1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:30,989 --> 00:00:35,285
Magsisimula ang rebolusyon sa ibaba,
sa pinanggalingan, sa banlik.
4
00:00:37,620 --> 00:00:40,832
Isa sa pag-ibig, dalawa sa pera,
magulong búhay, Capão
5
00:00:40,915 --> 00:00:42,792
Mandirigma ng pananampalataya
6
00:00:42,876 --> 00:00:46,212
Isa sa pag-ibig, dalawa sa pera,
magulong búhay, Capão
7
00:00:46,296 --> 00:00:48,006
Mandirigma ng pananampalataya
8
00:00:48,089 --> 00:00:50,633
Kung sakit ang krimen
Alam ko'ng impekisyon.
9
00:00:50,717 --> 00:00:53,178
Pero 'di ko sisirain ang plano ninuman.
10
00:00:53,261 --> 00:00:55,930
Isa sa pag-ibig, dalawa sa pera,
11
00:00:56,014 --> 00:00:58,308
Tatlo sa Africa, apat sa mga kapatid
12
00:00:58,391 --> 00:01:00,769
Na nakikidigma't 'di takót mabigo
13
00:01:00,852 --> 00:01:03,521
Sabihin mo na'ng gusto mo
Diyos ang maghuhusga
14
00:01:04,064 --> 00:01:06,441
Kuhanan n'yo lahat,
pati mga pulis, bro.
15
00:01:10,153 --> 00:01:14,032
Napanood naming lahat
ang concert ni Dr. Dre.
16
00:01:14,115 --> 00:01:17,118
Dumaan sila sa screen papunta sa stage,
17
00:01:17,202 --> 00:01:20,038
na parang imahe na…
18
00:01:20,121 --> 00:01:21,206
three-dimensional.
19
00:01:21,289 --> 00:01:24,000
Imaheng three-dimensional!
Galing sa kalawakan.
20
00:01:25,502 --> 00:01:26,586
Ang futuristic.
21
00:01:26,669 --> 00:01:29,380
Kayâ pinanood namin,
at nagka-inspirasyon kami.
22
00:01:29,464 --> 00:01:31,174
"Wow, pare, ang galing noon."
23
00:01:31,257 --> 00:01:33,301
"Mag-rap tayo, kasi 'yon ang uso!"
24
00:01:33,384 --> 00:01:34,803
Ta's nagising kami.
25
00:01:34,886 --> 00:01:35,845
Tingnan mo 'to.
26
00:01:38,139 --> 00:01:39,390
'Yan ang stage namin.
27
00:01:51,194 --> 00:01:54,823
Sa inyo at sa mga 'di naging pagkain
ng pating.
28
00:01:55,990 --> 00:01:58,660
Sa mga galing sa ibang
panig ng kontinente,
29
00:01:59,786 --> 00:02:02,789
na nagdusa dahil sa palpak
na pagtawid sa atlantiko.
30
00:02:05,333 --> 00:02:08,086
Sa mga natural na malakas.
31
00:02:09,087 --> 00:02:10,296
Para sa inyo ito.
32
00:02:13,675 --> 00:02:16,386
-May gawaing panlipunan ba'ng Racionais?
-Dito.
33
00:02:16,469 --> 00:02:18,513
Ito ang gawain namin.
34
00:02:18,596 --> 00:02:22,100
Musikang nagpapabago sa ugali ng tao
at pumupukaw sa isipan.
35
00:02:22,183 --> 00:02:24,936
Isa, dalawa, tatlo, apat!
36
00:02:27,272 --> 00:02:29,732
Isa, dalawa, tatlo, apat!
37
00:02:52,505 --> 00:02:53,631
HUMAN MOUSETRAP SA CAPÃO
38
00:02:53,715 --> 00:02:58,178
Ang pinakamarahas na weekend sa lahat.
39
00:02:58,261 --> 00:03:02,098
ISANG DOCUMENTARY MULA SA NETFLIX
40
00:03:02,182 --> 00:03:08,188
Wakasan ang rasismo! Ngayon na! Ngayon na!
41
00:03:11,774 --> 00:03:15,778
Nang lapitan siya ng mga pulis,
ni hindi siya hiningan ng paliwanag.
42
00:03:15,862 --> 00:03:17,989
Binaril lang siya ng machine gun.
43
00:03:18,072 --> 00:03:21,242
Pinatay sa katabing kuwarto
habang tulóg.
44
00:03:21,326 --> 00:03:23,703
Si Wanderley, 23 taong gulang.
45
00:03:23,786 --> 00:03:26,331
na ayon kay Ms. Ivanda
ay isang trabahador.
46
00:03:46,976 --> 00:03:48,228
Tápos ay nagbalik ako
47
00:03:54,067 --> 00:03:55,568
São Paulo, Brazil.
48
00:03:57,070 --> 00:03:59,739
Ito ang Racionais MC's!
49
00:04:08,206 --> 00:04:11,251
Capão Redondo, São Paulo, Brazil.
50
00:04:12,543 --> 00:04:15,797
Ang Katimugan, noong 1970,
ay halos probinsiya pa.
51
00:04:15,880 --> 00:04:17,882
Marami pa ring mga kabayo, baka,
52
00:04:17,966 --> 00:04:23,721
maduming kalsada, bakod, soccer field,
saranggola, alam mo na?
53
00:04:23,805 --> 00:04:26,432
Dumadaan lang naman ako.
54
00:04:26,516 --> 00:04:28,226
Walang ibang pupuntahan.
55
00:04:28,309 --> 00:04:31,646
Kung paano ako noon,
wala ako ngayon sa tinatapakan ko.
56
00:04:31,729 --> 00:04:33,731
Wala talagang kaalam-alam. Wala.
57
00:04:34,524 --> 00:04:36,234
Handang maging magnanakaw.
58
00:04:38,987 --> 00:04:41,864
Puro puti ang kasama kong nag-aral,
59
00:04:41,948 --> 00:04:44,867
kayâ pinagtawanan nila ako
sa buhok ko at labi ko.
60
00:04:44,951 --> 00:04:47,537
mayroon din silang
rasistang nursery rhyme.
61
00:04:48,204 --> 00:04:50,206
'Pag nilalapitan ako,
natatakot ako.
62
00:04:50,290 --> 00:04:52,667
Nagiging marahas ako, nananakit.
63
00:04:52,750 --> 00:04:56,587
Dahil sa Barrabaz kong puso
Sa labis na pagmamahal
64
00:04:56,671 --> 00:05:00,425
Lilitisin nang wala, ito ang batas
65
00:05:00,508 --> 00:05:03,720
Kung alam nila ang alam ko
'Di sila magmamahal, ha!
66
00:05:03,803 --> 00:05:06,347
Mapa-recording artist man o mang-aawit
67
00:05:07,098 --> 00:05:09,809
ay parang kasing layo ng Jupiter.
68
00:05:10,310 --> 00:05:13,354
Alam naming maririnig kami kalaunan.
69
00:05:13,438 --> 00:05:14,647
Alam ko iyon.
70
00:05:15,148 --> 00:05:17,900
Romantiko iyon at simplista, gaya ng,
71
00:05:17,984 --> 00:05:20,236
"Gusto kong marinig ako ng mga Black."
72
00:05:20,820 --> 00:05:22,697
"Dapat nila akong marinig."
73
00:05:24,032 --> 00:05:26,701
"Dapat mapukaw ko ang damdamin nila."
Alam mo?
74
00:05:28,077 --> 00:05:29,662
Tumira ako sa may giyera.
75
00:05:29,746 --> 00:05:33,666
Tumira ako sa pinakamapanganib
na lugar ng Katimugan.
76
00:05:33,750 --> 00:05:35,710
Nasa mapunòng lugar ang kalye ko.
77
00:05:36,711 --> 00:05:39,213
Araw-araw may bagong bangkay doon.
78
00:05:40,131 --> 00:05:41,924
Pero may soccer field doon.
79
00:05:42,633 --> 00:05:46,429
Naging natural ang relasyon
namin sa mga bangkay.
80
00:05:46,512 --> 00:05:49,015
May makikita kang binitay, o binaril,
81
00:05:49,098 --> 00:05:51,225
at iiwanan sila roon
nang ilang araw.
82
00:05:53,061 --> 00:05:56,439
Ganoon na ganoon ang 1980s.
83
00:06:03,154 --> 00:06:06,699
Mahirap ipaunawa sa mga tao
84
00:06:06,783 --> 00:06:10,495
kung ano talaga ang nangyayari.
85
00:06:12,830 --> 00:06:15,375
Ang ina ko at ina ni Brown ay magkaibigan,
86
00:06:15,458 --> 00:06:20,880
at pareho silang nasa Candomblé house
ni Mr. Isaac. Naging pamilya kami,
87
00:06:20,963 --> 00:06:23,966
kahit 'di kami magkadugo,
noong mga bata pa kami.
88
00:06:24,050 --> 00:06:26,469
Naging magkasama na kami simula noon.
89
00:06:27,053 --> 00:06:29,097
Medyo naalala kong tumira kami
90
00:06:29,180 --> 00:06:32,642
sa bakuran ng pamilya Santa Rita
noong 70's.
91
00:06:32,725 --> 00:06:35,895
Dahil bakuran ng Candomblé iyon,
92
00:06:37,355 --> 00:06:39,607
kinukupkop ng pamilya ang mga tao.
93
00:06:39,690 --> 00:06:45,530
Pagkatapos ng mga Sunday service,
nagiging samba ang lahat ng iyon.
94
00:06:45,613 --> 00:06:48,366
Ang linggo ay puro mga kainan
para sa samba.
95
00:06:48,449 --> 00:06:52,078
Kayâ lumaki kaming
puro musika ang nasa paligid.
96
00:07:01,963 --> 00:07:05,675
Noong 80's, maraming mararahas
na kapitbahayan sa Hilaga.
97
00:07:05,758 --> 00:07:07,844
Pero doon pa sila sa likod.
98
00:07:07,927 --> 00:07:10,221
Dati akong nakatira sa Mazzei,
99
00:07:10,304 --> 00:07:13,057
mayroong karahasan doon,
pero hindi malala.
100
00:07:13,141 --> 00:07:17,812
Noon, karamihan sa mga party
ay sa bahay ginagawa.
101
00:07:17,895 --> 00:07:19,856
Ganoon ang kultura, alam mo?
102
00:07:19,939 --> 00:07:22,483
Laging may party na pupuntahan.
103
00:07:28,990 --> 00:07:31,451
Mayroon no'ng pakiramdam ng kapatiran
104
00:07:31,534 --> 00:07:35,288
na kasingtagal na ng 400, 500 taon.
105
00:07:35,371 --> 00:07:37,707
Magkakasama kami sa nakaraang búhay.
106
00:07:38,207 --> 00:07:41,919
Laging gustong maki-party ng pamilya ko,
malaking pamilya 'yon.
107
00:07:42,003 --> 00:07:46,507
Dati akong nakatira sa Vila Mazzei,
noong 14 ako, nagsimula akong lumabas.
108
00:07:46,591 --> 00:07:50,887
Marami akong natutunan.
Hanggang ngayon, dala-dala ko iyon.
109
00:07:50,970 --> 00:07:54,557
Ganoon ko nalaman ang musika,
110
00:07:54,640 --> 00:07:58,019
ang kalye, ang mundo, ang búhay.
111
00:07:58,102 --> 00:08:00,229
Nakilala ko rin si KL Jay sa Mazzei.
112
00:08:00,771 --> 00:08:04,609
May mga nakapalibot na tao,
at sumasayaw si KL Jay sa gitna.
113
00:08:04,692 --> 00:08:08,321
Kagaya niya'ng buhok ni Ray Parker,
parang si Michael Jackson.
114
00:08:08,404 --> 00:08:10,490
Alamat ang táong iyon kahit noon.
115
00:08:10,573 --> 00:08:13,367
Sa pag-breakdance
Nakagawa tayo ng kasunduan
116
00:08:13,451 --> 00:08:16,078
Isa pang duo sa São Paulo
ang nagbakasakali
117
00:08:16,162 --> 00:08:18,581
Sa kadiliman,
At ang basang hangin ng gabi
118
00:08:18,664 --> 00:08:21,626
Lumikha kami ng gamot
Naglalaman ng lason
119
00:08:22,376 --> 00:08:26,005
Nakikita ko sa mata ng mga tao
pagkagaling nila sa concert.
120
00:08:27,173 --> 00:08:31,761
Misyon namin ditong
pasayahin at hikayatin ang mga tao.
121
00:08:34,805 --> 00:08:36,933
Makapangyarihan ito, misyon ito.
122
00:08:37,016 --> 00:08:39,602
Narito kami para tuparin ang misyon.
123
00:08:39,685 --> 00:08:41,145
Sa tulong ng musika.
124
00:08:46,192 --> 00:08:47,652
Ang galing natin sa rap.
125
00:08:47,735 --> 00:08:50,530
Naalala mo yung video
sa bahay ng puting lalaki?
126
00:08:50,613 --> 00:08:52,740
Kami ni Edi Rock ay sa Hilaga.
127
00:08:52,823 --> 00:08:56,077
-Sina Brown at Blue, sa Timog.
-Ang gandang kombinasyon.
128
00:08:56,160 --> 00:08:58,538
Paano ka pumupunta ng bayan? Sa bus ba?
129
00:08:58,621 --> 00:09:01,999
-Walang pa'ng tren noon.
-Bus hanggang Praça da Bandeira.
130
00:09:02,083 --> 00:09:03,125
Bus, tren, ta's bus.
131
00:09:03,209 --> 00:09:06,671
Bus papuntang Praça da Bandeira,
ta's tren pa-Santana…
132
00:09:06,754 --> 00:09:08,256
Aalis tayo mula rito.
133
00:09:08,839 --> 00:09:09,674
Capão.
134
00:09:10,258 --> 00:09:14,011
Sakay kami ng bus, ta's
isa't kalahating oras papuntang bayan.
135
00:09:14,095 --> 00:09:16,764
Totoong biyahe iyon,
halos espiritwal pa nga.
136
00:09:16,847 --> 00:09:22,436
Iiwanan mo'ng lugar ng kahirapan
at mapupunta ka sa lugar na mailaw.
137
00:09:26,315 --> 00:09:30,653
Pagpunta namin sa bayan 'pag walang pera,
138
00:09:30,736 --> 00:09:34,615
'pag gutom kami sa bus,
laman sa tiyan namin ang mga ilaw.
139
00:09:35,116 --> 00:09:37,076
Ang salaming bintana ng tindahan.
140
00:09:37,910 --> 00:09:39,745
Salamin ng tindahan, mga damit.
141
00:09:40,538 --> 00:09:45,209
Pumupunta kami sa record stores,
titingnan ang posters, ang cover art.
142
00:09:46,335 --> 00:09:48,588
O ang mga sapatos na nasa uso.
143
00:09:48,671 --> 00:09:51,090
'Sus, para kang nasa Harlem sa Galeria.
144
00:09:51,757 --> 00:09:54,051
Ang mga kanta, mga barberya,
145
00:09:54,844 --> 00:09:55,970
mga record store…
146
00:09:56,929 --> 00:10:02,602
Ang lahat ng kumpas at ritwal
ng kabataang Black.
147
00:10:02,685 --> 00:10:06,439
Kilalang-kilala kami sa ganoon.
Ang gandang tingnan.
148
00:10:09,108 --> 00:10:12,194
Ang pagpunta sa bayan
ay parang pagpunta sa New York.
149
00:10:12,278 --> 00:10:15,823
Kita mo mga black na tao
galing Hilaga, Kanluran, Silangan.
150
00:10:17,450 --> 00:10:20,161
Nagsimula kaming sumali sa dance parties.
151
00:10:20,244 --> 00:10:23,539
Aalis kami ng Katimugan
para sumali sa dance party.
152
00:10:24,373 --> 00:10:26,125
Gusto kong nasa gitna niyon.
153
00:10:26,208 --> 00:10:30,046
Ang ganda ng musika nila,
puro mga Black na tao, ang saya.
154
00:10:30,963 --> 00:10:33,257
Bumuo kami ng sarili naming team.
155
00:10:33,966 --> 00:10:34,925
Ako't si KL Jay.
156
00:10:35,509 --> 00:10:38,596
Tinutugtog namin sa aming lugar
ang narinig sa party.
157
00:10:38,679 --> 00:10:41,015
Dinadala namin sa lugar namin
ang bayan.
158
00:10:41,599 --> 00:10:45,853
Nakasanayang dalhin ng mga team
ang mga internasyonal na grupo.
159
00:10:45,936 --> 00:10:49,315
Unang beses kong nakita'ng isa
sa kanila, si Kool Moe Dee,
160
00:10:49,398 --> 00:10:51,859
Naisip kong, "Káya namin 'yon."
161
00:10:51,942 --> 00:10:56,781
Kakanta ka ng rhyme,
habang nag-scratch ng plaka ang DJ.
162
00:10:56,864 --> 00:11:02,203
Musika ng rap, ang musika ng rap ko,
ay dumating sa akin noong '88, '87.
163
00:11:03,037 --> 00:11:04,288
17 taon ako noon.
164
00:11:05,414 --> 00:11:08,876
Nagtrabaho ako sa bodega
sa Brigadeiro Luís Antônio Avenue.
165
00:11:08,959 --> 00:11:10,878
Nagdidiskarga kami ng truck.
166
00:11:10,961 --> 00:11:14,465
Kapag late sila, dati akong nagsusulat.
167
00:11:14,548 --> 00:11:16,342
Dati akong nasa opisina
168
00:11:16,425 --> 00:11:19,970
at bumababa ako ng Sao Bento
para sa trabaho ko sa kompanya.
169
00:11:20,054 --> 00:11:21,972
Marami ang nanggaling doon.
170
00:11:22,056 --> 00:11:27,103
Thaíde, DJ Hum,
MC Jack, Backspin, Os Gêmeos…
171
00:11:27,186 --> 00:11:31,774
Tagpuan ang São Bento
para sa Brazilian Hip Hop.
172
00:11:32,358 --> 00:11:34,694
Napakalakas ng lugar na iyon.
173
00:11:35,736 --> 00:11:38,114
Magsimula ngayon,
174
00:11:38,197 --> 00:11:42,993
dalawang oras ng magagandang musika
sa São Paulo kasama ang Zimbabwe team.
175
00:11:43,077 --> 00:11:46,497
Ang musika ng mga tao.
176
00:11:47,623 --> 00:11:51,502
Nasa São Bento kami isang araw.
May nagpakita at nagtanong,
177
00:11:51,585 --> 00:11:54,588
"Sino yung taga-Capão
na sabi nila'y kumakanta raw?"
178
00:11:54,672 --> 00:11:55,756
Sabi ko, "Ako 'yon!"
179
00:11:58,968 --> 00:12:01,804
Tinanong niya, 'di ko sinabing
magaling ako.
180
00:12:01,887 --> 00:12:06,100
"Mayroon nitong paligsahan sa rap
Sumali tayo, bro."
181
00:12:06,183 --> 00:12:08,269
"Sali tayo at iba pa."
182
00:12:08,352 --> 00:12:11,021
"Ano'ng pangalan natin?"
"Mag-imbento tayo."
183
00:12:11,105 --> 00:12:14,024
Naisip namin ang B. B Boys at sumali kami.
184
00:12:14,108 --> 00:12:16,736
Dalawang beses kaming nag-rap
at nanalo kami.
185
00:12:17,236 --> 00:12:20,781
Grabe, sumali lang kami at nanalo na!
186
00:12:20,865 --> 00:12:23,826
"B" punto "B" Boys, alam mo? B. B Boys.
187
00:12:25,661 --> 00:12:28,497
Bad Black Boys.
Ano sana'ng inaasahan mo, bro?
188
00:12:29,081 --> 00:12:30,666
17 taong gulang kami noon.
189
00:12:31,792 --> 00:12:34,253
B. B Boys ang ngalan
Kami ang B. B Boys
190
00:12:34,336 --> 00:12:36,297
Hip Hop ang sayaw
At rap ang boses
191
00:12:36,380 --> 00:12:38,716
Galing kami sa ibabâ
Sino'ng mag-aakala?
192
00:12:38,799 --> 00:12:41,051
'Di ito American ghetto
Brazilian ito
193
00:12:41,135 --> 00:12:42,970
Marami ang ganap
'Di makakaiwas
194
00:12:43,053 --> 00:12:45,264
Pumapatay at namamatay
Nang walang dahilan
195
00:12:45,347 --> 00:12:47,516
Napunta kami sa Edifício Copan.
196
00:12:47,600 --> 00:12:52,062
Napunta kami roon, at may nagrerekord
at naroon sina Edi Rock at KL Jay.
197
00:12:53,314 --> 00:12:56,150
"'Musta, DJ!" Ganoon na ganoon
sa pagkaalala ko.
198
00:12:56,233 --> 00:12:59,445
Napaatras siya nang ganito.
Mga sanggano kami sa Timog.
199
00:13:00,696 --> 00:13:02,198
Laging tahimik si Kleber.
200
00:13:02,281 --> 00:13:04,492
"Ako si Edi--"
At sabi niya'y, "Rock!"
201
00:13:05,659 --> 00:13:08,871
"Ako si Edi,"
ta's si Kleber ay nag-scratch ng "rock."
202
00:13:09,747 --> 00:13:14,752
"Ang galing no'n! Ang galing.
Ganoon ang New York style, pare."
203
00:13:15,377 --> 00:13:17,922
Naging mga fan nila kami.
204
00:13:19,340 --> 00:13:21,550
Ako si Edi Rock
At ngayon ipapakita ko
205
00:13:21,634 --> 00:13:23,761
Sining ang rap
At kakanta ako
206
00:13:23,844 --> 00:13:26,222
Sindihan ang radyo at makinig kayo
207
00:13:26,305 --> 00:13:28,849
Sa sasabihin ko
Siguradong magugustuhan n'yo
208
00:13:32,478 --> 00:13:35,272
Nagpasiya kaming magsanib puwersa
209
00:13:35,898 --> 00:13:40,069
ang B. B Boys, Brown at Blue
at sina Edi Night at KL Night,
210
00:13:40,611 --> 00:13:42,488
Edi Rock at KL Jay.
211
00:13:42,571 --> 00:13:44,990
Nagsimula kaming lumabas
nang magkakasama.
212
00:13:54,124 --> 00:13:59,338
Nakilala ko si Milton Sales,
na mahalagang bahagi ng kasaysayan namin.
213
00:13:59,421 --> 00:14:01,632
Bahagi siya ng…
214
00:14:03,050 --> 00:14:05,344
naunang kasaysayan namin.
215
00:14:06,887 --> 00:14:08,931
Bago pa kami naging Racionais.
216
00:14:09,014 --> 00:14:11,517
Si Milton ang nagpapatagpo sa amin
217
00:14:12,101 --> 00:14:14,770
nina KL Jay, Edi Rock, Brown, at Blue.
218
00:14:14,854 --> 00:14:18,190
Unang beses kong narinig
ang boses ko sa recording.
219
00:14:18,274 --> 00:14:23,153
Fan siya ni Bob Marley,
at tagapangasiwa siya ng reggae band.
220
00:14:23,237 --> 00:14:27,908
At nasisiguro niyang kami ang
bersiyong Brazilian ni Bob Marley,
221
00:14:28,450 --> 00:14:30,828
tinatalakay ang búhay
ng kababayan namin.
222
00:14:30,911 --> 00:14:35,749
'Pag 'di siya sang-ayon sa politika namin
sa isang linya, kinukuwestiyon niya 'yon.
223
00:14:36,375 --> 00:14:38,377
Itinuro niya'ng tamang direksiyon.
224
00:14:38,460 --> 00:14:43,507
"Isama n'yo ito, kasi mahalaga ito
at walang nakakaisip tungkol dito."
225
00:14:43,591 --> 00:14:49,305
"May ritmo ka, magaling ka sa kumpas,
gamitin mo para ipagtanggol ang mga tao.
226
00:14:50,806 --> 00:14:55,644
Wala man ako sa panganib, bro.
Paano ko sila ipagtatanggol?
227
00:14:56,228 --> 00:14:58,606
Mga gagong rasista, lubayan kami
228
00:14:58,689 --> 00:15:01,191
Kasi 'di na káya
ng maralitang pamilya
229
00:15:01,275 --> 00:15:04,320
Alam namin iyon, at takót sila
230
00:15:04,403 --> 00:15:06,989
Ang kawalang-paki na nadama
Ng mga kaawa-awa
231
00:15:07,072 --> 00:15:08,115
Dumarating sila
232
00:15:08,198 --> 00:15:10,492
Na may awtoridad
at laging mapaghinala
233
00:15:10,576 --> 00:15:13,037
At ang lugar namin ay mayâ-mayâ
234
00:15:13,120 --> 00:15:15,998
Naging impiyerno
Paano na kami sa mga karapatan
235
00:15:16,081 --> 00:15:18,918
Kung mamamayan kami
At sila ang sistema?
236
00:15:19,001 --> 00:15:21,503
Maling impormasyon
Ang mismong problema
237
00:15:21,587 --> 00:15:24,798
Pero kahit na, gusto namin ng patas lang
238
00:15:26,842 --> 00:15:29,762
Mga gagong rasista, lubayan kami
239
00:15:30,346 --> 00:15:34,683
Nakaalis ako ng Capão dahil sa pag-rap.
Nagkatrabaho ako sa malayo.
240
00:15:34,767 --> 00:15:38,687
Tumira si KL Jay sa Hilaga,
kayâ doon kami sa bahay niya.
241
00:15:38,771 --> 00:15:40,898
Nakaligtas sa kamatayan dahil doon.
242
00:15:42,566 --> 00:15:43,400
Alam mo 'yon?
243
00:15:43,901 --> 00:15:47,112
Walang kabuhayan noon sa Capão.
244
00:15:47,196 --> 00:15:50,783
Wala, kundi banlik at mapatay ng baril.
245
00:15:51,283 --> 00:15:52,660
SEMENTERYO NG S. LUÍS
246
00:16:03,337 --> 00:16:05,839
Nagsimula kaming magtulungan ni Brown.
247
00:16:05,923 --> 00:16:07,383
Wala siyang trabaho.
248
00:16:07,466 --> 00:16:12,346
Nag-oopisina ako sa kompanya sa bayan
kayâ nabigyan ko siya ng trabaho roon.
249
00:16:12,429 --> 00:16:14,932
Nagsimula kaming magkita araw-araw.
250
00:16:16,558 --> 00:16:18,852
Nagka-imbitasyon kami sa Zimbabwe.
251
00:16:19,895 --> 00:16:22,398
Inimbitahan si Edi Rock, at sumáma ako.
252
00:16:22,481 --> 00:16:26,318
May party network
sa lugar nila ang Zimbabwe.
253
00:16:26,402 --> 00:16:28,570
Noon, Bailes Black ang tawag namin,
254
00:16:28,654 --> 00:16:32,866
dahil 90% ng mga kliyente ay Black.
255
00:16:32,950 --> 00:16:35,202
Marahil 99% pa nga ay Black.
256
00:16:35,285 --> 00:16:39,289
Tápos noon, nagsimula kaming
lumago at lumawak
257
00:16:39,832 --> 00:16:44,169
kung saan kinailangan namin
ang mga live performer,
258
00:16:44,253 --> 00:16:45,587
kasi wala kami niyon.
259
00:16:45,671 --> 00:16:48,757
Kailangan pa namin si Carlos Zafé,
na taga-Rio.
260
00:16:48,841 --> 00:16:51,301
Banda Black Rio, na taga-Rio,
261
00:16:51,385 --> 00:16:53,387
Tim Maia, na taga-Rio…
262
00:16:53,470 --> 00:16:58,308
Siguro kung may record label kami, may
maipagmamalaki rin kami sa sarili namin.
263
00:16:58,392 --> 00:17:00,978
Gusto naming maging ang Brazilian Motown.
264
00:17:01,478 --> 00:17:04,440
Black na musika lang,
mga Black na tao lang.
265
00:17:04,523 --> 00:17:07,651
May compilation album at
tinawag na Consciência Black.
266
00:17:07,735 --> 00:17:12,406
Magtatampok ito ng maraming MC at
sinumanng sumikat ay magkakasariling LP.
267
00:17:12,489 --> 00:17:16,869
Dumating si KL Jay
na may James Brown na rekord.
268
00:17:16,952 --> 00:17:20,664
Nagpasampol siya ng James Brown na kanta,
269
00:17:21,165 --> 00:17:22,291
at ginawa kong rap.
270
00:17:22,374 --> 00:17:28,589
Nang mag-rap ako, namangha ang lahat.
"Ang galing mo, bro! Ghetto talaga iyan!"
271
00:17:28,672 --> 00:17:33,594
Nakarating ang tape sa mga taga-Zimbabwe,
at 'di nila kilala kung sino'ng kumakanta.
272
00:17:33,677 --> 00:17:35,387
"Sino'ng kumakanta nito?"
273
00:17:35,471 --> 00:17:37,181
-"Ah, mga taga…"
-"Sino?"
274
00:17:37,264 --> 00:17:41,894
Kami ang Racionais MC's. Ice Blue,
Mano Brown, KL Jay, at ako, Edi Rock
275
00:17:41,977 --> 00:17:43,520
Ayos ka lang, Mano Brown?
276
00:17:43,604 --> 00:17:46,690
'Di bro
Sino'ng nagbabalik sa mga biktima?
277
00:17:46,774 --> 00:17:50,110
Pero tuloy ang búhay
Eh, ano naman? Sino'ng may paki?
278
00:17:50,694 --> 00:17:52,946
Sarado naman ang pinto ng lipunan
279
00:17:53,030 --> 00:17:54,907
'Musta, Ice Blue?
Panik!
280
00:17:54,990 --> 00:17:56,533
DAHAS SA TIMOG SÃO PAULO
281
00:17:56,617 --> 00:17:59,203
At sa pagdilim ng araw
282
00:17:59,286 --> 00:18:01,663
Tanging mga naroon
Ang alam ang nangyari
283
00:18:01,747 --> 00:18:04,041
Tila laging panalo ang kamangmangan
284
00:18:04,124 --> 00:18:06,794
At mag-isa lang namin
Walang gustong makinig
285
00:18:06,877 --> 00:18:08,712
Puno ng rason
Handang manuntok
286
00:18:08,796 --> 00:18:11,173
Wala ni isang saksi
287
00:18:11,256 --> 00:18:14,051
At maniwala ka sa hindi
Balewala ang katotohanan
288
00:18:14,134 --> 00:18:16,303
Sino'ng may paki sa'king hinaharap?
289
00:18:16,386 --> 00:18:19,139
Putsa, "Pânico na Zona Sul"
ang birada ng vigilantes.
290
00:18:19,223 --> 00:18:21,975
Walang nagsasabi. Alam naming lahat
pero wala.
291
00:18:22,059 --> 00:18:25,354
Pero "Pânico na Zona Sul"
ang nagkondena sa kanila.
292
00:18:25,437 --> 00:18:28,524
Ang tapang noon, kung alam mo.
293
00:18:29,024 --> 00:18:30,526
At deretsahan iyon.
294
00:18:30,609 --> 00:18:33,278
Avengers, ang tawag sa kanila
295
00:18:33,362 --> 00:18:36,073
Pumapatay, nanghihiya at sabog-sabog
296
00:18:36,156 --> 00:18:38,492
At ang pulis ay walang-kusa
297
00:18:38,575 --> 00:18:41,245
Na siyasatin ang katotohanan
298
00:18:41,328 --> 00:18:42,996
Dahil istorbo lang
299
00:18:43,080 --> 00:18:46,083
Ba't nila tutulungan
Ang akala nila'y pasaway?
300
00:18:46,166 --> 00:18:48,710
Kayâ patuloy ang kuwento
Nang walang kawíng
301
00:18:48,794 --> 00:18:51,171
Panik sa Katimugan, tuloy-tuloy lang
302
00:18:51,255 --> 00:18:52,923
Panik sa Katimugan
303
00:18:53,757 --> 00:18:55,175
Panik sa Katimugan
304
00:18:55,968 --> 00:18:57,553
Panik sa Katimugan
305
00:19:00,848 --> 00:19:03,600
Sabihin nating wala na'ng bawian noon.
306
00:19:05,060 --> 00:19:06,895
Gaya ni Atom Ant.
307
00:19:06,979 --> 00:19:11,024
Maliit at hindi kilala, pero malakas.
308
00:19:11,108 --> 00:19:12,860
Maraming tao ang
309
00:19:13,902 --> 00:19:15,404
nagsimulang mapansin ito.
310
00:19:24,037 --> 00:19:26,790
Kayâ nagsama-sama talaga kami.
311
00:19:26,874 --> 00:19:30,085
Nagbahagi kami ng ganoong hangarin
312
00:19:30,169 --> 00:19:33,672
para makagawa ng malakas na musikang
pakikinggan ng mga tao.
313
00:19:33,755 --> 00:19:37,009
Pakikinggan noon sa ghetto,
para sa mga Black na tao,
314
00:19:37,092 --> 00:19:40,971
para sa mga pinagmamalupitan,
sa mga inaapi.
315
00:19:41,638 --> 00:19:46,226
Nababagabag ako madalas
dahil 'di ako galing sa squatter.
316
00:19:46,310 --> 00:19:51,106
Ta's nalaman kong 'di rin pala roon
si Jorge Ben, kayâ naisip ko, "Ayos lang!"
317
00:19:56,737 --> 00:19:59,698
Ito ang gusto namin!
318
00:20:01,742 --> 00:20:03,952
Sa amin ang Timog!
319
00:20:06,663 --> 00:20:08,624
Pumupunta kami kay Mrs. Maria
320
00:20:08,707 --> 00:20:11,001
para mag-ensayo kina Kleber.
321
00:20:11,084 --> 00:20:13,378
Tiniyaga kami ni Mrs. Maria.
322
00:20:13,462 --> 00:20:15,964
Nag-ingay kami nang magdamag.
323
00:20:18,008 --> 00:20:22,054
Nag-alok ang Zimbabwe na magrekord ng LP.
324
00:20:22,137 --> 00:20:24,514
Sobrang natagalan ang album na 'yon.
325
00:20:24,598 --> 00:20:27,267
Nang lumabas na, nanghina ang grupo.
326
00:20:27,809 --> 00:20:31,146
Gumagawa kami ng gig noon,
pero 'di sapat sa akin,
327
00:20:31,230 --> 00:20:32,731
kasi may anak ako,
328
00:20:32,814 --> 00:20:36,526
may dalawa pa akong kapatid,
nagbabayad ako ng renta.
329
00:20:36,610 --> 00:20:39,821
Huminto ako sa trabaho,
pero 'di pa lumabas ang rekord.
330
00:20:40,906 --> 00:20:41,740
Putsa.
331
00:20:42,658 --> 00:20:46,161
'Di lumalabas ang rekord, hindi talaga.
332
00:20:47,704 --> 00:20:51,875
Walang nangyayari. Wala akong trabaho,
talagang wala.
333
00:20:51,959 --> 00:20:56,255
Isang araw nagpakita si Serafim
na may dalang rekord na Holocausto Urbano.
334
00:20:56,338 --> 00:20:57,589
Sabi niya, "Heto na."
335
00:20:58,090 --> 00:21:03,220
Grabe! Nagyakapan kami,
sabi namin, "Putsa, lumabas na!"
336
00:21:03,303 --> 00:21:06,098
Putsa, nandito na'ng Holocausto Urbano!
337
00:21:09,643 --> 00:21:12,271
Mas agresibo pa ang mga kanta.
338
00:21:12,354 --> 00:21:16,275
'Di namin intensiyon iyon,
pero napapanahon na kasi, alam mo?
339
00:21:16,358 --> 00:21:19,444
Sigaw iyon na naipit sa ngalangala namin.
340
00:21:19,528 --> 00:21:22,364
Sasabihin ko kung ba't ganito ang mundo
341
00:21:22,447 --> 00:21:24,825
May ibubuti pa pero napakasamâ
342
00:21:24,908 --> 00:21:27,661
Mahirap ang búhay, mahirap mamuhay
343
00:21:27,744 --> 00:21:29,204
Naghahanap tayo ng rason
344
00:21:29,288 --> 00:21:31,540
Pero walang may alam
Mahirap
345
00:21:32,207 --> 00:21:33,292
Mahirap ang búhay
346
00:21:35,419 --> 00:21:36,378
KL Jay!
347
00:21:37,462 --> 00:21:38,338
Mahirap…
348
00:21:38,422 --> 00:21:40,132
Kayâ nagkaroon ng pagbabago,
349
00:21:40,215 --> 00:21:43,719
gaya ng pagpapakasal ni Brown
sa pinsan kong si Eliane.
350
00:21:48,015 --> 00:21:52,936
Nagkaroon ng party sa paglabas ng album,
kayâ sumakay kami ng bus pabalik.
351
00:21:53,520 --> 00:21:56,398
Papunta kaming Largo 13 de Maio,
352
00:21:56,898 --> 00:22:00,610
at napakasaya ng lahat. Sobrang saya.
353
00:22:01,194 --> 00:22:04,614
Umalis nang 'di nagbabayad sa bus.
Kayâ naglakad lang kami.
354
00:22:05,449 --> 00:22:07,159
Sinigawan kami ng tsuper.
355
00:22:07,659 --> 00:22:08,994
Tahimik kaming umalis.
356
00:22:09,077 --> 00:22:11,705
Nang makalayo kami,
hinarangan kami ng pulis.
357
00:22:11,788 --> 00:22:14,291
Tinawag sila ng tsuper
at nagdatingan sila.
358
00:22:14,791 --> 00:22:16,501
Pinaharap nila kami sa pader
359
00:22:16,585 --> 00:22:19,004
Pinagpapalo kami nang todo.
360
00:22:19,087 --> 00:22:21,631
Talagang todong palo.
361
00:22:21,715 --> 00:22:23,884
Lalo na sina Blue at Brown.
362
00:22:23,967 --> 00:22:29,765
Pinaharap ng pulis si Brown sa pader
habang siya'y nakayuko,
363
00:22:29,848 --> 00:22:35,103
ta's sinuntok siya sa pagitan ng hita,
at galing sa ibaba ang kamao nito.
364
00:22:36,730 --> 00:22:40,525
Nakaposas ang kamay ko sa likod.
Sinuntok ako ng pulis sa mukha.
365
00:22:40,609 --> 00:22:41,443
Nakaposas ako.
366
00:22:43,528 --> 00:22:46,490
Ta's sabi ng isa pang pulis,
367
00:22:47,115 --> 00:22:51,495
"Dadalhin namin kayo sa kustodya.
Kayong mga babae, makakauwi na."
368
00:22:51,578 --> 00:22:53,246
Sabi ko, "'Di ako aalis."
369
00:22:53,330 --> 00:22:59,044
Nasisiguro ko na kung umalis ako,
pinatay nila siya.
370
00:22:59,127 --> 00:23:03,882
Nakapanghihilakbot iyon.
Kinikilabutan ang lahat.
371
00:23:03,965 --> 00:23:08,220
Naglabas ka lang ng rekord,
at pag-uwi mo ay ginulpi ka.
372
00:23:08,303 --> 00:23:13,266
Binanggit na sa mga lirika namin
ang pagprotesta at problema sa lungsod.
373
00:23:13,350 --> 00:23:17,312
Paglaban iyon at pagkompronta
374
00:23:17,396 --> 00:23:23,985
sa lahat ng pang-aapi't panggigipit
na dinanas namin matapos ang diktadura.
375
00:23:29,157 --> 00:23:32,619
Mahirap na panahon ang 80's
sa mga Brazilian na Black.
376
00:23:32,702 --> 00:23:37,457
MULA 1970-1980, BUMABA ANG BILANG
NG MGA PUTI MULA 61% HANGGANG 55%
377
00:23:37,541 --> 00:23:41,420
SA SAMPUNG TAON, DUMAMI ANG MGA BLACK
MULA 28% HANGGANG 38%
378
00:23:41,503 --> 00:23:45,549
KUNG MAGPAPATULOY ITO, SA TAONG 2000
MAAARING UMABOT NG 60% ANG BLACK
379
00:23:45,632 --> 00:23:50,971
AT POSIBLENG PAMUNUAN ANG POLITIKA
SA BRAZIL SA PAGPUNAN SA MGA POSISYON.
380
00:23:52,973 --> 00:23:55,016
Mga sira-ulo sila, hindi ba?
381
00:23:55,767 --> 00:23:58,103
Naglabas ng pahayag yung lalaki
382
00:23:58,186 --> 00:24:04,109
na 'di raw puwedeng magkaanak ang Black
na babae dahil 'di kami ang mayorya.
383
00:24:04,192 --> 00:24:06,361
At sa ganoon
kunin ang kapangyarihan.
384
00:24:06,445 --> 00:24:08,822
BIRTH CONTROL SA PAGDAMI NG BLACK
385
00:24:08,905 --> 00:24:10,824
Isang eksterminasyon iyon noon.
386
00:24:11,366 --> 00:24:15,120
Nagkaroon ng bagong demokrasya,
pero 'di naman talaga umiral.
387
00:24:15,745 --> 00:24:20,041
Lumabas iyon sa transisyon
sa pagitan ng kalupitan ng militar,
388
00:24:20,542 --> 00:24:22,919
kasabay ang krisis pang-ekonomiya.
389
00:24:25,964 --> 00:24:30,010
Ang uri ng rasismo sa Brazil
ay ang uri na nagpapaupós sa mga Black.
390
00:24:30,093 --> 00:24:31,678
Wala man lang kahit gálit.
391
00:24:31,761 --> 00:24:35,765
May pakinabang ang gálit sa giyera,
alam mo 'yon?
392
00:24:36,349 --> 00:24:39,895
Isang bagay ang pagkagálit,
at iba rin ang walang maramdaman.
393
00:24:40,395 --> 00:24:42,647
Nang mag-ambisyon kami dahil sa rap,
394
00:24:42,731 --> 00:24:45,442
naging isa kami sa mga Public Enemry,
395
00:24:45,525 --> 00:24:48,987
kahit pa 'di naman kami pinapansin.
396
00:24:49,613 --> 00:24:50,572
Naintindihan mo?
397
00:24:52,908 --> 00:24:57,037
Saanman sila, naroon din ako,
kahit pa sa malayo, o kahit sa isip lang.
398
00:24:57,787 --> 00:25:01,625
Nagsulputan ang mga pangalang
gaya ng Malcolm X at iba pa.
399
00:25:01,708 --> 00:25:05,962
Gusto kong matutunan ang mga ganoon.
Sumali ako sa Black Power movement.
400
00:25:06,046 --> 00:25:09,174
At simula noon,
nagsipuntahan na rin ang ibang rapper.
401
00:25:10,050 --> 00:25:12,802
Dalawang bagay ang kailangan naming dalhin
402
00:25:12,886 --> 00:25:15,639
na magka-ugnay pero magkahiwalay.
403
00:25:15,722 --> 00:25:18,600
Ang organisadong Black movement,
404
00:25:18,683 --> 00:25:22,062
kasama'ng mga arál na Black na tao
at batid ang mga bagay,
405
00:25:22,145 --> 00:25:26,107
pero walang access sa kabataang Black
na 'di batid ang mga bagay.
406
00:25:26,191 --> 00:25:30,070
Ang Racionais ay may access
sa mga kabataang ito.
407
00:25:30,153 --> 00:25:32,030
Doon na nagkaroon ng pagbabago.
408
00:25:32,948 --> 00:25:38,161
Magkakaroon ng martsa
para pag-isahin ang mga Black na tao,
409
00:25:38,245 --> 00:25:41,665
at usap-usapan na ang ilang
mga skinhead ay sasáma
410
00:25:41,748 --> 00:25:43,625
at babanatan daw ang lahat.
411
00:25:43,708 --> 00:25:47,462
Nasa Geledés kami,
at takót na takót ang lahat.
412
00:25:48,588 --> 00:25:50,632
"'Wag na, 'wag na nating ituloy…"
413
00:25:50,715 --> 00:25:51,967
"Ano?"
414
00:25:53,718 --> 00:25:56,888
"Teka, punta kami sa lugar namin
at babalik din kami."
415
00:25:56,972 --> 00:26:01,101
Bumalik kaming armado na ta's,
"Ituloy ang martsang ito, sasáma kami."
416
00:26:01,726 --> 00:26:05,438
Tingnan natin kung darating
ang mga kalbo. Sunugin natin sila."
417
00:26:05,522 --> 00:26:09,401
Dalawang pamilya ang nagsanib,
ang pampolitikang Black movement,
418
00:26:09,484 --> 00:26:11,653
at ang kabataang ito na kumanta.
419
00:26:13,196 --> 00:26:15,490
Makitid ang isip
Makitid ang isip
420
00:26:15,574 --> 00:26:18,243
'Di kayo nakikinig sa akin
O 'di ako makuha
421
00:26:18,326 --> 00:26:21,955
Binalaan ko kayo
Pero tinawag n'yo akong bobong nigga
422
00:26:22,038 --> 00:26:24,958
Primitibo at galít
Alam n'yo na
423
00:26:25,750 --> 00:26:28,378
Naglalaro tayo sa permanenteng deck
424
00:26:28,461 --> 00:26:34,050
May dalawa kang labasan
Maging maalam o malunod sa sariling awa
425
00:26:34,134 --> 00:26:36,261
Pumili ka ng landas
Menos isang virus
426
00:26:36,344 --> 00:26:40,015
Maging tunay, dalisay
at maalam na taong Black
427
00:26:40,098 --> 00:26:43,143
O magpakakitid ka na lang ng isip kapatid
428
00:26:44,352 --> 00:26:45,437
PILI KA NG LANDAS
429
00:26:45,520 --> 00:26:46,605
Makitid na kapatid
430
00:26:46,688 --> 00:26:49,649
Makitid na kapatid
Menos isang virus
431
00:26:50,483 --> 00:26:52,986
Menos isang virus
Pumili ka ng landas
432
00:26:55,614 --> 00:26:59,159
'Di namin alam
na sisikat pala ang Racionais,
433
00:26:59,242 --> 00:27:02,203
saan papunta ang laban,
o sino'ng kalaban namin.
434
00:27:02,287 --> 00:27:03,913
Lahat-lahat.
435
00:27:03,997 --> 00:27:06,416
Pati ang sarili naming katangahan
ay kalaban.
436
00:27:06,499 --> 00:27:10,420
'Di alam ang ipinaglalaban, karanasan.
Lahat ay kalaban namin.
437
00:27:11,004 --> 00:27:12,547
Dahil sa lahat ng ito,
438
00:27:12,631 --> 00:27:15,216
nakakamanghang ginawa namin
lahat ng 'yon.
439
00:27:15,300 --> 00:27:18,762
Baka nangialam ang mga orisha, bro.
440
00:27:18,845 --> 00:27:21,723
'Di kami sobrang talino para magawa iyon.
441
00:27:21,806 --> 00:27:22,682
Sa totoo lang.
442
00:27:24,142 --> 00:27:25,477
Ang mga litratong ito.
443
00:27:41,159 --> 00:27:43,536
OSVALDO
AMA NI EDI ROCK
444
00:27:46,956 --> 00:27:48,416
Sa Zimbabwe ito.
445
00:27:49,292 --> 00:27:50,752
Sa Zimbabwe ito.
446
00:27:51,544 --> 00:27:52,962
-Talaga?
-Oo.
447
00:27:58,343 --> 00:28:02,806
Noon, humihitit kami ng marijuana
sa kotse habang nakikinig kay Jorge Ben.
448
00:28:04,391 --> 00:28:08,186
Gusto kong maging kagaya niya,
kumantang kagaya niya, alam mo?
449
00:28:08,269 --> 00:28:12,232
Naiisip ko'ng kapitbahayan ko
habang nakikinig sa musika niya.
450
00:28:15,068 --> 00:28:20,573
'Di madaling pag-isahin
ang politikal na ideya
451
00:28:21,282 --> 00:28:22,659
gamit ang sayaw.
452
00:28:22,742 --> 00:28:25,662
Kaalaman ang wala sa amin.
453
00:28:27,706 --> 00:28:29,541
Ang husay ng bokabularyo niya.
454
00:28:29,624 --> 00:28:31,835
At punô ito mismo ng ritmo.
455
00:28:33,378 --> 00:28:37,507
Napansin ko'ng isang pabalik na track,
sa gitna ng armonya, tulad nito,
456
00:28:38,007 --> 00:28:41,553
"Carol, Carolina"
457
00:28:41,636 --> 00:28:46,224
Sabi ko, "Wow, ang galing!
Arabo ang vocal noon. Sa Africa ito!"
458
00:28:47,517 --> 00:28:50,562
'Yon ang mga nakahiligan kong musika
459
00:28:51,396 --> 00:28:55,483
noong ginagawa ang Raio X do Brasil.
460
00:28:56,985 --> 00:29:01,573
1993
Nagbalik na kami mga putik
461
00:29:01,656 --> 00:29:02,741
Racionais
462
00:29:03,241 --> 00:29:06,327
Ginagamit at inaabuso
Ang kalayaan namin sa salita
463
00:29:07,370 --> 00:29:08,872
Isa sa kaunting karapatan
464
00:29:08,955 --> 00:29:11,374
Mayroon ang kabataang Black
Sa bansang ito
465
00:29:12,834 --> 00:29:16,004
Pumapasok kayo sa mundo ng impormasyon
466
00:29:16,504 --> 00:29:20,175
Sariling kaalaman, pagbatikos, at saya
467
00:29:20,675 --> 00:29:22,552
Ito ang X-ray ng Brazil
468
00:29:23,052 --> 00:29:24,262
Maligayang pagdating
469
00:29:30,226 --> 00:29:31,352
KL Jay!
470
00:29:32,896 --> 00:29:34,063
Itodo mo na!
471
00:29:51,372 --> 00:29:54,876
Si KL Jay, ang asong ulol mula sa Hilaga.
472
00:29:54,959 --> 00:29:55,794
Yo!
473
00:29:57,545 --> 00:29:59,005
May gusto kayong makita?
474
00:30:00,840 --> 00:30:02,550
Kumusta mga Katimugan?
475
00:30:09,516 --> 00:30:10,558
Ayos kayo?
476
00:30:11,643 --> 00:30:15,021
Para ito sa mga taga-Hilaga.
Para ito sa mga taga-Silangan
477
00:30:15,104 --> 00:30:18,107
Para ito sa mga taga-Kanluran.
Para sa kapayapaan
478
00:30:18,191 --> 00:30:20,860
sa lahat ng mahirap na lipunan
sa Katimugan!
479
00:30:25,198 --> 00:30:27,116
Isang weekend sa parke
480
00:30:31,329 --> 00:30:34,165
Nandito na'ng weekend
At gusto nating magsaya
481
00:30:34,249 --> 00:30:36,459
Summertime, lahat masaya
482
00:30:36,543 --> 00:30:39,170
Enero sa São Paulo, sa Timog
483
00:30:39,254 --> 00:30:41,631
Lahat ay nagre-relax
Sa ilalim ng langit
484
00:30:41,714 --> 00:30:43,508
Gusto kong magsaya sa araw
485
00:30:43,591 --> 00:30:46,052
Heto ang kababata ko
Mag-basketball tayo
486
00:30:46,135 --> 00:30:47,720
'Lang problema
487
00:30:47,804 --> 00:30:50,181
Isang oras lang mula sa lugar ko
488
00:30:50,265 --> 00:30:52,892
Malapit na, makikita ko'ng lahat
Nang payapa
489
00:30:52,976 --> 00:30:55,103
Isa, dalawa, tatlong kotse sa gilid
490
00:30:55,186 --> 00:30:57,689
Lahat ng mayaman ay masaya at masigla
491
00:30:57,772 --> 00:31:00,358
Sa mga garahe, naghuhugas sila ng kotse
492
00:31:00,441 --> 00:31:02,944
Nagsasayang ng tubig at nagpa-party
493
00:31:03,945 --> 00:31:05,154
Tingnan silang lahat
494
00:31:05,238 --> 00:31:07,866
Ice cream shop, sinehan
At maraming nasa pool
495
00:31:07,949 --> 00:31:10,618
Tingnan ang lahat
Ng mayamang lalaki't babae
496
00:31:11,286 --> 00:31:13,413
Lunurin ang puta na 'yan sa pool
497
00:31:14,247 --> 00:31:16,708
May mga go-kart, nakikita ko ito
498
00:31:16,791 --> 00:31:19,502
Gaya ng mga nakita ko sa TV kahapon
499
00:31:19,586 --> 00:31:22,005
Tingnan ang bagong club
500
00:31:22,088 --> 00:31:24,716
Tingnan ang Black na bata
Tumitingin sa labas
501
00:31:24,799 --> 00:31:27,427
'Di niya maalala
Ang perang kailangan niya
502
00:31:27,510 --> 00:31:30,096
Sa kanyang lasing na amang
sumisigaw sa bar
503
00:31:30,179 --> 00:31:32,765
'Di niya maalala ang kahapon
Ngayon o bukas
504
00:31:32,849 --> 00:31:35,059
Nangangarap lang siya sa may pader
505
00:31:35,143 --> 00:31:37,103
Sa lugar, ganoon pa rin ang saya
506
00:31:37,186 --> 00:31:39,731
Tanghali na, lahat ay nagagalak
507
00:31:39,814 --> 00:31:42,317
Dito nakatira ang kapatid at kababata ko
508
00:31:42,400 --> 00:31:45,028
At karamihan dito'y kamukha ko
509
00:31:45,111 --> 00:31:47,363
Dito ay bigatin ako,
Lider ako ng madla
510
00:31:47,447 --> 00:31:50,366
Galing na sila sa samba
noong alas diyes pa
511
00:31:50,450 --> 00:31:53,202
Bigyang pansin ang tunog
At isipin ang kuwerdas
512
00:31:53,286 --> 00:31:55,204
Ano'ng masasabi mo, Mano Brown?
513
00:31:55,288 --> 00:31:56,748
Mangaral para sa
Kaayusan
514
00:31:56,831 --> 00:31:58,833
Ang pinaka-kampeon
sa mababang kita
515
00:31:58,917 --> 00:32:01,711
Ang Katimugang lipunan ay marangal
516
00:32:01,794 --> 00:32:04,172
May katawan sa hagdan
May matandang babae
517
00:32:04,255 --> 00:32:06,716
Pulis! Patay! Pulis! Tulong!
518
00:32:06,799 --> 00:32:12,013
Naunawaan ng mga Black at mahihirap
ang kanta noon.
519
00:32:12,096 --> 00:32:13,806
Iyon ang malaking rebolusyon,
520
00:32:15,600 --> 00:32:16,726
noong sumikat kami.
521
00:32:29,781 --> 00:32:32,325
Una naming pagsubok
ang tumungo sa lugar.
522
00:32:32,408 --> 00:32:34,327
Noon, 'di pa namin káya.
523
00:32:34,410 --> 00:32:38,331
Sino'ng interesado sa ganoong ideya?
"Voz Ativa," "Negro Limitado"?
524
00:32:38,414 --> 00:32:42,585
Mga ilang mag-aaral, at ilang guro.
525
00:32:43,378 --> 00:32:46,714
Ilang espesyalista.
Ilan, lagi na lang "ilan".
526
00:32:46,798 --> 00:32:50,134
Noong lumabas ang "Homem na Estrada",
sumikat kami.
527
00:32:55,014 --> 00:32:56,557
Sino'ng namumuno sa lahat?
528
00:32:56,641 --> 00:32:57,600
Ang mayaman.
529
00:32:57,684 --> 00:32:59,686
Sino'ng nagbabatikos? Ang mayaman.
530
00:32:59,769 --> 00:33:01,020
Sino'ng mambabatas?
531
00:33:01,104 --> 00:33:02,063
Ang mayaman.
532
00:33:02,146 --> 00:33:05,274
'La pa akong nakitang namatay
na mayamang magnanakaw.
533
00:33:05,358 --> 00:33:09,028
Karamihan sa mga kababata ko'y
'di umabot sa 23.
534
00:33:09,112 --> 00:33:11,823
Nasa kulungan sila o kayâ'y patay na.
535
00:33:11,906 --> 00:33:17,370
Lahat ay puwedeng mamuhay nang payapa
at magkaroon ng lahat sa karapatan nila.
536
00:33:17,453 --> 00:33:20,873
Pero may mga taong akala mo kung sino
at ipagkakait iyon
537
00:33:20,957 --> 00:33:23,584
dahil akala nila'y mababang uri ka.
538
00:33:24,252 --> 00:33:27,338
Lahat dito'y puwedeng maging
kung ano'ng gusto nila.
539
00:33:27,422 --> 00:33:30,341
Konsehal, kongresista, guro, abogado,
540
00:33:30,425 --> 00:33:33,428
tagalaro ng soccer,
mang-aawit ng samba o rap.
541
00:33:35,847 --> 00:33:38,808
Nagbagong búhay
Ang isang lalaki sa kalsada
542
00:33:38,891 --> 00:33:42,311
Ang layunin niya, ang kalayaan niya
543
00:33:42,395 --> 00:33:44,647
Ay nawala, nabawasan
544
00:33:44,731 --> 00:33:47,567
Balak patunayan ang sarili
Na nagbago na nga siya
545
00:33:47,650 --> 00:33:51,029
Na nakabawi na siya
At gustong mamuhay nang payapa
546
00:33:51,112 --> 00:33:52,572
At 'di na lumingon pa
547
00:33:52,655 --> 00:33:54,741
Sa krimeng "hindi na kailanman"
548
00:33:54,824 --> 00:33:57,869
Dahil ang kabataan niya'y 'di madali
549
00:33:57,952 --> 00:34:01,164
Mula pagkabinata,
Puro masasakit na alaala
550
00:34:01,247 --> 00:34:04,000
Oo, may pera na, mayaman na sa wakas
551
00:34:04,083 --> 00:34:07,086
Maraming namatay marating lang
Ang rurok na 'yon
552
00:34:07,170 --> 00:34:10,173
Pero sino'ng masaya
At hindi nagdurusa
553
00:34:10,256 --> 00:34:13,468
Na makita ang anak nilang
Ipinanganak sa hirap
554
00:34:13,551 --> 00:34:16,387
Kung saan ang ligaya ay ang bar
555
00:34:16,471 --> 00:34:19,849
At ang Candomblé ay isang biyaya
556
00:34:19,932 --> 00:34:23,227
Ito ang entablado
Sa kuwentong sasabihin ko
557
00:34:24,395 --> 00:34:26,064
Isang lalaki sa kalsada
558
00:34:27,273 --> 00:34:29,650
Doon ko naabot ang puso
ng mga Brazilian.
559
00:34:29,734 --> 00:34:31,402
Ang espiritu nila.
560
00:34:31,486 --> 00:34:35,323
Paano mo ikukuwento ang Black, puti,
mahirap at mayaman sa kanila.
561
00:34:35,406 --> 00:34:36,824
'Di sila taga-Bronx.
562
00:34:37,492 --> 00:34:41,287
'Di sila ipinanganak sa banyong
"puti lang" o "Black lang".
563
00:34:41,370 --> 00:34:45,291
Naiibang pananaw iyon,
ibang sensibilidad, alam mo?
564
00:34:45,374 --> 00:34:48,127
Sumikat ang kanta kinagabihan.
565
00:34:48,211 --> 00:34:52,131
Sa kada sampung kotse, walo'ng
nagpapatugtog ng "Homem na Estrada".
566
00:34:52,215 --> 00:34:53,216
Grabe…
567
00:34:53,299 --> 00:34:58,012
Nadidinig na ito sa istasyon ng radyo
na 'di lang nagpatugtog ng musikang Black.
568
00:34:58,096 --> 00:35:00,139
o musikang Black party.
569
00:35:00,223 --> 00:35:03,392
Pinatugtog ito sa buong Brazil.
570
00:35:03,476 --> 00:35:06,145
Masaya ang lahat
na pinatutugtog ang kanta.
571
00:35:06,229 --> 00:35:07,772
Bumebenta na ang mga LP.
572
00:35:07,855 --> 00:35:10,817
"Kailangan kitang kausapin,"
sabi ni Brown.
573
00:35:10,900 --> 00:35:14,946
"Serafa, ito yung kasunduan.
Galít na galít ako, pare."
574
00:35:15,696 --> 00:35:19,367
"Kagaguhan ito, Serafa. Ano ba 'yan?"
575
00:35:19,450 --> 00:35:21,702
"Pinatutugtog kahit saan
ang kanta ko."
576
00:35:21,786 --> 00:35:28,584
"Pinatutugtog sa istasyon ng mayayaman,
kahit sa mga relihiyosong istasyon."
577
00:35:28,668 --> 00:35:31,254
"'Di ko hiniling
na patugtugin kahit saan."
578
00:35:31,337 --> 00:35:35,007
"Ba't nila pinapatugtog?
Tawagan mo sila't alisin sa radyo."
579
00:35:35,091 --> 00:35:39,595
"Wala akong lakas na alisin 'yon doon.
Paano ko ito aalisin?"
580
00:35:39,679 --> 00:35:42,723
Inaagaw nila'ng kalayaan mo
Ang pamilya mo't morale
581
00:35:42,807 --> 00:35:45,560
Kahit pa laya ka na sa preso
582
00:35:45,643 --> 00:35:48,521
Habambuhay kang tatawaging
Dating inmate
583
00:35:48,604 --> 00:35:51,524
Wala 'kong tiwala sa pulis…
Ang mga putang iyon!
584
00:35:51,607 --> 00:35:55,903
Noong sumikat ang Racionais
sa "Homem na Estrada", ang linyang
585
00:35:55,987 --> 00:35:58,281
"Walang tiwala sa pulis,
ang mga putang iyon"
586
00:35:58,364 --> 00:36:00,324
ay nanatili sa ulo ng mga tao.
587
00:36:00,408 --> 00:36:03,911
Naging palaisipan sa pulis ang,
"Ano? Sino'ng mga 'yon?"
588
00:36:03,995 --> 00:36:06,289
At sinugod nila kami.
589
00:36:06,873 --> 00:36:09,000
Nirekord namin ang linyang iyon,
590
00:36:09,083 --> 00:36:13,045
at kinanta namin iyon
sa mga concert namin.
591
00:36:13,629 --> 00:36:15,381
Kinakanta ng mga manonood.
592
00:36:15,464 --> 00:36:19,760
50,000 tao ang kinanta iyon,
100,000 tao ang kinanta iyon.
593
00:36:20,678 --> 00:36:25,224
Sa concert sa Anhangabaú,
nagseguridad ang mga pulis.
594
00:36:26,726 --> 00:36:29,437
Kinanta nila ang
"Walang tiwala sa pulis, mga putang iyon."
595
00:36:29,520 --> 00:36:31,272
Ano sa tingin mo'ng nangyari?
596
00:36:31,772 --> 00:36:33,566
Pinahinto ang palabas.
597
00:36:33,649 --> 00:36:36,027
Pinahinto ng pulis ang palabas.
598
00:36:36,527 --> 00:36:40,448
Bawat pulis ay pinangarap
na mahanapan ng butas ang Racionais.
599
00:36:41,908 --> 00:36:46,204
Lahat ng istasyon ng pulis sa lugar
ay inalertuhan nang kumanta na ako.
600
00:36:46,704 --> 00:36:49,749
Sabi nila, "Kahit sino puwede kumanta
puwera sila."
601
00:36:49,832 --> 00:36:52,084
"'Di sila puwede rito sa presinto ko."
602
00:36:52,585 --> 00:36:55,546
Karangalan iyon para sa mga pulis, noon.
603
00:36:55,630 --> 00:36:57,965
"Kahit sino puwede, puwera sila."
604
00:36:58,466 --> 00:37:00,551
Nameligro kaming baka mabaril kami.
605
00:37:05,640 --> 00:37:08,184
Nasa kusina ako at tumunog ang telepono.
606
00:37:08,726 --> 00:37:11,687
"Hoy, sabihin mo sa anak mong
607
00:37:12,355 --> 00:37:14,065
papatayin namin siya."
608
00:37:15,691 --> 00:37:18,569
"Pipigilan niya siyang siraan ang pulis."
609
00:37:18,653 --> 00:37:21,322
"Akala nila ang gagaling nila."
610
00:37:21,405 --> 00:37:25,076
Kayâ sinabi ko sa kanya, "Bago mo siya
patayin, unahin mo ako."
611
00:37:25,743 --> 00:37:28,955
Ang espirituwal kong bantay
ay si Ogum-de-Lei.
612
00:37:29,497 --> 00:37:31,457
Inaalagaan niya kami.
613
00:37:32,291 --> 00:37:34,126
Kasama nila palagi si Ana.
614
00:37:35,711 --> 00:37:38,714
Kaibigan ko rin ang isang 'to,
kaibigan ko siya…
615
00:37:38,798 --> 00:37:40,174
Nasaan…?
616
00:37:41,175 --> 00:37:43,761
Sinusundan niya ang anak niya kahit saan.
617
00:37:43,844 --> 00:37:46,681
Sinasamahan niya sila kahit saan.
618
00:37:47,473 --> 00:37:48,766
Alis na kayo rito!
619
00:37:51,227 --> 00:37:55,398
Malapít na malapít siya sa kanya.
620
00:37:55,481 --> 00:37:57,275
Dalawa lang talaga sila.
621
00:37:57,358 --> 00:38:00,945
Sinundan niya ang lahat,
pati lirika alam din niya.
622
00:38:01,028 --> 00:38:02,154
Uy, Blue.
623
00:38:02,738 --> 00:38:06,575
Dahil pupunta lang din tayo
sa istasyon ng pulis,
624
00:38:06,659 --> 00:38:09,704
dahil paalis na lang din tayo,
walang lulusutan.
625
00:38:10,579 --> 00:38:12,081
Iyon ang sistema.
626
00:38:12,707 --> 00:38:16,335
Gusto nating makita ang mga tao
627
00:38:16,419 --> 00:38:19,505
na malayo sa alkohol, sa panggugulpi,
628
00:38:20,172 --> 00:38:23,050
malayo sa droga, sa krimen.
629
00:38:23,134 --> 00:38:27,221
Pero gusto tayong makita ng iba
na higit pang nasasadlak at namamatay.
630
00:38:27,305 --> 00:38:28,139
Totoo.
631
00:38:28,222 --> 00:38:31,183
Mas yumayaman ang mayayaman,
at naaapakan tayo.
632
00:38:31,267 --> 00:38:32,101
Totoo.
633
00:38:32,184 --> 00:38:34,770
At 'pag 'di ganoon ang gusto mo,
mapanganib ka.
634
00:38:34,854 --> 00:38:35,688
IKA-3 PRESINTO
635
00:38:35,771 --> 00:38:40,818
Sa oras na malaman kung kaninong panig ka,
nagkakaroon agad ng komprontasyon.
636
00:38:42,695 --> 00:38:45,406
Lahat ng sinabi namin
ay yung mga ayaw nila.
637
00:38:45,489 --> 00:38:50,119
Kumilos kami sa mismong
paraang kinaiinisan nila.
638
00:38:50,661 --> 00:38:52,330
Puwedeng umalis ka na?
639
00:38:52,830 --> 00:38:54,749
Nagsimula ang pagmamalupit.
640
00:38:55,499 --> 00:38:59,712
Nang mapunta kami sa istasyon,
nasindak ang hepe.
641
00:38:59,795 --> 00:39:01,964
"Sino ang responsable rito?"
642
00:39:02,048 --> 00:39:04,050
"Sino ang officer in charge?"
643
00:39:04,884 --> 00:39:07,261
"Dinalhan ninyo ako ng gulo."
644
00:39:07,345 --> 00:39:10,348
"Tatlong abogado, isang senador,
645
00:39:10,431 --> 00:39:13,392
dalawang kongresista't mayor
ang tumatawag sa'kin.
646
00:39:13,976 --> 00:39:16,479
Doon ipinakita ng Racionais
ang lakas nito.
647
00:39:20,900 --> 00:39:22,943
Handa na ba kayo sa giyera?
648
00:39:26,489 --> 00:39:28,491
Handa na ba kayo sa giyera?
649
00:39:35,748 --> 00:39:36,832
Isa para sa lahat,
650
00:39:38,292 --> 00:39:39,794
at lahat para sa isa!
651
00:39:40,961 --> 00:39:41,879
KL Jay!
652
00:39:56,060 --> 00:39:57,895
Mag-ingay tayo!
653
00:40:02,066 --> 00:40:03,317
Racionais!
654
00:40:04,777 --> 00:40:06,070
Racionais!
655
00:40:06,779 --> 00:40:07,613
Racionais!
656
00:40:07,696 --> 00:40:09,073
Mga kababayan!
657
00:40:09,156 --> 00:40:10,574
Mga kababayan!
658
00:40:10,658 --> 00:40:12,118
Purihin ang Diyos!
659
00:40:12,201 --> 00:40:13,577
Purihin ang Diyos!
660
00:40:13,661 --> 00:40:14,829
Ang kataas-taasan!
661
00:40:14,912 --> 00:40:16,038
Ang kataas-taasan!
662
00:40:16,122 --> 00:40:18,290
Mula sa kalye ng São Paulo
sa mundo…
663
00:40:20,918 --> 00:40:23,921
GALIT, RADIKAL, RACIONAIS MCS
664
00:40:24,004 --> 00:40:27,758
MGA BLACK SILA, GALIT, MASAMA,
AT WALA SILANG AWA
665
00:40:31,053 --> 00:40:34,014
Nagsimula kaming magtanghal
sa labas ng São Paulo.
666
00:40:34,807 --> 00:40:36,183
Bumiyahe kami.
667
00:40:36,809 --> 00:40:39,103
Sumakay kami ng bus papunta
668
00:40:39,186 --> 00:40:41,397
sa kung saan kami dalhin ng musika.
669
00:40:41,480 --> 00:40:43,399
Dapat makarating ang rap doon.
670
00:40:43,899 --> 00:40:48,154
Ta's sinabihan kaming kumuha
ng lisensya sa negosyo.
671
00:40:48,237 --> 00:40:51,115
Kumuha kami ng papeles,
opisina at lahat-lahat.
672
00:40:51,198 --> 00:40:54,827
Ta's sabi ng accountant,
puwede na raw kaming kumuha ng baril.
673
00:40:54,910 --> 00:40:56,287
Sabi ko, "Talaga?"
674
00:40:56,370 --> 00:40:58,497
Armado't mapanganib kami. Sige lang.
675
00:40:58,581 --> 00:41:00,499
Nag-iisip kami na parang
676
00:41:01,250 --> 00:41:02,251
gang.
677
00:41:02,334 --> 00:41:03,961
Kayâ kilala kami sa ganoon.
678
00:41:04,044 --> 00:41:07,131
"Naku po, Racionais!"
679
00:41:08,007 --> 00:41:11,844
Kasi noong nagpunta kami sa venue,
palaban sila.
680
00:41:11,927 --> 00:41:16,974
'Di kami tumugtog sa gawing 'yon,
tumugtog kami sa mga lugar gaya ng Fundão,
681
00:41:17,683 --> 00:41:21,061
kung saan mas kalmado ang paligid.
682
00:41:21,145 --> 00:41:23,355
Kayâ 'di kami puwedeng lalampa-lampa.
683
00:41:23,439 --> 00:41:27,193
Kailangan naming maging matapang,
laging handa.
684
00:41:27,276 --> 00:41:30,529
'Wag n'yong lubayan ng kamera
ang mga lalaking 'yon, ha?
685
00:41:30,613 --> 00:41:31,447
Gago…
686
00:41:31,530 --> 00:41:34,033
Nang mapunta kami sa party sa Pelotas,
687
00:41:35,034 --> 00:41:40,623
napakaraming parák. Malalaki
at puting parák, malalakas.
688
00:41:41,499 --> 00:41:43,501
Pinagsisipa nila ang mga bata.
689
00:41:44,668 --> 00:41:46,504
Kayâ kinausap sila ni KL Jay.
690
00:41:47,338 --> 00:41:50,549
At may hinampas silang bata
gamit ang puwitan ng baril.
691
00:41:50,633 --> 00:41:51,926
Dumudugo siya.
692
00:41:52,009 --> 00:41:56,805
Napansin ng isa sa pinsan namin
na tumatakas ang isa sa mga parák
693
00:41:56,889 --> 00:42:00,184
kayâ dinala niya'ng baril niya
at sumakay ng bus.
694
00:42:00,267 --> 00:42:03,604
Mayâ-mayâ, napalibutan ang bus,
695
00:42:03,687 --> 00:42:06,023
at naipit kami sa loob.
696
00:42:06,106 --> 00:42:08,025
Ta's, nagpakita si Priscilla.
697
00:42:09,485 --> 00:42:14,031
"Sandali lang, ako'ng manager nila.
Kakausapin ko. 'Wag kayong mag-alala."
698
00:42:15,032 --> 00:42:18,911
Bumukas ang pintuan ng bus,
pumasok si Priscilla.
699
00:42:19,703 --> 00:42:23,374
Ilang minuto lang, nasa bintana kami't
nakatutok ang baril sa pulis.
700
00:42:23,457 --> 00:42:27,419
"Putang ina n'yo, mga hayop!"
701
00:42:27,503 --> 00:42:31,465
Hayan! Nagtipon na sila,
kayâ magsaya na tayo.
702
00:42:31,549 --> 00:42:34,593
Gusto ko lang makitang
maayos ang lahat, 'yon lang
703
00:42:34,677 --> 00:42:38,472
Edi Rock, KL Jay,
Ice Blue, at Mano Brown.
704
00:42:38,556 --> 00:42:40,015
'Di kami nagkamali.
705
00:42:40,683 --> 00:42:44,645
Pasimpleng kinuha ng parák
ang baril niya at gusto kaming saktan.
706
00:42:45,396 --> 00:42:47,856
"Itago n'yo ang baril n'yo, okay?"
707
00:42:47,940 --> 00:42:50,276
At pinaalis na nila ang bus.
708
00:42:50,776 --> 00:42:54,738
Pero sa daan, noong halos kami ay
709
00:42:54,822 --> 00:42:58,826
sampung kilometro mula sa pinangyarihan,
710
00:42:58,909 --> 00:43:02,329
pinagbabaril nila ang bus.
711
00:43:02,830 --> 00:43:04,832
Maraming baril ang pinaputok.
712
00:43:05,499 --> 00:43:08,919
'Di na kami nirentahan pa
ng kompanya ng bus na 'yon.
713
00:43:09,003 --> 00:43:11,672
-'Tang ina mo!
-Hindi, 'tang ina mo!
714
00:43:11,755 --> 00:43:14,049
-Gago ka!
-'Di lang basta naninigaw!
715
00:43:14,133 --> 00:43:16,135
'Wag mo akong hawakan, pulis ako!
716
00:43:16,218 --> 00:43:17,386
Eh, ano ngayon?
717
00:43:33,152 --> 00:43:39,116
Matapos ang lahat ng pagmamalupit,
unang lipad namin iyon bilang banda.
718
00:43:39,992 --> 00:43:42,286
Nandito na tayo, nagawa natin, 'di ba?
719
00:43:42,369 --> 00:43:44,204
'Di ba? Ano ba, pare.
720
00:43:44,288 --> 00:43:47,499
'Di pa ako nakalipad.
Unang beses kasama ang Racionais.
721
00:43:47,583 --> 00:43:49,918
-Naroon si André, yung co-pilot.
-Dito si André.
722
00:43:50,002 --> 00:43:51,629
Sino pa'ng naiwang sasakay?
723
00:43:52,880 --> 00:43:57,593
Makinig kayo, mga payatot kayo,
kayâ lumipat kayo. 'Di kami kasyang apat.
724
00:43:57,676 --> 00:43:59,136
Handa na para sa lipad.
725
00:43:59,219 --> 00:44:02,640
Nasa loob na lahat. Handa na sa lipad.
726
00:44:06,101 --> 00:44:06,977
Hoy, ano ba…
727
00:44:07,478 --> 00:44:08,979
May sasabihin ako.
728
00:44:09,063 --> 00:44:11,774
Tulong!
729
00:44:15,736 --> 00:44:20,949
Nagsimula lang kaming magbiyahe
tápos ng '94.
730
00:44:21,033 --> 00:44:22,451
Bago iyon, wala masyado.
731
00:44:22,993 --> 00:44:24,495
Pumunta kami ng Brasília.
732
00:44:24,995 --> 00:44:27,164
Sa Brasília ang mga litratong iyon.
733
00:44:27,665 --> 00:44:31,585
-Nag-bus ba tayo noon?
-'Di ko maalala. Hindi sa eroplano.
734
00:44:31,669 --> 00:44:34,630
Paano tayo nakaalis noon?
Masamâ ang pagkaalala ko.
735
00:44:34,713 --> 00:44:38,217
Naalala n'yo nang nakalimutan
ni Cabelo ang tseke natin sa…?
736
00:44:44,556 --> 00:44:47,726
"Ang tanga ng manager natin! Isa kang--"
737
00:44:47,810 --> 00:44:50,479
Bumalik si Cabelo hawak ang pera.
738
00:44:50,938 --> 00:44:52,439
"Pera ba ang gusto n'yo?"
739
00:44:55,109 --> 00:44:56,527
Nang una kong makuha
740
00:44:57,736 --> 00:45:00,864
ang mga tseke ko
kasama ang pera sa sales,
741
00:45:00,948 --> 00:45:02,741
Wala akong alam.
742
00:45:02,825 --> 00:45:05,536
Para akong, "Ano'ng gagawin ko
sa perang ito?"
743
00:45:05,619 --> 00:45:09,331
Pinatong ni Milton sa lamesa, sabi ko,
"Teka Milton, ano 'yan?"
744
00:45:09,415 --> 00:45:13,919
"Saan ako pupunta dala ang perang 'yan?
'Di ko iyan dadalhin."
745
00:45:14,002 --> 00:45:18,298
"Pero pera mo iyan."
Sabi ko, "Lahat ng ito?"
746
00:45:18,382 --> 00:45:21,760
Bumili ako ng bagong motorbike,
at nang makita nila ako,
747
00:45:21,844 --> 00:45:25,764
"Nagyayabang ka na ngayon?
'Di nila maintindihan."
748
00:45:25,848 --> 00:45:26,849
Sabi ko, "Bro."
749
00:45:27,891 --> 00:45:31,812
"Dahil ba Black tayo't politikal,
'di tayo puwedeng magkasasakyan?"
750
00:45:31,895 --> 00:45:32,896
"Ano ba 'yan?"
751
00:45:32,980 --> 00:45:36,775
"Eh, 'di tigil na lang ako,
magpakasanggano't gagawa ng krimen."
752
00:45:36,859 --> 00:45:38,110
"Kumusta naman 'yon?"
753
00:45:40,904 --> 00:45:42,656
"Puwede na ba akong sumakay?"
754
00:45:42,740 --> 00:45:45,576
"Binili ko 'to sa sarili kong pera't
walang iba."
755
00:45:47,828 --> 00:45:48,662
"Ayos ba?"
756
00:45:49,830 --> 00:45:50,664
"Okay."
757
00:45:50,748 --> 00:45:56,170
At nang 'di nila inaasahan,
bumili ako ng berdeng Silverado truck.
758
00:45:56,253 --> 00:45:57,337
Wow!
759
00:45:57,838 --> 00:46:01,133
"Siyempre kailangan ko ng kotse
para magdala sa bike ko."
760
00:46:09,349 --> 00:46:12,936
Capão Redondo, Katimugan,
Ice-T at Racionais. Okay?
761
00:46:13,020 --> 00:46:15,481
Baku-bako dito.
Totoo, pero alam mo 'yon?
762
00:46:15,564 --> 00:46:19,485
Dapat makita ng mga taga-Timog Sentro
kung paano talaga rito.
763
00:46:20,068 --> 00:46:23,322
Ito si Ice-T kasamang naglunsad
ang Racionais MC's.
764
00:46:23,405 --> 00:46:24,531
Tunog ng squatter.
765
00:46:24,615 --> 00:46:26,408
MTV Brazil.
766
00:46:26,492 --> 00:46:27,326
Kapayapaan.
767
00:46:27,409 --> 00:46:28,243
Kapayapaan.
768
00:46:28,327 --> 00:46:30,412
RACIONAIS AT PUBLIC ENEMY
SÃO PAULO - BRAZIL
769
00:46:30,496 --> 00:46:35,542
Talagang kumikita na kami ng pera
dahil sa musika.
770
00:46:35,626 --> 00:46:40,756
Sinasahuran talaga kami nang malaki.
771
00:46:41,340 --> 00:46:43,175
'Di ako nananatili sa bahay.
772
00:46:43,258 --> 00:46:45,803
Single ako noon, wala sa bahay,
At may pera…
773
00:46:45,886 --> 00:46:48,388
Minsan isang linggo akong 'di umuuwi.
774
00:46:48,472 --> 00:46:49,932
Nababaliw ang nanay ko.
775
00:46:50,432 --> 00:46:51,975
"Edivaldo, anak ko!"
776
00:46:52,518 --> 00:46:55,229
Pumupunta kami lagi sa club
kasama si Edi Rock.
777
00:46:55,312 --> 00:46:58,023
Dati kaming pumupuntang
dalawa sa Clubhouse.
778
00:46:58,524 --> 00:46:59,942
Maraming beses.
779
00:47:00,484 --> 00:47:04,279
Iyon ang panahon ng transisyon
sa pagitan ng
780
00:47:05,823 --> 00:47:11,870
pagiging mahirap na bata dati,
kumikita na ng pera at sumisikat.
781
00:47:11,954 --> 00:47:14,665
May pagdadaanan kang mga pagsubok
782
00:47:14,748 --> 00:47:17,000
kung hindi ka…
783
00:47:17,584 --> 00:47:19,503
responsable, sabihin na natin.
784
00:47:19,586 --> 00:47:21,505
Sobrang iresponsable ako, pahát.
785
00:47:27,427 --> 00:47:30,430
Nagmamaneho kami papuntang concert,
at ako'y…
786
00:47:30,514 --> 00:47:33,350
nasa highway, sa Marginal,
787
00:47:33,433 --> 00:47:36,520
tinapakan ko ang silinyador
kasi medyo huli na kami.
788
00:47:36,603 --> 00:47:41,149
May sumulpot na van sa gitna ng daan.
Sinusundan ko yung kotse sa harap,
789
00:47:41,233 --> 00:47:43,235
na kumurba, at naiwasan ko.
790
00:47:45,028 --> 00:47:47,364
Nabangga ko, dumeretso
sa poste ng ilaw.
791
00:47:47,447 --> 00:47:50,784
At dahil hindi kami naka-seatbelt noon,
792
00:47:51,535 --> 00:47:54,496
tumama ang ulo ng tsuper sa…
793
00:47:55,664 --> 00:47:58,458
Nagka-head trauma siya at pumanaw.
794
00:47:58,542 --> 00:48:01,753
BANGGAAN SA KOTSE NG RAPPERS
ISA ANG PATAY
795
00:48:02,337 --> 00:48:06,550
Bumaligtad ang kotse ko't
dinala ako sa ospital
796
00:48:06,633 --> 00:48:08,594
Napakasamâ talaga.
797
00:48:09,094 --> 00:48:11,346
Ang saya ko, tápos biglang, bam!
798
00:48:11,430 --> 00:48:14,391
Gumuho ang mundo?
Sabi ko, "Ano ba ito?"
799
00:48:18,228 --> 00:48:21,398
Nasangkot ko sila
sa bagay na 'di nila kasalanan.
800
00:48:21,481 --> 00:48:22,441
Malubha iyon.
801
00:48:22,524 --> 00:48:24,651
Muntik nang magwakas doon ang grupo.
802
00:48:25,903 --> 00:48:30,741
Sa tuwing naglalabas kami ng album,
laging may nangyayari.
803
00:48:31,241 --> 00:48:34,161
Naaksidente si Edi Rock,
namatay ang anak ni Blue.
804
00:48:35,120 --> 00:48:36,330
Oo…
805
00:48:37,372 --> 00:48:38,916
Dapat kaming magpakatatag.
806
00:48:40,334 --> 00:48:44,630
Lahat 'yon ay nangyari sa ganoong taon
noong lumabas ang rekord.
807
00:48:45,130 --> 00:48:48,634
Ang unang tikim namin sa tagumpay
ay sinundan ng kamatayan.
808
00:48:50,177 --> 00:48:52,846
Nagsimulang maubos ang pera.
809
00:48:52,930 --> 00:48:55,849
May mga bayarin ako noon,
pero paano ko babayaran?
810
00:48:56,725 --> 00:48:58,685
Napakasaklap na panahon iyon.
811
00:48:58,769 --> 00:49:01,980
Parang parusa. Nakatira ako
sa harapan ng sementeryo.
812
00:49:02,064 --> 00:49:04,650
Walang bintana, at balót ng amag
ang bahay.
813
00:49:06,443 --> 00:49:10,656
Sabi ko, "Putsa, bro.
'Di ka puwedeng tumira rito, alam mo?"
814
00:49:10,739 --> 00:49:12,741
"Tingnan mo'ng sitwasyon mo. Ano?"
815
00:49:17,245 --> 00:49:19,206
Nakatira ako noon sa Cohab.
816
00:49:19,289 --> 00:49:21,708
Noong akala kong bumubuti
na'ng buháy ko,
817
00:49:22,584 --> 00:49:25,045
mas lumala pala
noong tumira ako sa Cohab.
818
00:49:25,796 --> 00:49:29,216
Mas mahirap sa Cohab,
kumpara sa kapitbahayan namin.
819
00:49:29,299 --> 00:49:31,218
Mas 'di romantiko, alam mo?
820
00:49:31,301 --> 00:49:33,095
Kakaiba ang mga nangyari roon.
821
00:49:34,471 --> 00:49:36,556
Isinilang ang anak kong babae.
822
00:49:37,057 --> 00:49:39,017
Ta's sumunod ang pangalawa ko.
823
00:49:40,268 --> 00:49:42,270
Kailangan kong magpakumbaba.
824
00:49:42,813 --> 00:49:46,024
Lagi kong hiling
ang maging gabay na liwanag.
825
00:49:46,525 --> 00:49:48,819
Sabi ni Brown, "Gawin natin
ang sunod na rekord?"
826
00:49:48,902 --> 00:49:50,737
"Pero saan ako magsisimula?"
827
00:49:50,821 --> 00:49:51,863
Alam mo 'yon…
828
00:49:53,573 --> 00:49:56,994
Naging mainit na ang politika sa Brazil.
829
00:49:57,911 --> 00:50:00,747
Sumisikat na ang Hip Hop sa mundo.
830
00:50:01,248 --> 00:50:06,169
Nagsimula ang mas nakakaluwag sa dibdib
na sitwasyon.
831
00:50:09,131 --> 00:50:13,010
Dahil doon, nakumbinsi na kami,
832
00:50:13,760 --> 00:50:17,055
ng mga puwersang nasa labas,
na may misyon kami.
833
00:50:26,398 --> 00:50:29,985
Nakaranas ako ng bagong pamumuhay,
at napunta iyon sa musika.
834
00:50:33,530 --> 00:50:35,365
Iyon ang yugtong gotiko namin.
835
00:50:36,324 --> 00:50:39,703
Mas mabigat na wika, mas matapang.
836
00:50:51,923 --> 00:50:55,469
Matinding bulusok ang rekord na ito,
pagbulusok sa impiyerno.
837
00:50:57,304 --> 00:51:01,016
60% ng maralitang kabataan
na walang rekord ng krimen
838
00:51:01,099 --> 00:51:03,101
ang naghirap sa dahas ng pulis.
839
00:51:03,935 --> 00:51:07,898
Sa bawat apat na napapatay ng pulis,
tatlo ay Black.
840
00:51:08,482 --> 00:51:12,694
2% lang ng mag-aaral sa kolehiyo
ng Brazil ay Black.
841
00:51:12,778 --> 00:51:17,157
Kada apat na oras isang batang Black
ang marahas na pinapatay sa São Paulo.
842
00:51:17,240 --> 00:51:20,118
Ako si Primo Preto, isang nakaligtas.
843
00:51:29,127 --> 00:51:32,297
Kami ang boses ng mga tao, alam mo?
844
00:51:32,380 --> 00:51:34,883
Kami ang boses sa mga walang boses.
845
00:51:34,966 --> 00:51:41,389
Natutukoy kami ng mga tao sa kanta namin,
sa sinasabi namin, sa pananamit namin.
846
00:51:41,473 --> 00:51:43,308
At ang kumpas namin ay malakas,
847
00:51:43,391 --> 00:51:45,602
'di mo maiiwasang pakinggan.
848
00:51:45,685 --> 00:51:48,230
Marahas na mapayapa't totoo
849
00:51:48,313 --> 00:51:50,315
Dito ako para dukutin ang rason mo
850
00:51:50,398 --> 00:51:53,485
Para yanigin ang dugo't utak mo
851
00:51:53,568 --> 00:51:56,279
At 'di iyon sapat,
Parang asong ulol si Brown
852
00:51:56,363 --> 00:51:59,157
Numero unong terorista mula sa lugar.
853
00:51:59,241 --> 00:52:01,535
Alin ang naiba,
Mayroon ako para sa'yo
854
00:52:01,618 --> 00:52:04,704
Nakalalasong rap o paulan ng bala
855
00:52:04,788 --> 00:52:07,290
At natupad ang rebelasyon
Gaya ng inaasahan
856
00:52:07,374 --> 00:52:09,835
Isa-siyam-siyam-pito!
A.D.
857
00:52:09,918 --> 00:52:12,003
Isinilang muli ang gálit ng Black
858
00:52:12,087 --> 00:52:15,006
Racionais, kapitulo 4, bersikulo 3
859
00:52:15,090 --> 00:52:16,800
Isang penomeno ang rekord,
860
00:52:16,883 --> 00:52:19,219
lahat ng kanta ay sikat.
861
00:52:19,302 --> 00:52:22,764
Ang ideya ay maging popular
sa kabataan.
862
00:52:23,348 --> 00:52:24,558
Sa mga kauri namin.
863
00:52:26,268 --> 00:52:28,562
Sumali ako sa kanila sa
"Sobrevivendo no Inferno".
864
00:52:28,645 --> 00:52:30,939
Nasa cover ang numero ko.
865
00:52:31,022 --> 00:52:34,609
At 'di tumitigil sa pagtunog.
Dalawa, tatlo'ng palabas nila gabi-gabi.
866
00:52:34,693 --> 00:52:36,528
Ang totoo, ako ang support.
867
00:52:36,611 --> 00:52:40,073
24/7 akong available,
kailangan alerto ako.
868
00:52:40,157 --> 00:52:46,246
Kung may mangyari, dapat handa akong
tawagan ang kaibigan o abogado.
869
00:52:46,830 --> 00:52:50,208
Binabantayan ko sila sa telepono,
"Nandiyan pa ba kayo?"
870
00:52:50,292 --> 00:52:56,047
Nagsilbi ang numero ni Meire bilang
ospital, istasyon ng pulis, ER, bangko.
871
00:52:56,131 --> 00:52:58,633
Na kay Meire ang mahirap na parte.
872
00:52:58,717 --> 00:53:03,597
Lagi kong sabi na si Meire
ang black box sa eroplano ng Racionais.
873
00:53:08,977 --> 00:53:11,605
Ako ang taga-book
ng mga concert namin.
874
00:53:11,688 --> 00:53:16,735
Siya ang namahala,
mula sa telepono sa bahay niya.
875
00:53:17,319 --> 00:53:19,988
Kayâ nagawa kong
magpokus sa malikhaing bagay.
876
00:53:21,781 --> 00:53:24,159
Bawat isa ay may sariling proseso, tama?
877
00:53:24,826 --> 00:53:28,872
Lumalabas ang enerhiya
mula sa bituka mo, sa ugat mo,
878
00:53:28,955 --> 00:53:31,374
at pumapasok sa makina, alam mo?
879
00:53:32,334 --> 00:53:34,836
Na parang multo, o espiritu.
880
00:53:34,920 --> 00:53:39,257
Pumupunta sa makina, sasampolan mo,
gagawa ka ng tunog, ta's lalabas ito.
881
00:53:40,550 --> 00:53:43,345
Masasabi ko itong "Magic ng Oz,"
halimbawa.
882
00:53:43,428 --> 00:53:45,263
Kasama ko noon si Edi Rock.
883
00:53:45,347 --> 00:53:50,435
Pinakita ko sa kanya ang lirika.
Sabi niya, "Putsa, gumawa tayo ng sampol."
884
00:53:50,518 --> 00:53:53,355
Pinakita ko sa kanya'ng
rekord ng Isley Brothers.
885
00:53:53,438 --> 00:53:57,943
Mabagal ang kanta, kayâ sabi ko,
"Tingnan mo kung paano ang tunog sa 45."
886
00:53:58,610 --> 00:54:00,445
Pinindot ko ang buton at…
887
00:54:04,908 --> 00:54:08,453
At sabi niya,
"Wow! Gusto ko 'yan! Maganda!"
888
00:54:12,624 --> 00:54:15,794
Lahat ay tungkol sa pagninilay, kapatid
889
00:54:15,877 --> 00:54:18,004
Tungkol lahat sa pag-iisip
890
00:54:18,588 --> 00:54:21,049
Laging mali ang ehemplo ng pulis
891
00:54:21,132 --> 00:54:24,636
Hinuhugasan ng dugo ang kalye
At pinapatindi lalo ang gálit
892
00:54:24,719 --> 00:54:27,430
Sa loob ng sulok ng lungsod
893
00:54:27,514 --> 00:54:30,392
Sa loob ng labis na simplisidad
894
00:54:30,475 --> 00:54:33,144
Ninakaw ang kalayaan ko
895
00:54:33,228 --> 00:54:36,690
Sinira ang dignidad ko
Hindi!
896
00:54:36,773 --> 00:54:38,024
Magpakatotoo tayo
897
00:54:38,108 --> 00:54:40,652
Tigilan na ang pagpatay at pag-aaway
898
00:54:40,735 --> 00:54:42,821
Alisin na ang duming 'yan dito
899
00:54:42,904 --> 00:54:45,699
Patawarin ng Diyos nawa
'Di mamatay ang anak ko
900
00:54:45,782 --> 00:54:49,035
O isa sa kamag-anak ko
Na lumululon ng bala
901
00:54:49,119 --> 00:54:51,746
Dapat ba akong mamatay
Para marinig ng Diyos?
902
00:54:51,830 --> 00:54:54,791
O gagawin ko ang lugar na itong
Lupain ng Oz?
903
00:54:58,295 --> 00:54:59,170
'Musta…
904
00:55:00,547 --> 00:55:03,550
Walang ipinanganak para lang makulong
905
00:55:04,092 --> 00:55:05,760
o sa apat na sulok ng pader.
906
00:55:06,261 --> 00:55:09,514
O maglakad nang nakayuko
at ang mga kamay ay nasa likod.
907
00:55:10,223 --> 00:55:13,727
Kayâ kung kayo'y nasa parehong sistema,
908
00:55:13,810 --> 00:55:19,190
kung lahat kayo'y naghihirap,
lahat ay nasa iisang lugar,
909
00:55:19,274 --> 00:55:22,777
ng paghihirap at kahirapan. Alam n'yo?
910
00:55:23,361 --> 00:55:27,198
Ang ilan ay may amang lasinggero,
ang iba'y walang ama, kagaya ko.
911
00:55:27,282 --> 00:55:30,702
Ang iba ay kailangang sumipsip
para tulungan ang ina nila.
912
00:55:30,785 --> 00:55:33,079
Wala sa nandito ay higit kahit kanino.
913
00:55:33,163 --> 00:55:35,623
Lahat ay nagkakamali, lahat ay may mali.
914
00:55:36,124 --> 00:55:38,835
'Di namin puwedeng ituro sa daliri
at mamarusa,
915
00:55:38,918 --> 00:55:42,255
dahil lahat kayo'y pinaparusahan,
walang may gusto noon.
916
00:55:42,339 --> 00:55:43,673
-Tama?
-Oo!
917
00:55:43,757 --> 00:55:47,260
Mangarap tayong lahat.
Iyon ang magic formula ng kapayapaan.
918
00:55:49,054 --> 00:55:51,306
Minahan ang lintik na lugar na 'to
919
00:55:52,390 --> 00:55:55,393
Ilang beses ko nang naisip na sumuko?
920
00:55:55,477 --> 00:55:58,438
Pero ang lugar ko ay ang mayroon lang ako
921
00:55:58,521 --> 00:56:01,900
Nandito ang búhay ko,
'Di ako basta makakaalis
922
00:56:01,983 --> 00:56:05,111
Masyadong madali ang tumakas, pero hindi
923
00:56:05,195 --> 00:56:08,114
'Di ko pagtataksilan
Ang dating ako, kung sino ako
924
00:56:08,198 --> 00:56:11,117
Gusto ko kung saan ako papunta
At saan ako galing
925
00:56:11,201 --> 00:56:14,329
Marami akong natutunan
Sa mga aral sa squatter
926
00:56:14,996 --> 00:56:18,083
Ang kanta ay napapanahon,
kayâ gusto nila ito.
927
00:56:18,166 --> 00:56:19,626
Mabiyayang panahon iyon.
928
00:56:19,709 --> 00:56:21,503
Kasi 'yon ang realidad ko.
929
00:56:22,003 --> 00:56:26,508
Tumira ako roon. Nauunawaan ko kung bakit
930
00:56:27,842 --> 00:56:29,511
gusto nila ang kantang iyon.
931
00:56:29,594 --> 00:56:31,513
Mabiyayang kanta iyon.
932
00:56:33,681 --> 00:56:34,516
'Musta…
933
00:56:36,393 --> 00:56:40,605
May nakakaalala nang mangyari ito?
934
00:56:40,688 --> 00:56:46,528
Baka ang karamihan sa inyo
ay mga bata pa at 'di ito maalala.
935
00:56:47,028 --> 00:56:49,447
Pero maaalala ito ng karamihan sa inyo.
936
00:56:50,281 --> 00:56:54,411
Bahagi ito ng kasaysayan ng Brazil
na isinulat kamakailan.
937
00:56:54,494 --> 00:56:57,997
Gaya ng nangyari
sa Vigário at Candelária.
938
00:56:58,498 --> 00:57:01,543
At nangyayari rin parati sa São Paulo.
939
00:57:01,626 --> 00:57:05,130
Isa pang bahagi ng kasaysayan ng Brazil
na isinulat sa dugo.
940
00:57:06,297 --> 00:57:10,093
341 na mga riot police mula sa São Paulo
941
00:57:10,176 --> 00:57:14,389
ang nakatanggap ng utos na pasukin
ang 9th pavilion ng Carandiru prison.
942
00:57:14,931 --> 00:57:17,725
Susupilin ng sundalo
ang kaguluhan ng mga preso.
943
00:57:17,809 --> 00:57:20,186
NAGLULUKSA KAMI
944
00:57:20,270 --> 00:57:23,064
111 mga preso ang namatay
sa operasyong ito.
945
00:57:23,148 --> 00:57:28,611
São Paulo, ika-1 ng Oktubre 1992.
946
00:57:28,695 --> 00:57:29,863
Alas otso ng umaga
947
00:57:30,905 --> 00:57:32,866
Heto ulit ako, panibagong araw
948
00:57:32,949 --> 00:57:35,452
Minamanmanan ng sadistang tanod
949
00:57:35,535 --> 00:57:37,912
'Di mo alam kung paano maglakad
950
00:57:37,996 --> 00:57:41,040
Habang minamanmanan ka ng isang HK
951
00:57:41,124 --> 00:57:44,169
Isang German machine gun
O kaya'y baril sa Israel
952
00:57:44,252 --> 00:57:46,880
Nilalasog ang kriminal na parang papel
953
00:57:47,881 --> 00:57:50,884
Ganito kasi 'yon,
ayaw kong isulat ang kantang 'yon.
954
00:57:51,384 --> 00:57:53,803
Pero hiling 'yon
ng mga taga-9th pavilion.
955
00:57:53,887 --> 00:57:57,474
"Walang bumabanggit noon
at ngayon kailangan na."
956
00:57:57,557 --> 00:58:00,685
Ang ilan sa mga kaibigan kong
nasa preso at pinapanood
957
00:58:00,768 --> 00:58:02,854
ang chat na ito sa soccer field.
958
00:58:03,438 --> 00:58:07,942
Ipinakilala ako sa isang lalaking
mas matanda sa akin.
959
00:58:08,735 --> 00:58:09,569
Si Jocenir.
960
00:58:10,570 --> 00:58:14,574
Sumulat siya ng isang politikal na bagay
tungkol sa masaker.
961
00:58:15,074 --> 00:58:19,537
Nang ipinakilala nila kami,
sa field sa 8th pavilion habang naglalaro,
962
00:58:20,121 --> 00:58:23,500
napakainit noon at humihitit kami
ng makapal na marijuana.
963
00:58:24,167 --> 00:58:26,711
Binasa ko ito ta's sabi ko, "Putsa!"
964
00:58:26,794 --> 00:58:29,923
Umalis akong dala'ng lirika niya
at wala siyang inisip
965
00:58:30,006 --> 00:58:34,677
Hinanap ko siya tapos nang ilang taon,
pero nasa ibang preso na siya.
966
00:58:34,761 --> 00:58:37,096
Taon ang inabot para mahanap siya ulit.
967
00:58:37,180 --> 00:58:38,973
At sumiklab ang kanta.
968
00:58:40,141 --> 00:58:41,017
Nakuha mo ako?
969
00:58:41,643 --> 00:58:44,604
Sumiklab dahil kinuhanan
ang video sa preso,
970
00:58:44,687 --> 00:58:48,191
at nanalo ang video
sa MTV Brazil People's Choice award.
971
00:58:48,274 --> 00:58:49,400
Sumiklab ang kanta.
972
00:58:49,484 --> 00:58:51,444
Racionais MC's!
973
00:58:51,528 --> 00:58:54,531
ANG VIDEO MUSIC AWARDS SA BRAZIL
MTV - 1998
974
00:58:54,614 --> 00:58:58,117
ANG BEST RAP VIDEO NA
"DIÁRIO DE UM DETENTO," RACIONAIS MC'S
975
00:59:07,043 --> 00:59:09,963
Tagumpay para sa buong kilusan,
'di lang sa amin.
976
00:59:10,588 --> 00:59:14,217
Parang World Cup iyon sa amin,
nanonood at pumapalakpak lahat.
977
00:59:14,300 --> 00:59:16,678
Umakyat kami't nagbigay
ng 9 na minutong talumpati,
978
00:59:16,761 --> 00:59:20,807
pinuri ang mga tao, kinuwento
ang squatter, ang sistema ng preso
979
00:59:20,890 --> 00:59:25,478
Marami ang 'di naniwala sa musika namin.
980
00:59:25,562 --> 00:59:27,981
Sabi nilang 'di musika ang rap.
981
00:59:28,064 --> 00:59:29,065
Pero ganito kasi,
982
00:59:29,148 --> 00:59:31,776
may misyon ang Racionais
at 'di kami titigil.
983
00:59:32,360 --> 00:59:35,738
Galing sa lugar namin ang aming musika.
984
00:59:35,822 --> 00:59:39,200
Musika ito ng mga Black.
Ng isang Black sa isa pang Black.
985
00:59:39,284 --> 00:59:43,413
Ang apat na lalaking galing sa squatter
ay nasa squatter pa rin,
986
00:59:43,496 --> 00:59:44,998
pero may boses na kami.
987
00:59:45,081 --> 00:59:46,583
At mananatili kami rito.
988
00:59:49,294 --> 00:59:52,213
Ang mga artist
na sikat sa mundo ay nandito.
989
00:59:55,300 --> 00:59:59,512
Brazil, Racionais MC's,
"Diário de um Detento."
990
01:00:05,852 --> 01:00:08,646
Sumikat sa abroad ang album.
Kayâ bumiyahe kami.
991
01:00:08,730 --> 01:00:14,777
Ilang beses kaming nagpunta
ng California, New York, Germany, Japan.
992
01:00:14,861 --> 01:00:18,740
Sinabi na lang niyang mag-almusal ako
saka siya umalis.
993
01:00:18,823 --> 01:00:21,034
Sabi ko hintay,
ta's sumara ang pinto.
994
01:00:21,117 --> 01:00:22,952
Ngayon, hinihintay ko ang susi.
995
01:00:28,791 --> 01:00:29,876
Salamat.
996
01:00:30,627 --> 01:00:33,212
Iba kong nakikita ang Brazil sa labas.
997
01:00:33,296 --> 01:00:37,383
Kung paano mo nakikita yung dito
ay iba sa nasa labas.
998
01:00:37,467 --> 01:00:40,261
-Mas magandang 'wag na lang intindihin.
-'Musta?
999
01:00:40,845 --> 01:00:42,221
Uy, kumusta ba riyan?
1000
01:00:42,305 --> 01:00:46,559
Okay lang, kasama ko sila.
Tingnan mo, hayan sila.
1001
01:00:46,643 --> 01:00:48,186
-Yo, yo.
-Yo, bro!
1002
01:00:48,269 --> 01:00:50,063
'Yan pala'ng mga rapper!
1003
01:00:50,146 --> 01:00:51,022
Yo, yo.
1004
01:00:51,689 --> 01:00:54,984
Inuumpisahan na'ng panghold-up sa bangko.
Tingnan mo 'to.
1005
01:00:55,068 --> 01:00:56,194
'Yan ang gusto ko.
1006
01:00:56,277 --> 01:00:58,446
-Tingnan mo.
-Naghahari na sa mundo?
1007
01:00:58,529 --> 01:00:59,864
-Naghahari!
-Ayos!
1008
01:00:59,947 --> 01:01:03,576
Maraming mabuting tao,
manunulat ng awit, nag-iisip,
1009
01:01:03,660 --> 01:01:06,829
na nagbubukas ng diyalogo,
nagpapalawak ng pananaw,
1010
01:01:06,913 --> 01:01:08,665
itinutuloy ang laban.
1011
01:01:08,748 --> 01:01:10,792
Galing dito'ng ninuno ng ina ko.
1012
01:01:10,875 --> 01:01:13,544
Sa Silangang Africa. Mga Cushitic.
1013
01:01:13,628 --> 01:01:17,465
Mga sinaunang lahi sila
na nanirahan sa buong rehiyong ito, hayan.
1014
01:01:17,548 --> 01:01:20,009
-Bihira 'yon, 'di ba?
-Bihira.
1015
01:01:20,968 --> 01:01:22,679
Karamihan ay galing dito.
1016
01:01:22,762 --> 01:01:25,306
Oo. Galing sa gitna
ang karamihan sa Brazil.
1017
01:01:25,807 --> 01:01:27,392
At dito rin, sa Benin.
1018
01:01:28,017 --> 01:01:30,603
May dugong Benin
ang mga ninuno ng ina ko.
1019
01:01:30,687 --> 01:01:35,024
Umalis sila rito at roon,
at tumungo sa piyer papuntang Brazil.
1020
01:01:35,108 --> 01:01:39,112
Sinasabi ko ang Sobrevivendo no Inferno,
ang paglaya sa pang-aalipin.
1021
01:01:43,282 --> 01:01:44,659
Magandang gabi.
1022
01:01:44,742 --> 01:01:47,704
Ako si William.
Mula ako sa Zimbabwe Records.
1023
01:01:47,787 --> 01:01:51,499
Narito kami para ibigay
ang ginintuang rekord
1024
01:01:51,999 --> 01:01:55,169
at platinum na rekord sa Racionais!
1025
01:01:55,253 --> 01:01:59,882
Para sa kanilang pagsisikap
nang walang publisidad. Para sa inyo ito.
1026
01:02:04,846 --> 01:02:06,597
Ito si Mano Brown.
1027
01:02:07,849 --> 01:02:09,851
Inubos niya ang gasolina namin.
1028
01:02:10,518 --> 01:02:13,104
Kakaiba talaga siya.
1029
01:02:13,187 --> 01:02:14,522
Mano Brown…
1030
01:02:16,649 --> 01:02:18,735
mula sa Racionais MC's!
1031
01:02:22,530 --> 01:02:26,492
Umabot ang saklaw ng Racionais sa marami
'di lang sa aming apat.
1032
01:02:26,576 --> 01:02:30,079
Laging tungkol ito sa legado
at mga kakampi namin.
1033
01:02:30,163 --> 01:02:34,625
May kakilalang iba pang artist
ang bawat isa sa amin.
1034
01:02:34,709 --> 01:02:36,544
'Yon ang motibo, alam mo?
1035
01:02:36,627 --> 01:02:40,339
Ang mag-promote ng bagong artists
at ituloy ang nasimulan, tama?
1036
01:02:40,423 --> 01:02:46,012
Tinuturuan kami ni Ed Loco kung paano
mamahagi ng kapangyarihan sa mga tao.
1037
01:02:46,095 --> 01:02:50,308
Sabihin mo sa amin ang pag-set up
ng studio sa pagtulong sa ibang grupo.
1038
01:02:51,184 --> 01:02:55,563
Simple lang ako
na nagsisimula sa bahay,
1039
01:02:55,646 --> 01:02:58,566
na tumutulong para sa kilusan.
1040
01:02:58,649 --> 01:03:00,693
Mas tigúlang na ang Racionais,
1041
01:03:01,444 --> 01:03:03,946
mas nagsasarili pagdating sa musika.
1042
01:03:04,030 --> 01:03:07,241
May sarili na kaming kagamitan,
at puwedeng gawin sa bahay.
1043
01:03:07,325 --> 01:03:10,536
Nabigyan ng alok si Dexter
at nagsimulang magrekord sa preso.
1044
01:03:10,620 --> 01:03:12,622
Tinawag kami para gawin ang album.
1045
01:03:12,705 --> 01:03:17,251
May umuusad na proyekto sa bilangguan
na payag sa arawang pagbisita.
1046
01:03:17,835 --> 01:03:19,212
Doon lang kami, kausap siya.
1047
01:03:19,295 --> 01:03:23,216
At dumating ang mga lider ng kilusan
para kausapin ako.
1048
01:03:23,299 --> 01:03:26,344
Maraming grupo ng rap sa bilangguan.
1049
01:03:26,427 --> 01:03:28,137
Isang penomeno ng lipunan.
1050
01:03:28,221 --> 01:03:31,182
"Diário de um Detento."
dahil doon ginawa ang video
1051
01:03:31,265 --> 01:03:33,100
binuksan nito ang isipan nila.
1052
01:03:33,184 --> 01:03:35,853
Marami silang oras kasi nandoon lang sila.
1053
01:03:35,937 --> 01:03:38,731
Kayâ nagsimula silang mag-rap,
mga bagong grupo.
1054
01:03:51,327 --> 01:03:54,622
Nang pakinggan namin ang Racionais,
ay Ave Maria!
1055
01:03:54,705 --> 01:03:56,624
Naantig ang mga Black na tao
1056
01:03:57,667 --> 01:03:59,252
sa lahat ng kapitbahayan.
1057
01:03:59,794 --> 01:04:01,045
Isang paggising iyon.
1058
01:04:01,128 --> 01:04:06,384
Isang paggising, pagtawag, pagsasama-sama,
pagkuha ng atensiyon…
1059
01:04:06,467 --> 01:04:08,135
lahat ng puwede mong maisip.
1060
01:04:15,518 --> 01:04:18,771
Hiningi ko ang gotikong lettering
na 'yon sa cover
1061
01:04:18,855 --> 01:04:21,065
dahil gamit 'yon ng mga rapper sa LA.
1062
01:04:21,148 --> 01:04:22,191
Maayos naman,
1063
01:04:22,275 --> 01:04:25,570
sa mga simbolo at lahat.
Gusto ko iyon para sa CD ko.
1064
01:04:27,738 --> 01:04:29,657
Nilagay namin ang krus sa cover,
1065
01:04:29,740 --> 01:04:34,161
may mga pumunta sa concert bitbit
ang higanteng bibliya, nakasutanang pari.
1066
01:04:34,245 --> 01:04:35,746
May mga ekstermista.
1067
01:04:35,830 --> 01:04:41,669
Pinaghahalo ang ideya ng lahi,
Diyos, at krimen. Ganoon.
1068
01:04:41,752 --> 01:04:44,463
-Aray ko, okay?
-Coquinho! Isara mo bintana.
1069
01:04:44,547 --> 01:04:47,758
Masaktan mo'ng braso mo, bro!
Diyos ko…
1070
01:04:48,509 --> 01:04:50,136
Baka mabali ang braso niya.
1071
01:04:50,219 --> 01:04:52,096
-Oo nga!
-Anak ng buwitre!
1072
01:04:55,224 --> 01:04:58,728
Ayos. 1998.
1073
01:04:59,645 --> 01:05:04,442
Mano Brown, KL Jay, Ice Blue, Edi Rock.
1074
01:05:05,109 --> 01:05:07,320
Ang Timog, Ang Hilaga.
1075
01:05:09,280 --> 01:05:13,284
Ang boses ng squatter
na bahagi nito.
1076
01:05:15,661 --> 01:05:18,873
"Bagaman lumalakad ako
sa libis ng lilim ng kamatayan,
1077
01:05:18,956 --> 01:05:20,666
walang katatakutang kasamaan,
1078
01:05:21,459 --> 01:05:22,960
dahil ikaw ay sumasa akin
1079
01:05:24,295 --> 01:05:26,172
Magkakasama tayong lahat, gago!
1080
01:05:26,255 --> 01:05:27,548
Ano'ng napansin ko?
1081
01:05:27,632 --> 01:05:30,593
Nagiging eksorsismo ang rekord na iyon.
1082
01:05:31,135 --> 01:05:34,722
Noong kinanta ko iyon,
inulit-ulit ang mga salitang iyon,
1083
01:05:34,805 --> 01:05:37,308
iisang bagay paulit-ulit,
lahat sama-sama,
1084
01:05:37,808 --> 01:05:39,727
iyon ang pinakamalalang paligid.
1085
01:05:40,519 --> 01:05:43,189
'Di ko nagustuhan,
basta ko na lang kinakanta.
1086
01:05:43,272 --> 01:05:46,233
'Di ko na nagugustuhan ang party.
1087
01:05:46,317 --> 01:05:48,444
Espiritwal ang background namin.
1088
01:05:49,278 --> 01:05:51,822
At madugo ang binanggit
sa mga kantang 'yon.
1089
01:05:51,906 --> 01:05:54,283
Pinakikinggan 'yon ng mga tao sa bahay,
1090
01:05:54,367 --> 01:05:56,619
sa mga lugar na dapat ay nagsasaya ka.
1091
01:05:56,702 --> 01:05:58,955
Diyos ko, napakapeligroso niyon.
1092
01:06:00,331 --> 01:06:01,540
Dapat baguhin iyon.
1093
01:06:01,624 --> 01:06:03,834
Naniniwala ako sa lakas ng salita.
1094
01:06:03,918 --> 01:06:05,586
Yo, ganito kasi 'yon…
1095
01:06:11,342 --> 01:06:13,094
Nang makita ko'ng mga bangkay
1096
01:06:13,177 --> 01:06:16,597
na suot-suot ang Racionais' T-shirts,
napaisip tuloy ako.
1097
01:06:16,681 --> 01:06:19,642
Nang hinagis nila'ng bangkay
sa paanan ko sa Bauru,
1098
01:06:20,267 --> 01:06:23,938
nag-iisip na ako ng ibang bagay.
1099
01:06:24,522 --> 01:06:27,817
Kinukuwestiyon ko na
kung ba't ang inutil ko sa lahat.
1100
01:06:28,317 --> 01:06:32,238
'Di nila alam gagawin kung may mabaril.
Itatapon nila sa paanan ko.
1101
01:06:33,823 --> 01:06:34,657
Alam mo?
1102
01:06:38,452 --> 01:06:41,747
Nakita kong inapakan nila siya
para lang sa autograph.
1103
01:06:42,540 --> 01:06:45,376
Namimilipit siya sa sakit
at inaapakan nila siya,
1104
01:06:45,876 --> 01:06:47,003
para sa autograph.
1105
01:06:54,385 --> 01:06:57,388
-Tama na, bro. Yo, tama na.
-Kalokohan ito, okay?
1106
01:06:58,347 --> 01:07:01,726
Nagpapatawa ba ako sa kapayapaan,
kung nagpapatayan kayo?
1107
01:07:01,809 --> 01:07:02,977
Yo, mga kupal!
1108
01:07:03,686 --> 01:07:07,523
Sira-ulo ba ako dahil sa kapayapaan?
Sasabihin ko sa inyo 'to.
1109
01:07:08,024 --> 01:07:11,986
Walang paki ang sistema
kung sampu man ang patay sa labas, okay?
1110
01:07:12,069 --> 01:07:13,988
Gusto nila kayong mamatay lahat.
1111
01:07:14,071 --> 01:07:16,365
Ang bawat isa lang ang maaasahan n'yo.
1112
01:07:16,449 --> 01:07:18,284
At mga utak n'yo, okay?
1113
01:07:18,367 --> 01:07:19,577
Sasabihin ko sa'yo,
1114
01:07:19,660 --> 01:07:22,163
nakaraos kami salamat sa
Sobrevivendo no Inferno.
1115
01:07:22,246 --> 01:07:23,873
Gusto ito ng mga mag-aaral.
1116
01:07:24,415 --> 01:07:27,334
Nalaman kong dapat
gumamit ng bagong estratehiya.
1117
01:07:27,418 --> 01:07:29,253
Sabi ko, "Umalis na tayo, bro."
1118
01:07:30,087 --> 01:07:35,259
"Mali ang lahat.
'Di ko na 'to gusto. Naluluma na."
1119
01:07:36,719 --> 01:07:38,846
Isang araw, sabi ni Brown,
1120
01:07:40,139 --> 01:07:41,849
"Ilang palabas ang natitira?"
1121
01:07:42,600 --> 01:07:44,560
Bam. "Ito na lang?"
1122
01:07:45,061 --> 01:07:48,647
"Tapusin na natin
at tumigil na tayo pansamantala."
1123
01:07:48,731 --> 01:07:50,983
"Ano'ng sinasabi mo? Magugutom tayo."
1124
01:07:51,067 --> 01:07:53,903
"Harapin mo na lang.
'Di ka ba dating gangster?"
1125
01:07:56,030 --> 01:07:59,075
"Harapin mo na lang.
Kanta lang ang káya mong gawin?
1126
01:07:59,658 --> 01:08:02,953
"Gamitin natin ang mayroon tayo.
Magsimula ulit."
1127
01:08:15,049 --> 01:08:18,094
At tumira kami ulit sa lugar namin.
1128
01:08:18,177 --> 01:08:21,388
Nagpalipas panahon kami roon
at lumanghap ng hangin.
1129
01:08:21,472 --> 01:08:26,560
Tápos ng eksenang iyon, kinailangan kong
bumalik at asikasuhin ang mga bagay.
1130
01:08:27,645 --> 01:08:31,816
Bumalik ako sa Jardim Leblom,
sa pinanggalingan ko,
1131
01:08:31,899 --> 01:08:34,401
para tingnan ang kababayan ko.
Bumalik ako.
1132
01:08:38,239 --> 01:08:40,825
Shout-out sa Brazil, lalo na sa São Paulo.
1133
01:08:41,367 --> 01:08:44,120
Talakayin natin ang 500 taóng
kasinungalingan.
1134
01:08:44,203 --> 01:08:46,914
Punyetang ika-500 anibersaryong pagtuklas!
1135
01:08:47,456 --> 01:08:50,084
Pedro Álvares Cabral
at Christopher Columbus,
1136
01:08:50,167 --> 01:08:51,752
mga walang-hiyang Europeo,
1137
01:08:51,836 --> 01:08:54,255
nagpunta sila rito
at pinaslang ang lahat.
1138
01:08:54,338 --> 01:08:56,465
At sa paaralan
tinrato silang bayani.
1139
01:08:57,007 --> 01:08:58,217
Punyeta 'yan, bro!
1140
01:08:58,300 --> 01:09:01,470
Yo, sa susunod na linggo
mag-UTen Play tayo? Paalam.
1141
01:09:03,055 --> 01:09:05,891
Gusto mo man o hindi,
taon ng pagbabago ang 2000.
1142
01:09:05,975 --> 01:09:09,311
Ang lahat mula sa '90s
ay nagsimulang maging '90s
1143
01:09:09,812 --> 01:09:12,231
Mula 2000, wala nang ibang paraan.
1144
01:09:12,314 --> 01:09:14,525
Nang dumating ang subway at Lula,
1145
01:09:14,608 --> 01:09:16,819
dumating ang modernidad sa Capão.
1146
01:09:16,902 --> 01:09:19,238
Kasama ang PCC at lahat ng iba pa.
1147
01:09:29,039 --> 01:09:32,751
BACACHERI - KALSADA AT RILES NG TREN
PALIPARAN - BR116 SÃO PAULO
1148
01:09:52,188 --> 01:09:57,109
CARANDIRU DETENTION HOUSE
SA SÃO PAULO
1149
01:10:11,665 --> 01:10:14,418
Susunod na Istasyon, Capão Redondo.
1150
01:10:17,671 --> 01:10:19,506
Ta's, naintindihan ko ulit.
1151
01:10:20,090 --> 01:10:22,801
May bagong henerasyon
ng mga adik, at baliw,
1152
01:10:22,885 --> 01:10:26,180
mga malulungkutin, mga naghihirap ulit
sa bagong dahilan.
1153
01:10:27,139 --> 01:10:32,102
Pero nakikita kong nalalampasan
iyon ng mga tao nang may katatagan.
1154
01:10:32,186 --> 01:10:34,313
Nalalampasan ang sakit, kahirapan…
1155
01:10:34,396 --> 01:10:37,733
Hindi umiiyak o nagrereklamo,
pero matatag, bro.
1156
01:10:38,984 --> 01:10:40,277
Maganda talaga.
1157
01:10:46,700 --> 01:10:50,955
Noong panahong iyon,
may kaibigan kami, si DJ Nel.
1158
01:10:51,580 --> 01:10:56,710
Sa transisyon ng mga rekord,
naging kaibigan ko ang lalaking ito,
1159
01:10:56,794 --> 01:10:59,421
at nagsimula siyang
magkuwento sa akin.
1160
01:11:00,297 --> 01:11:01,382
Ibang mga tunog.
1161
01:11:01,465 --> 01:11:04,593
Sabi niya, "Pare, pakinggan mo
si Milton Nascimento."
1162
01:11:05,761 --> 01:11:07,554
"Pakinggan mo si Miles Davis."
1163
01:11:08,305 --> 01:11:11,517
"Pakinggan mo ang Clube da Esquina."
1164
01:11:12,393 --> 01:11:14,603
"Walang dimensiyon ang tunog mo."
1165
01:11:15,938 --> 01:11:19,900
"Para itong bato sa mukha ng kliyente."
1166
01:11:23,279 --> 01:11:25,572
"Kailangan mo ng layer, bro."
1167
01:11:25,656 --> 01:11:27,408
Sabi ko, "Higit pang layer?"
1168
01:11:27,491 --> 01:11:31,912
"Dapat mong malaman ang LSD."
1169
01:11:33,747 --> 01:11:37,334
Magkukuwento siya tungkol sa
tubig at kalikasan.
1170
01:11:37,835 --> 01:11:40,546
Tumutugtog siya habang nag-aalak,
at humihitit,
1171
01:11:40,629 --> 01:11:42,881
ng tanghaling tapat sa sampung dolyar.
1172
01:11:46,510 --> 01:11:47,928
Ganoon kasi siya.
1173
01:11:48,012 --> 01:11:50,973
Sabi ko, "Wow, ang galing!
'Di ko 'yon napansin."
1174
01:11:51,056 --> 01:11:54,727
"Bro, tangkilikin mo ang sandali,
yung káya mo, alam mo 'yon?"
1175
01:11:54,810 --> 01:11:57,438
"'Di lahat ay tungkol
sa lipunan at iba pa."
1176
01:11:57,521 --> 01:11:59,606
"'Di natin káya ang lahat ng 'yon."
1177
01:12:00,107 --> 01:12:02,609
"Kilalanin mo muna ang sarili mo."
1178
01:12:03,110 --> 01:12:06,113
Sumang-ayon lang ako sa kanya,
wala akong alam, bro.
1179
01:12:06,864 --> 01:12:09,575
Parang baliw na pinapayuhan
ang tangang ako.
1180
01:12:09,658 --> 01:12:11,910
Akala ko magaling ako,
tanga lang ako.
1181
01:12:11,994 --> 01:12:14,246
Wala akong alam, sumang-ayon lang ako.
1182
01:12:15,873 --> 01:12:18,083
'Yon ang nawawala sa huling rekord.
1183
01:12:18,584 --> 01:12:20,044
Ang bagong dimensiyon.
1184
01:12:21,045 --> 01:12:23,297
Nang malaman ko, nagkahilig ako rito.
1185
01:12:32,765 --> 01:12:34,558
Talagang damá niya ang musika.
1186
01:12:35,684 --> 01:12:38,645
Sinimulan kong pumunta
sa dam kapag naulan.
1187
01:12:40,981 --> 01:12:42,858
Pumupunta ako 'pag walang tao.
1188
01:12:42,941 --> 01:12:46,362
Kapag nilaan lang talaga para sa akin.
1189
01:12:46,862 --> 01:12:48,781
Ang kulay abong liwanag.
1190
01:12:49,281 --> 01:12:51,283
Tila introspeksiyon iyon.
1191
01:12:52,034 --> 01:12:55,329
Ang hangin, kulog…
1192
01:12:57,122 --> 01:12:58,207
ang neurosis…
1193
01:12:58,707 --> 01:13:02,169
'Yon ang pananaw na 'di pa namin nakita
1194
01:13:03,337 --> 01:13:04,505
sa huling rekord.
1195
01:13:05,047 --> 01:13:10,469
Ang kahinaang pinagsaluhan namin,
pero nanatiling tikom ang bibig.
1196
01:13:24,983 --> 01:13:26,402
Ang basbas mo, Ina
1197
01:13:26,485 --> 01:13:29,113
Simulan ang transmisyon natin
1198
01:13:29,196 --> 01:13:31,907
Ito ang inyong Exodus radio
1199
01:13:31,990 --> 01:13:33,117
Hoy, hoy
1200
01:13:33,200 --> 01:13:34,827
Gísing na, gísing na
1201
01:13:34,910 --> 01:13:37,746
Dahil 'di naghihintay ang araw
Halina, gísing na
1202
01:13:37,830 --> 01:13:38,997
Mabilis ang oras
1203
01:13:39,081 --> 01:13:40,374
Hiniling mo ito
1204
01:13:40,457 --> 01:13:43,710
Humiling ka ng oportunidad
Pangalawang pagkakataon
1205
01:13:43,794 --> 01:13:45,587
Mabait ang Diyos, 'di ba?
1206
01:13:45,671 --> 01:13:48,006
Isang bagong araw, para lang sa iyo
1207
01:13:48,090 --> 01:13:50,092
Ang ganda ng asul na langit!
1208
01:13:50,175 --> 01:13:51,844
Gísing na, gísing na
1209
01:13:51,927 --> 01:13:54,680
Tingnan mo mukha mo
Tiwala ako sa iyo sa laban
1210
01:13:54,763 --> 01:13:56,765
Katamaran ang kalaban ng tagumpay
1211
01:13:56,849 --> 01:14:00,060
Walang lugar ang duwag
At namamatay nang 'di sumusubok
1212
01:14:00,144 --> 01:14:02,229
Sasabihin ko, mahirap ang mga bagay
1213
01:14:02,312 --> 01:14:04,148
Walang tiwala, kahit sa sarili
1214
01:14:04,231 --> 01:14:06,066
At naglipana ang mga kalaban
1215
01:14:06,150 --> 01:14:08,777
Kongkretong gubat ito
Inaapakan ang mahiyain
1216
01:14:08,861 --> 01:14:12,656
Kasing laki mo ang pangarap mo
Gawin mo ang tama, ang gusto mo
1217
01:14:12,739 --> 01:14:16,118
Gísing na, gísing na
Itaas ang noo nang mataimtim
1218
01:14:16,201 --> 01:14:20,372
Bakit ka takót? 'Di kailanman madali
Lakasan ang loob, sumali sa laban
1219
01:14:20,456 --> 01:14:22,708
Pero tandaan, anuman ang mangyari
1220
01:14:22,791 --> 01:14:24,877
'Di pare-pareho ang mga araw
1221
01:14:26,211 --> 01:14:27,546
Nagbabalik kami, bro!
1222
01:14:33,343 --> 01:14:35,137
Nasa kalye kayo ng São Paulo
1223
01:14:35,220 --> 01:14:38,223
Kinikimkim ng mga lalaki
Sa paanan nila ang nadarama
1224
01:14:38,307 --> 01:14:40,309
'Di ito pesimismo
Ganoon na talaga
1225
01:14:40,893 --> 01:14:43,520
Namumuhay at masarap ang buháy
Humihitit sila
1226
01:14:43,604 --> 01:14:44,980
Matamis na lason iyon…
1227
01:14:45,063 --> 01:14:46,482
Uh! Canela!
1228
01:14:47,399 --> 01:14:50,027
Nadapa ako, pero binalikan kita
1229
01:14:50,110 --> 01:14:51,737
Binalikan ko'ng mga kapatid
1230
01:14:51,820 --> 01:14:54,781
At 'di naglaon ay pati ang pera
1231
01:14:55,616 --> 01:14:57,451
At Diyos ko
1232
01:14:57,534 --> 01:14:58,911
Maganda ba?
1233
01:15:00,078 --> 01:15:01,663
Ganoon na talaga
1234
01:15:01,747 --> 01:15:04,333
Laberinto ang utak ko
At umiiyak ang puso ko
1235
01:15:04,416 --> 01:15:06,919
Umiiyak ngayon pero tatawa mamaya
1236
01:15:09,004 --> 01:15:11,632
Sumáma ka sa akin kapatid, sumáma ka
1237
01:15:11,715 --> 01:15:13,091
Nagpokus kami sa lugar.
1238
01:15:13,175 --> 01:15:17,638
Ang mga kapatiran, pagsasama-sama,
ang pamilya't pinanggalingan namin.
1239
01:15:25,521 --> 01:15:27,940
Isang banda ng mga gago
Nagtipon sa kalye
1240
01:15:28,023 --> 01:15:30,442
Sabi'y, "Gawin na natin ito!"
1241
01:15:30,526 --> 01:15:32,653
Sa kahit ano'ng paraan
1242
01:15:32,736 --> 01:15:33,779
Gawin mo
1243
01:15:33,862 --> 01:15:36,031
Ikaw sa amin, kami sa sarili namin
1244
01:15:37,074 --> 01:15:40,160
Para sa amin at ka-uri namin
At para sa kapitbahay
1245
01:15:40,244 --> 01:15:41,161
At ganoon 'yon
1246
01:15:41,245 --> 01:15:43,956
Damá ko ang káya ko, ugat at buto, oo
1247
01:15:44,039 --> 01:15:46,875
Kung kami ay kami
Pinagbuklod na chromosomes
1248
01:15:47,376 --> 01:15:49,253
Na may lakas at kahinaan
1249
01:15:49,836 --> 01:15:52,631
Ganoon 'yon at ganoon na talaga
1250
01:15:54,216 --> 01:15:56,009
Manalig dahil patas ang Diyos
1251
01:15:56,093 --> 01:15:58,303
'Wag kalimutan kapatid,
1252
01:15:58,387 --> 01:16:01,473
Itaas ang iyong noo
1253
01:16:01,557 --> 01:16:03,600
Anuman o kailanman
1254
01:16:03,684 --> 01:16:07,020
Manalig ka dahil kahit ang bulaklak
Ay tumutubo sa basura
1255
01:16:07,104 --> 01:16:09,856
Ipanalangain kami pastor, tandaan kami
1256
01:16:09,940 --> 01:16:12,568
Maayos pa ang service mamayang gabi
1257
01:16:12,651 --> 01:16:15,320
Tiwala ako sa naniniwala
Ipagpaumanhin n'yo
1258
01:16:15,404 --> 01:16:18,323
Isang nakaw, isang eskema
Paumanhin
1259
01:16:18,407 --> 01:16:21,743
Minsan ako'y walang katiyakan
1260
01:16:21,827 --> 01:16:24,705
Parang tuta
Walang tiwala sa hinaharap
1261
01:16:24,788 --> 01:16:28,000
Ta's may dumating? Sino siya?
Sino siya, kapatid?
1262
01:16:28,083 --> 01:16:30,460
Pahingi ako ng laruang pamunit ng damit…
1263
01:16:34,840 --> 01:16:38,510
Nagkukunwari akong naasimila
ko ang diwa ng kapitbahayan
1264
01:16:38,594 --> 01:16:40,804
ng São Paulo sa araw na 'yon.
1265
01:16:42,723 --> 01:16:44,391
Lahat ng simbolo nito.
1266
01:16:50,564 --> 01:16:52,065
Mandirigma ako ng Rap
1267
01:16:52,149 --> 01:16:53,650
Laging may enerhiya
1268
01:16:53,734 --> 01:16:56,570
Isa para sa isa, Diyos ang sa lahat
Dumadaan lang
1269
01:16:56,653 --> 01:16:59,698
Magulong búhay
Ayaw kong maging biktima
1270
01:16:59,781 --> 01:17:02,492
Katarungan at kalayaan
May dahilan ako
1271
01:17:02,576 --> 01:17:05,537
Ang rap ko'y para sa koro ng baliw
At romantiko
1272
01:17:05,621 --> 01:17:07,873
Ngumingiti ako na parang bata tuwing--
1273
01:17:07,956 --> 01:17:09,291
Sige mga kapatid
1274
01:17:09,374 --> 01:17:11,668
Alok ko ang aking presensiya
1275
01:17:11,752 --> 01:17:14,129
Nakalilito kung baga
Pero totoo't matindi
1276
01:17:14,212 --> 01:17:16,882
Ang best kong Marvin Gaye
Sabado sa highway
1277
01:17:16,965 --> 01:17:20,010
Anuman ang mangyari
Sasakay tayo 'gang dulo
1278
01:17:20,093 --> 01:17:22,638
Tawagan ako, tawagan kami
Saanman kailangan
1279
01:17:22,721 --> 01:17:25,557
Sa Paraiso man o paghusga, pastor
1280
01:17:25,641 --> 01:17:28,810
Tawagan ako at mga kapatid ko
'Yon ang hiling ko
1281
01:17:28,894 --> 01:17:32,105
Favela, Fundão
Naging imortal sa tula ko
1282
01:17:32,189 --> 01:17:33,190
Magulong búhay
1283
01:17:34,566 --> 01:17:38,904
Naunawaan ng mga galing sa lugar namin
ang sarili nila roon.
1284
01:17:38,987 --> 01:17:42,574
'Di lang para kina Brown o Blue,
para iyon sa maraming tao.
1285
01:17:45,619 --> 01:17:50,290
Inorganisa nila ang isang kalye't isa pa,
at sumunod ang chain reaction.
1286
01:17:50,374 --> 01:17:54,628
Maraming team, pangalan,
at label ang nagsulputan sa lugar namin,
1287
01:17:54,711 --> 01:17:56,797
mga iba't ibang kulay ng sumbrero.
1288
01:17:56,880 --> 01:17:59,383
Maraming grupo ng tao
ang nagsulputan noon.
1289
01:18:00,050 --> 01:18:01,718
Pinaghalong, alam mo,
1290
01:18:01,802 --> 01:18:07,265
ambisyong may opensa,
pagmamalaki sa sarili, kasarinlan
1291
01:18:09,309 --> 01:18:14,022
At ganoon namin naisama
ang kapitbahayan sa amin. Lahat-lahat.
1292
01:18:14,106 --> 01:18:19,361
Ang mga taong ayaw sa rap,
ay kinatawanan ang lugar nila.
1293
01:18:19,444 --> 01:18:21,780
At 'di sila yumuko kahit kanino.
1294
01:18:21,863 --> 01:18:25,992
Tila 'di na ganoon inaapi at dinadaya
ang mga tao.
1295
01:18:26,076 --> 01:18:29,204
Kung papansinin mo ang mga tama't mali,
1296
01:18:29,287 --> 01:18:32,833
may opinyon ang kapitbahayan
at nagsisimula na itong kumilos.
1297
01:18:32,916 --> 01:18:35,335
"Oo, tama, gawin na natin, at iba pa."
1298
01:18:35,419 --> 01:18:38,380
Nangyayari na talaga roon.
1299
01:18:38,463 --> 01:18:41,550
Ang aming saloobin bago ang album na ito
1300
01:18:41,633 --> 01:18:47,139
ay ang pagkamasunurin, walang alam
na kapitbahayan. Ihiniwalay, nakuha mo?
1301
01:18:47,222 --> 01:18:49,558
Na tinanggihan ko sa rekord na ito.
1302
01:18:55,689 --> 01:18:59,735
Unang beses naming tumugtog sa event,
sa gitna ng gabi, sa São Paulo.
1303
01:18:59,818 --> 01:19:04,030
Hanggang mag-umaga ng 4:00 a.m.
baka hanggang 5:00 a.m. pa.
1304
01:19:05,991 --> 01:19:08,452
Sa mga papasok sa trabaho,
1305
01:19:08,535 --> 01:19:10,537
kunin ang jacket n'yo at beanie,
1306
01:19:10,620 --> 01:19:13,290
dahil ten degrees ngayon sa São Paulo.
1307
01:19:14,791 --> 01:19:18,003
Iniilawan ng buwan
Ang mga kalye ng Capão
1308
01:19:18,086 --> 01:19:20,714
Diyos lang ang nasa taas
Mapagkumbaba 'di ba?
1309
01:19:20,797 --> 01:19:24,134
Tagay! Clink!
Mga babae at maingay na musika
1310
01:19:24,217 --> 01:19:26,720
Puting alak
Magaling na abogado sa lahat
1311
01:19:28,305 --> 01:19:29,806
Ang lamig namputsa
1312
01:19:29,890 --> 01:19:33,226
Pero ano'ng gagawin?
'Di masayang mag-party ng Martes
1313
01:19:33,310 --> 01:19:35,979
'Di pa nagbago at 'di kailanman
1314
01:19:36,062 --> 01:19:39,149
Ang simoy ng sigâ ay naaamoy sa parang
1315
01:19:39,649 --> 01:19:41,651
Linggo, umaga sa São Paulo.
1316
01:19:41,735 --> 01:19:43,403
Kaguluhan at bandalismo
1317
01:19:43,487 --> 01:19:47,365
sa palabas ng Racionasi MC's
sa Virada Cultural de São Paulo.
1318
01:19:47,449 --> 01:19:52,412
ang palabas ng rap group
na Racionais MC's. Racionais MC's.
1319
01:19:52,496 --> 01:19:53,830
ng Racionais MC's.
1320
01:19:54,331 --> 01:19:57,375
Naging totoong war zone ang Praça da Sé.
1321
01:20:00,086 --> 01:20:03,423
Desperadong sinubukang makatakas
mula sa komprontasyon.
1322
01:20:06,051 --> 01:20:07,928
Halika rito, pare! Halika rito!
1323
01:20:08,011 --> 01:20:11,056
'Di ba nasupil ng pulis?
1324
01:20:13,225 --> 01:20:15,393
Isa iyong tula.
1325
01:20:16,436 --> 01:20:18,772
Sabihin ko kung kailan nagsimula.
1326
01:20:19,272 --> 01:20:20,816
Ganito iyon.
1327
01:20:20,899 --> 01:20:22,359
May batang lalaki roon.
1328
01:20:22,943 --> 01:20:25,237
Hinahabol siya ng pulis.
1329
01:20:25,821 --> 01:20:28,323
Isang batang Black.
Naiwasan niya'ng pulis.
1330
01:20:28,406 --> 01:20:29,950
Umuulan at basa ang daan.
1331
01:20:30,033 --> 01:20:32,869
Nadulas ang parák
at 'di siya makatayo.
1332
01:20:32,953 --> 01:20:36,498
Sumisigaw sa sakit ang parák.
At sinundan ng iba pa ang bata.
1333
01:20:37,040 --> 01:20:39,584
Marami sila at tumatakbo siya.
1334
01:20:40,085 --> 01:20:41,378
Kayâ sabi ko roon,
1335
01:20:41,461 --> 01:20:46,132
"Ginawa ang militar
para hulihin ang takas na alipin."
1336
01:20:46,216 --> 01:20:49,678
"Ingat sa mga baril.
'Wag kayong magpaputok!"
1337
01:20:53,515 --> 01:20:57,936
Sinabihan ng rap group ang madla
na iwasan ang mga pulis, pero balewala.
1338
01:20:58,019 --> 01:21:00,814
Iwasan n'yo ang mga parák.
Pabayaan n'yo sila.
1339
01:21:01,565 --> 01:21:06,444
Nagkaroon ng away,
at doon na nagkagulo lahat.
1340
01:21:06,528 --> 01:21:09,823
Magkabilang panig ang parák at mga bata.
Nagkagulo na.
1341
01:21:09,906 --> 01:21:12,701
Parang war zone ang pakiramdam.
1342
01:21:13,285 --> 01:21:16,413
Mga kabataang may pamalo't bato
Mga pulis na may baril
1343
01:21:16,496 --> 01:21:19,416
Mga kotseng nasusunog
Mga pintuang bakal sarado
1344
01:21:19,499 --> 01:21:22,669
Sumigaw ang ina sa anak
At siya ay nabaril
1345
01:21:22,752 --> 01:21:25,589
Nawalan ng mahal ang isa
Nagagalit ang kaluluwa
1346
01:21:25,672 --> 01:21:27,257
Takbo na sa subway
1347
01:21:27,340 --> 01:21:29,050
Gulo sa hallway
1348
01:21:29,134 --> 01:21:32,095
Mayroong naapakan
At doon na nanatili
1349
01:21:32,178 --> 01:21:35,223
Sa katabing kalye
Nagpatuloy ang eksena
1350
01:21:35,307 --> 01:21:39,311
Giyera at pagkawasak
Pagkagunaw ng mundo
1351
01:21:50,071 --> 01:21:52,991
Walang kasiguruhan, laging tensiyonado.
1352
01:21:53,825 --> 01:21:57,621
Pinagbawalan nila kaming
magtanghal sa labas
1353
01:21:57,704 --> 01:22:02,292
at sinimulan nila
ang kampanya sa pag-uusig.
1354
01:22:02,792 --> 01:22:06,588
Dahil kami raw ay peligro sa lipunan,
1355
01:22:06,671 --> 01:22:10,383
peligro sa seguridad ng publiko,
o seguridad ng lipunan.
1356
01:22:13,345 --> 01:22:16,264
Gawa iyon ng Estado, ng pulis. 'Yon na.
1357
01:22:16,348 --> 01:22:17,432
Isa 'yong setup
1358
01:22:17,515 --> 01:22:19,976
dahil lahat ay ginagawa
ayon sa tuntunin,
1359
01:22:20,060 --> 01:22:22,812
sa kontrata at lahat-lahat.
1360
01:22:22,896 --> 01:22:25,440
Walang dahilan para
bigla na lang mangyari
1361
01:22:25,523 --> 01:22:30,070
at para ma-ban ang Racionais
na magtanghal sa São Paulo.
1362
01:22:30,153 --> 01:22:33,907
Politikal ang lahat sa palagay ko,
isang uri ng setup.
1363
01:22:36,493 --> 01:22:38,995
Damá kong matatapos na rin
anumang sandali.
1364
01:22:56,012 --> 01:22:57,639
Sino ako?
1365
01:22:57,722 --> 01:23:01,935
Malinaw at maalat ako kasya ako sa mata,
pero 'singbigat ng tonelada
1366
01:23:02,018 --> 01:23:04,437
Lasang dagat ako
At puwede akong manahimik
1367
01:23:04,521 --> 01:23:07,357
Ako'y panirahan ng sakit
Kung sa'n ako tumitira
1368
01:23:07,440 --> 01:23:10,402
Ako ang gitna ng gabi
Ako ang hostage ng paghiganti
1369
01:23:10,485 --> 01:23:13,196
Kapatid ako ng desesperasyon
Kalaban ng pag-asa
1370
01:23:13,279 --> 01:23:15,949
Dahilan ako ng mapaminsala,
Ako'y makalupa
1371
01:23:16,032 --> 01:23:18,910
O ng pag-ibig
Ng iyong malupit na tinik
1372
01:23:18,994 --> 01:23:21,663
Mahilig ako sa drama
Pumupunta ako sa kama
1373
01:23:21,746 --> 01:23:24,541
Kusang loob
Walang pahintulot, pinapahirapan ako
1374
01:23:24,624 --> 01:23:27,419
Akala ko'y ako'y mali
1375
01:23:27,919 --> 01:23:30,380
Manghihina ako
Pagdating ng iba pa
1376
01:23:30,463 --> 01:23:33,216
Kung mahirap ang mga bagay
At bumabagal na
1377
01:23:33,299 --> 01:23:35,885
Ngayon, hayaan akong maglakad sa hangin
1378
01:23:35,969 --> 01:23:38,847
Ba't patitigasin ang pusong
Walang depensa?
1379
01:23:38,930 --> 01:23:41,766
'Wag na'ng hangin
Malambot pero walang humpay
1380
01:23:41,850 --> 01:23:44,644
At ako'y mainit
Binura ang malungkot na parirala
1381
01:23:44,728 --> 01:23:47,689
Tiningnan ko'ng kulay
Kapeng anyo ng propeta
1382
01:23:47,772 --> 01:23:51,276
Nag-alisan ang mga uod
Habang tumutulo ang luha ng ginoo
1383
01:23:51,359 --> 01:23:53,445
Ito ang matagal mo ng laban
1384
01:23:53,528 --> 01:23:55,989
Sabi nila'y 'di iyakin ang lalaki
Tama ba
1385
01:23:56,072 --> 01:23:59,200
'Wag sundin ang madla kapatid
Kahit si Hesus ay lumuha
1386
01:23:59,284 --> 01:24:02,579
Putsa kapatid, sabihin ko
Bakâ lutang ako
1387
01:24:02,662 --> 01:24:04,581
Pero handang magunaw ang mundo
1388
01:24:04,664 --> 01:24:07,208
Ano'ng gagawin mo
Kung matibag ang tanggulan
1389
01:24:07,292 --> 01:24:10,211
At lahat ng mabuti sa paligid
Ay maging tiwali?
1390
01:24:10,962 --> 01:24:17,427
Sinumang pinagdiinan ang kahalagahan
ng Black Revolution ay pinagmalupitan.
1391
01:24:17,510 --> 01:24:19,429
At tuluyang pinatahimik.
1392
01:24:19,512 --> 01:24:23,725
Lahat ng ginawa't ginagawa ko
ay batay sa code ni Marighella.
1393
01:24:24,517 --> 01:24:28,438
Ang pagitan ng mga rekord
ay sampung taon.
1394
01:24:28,521 --> 01:24:33,443
Si Marighella ang simula
ng pagbabalik namin.
1395
01:24:38,406 --> 01:24:40,325
Tahimik ka o babarilin kita.
1396
01:24:40,992 --> 01:24:43,036
Kilos na, kilos! Lintik!
1397
01:24:44,370 --> 01:24:45,705
Luhod kayo, mga kupal!
1398
01:24:47,957 --> 01:24:50,919
Bukás na ang Freedom Radio.
1399
01:24:51,002 --> 01:24:53,630
Ito'ng iniisip ng lugar namin
kay Marighella.
1400
01:24:54,464 --> 01:24:57,509
Marami ang naka-ugnay sa maraming bagay.
1401
01:24:58,176 --> 01:25:01,429
Marami ang nagka-interes sa kanya
kahit 'di siya kilala.
1402
01:25:02,013 --> 01:25:03,389
Carlos Marighella.
1403
01:25:04,307 --> 01:25:08,269
Isa rin siyang anghel.
Mayroon siyang simpleng pangarap.
1404
01:25:08,353 --> 01:25:09,854
Ang pagkakapantay-pantay.
1405
01:25:12,690 --> 01:25:14,067
Tumayo para sa Heneral
1406
01:25:14,150 --> 01:25:15,777
Libong mukha ng loyalista
1407
01:25:15,860 --> 01:25:17,195
Halina!
1408
01:25:17,779 --> 01:25:19,531
Tumayo para sa Heneral
1409
01:25:19,614 --> 01:25:21,199
Libong mukha ng loyalista
1410
01:25:21,282 --> 01:25:22,367
Ang tagapagtanggol
1411
01:25:22,450 --> 01:25:24,536
Tatlong reengkarnasyon ng mga kumag
1412
01:25:24,619 --> 01:25:27,288
Na may matalas na isip
Nagtipon sa langit
1413
01:25:27,372 --> 01:25:30,375
Kahinatnan ng naniniwala
Kung tapat sa Diyos gawing lubos.
1414
01:25:30,458 --> 01:25:33,545
Minsan ka lang manguna sa búhay.
1415
01:25:33,628 --> 01:25:36,047
At nanguna ulit kami sa video na ito.
1416
01:25:36,131 --> 01:25:38,133
Racionais MC's!
1417
01:25:40,677 --> 01:25:41,928
Buháy kami!
1418
01:25:44,472 --> 01:25:47,433
At para ianunsyo ang best ng VMB sa lahat,
1419
01:25:47,934 --> 01:25:50,603
ang best na VMB concert sa buong panahon,
1420
01:25:50,687 --> 01:25:52,897
Heto na ang, Racionais!
1421
01:25:52,981 --> 01:25:57,068
Nagtanghal kami nang live
sa MTV tápos ng maraming taon.
1422
01:25:57,569 --> 01:26:01,281
At sa TV. Pinalabas kami sa MTV noong '98.
1423
01:26:01,364 --> 01:26:03,199
Ilang taon na? Labing-apat.
1424
01:26:03,283 --> 01:26:06,911
May bago kaming pananaw,
dahil sa pagbabago,
1425
01:26:06,995 --> 01:26:11,958
lahat ng karanasan,
lahat ng pagsasama, malakas.
1426
01:26:12,709 --> 01:26:15,295
Dito pumasok si Eliane,
1427
01:26:16,588 --> 01:26:19,257
at sinabing, "Gawin natin ito
nang sama-sama."
1428
01:26:19,340 --> 01:26:23,386
Para sa akin, nakuha ng Racionais
ang tagumpay na ito.
1429
01:26:23,469 --> 01:26:27,765
Mula sa kawalan ng tiwala sa sarili
at kawalan ng lakas ng loob,
1430
01:26:28,266 --> 01:26:30,393
pinatapang nila kami.
1431
01:26:30,894 --> 01:26:34,647
Kayâ mararating namin iyon at magagawa.
"Káya ko't gagawin ko."
1432
01:26:34,731 --> 01:26:37,775
Nangyari sa akin ito
at sa maraming iba pa.
1433
01:26:37,859 --> 01:26:41,654
Araw-araw ko itong naririnig,
"Binago ng Racionais ang búhay ko."
1434
01:26:41,738 --> 01:26:45,283
"Narinig ko ang kanta ng Racionais
at nabago ang búhay ko."
1435
01:26:45,366 --> 01:26:48,036
"Nagsimula akong mag-aral
dahil sa Racionais."
1436
01:26:48,620 --> 01:26:53,124
Umalis ng Virada Cultural
ang Racionais noong 2007,
1437
01:26:53,208 --> 01:26:56,502
matapos ang 'di naayos na insidente.
1438
01:26:56,586 --> 01:27:01,716
Pero tinawagan sila ulit
ng management para magtanghal.
1439
01:27:01,799 --> 01:27:05,470
"Uy, oras na, gawin na natin ito."
1440
01:27:06,554 --> 01:27:09,891
Ang sabi ko lang,
"Puwedeng manatili ang pulis."
1441
01:27:09,974 --> 01:27:12,936
"'Di na kailangan 'yon.
Walang magiging gulo."
1442
01:27:13,019 --> 01:27:14,854
"Makikipag-ayos ang Racionais."
1443
01:27:14,938 --> 01:27:18,858
Patuloy na nanood at tumutok
ang madla sa sinabi nila.
1444
01:27:18,942 --> 01:27:23,029
Parang channel ito, isang umbilical cord.
1445
01:27:23,112 --> 01:27:26,574
At nagagalit ang mga tao
'pag naaantala ang channel.
1446
01:27:27,325 --> 01:27:30,411
Humantong kami sa kasunduan.
1447
01:27:30,495 --> 01:27:35,124
Mananatili sa likod ang pulis
at 'di sasama sa madla.
1448
01:27:36,251 --> 01:27:37,669
At maayos ang lahat.
1449
01:27:37,752 --> 01:27:42,882
May 100,000 katao sa concert ng Racionais,
nang walang insidente.
1450
01:27:46,719 --> 01:27:48,054
Racionais MC's!
1451
01:27:48,721 --> 01:27:50,765
Habang nakikinig sa Racionais
1452
01:27:51,516 --> 01:27:52,558
nag-viral ito.
1453
01:27:53,142 --> 01:27:56,562
Niyaya ako ni Brown na sumali
sa video para kay Marighella.
1454
01:27:56,646 --> 01:27:57,939
Isang karangalan na
1455
01:27:58,022 --> 01:28:01,526
matukoy sa kasaysayan
bilang bayani ng Brazil,
1456
01:28:02,026 --> 01:28:05,697
kasama ang mga bayani ko, ang Racionais.
1457
01:28:06,489 --> 01:28:10,243
Naalala ko ang sipi ni Malcolm X.
1458
01:28:10,326 --> 01:28:14,163
Nasabi niya dati na ang mga
nakapagpabago talaga sa kasaysayan
1459
01:28:14,247 --> 01:28:17,709
ay yaong mga nagpabago
sa konsepto ng tao sa sarili nito.
1460
01:28:18,376 --> 01:28:22,797
Nagawa iyon ng Racionais.
Nagawa nila iyon.
1461
01:28:22,880 --> 01:28:26,551
'Di lang isang tao ang nabago nila.
Sa halip, buong henerasyon.
1462
01:28:26,634 --> 01:28:29,846
Kailangang maniwala
Na posible ang pangarap
1463
01:28:29,929 --> 01:28:33,266
Langit lang ang limitasyon
At walang makakatalo sa iyo
1464
01:28:33,349 --> 01:28:36,394
Lilipas din ang masamâ
Yugto lamang ito
1465
01:28:36,477 --> 01:28:39,605
Nilalamon ng paghihirap ang tapang mo
1466
01:28:39,689 --> 01:28:42,233
Ta's naghanap na kami ng mga venue.
1467
01:28:42,734 --> 01:28:46,404
Hanapin natin ang mga venue
at magtanghal tayo roon.
1468
01:28:46,988 --> 01:28:51,451
Pero sabi ng mga tao,
"Dadalhin n'yo ang Racionais dito?"
1469
01:28:51,534 --> 01:28:55,955
"Sisirain nila ang lahat!
Sisirain ng tagahanga nila ang lahat."
1470
01:28:56,039 --> 01:28:57,290
Sabi ko, "Hindi."
1471
01:28:57,373 --> 01:29:02,628
Tápos ng 30 taon, gusto mo lang
makauwi nang ligtas ang mga tao.
1472
01:29:04,005 --> 01:29:06,424
'Yon ang cliche na puwede kong kalimutan.
1473
01:29:07,008 --> 01:29:09,761
Isang bangkay tápos ng
concert ng Racionais.
1474
01:29:18,353 --> 01:29:20,396
Para sa inyo ito
1475
01:29:21,439 --> 01:29:22,940
Manatiling buháy
1476
01:29:24,609 --> 01:29:26,402
Manatiling buháy
1477
01:29:27,945 --> 01:29:32,950
Marami sa mga tao sa concert na iyon
ay 'di pa nakatungtong sa ganoong lugar.
1478
01:29:39,791 --> 01:29:43,544
QUAD STUDIOS
NEW YORK - 2014
1479
01:29:43,628 --> 01:29:46,422
Sinimulan nilang gawin ang album.
1480
01:29:46,506 --> 01:29:49,342
Nagpunta sila ng New York
para irekord ang album.
1481
01:29:55,348 --> 01:29:58,726
Kuha mo? 'Di puwedeng magkakasama
ang ba-dum.
1482
01:29:58,810 --> 01:29:59,644
Ganito…
1483
01:30:00,728 --> 01:30:01,562
Ganito…
1484
01:30:06,234 --> 01:30:07,235
-Ganoon.
-Ganoon.
1485
01:30:07,318 --> 01:30:08,736
Dinig mo ang alternate?
1486
01:30:08,820 --> 01:30:14,117
Wala kayong single bass drum
para gayahin ang ginagawa ng tatlong 'to?
1487
01:30:14,200 --> 01:30:16,202
Kasi gumawa ako ng ganyan sa amin.
1488
01:30:16,285 --> 01:30:20,373
Pero 'di magiging kasingganda
ng orihinal na heavy bass drum.
1489
01:30:20,957 --> 01:30:21,833
Alam mo?
1490
01:30:23,584 --> 01:30:25,670
Nagbago ang mundo simula 2002.
1491
01:30:27,088 --> 01:30:28,423
13 taon ang nakalipas.
1492
01:30:29,006 --> 01:30:35,221
Tila pumasok na ang Brazil
sa yugto ng progreso.
1493
01:30:35,805 --> 01:30:41,436
Nakikita namin sa mga tao,
pagkain, inumin, damit, relo.
1494
01:30:41,519 --> 01:30:42,812
Totoong búhay.
1495
01:30:43,396 --> 01:30:46,524
Na may epekto sa mga kalye.
Pati na rin sa musika.
1496
01:30:48,359 --> 01:30:49,527
Okay, nakahanda na.
1497
01:30:49,610 --> 01:30:53,865
Papunta na sila roon
para mangolekta ng pera sa water tower.
1498
01:30:53,948 --> 01:30:57,034
Makinig! Isa itong kathang-isip.
1499
01:30:57,743 --> 01:31:00,496
Anumang pagkakatulad sa realidad…
1500
01:31:00,580 --> 01:31:02,498
BLACK BLUE
PAMILYA NG RACIONAIS
1501
01:31:02,582 --> 01:31:04,417
ay nagkataon lang.
1502
01:31:04,500 --> 01:31:05,835
Ganito 'yon, B.
1503
01:31:06,544 --> 01:31:08,754
Maraming baboy sa lansangan.
1504
01:31:08,838 --> 01:31:10,214
Baka maudlot ang plano.
1505
01:31:10,965 --> 01:31:13,634
Sige lang. Sabihin mo sa kanilang maghanda
1506
01:31:13,718 --> 01:31:18,389
para hindi sila masundan,
at gumagana ang telepono nila. Over.
1507
01:31:19,557 --> 01:31:22,685
Sige. Malinis ang gamit.
Dadalhin ko ang mga ito.
1508
01:31:22,768 --> 01:31:25,855
Sa parehong bat-place,
sa parehong oras. Over, bro.
1509
01:31:26,856 --> 01:31:30,109
Alam ng lahat na nagkakagulo,
1510
01:31:30,860 --> 01:31:34,030
mabagal ang usad, pero káya natin ito.
1511
01:31:34,113 --> 01:31:35,740
Mga kulay at pagpapahalaga…
1512
01:31:38,826 --> 01:31:40,620
Hawak na namin puwesto!
1513
01:31:41,662 --> 01:31:42,622
Over.
1514
01:31:48,419 --> 01:31:52,798
Kami ay kung sino kami
1515
01:31:52,882 --> 01:31:57,094
Mga kulay at pagpapahalaga
1516
01:31:57,178 --> 01:32:02,725
Kami ay kung sino kami
Mga kulay at pagpapahalaga
1517
01:32:02,808 --> 01:32:07,230
Funk na Sabwatang
Internasyonal sa Jamaica, Queens
1518
01:32:07,313 --> 01:32:09,774
Fundão, Sabin
Trabaho sa akin
1519
01:32:09,857 --> 01:32:11,609
Ganito ako ginawa ng Diyos
1520
01:32:11,692 --> 01:32:14,111
Eh, 'di ayos lang
May dala akong datúng
1521
01:32:14,195 --> 01:32:16,906
Mga ulap at itim na tupa sinusundan ako
1522
01:32:16,989 --> 01:32:19,909
Parating na ang dilim
At kami rin
1523
01:32:19,992 --> 01:32:22,620
Naglalakad ako sa manipis na linya
1524
01:32:22,703 --> 01:32:25,957
Sa lupaing pumaslang
Ng milyong Indiano
1525
01:32:26,040 --> 01:32:29,043
Sa paligid ng gilid
Hari ang Black na tao
1526
01:32:29,126 --> 01:32:32,004
Wala kaming paki
Kung gusto n'yo kami o hindi
1527
01:32:32,088 --> 01:32:34,632
Ibaba sarili ko para lang matuwa ka?
Hindi!
1528
01:32:34,715 --> 01:32:37,343
Dahil 'di ko sinasabi
Akalang 'di ko alam
1529
01:32:37,426 --> 01:32:40,555
Maraming pera ang São Paulo
1530
01:32:40,638 --> 01:32:45,142
Nang naroon ang pokus tingnan ang agos
Kita mo si Cross Fox, Tucson, X5, bam
1531
01:32:45,226 --> 01:32:47,353
Black at golden yellow, mayaman kami
1532
01:32:47,436 --> 01:32:51,607
Kami ay kung sino kami
1533
01:32:51,691 --> 01:32:53,234
Mga kulay at pagpapahalaga
1534
01:32:56,028 --> 01:32:58,072
2014
MGA KULAY AT PAGPAPAHALAGA
1535
01:32:58,155 --> 01:33:01,701
Iyon ang rap. Negosyo, totoong búhay.
1536
01:33:01,784 --> 01:33:03,119
Sa likod ng eksena.
1537
01:33:03,619 --> 01:33:07,582
Búhay na nakataya, pananaw,
pangarap, maraming bagay.
1538
01:33:08,416 --> 01:33:12,086
Isa akong lider ng negosyo,
patriyarka ng clan, alam ko lahat.
1539
01:33:12,670 --> 01:33:15,840
Mula pilosopiya hanggang romantisismo…
1540
01:33:16,757 --> 01:33:18,718
Mas seryoso kaysa sa inaakala.
1541
01:33:18,801 --> 01:33:20,177
Ganoon ang Racionais.
1542
01:33:40,531 --> 01:33:41,866
Ah, ganoon pala!
1543
01:33:42,450 --> 01:33:44,243
Gusto kong higitan nila ako,
1544
01:33:44,327 --> 01:33:46,829
ang bagong kabataan, mga bagong rapper.
1545
01:33:46,912 --> 01:33:50,124
Gusto kong higitan nila,
dahil gusto kong higitan pa.
1546
01:33:50,207 --> 01:33:52,043
Kung 'di nila káya, eh 'di ako.
1547
01:33:52,877 --> 01:33:54,003
Para magawa iyon.
1548
01:33:56,631 --> 01:34:00,343
Mga shout-out, nandito na tayo, ang galing
1549
01:34:00,426 --> 01:34:02,345
Purihin ang karera
Progreso natin
1550
01:34:02,428 --> 01:34:04,889
Palawakin ang negosyo
Sa likod ng club
1551
01:34:04,972 --> 01:34:07,683
Patayin ang dragon ng katamaran at batugan
1552
01:34:07,767 --> 01:34:10,186
Nagkakaisang pamilya
Ang sisira sa boycott
1553
01:34:10,269 --> 01:34:12,897
Tara na, Pixote
'Di maghihintay ang Hollywood
1554
01:34:12,980 --> 01:34:15,941
Mga Black na tao sa bagong panahon
1555
01:34:16,442 --> 01:34:19,362
Gawin na natin ito
Gawin na natin ito, ba't hindi?
1556
01:34:20,404 --> 01:34:23,866
Kada taong lumilipas,
plano kong sigihan pa.
1557
01:34:25,117 --> 01:34:25,951
Alam mo 'yon?
1558
01:34:26,577 --> 01:34:29,080
Dahil malaki ang pressure
kapag umalis ako.
1559
01:34:29,580 --> 01:34:30,998
Mula sa lahat ng panig.
1560
01:34:31,707 --> 01:34:33,668
Kuha mo?
Kailangan kong mamuhunan.
1561
01:34:34,168 --> 01:34:39,548
'Di libreng manatili sa squatter
at magmanman. Magastos iyon.
1562
01:34:43,302 --> 01:34:45,137
Isa akong batang taga-squatter.
1563
01:34:45,221 --> 01:34:48,724
'Pag nakakita ako ng motor,
gusto ko ring bumili noon.
1564
01:34:49,308 --> 01:34:53,145
At ang sayang alam ng mga táong
'di ko ninakaw 'yon.
1565
01:34:53,229 --> 01:34:56,899
Ang saya hindi ba?
'Di ba mas masaya 'pag alam nila?
1566
01:34:56,982 --> 01:35:00,152
Ang pangarap mong pulang Fireblade
1567
01:35:00,236 --> 01:35:03,030
Isang Repsol CBR, isang VMAX, isang pad
1568
01:35:03,114 --> 01:35:06,283
isang Audi R8 GT, isang Carrera Porsche
1569
01:35:06,367 --> 01:35:09,537
Isang Zenith sa braso
O isang Patek Philippe
1570
01:35:09,620 --> 01:35:12,331
Isang gintong kadena
punô ng diyamante't sapiro
1571
01:35:12,415 --> 01:35:15,668
Isang kuwintas na 'di mapaniwalaan
Ng mga tao
1572
01:35:15,751 --> 01:35:19,046
Isang ulilang Black na nagpapatuloy
1573
01:35:19,130 --> 01:35:22,591
Ay káya na'ng pumasok
Tingnan ang bagong kotse't sabihing
1574
01:35:22,675 --> 01:35:26,512
"Gusto ko 'yan, bibilhin kong buo!"
Pero kahit na may pambayad
1575
01:35:26,595 --> 01:35:29,014
May magtataka pa rin
1576
01:35:29,098 --> 01:35:32,059
Dahil nagbalatkayo ang rasismo
Nang ilang siglo
1577
01:35:32,143 --> 01:35:34,854
'Di ka nila tanggap
O ang kulay ng balát
1578
01:35:35,938 --> 01:35:39,442
Gusto kong kumain
Gusto ko sa mga restaurant.
1579
01:35:39,525 --> 01:35:44,071
At 'di nakakapasok sa restaurant
ang mga Black sa São Paulo.
1580
01:35:44,155 --> 01:35:45,448
Pero pumasok si Blue.
1581
01:35:46,699 --> 01:35:51,412
Napansin kong nakakapagpagupit na ako
sa lugar na iyon, na parang normal lang.
1582
01:35:52,455 --> 01:35:54,915
Sabi ko, "Putsa, bro."
1583
01:35:54,999 --> 01:36:00,671
"Dumating na ang panahon ko
para magpahaba ng buhok, at magpatattoo."
1584
01:36:01,172 --> 01:36:05,843
"Gusto kong pumunta at gumawa ng eksena,
1585
01:36:05,926 --> 01:36:09,430
Gusto kong 'di sila komportable
sa presensiya ko."
1586
01:36:09,513 --> 01:36:12,183
Wala nang atrasan, guys,
mananatili kami rito.
1587
01:36:12,266 --> 01:36:14,101
Tapós na'ng pang-aalipin.
1588
01:36:14,685 --> 01:36:18,647
Higit sa kalahati ng populasyon ng Brazil
ang itinuturing ang sarili na Black.
1589
01:36:20,232 --> 01:36:23,778
Sa Rio de Janeiro, panglima si Marielle
sa ibinotong konseho…
1590
01:36:23,861 --> 01:36:25,780
Nangyayari na, nakikita namin!
1591
01:36:25,863 --> 01:36:28,157
Damá na namin. Nakikita na namin.
1592
01:36:28,240 --> 01:36:30,701
"Putsa, umaasenso na'ng mga Black, bro!"
1593
01:36:30,785 --> 01:36:33,704
Isa sa pinakamahusay
na unibersidad sa bansa
1594
01:36:33,788 --> 01:36:38,501
ay isasama ang Racionais
sa 2020 curriculum sa kanilang SATs.
1595
01:36:40,085 --> 01:36:42,338
PUBLIC ENEMY NG BRAZIL ANG RACIONAIS MC'S
1596
01:36:42,421 --> 01:36:45,966
Nag-iisip ako ng yate o kayâ ng…
1597
01:36:46,050 --> 01:36:50,471
Hindi, naisip ko lang ang puting
sapatos at asul na asul na maong.
1598
01:36:51,555 --> 01:36:52,973
'Yan ang pangarap ko.
1599
01:36:53,057 --> 01:36:56,310
Sabi ko, "Wow, puting sapatos
at asul na asul na maong."
1600
01:36:56,393 --> 01:36:58,312
"At pagkakuha ko ng pera,
1601
01:36:59,063 --> 01:37:01,440
Inubos ko lahat sa biskuwit at pudding
1602
01:37:01,524 --> 01:37:03,984
at kumain ako 'gang sa nanakit ang tiyan.
1603
01:37:10,825 --> 01:37:13,077
Naalala kong nakaraan habang kumakanta
1604
01:37:13,160 --> 01:37:15,287
at kita ko si Kleber doon,
1605
01:37:15,788 --> 01:37:20,251
ang napakagandang stage na 'yon,
ang malaking lamesa,
1606
01:37:20,334 --> 01:37:26,382
at nag-scratch pa rin siya
sa tuwing nag-e-ensayo kami sa…
1607
01:37:26,465 --> 01:37:28,217
Namputsa talaga.
1608
01:37:31,011 --> 01:37:33,556
Naiiyak ako. Putsa talaga.
1609
01:37:45,109 --> 01:37:46,694
mag-set ng stage sa kanta…
1610
01:37:46,777 --> 01:37:49,738
-Hindi, 'yan ay noong…
-Noong muntik akong mamatay?
1611
01:37:50,281 --> 01:37:51,323
Naalala mo pa?
1612
01:37:51,407 --> 01:37:55,661
Makikipagkita si Milton sa atin
nang 6:00 a.m. sa Taboão, sa truck.
1613
01:37:55,744 --> 01:37:59,373
Naalala ko 'yon.
'Di ba siya galít na galít, minumura tayo?
1614
01:37:59,456 --> 01:38:00,416
Nang 6:00 a.m.
1615
01:38:00,499 --> 01:38:01,750
"'Di kayo artists?"
1616
01:38:01,834 --> 01:38:03,627
-Ta's nagpakita…
-Ano'ng oras?
1617
01:38:03,711 --> 01:38:04,712
Mga 12:00 p.m.
1618
01:38:04,795 --> 01:38:07,131
Masaya yung may-ari ng bahay.
1619
01:38:07,631 --> 01:38:11,260
Pinatong niya ang gitara sa sahig
ta's, "Kita mo yung gitara?"
1620
01:38:11,343 --> 01:38:14,513
"Mas mahal ko ito kaysa sa asawa ko."
1621
01:38:14,597 --> 01:38:18,726
"'66 na gitara ito,
mula sa mga piyesta at iba pa."
1622
01:38:18,809 --> 01:38:19,852
"Wow, kabilib."
1623
01:38:19,935 --> 01:38:22,062
Napakagaling, nasa sahig ang gitara…
1624
01:38:22,146 --> 01:38:24,440
At hinahangaan naming lahat 'yon.
1625
01:38:26,233 --> 01:38:28,485
Galít na galít ako, ang daming kahon,
1626
01:38:28,569 --> 01:38:30,487
Sobrang dami kong ibinaba.
1627
01:38:30,571 --> 01:38:33,073
May sungay pa sa ibabaw ng kahon.
1628
01:38:33,574 --> 01:38:36,744
Dumulas ang sungay
at 'di niya agad nasalo 'yon.
1629
01:38:36,827 --> 01:38:38,495
Hulaan mo saan 'yon nahulog?
1630
01:38:39,204 --> 01:38:42,583
-Sa gitara.
-Sa gitara! Bro!
1631
01:38:42,666 --> 01:38:48,047
Nahulog ang kahon sa ulo niya, sabi ko,
"Blue! Okay ka lang?"
1632
01:38:48,130 --> 01:38:51,175
Sabi noong lalaki, "Putik ka! Gitara ko!"
1633
01:38:52,384 --> 01:38:54,053
Napilas ang puwit ng gitara.
1634
01:38:54,136 --> 01:38:55,471
-Yung kurbada pa.
-Wow.
1635
01:38:55,554 --> 01:38:57,514
Napilas noon ang gitara.
1636
01:38:57,598 --> 01:39:01,060
Sabi niya, "Ano 'yon?!"
Nang makita niya ang gitara,
1637
01:39:01,143 --> 01:39:03,145
"Ano ang lintik na ginawa mo?"
1638
01:39:07,316 --> 01:39:10,027
"Mga gago kayo!"
1639
01:39:13,197 --> 01:39:15,282
'Di sapat ang "gago" lang…
1640
01:39:17,117 --> 01:39:18,827
31 taon ang nakalipas.
1641
01:39:23,540 --> 01:39:25,584
Ibang panahon na, alam mo?
1642
01:39:26,085 --> 01:39:28,671
Pero mananatili ako rito,
dito ako galing,
1643
01:39:28,754 --> 01:39:31,256
dahil pagkakataon kong
makasama'ng pamilya.
1644
01:39:31,340 --> 01:39:32,967
Galing ako roon, pare.
1645
01:39:33,050 --> 01:39:36,261
Ang mga pinakasimpleng bagay, alam mo?
1646
01:39:36,845 --> 01:39:39,515
Naroon ang pagpapahalaga.
1647
01:39:39,598 --> 01:39:42,434
Ang minamahal mo
at ang katabi mong minamahal ka.
1648
01:39:57,574 --> 01:40:02,579
Lahat ng ito'y sumasalamin sa iyo,
sa búhay, sa nakaraan…
1649
01:40:02,663 --> 01:40:05,124
Koneksiyon sa sarili sa nakaraan.
1650
01:40:05,207 --> 01:40:10,087
Parang gumigising ako sa bahay ko
sa kapitbahayan namin noong '87.
1651
01:40:10,170 --> 01:40:14,633
Kung 'di ako babalik para makita
ang sarili, 'di ko sila maiintindihan.
1652
01:40:15,884 --> 01:40:16,802
D major.
1653
01:40:16,885 --> 01:40:20,764
Nang tumilaok ang manok
Nag-anunsiyo ng bagong araw
1654
01:40:20,848 --> 01:40:25,769
Pagpalain kami, Aming Birhen ng Rosaryo
Ipanalangin ang kaligayahan namin
1655
01:40:25,853 --> 01:40:30,274
Pagpalain kami, Aming Birhen ng Rosaryo
Ipanalangin ang kaligayahan namin
1656
01:40:30,357 --> 01:40:31,275
Kumpisal ko!
1657
01:40:31,984 --> 01:40:36,321
Patawarin ako kung maraming beses
Akong humingi sa ating Ama
1658
01:40:36,822 --> 01:40:41,326
Nawa'y 'di na dumanak ang dugo
Ng mga kapatid dito sa mundo
1659
01:40:41,410 --> 01:40:45,831
Nawa'y ang sigaw noon sa digmaan
Ay maging koro ng kapayapaan
1660
01:40:45,914 --> 01:40:49,626
Kahit ang bulaklak ay tumutubo sa basura
Ika nga ng Racionais
1661
01:40:49,710 --> 01:40:50,794
Racionais
1662
01:40:50,878 --> 01:40:55,174
Nawa'y ang sigaw noon sa digmaan
Ay maging koro ng kapayapaan
1663
01:40:55,257 --> 01:40:58,802
Kahit ang bulaklak ay tumutubo sa basura
Ika nga ng Racionais
1664
01:40:58,886 --> 01:40:59,803
Nang ang manok…
1665
01:40:59,887 --> 01:41:02,473
Nang tumilaok ang manok
Nag-anunsiyo ng araw
1666
01:41:02,556 --> 01:41:06,810
Marami sa pagpapalaki sa amin
ay galing sa kanila, sa pamilya nila.
1667
01:41:06,894 --> 01:41:09,605
Ang disiplina namin at pananaw sa búhay.
1668
01:41:09,688 --> 01:41:13,067
Laging punô ang stage
dahil naroon ang lahat.
1669
01:41:13,150 --> 01:41:15,277
Lagi naming kasama ang pinsan namin.
1670
01:41:15,360 --> 01:41:17,571
Ang linyang, "Káya ko'ng sarili ko"?
1671
01:41:18,405 --> 01:41:19,656
Iyon 'yon.
1672
01:41:20,324 --> 01:41:21,700
Kami-kami lang.
1673
01:41:24,078 --> 01:41:27,456
Sa kabuuan ng 30 taon ng Racionais,
1674
01:41:27,539 --> 01:41:32,211
ang manatiling buháy ay nakakamangha.
1675
01:41:32,711 --> 01:41:35,172
Lahat kaming apat? Nakakamangha.
1676
01:41:35,255 --> 01:41:38,050
Dahil mahirap talaga.
1677
01:41:38,550 --> 01:41:40,928
Maraming proteksiyon, maraming dasal.
1678
01:41:42,012 --> 01:41:46,892
Maraming pagpapala,
ang pagbantay sa akin ng Orishas ko.
1679
01:41:47,684 --> 01:41:50,145
Kung iisipin lang namin ang mga panganib,
1680
01:41:50,854 --> 01:41:53,232
malamang 'di kami umusad.
1681
01:41:53,315 --> 01:41:55,275
Dahil laging naroon ang panganib.
1682
01:41:56,360 --> 01:41:58,028
Bago, ngayon, at pagkatapos.
1683
01:41:58,112 --> 01:42:02,950
Inakusahan ng Black customer sa Salvador
na rasismo ang tradisyonal na brand.
1684
01:42:03,033 --> 01:42:07,412
Biktima raw ng rasismo sabi ng magulang
ng isang batang babae.
1685
01:42:07,496 --> 01:42:11,416
Inaresto ang Naval officer
matapos barilin ang kapitbahay,
1686
01:42:11,500 --> 01:42:13,335
na napagkamalang magnanakaw.
1687
01:42:13,418 --> 01:42:14,670
Ang biktima ay Black.
1688
01:42:14,753 --> 01:42:17,840
Pinatay ng pulis ang 10 taong gulang
na bata habang…
1689
01:42:17,923 --> 01:42:21,593
Limang lalaki ang napatay
ng militar na pulis.
1690
01:42:21,677 --> 01:42:26,515
na 'di bababa sa 111 bala na
tumama sa kotse ng binata.
1691
01:42:26,598 --> 01:42:30,853
'Di namin tanggap na kada 23 minuto
ay may napatay na Black na lalaki.
1692
01:42:30,936 --> 01:42:35,190
'Di namin tanggap na kada 23 minuto
ay may nasa libingang Black na babae
1693
01:42:35,274 --> 01:42:36,817
inililibing ang anak niya.
1694
01:42:36,900 --> 01:42:40,696
Nasa teritoryo ng kalaban ang mga Black.
Sa totoo lang.
1695
01:42:40,779 --> 01:42:42,906
Nakikita kong mapapatay ang anak ko.
1696
01:42:42,990 --> 01:42:46,702
Para akong dinala sa Brazil
na 500 taon ang nakalipas.
1697
01:42:48,954 --> 01:42:52,666
Sa panahong ito,
naghahanap ng lider ang mga tao.
1698
01:42:52,749 --> 01:42:54,710
"Rasismo? Mayroon ako niyan!"
1699
01:42:54,793 --> 01:42:57,337
Pero 'di lang ito.
'Di lang kasi mga Black.
1700
01:42:57,421 --> 01:42:59,631
Mali ang rasismo, mali ang inhutisya.
1701
01:42:59,715 --> 01:43:00,966
Dapat kang magsalita.
1702
01:43:01,049 --> 01:43:04,344
Kung puti ka't nakita mo'ng nilalait
ang Black, magsalita ka.
1703
01:43:04,428 --> 01:43:06,847
Nasa teritoryo tayo ng kalaban.
1704
01:43:09,057 --> 01:43:09,933
Kita mo?
1705
01:43:12,060 --> 01:43:15,355
Sa Haiti, puwersahang lumusod
ang Black na populasyon.
1706
01:43:15,439 --> 01:43:18,692
Dumaong doon ang slave labor
at naging mayorya ng bansa.
1707
01:43:20,152 --> 01:43:24,072
At ang tákot na dumami
ang Black sa Brazil ay nadama rin.
1708
01:43:24,156 --> 01:43:26,867
BINARIL ANG KONSEHAL AT TSUPER
SA HILAGANG RIO DE JANEIRO
1709
01:43:26,950 --> 01:43:32,414
Pinatay siya noong Miyerkules ng gabi
nang pagbabarilin ang kotse niya.
1710
01:43:32,497 --> 01:43:36,210
Takót sila, takót sila
sa Planet Black. Takót!
1711
01:43:37,044 --> 01:43:40,339
Ang pag-angat ng mga Black
sa lipunan ay mahirap, bro.
1712
01:43:40,422 --> 01:43:43,592
Mas mataas ang antas,
mas mahirap ang kalaban.
1713
01:43:43,675 --> 01:43:45,969
Hindi mahihina ang mga 'yon.
1714
01:43:46,053 --> 01:43:49,306
Mas may kapangyarihan ka,
mas malalakas ang kalaban mo.
1715
01:43:49,389 --> 01:43:53,810
Walang hinto! Walang hinto! Pinapatay
ng gobyerno ang Black na kababaihan.
1716
01:43:53,894 --> 01:43:55,896
Pinapatay ang mga anak natin!
1717
01:43:55,979 --> 01:43:58,440
-Ayaw na namin ito.
-Tama na.
1718
01:43:58,523 --> 01:44:00,692
Tama na ang rasismo!
1719
01:44:00,776 --> 01:44:02,694
Tama na ang patayan!
1720
01:44:02,778 --> 01:44:04,112
Tama na ang rasismo!
1721
01:44:04,696 --> 01:44:06,031
Tama na!
1722
01:44:06,114 --> 01:44:10,661
Matagal din nang huli nating makita
ang puwersang politika para sa mga Black,
1723
01:44:10,744 --> 01:44:11,954
para sa karamihan.
1724
01:44:12,037 --> 01:44:14,289
Mas lumaki lang ito.
1725
01:44:14,373 --> 01:44:17,042
Sinubukan kaming patahimikin
pero dumami kami.
1726
01:44:21,296 --> 01:44:23,507
Mga gagong rasista, lubayan kami!
1727
01:44:24,091 --> 01:44:29,054
Mga gagong rasista, lubayan kami!
1728
01:44:30,097 --> 01:44:32,933
Ang genocide na ito'y
nangyayari sa labas.
1729
01:44:33,016 --> 01:44:36,812
Pero magbabago rin.
1730
01:44:37,729 --> 01:44:38,897
Magbabago ito.
1731
01:44:38,981 --> 01:44:40,607
MAHALAGA ANG BUHAY NG BLACK
1732
01:44:40,691 --> 01:44:44,069
Araw-araw ang survival,
at tuluy-tuloy ang laban, palagi.
1733
01:44:44,152 --> 01:44:45,237
Walang hinto.
1734
01:44:49,574 --> 01:44:53,328
'Di galing sa Racionais ang dahilan.
Mas malaki ito kaysa Racionais.
1735
01:44:53,412 --> 01:44:56,790
At maraming lumapit sa amin
binabanggit ang ganoong bagay.
1736
01:44:58,000 --> 01:45:00,544
Walang fanfare, o album cover,
1737
01:45:00,627 --> 01:45:03,005
o music video,
pero pareho rin ang laban.
1738
01:45:03,672 --> 01:45:05,590
May spotlight man o wala.
1739
01:45:05,674 --> 01:45:12,222
Noong isinilang ako ng '70s
Gumagawa ng '70s na ritwal ang mga Black.
1740
01:45:12,723 --> 01:45:16,560
Kasama ang buhok, damit,
at kahirapan noon.
1741
01:45:16,643 --> 01:45:18,812
Kasama ang kilos ng katawan noon.
1742
01:45:18,895 --> 01:45:20,689
At nangyayari na naman.
1743
01:45:20,772 --> 01:45:24,735
Itong bagay na ito na may bagong estetiko…
1744
01:45:26,278 --> 01:45:28,196
Isang bagong ritwal at pagsamba.
1745
01:45:29,573 --> 01:45:32,409
Kung sa tingin mo na ang Palmeiras stadium
1746
01:45:33,035 --> 01:45:34,828
na punô ng 15,000 katao
1747
01:45:35,495 --> 01:45:38,999
hinihintay kumanta si James Brown
ay 'di isang pagsamba…
1748
01:45:40,334 --> 01:45:41,501
Pagsamba iyon.
1749
01:45:43,587 --> 01:45:44,755
Espiritwal iyon.
1750
01:45:57,309 --> 01:45:59,936
Kumakanta kami ng kalayaan, tama?
1751
01:46:00,020 --> 01:46:02,522
At makikita mo naman, sa lahat ng panig.
1752
01:46:03,023 --> 01:46:06,651
Galing ito sa Africa, at napakayaman nito.
1753
01:46:16,912 --> 01:46:21,416
Napaka-espiritwal ng musikang Black.
1754
01:46:22,000 --> 01:46:23,877
Laging ganoon ang Racionais.
1755
01:46:23,960 --> 01:46:28,548
'Di namin alam 'yon noon
dahil 19 na taon pa lang kami.
1756
01:46:29,049 --> 01:46:31,593
Ngayon, 50 taon na kami.
1757
01:46:31,676 --> 01:46:33,887
May ibang pananaw na.
1758
01:46:34,388 --> 01:46:35,305
At mas malakas.
1759
01:46:49,236 --> 01:46:50,070
Kumusta!
1760
01:46:52,114 --> 01:46:53,990
Sabay kayo!
1761
01:46:54,074 --> 01:46:57,160
Black na Drama
Sa pagitan ng tagumpay at banlik
1762
01:46:57,244 --> 01:47:01,206
Pera, gulo, inggit, luho, kasikatan
Black na Drama
1763
01:47:01,289 --> 01:47:06,336
Kulot na buhok, maitim na balát, sugat
At brand, naghahanap ng lunas
1764
01:47:06,420 --> 01:47:09,256
Black na Drama
Naghahanap pero walang makita
1765
01:47:09,339 --> 01:47:12,717
Maliban sa kumukupas na bituin
Sa distansya
1766
01:47:12,801 --> 01:47:15,303
Damhin ang drama
Sa presyo't mga bayarin
1767
01:47:15,387 --> 01:47:18,140
Sa pag-ibig, sa gálit,
Sa maling paghiganti
1768
01:47:18,223 --> 01:47:21,268
Black na Drama
Alam kong may pakana't aking kasama
1769
01:47:21,351 --> 01:47:24,688
Ang kargang pasan-pasan
Higit pa sa kapalpakan
1770
01:47:24,771 --> 01:47:27,524
Ang drama ng bilangguan at mga favela
1771
01:47:27,607 --> 01:47:30,527
Puntod at dugo, sirena
Palahaw at kandila
1772
01:47:31,111 --> 01:47:33,905
Pasahero sa Brazil
São Paulo, ang pagdurusa
1773
01:47:33,989 --> 01:47:36,491
Nakakaligtas dahil sa dangal at kaduwagan
1774
01:47:36,575 --> 01:47:39,119
barung-barong, kapitbahayan, at lansangan
1775
01:47:39,202 --> 01:47:42,622
Iniisip mo
Ano'ng kinalaman nito sa iyo
1776
01:47:42,706 --> 01:47:45,750
LABAN SA GENOCIDE NG MGA BLACK
PAGDALAMHATI, RASISMO
1777
01:47:45,834 --> 01:47:51,298
Ang nagtulak sa aking lumaban
sa rap at sa Racionais ay gálit.
1778
01:47:51,923 --> 01:47:54,217
Hindi saya, ginhawa,
at busog na tiyan.
1779
01:47:54,301 --> 01:47:57,888
Kabaligtaran lahat,
gutóm na tiyan, poot, ambisyon.
1780
01:48:01,308 --> 01:48:05,687
Krimen, soccer, musika, putsa
1781
01:48:07,147 --> 01:48:09,524
'Di ko rin natakasan
Isa lamang akong tao
1782
01:48:10,150 --> 01:48:13,820
Kuwentong pambata ang Forrest Gump
Gusto ko yung totoo
1783
01:48:15,530 --> 01:48:16,865
Ikuwento ko'ng sa akin
1784
01:48:17,365 --> 01:48:19,367
Magandang pelikula ito
1785
01:48:19,451 --> 01:48:22,078
Black na ina na hawak
ang anak nito sa braso
1786
01:48:22,162 --> 01:48:24,956
Mag-isa sa gubat ng asero't kongkreto
1787
01:48:25,040 --> 01:48:27,667
Masdan mo ulit
Sa mukha ng madla
1788
01:48:27,751 --> 01:48:31,171
Halimaw ang madla
Walang mukha walang puso
1789
01:48:31,254 --> 01:48:34,132
Hoy São Paulo, lupain ng skyscrapers
1790
01:48:34,216 --> 01:48:37,260
Pinupunit ng ulan ang laman
Ito ang tore ng Babel
1791
01:48:37,344 --> 01:48:40,180
Pamilyang Brazilian, dalawa laban sa mundo
1792
01:48:40,263 --> 01:48:43,266
Mag-isang ina sa balang araw ay palaboy
1793
01:48:43,350 --> 01:48:46,144
Lights, camera, action
Nagrerekord na ang eksena
1794
01:48:46,228 --> 01:48:49,314
Ang bastardo,
Isa na namang ulilang brown na lalaki
1795
01:48:49,397 --> 01:48:52,108
Hoy mapang-alipin, kilala ko kung sino ka
1796
01:48:52,192 --> 01:48:55,111
'Di mo 'to basta makukuha
'Di mo makukuha sa paa
1797
01:48:55,195 --> 01:48:57,948
Ang sabi mo'y maganda
Pero umalingawngaw sila
1798
01:48:58,031 --> 01:49:00,575
Mayroon ding whisky, Red Bull
Nike at riplé
1799
01:49:00,659 --> 01:49:02,994
Aaminin ko, ang ganda ng kotse mo
1800
01:49:03,078 --> 01:49:06,206
'Di ako makabayad ng Internet
o makabili ng cassette
1801
01:49:06,289 --> 01:49:08,959
O ng kotseng malupit
Baka huli na ako
1802
01:49:09,042 --> 01:49:10,961
Siguro nga ganoon
1803
01:49:11,044 --> 01:49:12,921
Pero madaya ka
at ayaw ko niyan
1804
01:49:13,004 --> 01:49:15,674
Galing na'ko sa gulo
Mula Carnaval sa Carnaval
1805
01:49:15,757 --> 01:49:19,261
Galing ako sa kagubatan
Leon sa iyong bakuran
1806
01:49:30,397 --> 01:49:33,900
Dati ka nang nakaligtas sa masaker,
sa genocide, bro.
1807
01:49:34,818 --> 01:49:38,363
Ang pinakamalakas na nakaligtas
sa genocide,
1808
01:49:38,446 --> 01:49:40,949
nagdusa sa palpak
na pagtawid sa atlantiko.
1809
01:49:41,032 --> 01:49:43,326
'Di ka naging pagkain ng pating.
1810
01:49:43,410 --> 01:49:46,580
Sobrang lalakas ng mga ninuno mo.
1811
01:49:48,540 --> 01:49:50,333
Wala silang ganyang ideya.
1812
01:49:54,296 --> 01:49:55,672
Mag-isa, mahina tayo.
1813
01:49:55,755 --> 01:49:57,507
Magkakasama, malakas tayo.
1814
01:50:05,265 --> 01:50:08,977
Ngayon, debosyon ko ang musika.
Unang-una, para sa aking lahi.
1815
01:50:09,060 --> 01:50:11,313
Gumagawa ako ng musika para sa kanila.
1816
01:50:11,396 --> 01:50:12,772
Paraan ko sa politika.
1817
01:50:15,400 --> 01:50:16,484
Dahil
1818
01:50:17,193 --> 01:50:19,738
kailangan ang puso sa rebolusyon.
1819
01:56:13,758 --> 01:56:18,763
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni:
Eric Hernandez