in vrede leven
en alles binnen hun rechten hebben.

551
00:33:17,453 --> 00:33:20,873
Maar er zijn mensen die vinden dat ze
het recht hebben je dat te onthouden…

552
00:33:20,957 --> 00:33:23,584
…omdat ze denken
dat je minderwaardig bent.

553
00:33:24,252 --> 00:33:27,338
Iedereen kan zijn wat ze willen.

554
00:33:27,422 --> 00:33:30,341
Stadsbestuurders, congresleden,
leraren, advocaten…

555
00:33:30,425 --> 00:33:33,428
…voetballers, sambazangers of rapzangers.

556
00:33:35,847 --> 00:33:38,808
<i>een man op de weg</i>
<i>begint zijn leven opnieuw</i>

557
00:33:38,891 --> 00:33:42,311
<i>zijn doel, zijn vrijheid</i>

558
00:33:42,395 --> 00:33:44,647
<i>gingen verloren, zijn verminderd</i>

559
00:33:44,731 --> 00:33:47,567
<i>hij wil zichzelf bewijzen</i>
<i>dat hij echt is veranderd</i>

560
00:33:47,650 --> 00:33:51,029
<i>dat hij is hersteld</i>
<i>en in vrede wil leven</i>

561
00:33:51,112 --> 00:33:52,572
<i>om nooit terug te kijken</i>

562
00:33:52,655 --> 00:33:54,741
<i>om 'nooit weer' tegen misdaad te zeggen</i>

563
00:33:54,824 --> 00:33:57,869
<i>omdat het niet makkelijk was</i>
<i>toen hij opgroeide</i>

564
00:33:57,952 --> 00:34:01,164
<i>jeugdgevangenis, pijnlijke herinneringen</i>

565
00:34:01,247 --> 00:34:04,000
<i>ja, geld verdienen, rijk worden, eindelijk</i>

566
00:34:04,083 --> 00:34:07,086
<i>velen stierven terwijl ze daarvan droomden</i>

567
00:34:07,170 --> 00:34:10,173
<i>maar vertel me wie vrolijk</i>
<i>en niet wanhopig kan zijn</i>

568
00:34:10,256 --> 00:34:13,468
<i>dat hun kind in armoede word geboren</i>

569
00:34:13,551 --> 00:34:16,387
<i>op een plek waar plezier de bar is</i>

570
00:34:16,471 --> 00:34:19,849
<i>en Cadomblé, voor zegening</i>

571
00:34:19,932 --> 00:34:23,227
<i>dit is het decor</i>
<i>voor het verhaal dat ik ga vertellen</i>

572
00:34:24,395 --> 00:34:26,064
<i>een man op de weg</i>

573
00:34:27,273 --> 00:34:29,650
Toen bereikte ik het hart
van de Brazilianen.

574
00:34:29,734 --> 00:34:31,694
Hun ziel.

575
00:34:31,778 --> 00:34:35,323
Hoe praat je over zwart en wit
of arm en rijk met Brazilianen?

576
00:34:35,406 --> 00:34:36,824
Ze komen niet uit de Bronx.

577
00:34:37,492 --> 00:34:41,287
Ze werden niet geboren
met wc's alleen voor blanken of zwarten.

578
00:34:41,370 --> 00:34:45,291
Het is een ander perspectief,
een andere gevoeligheid.

579
00:34:45,374 --> 00:34:48,127
Het nummer ontplofte.

580
00:34:48,211 --> 00:34:52,006
Van elke tien auto's die voorbijreden,
speelden er acht <i>Homem na Estrada.</i>

581
00:34:52,090 --> 00:34:53,216
Mijn God…

582
00:34:53,299 --> 00:34:58,012
Dat nummer werd ook gedraaid op zenders
die niet alleen zwarte muziek draaiden…

583
00:34:58,096 --> 00:35:00,139
…of zwarte feestmuziek.

584
00:35:00,223 --> 00:35:03,392
Het werd in heel Brazilië gedraaid.

585
00:35:03,476 --> 00:35:06,145
Iedereen was blij
dat het nummer werd gedraaid.

586
00:35:06,229 --> 00:35:07,772
De LP's verkochten.

587
00:35:07,855 --> 00:35:10,817
'Ik moet met je praten,' zei Brown.

588
00:35:10,900 --> 00:35:14,946
'Serafa, het zit zo.
Dit zit me echt niet lekker.

589
00:35:15,696 --> 00:35:19,367
Dit slaat nergens op, Serafa. Wat is dit?

590
00:35:19,450 --> 00:35:21,702
Ze draaien overal mijn nummer.

591
00:35:21,786 --> 00:35:28,584
De rijke mensen-zenders draaien het,
zelfs de religieuze zenders.

592
00:35:28,668 --> 00:35:31,254
Daar schreef ik mijn nummer niet voor.

593
00:35:31,337 --> 00:35:32,630
Waarom draaien ze het?

594
00:35:32,713 --> 00:35:35,007
Bel ze en zeg ze
het niet meer te draaien.'

595
00:35:35,091 --> 00:35:39,595
Ik had het ze niet eens gegeven.
Hoe kon ik het ze verbieden?

596
00:35:39,679 --> 00:35:42,723
<i>ze nemen je vrijheid</i>
<i>je familie, je moraal</i>

597
00:35:42,807 --> 00:35:45,560
<i>zelfs als je de gevangenis verlaat</i>

598
00:35:45,643 --> 00:35:48,521
<i>je staat voor altijd bekend</i>
<i>als een voormalige crimineel</i>

599
00:35:48,604 --> 00:35:50,398
<i>ik vertrouw de politie niet</i>

600
00:35:50,481 --> 00:35:51,524
<i>die klootzakken</i>

601
00:35:51,607 --> 00:35:56,195
Toen de Racionais beroemd werden
met <i>Homem na Estrada</i>…

602
00:35:56,279 --> 00:36:00,324
…onthielden mensen de regel: 'Ik vertrouw
de politie niet, die klootzakken'.

603
00:36:00,408 --> 00:36:03,911
De politie dacht:
wat? Wie zijn die gasten?

604
00:36:03,995 --> 00:36:06,289
En ze gingen achter ons aan.

605
00:36:06,873 --> 00:36:08,541
We namen die regel op…

606
00:36:09,083 --> 00:36:13,045
…en we hadden concerten
waar we hem zongen.

607
00:36:13,629 --> 00:36:15,381
Het publiek zong het na.

608
00:36:15,464 --> 00:36:19,760
50.000, 100.000 mensen zongen het na.

609
00:36:20,678 --> 00:36:25,224
Tijdens een concert in Anhangabaú
was de politie de beveiliging.

610
00:36:26,726 --> 00:36:29,437
Ze zongen: 'Ik vertrouw
de politie niet, die klootzakken.'

611
00:36:29,520 --> 00:36:30,730
En wat denk je?

612
00:36:31,772 --> 00:36:33,566
De show was voorbij.

613
00:36:33,649 --> 00:36:36,027
De politie eindigde de show.

614
00:36:36,527 --> 00:36:40,448
Elke politieagent droomde ervan
om iets tegen de Racionais te doen.

615
00:36:41,908 --> 00:36:46,204
Alle politiebureaus in een buurt
werden gealarmeerd als we ergens zongen.

616
00:36:46,704 --> 00:36:49,749
Ze zeiden: 'Iedereen mag hier zingen
behalve die gasten.

617
00:36:49,832 --> 00:36:51,876
Die mogen niet in mijn district komen.'

618
00:36:52,585 --> 00:36:55,546
Het was een erekwestie
voor de agenten, toenmaals.

619
00:36:55,630 --> 00:36:57,965
'Iedereen kan komen behalve zij.'

620
00:36:58,466 --> 00:37:00,468
We konden neergeschoten worden.

621
00:37:05,640 --> 00:37:08,184
Ik was in de keuken en de telefoon ging.

622
00:37:08,726 --> 00:37:11,687
'Hé, zeg je zoon…

623
00:37:12,355 --> 00:37:14,065
…dat we hem gaan vermoorden.

624
00:37:14,106 --> 00:37:15,608
DONA LOURDES
MOEDER ICE BLUE

625
00:37:15,691 --> 00:37:18,569
Hij moet stoppen
met die slechte dingen over de politie.

626
00:37:18,653 --> 00:37:21,322
Ze denken dat ze zo geweldig zijn.'

627
00:37:21,405 --> 00:37:24,700
Dus ik zei ze: 'Kom eerst hierheen
en vermoord mij als eerste.'

628
00:37:25,743 --> 00:37:28,955
Mijn spirituele gids heet Ogum-de-Lei.

629
00:37:29,497 --> 00:37:31,457
Hij zorgt voor ons.

630
00:37:32,291 --> 00:37:34,126
Ana was altijd bij ze.

631
00:37:35,253 --> 00:37:36,170
MOEDER MANO BROWN

632
00:37:36,254 --> 00:37:38,714
Hij is ook mijn vriend,
zij is mijn vriend…

633
00:37:38,798 --> 00:37:40,174
Waar is…

634
00:37:41,175 --> 00:37:43,761
Ze volgde haar zoon overal.

635
00:37:43,844 --> 00:37:46,681
Ze reisde overal met ze naartoe.

636
00:37:47,473 --> 00:37:48,766
Dat meen je niet.

637
00:37:51,227 --> 00:37:55,398
Ze was heel close met ze.

638
00:37:55,481 --> 00:37:57,275
Het was alleen maar hun twee.

639
00:37:57,358 --> 00:38:00,945
Ze volgde alles,
ze kende zelfs alle teksten.

640
00:38:01,028 --> 00:38:02,154
Yo, Blue.

641
00:38:02,738 --> 00:38:06,575
Aangezien we
naar het politiebureau gaan…

642
00:38:06,659 --> 00:38:09,704
…omdat je weet dat we
moeten gaan, je ontkomt er niet aan.

643
00:38:10,579 --> 00:38:12,081
Dat is het systeem.

644
00:38:12,707 --> 00:38:16,335
We willen onze mensen…

645
00:38:16,419 --> 00:38:19,505
…zonder alcohol, zonder coke zien…

646
00:38:20,172 --> 00:38:23,134
…zonder crack, zonder misdaad.

647
00:38:23,217 --> 00:38:27,221
Maar sommige mensen willen dat we
dieper in de problemen komen en sterven.

648
00:38:27,305 --> 00:38:28,139
Echt.

649
00:38:28,222 --> 00:38:31,183
De rijken worden machtiger,
ten koste van onze mensen.

650
00:38:31,267 --> 00:38:32,101
Echt.

651
00:38:32,184 --> 00:38:34,770
En als je zegt dat je dat niet wil,
ben je gevaarlijk.

652
00:38:34,854 --> 00:38:35,688
3E POLITIEDISTRICT

653
00:38:35,771 --> 00:38:40,818
Zodra je bepaald aan welke kant je staat,
volgt er automatisch confrontatie.

654
00:38:42,695 --> 00:38:45,406
Alles wat we zeiden
was wat ze niet wilden horen.

655
00:38:45,489 --> 00:38:50,119
We gedroegen ons precies zoals
ze niet wilden dat we ons gedroegen.

656
00:38:50,661 --> 00:38:52,330
Kun je alsjeblieft weggaan?

657
00:38:52,830 --> 00:38:54,749
De vervolging begon.

658
00:38:55,499 --> 00:38:59,712
Toen we bij het bureau aankwamen,
was de hoofdcommissaris doodsbang.

659
00:38:59,795 --> 00:39:01,964
'Wie is hiervoor verantwoordelijk?

660
00:39:02,048 --> 00:39:04,050
Wie heeft hier de leiding?

661
00:39:04,884 --> 00:39:07,261
Je bezorgt me problemen.

662
00:39:07,345 --> 00:39:10,348
Drie advocaten, een senator…

663
00:39:10,431 --> 00:39:13,392
…twee congresleden
en de burgemeester bellen me.'

664
00:39:13,976 --> 00:39:16,479
Toen lieten de Racionais hun kracht zien.

665
00:39:20,900 --> 00:39:22,943
Zijn jullie klaar voor oorlog?

666
00:39:26,489 --> 00:39:28,491
Zijn jullie klaar voor oorlog?

667
00:39:35,748 --> 00:39:36,832
Een voor allen…

668
00:39:38,292 --> 00:39:39,794
…en allen voor een.

669
00:39:40,961 --> 00:39:41,879
KL Jay.

670
00:39:56,060 --> 00:39:57,895
Laat je horen.

671
00:40:01,690 --> 00:40:03,317
Racionais.

672
00:40:04,777 --> 00:40:06,070
Racionais.

673
00:40:06,570 --> 00:40:07,613
Racionais.

674
00:40:07,696 --> 00:40:09,073
Goede mensen.

675
00:40:09,156 --> 00:40:10,574
Goede mensen.

676
00:40:10,658 --> 00:40:12,118
Prijs God.

677
00:40:12,201 --> 00:40:13,577
Prijs God.

678
00:40:13,661 --> 00:40:14,829
De grootste.

679
00:40:14,912 --> 00:40:16,038
De grootste.

680
00:40:16,122 --> 00:40:18,541
Van de straten van São Paulo
naar de wereld…

681
00:40:20,918 --> 00:40:23,921
BOOS, RADICAAL, RACIONAIS-MC'S

682
00:40:24,004 --> 00:40:27,758
ZE ZIJN ZWART, BOOS EN GEMEEN
EN NEMEN GEEN GEVANGENEN

683
00:40:31,053 --> 00:40:34,014
We begonnen buiten São Paulo op te treden.

684
00:40:34,807 --> 00:40:36,183
We begonnen te reizen.

685
00:40:36,809 --> 00:40:39,103
We namen de bus en gingen…

686
00:40:39,186 --> 00:40:41,397
…waar de muziek moest gaan,
het kon niet anders.

687
00:40:41,480 --> 00:40:43,399
Rap moest daar komen.

688
00:40:43,899 --> 00:40:48,154
Toen werd ons gezegd dat we
een bedrijfsvergunning nodig hadden.

689
00:40:48,237 --> 00:40:51,031
We hadden het papierwerk,
een kantoor en alles.

690
00:40:51,532 --> 00:40:54,827
Toen zei onze accountant ons
dat we geweren konden hebben.

691
00:40:54,910 --> 00:40:56,328
En ik zei: 'Echt?'

692
00:40:56,412 --> 00:40:58,497
We zijn gewapend en gevaarlijk.
Pak ons maar.

693
00:40:58,581 --> 00:41:00,499
We dachten als…

694
00:41:01,250 --> 00:41:02,251
…een bende.

695
00:41:02,334 --> 00:41:03,961
Daarom hebben we die reputatie.

696
00:41:04,044 --> 00:41:07,131
'O hemel, Racionais.'

697
00:41:08,007 --> 00:41:11,844
Omdat wanneer we op de locatie aankwamen,
ze vijandig waren.

698
00:41:11,927 --> 00:41:16,974
We speelden niet aan deze kant
van het spoor maar in plekken als Fundão…

699
00:41:17,683 --> 00:41:21,187
…waar het echt gebeurde.

700
00:41:21,270 --> 00:41:23,314
Dus we konden geen watjes zijn.

701
00:41:23,397 --> 00:41:27,193
We moesten hard zijn, altijd voorbereid.

702
00:41:27,276 --> 00:41:30,488
Blijf die gasten filmen, oké?

703
00:41:30,571 --> 00:41:31,447
Verdomme…

704
00:41:31,530 --> 00:41:34,033
Toen we op het feest
in Pelotas aankwamen…

705
00:41:35,034 --> 00:41:40,623
…waren er massa's agenten.
Grote witte agenten, heel sterk.

706
00:41:41,499 --> 00:41:43,501
Ze schopten wat jongeren.

707
00:41:44,668 --> 00:41:46,504
Dus KL Jay gaat met ze praten.

708
00:41:47,421 --> 00:41:50,508
En ze slaan een jongen
met de achterkant van hun geweer.

709
00:41:50,591 --> 00:41:51,926
Hij bloedde.

710
00:41:52,009 --> 00:41:56,805
Een van onze neven
zag een van de agenten vallen…

711
00:41:56,889 --> 00:42:00,184
…dus hij pakte zijn geweer
en ging de bus binnen.

712
00:42:00,267 --> 00:42:03,604
Opeens was de bus omsingeld…

713
00:42:03,687 --> 00:42:06,023
…en zaten wij binnenin vast.

714
00:42:06,106 --> 00:42:08,025
Opeens verschijnt Priscilla.

715
00:42:09,485 --> 00:42:14,031
'Sorry, ik ben hun manager.
Ik praat wel met ze. Geen probleem.

716
00:42:15,032 --> 00:42:18,911
De busdeur gaat open,
Priscilla loopt naar binnen.

717
00:42:19,870 --> 00:42:23,249
Een paar minuten later staan we
bij de ramen en richten op de politie.

718
00:42:23,332 --> 00:42:27,419
'Krijg wat, klootzakken.'

719
00:42:27,503 --> 00:42:31,465
Iedereen is verzameld hier,
dus laten we het leuk maken.

720
00:42:31,549 --> 00:42:34,593
Ik zie dat iedereen hier chilt,
geen problemen.

721
00:42:34,677 --> 00:42:38,472
Edi Rock, KL Jay,
Ice Blue en Mano Brown.

722
00:42:38,556 --> 00:42:40,015
We zaten niet fout.

723
00:42:40,683 --> 00:42:44,645
De agent liet makkelijk zijn wapen
afpakken, en hij wilde ons pijn doen.

724
00:42:45,396 --> 00:42:47,273
'Pak je geweer en ga, oké?'

725
00:42:47,856 --> 00:42:50,276
En toen lieten ze de bus gaan.

726
00:42:50,776 --> 00:42:54,738
Maar onderweg,
toen we ongeveer…

727
00:42:54,822 --> 00:42:58,826
…tien kilometer verder waren…

728
00:42:58,909 --> 00:43:02,329
…schoten ze op de bus.

729
00:43:02,830 --> 00:43:04,832
Er vielen veel schoten.

730
00:43:05,499 --> 00:43:08,919
Dat busbedrijf
verhuurde ons nooit meer een bus.

731
00:43:09,003 --> 00:43:11,672
Val dood.
-Nee, vallen jullie maar dood.

732
00:43:11,755 --> 00:43:14,049
Krijg de tering.
-Ik scheld niet alleen.

733
00:43:14,133 --> 00:43:16,135
Raak me niet aan. Ik ben een politieagent.

734
00:43:16,218 --> 00:43:17,386
En dus?

735
00:43:33,152 --> 00:43:39,116
Na die vervolging,
hadden we onze eerste vlucht als band.

736
00:43:39,992 --> 00:43:42,286
We zijn er, we hebben het gemaakt.

737
00:43:42,369 --> 00:43:44,496
Toch? Kom op, man.

738
00:43:44,580 --> 00:43:47,499
Ik had nog nooit gevlogen.
De eerste keer was met Racionais.

739
00:43:47,583 --> 00:43:49,918
Daar is André, de copiloot.
-André is hier.

740
00:43:50,002 --> 00:43:51,629
Hoeveel meer komen er nog?

741
00:43:52,880 --> 00:43:55,466
We doen het zo. Jullie zijn mager…

742
00:43:55,549 --> 00:43:57,593
…dus wissel om. Wij vier passen niet.

743
00:43:57,676 --> 00:43:59,136
Maak je klaar om op te stijgen.

744
00:43:59,219 --> 00:44:02,640
Iedereen is binnen. We gaan zo opstijgen.

745
00:44:06,101 --> 00:44:06,977
O, kom op…

746
00:44:07,478 --> 00:44:08,979
Laat mij iets zeggen.

747
00:44:09,063 --> 00:44:11,774
Help.

748
00:44:15,736 --> 00:44:21,200
We begonnen pas echt
te reizen na '94.

749
00:44:21,283 --> 00:44:22,451
Daarvoor niet echt.

750
00:44:23,035 --> 00:44:24,495
We gingen naar Brasilia.

751
00:44:24,995 --> 00:44:27,164
Die foto's zijn van Brasilia.

752
00:44:27,665 --> 00:44:31,585
Gingen we met de bus?
-Weet ik niet meer. We vlogen niet.

753
00:44:31,669 --> 00:44:34,630
Hoe gingen we dan?
Ik weet nog dat het vreselijk was.

754
00:44:34,713 --> 00:44:37,758
Weet je nog die keer dat Cabelo
ons salaris vergat bij…

755
00:44:44,556 --> 00:44:47,726
'Onze manager is een idioot. Jij bent een…

756
00:44:47,810 --> 00:44:50,479
Cabelo kwam terug met het geld.

757
00:44:50,979 --> 00:44:52,439
'Willen jullie geld?'

758
00:44:55,109 --> 00:44:56,527
Toen ik voor het eerst…

759
00:44:57,736 --> 00:45:00,864
…mijn geld kreeg
samen met het geld van de verkopen…

760
00:45:00,948 --> 00:45:02,825
Ik had geen idee.

761
00:45:02,908 --> 00:45:05,536
Ik dacht: wat moet ik doen met dit geld?

762
00:45:05,619 --> 00:45:09,331
Milton legde het op tafel en ik zei:
'Wauw Milton, wat is dat?

763
00:45:09,415 --> 00:45:13,919
Waar ga ik naartoe met dit geld?
Ik neem dit nergens mee naartoe.

764
00:45:14,002 --> 00:45:18,298
'Maar het is jouw geld.'
Ik zei: 'Is al dit geld van mij?'

765
00:45:18,382 --> 00:45:21,760
Ik kocht een nieuwe motor,
en toen ik die liet zien zei iedereen:

766
00:45:21,844 --> 00:45:25,764
'Zit je nu te patsen?
Ze gaan het niet begrijpen.'

767
00:45:25,848 --> 00:45:26,849
Ik zei: 'Gast.

768
00:45:27,975 --> 00:45:31,770
Alleen omdat we zwart en politiek zijn,
mogen we geen vette motor hebben?

769
00:45:31,854 --> 00:45:32,896
Wat krijgen we nou?

770
00:45:32,980 --> 00:45:36,775
Dan stop ik wel gewoon,
word tuig en heb ik mijn eigen dingen.

771
00:45:36,859 --> 00:45:37,818
Hoe klinkt dat?

772
00:45:40,904 --> 00:45:42,656
Dus ik kan op deze motor rijden?

773
00:45:42,740 --> 00:45:45,451
Ik kocht hem met mijn eigen geld.

774
00:45:47,828 --> 00:45:48,662
Oké?'

775
00:45:49,830 --> 00:45:50,664
'Prima.'

776
00:45:50,748 --> 00:45:56,170
En toen niemand het verwachtte,
kocht ik een groene Silverado-truck.

777
00:45:56,253 --> 00:45:57,337
Wauw.

778
00:45:57,838 --> 00:46:00,507
'Hé, ik had een auto nodig
om mijn motoren te vervoeren.'

779
00:46:09,349 --> 00:46:12,936
Capão Redondo, Zuid,
Ice-T en Racionais. Oké?

780
00:46:13,020 --> 00:46:15,481
Het is ruw hier.
Maar het is echt, weet je?

781
00:46:15,564 --> 00:46:19,485
Sommige mensen in South Central
moeten hier eens een kijkje nemen.

782
00:46:20,068 --> 00:46:23,322
Dit is Ice-T die lanceert
samen met de Racionais MC's.

783
00:46:23,405 --> 00:46:24,573
Het geluid van de favela.

784
00:46:24,656 --> 00:46:26,408
MTV Brazilië.

785
00:46:26,492 --> 00:46:27,326
Vrede.

786
00:46:27,409 --> 00:46:28,243
Vrede.

787
00:46:28,327 --> 00:46:30,412
RACIONAIS EN PUBLIC ENEMY
SÃO PAULO - BRAZIL

788
00:46:30,496 --> 00:46:35,542
We konden echt rondkomen
van onze muziek.

789
00:46:35,626 --> 00:46:40,756
We werden echt beloond.

790
00:46:41,340 --> 00:46:43,217
Ik kon niet thuis blijven.

791
00:46:43,300 --> 00:46:45,803
Ik was vrijgezel en nooit thuis.
En ik had geld, dus…

792
00:46:45,886 --> 00:46:48,388
Soms was ik een hele week niet thuis.

793
00:46:48,472 --> 00:46:49,932
Mijn moeder werd gek.

794
00:46:50,432 --> 00:46:51,975
'Edivaldo, jongen.'

795
00:46:52,559 --> 00:46:55,229
Ik ging altijd naar de clubs met Edi Rock.

796
00:46:55,312 --> 00:46:58,023
We gingen altijd naar Clubhouse,
alleen wij twee.

797
00:46:58,524 --> 00:46:59,942
Heel vaak.

798
00:47:00,484 --> 00:47:04,279
Het was een overgangsperiode…

799
00:47:05,823 --> 00:47:11,870
…van arm zijn
naar geld verdienen en beroemd zijn.

800
00:47:11,954 --> 00:47:14,665
Je maakt een slechte periode mee…

801
00:47:14,748 --> 00:47:17,000
…als je niet…

802
00:47:17,584 --> 00:47:19,503
…verantwoordelijk bent.

803
00:47:19,586 --> 00:47:21,505
Ik was heel onverantwoordelijk.

804
00:47:27,427 --> 00:47:30,430
We reden naar een concert, en ik…

805
00:47:30,514 --> 00:47:33,350
Op de snelweg, op Marginal…

806
00:47:33,433 --> 00:47:36,520
…trapte ik het gas in, we waren laat.

807
00:47:36,603 --> 00:47:41,149
Een busje reed midden op de weg.
Ik volgde de auto voor me…

808
00:47:41,233 --> 00:47:42,651
…die uitweek, ik miste het.

809
00:47:45,237 --> 00:47:47,364
Ik botste met de auto,
en raakte een straatlamp.

810
00:47:47,447 --> 00:47:50,784
En omdat we toen geen gordels droegen…

811
00:47:51,535 --> 00:47:54,496
…sloeg de bestuurder met zijn hoofd op…

812
00:47:55,664 --> 00:47:58,458
Hij liep een hoofdwond op en overleed.

813
00:47:58,542 --> 00:48:01,753
DODELIJKE BOTSING MET AUTO VAN RAPPERS

814
00:48:02,337 --> 00:48:06,550
Mijn auto ging over de kop,
en ik moest naar het ziekenhuis.

815
00:48:06,633 --> 00:48:08,594
Het was vreselijk.

816
00:48:09,094 --> 00:48:11,346
Ik was blij, en opeens, bam.

817
00:48:11,430 --> 00:48:14,391
De wereld stort in?
Ik dacht van: wat krijgen we nou?

818
00:48:18,228 --> 00:48:21,398
Ik betrok de jongens bij iets
dat niet hun fout was.

819
00:48:21,481 --> 00:48:22,482
Het was serieus.

820
00:48:22,566 --> 00:48:24,610
De groep had daar kunnen eindigen.

821
00:48:25,903 --> 00:48:30,741
Elke keer dat we een album uitbrachten,
was er wel iets.

822
00:48:31,241 --> 00:48:34,119
Edi Rocks ongeluk,
Blue verloor een zoon.

823
00:48:35,120 --> 00:48:36,330
Ja…

824
00:48:37,456 --> 00:48:38,832
We moesten sterk zijn.

825
00:48:40,334 --> 00:48:44,630
Dat gebeurde allemaal in hetzelfde jaar
dat de plaat uitkwam.

826
00:48:45,130 --> 00:48:48,634
Ons eerste succes werd gevolgd door dood.

827
00:48:50,177 --> 00:48:52,846
Het geld begon op te raken.

828
00:48:52,930 --> 00:48:55,724
Ik had rekeningen,
maar hoe kon ik die betalen?

829
00:48:56,725 --> 00:48:58,685
Het was een vreselijke tijd.

830
00:48:58,769 --> 00:49:01,980
Het was een afstraffing,
ik leefde naast een begraafplaats.

831
00:49:02,064 --> 00:49:04,650
Er waren geen ramen,
dus het huis zat vol schimmel.

832
00:49:06,443 --> 00:49:10,656
Ik dacht: verdomme, gast.
Hier kun je niet leven.

833
00:49:10,739 --> 00:49:12,741
Kijk naar je situatie. Dus?

834
00:49:17,245 --> 00:49:19,206
Ik woonde samen.

835
00:49:19,289 --> 00:49:21,708
Precies toen ik dacht
dat mijn leven zou verbeteren…

836
00:49:22,584 --> 00:49:25,003
…omdat ik samenwoonde,
ging het bergafwaarts.

837
00:49:25,796 --> 00:49:29,216
Samenwonen was moeilijker,
ondanks de buurt.

838
00:49:29,299 --> 00:49:31,218
Minder romantisch.

839
00:49:31,301 --> 00:49:32,970
Er gebeurden vreemde dingen daar.

840
00:49:34,471 --> 00:49:36,556
Mijn dochter werd geboren.

841
00:49:37,057 --> 00:49:39,017
Toen werd mijn tweede dochter geboren.

842
00:49:40,268 --> 00:49:42,270
Ik moest stabieler worden.

843
00:49:42,813 --> 00:49:46,024
Ik wil altijd een gids zijn.

844
00:49:46,525 --> 00:49:48,652
Brown zei: 'Maken we een nieuwe plaat?'

845
00:49:48,735 --> 00:49:50,737
'Maar waar begin ik?'

846
00:49:50,821 --> 00:49:51,863
Want…

847
00:49:53,573 --> 00:49:56,994
De politiek
had het kookpunt bereikt in Brazilië.

848
00:49:57,911 --> 00:50:00,747
Hiphop nam de wereld over.

849
00:50:01,248 --> 00:50:06,169
Een meer bevrijdende positie
begon op te bloeien.

850
00:50:09,131 --> 00:50:13,010
Toen raakten we er al van overtuigd…

851
00:50:13,760 --> 00:50:17,055
…door machten van buitenaf,
dat we een missie hadden.

852
00:50:26,398 --> 00:50:29,985
Ik ervoer een nieuwe manier van leven,
en dat ging mijn muziek in.

853
00:50:33,530 --> 00:50:35,365
Dat was onze gotische fase.

854
00:50:36,324 --> 00:50:39,703
Zwaardere taal, meer hardcore.

855
00:50:51,923 --> 00:50:55,385
Deze plaat was een intense duik,
een diepe duik de hel in.

856
00:50:57,304 --> 00:51:01,016
<i>60% van de kansarme jeugd</i>
<i>zonder strafblad</i>

857
00:51:01,099 --> 00:51:03,101
<i>had te maken met politiegeweld</i>

858
00:51:03,935 --> 00:51:07,898
<i>van elke vier mensen die gedood worden</i>
<i>door de politie, zijn er drie zwart</i>

859
00:51:08,482 --> 00:51:12,736
<i>slechts 2% van de studenten</i>
<i>in het hoger onderwijs zijn zwart</i>

860
00:51:12,819 --> 00:51:17,157
<i>elke vier uur wordt een jonge zwarte</i>
<i>persoon gewelddadig vermoord in São Paulo</i>

861
00:51:17,240 --> 00:51:20,118
<i>ik ben Primo Preto,</i>
<i>opnieuw een overlevende</i>

862
00:51:29,127 --> 00:51:32,297
We spreken voor de mensen, weet je?

863
00:51:32,380 --> 00:51:34,883
We zijn een stem voor de stemlozen.

864
00:51:34,966 --> 00:51:41,431
Mensen identificeren met wat we zingen,
wat we zeggen, hoe we ons kleden.

865
00:51:41,515 --> 00:51:43,308
En onze beat is krachtig…

866
00:51:43,391 --> 00:51:45,602
Het is onweerstaanbaar.

867
00:51:45,685 --> 00:51:48,230
<i>gewelddadig vreedzaam en waarheidsgetrouw</i>

868
00:51:48,313 --> 00:51:50,315
<i>ik kom je redenatie kapen</i>

869
00:51:50,398 --> 00:51:53,485
<i>je bloed opschudden</i>
<i>en je centraal zenuwsysteem</i>

870
00:51:53,568 --> 00:51:56,279
<i>en dat is niet genoeg</i>
<i>Brown is hondsdol</i>

871
00:51:56,363 --> 00:51:59,157
<i>nummer een, terrorist uit de buurt</i>

872
00:51:59,241 --> 00:52:01,535
<i>iene, miene, mutte</i>
<i>ik heb iets voor je</i>

873
00:52:01,618 --> 00:52:04,704
<i>een giftige rap of een regen van kogels</i>

874
00:52:04,788 --> 00:52:07,290
<i>en de voorspelling kwam uit zoals verwacht</i>

875
00:52:07,374 --> 00:52:09,835
<i>een-negen-negen-zeven</i>
<i>n.chr.</i>

876
00:52:09,918 --> 00:52:12,003
<i>zwarte woede is opnieuw wedergeboren</i>

877
00:52:12,087 --> 00:52:15,006
<i>Racionais, hoofdstuk 4, vers 3</i>

878
00:52:15,090 --> 00:52:16,800
De plaat was een fenomeen…

879
00:52:16,883 --> 00:52:19,219
…alle nummers waren hits.

880
00:52:19,302 --> 00:52:22,764
Het idee was om populair
bij de jongeren te worden.

881
00:52:23,348 --> 00:52:24,599
Onder onze gelijken.

882
00:52:26,268 --> 00:52:28,395
O deed mee tijdens <i>Sobevivendo no inferno</i>…

883
00:52:28,478 --> 00:52:30,939
…mijn telefoonnummer stond op de hoes.

884
00:52:31,022 --> 00:52:32,899
En ze bleven maar bellen.

885
00:52:32,983 --> 00:52:34,609
Elke avond twee, drie shows.

886
00:52:34,693 --> 00:52:36,528
Ik was hun ondersteuning.

887
00:52:36,611 --> 00:52:40,073
Ik was 24/7 beschikbaar,
moest alert blijven.

888
00:52:40,157 --> 00:52:46,246
Als er iets gebeurde, moest ik
een vriend of advocaat kunnen contacteren.

889
00:52:46,830 --> 00:52:50,208
Ik volgde alles via de telefoon:
'En? Zijn jullie er al?'

890
00:52:50,292 --> 00:52:56,047
Meire's nummer diende als ziekenhuis,
politiestation, EHBO, bank.

891
00:52:56,131 --> 00:52:58,633
Meire deed het moeilijke werk.

892
00:52:58,717 --> 00:53:03,597
Ik zeg vaak dat Meire de zwarte doos was
in het Racionais-vliegtuig.

893
00:53:08,977 --> 00:53:11,605
Tot dan was ik degene
die onze concerten boekte.

894
00:53:11,688 --> 00:53:16,735
Zij nam het over,
via de telefoon in haar huis.

895
00:53:17,319 --> 00:53:19,988
Dus ik kon dat loslaten
en me richten op creativiteit.

896
00:53:21,865 --> 00:53:24,034
Elke persoon heeft zijn proces, toch?

897
00:53:24,826 --> 00:53:28,872
De energie komt
uit je darmen, je vaten…

898
00:53:28,955 --> 00:53:31,374
…en gaat de machine in, weet je?

899
00:53:32,334 --> 00:53:34,836
Als een geest.

900
00:53:34,920 --> 00:53:39,257
Het gaat de machine in, je samplet het,
maakt wat geluiden, en het komt eruit.

901
00:53:40,550 --> 00:53:43,345
Als je het bijvoorbeeld
over <i>Mágico de Oz </i>hebt.

902
00:53:43,428 --> 00:53:45,263
Ik was thuis met Edi Rock.

903
00:53:45,347 --> 00:53:50,560
Ik liet hem de lyrics zien. Hij zei:
'Vet. Laten we een sample kiezen.'

904
00:53:50,644 --> 00:53:53,355
En ik liet hem
een Isley Brothers-plaat zien.

905
00:53:53,438 --> 00:53:57,943
Het nummer was langzaam, dus ik zei:
'Eens horen hoe het klinkt op 45.'

906
00:53:58,610 --> 00:54:00,445
Dus ik drukte op de knop en…

907
00:54:04,908 --> 00:54:08,453
En hij zei: 'Wauw. Dat wil ik. Geweldig.

908
00:54:12,624 --> 00:54:15,794
<i>het draait allemaal om reflectie broeder</i>

909
00:54:15,877 --> 00:54:18,004
<i>het gaat om je denken</i>

910
00:54:18,588 --> 00:54:21,174
<i>de politie</i>
<i>geeft altijd het slechte voorbeeld</i>

911
00:54:21,258 --> 00:54:24,636
<i>wast mijn straten met bloed</i>
<i>en drijft de haat verder naar binnen</i>

912
00:54:24,719 --> 00:54:27,430
<i>in de uithoeken van de stad</i>

913
00:54:27,514 --> 00:54:30,392
<i>in de extremiteiten van simpliciteit</i>

914
00:54:30,475 --> 00:54:33,144
<i>mijn vrijheid was gestolen</i>

915
00:54:33,228 --> 00:54:36,690
<i>mijn waardigheid aangetast</i>
<i>nee</i>

916
00:54:36,773 --> 00:54:38,024
<i>broeders moeten echt zijn</i>

917
00:54:38,108 --> 00:54:40,652
<i>stoppen met het vermoorden</i>
<i>en vervloeken van elkaar</i>

918
00:54:40,735 --> 00:54:42,821
<i>weg met die rotzooi hier</i>

919
00:54:42,904 --> 00:54:45,615
<i>God verbiedde, ik wil niet</i>
<i>dat mijn zoon sterft</i>

920
00:54:45,699 --> 00:54:49,035
<i>of dat mijn familie</i>
<i>een kogel doorslikt</i>

921
00:54:49,119 --> 00:54:51,746
<i>moet ik sterven</i>
<i>voordat God mijn stem hoort</i>

922
00:54:51,830 --> 00:54:54,791
<i>of moet ik deze plek</i>
<i>in het magische land Oz veranderen</i>

923
00:54:57,502 --> 00:55:00,463
FEBEM
JEUGDGEVANGENIS

924
00:55:00,547 --> 00:55:03,550
Niemand is geboren
om opgesloten te leven…

925
00:55:04,092 --> 00:55:05,760
…of binnen vier muren.

926
00:55:06,261 --> 00:55:09,514
Of met hun hoofden naar beneden
en hun handen op hun rug te lopen.

927
00:55:10,223 --> 00:55:13,727
Maar als iedereen
in hetzelfde systeem zit…

928
00:55:13,810 --> 00:55:19,190
…als jullie allemaal lijden,
en iedereen van dezelfde plek komt…

929
00:55:19,274 --> 00:55:22,777
…van lijden en armoede. Weet je?

930
00:55:23,445 --> 00:55:27,198
Sommigen hebben een vader die drinkt,
sommigen hebben geen vader, zoals ik.

931
00:55:27,282 --> 00:55:30,368
Sommigen moesten aan touwtjes trekken
om hun moeders te helpen.

932
00:55:30,994 --> 00:55:33,121
Niemand hier is beter dan een ander.

933
00:55:33,204 --> 00:55:35,623
Iedereen maakt fouten, niemand is perfect.

934
00:55:36,124 --> 00:55:38,793
We kunnen met vingers wijzen
en straf willen…

935
00:55:38,877 --> 00:55:41,755
…omdat jullie allemaal gestraft worden
en niemand wil dat.

936
00:55:42,380 --> 00:55:43,673
Toch?
-Ja.

937
00:55:43,757 --> 00:55:47,010
Volg jullie eigen, ik volg mijn eigen.
Dat is de magische vredesformule.

938
00:55:49,054 --> 00:55:51,306
<i>deze verdomde plek is een mijnenveld</i>

939
00:55:52,390 --> 00:55:55,393
<i>hoe vaak dacht ik eraan</i>
<i>om mezelf eraf te gooien</i>

940
00:55:55,477 --> 00:55:58,438
<i>maar mijn buurt is alles wat ik heb</i>

941
00:55:58,521 --> 00:56:01,900
<i>mijn leven is hier,</i>
<i>ik kan het niet achterlaten</i>

942
00:56:01,983 --> 00:56:05,153
<i>ontsnappen is te makkelijk,</i>
<i>maar dat doe ik niet</i>

943
00:56:05,236 --> 00:56:08,114
<i>ik verraad niet</i>
<i>wie ik was, wie ik ben</i>

944
00:56:08,198 --> 00:56:11,117
<i>het bevalt me waar ik naartoe ga</i>
<i>en waar ik eerder was</i>

945
00:56:11,201 --> 00:56:14,329
<i>lessen uit de favela</i>
<i>waren te goed voor me</i>

946
00:56:15,080 --> 00:56:18,083
Dat nummer gaat over die tijd,
dus de mensen houden ervan.

947
00:56:18,166 --> 00:56:19,626
Het was een gezegende tijd.

948
00:56:19,709 --> 00:56:21,503
Want dat was mijn realiteit.

949
00:56:22,003 --> 00:56:26,508
Ik leefde daar. Ik begrijp waarom mensen…

950
00:56:27,967 --> 00:56:29,511
…dat nummer koesteren.

951
00:56:29,594 --> 00:56:31,513
Dat is een gezegend nummer.

952
00:56:33,681 --> 00:56:34,516
Yo…

953
00:56:36,393 --> 00:56:40,605
Weet iemand nog wanneer dit gebeurde?

954
00:56:40,688 --> 00:56:46,528
Misschien waren veel van jullie
nog kinderen en weten jullie dit niet.

955
00:56:47,028 --> 00:56:49,447
Maar de rest van jullie weet het wel.

956
00:56:50,281 --> 00:56:54,411
Het is een deel van de
recente Braziliaanse geschiedenis.

957
00:56:54,494 --> 00:56:57,997
Wat er gebeurde in Vigário en Candelária.

958
00:56:58,498 --> 00:57:01,626
En het gebeurd
ook de hele tijd in São Paulo.

959
00:57:01,709 --> 00:57:04,546
Opnieuw een stuk Braziliaanse geschiedenis
opgetekend in bloed.

960
00:57:06,297 --> 00:57:07,674
341 ME-agenten uit São Paulo…

961
00:57:07,757 --> 00:57:10,343
GEVANGENIS

962
00:57:10,427 --> 00:57:14,389
…kregen orders voor een invasie van het
9e paviljoen van de Carandiru-gevangenis.

963
00:57:14,973 --> 00:57:17,725
De soldaten moesten
een opstand van gevangenen neerslaan.

964
00:57:17,809 --> 00:57:20,186
WIJ ROUWEN

965
00:57:20,270 --> 00:57:23,064
Tijdens de operatie
werden 111 gevangenen gedood.

966
00:57:23,148 --> 00:57:28,611
<i>São Paulo, 1 oktober, 1992</i>

967
00:57:28,695 --> 00:57:29,863
<i>08:00.</i>

968
00:57:30,905 --> 00:57:32,866
<i>hier ben ik, een nieuwe dag</i>

969
00:57:32,949 --> 00:57:35,452
<i>onder de bloeddorstige blik van de wacht</i>

970
00:57:35,535 --> 00:57:37,912
<i>je weet niet hoe het is om te lopen</i>

971
00:57:37,996 --> 00:57:41,040
<i>met je hoofd in het vizier van een HK</i>

972
00:57:41,124 --> 00:57:44,169
<i>een Duits machinegeweer,</i>
<i>of misschien een uit Israël</i>

973
00:57:44,252 --> 00:57:46,880
<i>verscheurt dieven als papier</i>

974
00:57:47,964 --> 00:57:50,383
Ik wilde dat nummer niet schrijven.

975
00:57:51,384 --> 00:57:53,761
De jongens
van het 9e paviljoen vroegen het me.

976
00:57:53,845 --> 00:57:57,474
'Niemand praatte erover
en nu moet jij het doen.'

977
00:57:57,557 --> 00:58:00,643
Sommige van mijn gevangenisvrienden
en anderen keken…

978
00:58:00,727 --> 00:58:02,854
…naar een gesprek op het voetbalveld.

979
00:58:03,438 --> 00:58:07,942
Ik werd voorgesteld
aan iemand die ouder was dan ik.

980
00:58:08,735 --> 00:58:09,569
Jocenir.

981
00:58:10,570 --> 00:58:14,574
Hij had een politiek stuk
over de slachtpartij geschreven.

982
00:58:15,074 --> 00:58:17,869
Toen ze ons voorstelden,
op het veld in het 8e paviljoen…

983
00:58:17,952 --> 00:58:19,621
…tijdens de wedstrijd…

984
00:58:20,163 --> 00:58:23,458
…was het zo warm,
en we rookten joints zo dik.

985
00:58:24,167 --> 00:58:26,711
Ik las het en zei: 'Dat is vet.'

986
00:58:26,794 --> 00:58:29,797
Ik vertrok met zijn tekst
en hij vond het prima.

987
00:58:29,881 --> 00:58:34,677
Ik wilde hem een jaar later weer opzoeken,
maar hij zat in een andere gevangenis.

988
00:58:34,761 --> 00:58:37,096
Het kostte me een jaar
om hem weer te vinden.

989
00:58:37,180 --> 00:58:38,973
En het nummer was een hit.

990
00:58:40,141 --> 00:58:41,017
Snap je?

991
00:58:41,643 --> 00:58:44,604
Het was een hit omdat we
de video in de gevangenis schoten…

992
00:58:44,687 --> 00:58:48,399
…en de video won de
People's Choice-prijs van MTV Brazilië.

993
00:58:48,483 --> 00:58:49,400
Het was een hit.

994
00:58:49,484 --> 00:58:51,444
Racionais MC's.

995
00:58:51,528 --> 00:58:54,531
MUZIEKVIDEO-AWARDS BRAZILIË
MTV - 1998

996
00:58:54,614 --> 00:58:57,575
BESTE RAPVIDEO
<i>DIÁRIO DE UM DETENTO, </i>RACIONAIS MC'S

997
00:58:58,201 --> 00:58:59,494
100% SAMENWONEND

998
00:59:07,043 --> 00:59:09,963
Het was een mijlpaal voor de
hele beweging, niet alleen voor ons.

999
00:59:10,588 --> 00:59:14,217
Voor ons was het als het WK,
iedereen keek en juichte.

1000
00:59:14,300 --> 00:59:16,678
We gaven op het podium
een speech van negen minuten…

1001
00:59:16,761 --> 00:59:20,807
…bedankten mensen, hadden het
over favela's, het gevangenissysteem.

1002
00:59:20,890 --> 00:59:25,478
Veel mensen geloofden niet in onze muziek.

1003
00:59:25,562 --> 00:59:28,022
Ze zeiden dat rap geen muziek was.

1004
00:59:28,106 --> 00:59:29,107
Maar het zit zo.

1005
00:59:29,190 --> 00:59:31,776
Racionais heeft een missie,
en we stoppen niet.

1006
00:59:32,360 --> 00:59:35,822
Onze muziek is uit de buurt.

1007
00:59:35,905 --> 00:59:39,117
Het is de muziek van zwarte mensen.
Van zwarten voor zwarten.

1008
00:59:39,200 --> 00:59:43,454
De vier jongens uit de favela
leven nog steeds in de favela…

1009
00:59:43,538 --> 00:59:44,998
…maar hebben nu een stem.

1010
00:59:45,081 --> 00:59:46,583
We gaan nergens naartoe.

1011
00:59:49,294 --> 00:59:52,213
De artiesten die de wereld rocken zijn er.

1012
00:59:53,214 --> 00:59:54,924
INTERNATIONALE KIJKERSKEUZE

1013
00:59:55,300 --> 00:59:59,512
Brazilië, Racionais MC's,
<i>Diário de um Detento</i>.

1014
01:00:05,935 --> 01:00:08,563
Het album ging internationaal.

1015
01:00:08,646 --> 01:00:14,777
We gingen naar Californië,
New York, Duitsland, Japan een paar keer.

1016
01:00:14,861 --> 01:00:18,906
Hij zei dat ik moest ontbijten,
en ik liep weg.

1017
01:00:18,990 --> 01:00:20,992
Ik zei hem te wachten,
toen sloot de deur.

1018
01:00:21,075 --> 01:00:22,952
Nu wacht ik op de sleutel.

1019
01:00:28,791 --> 01:00:29,876
Bedankt.

1020
01:00:30,627 --> 01:00:33,212
Ik kon Brazilië anders zien
vanaf de buitenkant.

1021
01:00:33,296 --> 01:00:37,383
Er is een manier van zijn
die anders is dan daarbuiten.

1022
01:00:37,467 --> 01:00:40,261
Het is een gevoel.
-Hoe is het, man?

1023
01:00:40,845 --> 01:00:41,846
Hé, hoe is het?

1024
01:00:41,929 --> 01:00:43,264
DJONGA
RAPPER NIEUWE GENERATIE

1025
01:00:43,348 --> 01:00:46,559
Cool, ik ben hier met de jongens.
Kijk, hier zijn ze.

1026
01:00:46,643 --> 01:00:48,186
Yo.
-Yo, man.

1027
01:00:48,269 --> 01:00:50,063
Kijk die rappers.

1028
01:00:50,146 --> 01:00:51,022
Yo.

1029
01:00:51,689 --> 01:00:54,317
De bankoverval vindt plaats.
Kijk dit project.

1030
01:00:55,151 --> 01:00:56,194
Dit zien we graag.

1031
01:00:56,277 --> 01:00:58,446
Kijk hoe het met ze gaat.
-Wereldovername?

1032
01:00:58,529 --> 01:00:59,864
Wereldoverheersing.
-Jazeker.

1033
01:00:59,947 --> 01:01:03,576
Er zijn veel goede mensen,
veel schrijvers van nummers, denkers…

1034
01:01:03,660 --> 01:01:06,829
…die de dialoog aangaan,
perspectieven verbreden…

1035
01:01:06,913 --> 01:01:08,790
…het gevecht vernieuwen.

1036
01:01:08,873 --> 01:01:10,792
Hier kwamen mijn voorouders vandaan.

1037
01:01:10,875 --> 01:01:13,544
Oost-Africa. Het Koesjitisch volk.

1038
01:01:13,628 --> 01:01:17,465
Het zijn hele oude mensen
die in deze hele regio woonden, kijk.

1039
01:01:17,548 --> 01:01:20,009
Dat is zeldzaam, toch?
-Het is zeldzaam.

1040
01:01:20,968 --> 01:01:22,804
De meesten komen van deze kant hier.

1041
01:01:22,887 --> 01:01:25,306
Ja. In Brazilië kwamen de meesten
van dit middenstuk.

1042
01:01:25,807 --> 01:01:27,392
En ook van hier. Benin.

1043
01:01:28,017 --> 01:01:30,603
De voorouders van mijn moeder
komen ook uit Benin.

1044
01:01:30,687 --> 01:01:35,149
Ze gingen van hier naar daar,
en gingen van de haven naar Brazilië.

1045
01:01:35,233 --> 01:01:38,611
Ik zeg vaak dat <i>Sobrevivendo no Inferno</i>
mijn bevrijding van slavernij was.

1046
01:01:43,282 --> 01:01:44,659
Goedenavond.

1047
01:01:44,742 --> 01:01:47,704
Ik ben William. Van Zimbabwe Records.

1048
01:01:47,787 --> 01:01:51,499
We zijn hier om een gouden plaat te geven…

1049
01:01:51,999 --> 01:01:55,169
…en een platina plaat aan de Racionais.

1050
01:01:55,253 --> 01:01:59,882
Voor hun harde werk, zonder publiciteit.
Jullie deden dit allemaal.

1051
01:02:04,846 --> 01:02:06,597
Dit is Mano Brown.

1052
01:02:07,849 --> 01:02:09,851
Door hem zitten we zonder benzine.

1053
01:02:10,518 --> 01:02:13,104
Niet te geloven, hè?

1054
01:02:13,187 --> 01:02:14,522
Mano Brown…

1055
01:02:16,649 --> 01:02:18,735
…van de Racionais MC's.

1056
01:02:22,530 --> 01:02:26,492
Racionais beslaat veel meer mensen,
niet alleen ons vier.

1057
01:02:26,576 --> 01:02:30,079
Het ging altijd om de nalatenschap
en onze bondgenoten.

1058
01:02:30,163 --> 01:02:34,625
Elk van ons had connecties
met andere artiesten.

1059
01:02:34,709 --> 01:02:36,794
Dat was de intentie, weet je?

1060
01:02:36,878 --> 01:02:40,339
Om nieuwe artiesten te promoten
en de machine door te laten gaan.

1061
01:02:40,423 --> 01:02:46,304
Ed Loco leert ons
hoe we macht verdelen over onze mensen.

1062
01:02:46,387 --> 01:02:50,099
Vertel ons wat meer over het opzetten
van een studio om groepen te helpen.

1063
01:02:51,184 --> 01:02:55,563
Ik ben nog klein,
ik begin vanuit thuis…

1064
01:02:55,646 --> 01:02:58,566
…en doe wat ik kan
om de beweging te helpen.

1065
01:02:58,649 --> 01:03:00,693
Racionais was meer volwassen…

1066
01:03:01,444 --> 01:03:04,113
…meer onafhankelijk,
wat betreft muziek maken.

1067
01:03:04,197 --> 01:03:07,283
…we hadden onze eigen apparatuur,
en we konden het thuis doen.

1068
01:03:07,366 --> 01:03:10,536
Dexter kreeg een aanbod
en nam op vanuit de gevangenis.

1069
01:03:10,620 --> 01:03:12,622
Ons werd gevraagd het album te produceren.

1070
01:03:12,705 --> 01:03:17,251
Het was een project in de gevangenis
waar bezoek op weekdagen toegestaan was.

1071
01:03:17,835 --> 01:03:19,212
We bleven en praatten met hem.

1072
01:03:19,295 --> 01:03:23,216
En de bewegingsleiders
kwamen met me praten.

1073
01:03:23,299 --> 01:03:26,344
Er waren veel rapgroepen in de gevangenis.

1074
01:03:26,427 --> 01:03:27,804
Het was een sociaal fenomeen.

1075
01:03:28,346 --> 01:03:31,182
<i>Diário de um Detento,</i>
omdat we de video daar schoten…

1076
01:03:31,265 --> 01:03:32,683
…het opende hun geesten.

1077
01:03:33,184 --> 01:03:35,853
Ze hadden vrije tijd,
want ze zaten daar vast.

1078
01:03:35,937 --> 01:03:38,648
Dus ze begonnen te rappen,
allemaal nieuwe groepen.

1079
01:03:51,327 --> 01:03:54,622
Toen we begonnen te luisteren
naar de Racionais, goede hemel.

1080
01:03:54,705 --> 01:03:56,624
Zwarte mensen werden diep geraakt…

1081
01:03:57,667 --> 01:03:59,126
…in alle buurten.

1082
01:03:59,794 --> 01:04:01,045
Het was een ontwaken.

1083
01:04:01,128 --> 01:04:06,384
Een ontwaken, een openbaring,
een oproep tot strijd, vraag om aandacht…

1084
01:04:06,467 --> 01:04:08,135
Al die dingen en meer.

1085
01:04:15,518 --> 01:04:18,938
Ik vroeg
om die gotische letters op de cover…

1086
01:04:19,021 --> 01:04:21,065
…omdat rappers in LA die gebruikten.

1087
01:04:21,148 --> 01:04:22,191
Dat ging goed…

1088
01:04:22,275 --> 01:04:25,570
…met de symbolen en zo.
Ik wilde dat voor mijn cd.

1089
01:04:27,738 --> 01:04:29,699
We zetten dat kruis op de cover…

1090
01:04:29,782 --> 01:04:32,827
…en er kwamen gasten naar de concerten
met gigantische bijbels…

1091
01:04:32,910 --> 01:04:34,161
…gekleed als priesters.

1092
01:04:34,245 --> 01:04:35,746
Extremisten.

1093
01:04:35,830 --> 01:04:41,669
Rasgevoelens, God
en misdaad combineren. Snap je?

1094
01:04:41,752 --> 01:04:44,463
Je doet me pijn, oké?
-Coquinho. Doe het raam dicht.

1095
01:04:44,547 --> 01:04:46,632
Je doet mijn arm pijn.

1096
01:04:46,716 --> 01:04:47,758
O God…

1097
01:04:48,509 --> 01:04:50,052
Zijn arm kan zo breken.

1098
01:04:50,136 --> 01:04:52,096
Ja.
-Verdomme, man.

1099
01:04:55,224 --> 01:04:58,728
Ja. 1998.

1100
01:05:05,109 --> 01:05:07,320
Zuid. Noord.

1101
01:05:09,280 --> 01:05:13,284
De stem van de favela
die er onderdeel van is.

1102
01:05:15,661 --> 01:05:18,414
<i>ook al loop ik door de vallei</i>
<i>in de schaduw der dood</i>

1103
01:05:18,956 --> 01:05:20,625
<i>vrees ik geen kwaad</i>

1104
01:05:21,459 --> 01:05:22,919
<i>want jullie staan achter me</i>

1105
01:05:24,295 --> 01:05:26,172
We doen dit, man.

1106
01:05:26,255 --> 01:05:27,548
Dus wat viel me op?

1107
01:05:27,632 --> 01:05:30,593
Die plaat begon een uitdrijving te worden.

1108
01:05:31,135 --> 01:05:34,722
Wanneer ik het zong in de shows,
die woorden herhaalde…

1109
01:05:34,805 --> 01:05:37,308
…steeds maar weer,
met iedereen samen…

1110
01:05:37,808 --> 01:05:39,727
…het was de meest vreselijke sfeer.

1111
01:05:40,519 --> 01:05:43,189
Ik vond het niks,
het kwam niet uit mijn hart.

1112
01:05:43,272 --> 01:05:46,233
Ik genoot niet meer van het feest.

1113
01:05:46,317 --> 01:05:48,444
We kwamen vanuit
een spirituele achtergrond.

1114
01:05:49,362 --> 01:05:51,822
En die nummers hadden het
over poelen bloed.

1115
01:05:51,906 --> 01:05:54,283
Mensen luisterden er thuis naar…

1116
01:05:54,367 --> 01:05:56,577
…op plekken
waar je plezier hoort te hebben.

1117
01:05:56,661 --> 01:05:58,955
Goede hemel. Dat is gevaarlijk.

1118
01:06:00,331 --> 01:06:01,540
Dat moest veranderen.

1119
01:06:01,624 --> 01:06:03,834
Ik geloof in de kracht van woorden,
in herhaling.

1120
01:06:03,918 --> 01:06:05,586
We gaan dit doen…

1121
01:06:11,342 --> 01:06:13,094
Toen ik doden zag bij mijn shows…

1122
01:06:13,177 --> 01:06:16,597
…met Racionais T-shirts,
begon ik na te denken.

1123
01:06:16,681 --> 01:06:19,308
Toen ze dat lijk
voor mijn voeten gooiden in Bauru…

1124
01:06:20,267 --> 01:06:23,938
…dacht ik al anders over dingen.

1125
01:06:24,522 --> 01:06:27,817
Ik vroeg me zelfs af
hoe nutteloos ik voor alles was.

1126
01:06:28,317 --> 01:06:30,528
Ze wisten niet wat ze ermee aan moesten.

1127
01:06:30,611 --> 01:06:31,988
Ze gooiden hem voor me neer.

1128
01:06:33,823 --> 01:06:34,657
Weet je?

1129
01:06:38,452 --> 01:06:41,747
Mensen stapten over hem heen
om een handtekening te vragen. Ik zag het.

1130
01:06:42,581 --> 01:06:47,003
Hij verging van de pijn en mensen
vertrapten hem voor een handtekening.

1131
01:06:54,385 --> 01:06:57,388
Stop, gast. Yo jongens, stop.
-Dit is onzin, oké.

1132
01:06:58,347 --> 01:07:01,726
Ben ik een clown die over vrede praat
terwijl jullie elkaar afmaken daar?

1133
01:07:01,809 --> 01:07:02,977
Hé, flikker op.

1134
01:07:03,686 --> 01:07:05,521
Ben ik gek dat ik over vrede praat?

1135
01:07:05,604 --> 01:07:07,523
Laat me je dit zeggen.

1136
01:07:08,024 --> 01:07:12,069
Het systeem interesseert het niet
dat er buiten tien doden zijn, oké?

1137
01:07:12,153 --> 01:07:13,988
Ze willen jullie allemaal dood.

1138
01:07:14,071 --> 01:07:16,282
Jullie hebben alleen elkaar, snap je?

1139
01:07:16,365 --> 01:07:18,284
En je hersens. Oké?

1140
01:07:18,367 --> 01:07:19,577
Laat me je dit zeggen…

1141
01:07:19,660 --> 01:07:22,163
…<i>Sobrevivendo no Inferno</i>
haalde ons uit de favela.

1142
01:07:22,246 --> 01:07:23,873
Studenten vonden het geweldig.

1143
01:07:24,540 --> 01:07:27,251
Toen ik dat realiseerde,
gebruikte ik een nieuwe strategie.

1144
01:07:27,334 --> 01:07:29,253
Ik zei ze: 'Laten we verdwijnen, man.

1145
01:07:30,087 --> 01:07:35,259
Alles is fout. Dit bevalt me niet.
Ik word oud.

1146
01:07:36,719 --> 01:07:38,846
Op een dag zei Brown:

1147
01:07:40,222 --> 01:07:41,599
'Hoeveel shows hebben we nog?'

1148
01:07:42,600 --> 01:07:44,560
Bam. 'Zoveel maar?

1149
01:07:45,061 --> 01:07:48,647
Laten we ze doen
en dan voor onbepaalde tijd stoppen.'

1150
01:07:48,731 --> 01:07:50,983
'Wat bedoel je? We gaan omkomen
van de honger.'

1151
01:07:51,067 --> 01:07:53,903
'Verzin iets.
Was jij niet een gangster ooit?'

1152
01:07:56,030 --> 01:07:59,075
'Verzin iets. Is zingen
het enige dat je kunt?'

1153
01:07:59,658 --> 01:08:02,369
'Laten we gebruiken wat we hebben.
We beginnen opnieuw.'

1154
01:08:15,049 --> 01:08:18,094
En we gingen terug
en leefden weer in onze buurt.

1155
01:08:18,177 --> 01:08:21,388
We brachten er tijd door
en ademden die lucht in.

1156
01:08:21,472 --> 01:08:26,560
Toen we de scene verlieten,
ging ik terug en nog dieper.

1157
01:08:27,645 --> 01:08:31,816
Ik ging terug
naar Jardim Leblon, mijn wortels…

1158
01:08:31,899 --> 01:08:34,401
…om te zien hoe het
met mijn mensen ging.

1159
01:08:38,239 --> 01:08:40,825
Groeten aan Brazilië,
São Paulo in het speciaal.

1160
01:08:41,367 --> 01:08:44,120
Laten we
over deze 500 jaar praten, deze leugen.

1161
01:08:44,203 --> 01:08:46,997
Schijt aan de 500e verjaardag
van de ontdekking.

1162
01:08:47,665 --> 01:08:50,126
Pedro Álvares Cabral
en Christopher Columbus…

1163
01:08:50,209 --> 01:08:51,752
…die schaamteloze Europeanen…

1164
01:08:51,836 --> 01:08:54,255
…die hier kwamen
en iedereen afslachtten.

1165
01:08:54,338 --> 01:08:56,423
En op school worden ze
behandeld als helden.

1166
01:08:57,007 --> 01:08:58,217
Schijt daaraan, man.

1167
01:08:58,300 --> 01:09:01,470
En volgende week
hebben we UT en Play, oké? Dag.

1168
01:09:03,055 --> 01:09:05,891
Of je het nou leuk vindt of niet,
2000 was een keerpunt.

1169
01:09:05,975 --> 01:09:09,311
Alles van de jaren 90
begon eruit te zien als jaren 90.

1170
01:09:09,812 --> 01:09:12,231
Na 2000 kon het geen andere kant meer op.

1171
01:09:12,314 --> 01:09:14,525
Toen de metro en Lula arriveerden…

1172
01:09:14,608 --> 01:09:16,819
…kwam de moderniteit naar Capão.

1173
01:09:16,902 --> 01:09:19,238
Samen met politieke correctheid en zo.

1174
01:09:29,039 --> 01:09:32,710
BACACHERI - SNELWEG EN SPOOR
LUCHTHAVE - BR116 SÃO PAULO

1175
01:09:52,188 --> 01:09:57,109
CARANDIRU-GEVANGENIS
SÃO PAULO

1176
01:10:11,665 --> 01:10:14,418
Volgend station, Capão Redondo.

1177
01:10:17,671 --> 01:10:19,506
Toen begreep ik het opnieuw.

1178
01:10:20,090 --> 01:10:22,801
Er was een hele nieuwe generatie
van verslaafden, gekken…

1179
01:10:22,885 --> 01:10:26,180
…trieste mensen, en mensen
die leden vanwege nieuwe redenen.

1180
01:10:27,139 --> 01:10:32,102
Maar ik zag ook mensen die
alles overwonnen en stabiel waren.

1181
01:10:32,186 --> 01:10:34,313
Ze overwonnen ziekte, armoede…

1182
01:10:34,396 --> 01:10:37,733
Zonder te huilen of te klagen,
maar elegant.

1183
01:10:38,984 --> 01:10:40,277
Prachtig.

1184
01:10:46,700 --> 01:10:50,955
We hadden een vriend toen, DJ Nel.

1185
01:10:51,580 --> 01:10:56,710
In de periode tussen platen
werd ik vrienden met hem…

1186
01:10:56,794 --> 01:10:59,421
…en hij begon me te vertellen
over andere dingen.

1187
01:11:00,297 --> 01:11:01,799
Andere geluiden.

1188
01:11:01,882 --> 01:11:04,551
Hij zei: 'Man, je moet
naar Milton Nascimento luisteren.

1189
01:11:05,761 --> 01:11:07,513
Luister naar Miles Davis.

1190
01:11:08,305 --> 01:11:11,517
Luister naar Clube da Esquina.

1191
01:11:12,393 --> 01:11:14,603
Je geluid heeft geen dimensie.

1192
01:11:15,938 --> 01:11:19,900
Het is als een steen
op het gezicht van de luisteraar.

1193
01:11:23,279 --> 01:11:25,572
Je hebt meer lagen nodig, man.'

1194
01:11:25,656 --> 01:11:27,408
Ik vroeg: 'Meer lagen?

1195
01:11:27,491 --> 01:11:31,912
'Je moet LSD leren kennen.'

1196
01:11:33,747 --> 01:11:37,334
Hij bleef doorgaan
over water en wildernis…

1197
01:11:37,835 --> 01:11:40,546
Hij bleef muziek draaien,
wijn drinken, een joint roken…

1198
01:11:40,629 --> 01:11:42,798
…'s middags, voor tien dollar.

1199
01:11:46,510 --> 01:11:47,928
Dat was zijn ding.

1200
01:11:48,012 --> 01:11:50,973
Ik dacht: wauw, dat is cool.
Het was me niet opgevallen.

1201
01:11:51,056 --> 01:11:54,727
'Gast, geniet van het moment,
geniet wanneer je kan, oké?

1202
01:11:54,810 --> 01:11:57,438
Niet alles gaat over gemeenschap.

1203
01:11:57,521 --> 01:11:59,606
We kunnen dat niet eens allemaal aan.

1204
01:12:00,107 --> 01:12:02,609
Leer eerst jezelf kennen.'

1205
01:12:03,110 --> 01:12:06,030
Ik was het alleen met hem eens,
ik wist niks, man.

1206
01:12:06,864 --> 01:12:09,575
Een rare gast adviseerde een idioot, mij.

1207
01:12:09,658 --> 01:12:11,910
Ik was niet zo geweldig,
ik was maar een idioot…

1208
01:12:11,994 --> 01:12:13,954
ik wist niks,
ik was het alleen ermee eens.

1209
01:12:15,873 --> 01:12:18,083
Dat miste in onze laatste plaat.

1210
01:12:18,584 --> 01:12:20,044
Die nieuwe dimensie.

1211
01:12:21,045 --> 01:12:23,297
Toen ik dat ontdekte, was ik verliefd.

1212
01:12:32,765 --> 01:12:34,558
Hij voelt de muziek echt.

1213
01:12:35,684 --> 01:12:38,645
Ik begon naar de dam te gaan
wanneer het regende.

1214
01:12:40,981 --> 01:12:42,858
Ik ging wanneer er niemand was.

1215
01:12:42,941 --> 01:12:46,362
Wanneer het alleen voor mij was.

1216
01:12:46,862 --> 01:12:48,781
Het grijze licht…

1217
01:12:49,281 --> 01:12:51,283
Het was wat introspectief.

1218
01:12:52,034 --> 01:12:55,329
Wind, donder…

1219
01:12:57,122 --> 01:12:58,207
…neurose…

1220
01:12:58,707 --> 01:13:02,169
Het was een perspectief
waar we geen toegang tot hadden…

1221
01:13:03,337 --> 01:13:04,505
…in onze laatste plaat.

1222
01:13:05,047 --> 01:13:10,469
Het gevoel van zwakte dat we delen,
maar dat onbesproken blijft.

1223
01:13:24,983 --> 01:13:25,984
<i>je zegening, moeder</i>

1224
01:13:26,485 --> 01:13:29,113
<i>we beginnen onze uitzending</i>

1225
01:13:29,196 --> 01:13:31,907
<i>dit is je Exodus-radio</i>

1226
01:13:31,990 --> 01:13:33,117
<i>hé, hé</i>

1227
01:13:33,200 --> 01:13:35,077
<i>laten we ontwaken</i>

1228
01:13:35,160 --> 01:13:37,621
<i>want de zon wacht niet</i>
<i>kom op, laten we ontwaken</i>

1229
01:13:37,704 --> 01:13:38,997
<i>de tijd is nooit vermoeid</i>

1230
01:13:39,081 --> 01:13:40,374
<i>je vroeg erom</i>

1231
01:13:40,457 --> 01:13:43,710
<i>je vroeg om een kans</i>
<i>een tweede kans</i>

1232
01:13:43,794 --> 01:13:45,587
<i>God is goed, toch</i>

1233
01:13:45,671 --> 01:13:48,006
<i>hé, een nieuwe dag speciaal voor jou</i>

1234
01:13:48,090 --> 01:13:50,092
<i>wat een geweldige blauwe lucht</i>

1235
01:13:50,175 --> 01:13:51,844
<i>laten we ontwaken</i>

1236
01:13:51,927 --> 01:13:54,680
<i>kijk naar je gezicht</i>
<i>ik vertrouw op je in deze oorlog</i>

1237
01:13:54,763 --> 01:13:56,765
<i>luiheid is de vijand van de overwinning</i>

1238
01:13:56,849 --> 01:14:00,060
<i>er is geen plek voor zwakken</i>
<i>de lafaard sterft zonder het te proberen</i>

1239
01:14:00,144 --> 01:14:02,229
<i>ik vertel je de waarheid,</i>
<i>dingen zijn zwaar</i>

1240
01:14:02,312 --> 01:14:04,148
<i>geen vertrouwen,</i>
<i>zelfs niet in jezelf</i>

1241
01:14:04,231 --> 01:14:06,066
<i>en vijanden komen gratis</i>

1242
01:14:06,150 --> 01:14:08,777
<i>het is een betonnen jungle</i>
<i>het verplettert bescheidenheid</i>

1243
01:14:08,861 --> 01:14:10,946
<i>je bent zo groot als je droom</i>

1244
01:14:11,029 --> 01:14:12,656
<i>doe het juiste, doe je ding</i>

1245
01:14:12,739 --> 01:14:16,118
<i>laten we ontwaken</i>
<i>met geheven hoofd en oprechtheid</i>

1246
01:14:16,201 --> 01:14:18,370
<i>waar ben je zo bang voor</i>
<i>het was nooit makkelijk</i>

1247
01:14:18,454 --> 01:14:20,372
<i>raap de scherven op en vecht mee</i>

1248
01:14:20,456 --> 01:14:22,708
<i>maar onthoud dat wat er ook gebeurt</i>

1249
01:14:22,791 --> 01:14:24,877
<i>er niks is als</i>
<i>een dag na de andere</i>

1250
01:14:26,211 --> 01:14:27,546
We zijn terug, broeders.

1251
01:14:33,343 --> 01:14:35,179
<i>je bent in de straten van São Paulo</i>

1252
01:14:35,262 --> 01:14:38,223
<i>waar jongens hun gevoelens</i>
<i>op hun voetzolen dragen</i>

1253
01:14:38,307 --> 01:14:40,309
<i>dat is geen pessimisme</i>
<i>zo is het gewoon</i>

1254
01:14:40,893 --> 01:14:43,520
<i>ze leven en leven groots</i>
<i>de jongens blazen rook</i>

1255
01:14:43,604 --> 01:14:44,980
<i>dat is het zoete vergif</i>

1256
01:14:45,063 --> 01:14:46,482
Hé. Canela.

1257
01:14:47,399 --> 01:14:50,235
<i>ik struikelde, maar ik kwam terug voor je</i>

1258
01:14:50,319 --> 01:14:51,737
<i>ik kwam terug voor de broeders</i>

1259
01:14:51,820 --> 01:14:54,781
<i>en daarom ook voor het groen</i>

1260
01:14:55,616 --> 01:14:57,451
<i>en Heer</i>

1261
01:14:57,534 --> 01:14:58,911
<i>het is goed</i>

1262
01:15:00,078 --> 01:15:01,663
<i>zo is het</i>

1263
01:15:01,747 --> 01:15:04,333
<i>mijn geest is een doohof</i>
<i>en mijn hart huilt</i>

1264
01:15:04,416 --> 01:15:06,919
<i>het huilt nu maar het lacht later</i>

1265
01:15:09,004 --> 01:15:11,632
<i>kom met me mee, broeder</i>

1266
01:15:11,715 --> 01:15:13,091
De focus lag op onze buurt.

1267
01:15:13,175 --> 01:15:17,638
De broeders, de samenkomsten,
onze families. Onze wortels.

1268
01:15:25,521 --> 01:15:27,940
<i>een groep gekken</i>
<i>verzamelde op straathoeken</i>

1269
01:15:28,023 --> 01:15:30,442
<i>en zei laten we dit waarmaken</i>

1270
01:15:30,526 --> 01:15:32,653
<i>wat er ook voor nodig is</i>

1271
01:15:32,736 --> 01:15:33,779
<i>doe het zelf</i>

1272
01:15:33,862 --> 01:15:36,031
<i>jij voor ons, wij voor onszelf</i>

1273
01:15:37,074 --> 01:15:38,825
<i>voor ons en onze gelijken</i>

1274
01:15:38,909 --> 01:15:40,160
<i>en voor onze buren</i>

1275
01:15:40,244 --> 01:15:41,161
<i>dat is alles</i>

1276
01:15:41,245 --> 01:15:43,956
<i>ik voel wat ik kan, zenuwen en botten</i>

1277
01:15:44,039 --> 01:15:46,875
<i>als we zijn wie we zijn</i>
<i>een maas van chromosomen</i>

1278
01:15:47,376 --> 01:15:49,253
<i>met sterke en zwakke punten</i>

1279
01:15:49,836 --> 01:15:52,631
<i>dat is dat en zo is het</i>

1280
01:15:54,216 --> 01:15:56,009
<i>heb vertrouwen, want God is eerlijk</i>

1281
01:15:56,093 --> 01:15:58,303
<i>vergeet het nooit, broeder</i>

1282
01:15:58,387 --> 01:16:01,473
<i>met geheven hoofd</i>

1283
01:16:01,557 --> 01:16:03,600
<i>wat er ook gebeurd</i>
<i>of waar je ook bent</i>

1284
01:16:03,684 --> 01:16:07,020
<i>geloof erin want zelfs</i>
<i>op een vuilnisbelt groeien bloemen</i>

1285
01:16:07,104 --> 01:16:09,856
<i>bid voor ons, pastoor, onthoud ons</i>

1286
01:16:09,940 --> 01:16:12,568
<i>de dienst van vanavond gaat nog goed</i>

1287
01:16:12,651 --> 01:16:15,320
<i>ik bewonder de gelovigen</i>
<i>excuseer me</i>

1288
01:16:15,404 --> 01:16:18,323
<i>wat een afzetterij, wat een fraude</i>
<i>mijn excuses</i>

1289
01:16:18,407 --> 01:16:21,743
<i>soms voel ik me onzeker</i>

1290
01:16:21,827 --> 01:16:24,705
<i>als een idioot</i>
<i>met geen geloof in de toekomst</i>

1291
01:16:24,788 --> 01:16:28,000
<i>dan komt er iemand voorbij, wie is wie</i>
<i>wie kan dat zijn, broeder</i>

1292
01:16:28,083 --> 01:16:29,960
<i>geef me speelgoed dat kleding doorboort</i>

1293
01:16:34,840 --> 01:16:38,927
Ik ben pretentieus genoeg om te zeggen
dat ik de geest belichaamde…

1294
01:16:39,011 --> 01:16:40,846
…van de toenmalige buurten in São Paulo.

1295
01:16:42,723 --> 01:16:44,391
Alle codes.

1296
01:16:50,564 --> 01:16:52,065
<i>ik ben een rapkrijger</i>

1297
01:16:52,149 --> 01:16:53,775
<i>altijd met hoog voltage</i>

1298
01:16:53,859 --> 01:16:56,570
<i>een voor een, God voor allen</i>
<i>ik kom alleen maar langs</i>

1299
01:16:56,653 --> 01:16:59,698
<i>gestoord leven, ik ben niet geschikt</i>
<i>om een slachtoffer te zijn</i>

1300
01:16:59,781 --> 01:17:02,492
<i>rechtvaardigheid en vrijheid</i>
<i>mijn doel is eerlijk</i>

1301
01:17:02,576 --> 01:17:05,537
<i>mijn rap begint het koor van de gekken</i>
<i>en de romantici</i>

1302
01:17:05,621 --> 01:17:07,873
<i>ik draag de glimlach</i>
<i>van een kind waar ik</i>

1303
01:17:07,956 --> 01:17:09,291
<i>ook ben</i>
<i>voor de broeders</i>

1304
01:17:09,374 --> 01:17:11,710
<i>bied ik mijn aanwezigheid aan</i>

1305
01:17:11,793 --> 01:17:14,129
<i>misschien verwarrend</i>
<i>maar het is echt en intens</i>

1306
01:17:14,212 --> 01:17:16,882
<i>mijn beste Marvin Gaye</i>
<i>zaterdag op de snelweg</i>

1307
01:17:16,965 --> 01:17:20,010
<i>wat gebeurt, gebeurt</i>
<i>en we rijden tot het einde</i>

1308
01:17:20,093 --> 01:17:22,638
<i>roep me op, roep ons op</i>
<i>waar we nodig zijn</i>

1309
01:17:22,721 --> 01:17:25,557
<i>in het paradijs</i>
<i>of de dag des oordeels, pastoor</i>

1310
01:17:25,641 --> 01:17:28,810
<i>roep mij en mijn broeders op</i>
<i>is wat ik vraag</i>

1311
01:17:28,894 --> 01:17:32,105
<i>favela, Fundão</i>
<i>vereeuwigd in mijn dichtkunst</i>

1312
01:17:32,189 --> 01:17:33,190
<i>gestoord leven</i>

1313
01:17:34,566 --> 01:17:38,904
De mensen uit de buurt
die begrepen zichzelf daar.

1314
01:17:38,987 --> 01:17:42,574
Het was niet beperkt tot bruin of blauw,
het was voor veel mensen.

1315
01:17:45,619 --> 01:17:50,290
Ze organiseerden een straat en de volgende
en de volgende, een kettingreactie.

1316
01:17:50,374 --> 01:17:54,628
Veel teams, namen
en labels kwamen uit de buurt…

1317
01:17:54,711 --> 01:17:56,797
…veel verschillende kleuren hoeden.

1318
01:17:56,880 --> 01:17:59,341
Veel collectieven werden geboren
uit die beweging.

1319
01:18:00,050 --> 01:18:01,718
Het is een mix…

1320
01:18:01,802 --> 01:18:07,265
…van ambitie met tarting,
zelfvertrouwen, onafhankelijkheid…

1321
01:18:09,309 --> 01:18:14,022
En zo lukte het ons om de buurt
mee te krijgen. Iedereen.

1322
01:18:14,106 --> 01:18:19,361
Mensen die niet van rap hielden, hielden
ervan hun buurt te vertegenwoordigen.

1323
01:18:19,444 --> 01:18:21,780
En het hoofd opgeheven te houden.

1324
01:18:21,863 --> 01:18:25,992
De mensen leken niet meer
zo onderdrukt en misleidt.

1325
01:18:26,076 --> 01:18:29,371
Als je oplet,
met wat goed en fout zit…

1326
01:18:29,454 --> 01:18:32,833
…dan heeft de buurt zijn opinie
en activeert het dingen.

1327
01:18:32,916 --> 01:18:35,335
'Ja, dat is het,
laten we het doen, et cetera.'

1328
01:18:35,419 --> 01:18:38,380
Het gebeurde echt daar.

1329
01:18:38,463 --> 01:18:41,550
Ons beeld voor dit album…

1330
01:18:41,633 --> 01:18:47,305
…was van een onderdanige,
onverschillige buurt. Vervreemd.

1331
01:18:47,389 --> 01:18:48,974
Wat ik ontken op deze plaat.

1332
01:18:55,689 --> 01:18:59,735
Dit is ons eerste open evenement,
midden in de nacht, in São Paulo.

1333
01:18:59,818 --> 01:19:04,030
Rond zonsopgang, om 04:00,
misschien 05:00.

1334
01:19:05,991 --> 01:19:08,452
Voor wie nu naar werk gaat…

1335
01:19:08,535 --> 01:19:10,537
…pak je jas en je beanie

1336
01:19:10,620 --> 01:19:13,290
…want het is tien graden in São Paulo.

1337
01:19:14,791 --> 01:19:18,044
<i>de volle maan</i>
<i>verlicht de straten van Capão</i>

1338
01:19:18,128 --> 01:19:20,714
<i>alleen God is boven ons</i>
<i>nederig, toch</i>

1339
01:19:20,797 --> 01:19:24,134
<i>proost, klink</i>
<i>vrouwen en luide muziek</i>

1340
01:19:24,217 --> 01:19:26,720
<i>witte wijn</i>
<i>een goede advocaat voor iedereen</i>

1341
01:19:28,305 --> 01:19:29,806
<i>het is verdomd koud</i>

1342
01:19:29,890 --> 01:19:33,226
<i>maar wat doe je</i>
<i>dinsdag is niet goed om te feesten</i>

1343
01:19:33,310 --> 01:19:35,979
<i>het is nooit veranderd</i>
<i>en zal nooit veranderen</i>

1344
01:19:36,062 --> 01:19:39,149
<i>de geur van een vreugdevuur</i>
<i>vult de lucht</i>

1345
01:19:39,649 --> 01:19:41,651
Zondag, vroeg in de ochtend in São Paulo.

1346
01:19:41,735 --> 01:19:43,403
Onlusten en vandalisme…

1347
01:19:43,487 --> 01:19:47,365
…bij een Racionais MC's show
tijdens Virada Cultural de São Paulo.

1348
01:19:47,449 --> 01:19:49,743
…bij de show van rapgroep Racionais MC.

1349
01:19:49,826 --> 01:19:52,412
Racionais MC's.

1350
01:19:52,496 --> 01:19:53,830
…van Racionais MC's.

1351
01:19:54,331 --> 01:19:57,375
Praça da Sé werd een oorlogsgebied.

1352
01:20:00,086 --> 01:20:03,423
Mensen probeerden wanhopig
te ontsnappen aan de confrontatie.

1353
01:20:06,051 --> 01:20:07,928
Kom hier, man.

1354
01:20:08,011 --> 01:20:11,056
Had de politie het niet kunnen voorkomen?

1355
01:20:13,225 --> 01:20:15,393
Dat was een gedicht.

1356
01:20:16,436 --> 01:20:18,772
Laat me je vertellen waar het begon.

1357
01:20:19,272 --> 01:20:20,816
Het zat zo.

1358
01:20:20,899 --> 01:20:22,359
Er was een jongen.

1359
01:20:22,943 --> 01:20:25,237
De politie zat achter hem aan.

1360
01:20:25,821 --> 01:20:28,323
Een zwarte jongen.
En hij ontweek de politie.

1361
01:20:28,406 --> 01:20:29,950
Het regende, de vloer was nat.

1362
01:20:30,033 --> 01:20:32,869
De agent viel en kon niet meer opstaan.

1363
01:20:32,953 --> 01:20:36,498
De agent schreeuwde van de pijn.
De andere agenten gingen achter hem aan.

1364
01:20:37,040 --> 01:20:39,584
Veel agenten. En hij rende.

1365
01:20:40,085 --> 01:20:41,378
Dus ik zei op het podium:

1366
01:20:41,461 --> 01:20:46,132
'De militaire politie is gecreëerd
om ontsnapte slaven te vangen.

1367
01:20:46,216 --> 01:20:49,678
Voorzichtig met die geweren.
Schiet niemand neer.'

1368
01:20:53,515 --> 01:20:57,936
De rapgroep vroeg het publiek tevergeefs
om afstand te houden van de agenten.

1369
01:20:58,019 --> 01:21:00,814
Houd afstand van de agenten.
Laat ze met rust.

1370
01:21:01,565 --> 01:21:06,444
Er brak een gevecht uit,
en toen splitste het.

1371
01:21:06,528 --> 01:21:08,655
Je had daar de agenten
en daar de jongeren.

1372
01:21:08,738 --> 01:21:09,823
De hel brak uit.

1373
01:21:09,906 --> 01:21:12,701
Het leek net een oorlogsgebied.

1374
01:21:13,285 --> 01:21:16,288
De jongens met stokken en stenen
de politie met geweren en bommen.

1375
01:21:16,371 --> 01:21:19,416
<i>auto's in brand,</i>
<i>gesloten stalen deuren</i>

1376
01:21:19,499 --> 01:21:22,669
<i>een moeder roept een zoon</i>
<i>terwijl ze wordt neergeschoten</i>

1377
01:21:22,752 --> 01:21:25,589
<i>iemand raakt iemand kwijt</i>
<i>de ziel in de trekker</i>

1378
01:21:25,672 --> 01:21:27,257
<i>ontsnap met de metro</i>

1379
01:21:27,340 --> 01:21:29,050
<i>problemen op de gang</i>

1380
01:21:29,134 --> 01:21:32,095
<i>iemand werd vertrapt</i>
<i>en daar bleven ze</i>

1381
01:21:32,178 --> 01:21:35,223
<i>in de nabijgelegen straten</i>
<i>ging het verder</i>

1382
01:21:35,307 --> 01:21:39,311
<i>oorlog en vernietiging</i>
<i>de wereld komt ten einde</i>

1383
01:21:50,071 --> 01:21:52,991
Er waren nooit zekerheden.
Het was altijd gespannen.

1384
01:21:53,825 --> 01:21:57,621
Ze verboden ons
in het openbaar op te treden…

1385
01:21:57,704 --> 01:22:02,292
…en ze begonnen
met hun vervolgingscampagne.

1386
01:22:02,792 --> 01:22:06,588
Omdat ze zeiden dat we
een gevaar voor de gemeenschap waren…

1387
01:22:06,671 --> 01:22:10,383
…een gevaar voor de openbare veiligheid,
voor de veiligheid van de gemeenschap.

1388
01:22:13,345 --> 01:22:16,264
Het was de staat, de politie.

1389
01:22:16,348 --> 01:22:17,432
Het was een valstrik…

1390
01:22:17,515 --> 01:22:19,976
…want alles ging volgens het boekje…

1391
01:22:20,060 --> 01:22:22,812
…de contracten en andere dingen.

1392
01:22:22,896 --> 01:22:25,440
Er was geen reden dat zo plotseling…

1393
01:22:25,523 --> 01:22:30,070
…de Racionais verboden werd
om nog op te treden in São Paulo.

1394
01:22:30,153 --> 01:22:33,907
Ik denk dat het echt politiek was,
ze werden erin geluisd.

1395
01:22:36,618 --> 01:22:38,703
Het voelde alsof dit het einde was.

1396
01:22:56,012 --> 01:22:57,639
<i>wat ben ik</i>

1397
01:22:57,722 --> 01:23:01,935
<i>ik ben helder en zout</i>
<i>ik pas in een oog, maar ik weeg een ton</i>

1398
01:23:02,018 --> 01:23:04,437
<i>ik proef als de zee</i>
<i>en ik kan discreet zijn</i>

1399
01:23:04,521 --> 01:23:07,357
<i>ik huur pijn</i>
<i>waar ik verkies te leven</i>

1400
01:23:07,440 --> 01:23:10,402
<i>in de dood van de nacht</i>
<i>word ik gegijzeld door wraak</i>

1401
01:23:10,485 --> 01:23:13,029
<i>ik ben een zus van wanhoop</i>
<i>de vernietiger van hoop</i>

1402
01:23:13,113 --> 01:23:15,949
<i>ik kan worden veroorzaakt</i>
<i>door het ongedierte, doorsnee</i>

1403
01:23:16,032 --> 01:23:18,910
<i>of door de liefde</i>
<i>van je wrede stekel van je bloem</i>

1404
01:23:18,994 --> 01:23:21,663
<i>ik hou van drama</i>
<i>ik kom naar je bed</i>

1405
01:23:21,746 --> 01:23:24,541
<i>uit vrije wil</i>
<i>zonder toestemming, laat je me lijden</i>

1406
01:23:24,624 --> 01:23:27,419
<i>ik dacht dat ik sterk was</i>

1407
01:23:27,919 --> 01:23:30,380
<i>ik ga zwak zijn</i>
<i>als anderen komen</i>

1408
01:23:30,463 --> 01:23:33,216
<i>als dingen zwaar worden</i>
<i>en alles langzaam gaat</i>

1409
01:23:33,299 --> 01:23:35,885
<i>laat me nu tegen de wind in lopen</i>

1410
01:23:35,969 --> 01:23:38,847
<i>waarom taai zijn als je hart kwetsbaar is</i>

1411
01:23:38,930 --> 01:23:41,766
<i>maar niet de wind</i>
<i>die is zacht maar onophoudelijk en koud</i>

1412
01:23:41,850 --> 01:23:42,684
<i>en ik ben warm</i>

1413
01:23:42,767 --> 01:23:44,644
<i>ik besmeurde de sombere zin</i>
<i>van de dichter</i>

1414
01:23:44,728 --> 01:23:47,689
<i>ik ontdekte</i>
<i>het bruine voorkomen van de profeet</i>

1415
01:23:47,772 --> 01:23:51,276
<i>de wormen wijzen me de weg</i>
<i>terwijl de traan van een man valt</i>

1416
01:23:51,359 --> 01:23:53,445
<i>dit is je levenslange strijd</i>

1417
01:23:53,528 --> 01:23:56,072
<i>ze zeggen dat mannen niet huilen</i>
<i>ja, echt</i>

1418
01:23:56,156 --> 01:23:59,200
<i>wees geen kuddedier, broeder</i>
<i>Jesus huilde</i>

1419
01:23:59,284 --> 01:24:02,579
<i>verdomme, broeder, ik zeg het je</i>
<i>misschien ben ik high</i>

1420
01:24:02,662 --> 01:24:04,581
<i>maar de wereld kan prima eindigen</i>

1421
01:24:04,664 --> 01:24:07,208
<i>wat kun je doen</i>
<i>wanneer het fort beeft</i>

1422
01:24:07,292 --> 01:24:10,211
<i>en al het goede om je heen</i>
<i>verpest wordt</i>

1423
01:24:10,962 --> 01:24:17,427
Iedereen die hamerde op het belang
van de zwarte revolutie werd vervolgd.

1424
01:24:17,510 --> 01:24:19,429
En zo het zwijgen opgelegd.

1425
01:24:19,512 --> 01:24:23,725
Alles wat ik deed en doe,
is gebaseerd op de code van Marighella.

1426
01:24:24,517 --> 01:24:28,438
De interval tussen platen was tien jaar.

1427
01:24:28,521 --> 01:24:33,443
Marighella was de kickstart
van onze terugkeer.

1428
01:24:38,406 --> 01:24:39,908
Stop, of je sterft. Stilletjes.

1429
01:24:40,992 --> 01:24:43,036
Ga. Ga, verdomme.

1430
01:24:44,370 --> 01:24:45,663
Op je knieën, eikel.

1431
01:24:47,957 --> 01:24:50,919
Freedom Radio is in de lucht.

1432
01:24:51,002 --> 01:24:53,630
Het is wat de buurt denkt van Marighella.

1433
01:24:54,464 --> 01:24:57,509
Veel mensen kunnen zich
met veel dingen identificeren.

1434
01:24:58,176 --> 01:25:00,845
Veel mensen die hem niet kenden
waren geïnteresseerd.

1435
01:25:02,013 --> 01:25:03,389
…Carlos Marighella.

1436
01:25:04,307 --> 01:25:08,269
Hij was tegelijkertijd een engel.
Hij had simpele dromen.

1437
01:25:08,353 --> 01:25:09,521
Dromen van gelijkheid.

1438
01:25:12,690 --> 01:25:14,067
<i>sta voor de generaal</i>

1439
01:25:14,150 --> 01:25:15,777
1000<i> gezichten van een trouwe man</i>

1440
01:25:15,860 --> 01:25:17,195
<i>kom op</i>

1441
01:25:17,779 --> 01:25:19,531
<i>sta voor de generaal</i>

1442
01:25:19,614 --> 01:25:22,367
<i>1000 gezichten van een trouwe man</i>
<i>beschermer van de menigte</i>

1443
01:25:22,450 --> 01:25:24,536
<i>drie reïncarnaties van beroemde schurken</i>

1444
01:25:24,619 --> 01:25:27,288
<i>met briljante geesten</i>
<i>verzameld in de hemel</i>

1445
01:25:27,372 --> 01:25:29,457
<i>bestemming voor de gelovigen</i>
<i>als God trouw wil</i>

1446
01:25:29,541 --> 01:25:30,375
<i>volkomen</i>

1447
01:25:30,458 --> 01:25:33,545
BEZETTING MAUÁ

1448
01:25:33,628 --> 01:25:36,047
En met deze video
werden we weer eerste.

1449
01:25:36,131 --> 01:25:38,133
VIDEO-MUZIEKAWARDS BRAZILIË
MTV 2012

1450
01:25:40,677 --> 01:25:41,928
We leven.

1451
01:25:44,472 --> 01:25:47,433
En om de beste VMB aller tijden
af te sluiten…

1452
01:25:47,934 --> 01:25:50,603
…het beste VMB-concert aller tijden…

1453
01:25:50,687 --> 01:25:52,897
Ik geef jullie, Racionais.

1454
01:25:52,981 --> 01:25:57,068
Toen traden we live
op MTV op na vele jaren.

1455
01:25:57,569 --> 01:26:01,281
En op tv. We waren in 1998 op MTV.

1456
01:26:01,364 --> 01:26:03,199
Hoeveel jaren later? 14.

1457
01:26:03,283 --> 01:26:06,911
We hadden een nieuwe kijk,
met al die veranderingen…

1458
01:26:06,995 --> 01:26:11,958
…al die ervaring,
dat kwam allemaal samen, heel sterk.

1459
01:26:12,709 --> 01:26:15,295
Toen kwam Eliane voorbij…

1460
01:26:16,713 --> 01:26:19,257
…en zei: 'We moeten dit samen doen.'

1461
01:26:19,340 --> 01:26:23,386
ELIANE DIAS
MANAGER RACIONAIS SINDS 2012

1462
01:26:23,469 --> 01:26:27,765
Van weinig zelfvertrouwen
en het ontbreken van moed…

1463
01:26:28,266 --> 01:26:30,393
…maakten zij ons moedig.

1464
01:26:30,894 --> 01:26:34,647
Dus we doen het.
'Ik kan het doen en ik doe het.'

1465
01:26:34,731 --> 01:26:37,775
Dit overkwam mij en vee andere mensen.

1466
01:26:37,859 --> 01:26:41,613
Ik hoor dagelijks:
'Racionais veranderde mijn leven.'

1467
01:26:41,696 --> 01:26:45,325
'Ik hoorde dit Racionais-nummer
en het veranderde mijn leven.'

1468
01:26:45,408 --> 01:26:48,036
'Ik ging studeren vanwege Racionais.'

1469
01:26:48,620 --> 01:26:53,124
Racionais verlieten
Vida Cultural in 2007…

1470
01:26:53,208 --> 01:26:56,502
…na het incident, met ruzie.

1471
01:26:56,586 --> 01:27:01,716
Maar hun management
vroeg hun opnieuw op te treden.

1472
01:27:01,799 --> 01:27:05,470
'Hé, de tijd is aangebroken,
laten we het doen.'

1473
01:27:06,554 --> 01:27:09,891
Het enige dat ik zei was:
'De politie kan blijven.'

1474
01:27:09,974 --> 01:27:13,061
'Dat is niet nodig.
Er gaan geen problemen zijn.

1475
01:27:13,144 --> 01:27:14,854
De Racionais communiceren.'

1476
01:27:14,938 --> 01:27:18,858
Het publiek blijft kijken
en let op hetgeen dat we zeggen.

1477
01:27:18,942 --> 01:27:23,029
Het is een kanaal, een navelstreng.

1478
01:27:23,112 --> 01:27:26,574
En mensen worden heel boos
als dat kanaal onderbroken wordt.

1479
01:27:27,325 --> 01:27:30,411
We kwamen uiteindelijk
tot een overeenkomst.

1480
01:27:30,495 --> 01:27:35,124
De politie zou achterin blijven
en niet in de menigte.

1481
01:27:36,251 --> 01:27:37,669
En alles ging goed.

1482
01:27:37,752 --> 01:27:42,882
Er waren 100.000 mensen
op een Racionais-concert, zonder incident.

1483
01:27:46,719 --> 01:27:48,054
Racionais MC's.

1484
01:27:48,721 --> 01:27:50,765
Luisteren naar Racionais…

1485
01:27:51,516 --> 01:27:52,558
…ging viral.

1486
01:27:53,142 --> 01:27:56,479
Brown nodigde me uit om mee te doen
in de video voor <i>Marighella</i>.

1487
01:27:56,562 --> 01:27:57,939
Het was een eer om…

1488
01:27:58,022 --> 01:28:01,526
…het verhaal van een Braziliaanse held
te beschrijven…

1489
01:28:02,026 --> 01:28:05,697
…samen met mijn helden, Racionais.

1490
01:28:06,489 --> 01:28:10,243
Het doet me denken
aan een uitspraak van Malcolm X.

1491
01:28:10,326 --> 01:28:14,163
Hij zei ooit dat alleen mensen
die echt de geschiedenis veranderen…

1492
01:28:14,247 --> 01:28:17,709
…degenen zijn die veranderen
hoe de mens zichzelf ziet.

1493
01:28:18,376 --> 01:28:22,797
Raiconais deed dat. Weet je? Ze deden het.

1494
01:28:22,880 --> 01:28:26,467
Ze veranderden niet één persoon.
Ze veranderden een hele generatie.

1495
01:28:26,551 --> 01:28:29,846
<i>het is nodig om te geloven</i>
<i>dat de droom mogelijk is</i>

1496
01:28:29,929 --> 01:28:33,266
<i>alles is mogelijk</i>
<i>en jij, broeder, bent overslaanbaar</i>

1497
01:28:33,349 --> 01:28:36,394
<i>de slechte tijden gaan voorbij</i>
<i>het is maar een fase</i>

1498
01:28:36,477 --> 01:28:39,605
<i>het lijden voedt alleen je moed</i>

1499
01:28:39,689 --> 01:28:42,233
Toen begonnen we
nieuwe locaties te zoeken.

1500
01:28:42,734 --> 01:28:46,404
We maken een lijst met de toplocaties
en we treden alleen daar op.

1501
01:28:46,988 --> 01:28:51,451
Maar toen zeiden de mensen:
'Boek je Raiconais hier?

1502
01:28:51,534 --> 01:28:55,955
Ze vernietigen alles.
Hun publiek vernietigt alles.

1503
01:28:56,039 --> 01:28:57,290
Ik zei: 'Dat is niet zo.'

1504
01:28:57,373 --> 01:29:02,628
Na 30 jaar wil je alleen maar
dat mensen heelhuids thuiskomen.

1505
01:29:04,005 --> 01:29:06,174
Dat is een cliché
dat ik liever ontwijk.

1506
01:29:07,008 --> 01:29:09,260
Een dode aan het eind
van een Racionais-concert.

1507
01:29:18,353 --> 01:29:20,396
<i>deze is voor jullie</i>

1508
01:29:21,439 --> 01:29:22,940
<i>blijf leven</i>

1509
01:29:24,609 --> 01:29:26,402
<i>blijf leven</i>

1510
01:29:27,945 --> 01:29:32,950
Veel mensen op dat concert waren
nog nooit eerder op zo'n plek geweest.

1511
01:29:39,791 --> 01:29:43,544
QUAD-STUDIO'S
NEW YORK - 2014

1512
01:29:43,628 --> 01:29:46,422
Toen besloten ze het album te maken.

1513
01:29:46,506 --> 01:29:49,008
Ze gingen naar New York
voor de albumopname<i>.</i>

1514
01:29:55,348 --> 01:29:58,726
Snap je? Het kan niet baa-doem
en dan ba-doem-doem samen zijn.

1515
01:29:58,810 --> 01:29:59,644
Het is…

1516
01:30:00,728 --> 01:30:01,562
Het is…

1517
01:30:06,234 --> 01:30:07,318
Toch.
-Toch?

1518
01:30:07,402 --> 01:30:08,736
Hoor je de wisselende paden?

1519
01:30:08,820 --> 01:30:14,200
Heb je niet een basdrum
die kan doen wat deze drie doen?

1520
01:30:14,283 --> 01:30:16,202
Want ik maakte die thuis.

1521
01:30:16,285 --> 01:30:20,373
Maar het is nooit zo goed
als de echte, originele basdrum.

1522
01:30:20,957 --> 01:30:21,833
Snap je?

1523
01:30:23,584 --> 01:30:25,670
De wereld is veranderd sinds 2002.

1524
01:30:27,088 --> 01:30:28,423
13 jaar later.

1525
01:30:29,006 --> 01:30:35,221
Het leek alsof Brazilië
een echte vooruitgangsfase doormaakte.

1526
01:30:35,805 --> 01:30:41,436
We zagen het in de mensen,
het eten, drankjes, kleding, horloges.

1527
01:30:41,519 --> 01:30:42,812
Het echte leven.

1528
01:30:43,396 --> 01:30:46,524
Dat had impact op straat.
En ook op de muziek.

1529
01:30:48,359 --> 01:30:49,527
Oké, alles staat.

1530
01:30:49,610 --> 01:30:53,865
De jongens komen zo het geld
van de watertoren ophalen.

1531
01:30:53,948 --> 01:30:57,034
Let op. Dit is een fictief werk.

1532
01:30:57,743 --> 01:31:00,496
Elke overeenkomst met iemands realiteit…

1533
01:31:00,580 --> 01:31:02,498
BLACK BLUE
RACIONAIS-FAMILIE

1534
01:31:02,582 --> 01:31:04,417
…is puur toeval.

1535
01:31:04,500 --> 01:31:05,835
We doen het zo, B.

1536
01:31:06,544 --> 01:31:08,796
Er staan een groep wouten op straat.

1537
01:31:08,880 --> 01:31:10,214
Het kan mis gaan.

1538
01:31:10,965 --> 01:31:13,634
Begrepen.
Zorg dat de jongens alert blijven…

1539
01:31:13,718 --> 01:31:18,389
…en zorg dat we niet gevolgd worden,
en dat hun telefoons werken. Over.

1540
01:31:19,557 --> 01:31:22,685
Begrepen. De geweren zijn schoon.
Ik breng ze.

1541
01:31:22,768 --> 01:31:25,855
Dezelfde bat-plak, dezelfde tijd. Over.

1542
01:31:26,856 --> 01:31:30,109
Iedereen weet dat de dingen gestoord zijn…

1543
01:31:30,860 --> 01:31:34,155
…dat alles langzaam is, het lukt wel.

1544
01:31:34,238 --> 01:31:35,740
<i>kleuren en waarden</i>

1545
01:31:38,826 --> 01:31:40,620
We hebben nu de leiding.

1546
01:31:41,662 --> 01:31:42,622
Over.

1547
01:31:48,419 --> 01:31:52,798
<i>we zijn wat we zijn</i>

1548
01:31:52,882 --> 01:31:57,094
<i>kleuren en waarden</i>

1549
01:31:57,178 --> 01:32:02,725
<i>we zijn wat we zijn</i>
<i>kleuren en waarden</i>

1550
01:32:02,808 --> 01:32:07,230
<i>internationale funksamenzwering</i>
<i>in Jamaica, Queens</i>

1551
01:32:07,313 --> 01:32:09,774
<i>Fundão, Sabin</i>
<i>werk voor mij</i>

1552
01:32:09,857 --> 01:32:11,609
<i>als God me zo maakte</i>

1553
01:32:11,692 --> 01:32:14,111
<i>dan zit het goed, vriend</i>
<i>ik kocht wat groen</i>

1554
01:32:14,195 --> 01:32:16,906
<i>wolken en zwarte schapen volgen me altijd</i>

1555
01:32:16,989 --> 01:32:19,909
<i>de donkere tijden komen</i>
<i>en dat waren wij, ook</i>

1556
01:32:19,992 --> 01:32:22,620
<i>ik loop op de dunne stippellijn</i>

1557
01:32:22,703 --> 01:32:25,957
<i>op het land waarvan de held</i>
<i>een miljoen Indianen vermoordde</i>

1558
01:32:26,040 --> 01:32:29,043
<i>in de uithoeken</i>
<i>is de zwarte man koning</i>

1559
01:32:29,126 --> 01:32:32,004
<i>het maakt niet uit of je ons mag of niet</i>

1560
01:32:32,088 --> 01:32:34,632
<i>mezelf verlagen alleen om jou te behagen</i>
<i>nooit</i>

1561
01:32:34,715 --> 01:32:37,343
<i>omdat ik het niet zeg</i>
<i>denken zij dat ik het niet weet</i>

1562
01:32:37,426 --> 01:32:40,555
<i>São Paulo heeft veel geld om te proberen</i>

1563
01:32:40,638 --> 01:32:42,807
<i>zonder de focus te verliezen</i>
<i>kijk die flow</i>

1564
01:32:42,890 --> 01:32:45,226
<i>weet je, Cross Fox, Tucson, X5, bam</i>

1565
01:32:45,309 --> 01:32:47,228
<i>zwart en goudgeel, het is opulent</i>

1566
01:32:47,311 --> 01:32:51,607
<i>we zijn wat we zijn</i>

1567
01:32:51,691 --> 01:32:53,109
<i>kleuren en waarden</i>

1568
01:32:56,028 --> 01:32:57,321
2014
KLEUREN EN WAARDEN

1569
01:32:58,155 --> 01:33:01,701
Dat is rap. Zaken, het echte leven.

1570
01:33:01,784 --> 01:33:03,119
Achter de schermen.

1571
01:33:03,619 --> 01:33:07,582
Het leven op de tafel, perspectief,
geïnvesteerde dromen, veel dingen.

1572
01:33:08,416 --> 01:33:11,502
Ik ben een zakelijk leider,
een clanvoorvader, ik weet alles.

1573
01:33:12,670 --> 01:33:15,840
Van filosofie tot romantiek tot…

1574
01:33:16,757 --> 01:33:18,718
Het is serieuzer dan het lijkt.

1575
01:33:18,801 --> 01:33:20,177
Dat is wat Racionais is.

1576
01:33:40,531 --> 01:33:41,866
O, ik snap het.

1577
01:33:42,450 --> 01:33:44,243
Ik wil dat ze mij overstijgen…

1578
01:33:44,327 --> 01:33:46,829
…die nieuwe jongeren,
die nieuwe rappers.

1579
01:33:46,912 --> 01:33:50,416
Ik wil dat ze verder gaan,
want ik wil verder gaan.

1580
01:33:50,499 --> 01:33:52,043
Anders doe ik het.

1581
01:33:52,877 --> 01:33:54,003
Het laten gebeuren.

1582
01:33:56,631 --> 01:34:00,343
<i>groeten</i>
<i>hier zijn we, geweldig</i>

1583
01:34:00,426 --> 01:34:02,345
<i>leve het ras</i>
<i>vooruitgang voor ons</i>

1584
01:34:02,428 --> 01:34:04,889
<i>we breiden de zaken uit</i>
<i>achterin de club</i>

1585
01:34:04,972 --> 01:34:07,683
<i>we slachten de draak</i>
<i>van luiheid en passiviteit</i>

1586
01:34:07,767 --> 01:34:10,227
<i>een verenigde familie</i>
<i>verplettert een boycot</i>

1587
01:34:10,311 --> 01:34:12,897
<i>kom op Pixote</i>
<i>Hollywood wacht niet</i>

1588
01:34:12,980 --> 01:34:15,941
<i>zwarte mensen in het nieuwe tijdperk</i>

1589
01:34:16,442 --> 01:34:19,236
<i>zorg dat het gebeurd, waarom niet</i>

1590
01:34:20,404 --> 01:34:23,866
Elk jaar plan ik om er dieper in te gaan.

1591
01:34:25,117 --> 01:34:25,951
Weet je?

1592
01:34:26,577 --> 01:34:29,080
Omdat de druk
om te stoppen immens is.

1593
01:34:29,580 --> 01:34:30,998
Van alle kanten.

1594
01:34:31,707 --> 01:34:33,668
Snap je? Ik moet investeren om te blijven.

1595
01:34:34,168 --> 01:34:39,548
Het is niet gratis, in de favela wonen
en goed opletten. Het is kostbaar.

1596
01:34:43,386 --> 01:34:45,054
Ik ben een jongen uit de favela.

1597
01:34:45,137 --> 01:34:48,724
Als ik een coole motor zag,
wilde ik er ook een.

1598
01:34:49,308 --> 01:34:53,145
En het is cool dat mensen weten
dat de mijne niet gestolen is.

1599
01:34:53,229 --> 01:34:56,899
Is dat niet goed?
Is het niet beter als mensen dat weten?

1600
01:34:56,982 --> 01:35:00,152
<i>dat je droom van een rode Fireblade</i>

1601
01:35:00,236 --> 01:35:03,030
<i>een Repsol CBR, een VMAX, een huis</i>

1602
01:35:03,114 --> 01:35:06,283
<i>een Audi R8 GT, een Carrera Porsche</i>

1603
01:35:06,367 --> 01:35:09,578
<i>een Zenith om je pols</i>
<i>of een Patek Philippe</i>

1604
01:35:09,662 --> 01:35:12,331
<i>een gouden ketting</i>
<i>met diamanten en saffieren</i>

1605
01:35:12,415 --> 01:35:15,668
<i>een ketting die mensen niet geloven</i>

1606
01:35:15,751 --> 01:35:19,046
<i>een zwarte jongen</i>
<i>zonder vader die volhardt</i>

1607
01:35:19,130 --> 01:35:22,591
<i>die naar de showroom gaat</i>
<i>een nieuwe auto ziet en zegt</i>

1608
01:35:22,675 --> 01:35:24,927
<i>die wil ik, ik koop hem zonder korting</i>

1609
01:35:25,010 --> 01:35:26,512
<i>maar al kun je het betalen</i>

1610
01:35:26,595 --> 01:35:29,014
<i>dan verdenken ze je nog steeds</i>

1611
01:35:29,098 --> 01:35:32,059
<i>want racisme is al eeuwen vermomd</i>

1612
01:35:32,143 --> 01:35:34,854
<i>ze accepteren je status niet</i>
<i>of je huidskleur</i>

1613
01:35:35,938 --> 01:35:39,442
Ik hou van eten.
Ik ga graag naar restaurants.

1614
01:35:39,525 --> 01:35:44,071
En zwarte mensen gaan niet
naar restaurants in São Paulo.

1615
01:35:44,155 --> 01:35:45,448
Maar Blue gaat.

1616
01:35:46,699 --> 01:35:51,412
Ik realiseerde me dat ik me liet knippen
als ik daarnaartoe ging, volgens de norm…

1617
01:35:52,455 --> 01:35:54,915
…en ik dacht: verdomme, man.

1618
01:35:54,999 --> 01:36:00,671
Het is tijd dat ik mijn haar laat groeien,
meer tattoos neem.

1619
01:36:01,172 --> 01:36:05,843
Ik wil daarnaartoe gaan
en een scene veroorzaken…

1620
01:36:05,926 --> 01:36:09,430
…ik wil dat ze zich ongemakkelijk voelen
in mijn aanwezigheid.

1621
01:36:09,513 --> 01:36:11,766
We gaan niet meer terug.
We blijven hier.

1622
01:36:12,266 --> 01:36:14,101
De slavenkwartieren zijn voorbij.

1623
01:36:14,685 --> 01:36:18,272
Meer dan de helft van de Braziliaanse
bevolking beschouwt zichzelf als zwart.

1624
01:36:20,232 --> 01:36:23,319
In Rio de Janeiro was Marielle
het nummer vijf raadslid qua stemmen…

1625
01:36:23,402 --> 01:36:25,780
Het gebeurt, we zien het.

1626
01:36:25,863 --> 01:36:28,199
We voelen het. We zien het.

1627
01:36:28,282 --> 01:36:30,284
'Zwarte mensen die het maken, man.'

1628
01:36:30,785 --> 01:36:33,704
Een van de topuniversiteiten van het land…

1629
01:36:33,788 --> 01:36:38,501
…voegt Racionais toe
aan hun examencurriculum voor 2020.

1630
01:36:40,211 --> 01:36:42,338
RACIONAIS MC'S
BRAZILIAANSE PUBLIC ENEMY

1631
01:36:42,421 --> 01:36:45,966
Ik dacht niet aan een jacht of…

1632
01:36:46,050 --> 01:36:50,471
Nee, ik dacht alleen aan witte sneakers
en echt blauwe jeans.

1633
01:36:51,555 --> 01:36:53,182
Dat was de droom van deze gangster.

1634
01:36:53,265 --> 01:36:56,227
Ik dacht: verdomme, witte sneakers
en echt blauwe jeans.

1635
01:36:56,310 --> 01:36:58,312
En zodra ik wat geld heb…

1636
01:36:59,063 --> 01:37:01,440
…geef ik het allemaal uit
aan koekjes en pudding…

1637
01:37:01,524 --> 01:37:03,984
…en eet ik ze tot ik ziek ben.

1638
01:37:10,825 --> 01:37:13,077
Ik kijk terug wanneer ik zing…

1639
01:37:13,160 --> 01:37:15,287
…en ik zie Kleber daar…

1640
01:37:15,788 --> 01:37:20,251
…dat verdomd geweldige podium,
die enorme tafel…

1641
01:37:20,334 --> 01:37:26,382
…en hij scratcht nog steeds
zoals hij deed toen we oefenden bij…

1642
01:37:26,465 --> 01:37:28,217
Verdomd vet.

1643
01:37:31,011 --> 01:37:33,556
Het doet wat met je. Heel vet.

1644
01:37:45,109 --> 01:37:46,694
…een podium opzetten om te zingen…

1645
01:37:46,777 --> 01:37:49,613
Nee, dat was in…
-Die dag dat ik bijna stierf?

1646
01:37:50,281 --> 01:37:51,323
Weet je dat nog?

1647
01:37:51,407 --> 01:37:55,661
Milton zou ons om 06:00 ontmoeten
in Taboão, om de vrachtwagen te laden.

1648
01:37:55,744 --> 01:37:59,373
Dat weet ik nog. Hij was super boos,
en schold ons uit?

1649
01:37:59,456 --> 01:38:00,416
Om 06:00.

1650
01:38:00,499 --> 01:38:01,750
'Zijn jullie artiesten?'

1651
01:38:01,834 --> 01:38:03,627
Toen verscheen hij…
-Wanneer was dat?

1652
01:38:03,711 --> 01:38:04,712
Om 12:00 man.

1653
01:38:04,795 --> 01:38:07,131
De eigenaar van de locatie was blij.

1654
01:38:07,631 --> 01:38:11,260
Hij zette een gitaar op de vloer
en zei: 'Zie je deze gitaar?

1655
01:38:11,343 --> 01:38:14,513
Ik hou meer van deze gitaar
dan van mijn vrouw.

1656
01:38:14,597 --> 01:38:18,726
Deze gitaar komt uit '66,
van festivals en zo.'

1657
01:38:18,809 --> 01:38:19,852
'Wauw, geweldig.'

1658
01:38:19,935 --> 01:38:22,062
Het was geweldig.
De gitaar op de vloer…

1659
01:38:22,146 --> 01:38:24,440
En wij bewonderden hem.

1660
01:38:26,233 --> 01:38:28,485
Ik was zo boos, er waren zoveel dozen…

1661
01:38:28,569 --> 01:38:30,487
…ik had er een aantal uitgeladen.

1662
01:38:30,571 --> 01:38:33,073
Er stond een hoorn op een doos.

1663
01:38:33,574 --> 01:38:36,744
De hoorn viel
en ik kreeg hem niet op tijd te pakken.

1664
01:38:36,827 --> 01:38:38,495
Raad eens waar die hoorn viel.

1665
01:38:39,204 --> 01:38:42,583
Op de gitaar.
-Op de gitaar, gast.

1666
01:38:42,666 --> 01:38:48,047
De doos viel op zijn hoofd, dus ik zei:
'Blue. Gaat het?

1667
01:38:48,130 --> 01:38:51,175
En die gast:
'Schijt aan hem. Mijn gitaar.'

1668
01:38:52,426 --> 01:38:54,053
De achterkant was afgescheurd.

1669
01:38:54,136 --> 01:38:55,387
Het gewelfde deel.
-Wauw.

1670
01:38:55,471 --> 01:38:57,473
De gitaar scheurde af.

1671
01:38:57,556 --> 01:39:01,060
Die gast: 'Wat was dat?'
Toen keek hij naar de gitaar, zo van:

1672
01:39:01,143 --> 01:39:03,145
'Wat deden jullie in godsnaam?

1673
01:39:07,316 --> 01:39:10,027
Stelletje imbecielen.

1674
01:39:13,197 --> 01:39:15,282
'Imbecielen' is niet sterk genoeg…

1675
01:39:17,117 --> 01:39:18,827
31 jaar later.

1676
01:39:23,540 --> 01:39:25,584
Het is een ander moment.

1677
01:39:26,085 --> 01:39:28,671
Maar ik zal altijd hier zijn,
mijn wortels zijn hier…

1678
01:39:28,754 --> 01:39:31,215
…want dit is een mooi moment
om met familie te zijn.

1679
01:39:31,298 --> 01:39:32,967
Het zijn mijn wortels, man.

1680
01:39:33,050 --> 01:39:36,261
De simpelste dingen, weet je?

1681
01:39:36,845 --> 01:39:39,598
Daar zit de echte waarde.

1682
01:39:39,682 --> 01:39:42,434
Iemand van wie je houdt
en die bij je wil zijn.

1683
01:39:57,574 --> 01:40:02,579
Dat alles zorgt ervoor dat je
naar jezelf kijkt, je leven, je verleden…

1684
01:40:02,663 --> 01:40:05,124
Een connectie met mezelf van vroeger.

1685
01:40:05,207 --> 01:40:10,087
Alsof ik wakker werd
in mijn huis in de buurt, in '87.

1686
01:40:10,170 --> 01:40:14,633
Als ik niet terug kan gaan en mezelf daar
kan zien, begrijp ik de gasten nu niet.

1687
01:40:15,884 --> 01:40:16,802
D-majeur.

1688
01:40:16,885 --> 01:40:20,764
<i>als de haan kraait</i>
<i>en een nieuwe dag aankondigt</i>

1689
01:40:20,848 --> 01:40:25,769
<i>zegen ons, onze Dame van de Rozenkrans</i>
<i>bid voor onze vreugde</i>

1690
01:40:25,853 --> 01:40:30,274
<i>zegen ons, Dame van de Rozenkrans</i>
<i>bid voor onze vreugde</i>

1691
01:40:30,357 --> 01:40:31,275
<i>ik zeg het je</i>

1692
01:40:31,984 --> 01:40:36,321
<i>vergeef me als ik te vaak om uw hulp</i>
<i>met onze Vader heb gevraagd</i>

1693
01:40:36,822 --> 01:40:41,326
<i>moge het bloed van mijn broeders</i>
<i>nooit opnieuw de Aarde bevlekken</i>

1694
01:40:41,410 --> 01:40:45,831
<i>moge de schreeuw van oorlog</i>
<i>een koor voor vrede worden</i>

1695
01:40:45,914 --> 01:40:49,626
<i>bloemen bloeien zelfs op de vuilnisbelt</i>
<i>zoals Racionais ooit zong</i>

1696
01:40:49,710 --> 01:40:50,794
<i>Racionais</i>

1697
01:40:50,878 --> 01:40:55,174
<i>moge de schreeuw van oorlog</i>
<i>een koor voor vrede worden</i>

1698
01:40:55,257 --> 01:40:58,844
<i>bloemen bloeien zelfs op de vuilnisbelt</i>
<i>zoals Racionais ooit zong</i>

1699
01:40:58,927 --> 01:40:59,762
<i>als de haan…</i>

1700
01:40:59,845 --> 01:41:02,473
<i>als de haan kraait</i>
<i>en een nieuwe dag aankondigt</i>

1701
01:41:02,556 --> 01:41:06,810
Veel van onze opvoeding
kwam van hun, van hun familie.

1702
01:41:06,894 --> 01:41:09,605
Onze discipline en visie op het leven.

1703
01:41:09,688 --> 01:41:13,067
Het podium was altijd vol
omdat iedereen er was.

1704
01:41:13,150 --> 01:41:15,277
Onze neven waren altijd bij ons.

1705
01:41:15,360 --> 01:41:17,571
Die regel:
'Ik doe mijn eigen beveiliging?'

1706
01:41:18,405 --> 01:41:19,656
Zo is het.

1707
01:41:20,324 --> 01:41:21,700
Alleen wij.

1708
01:41:24,078 --> 01:41:27,456
In 30 jaar Racionais…

1709
01:41:27,539 --> 01:41:32,211
…is in leven zijn indrukwekkend genoeg.

1710
01:41:32,711 --> 01:41:35,172
Alle vier van ons? Indrukwekkend.

1711
01:41:35,255 --> 01:41:38,050
Want het was zwaar.

1712
01:41:38,550 --> 01:41:40,928
Veel bescherming, veel gebeden.

1713
01:41:42,012 --> 01:41:46,892
Veel zegeningen,
mijn <i>Orisha's</i> beschermden me.

1714
01:41:47,684 --> 01:41:50,145
Als we stil zouden staan
bij de gevaren…

1715
01:41:50,854 --> 01:41:53,232
…hadden we niks gedaan.

1716
01:41:53,315 --> 01:41:55,234
Want het gevaar was er altijd.

1717
01:41:56,360 --> 01:41:58,028
Ervoor, tijdens en erna.

1718
01:41:58,654 --> 01:42:02,950
Een traditioneel merk werd beschuldigd van
racisme door een zwarte klant in Salvador.

1719
01:42:03,033 --> 01:42:07,412
De ouders van een jong meisje zeggen
dat ze slachtoffer van racisme was.

1720
01:42:07,496 --> 01:42:11,416
De marine-officier werd gearresteerd
nadat hij zijn buurman doodschoot…

1721
01:42:11,500 --> 01:42:14,670
…die hij aanzag voor een overvaller.
Het slachtoffer was zwart.

1722
01:42:14,753 --> 01:42:17,840
De jongen van tien werd vermoord
door de politie toen hij probeerde…

1723
01:42:17,923 --> 01:42:21,593
Vijf jonge mannen werden gedood
door militaire agenten…

1724
01:42:21,677 --> 01:42:26,515
…met niet minder dan 111 kogels
die in de auto van de jonge mannen zaten.

1725
01:42:26,598 --> 01:42:31,019
Het is onacceptabel dat elke 23 minuten
er een jonge zwarte man wordt vermoord.

1726
01:42:31,103 --> 01:42:35,190
Het is onacceptabel dat elke 23 minuten
een zwarte vrouw bij een graf staat…

1727
01:42:35,274 --> 01:42:36,817
…en haar zwarte zoon begraaft.

1728
01:42:36,900 --> 01:42:41,071
Zwarte mensen in vijandig gebied.
Echt in vijandig gebied.

1729
01:42:41,155 --> 01:42:42,906
Ik zie mijn kinderen vermoord worden.

1730
01:42:42,990 --> 01:42:46,702
En ik word teruggebracht
naar het Brazilië van 500 jaar geleden.

1731
01:42:48,954 --> 01:42:52,666
Op deze momenten
zoeken mensen een leider.

1732
01:42:52,749 --> 01:42:54,710
Racisme? Doe ik wat aan.

1733
01:42:54,793 --> 01:42:57,337
Maar dat is het niet.
Het is niet alleen zwarte mensen.

1734
01:42:57,421 --> 01:42:59,715
Racisme is verkeerd, onrecht is verkeerd.

1735
01:42:59,798 --> 01:43:00,966
Je moet je laten horen.

1736
01:43:01,049 --> 01:43:04,344
Als je wit bent en je ziet een zwarte
gediscrimineerd worden, zeg je wat.

1737
01:43:04,428 --> 01:43:06,847
We zijn in vijandig gebied, man.

1738
01:43:09,057 --> 01:43:09,933
Snap je?

1739
01:43:12,060 --> 01:43:15,355
In Haïti nam de zwarte bevolking
met geweld de macht over.

1740
01:43:15,439 --> 01:43:18,317
Slavenarbeid kwam daar aan
en werd een meerderheid.

1741
01:43:20,152 --> 01:43:24,072
En de angst dat de zwarte meerderheid
het zou overnemen heerste ook hier.

1742
01:43:24,156 --> 01:43:26,867
Raadslid Marielle Franco
is gestorven in Rio de Janeiro.

1743
01:43:26,950 --> 01:43:32,414
Ze werd op woensdagavond vermoord,
toen haar auto werd beschoten.

1744
01:43:32,497 --> 01:43:36,210
Ze zijn bang.
Bang voor planeet Zwart. Bang.

1745
01:43:37,044 --> 01:43:40,339
De opmars van zwarte mensen
in de gemeenschap is zwaar, man.

1746
01:43:40,422 --> 01:43:43,592
Hoe hoger de trede, hoe groter de vijand.

1747
01:43:43,675 --> 01:43:45,969
Ze worden niet minder machtig.

1748
01:43:46,053 --> 01:43:49,306
Hoe meer macht je krijgt,
hoe machtiger je tegenstanders.

1749
01:43:49,389 --> 01:43:53,894
We rusten niet. De overheid
vermoordt zwarte vrouwen.

1750
01:43:53,977 --> 01:43:55,896
Ze vermoorden onze kinderen.

1751
01:43:55,979 --> 01:43:58,440
Dit kan niet meer.
-Genoeg.

1752
01:43:58,523 --> 01:44:00,692
Genoeg racisme.

1753
01:44:00,776 --> 01:44:02,694
Genoeg moord.

1754
01:44:02,778 --> 01:44:04,112
Genoeg racisme.

1755
01:44:04,696 --> 01:44:06,031
Genoeg.

1756
01:44:06,114 --> 01:44:10,661
Het is lang geleden dat we politieke macht
voor de zwarte mensen zagen…

1757
01:44:10,744 --> 01:44:11,954
…voor de meerderheid.

1758
01:44:12,037 --> 01:44:14,289
Het wordt alleen maar groter.

1759
01:44:14,373 --> 01:44:16,458
Ze wilden dat we zwegen, maar we groeiden.

1760
01:44:21,296 --> 01:44:23,507
Stomme racisten, laat ons met rust.

1761
01:44:24,091 --> 01:44:29,054
Stomme racisten, laat ons met rust.

1762
01:44:30,097 --> 01:44:32,933
Dit is een openlijke genocide.

1763
01:44:33,016 --> 01:44:36,812
Maar het gaat veranderen.

1764
01:44:37,729 --> 01:44:38,897
Het gaat veranderen.

1765
01:44:38,981 --> 01:44:40,607
ALLE ZWARTE LEVENS DOEN ER TOE

1766
01:44:40,691 --> 01:44:43,986
Het is dagelijks overleven,
en een voortdurend gevecht.

1767
01:44:44,069 --> 01:44:45,237
Je rust nooit.

1768
01:44:49,574 --> 01:44:53,161
Racionais vonden dit doel niet uit.
Het doel is veel groter dan Racionais.

1769
01:44:53,245 --> 01:44:56,540
En veel mensen voor ons
raakten dezelfde noot.

1770
01:44:58,000 --> 01:45:00,544
Geen fanfare of een albumcover…

1771
01:45:00,627 --> 01:45:03,005
…of een muziekvideo,
maar het is hetzelfde gevecht.

1772
01:45:03,672 --> 01:45:05,590
Met of zonder schijnwerpers.

1773
01:45:05,674 --> 01:45:12,222
In de jaren 70, toen ik werd geboren,
deden zwarte mensen de jaren 70-rituelen.

1774
01:45:12,723 --> 01:45:16,560
Met hun haar, kleding,
en worstelingen van die tijd.

1775
01:45:16,643 --> 01:45:18,812
Met de lichaamsbeweging van die tijd.

1776
01:45:18,895 --> 01:45:20,689
En het gebeurt opnieuw.

1777
01:45:20,772 --> 01:45:24,735
Het ding met de nieuwe esthetiek is…

1778
01:45:26,278 --> 01:45:28,196
Een nieuw ritueel. Een nieuwe aanbidding.

1779
01:45:29,573 --> 01:45:32,409
Als je niet denkt
dat het Palmeiras-stadion…

1780
01:45:33,035 --> 01:45:34,828
…gevuld met 15.000 mensen…

1781
01:45:35,495 --> 01:45:38,999
…die wachten op James Brown
aanbidding is…

1782
01:45:40,334 --> 01:45:41,501
Dat is aanbidding.

1783
01:45:43,587 --> 01:45:44,755
Dat is spiritueel.

1784
01:45:57,309 --> 01:45:59,936
We zingen over vrijheid, oké?

1785
01:46:00,020 --> 01:46:02,522
En dat spreekt voor zichzelf, overal.

1786
01:46:03,023 --> 01:46:06,651
Het komt uit Africa en het is heel rijk.

1787
01:46:16,912 --> 01:46:21,416
Zwarte muziek
is intrinsiek erg spiritueel.

1788
01:46:22,000 --> 01:46:23,877
Racionais draaide daar altijd om.

1789
01:46:23,960 --> 01:46:28,548
We wisten het toen niet
omdat we 19 waren.

1790
01:46:29,049 --> 01:46:31,593
We zijn 50 nu.

1791
01:46:31,676 --> 01:46:33,887
Met een ander perspectief.

1792
01:46:34,388 --> 01:46:35,305
En meer macht.

1793
01:46:49,236 --> 01:46:50,070
Proost.

1794
01:46:52,114 --> 01:46:53,990
Kom op.

1795
01:46:54,074 --> 01:46:57,160
zwart drama
tussen het succes en de modder

1796
01:46:57,244 --> 01:47:01,206
<i>geld, problemen, afgunst, luxe, roem</i>
<i>zwart drama</i>

1797
01:47:01,289 --> 01:47:06,336
<i>kroeshaar, donkere huid, wonden en merken</i>
<i>op zoek naar genezing</i>

1798
01:47:06,420 --> 01:47:09,256
<i>zwart drama</i>
<i>probeert te zien en ziet niks</i>

1799
01:47:09,339 --> 01:47:12,717
<i>behalve een uitdovende ster ver weg</i>

1800
01:47:12,801 --> 01:47:15,303
<i>voel het drama</i>
<i>in de prijs en de toeslag</i>

1801
01:47:15,387 --> 01:47:18,140
<i>in liefde, in haat</i>
<i>in de misplaatste wraak</i>

1802
01:47:18,223 --> 01:47:21,268
<i>zwart drama</i>
<i>ik weet wie er nep is en wie een vriend</i>

1803
01:47:21,351 --> 01:47:24,688
<i>de last die ik draag</i>
<i>om meer dan een mislukkeling te zijn</i>

1804
01:47:24,771 --> 01:47:27,524
<i>het drama van gevangenis en favela's</i>

1805
01:47:27,607 --> 01:47:30,527
<i>graven en bloed, sirene's</i>
<i>schreeuwen en kaarslicht</i>

1806
01:47:31,111 --> 01:47:33,905
<i>een passagier uit Brazilië</i>
<i>São Paulo, de kwelling</i>

1807
01:47:33,989 --> 01:47:36,741
<i>overlevend via eer en lafheid</i>

1808
01:47:36,825 --> 01:47:39,119
<i>buurten, steegjes en krotten</i>

1809
01:47:39,202 --> 01:47:42,622
<i>je moet je afvragen</i>
<i>wat jij ermee te maken hebt</i>

1810
01:47:42,706 --> 01:47:45,750
TEGEN DE GENOCIDE VAN ZWARTE MENSEN
ROUW - RACISME MOORDT

1811
01:47:45,834 --> 01:47:51,298
Het gevoel waarmee ik vocht
in rap en in Racionais was woede.

1812
01:47:51,923 --> 01:47:54,217
Het was niet vreugde, comfort,
en een volle maag.

1813
01:47:54,301 --> 01:47:57,888
Het tegenovergestelde,
een lege maag, haat, ambitie.

1814
01:48:01,308 --> 01:48:05,687
<i>misdaad, voetbal, muziek</i>

1815
01:48:07,147 --> 01:48:09,524
<i>ik kon er ook niet aan ontkomen</i>
<i>ik ben een gewone man</i>

1816
01:48:10,150 --> 01:48:13,820
<i>Forrest Gump is een sprookje</i>
<i>ik vertel liever een echt verhaal</i>

1817
01:48:15,697 --> 01:48:16,865
<i>ik vertel mijn eigen</i>

1818
01:48:17,365 --> 01:48:19,367
<i>het zou een goede film zijn</i>

1819
01:48:19,451 --> 01:48:22,078
<i>een zwarte moeder</i>
<i>met haar zoon in haar armen</i>

1820
01:48:22,162 --> 01:48:24,956
<i>alleen in een bos van staal en beton</i>

1821
01:48:25,040 --> 01:48:27,667
<i>kijk en kijk opnieuw</i>
<i>in het gezicht van het publiek</i>

1822
01:48:27,751 --> 01:48:31,171
<i>het publiek is een monster</i>
<i>zonder gezicht of een hart</i>

1823
01:48:31,254 --> 01:48:34,132
<i>hé São Paulo, land van wolkenkrabbers</i>

1824
01:48:34,216 --> 01:48:37,260
<i>de motregen verscheurt het vlees</i>
<i>het is de toren van Babel</i>

1825
01:48:37,344 --> 01:48:40,180
<i>Braziliaanse familie, twee tegen de wereld</i>

1826
01:48:40,263 --> 01:48:43,266
<i>een alleenstaande moeder</i>
<i>aan een veelbelovende armoedzaaier</i>

1827
01:48:43,350 --> 01:48:44,267
<i>licht, camera, actie</i>

1828
01:48:44,351 --> 01:48:46,144
<i>en opname, zo gaat de scène</i>

1829
01:48:46,228 --> 01:48:49,314
<i>de klootzak, opnieuw een bruine jongen</i>
<i>zonder vader</i>

1830
01:48:49,397 --> 01:48:52,108
<i>hé, slavendrijver, ik weet wie je bent</i>

1831
01:48:52,192 --> 01:48:55,111
<i>het lukt je niet alleen</i>
<i>het lukt je niet met je voeten</i>

1832
01:48:55,195 --> 01:48:57,948
<i>je zei dat het goed was</i>
<i>en de buurt echode terug</i>

1833
01:48:58,031 --> 01:49:00,575
<i>we hebben ook wisky, Red Bull</i>
<i>Nike en machinegeweren</i>

1834
01:49:00,659 --> 01:49:02,994
<i>ik geef toe, je auto's zijn mooi</i>

1835
01:49:03,078 --> 01:49:06,206
<i>en ik haal het internet niet</i>
<i>of cassette's</i>

1836
01:49:06,289 --> 01:49:08,959
<i>of de zieke auto's</i>
<i>ik ben misschien wat laat</i>

1837
01:49:09,042 --> 01:49:10,961
<i>ik denk dat ik dat ben</i>

1838
01:49:11,044 --> 01:49:12,921
<i>maar het spel is vals</i>
<i>en ik pas er niet in</i>

1839
01:49:13,004 --> 01:49:15,674
<i>ik zorg voor veel problemen</i>
<i>van carnaval tot carnaval</i>

1840
01:49:15,757 --> 01:49:19,261
<i>ik kom uit de jungle</i>
<i>ik ben een leeuw in je achtertuin</i>

1841
01:49:30,397 --> 01:49:33,900
Je bent al een overlever van een
slachtpartij, van een genocide.

1842
01:49:34,818 --> 01:49:38,530
De sterkste overlever van een genocide…

1843
01:49:38,613 --> 01:49:40,949
…lijdend onder de mislukte
atlantische overbrenging.

1844
01:49:41,032 --> 01:49:42,742
Je werd geen voer voor haaien.

1845
01:49:43,535 --> 01:49:46,580
Je voorouders waren verdomd sterk.

1846
01:49:48,540 --> 01:49:49,749
Dat idee verkopen ze niet.

1847
01:49:54,296 --> 01:49:55,672
Alleen, zijn we zwak.

1848
01:49:55,755 --> 01:49:57,507
Samen zijn we sterk.

1849
01:50:05,265 --> 01:50:09,144
Nu is mijn passie muziek.
Voor mijn ras, allereerst.

1850
01:50:09,227 --> 01:50:10,895
Maar ik maak muziek voor ze.

1851
01:50:11,396 --> 01:50:12,772
Zo bedrijf ik politiek.

1852
01:50:15,400 --> 01:50:16,484
Want…

1853
01:50:17,193 --> 01:50:19,738
…de revolutie heeft een hart nodig.

1854
01:56:13,758 --> 01:56:18,763
Ondertiteld door: Noud van Oeteren



