1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:30,989 --> 00:00:35,285
Rewolucja przyjdzie z dołu,
od korzeni, z błota.
4
00:00:37,620 --> 00:00:41,332
Jeden za miłość, dwa za kasę, stary
Walka o byt, Capão
5
00:00:41,416 --> 00:00:42,834
Jestem wojownikiem wiary
6
00:00:42,917 --> 00:00:46,337
Jeden za miłość, dwa za kasę, stary
Walka o byt, Capão
7
00:00:46,421 --> 00:00:48,006
Jestem wojownikiem wiary
8
00:00:48,089 --> 00:00:50,300
Przestępstwo to choroba
A ja ją znam
9
00:00:50,383 --> 00:00:53,178
Mimo to nie pokrzyżuję nigdy planów wam
10
00:00:53,261 --> 00:00:55,930
Więc jeden za miłość, dwa za kasę, stary
11
00:00:56,014 --> 00:00:58,308
Trzy za Afrykę, cztery za mych braci
12
00:00:58,391 --> 00:01:00,769
Tych, którzy walczą do utraty tchu
13
00:01:00,852 --> 00:01:03,480
Mów, co chcesz
Sądzić może tylko Bóg
14
00:01:04,064 --> 00:01:06,858
Nagrywaj te wszystkie radiowozy, stary.
15
00:01:10,153 --> 00:01:14,032
Wszyscy widzieliśmy koncert Dr. Dre.
16
00:01:14,115 --> 00:01:17,118
Gość wszedł na scenę przez ekran,
17
00:01:17,202 --> 00:01:20,246
jak na obrazie…
18
00:01:20,330 --> 00:01:21,247
Trójwymiarowym.
19
00:01:21,331 --> 00:01:23,958
Jak na obrazie trójwymiarowym.
Jak z kosmosu.
20
00:01:25,502 --> 00:01:26,836
To futurystyczne.
21
00:01:26,920 --> 00:01:29,380
To, co widzieliśmy, zainspirowało nas.
22
00:01:29,464 --> 00:01:31,174
„Super, to jest to.
23
00:01:31,257 --> 00:01:33,301
Rapujmy, bo to jest na topie”.
24
00:01:33,384 --> 00:01:34,803
I tak to się zaczęło.
25
00:01:34,886 --> 00:01:35,804
Obczaj to.
26
00:01:38,139 --> 00:01:39,349
Oto nasza scena.
27
00:01:51,194 --> 00:01:54,823
Dla was i dla wszystkich tych,
co nie dali się pożreć rekinom.
28
00:01:55,990 --> 00:01:59,244
Dla tych, co przybyli
z drugiej strony kontynentu,
29
00:01:59,786 --> 00:02:02,580
co przeszli
nieudany transatlantycki przeszczep.
30
00:02:05,333 --> 00:02:08,086
Dla silnych z natury.
31
00:02:09,087 --> 00:02:10,296
To dla was.
32
00:02:13,758 --> 00:02:18,513
- Czy Racionais wykonują pracę społeczną?
- To jest nasza praca społeczna.
33
00:02:18,596 --> 00:02:22,100
Muzyka, która zmienia ludzkie postawy,
wchodzi w umysły.
34
00:02:22,183 --> 00:02:24,936
Raz, dwa, trzy, cztery!
35
00:02:27,272 --> 00:02:29,732
Raz, dwa, trzy, cztery!
36
00:02:52,505 --> 00:02:53,631
PUŁAPKA NA LUDZI W CAPÃO
37
00:02:53,715 --> 00:02:58,178
Najbardziej brutalny weekend w historii.
38
00:02:58,261 --> 00:03:02,098
NETFLIX — FILM DOKUMENTALNY
39
00:03:02,182 --> 00:03:08,188
Koniec z rasizmem! Natychmiast!
40
00:03:11,774 --> 00:03:15,778
Kiedy policjanci do niego podeszli,
nie prosili go o wyjaśnienie.
41
00:03:15,862 --> 00:03:17,989
Zabili go z karabinów maszynowych.
42
00:03:18,072 --> 00:03:23,703
W sąsiednim pokoju został zamordowany
we śnie 23-letni Wanderley,
43
00:03:23,786 --> 00:03:26,331
który według pani Ivandy był robotnikiem.
44
00:03:46,976 --> 00:03:48,353
Wtedy wróciłem większy.
45
00:03:54,067 --> 00:03:55,568
São Paulo, Brazylia.
46
00:03:57,070 --> 00:03:59,739
Tu Racionais MC’s.
47
00:04:08,206 --> 00:04:11,251
Capão Redondo, São Paulo, Brazylia.
48
00:04:12,543 --> 00:04:15,797
W latach 70. dzielnica Południe
była głównie wiejska.
49
00:04:15,880 --> 00:04:17,882
Było tam dużo koni, bydła,
50
00:04:17,966 --> 00:04:23,721
dróg gruntowych, płotów,
boisk do piłki nożnej, latawców, wiesz?
51
00:04:23,805 --> 00:04:25,765
Próbowałem sobie radzić.
52
00:04:26,516 --> 00:04:28,226
Donikąd nie zmierzałem.
53
00:04:28,309 --> 00:04:31,646
Taki, jaki byłem,
i tak niczego bym nie osiągnął.
54
00:04:31,729 --> 00:04:33,731
Bezmyślny. Kompletnie.
55
00:04:34,607 --> 00:04:36,317
Gotowy, by zostać złodziejem.
56
00:04:38,987 --> 00:04:41,990
Poszedłem do szkoły dla białych,
57
00:04:42,073 --> 00:04:44,867
więc śmiali się z moich włosów, moich ust.
58
00:04:44,951 --> 00:04:47,578
Mieli nawet
rasistowskie piosenki dla dzieci.
59
00:04:48,413 --> 00:04:52,667
Źle reagowałem na atak.
Byłem porywczy. Lała się krew.
60
00:04:52,750 --> 00:04:56,587
Bo moje serce Barabasza
Co za mocno kochało
61
00:04:56,671 --> 00:05:00,425
Otrzyma wyrok zaoczny
Bo prawo tak chciało
62
00:05:00,508 --> 00:05:03,720
Gdyby wiedzieli to, co ja wiedziałem
Nie kochaliby, ha!
63
00:05:03,803 --> 00:05:06,431
Nagrywanie muzyki
jako artysta czy piosenkarz
64
00:05:07,098 --> 00:05:09,809
wydawało mi się odległe
jak Saturn czy Jowisz.
65
00:05:10,310 --> 00:05:13,354
Wiedziałem, że w końcu nas usłyszą.
66
00:05:13,438 --> 00:05:14,647
Wiedziałem to.
67
00:05:15,148 --> 00:05:17,900
Miałem romantyczne
i naiwne podejście, w stylu:
68
00:05:17,984 --> 00:05:20,069
„Chcę, żeby usłyszeli mnie czarni.
69
00:05:20,987 --> 00:05:22,697
Potrzebuję tego.
70
00:05:24,032 --> 00:05:26,701
Potrzebuję trafić do ich serc”. Rozumiesz?
71
00:05:28,077 --> 00:05:29,704
Mieszkałem w strefie wojny.
72
00:05:29,787 --> 00:05:33,666
W najbardziej niebezpiecznej części
dzielnicy Południe.
73
00:05:33,750 --> 00:05:35,877
Moja ulica kończyła się wśród drzew.
74
00:05:36,711 --> 00:05:39,213
Codziennie znajdowano tam nowe ciała.
75
00:05:40,131 --> 00:05:46,429
Ale było tam boisko do piłki nożnej.
Nasz kontakt z ciałami stał się naturalny.
76
00:05:46,512 --> 00:05:51,017
Widziało się wisielca albo kogoś,
kogo zastrzelono, i leżał tam wiele dni.
77
00:05:53,061 --> 00:05:56,439
Tak właśnie wyglądały lata 80.
78
00:06:03,154 --> 00:06:06,699
Niełatwo jest uświadomić ludziom,
79
00:06:06,783 --> 00:06:10,495
co się faktycznie dzieje.
80
00:06:12,830 --> 00:06:15,375
Moja matka i matka Browna przyjaźniły się
81
00:06:15,458 --> 00:06:17,710
i obie chodziły do domu Seu Isaaca.
82
00:06:17,794 --> 00:06:23,966
Staliśmy się rodziną od dzieciństwa,
choć nie łączyły nas więzi krwi.
83
00:06:24,050 --> 00:06:26,469
Od tamtego czasu trzymaliśmy się razem.
84
00:06:27,136 --> 00:06:30,723
Pamiętam jak przez mgłę,
jak mieszkaliśmy w latach 70.
85
00:06:30,807 --> 00:06:32,642
na podwórzu rodziny Santa Rita.
86
00:06:32,725 --> 00:06:35,895
Ponieważ teren należał do Candomblé,
87
00:06:37,355 --> 00:06:39,607
rodzina udzielała ludziom schronienia.
88
00:06:39,690 --> 00:06:45,530
Po niedzielnych nabożeństwach
zaczynała się samba.
89
00:06:45,613 --> 00:06:48,366
Niedziele wypełniała samba i grillowanie.
90
00:06:48,449 --> 00:06:52,078
Dorastaliśmy przy dźwiękach muzyki.
91
00:07:01,963 --> 00:07:05,675
W latach 80. dzielnica Północ
była pełna niebezpiecznych miejsc.
92
00:07:05,758 --> 00:07:07,844
Ale one były w głębi dzielnicy.
93
00:07:07,927 --> 00:07:10,221
W Mazzei, gdzie mieszkałem,
94
00:07:10,304 --> 00:07:13,057
zdarzały się akty przemocy,
ale nie tak często.
95
00:07:13,141 --> 00:07:17,812
W tamtych czasach większość imprez
odbywała się w domach.
96
00:07:17,895 --> 00:07:19,856
Taka była kultura.
97
00:07:19,939 --> 00:07:22,483
Zawsze było gdzie pójść na imprezę.
98
00:07:29,073 --> 00:07:31,451
Jest takie poczucie braterstwa,
99
00:07:31,534 --> 00:07:35,246
które sięga 400, 500 lat wstecz.
100
00:07:35,329 --> 00:07:37,707
Byliśmy razem w poprzednich wcieleniach.
101
00:07:38,207 --> 00:07:41,919
Moja rodzina lubiła imprezować,
a mam dużą rodzinę.
102
00:07:42,003 --> 00:07:46,507
Mieszkałem w Vila Mazzei,
a mając 14 lat, zacząłem wychodzić z domu.
103
00:07:46,591 --> 00:07:50,887
To mnie ukształtowało.
Noszę to w sobie do dziś.
104
00:07:50,970 --> 00:07:54,557
W ten sposób poznałem muzykę,
105
00:07:54,640 --> 00:07:58,102
ulicę, świat, życie.
106
00:07:58,186 --> 00:08:00,229
Poznałem też KL Jaya w Mazzei.
107
00:08:00,771 --> 00:08:04,650
Zgromadził się tłum,
a KL Jay tańczył pośrodku.
108
00:08:04,734 --> 00:08:08,321
Miał nawet włosy jak Ray Parker,
w stylu Michaela Jacksona.
109
00:08:08,404 --> 00:08:10,490
Już wtedy był legendą.
110
00:08:10,573 --> 00:08:13,367
Tańcząc breakdance
Zawarliśmy pakt
111
00:08:13,451 --> 00:08:16,078
Kolejny duet z São Paulo
Chce podbić świat
112
00:08:16,162 --> 00:08:18,539
Pośród ciemności
I w wilgotną noc
113
00:08:18,623 --> 00:08:21,626
Wynaleźliśmy lek
Co ma trucizny moc
114
00:08:22,376 --> 00:08:26,005
Widzę to w oczach ludzi,
kiedy wychodzą z koncertu.
115
00:08:26,547 --> 00:08:31,928
Nasza misja to sprawić, że ludzie
poczują się lepiej, dodać im otuchy.
116
00:08:34,972 --> 00:08:36,933
To potęga, to misja.
117
00:08:37,016 --> 00:08:39,143
Jesteśmy tu, by wypełnić misję.
118
00:08:39,894 --> 00:08:41,145
Poprzez muzykę.
119
00:08:46,692 --> 00:08:49,695
Byliśmy świetni.
Pamiętasz film z domu tego białego?
120
00:08:50,530 --> 00:08:52,740
Edi Rock i ja jesteśmy z Północy.
121
00:08:52,823 --> 00:08:54,408
Brown i Blue – z Południa.
122
00:08:54,492 --> 00:08:56,077
Świetny beat.
123
00:08:56,160 --> 00:08:58,538
Jak dojeżdżałeś do centrum? Autobusem?
124
00:08:58,621 --> 00:09:01,999
- Nie było wtedy metra.
- Autobusem do Praça da Bandeira.
125
00:09:02,083 --> 00:09:03,709
Potem metro i znów autobus.
126
00:09:03,793 --> 00:09:06,879
Autobus do Praça da Bandeira,
potem metro do Santany…
127
00:09:06,963 --> 00:09:08,256
Odjazd był stąd.
128
00:09:08,839 --> 00:09:09,674
Capão.
129
00:09:10,216 --> 00:09:14,011
Wsiadaliśmy do autobusu
i jechaliśmy do centrum półtorej godziny.
130
00:09:14,095 --> 00:09:16,764
To była istna wyprawa,
niemal duchowa podróż.
131
00:09:16,847 --> 00:09:22,436
Wyjeżdżasz z biednej okolicy do miejsca,
gdzie świecą się wszystkie światła.
132
00:09:26,315 --> 00:09:30,653
Jechaliśmy do centrum
bez grosza przy duszy,
133
00:09:30,736 --> 00:09:34,615
często byliśmy głodni
i chcieliśmy jakby nasycić się światłami.
134
00:09:35,700 --> 00:09:37,076
I witrynami sklepowymi.
135
00:09:37,910 --> 00:09:39,704
Witrynami, ubraniami.
136
00:09:40,538 --> 00:09:45,209
Chodziliśmy do sklepów muzycznych,
żeby zobaczyć plakaty i okładki płyt.
137
00:09:46,335 --> 00:09:48,588
Albo trampki, które były w modzie.
138
00:09:48,671 --> 00:09:51,090
Stary, Galeria przypominała Harlem.
139
00:09:51,757 --> 00:09:54,051
Piosenki, zakłady fryzjerskie,
140
00:09:54,844 --> 00:09:55,970
sklepy muzyczne…
141
00:09:56,929 --> 00:10:02,602
I wszystkie gesty i rytuały
czarnej młodzieży.
142
00:10:02,685 --> 00:10:06,439
Naprawdę się z tym identyfikowaliśmy.
To był piękny widok.
143
00:10:09,108 --> 00:10:11,777
Do centrum jechaliśmy,
jakby to był Nowy Jork.
144
00:10:12,278 --> 00:10:15,823
Czarni z każdej dzielnicy:
z Północy, Zachodu, Wschodu.
145
00:10:17,450 --> 00:10:20,161
Zaczęliśmy chodzić na imprezy taneczne.
146
00:10:20,244 --> 00:10:23,539
Wyjeżdżaliśmy z Południa,
żeby iść na taką imprezę.
147
00:10:24,373 --> 00:10:26,125
Lubiłem brać w nich udział.
148
00:10:26,208 --> 00:10:30,046
Grali świetną muzykę,
wszędzie wokół byli czarni, było super.
149
00:10:30,963 --> 00:10:33,257
Założyliśmy własną ekipę.
150
00:10:34,008 --> 00:10:34,925
KL Jay i ja.
151
00:10:36,010 --> 00:10:38,596
Graliśmy u nas to, co grano na imprezach.
152
00:10:38,679 --> 00:10:41,015
Przenieśliśmy centrum do nas.
153
00:10:41,599 --> 00:10:45,895
Była taka tradycja,
by sprowadzać międzynarodowe zespoły.
154
00:10:45,978 --> 00:10:49,315
Gdy zobaczyłem,
jak wystąpił jeden z nich, Kool Moe Dee,
155
00:10:49,398 --> 00:10:51,859
pomyślałem: „My też możemy to zrobić”.
156
00:10:51,942 --> 00:10:56,781
Rymowaliśmy, a DJ coś skreczował.
157
00:10:56,864 --> 00:11:02,203
Muzykę rap, moją muzykę rap
zacząłem pisać w 1988, 1987 roku.
158
00:11:03,037 --> 00:11:04,288
Miałem 17 lat.
159
00:11:05,414 --> 00:11:08,834
Pracowałem w magazynie
przy alei Brigadeiro Luís Antônio.
160
00:11:08,918 --> 00:11:10,294
Rozładowywaliśmy towar.
161
00:11:11,045 --> 00:11:14,465
Kiedy ciężarówki się spóźniały, pisałem.
162
00:11:14,548 --> 00:11:16,342
Byłem gońcem
163
00:11:16,425 --> 00:11:19,970
i wysiadałem na São Bento,
żeby iść do pracy w firmie.
164
00:11:20,054 --> 00:11:21,972
Stamtąd pochodzi wiele nazwisk.
165
00:11:22,056 --> 00:11:27,103
Thaíde, DJ Hum,
MC Jack, Backspin, Os Gêmeos…
166
00:11:27,186 --> 00:11:31,774
São Bento było punktem spotkań
dla brazylijskich hip-hopowców.
167
00:11:32,358 --> 00:11:34,694
To miejsce miało wielką moc.
168
00:11:35,736 --> 00:11:38,114
Już za chwilę
169
00:11:38,197 --> 00:11:42,993
dwie godziny najlepszych brzmień
w São Paulo z ekipą Zimbabwe.
170
00:11:43,077 --> 00:11:46,497
Tak brzmi tłum.
171
00:11:47,623 --> 00:11:51,502
Byliśmy kiedyś w São Bento.
Przyszedł jakiś koleś i spytał:
172
00:11:51,585 --> 00:11:54,588
„Gdzie ci goście z Capão,
co niby umieją śpiewać?”.
173
00:11:54,672 --> 00:11:55,756
Mówię: „To ja!”.
174
00:11:58,968 --> 00:12:01,804
Zapytał, a ja wcale nie mówiłem,
że jestem super.
175
00:12:01,887 --> 00:12:06,100
„Będzie konkurs raperów.
Zapiszmy się, stary.
176
00:12:06,183 --> 00:12:08,269
Zapiszmy się, no”.
177
00:12:08,352 --> 00:12:11,021
„Jak się nazwiemy?”, „Coś wymyślimy”.
178
00:12:11,105 --> 00:12:14,024
Wymyśliliśmy nazwę B. B Boys
i się zapisaliśmy.
179
00:12:14,108 --> 00:12:16,736
Wykonaliśmy dwie piosenki i wygraliśmy.
180
00:12:17,236 --> 00:12:20,781
Cholera, po prostu się zapisaliśmy
i wygraliśmy!
181
00:12:20,865 --> 00:12:23,826
„B” kropka „B” Boys, czaisz? B. B Boys.
182
00:12:25,661 --> 00:12:28,581
Czyli „Źli Czarni Chłopcy”.
Czego się spodziewać?
183
00:12:29,081 --> 00:12:30,666
Mieliśmy po 17 lat.
184
00:12:31,792 --> 00:12:34,253
B. B Boys się zwiemy
My jesteśmy B. B Boys
185
00:12:34,336 --> 00:12:36,380
Hip-hop wykonujemy
Rap to nasz głos
186
00:12:36,464 --> 00:12:38,716
Wyszliśmy z podziemia
Kto by to zgadł?
187
00:12:38,799 --> 00:12:41,051
To nie getto w USA
To brazylijski świat
188
00:12:41,135 --> 00:12:43,053
Wszystko możliwe
Uciec nie ma jak
189
00:12:43,137 --> 00:12:45,347
Zabiję lub zginę
Nawet gdy powodu brak
190
00:12:45,431 --> 00:12:47,516
Wylądowaliśmy w Edifício Copan.
191
00:12:47,600 --> 00:12:52,062
Trafiliśmy tam, trwało nagranie,
a Edi Rock i KL Jay już tam byli.
192
00:12:53,314 --> 00:12:56,150
„Jak jest, DJ?”, dokładnie to pamiętam.
193
00:12:56,233 --> 00:12:59,361
Wzdrygnął się, o tak.
Byliśmy chuliganami z Południa.
194
00:13:00,821 --> 00:13:02,198
Kleber był dyskretny.
195
00:13:02,281 --> 00:13:04,408
„Jestem Edi…”. I dodał: „Rock”.
196
00:13:05,659 --> 00:13:08,871
„Jestem Edi…”,
a Kleber skreczował: „rock”.
197
00:13:09,747 --> 00:13:14,752
„To było zajebiste! Po prostu odlot.
Tak to się robi w Nowym Jorku, stary”.
198
00:13:15,461 --> 00:13:17,922
Zostaliśmy ich fanami.
199
00:13:19,340 --> 00:13:21,550
Jestem Edie Rock
I pokażę wam, że
200
00:13:21,634 --> 00:13:23,761
Rap to jest sztuka
Więc rapować chcę
201
00:13:23,844 --> 00:13:26,222
Zatem włączcie radio i posłuchajcie mnie
202
00:13:26,305 --> 00:13:28,849
Słuchajcie, co mówię
Spodoba wam to się
203
00:13:32,478 --> 00:13:35,272
Postanowiliśmy się połączyć:
204
00:13:35,898 --> 00:13:40,069
B. B Boys, Brown i Blue,
oraz Edi Night i KL Night,
205
00:13:40,694 --> 00:13:42,738
czyli Edi Rock i KL Jay.
206
00:13:42,822 --> 00:13:44,990
Zaczęliśmy się spotykać.
207
00:13:54,124 --> 00:13:59,338
Poznałem Miltona Salesa,
który był ważną częścią naszej historii.
208
00:13:59,421 --> 00:14:01,632
Był częścią…
209
00:14:03,050 --> 00:14:05,344
naszej prehistorii.
210
00:14:06,971 --> 00:14:08,347
Sprzed nazwy Racionais.
211
00:14:08,430 --> 00:14:14,770
Dzięki Miltonowi doszło do zapoznania się
KL Jaya, Ediego Rocka, Browna i Blue.
212
00:14:14,854 --> 00:14:18,190
Wtedy po raz pierwszy
usłyszałem swój głos na nagraniu.
213
00:14:18,274 --> 00:14:23,153
Był wielkim fanem Boba Marleya
i managerem zespołu reggae.
214
00:14:23,237 --> 00:14:27,908
I był pewien, że będziemy
brazylijską wersją Boba Marleya,
215
00:14:28,450 --> 00:14:30,703
opowiadającą o życiu naszych ludzi.
216
00:14:30,786 --> 00:14:35,457
Jeśli nie zgadzał się z naszymi poglądami
w którymś wersie, głośno o tym mówił.
217
00:14:36,417 --> 00:14:38,377
Kierował nas we właściwą stronę.
218
00:14:38,460 --> 00:14:43,507
„Mówcie o tym, bo to potrzebne,
a nikt o tym nie mówi.
219
00:14:43,591 --> 00:14:49,305
Macie poczucie rytmu i dobry beat.
Wykorzystajcie to, by bronić innych”.
220
00:14:50,764 --> 00:14:54,184
Nie miałem nawet ciepłej wody, stary.
221
00:14:54,268 --> 00:14:55,644
Jak tu bronić innych?
222
00:14:56,228 --> 00:14:58,606
Głupi rasiści, zostawcie nas w spokoju
223
00:14:58,689 --> 00:15:01,191
Bo nasze rodziny
Żyją w ciągłym znoju
224
00:15:01,275 --> 00:15:04,278
My to wiemy, one się boją
225
00:15:04,361 --> 00:15:06,989
Obojętności wobec tych
Co się nie obronią
226
00:15:07,072 --> 00:15:08,115
Przychodzą
227
00:15:08,198 --> 00:15:10,492
Mając władzę
I wieczne uprzedzenia
228
00:15:10,576 --> 00:15:13,037
A nasz dom się nagle staje
229
00:15:13,120 --> 00:15:15,998
Istnym piekłem
Gdzie nic się nie zmienia
230
00:15:16,081 --> 00:15:18,918
Jeśli my to obywatele
A oni są systemem
231
00:15:19,001 --> 00:15:21,503
To dezinformacja
Jest największym problemem
232
00:15:21,587 --> 00:15:24,798
Chcemy żyć w równości i w pokoju
233
00:15:26,842 --> 00:15:29,762
Głupi rasiści, zostawcie nas w spokoju
234
00:15:30,346 --> 00:15:34,683
Rap pomógł mi się wydostać z Capão.
Dostałem pracę daleko stamtąd.
235
00:15:34,767 --> 00:15:38,687
KL Jay mieszkał na Północy,
więc nocowaliśmy u niego.
236
00:15:38,771 --> 00:15:40,898
Inaczej może byśmy tam umarli.
237
00:15:42,566 --> 00:15:43,400
Rozumiesz?
238
00:15:43,901 --> 00:15:47,112
Capão nie miało wtedy nic do zaoferowania.
239
00:15:47,196 --> 00:15:50,783
Tylko błoto i śmierć od strzału.
240
00:15:51,283 --> 00:15:52,660
CMENTARZ S. LUÍS
241
00:16:03,337 --> 00:16:05,839
Brown i ja zaczęliśmy razem pracować.
242
00:16:05,923 --> 00:16:07,383
On był bezrobotny.
243
00:16:07,466 --> 00:16:12,346
Byłem gońcem w firmie w centrum miasta,
więc załatwiłem mu tam pracę.
244
00:16:12,429 --> 00:16:14,932
Zaczęliśmy się widywać codziennie.
245
00:16:16,767 --> 00:16:18,852
Dostaliśmy zaproszenie od Zimbabwe.
246
00:16:19,895 --> 00:16:22,398
Zaprosili Ediego Rocka
i ja też pojechałem.
247
00:16:22,481 --> 00:16:26,318
Zimbabwe mieli sieć klubów
na przedmieściach.
248
00:16:26,402 --> 00:16:28,570
Nazywaliśmy je czarnymi tańcami,
249
00:16:28,654 --> 00:16:32,866
bo 90% klienteli było czarnych.
250
00:16:32,950 --> 00:16:35,202
A może nawet 99%.
251
00:16:35,285 --> 00:16:39,289
Po jakimś czasie zaczęliśmy się rozwijać
i rozszerzać zasięg,
252
00:16:39,832 --> 00:16:44,128
aż zaczęliśmy potrzebować
wykonawców na żywo,
253
00:16:44,211 --> 00:16:45,587
bo takich nie mieliśmy.
254
00:16:45,671 --> 00:16:48,757
Musieliśmy ściągnąć Carlosa Zafégo,
który był z Rio,
255
00:16:48,841 --> 00:16:51,301
Bandę Black Rio, też z Rio,
256
00:16:51,385 --> 00:16:53,387
Tima Maię, również z Rio…
257
00:16:53,470 --> 00:16:58,308
Gdybyśmy mieli wytwórnię,
może moglibyśmy promować coś własnego.
258
00:16:58,392 --> 00:17:00,978
Chcieliśmy być brazylijską Motown.
259
00:17:01,478 --> 00:17:04,982
Tylko czarna muzyka, tylko czarni ludzie.
260
00:17:05,065 --> 00:17:07,651
Tworzyliśmy składankę Consciência Black.
261
00:17:07,735 --> 00:17:09,361
Miało na niej być kilku MC,
262
00:17:09,445 --> 00:17:12,406
a ci, którzy się wyróżnią,
mieli mieć własną LP.
263
00:17:12,489 --> 00:17:16,869
KL Jay przyniósł nagranie Jamesa Browna.
264
00:17:16,952 --> 00:17:22,291
Samplował niesamowity kawałek
Jamesa Browna, a ja do niego rapowałem.
265
00:17:22,374 --> 00:17:28,589
Kiedy rapowałem, każdy był pod wrażeniem.
„Zajebiście, bracie! Jak prosto z getta!”
266
00:17:28,672 --> 00:17:31,425
Taśma trafiła do gości z Zimbabwe
267
00:17:31,508 --> 00:17:33,594
i nawet nie wiedzieli, kto śpiewa.
268
00:17:33,677 --> 00:17:35,387
„Kto to śpiewa?”
269
00:17:35,471 --> 00:17:37,181
- „To tacy goście z…”
- „Kto?”
270
00:17:37,264 --> 00:17:41,894
To my, Racionais MC’s. Ice Blue,
Mano Brown, KL Jay i ja, Edi Rock
271
00:17:41,977 --> 00:17:43,479
Wszystko gra, Mano Brown?
272
00:17:43,562 --> 00:17:46,690
Niezbyt, stary
Kto przywróci do życia niewinne ofiary?
273
00:17:46,774 --> 00:17:50,110
I co? Komu zależy?
Życie toczy się dalej
274
00:17:50,694 --> 00:17:52,946
Społeczeństwo tylko trzaśnie drzwiami
275
00:17:53,030 --> 00:17:54,907
Co tam, Ice Blue?
Panika!
276
00:17:54,990 --> 00:17:56,533
PRZEMOC NA POŁUDNIU SÃO PAULO
277
00:17:56,617 --> 00:17:59,328
Więc kiedy ciemno się robi
278
00:17:59,411 --> 00:18:01,663
Tylko kto tu mieszka
Wie, o co chodzi
279
00:18:01,747 --> 00:18:04,041
Niewiedza wygrywa
Wiem to po prostu
280
00:18:04,124 --> 00:18:06,794
Jesteśmy tu sami
Nikt nie słucha naszego głosu
281
00:18:06,877 --> 00:18:08,712
Mamy argumenty
Pięścią mierzone
282
00:18:08,796 --> 00:18:11,173
I żadnego świadka po naszej stronie
283
00:18:11,256 --> 00:18:14,051
Lepiej uwierz w to
Prawdę przemilcza się
284
00:18:14,134 --> 00:18:16,345
Kto powie, jaka przyszłość czeka cię?
285
00:18:16,428 --> 00:18:19,139
„Pânico na Zona Sul”
oskarża straż obywatelską.
286
00:18:19,223 --> 00:18:21,975
Nikt o tym nie mówił,
choć każdy to wiedział.
287
00:18:22,059 --> 00:18:24,853
Ale „Pânico na Zona Sul”
jawnie ją potępiło.
288
00:18:25,437 --> 00:18:30,526
To jest, kurwa, odwaga.
I nazywanie rzeczy po imieniu.
289
00:18:30,609 --> 00:18:33,278
Mściciele, tak nazywają siebie sami
290
00:18:33,362 --> 00:18:36,073
A zabijają, poniżają
Miotają kulami
291
00:18:36,156 --> 00:18:38,200
A policja nie wykazuje woli
292
00:18:38,283 --> 00:18:41,245
Żeby sprawdzić, kto za tym stoi
293
00:18:41,328 --> 00:18:42,996
Bo przecież czemu pomóc mają
294
00:18:43,080 --> 00:18:46,083
Tym, których sami
Za przestępców uważają?
295
00:18:46,166 --> 00:18:48,710
I tak już się toczy historia ta
296
00:18:48,794 --> 00:18:51,171
A panika na Południu trwa
297
00:18:51,255 --> 00:18:57,553
Panika na Południu
298
00:19:00,848 --> 00:19:03,600
To był moment zwrotny.
299
00:19:05,060 --> 00:19:06,895
Jak Atomrówek.
300
00:19:06,979 --> 00:19:11,024
Małe i nieznane, ale mocne.
301
00:19:11,108 --> 00:19:12,860
Wzbudziliśmy zainteresowanie
302
00:19:13,902 --> 00:19:15,404
wielu ludzi.
303
00:19:24,037 --> 00:19:26,790
Więc w naturalny sposób połączyliśmy się.
304
00:19:26,874 --> 00:19:30,210
Dzieliliśmy to samo pragnienie,
305
00:19:30,294 --> 00:19:33,672
by tworzyć dla ludzi
muzykę z mocnym przekazem.
306
00:19:33,755 --> 00:19:37,050
Muzykę aktualną w tamtym czasie.
Dla getta, dla czarnych,
307
00:19:37,134 --> 00:19:40,971
dla prześladowanych, dla uciśnionych.
308
00:19:41,889 --> 00:19:46,226
Często czułem się winny,
że nie jestem z faweli.
309
00:19:46,310 --> 00:19:51,106
Dowiedziałem się, że Jorge Ben
też nie był, więc uznałem: „Jest OK”.
310
00:19:56,737 --> 00:19:59,698
To nasze!
311
00:20:01,742 --> 00:20:03,952
Południe jest nasze!
312
00:20:06,663 --> 00:20:08,624
Chodziliśmy do pani Marii,
313
00:20:08,707 --> 00:20:11,001
żeby ćwiczyć u Klebera.
314
00:20:11,084 --> 00:20:13,378
Pani Maria musiała nas znosić.
315
00:20:13,462 --> 00:20:15,964
Robiliśmy dużo hałasu każdego dnia.
316
00:20:18,008 --> 00:20:22,054
W Zimbabwe zaproponowano nam,
byśmy nagrali płytę LP.
317
00:20:22,554 --> 00:20:24,514
Wydanie albumu trwało zbyt długo.
318
00:20:24,598 --> 00:20:27,309
Kiedy wreszcie go wydano,
zespół był osłabiony.
319
00:20:27,893 --> 00:20:31,146
Mieliśmy występy,
ale nie wystarczało mi to,
320
00:20:31,230 --> 00:20:32,731
bo miałem dziecko,
321
00:20:32,814 --> 00:20:36,526
miałem dwóch braci, płaciłem czynsz.
322
00:20:36,610 --> 00:20:39,696
Odszedłem z pracy,
ale albumu wciąż nie wydano.
323
00:20:40,906 --> 00:20:41,740
Cholera.
324
00:20:42,658 --> 00:20:46,161
Nagrania nie było i nie było.
325
00:20:47,704 --> 00:20:52,000
Nic się nie działo.
Nie miałem pracy, nie miałem niczego.
326
00:20:52,084 --> 00:20:56,296
Aż pewnego dnia Serafim przychodzi,
trzymając Holocausto Urbano.
327
00:20:56,380 --> 00:20:57,589
I mówi: „Już jest”.
328
00:20:58,090 --> 00:21:03,220
Wszyscy się objęliśmy,
mówiąc: „Kurwa, wreszcie to wydali!”.
329
00:21:03,303 --> 00:21:06,098
Cholera, Holocausto Urbano
wreszcie jest wydane!
330
00:21:09,643 --> 00:21:12,271
Piosenki były jeszcze bardziej agresywne.
331
00:21:12,354 --> 00:21:16,275
To nie było naszym celem,
ale czasem okoliczności do tego zmuszają.
332
00:21:16,358 --> 00:21:19,444
To był krzyk, który utknął nam w gardłach.
333
00:21:19,528 --> 00:21:22,364
Powiem wam, dlaczego świat taki jest
334
00:21:22,447 --> 00:21:24,825
Mogłoby być lepiej, ale jest bardzo źle
335
00:21:24,908 --> 00:21:27,661
Ciężkie czasy, ciężko żyje się
336
00:21:27,744 --> 00:21:29,204
Pytamy o powód
337
00:21:29,288 --> 00:21:31,248
Ale kto to wie
Ciężkie
338
00:21:32,207 --> 00:21:33,292
Ciężkie czasy
339
00:21:35,377 --> 00:21:36,378
KL Jay!
340
00:21:37,462 --> 00:21:38,338
Ciężkie czasy…
341
00:21:38,422 --> 00:21:43,719
Zaczęły się dziać różne rzeczy.
Brown poślubił moją kuzynkę Eliane.
342
00:21:48,015 --> 00:21:52,936
Było przyjęcie z okazji wydania płyty
i wracaliśmy autobusem.
343
00:21:53,520 --> 00:21:56,398
Jechaliśmy przez Largo 13 de Maio
344
00:21:56,898 --> 00:22:00,610
i wszyscy bardzo się cieszyli. Bardzo.
345
00:22:00,694 --> 00:22:04,531
Wyszliśmy, nie płacąc za przejazd.
Więc po prostu zaczęliśmy iść.
346
00:22:05,449 --> 00:22:07,159
Kierowca za nami krzyczał.
347
00:22:07,659 --> 00:22:09,119
A my odeszliśmy w ciszy.
348
00:22:09,202 --> 00:22:11,705
Uszliśmy daleko,
aż zatrzymała nas policja.
349
00:22:11,788 --> 00:22:14,291
Kierowca ich wezwał i szybko przybiegli.
350
00:22:14,791 --> 00:22:19,004
Postawili nas twarzami do ściany.
I spuścili nam łomot.
351
00:22:19,087 --> 00:22:21,631
Mocno oberwali.
352
00:22:21,715 --> 00:22:23,884
Zwłaszcza Blue i Brown.
353
00:22:23,967 --> 00:22:29,765
Policjant kazał Brownowi kucać
twarzą do ściany,
354
00:22:29,848 --> 00:22:35,103
a potem bił go między nogami,
pięściami od dołu.
355
00:22:36,938 --> 00:22:40,442
Ręce miałem skute za plecami.
356
00:22:40,525 --> 00:22:41,485
Miałem kajdanki.
357
00:22:43,528 --> 00:22:46,490
Potem policjant powiedział:
358
00:22:47,115 --> 00:22:51,495
„Jesteście aresztowani.
A panie mogą iść do domu”.
359
00:22:51,578 --> 00:22:53,246
Odpowiedziałam: „Nie idę”.
360
00:22:53,330 --> 00:22:59,044
Jestem całkowicie pewna,
że gdybym poszła, zostaliby zamordowani.
361
00:22:59,127 --> 00:23:03,882
To było wstrząsające.
Wszyscy byli zbulwersowani.
362
00:23:03,965 --> 00:23:08,220
Wydajesz płytę,
a w drodze do domu zostajesz pobity.
363
00:23:08,303 --> 00:23:13,266
Nasze teksty już mówiły o protestach
i problemach miejskich.
364
00:23:13,350 --> 00:23:17,312
To był opór i konfrontacja
365
00:23:17,396 --> 00:23:23,985
wobec ucisku i represji, jakie trwają
nawet po ustaniu dyktatury.
366
00:23:29,157 --> 00:23:32,619
Lata 80. były straszne
dla czarnych w Brazylii.
367
00:23:32,702 --> 00:23:37,457
W LATACH 70.-80. BIAŁA POPULACJA
SPADŁA Z 61% DO 55%
368
00:23:37,541 --> 00:23:41,420
W CIĄGU DZIESIĘCIU LAT CZARNA POPULACJA
WZROSŁA OD 28% DO 38%
369
00:23:41,503 --> 00:23:45,549
JEŚLI TA TENDENCJA SIĘ UTRZYMA,
PRZED ROKIEM 2000 CZARNYCH BĘDZIE 60%
370
00:23:45,632 --> 00:23:50,971
I MOGĄ ONI RZĄDZIĆ W BRAZYLII,
ZAJMUJĄC NAJWAŻNIEJSZE STANOWISKA
371
00:23:51,054 --> 00:23:52,889
KONIECZNA JEST KONTROLA URODZEŃ
372
00:23:52,973 --> 00:23:55,016
To szaleństwo, prawda?
373
00:23:55,767 --> 00:23:58,103
Facet wydaje oświadczenie,
374
00:23:58,186 --> 00:24:04,109
że czarne kobiety nie mogą mieć dzieci,
żebyśmy nie stanowili większości.
375
00:24:04,192 --> 00:24:06,361
I nie przejęli władzy.
376
00:24:06,445 --> 00:24:08,822
KONTROLA DZIETNOŚCI U CZARNYCH
377
00:24:08,905 --> 00:24:10,824
To była ówczesna eksterminacja.
378
00:24:11,408 --> 00:24:15,120
Zrodziła się nowa demokracja,
choć tak naprawdę jej nie było.
379
00:24:15,203 --> 00:24:20,041
Zrodziła się
między twardą pięścią militaryzmu
380
00:24:20,542 --> 00:24:22,335
a kryzysem gospodarczym.
381
00:24:25,464 --> 00:24:29,968
W Brazylii panuje taki typ rasizmu,
który zostawia w czarnych pustkę.
382
00:24:30,051 --> 00:24:31,678
Nie czują nawet nienawiści.
383
00:24:31,761 --> 00:24:35,974
A nienawiść może się przydać
podczas wojny, prawda?
384
00:24:36,057 --> 00:24:39,436
Czuć nienawiść to jedno,
a nie czuć nic to co innego.
385
00:24:40,395 --> 00:24:45,442
Gdy zaczęliśmy ambitnie podchodzić
do rapu, połączyliśmy się z Public Enemy,
386
00:24:45,525 --> 00:24:48,987
chociaż nie wiedzieliśmy o ich istnieniu.
387
00:24:49,613 --> 00:24:50,489
Czaisz?
388
00:24:52,908 --> 00:24:54,868
Chcę być tam, gdzie oni,
389
00:24:54,951 --> 00:24:57,204
choćby z daleka, choćby tylko myślami.
390
00:24:57,787 --> 00:25:01,625
Zaczęły się pojawiać takie nazwiska
jak Malcolm X i inni.
391
00:25:01,708 --> 00:25:05,962
Chcieliśmy wiedzieć więcej.
Poszedłem na spotkanie ruchu Czarna Siła.
392
00:25:06,046 --> 00:25:09,174
A potem inni raperzy
też zaczęli przychodzić.
393
00:25:10,050 --> 00:25:12,802
Musieliśmy połączyć dwie rzeczywistości,
394
00:25:12,886 --> 00:25:15,639
które były powiązane, ale istniały osobno.
395
00:25:15,722 --> 00:25:19,100
Zorganizowany ruch czarnych,
396
00:25:19,184 --> 00:25:22,062
gromadzący wykształconych,
świadomych czarnych,
397
00:25:22,145 --> 00:25:26,107
którzy nie mieli kontaktu
z czarną nieświadomą młodzieżą.
398
00:25:26,191 --> 00:25:30,070
Racionais mogli trafić do tej młodzieży.
399
00:25:30,153 --> 00:25:32,030
Wtedy wszystko się rozkręciło.
400
00:25:32,864 --> 00:25:38,161
Miał się odbyć marsz
gromadzący wszystkich czarnych
401
00:25:38,245 --> 00:25:42,249
i poszła plotka,
że mieli przyjść też skinheadzi
402
00:25:42,332 --> 00:25:43,625
i wszystkich pobić.
403
00:25:43,708 --> 00:25:47,462
Byliśmy w Geledés
i wszyscy bardzo się bali.
404
00:25:48,588 --> 00:25:50,632
„Niedobrze, trzeba to odwołać…”.
405
00:25:50,715 --> 00:25:51,633
„Co?”
406
00:25:53,677 --> 00:25:56,888
„Chwila. Idziemy na dzielnię
i zaraz wrócimy”.
407
00:25:56,972 --> 00:26:01,101
Wróciliśmy z bronią i powiedzieliśmy:
„Zaczynajmy ten marsz, idziemy.
408
00:26:01,726 --> 00:26:05,438
Zobaczymy, czy ci łysole
odważą się przyjść. Damy im popalić”.
409
00:26:05,522 --> 00:26:09,401
Zjednoczyły się dwie rodziny:
polityczny czarny ruch
410
00:26:09,484 --> 00:26:11,653
i nowe dzieciaki, które śpiewały.
411
00:26:13,196 --> 00:26:15,073
Małostkowi
412
00:26:15,574 --> 00:26:18,243
Nie słuchacie mnie
Zrozumieć mnie nie chcecie
413
00:26:18,326 --> 00:26:21,955
Próbuję was ostrzec
A widzicie we mnie głupiego
414
00:26:22,038 --> 00:26:24,958
Prymitywnego
I agresywnego
415
00:26:25,750 --> 00:26:28,378
Gramy znaczonymi kartami
416
00:26:28,461 --> 00:26:34,134
Tylko dwa wyjścia z tej matni
Wybrać świadomość lub utonąć w apatii
417
00:26:34,217 --> 00:26:36,219
Sam wybieraj
O jedno życie mniej
418
00:26:36,303 --> 00:26:40,015
Bądź szczery i czysty
Świadomym być chciej
419
00:26:40,098 --> 00:26:43,143
Albo pozostań w niewiedzy swej
420
00:26:44,352 --> 00:26:45,437
WYBIERZ SWĄ DROGĘ
421
00:26:45,520 --> 00:26:46,605
W niewiedzy swej
422
00:26:46,688 --> 00:26:49,649
W niewiedzy swej
O jedno życie mniej
423
00:26:50,483 --> 00:26:52,944
O jedno życie mniej
Wybierz swą drogę
424
00:26:55,614 --> 00:26:59,159
Nie wiedzieliśmy nawet,
jaka będzie przyszłość Racionais,
425
00:26:59,242 --> 00:27:02,203
w którą stronę zmierzała wojna
ani kto był wrogiem.
426
00:27:02,287 --> 00:27:03,913
To mógł być każdy.
427
00:27:03,997 --> 00:27:06,458
Własna niewiedza też była naszym wrogiem.
428
00:27:06,541 --> 00:27:10,420
Nieznajomość sprawy, brak doświadczenia.
Wszystko było nam wrogie.
429
00:27:10,503 --> 00:27:12,547
Biorąc to wszystko pod uwagę,
430
00:27:12,631 --> 00:27:15,216
to niewiarygodne, ile osiągnęliśmy.
431
00:27:15,300 --> 00:27:18,762
Orisze musiały maczać w tym palce, stary.
432
00:27:18,845 --> 00:27:20,972
Sami nie byliśmy aż tak mądrzy.
433
00:27:21,806 --> 00:27:22,682
Naprawdę.
434
00:27:24,142 --> 00:27:25,352
Te zdjęcia.
435
00:27:41,159 --> 00:27:43,536
Proszę. To ten sam funkowy kawałek…
436
00:27:46,956 --> 00:27:48,416
To było w Zimbabwe.
437
00:27:49,292 --> 00:27:50,752
To było w Zimbabwe.
438
00:27:51,544 --> 00:27:52,962
- Serio?
- Tak.
439
00:27:58,343 --> 00:28:02,806
Uwielbialiśmy wtedy palić jointa
w samochodzie, słuchając Jorge Bena.
440
00:28:04,391 --> 00:28:08,186
Chciałem być jak on,
chciałem tak śpiewać, wiesz?
441
00:28:08,269 --> 00:28:12,232
Myślałem o swoim domu,
słuchając jego muzyki.
442
00:28:15,068 --> 00:28:20,573
Nie jest łatwo połączyć ideę polityczną
443
00:28:21,282 --> 00:28:22,659
z tanecznym beatem.
444
00:28:22,742 --> 00:28:25,662
My tego jeszcze nie umieliśmy.
445
00:28:27,706 --> 00:28:29,541
Jego słownictwo było niezwykłe.
446
00:28:29,624 --> 00:28:31,835
I niezwykle rytmiczne.
447
00:28:33,420 --> 00:28:37,507
Wyłapałem jedną ścieżkę,
pomiędzy brzmieniami, w stylu:
448
00:28:38,007 --> 00:28:41,553
„Carol, Carolina”.
449
00:28:41,636 --> 00:28:46,224
Powiedziałem: „To zajebiste!
To arabski wokal. Z Afryki!”.
450
00:28:47,517 --> 00:28:50,562
To takie piosenki miałem w głowie,
451
00:28:51,396 --> 00:28:55,483
kiedy tworzyłem Raio X do Brasil.
452
00:28:56,985 --> 00:29:01,573
Rok 1993
Wróciliśmy, kurwa
453
00:29:01,656 --> 00:29:02,741
Racionais
454
00:29:03,241 --> 00:29:06,327
Korzystamy aż do przesady
Z wolności słowa
455
00:29:07,412 --> 00:29:08,872
Jednego z niewielu praw
456
00:29:08,955 --> 00:29:11,374
Jakie czarna młodzież
Wciąż w tym kraju ma
457
00:29:12,834 --> 00:29:16,004
Wkraczacie w świat informacji
458
00:29:16,504 --> 00:29:20,175
Samoświadomości, potępienia i zabawy
459
00:29:20,675 --> 00:29:22,552
To jest promień X z Brazylii
460
00:29:23,052 --> 00:29:24,262
Witajcie
461
00:29:30,226 --> 00:29:31,352
KL Jay!
462
00:29:32,896 --> 00:29:34,230
Daj z siebie wszystko!
463
00:29:51,372 --> 00:29:54,876
KL Jay, wściekły pies z Północy.
464
00:29:54,959 --> 00:29:55,794
Elo!
465
00:29:57,545 --> 00:29:59,005
Chcecie coś zobaczyć?
466
00:30:00,840 --> 00:30:02,550
Jak tam, Południe?
467
00:30:09,516 --> 00:30:10,558
Wszystko gra?
468
00:30:11,643 --> 00:30:13,311
Północ, jestem z wami.
469
00:30:13,394 --> 00:30:15,021
Wschód, jestem z wami.
470
00:30:15,104 --> 00:30:16,606
Zachód, jestem z wami.
471
00:30:16,689 --> 00:30:18,107
Jestem za pokojem
472
00:30:18,191 --> 00:30:20,902
we wszystkich biednych wspólnotach
na Południu!
473
00:30:25,198 --> 00:30:27,116
Weekend w parku
474
00:30:31,329 --> 00:30:34,165
Nadszedł weekend
Wszyscy chcemy bawić się
475
00:30:34,249 --> 00:30:36,459
Przyszło lato, wszędzie radość jest
476
00:30:36,543 --> 00:30:39,170
Styczeń w São Paulo, Południe
477
00:30:39,254 --> 00:30:41,631
Każdy odpoczywa
Niebo nad nami cudne
478
00:30:41,714 --> 00:30:43,508
Chcę się cieszyć słońcem
479
00:30:43,591 --> 00:30:46,052
Z kumplami, swobodnie
Pograć sobie w kosza
480
00:30:46,135 --> 00:30:47,720
O problemach zapomnieć
481
00:30:47,804 --> 00:30:50,181
Do mej dzielni mam jeszcze godzinę
482
00:30:50,265 --> 00:30:52,892
Wkrótce zobaczę przyjaciół i rodzinę
483
00:30:52,976 --> 00:30:55,103
Jedno, dwa, trzy auta na chodniku
484
00:30:55,186 --> 00:30:57,689
Szczęśliwi chłopcy, forsy mają bez liku
485
00:30:57,772 --> 00:31:00,358
W otwartych garażach bryki swe myją
486
00:31:00,441 --> 00:31:02,944
Wodę marnują i ogólnie żyją chwilą
487
00:31:03,945 --> 00:31:05,238
Spójrz na nich tylko
488
00:31:05,321 --> 00:31:07,866
Ich lodziarnie i kina
Podgrzewane baseny
489
00:31:07,949 --> 00:31:10,618
Bogaty chłopak i dziewczyna
490
00:31:11,286 --> 00:31:13,413
Niech ta suka w swym basenie utonie
491
00:31:14,247 --> 00:31:16,708
Widzę gokarty po tamtej stronie
492
00:31:16,791 --> 00:31:19,502
Takie, jak w telewizji pokazywali
493
00:31:19,586 --> 00:31:22,005
Tam jest modny klub
494
00:31:22,088 --> 00:31:24,716
A czarny dzieciak z oddali
Na wszystko patrzy
495
00:31:24,799 --> 00:31:27,427
Nawet nie pamięta
Że ma kasę zanieść ojcu
496
00:31:27,510 --> 00:31:30,096
Co po barach się pałęta
497
00:31:30,179 --> 00:31:32,765
Zapomniał o wczoraj
O dzisiaj i o jutrze
498
00:31:32,849 --> 00:31:35,059
Marzy o bogactwie, stojąc przy murze
499
00:31:35,143 --> 00:31:37,103
A na dzielni wciąż pełno uciechy
500
00:31:37,186 --> 00:31:39,731
Już prawie południe, euforyczne uśmiechy
501
00:31:39,814 --> 00:31:42,317
Tam z braćmi i z ziomkami mieszkamy
502
00:31:42,400 --> 00:31:45,028
I wszyscy prawie tak samo wyglądamy
503
00:31:45,111 --> 00:31:47,363
Tu mam szacun, każdy powie ci to samo
504
00:31:47,447 --> 00:31:50,366
Ludzie tańczą sambę
Od dziesiątej rano
505
00:31:50,450 --> 00:31:53,202
Słuchaj beatu
Niech to brzmienie cię uderzy
506
00:31:53,286 --> 00:31:55,204
Co nawijasz, Mano Brown?
507
00:31:55,288 --> 00:31:56,748
Po kolei, kto mi wierzy?
508
00:31:56,831 --> 00:31:58,833
Numer jeden wśród biednej ludności
509
00:31:58,917 --> 00:32:01,711
Społeczność Południa ma wiele godności
510
00:32:01,794 --> 00:32:04,172
Na schodach leży ciało
Idzie starsza pani
511
00:32:04,255 --> 00:32:06,716
Policja! Śmierć! Policja! O rany!
512
00:32:06,799 --> 00:32:12,013
Czarni i biedni ludzie
Naprawdę utożsamiali się z tą piosenką.
513
00:32:12,096 --> 00:32:13,723
To była wielka rewolucja.
514
00:32:15,600 --> 00:32:16,726
Usłyszano o nas.
515
00:32:29,781 --> 00:32:32,325
Pierwszą przeszkodą
było dotrzeć do naszych.
516
00:32:32,408 --> 00:32:34,327
Wcześniej nie mogliśmy.
517
00:32:34,410 --> 00:32:38,331
Kto się interesował takimi ideami?
„Voz Ativa”, „Negro Limitado”?
518
00:32:38,414 --> 00:32:42,210
Jacyś studenci, nauczyciele.
519
00:32:43,419 --> 00:32:46,714
Jacyś specjaliści. Ciągle tylko „jacyś”.
520
00:32:46,798 --> 00:32:49,717
Gdy wydaliśmy „Homem na Estrada”,
przebiliśmy się.
521
00:32:55,014 --> 00:32:56,557
Kto wszystkim rządzi?
522
00:32:56,641 --> 00:32:57,642
Bogaci.
523
00:32:57,725 --> 00:32:59,686
Kto skazuje? Bogaci.
524
00:32:59,769 --> 00:33:01,020
Kto stanowi prawo?
525
00:33:01,104 --> 00:33:02,063
Bogaci.
526
00:33:02,146 --> 00:33:04,857
Nigdy nie widziałem,
by bogaty złodziej umarł.
527
00:33:05,358 --> 00:33:09,028
Wielu z moich ziomków nie dożyło 23 lat.
528
00:33:09,112 --> 00:33:11,823
Albo są w więzieniu, albo nie żyją.
529
00:33:11,906 --> 00:33:17,370
Każdy może żyć w pokoju
i mieć wszystko zgodnie z prawem.
530
00:33:17,453 --> 00:33:20,873
Ale są ludzie,
którzy myślą, że mogą wam tego odmówić,
531
00:33:20,957 --> 00:33:23,584
bo uważają was za gorszych.
532
00:33:24,335 --> 00:33:27,338
Każdy tu obecny może być tym, kim chce.
533
00:33:27,422 --> 00:33:30,341
Radnym, kongresmenem,
nauczycielem, prawnikiem,
534
00:33:30,425 --> 00:33:33,428
piłkarzem, wykonawcą samby, raperem.
535
00:33:35,847 --> 00:33:38,808
Człowiek na ulicy zaczyna nowe życie
536
00:33:38,891 --> 00:33:42,311
Swój cel odnajduje, wolność odzyskuje
537
00:33:42,395 --> 00:33:44,647
Którą mu zabrano, ograniczano
538
00:33:44,731 --> 00:33:47,567
Chce sam sobie udowodnić
Że zmienił się na dobre
539
00:33:47,650 --> 00:33:51,029
Że znowu wie, kim jest
I że żyć w pokoju chce
540
00:33:51,112 --> 00:33:52,572
Bez oglądania się
541
00:33:52,655 --> 00:33:54,741
Że przestępstwom mówi: „nie”
542
00:33:54,824 --> 00:33:57,869
Bo jego dzieciństwo nie było kolorowe
543
00:33:57,952 --> 00:34:01,164
Z poprawczaka ma wspomnienia niewesołe
544
00:34:01,247 --> 00:34:04,000
Tak, wreszcie zarobił
W końcu się wzbogacił
545
00:34:04,083 --> 00:34:07,086
W pogoni za tym zginęło wielu jego braci
546
00:34:07,170 --> 00:34:10,173
Lecz powiedz mi
Kto by nie czuł desperacji
547
00:34:10,256 --> 00:34:13,468
Gdy jego dzieci znów idą spać bez kolacji
548
00:34:13,551 --> 00:34:16,387
W miejscu, gdzie jedyną atrakcją jest bar
549
00:34:16,471 --> 00:34:19,849
I Candomblé, co błogosławi nam
550
00:34:19,932 --> 00:34:23,227
Tu historia ta się toczy
Bez żadnej tajemnicy
551
00:34:24,395 --> 00:34:26,064
Człowiek na ulicy
552
00:34:27,273 --> 00:34:29,650
Wtedy trafiłem do serc Brazylijczyków.
553
00:34:29,734 --> 00:34:31,652
Do ich dusz.
554
00:34:31,736 --> 00:34:35,364
Jak mówić w Brazylii
o czarnych, białych, biednych i bogatych?
555
00:34:35,448 --> 00:34:36,824
Nie pochodzą z Bronxu.
556
00:34:37,450 --> 00:34:41,287
Nie widzieli łazienek tylko dla białych
i tylko dla czarnych.
557
00:34:41,370 --> 00:34:45,291
To inna perspektywa,
inna wrażliwość, rozumiesz?
558
00:34:45,374 --> 00:34:48,127
Ta piosenka była jak eksplozja.
559
00:34:48,211 --> 00:34:52,006
Na dziesięć samochodów
z ośmiu słychać było „Homem na Estrada”.
560
00:34:52,090 --> 00:34:53,216
Mój Boże…
561
00:34:53,299 --> 00:34:58,012
Zaczęli ją puszczać na stacjach radiowych,
które nigdy nie grały czarnej muzyki
562
00:34:58,096 --> 00:35:00,139
ani czarnej muzyki klubowej.
563
00:35:00,223 --> 00:35:03,392
Puszczano ją w całej Brazylii.
564
00:35:03,476 --> 00:35:06,145
Każdy się cieszył,
że piosenka jest popularna.
565
00:35:06,229 --> 00:35:07,772
LP się sprzedawały.
566
00:35:07,855 --> 00:35:10,817
„Muszę z tobą pogadać”, powiedział Brown.
567
00:35:10,900 --> 00:35:14,946
„Serafa, słuchaj. Naprawdę mi smutno.
568
00:35:15,780 --> 00:35:19,367
Co to za ściema, Serafa? Co jest, kurde?
569
00:35:19,450 --> 00:35:21,702
Wszędzie leci mój kawałek.
570
00:35:21,786 --> 00:35:28,584
Na stacjach dla bogaczy,
nawet na stacjach religijnych.
571
00:35:28,668 --> 00:35:31,254
Nie po to go napisałem, żeby był wszędzie.
572
00:35:31,337 --> 00:35:35,007
Czemu wszyscy go grają?
Powiedz im, żeby go zdjęli z anteny”.
573
00:35:35,091 --> 00:35:39,595
„Nie mam takiej władzy.
Jak mam to zrobić?”
574
00:35:39,679 --> 00:35:42,723
Zabierają ci wolność
Rodzinę i zasady
575
00:35:42,807 --> 00:35:45,560
Nawet jak już wyjdziesz z więzienia, stary
576
00:35:45,643 --> 00:35:48,521
Za byłego więźnia
Zawsze będą cię mieli
577
00:35:48,604 --> 00:35:50,398
Nie ufam policji…
578
00:35:50,481 --> 00:35:51,524
Jebać skurwieli!
579
00:35:51,607 --> 00:35:56,195
Kiedy Racionais zdobyli sławę
dzięki piosence „Homem na Estrada”,
580
00:35:56,279 --> 00:36:00,616
hasło: „Nie ufam policji, jebać skurwieli”
zapadło ludziom w pamięć.
581
00:36:00,700 --> 00:36:03,911
Policja na to: „Co? Kim są ci goście?”.
582
00:36:03,995 --> 00:36:06,289
I zaczęli nas prześladować.
583
00:36:06,372 --> 00:36:08,541
Nagraliśmy ten wers,
584
00:36:09,083 --> 00:36:13,045
a na koncertach go śpiewaliśmy.
585
00:36:13,129 --> 00:36:15,381
Publiczność ją powtarzała.
586
00:36:15,464 --> 00:36:19,760
50 tysięcy ludzi,
100 tysięcy ludzi ją powtarzało.
587
00:36:20,678 --> 00:36:25,224
Podczas koncertu w Anhangabaú
policja zajmowała się ochroną.
588
00:36:26,726 --> 00:36:30,730
Tłum śpiewał: „Nie ufam policji,
jebać skurwieli”. I co się stało?
589
00:36:31,772 --> 00:36:33,566
Koncert się, kurwa, skończył.
590
00:36:33,649 --> 00:36:36,027
Policja go zakończyła.
591
00:36:36,527 --> 00:36:40,448
Każdy policjant marzył,
żeby zaszkodzić Racionais.
592
00:36:41,908 --> 00:36:46,204
Wszystkie posterunki w okolicy
były w pogotowiu, kiedy miałem śpiewać.
593
00:36:46,704 --> 00:36:49,749
Mówili: „Każdy może tu śpiewać,
tylko nie oni.
594
00:36:49,832 --> 00:36:51,918
Nie wpuszczę ich na mój rejon”.
595
00:36:52,668 --> 00:36:55,546
Wtedy to była dla policjantów
kwestia honoru.
596
00:36:55,630 --> 00:36:57,965
„Każdy może tu być, tylko nie oni”.
597
00:36:58,466 --> 00:37:00,968
Było ryzyko, że wracając,
dostaniemy kulkę.
598
00:37:05,640 --> 00:37:08,184
Byłam w kuchni, kiedy zadzwonił telefon.
599
00:37:08,726 --> 00:37:11,687
„Powiedz swojemu synowi,
600
00:37:12,355 --> 00:37:14,065
że go zabijemy.
601
00:37:15,691 --> 00:37:18,569
Przestanie oczerniać policję.
602
00:37:18,653 --> 00:37:21,322
Myślą, że są tacy świetni”.
603
00:37:21,405 --> 00:37:24,951
A ja na to: „Zanim go zabijecie,
przyjdźcie i zabijcie mnie”.
604
00:37:25,743 --> 00:37:28,955
Moim przewodnikiem duchowym
jest Ogum-de-Lei.
605
00:37:29,497 --> 00:37:31,123
On nad nami czuwa.
606
00:37:32,291 --> 00:37:34,126
Ana zawsze im towarzyszyła.
607
00:37:35,795 --> 00:37:38,714
Ona też jest moją przyjaciółką…
608
00:37:38,798 --> 00:37:40,174
Gdzie jest…?
609
00:37:41,259 --> 00:37:43,761
Wszędzie towarzyszyła synowi.
610
00:37:43,844 --> 00:37:46,681
Wszędzie z nimi podróżowała.
611
00:37:47,473 --> 00:37:48,766
Idź stąd!
612
00:37:51,352 --> 00:37:55,231
Była mu bliska, bardzo bliska.
613
00:37:55,773 --> 00:37:57,275
Mieli tylko siebie.
614
00:37:57,358 --> 00:38:00,945
Za wszystkim nadążała,
znała nawet wszystkie teksty.
615
00:38:01,028 --> 00:38:02,154
Elo, Blue.
616
00:38:02,863 --> 00:38:06,575
Skoro idziemy na komisariat,
617
00:38:06,659 --> 00:38:09,704
bo wiecie, że musimy tam iść,
nie unikniemy tego.
618
00:38:10,579 --> 00:38:12,081
Taki jest system.
619
00:38:12,707 --> 00:38:16,335
Chcemy widzieć naszych ludzi
620
00:38:16,419 --> 00:38:19,505
z dala od alkoholu, z dala od koki,
621
00:38:20,256 --> 00:38:22,800
z dala od cracku, z dala od przestępstw.
622
00:38:23,342 --> 00:38:27,221
Ale niektórzy chcieliby,
żebyśmy utonęli w problemach i umarli.
623
00:38:27,305 --> 00:38:28,139
Serio.
624
00:38:28,222 --> 00:38:31,183
Bogaci mają coraz więcej władzy,
a nasi obrywają.
625
00:38:31,267 --> 00:38:34,770
Serio. A gdy mówisz,
że tego nie chcesz, jesteś groźny.
626
00:38:34,854 --> 00:38:35,688
TRZECI REJON
627
00:38:35,771 --> 00:38:40,818
Kiedy określisz, po której jesteś stronie,
natychmiast następuje konfrontacja.
628
00:38:42,194 --> 00:38:45,406
Wszystko, co mówiliśmy,
było dla nich nie do przyjęcia.
629
00:38:45,489 --> 00:38:50,411
Zachowywaliśmy się dokładnie tak,
jak tego nie chcieli.
630
00:38:50,494 --> 00:38:52,330
Możecie stąd wyjść?
631
00:38:52,830 --> 00:38:54,749
Zaczęło się prześladowanie.
632
00:38:55,541 --> 00:38:59,712
Kiedy dotarliśmy na komisariat,
policjant był przerażony.
633
00:38:59,795 --> 00:39:04,050
„Kto jest za to odpowiedzialny?
Który funkcjonariusz nadzoruje tę sprawę?
634
00:39:04,884 --> 00:39:07,261
Narobiliście mi tutaj kłopotu.
635
00:39:07,345 --> 00:39:10,348
Trzech prawników, jeden senator,
636
00:39:10,431 --> 00:39:13,392
dwóch kongresmenów i burmistrz
do mnie dzwonią”.
637
00:39:13,476 --> 00:39:16,479
To wtedy Racionais pokazali swoją siłę.
638
00:39:20,900 --> 00:39:22,943
Jesteście gotowi na wojnę?
639
00:39:26,489 --> 00:39:28,491
Jesteście gotowi na wojnę?
640
00:39:35,623 --> 00:39:36,832
Jeden za wszystkich,
641
00:39:38,292 --> 00:39:39,794
wszyscy za jednego!
642
00:39:40,961 --> 00:39:41,879
KL Jay!
643
00:39:56,060 --> 00:39:57,895
Zróbcie trochę hałasu!
644
00:40:01,565 --> 00:40:07,613
Racionais!
645
00:40:07,696 --> 00:40:10,574
Dobrzy ludzie!
646
00:40:10,658 --> 00:40:13,577
Chwała Bogu!
647
00:40:13,661 --> 00:40:16,038
Najwyższemu!
648
00:40:16,122 --> 00:40:18,290
Z ulic São Paulo na cały świat…
649
00:40:20,918 --> 00:40:23,921
GNIEWNI, RADYKALNI, RACIONAIS MC’S
650
00:40:24,004 --> 00:40:27,758
SĄ CZARNI, GNIEWNI I ŹLI.
I NIE BIORĄ JEŃCÓW.
651
00:40:31,053 --> 00:40:34,014
Zaczęliśmy występować poza São Paulo.
652
00:40:34,765 --> 00:40:36,183
Zaczęliśmy podróżować.
653
00:40:36,767 --> 00:40:41,439
Wsiadaliśmy do autobusu i jechaliśmy tam,
gdzie miała dotrzeć muzyka, po prostu.
654
00:40:41,522 --> 00:40:43,399
Rap musiał tam dotrzeć.
655
00:40:43,899 --> 00:40:48,154
Wtedy doradzono nam, żeby założyć firmę.
656
00:40:48,237 --> 00:40:51,031
Mieliśmy dokumenty, biuro i wszystko inne.
657
00:40:51,532 --> 00:40:54,827
Nasz księgowy powiedział,
że możemy zacząć nosić broń.
658
00:40:54,910 --> 00:40:56,328
A ja na to: „Naprawdę?”.
659
00:40:56,412 --> 00:41:00,499
Jesteśmy uzbrojeni i groźni.
Co nam zrobicie? Mieliśmy myślenie…
660
00:41:01,375 --> 00:41:02,418
gangu.
661
00:41:02,501 --> 00:41:07,131
Dlatego mieliśmy taką reputację.
„O kurde, Racionais!”
662
00:41:08,007 --> 00:41:11,844
Kiedy chodziliśmy do lokali,
ludzie byli wrogo nastawieni.
663
00:41:11,927 --> 00:41:16,974
Byliśmy z szemranej okolicy.
Graliśmy w miejscach jak Fundão,
664
00:41:17,683 --> 00:41:21,187
gdzie dużo się działo.
665
00:41:21,270 --> 00:41:23,314
Więc nie mogliśmy być mięczakami.
666
00:41:23,397 --> 00:41:27,193
Musieliśmy być twardzi, zawsze gotowi.
667
00:41:27,276 --> 00:41:30,488
Macie ciągle filmować tych gości, OK?
668
00:41:30,571 --> 00:41:31,447
Cholera…
669
00:41:31,530 --> 00:41:34,033
Kiedy dotarliśmy na imprezę w Pelotas,
670
00:41:35,034 --> 00:41:40,623
było pełno policjantów.
Wielkich, silnych białych policjantów.
671
00:41:41,540 --> 00:41:43,501
Kopali jakieś dzieciaki.
672
00:41:44,793 --> 00:41:46,795
KL Jay poszedł z nimi porozmawiać.
673
00:41:47,421 --> 00:41:50,508
Uderzyli jakiegoś chłopaka kolbą broni.
674
00:41:50,591 --> 00:41:51,926
Krwawił.
675
00:41:52,009 --> 00:41:56,805
Nasz kuzyn zauważył,
że jeden z policjantów się potknął,
676
00:41:56,889 --> 00:42:00,184
więc zabrał jego broń
i wszedł do autobusu.
677
00:42:00,267 --> 00:42:03,604
Nagle autobus był otoczony,
678
00:42:03,687 --> 00:42:06,023
a my byliśmy uwięzieni w środku.
679
00:42:06,106 --> 00:42:08,025
Nagle zjawia się Priscilla.
680
00:42:09,485 --> 00:42:14,031
„Przepraszam, jestem ich managerem.
Porozmawiam z nimi. Bez obaw”.
681
00:42:15,032 --> 00:42:18,911
Autobus się otwiera, Priscilla wchodzi.
682
00:42:20,204 --> 00:42:23,249
Za chwilę celujemy z okien
w policję z naszej broni.
683
00:42:23,332 --> 00:42:27,419
„Spierdalajcie, dupki!”
684
00:42:27,503 --> 00:42:31,465
Wierzcie mi! Chłopcy się zebrali,
więc się zabawmy.
685
00:42:31,549 --> 00:42:34,593
Niech wszyscy się wyluzują, bez spiny.
686
00:42:34,677 --> 00:42:38,472
Edi Rock, KL Jay, Ice Blue i Mano Brown.
687
00:42:38,556 --> 00:42:40,015
Nie myliliśmy się.
688
00:42:40,683 --> 00:42:44,645
Policjant szybko odebrał swoją broń
i chciał nas skrzywdzić.
689
00:42:45,396 --> 00:42:47,273
„Zabierz broń i idź, dobrze?”
690
00:42:47,356 --> 00:42:50,276
I pozwolili, by autobus odjechał.
691
00:42:50,776 --> 00:42:52,486
Ale na drodze,
692
00:42:52,570 --> 00:42:58,826
jakieś dziesięć kilometrów stamtąd
693
00:42:58,909 --> 00:43:02,329
ostrzelali autobus.
694
00:43:02,830 --> 00:43:04,832
Było wiele strzałów.
695
00:43:05,499 --> 00:43:08,919
Ta firma już nigdy
nie wypożyczyła nam autobusu.
696
00:43:09,003 --> 00:43:11,672
- Spierdalaj!
- Sam spierdalaj!
697
00:43:11,755 --> 00:43:14,049
- Pieprz się!
- Zaraz oberwiesz!
698
00:43:14,133 --> 00:43:16,135
Łapy precz! Jestem policjantem!
699
00:43:16,218 --> 00:43:17,386
I co z tego?
700
00:43:33,152 --> 00:43:39,116
Po tych wszystkich prześladowaniach
odbyliśmy pierwszy lot jako zespół.
701
00:43:39,992 --> 00:43:42,286
Jesteśmy tutaj, przeżyliśmy, tak?
702
00:43:42,369 --> 00:43:44,496
Zgadza się? Daj spokój, stary.
703
00:43:44,580 --> 00:43:47,499
Nigdy wcześniej nie latałem,
dopiero z Racionais.
704
00:43:47,583 --> 00:43:49,960
- To jest André, drugi pilot.
- Tu André.
705
00:43:50,044 --> 00:43:51,879
Ilu ma jeszcze wejść na pokład?
706
00:43:52,880 --> 00:43:55,799
Zrobimy tak. Jesteście chudzi,
więc się zamienimy.
707
00:43:55,883 --> 00:43:57,593
We czwórkę się nie zmieścimy.
708
00:43:57,676 --> 00:44:02,640
Przygotujmy się do odlotu.
Wszyscy do środka. Gotowi do startu.
709
00:44:06,101 --> 00:44:06,977
Daj spokój…
710
00:44:07,478 --> 00:44:08,979
Pozwólcie, że coś powiem.
711
00:44:09,063 --> 00:44:11,774
Ratunku!
712
00:44:16,362 --> 00:44:21,200
Zaczęliśmy więcej podróżować
dopiero po 1994 roku.
713
00:44:21,283 --> 00:44:22,451
Wcześniej niewiele.
714
00:44:22,534 --> 00:44:24,328
Byliśmy w Brasílii.
715
00:44:24,995 --> 00:44:27,164
Stamtąd są te zdjęcia.
716
00:44:27,665 --> 00:44:31,585
- Dostaliśmy się tam autobusem?
- Nie pamiętam. Ale nie samolotem.
717
00:44:31,669 --> 00:44:34,630
To czym jechaliśmy?
Pamiętam, że było okropnie.
718
00:44:34,713 --> 00:44:37,758
Pamiętacie, jak Cabelo
zapomniał naszego czeku w…?
719
00:44:44,556 --> 00:44:47,726
„Nasz manager to kretyn! Jesteś…”
720
00:44:47,810 --> 00:44:50,479
Cabelo wrócił, trzymając pieniądze.
721
00:44:50,979 --> 00:44:52,439
„Chcesz pieniędzy?”
722
00:44:55,109 --> 00:45:00,864
Kiedy po raz pierwszy dostałem honorarium
wraz z pieniędzmi ze sprzedaży,
723
00:45:00,948 --> 00:45:02,825
nie wiedziałem, co robić.
724
00:45:02,908 --> 00:45:05,536
I pomyślałem:
„Co mam niby zrobić z tą kasą?”
725
00:45:05,619 --> 00:45:09,331
Milton kładzie kasę na stole,
a ja pytam: „Chwila, co to jest?
726
00:45:09,415 --> 00:45:13,919
Gdzie mam iść z tymi pieniędzmi?
Nigdzie ich nie zabiorę”.
727
00:45:14,002 --> 00:45:18,298
„Ale to twoje pieniądze”.
A ja na to: „Cała ta forsa jest moja?”.
728
00:45:18,382 --> 00:45:21,760
Kupiłem nowy motocykl.
Gdy nim przyjechałem, każdy mówił:
729
00:45:21,844 --> 00:45:25,764
„Teraz szpanujesz?
Ludzie tego nie zrozumieją”.
730
00:45:25,848 --> 00:45:26,932
Ja na to: „Stary.
731
00:45:27,975 --> 00:45:30,936
Przez to, że jesteśmy czarni
i aktywni politycznie,
732
00:45:31,019 --> 00:45:32,938
nie możemy jeździć czymś fajnym?
733
00:45:33,021 --> 00:45:37,776
W takim razie odchodzę, zostanę zbirem,
za to będę mieć własne graty. Może być?
734
00:45:40,904 --> 00:45:45,451
To jak, mogę jeździć swoim motocyklem?
Kupiłem go za własną kasę, nie czyjąś.
735
00:45:47,828 --> 00:45:48,662
Pasuje wam?”.
736
00:45:49,830 --> 00:45:50,664
„No dobra”.
737
00:45:50,748 --> 00:45:56,170
I kiedy się tego najmniej spodziewali,
kupiłem zielone silverado.
738
00:45:56,253 --> 00:45:57,337
Wow!
739
00:45:57,838 --> 00:46:00,507
„Muszę mieć czym wozić motocykle”.
740
00:46:09,349 --> 00:46:12,936
Capão Redondo, Południe,
Ice-T i Racionais. Jest OK?
741
00:46:13,020 --> 00:46:15,481
Jest ciężko. Tu jest naprawdę ciężko.
742
00:46:15,564 --> 00:46:19,485
Niektórzy z South Central
powinni tu przyjechać i to zobaczyć.
743
00:46:20,068 --> 00:46:23,322
Tu Ice-T we współpracy z Racionais MC’s.
744
00:46:23,405 --> 00:46:24,531
Tak brzmi fawela.
745
00:46:24,615 --> 00:46:26,408
MTV Brazylia.
746
00:46:26,492 --> 00:46:28,243
Pokój.
747
00:46:28,327 --> 00:46:30,412
RACIONAIS I PUBLIC ENEMY
SÃO PAULO, BRAZYLIA
748
00:46:30,496 --> 00:46:35,542
Naprawdę zaczęliśmy żyć z muzyki.
749
00:46:35,626 --> 00:46:40,756
Dostawaliśmy bardzo dobre wynagrodzenie.
750
00:46:40,839 --> 00:46:43,217
Nie mogłem usiedzieć w domu.
751
00:46:43,300 --> 00:46:45,803
Byłem sam, w domu nie bywałem.
Miałem kasę…
752
00:46:45,886 --> 00:46:48,388
Więc czasem przez tydzień
byłem poza domem.
753
00:46:48,472 --> 00:46:50,349
Mama odchodziła od zmysłów.
754
00:46:50,432 --> 00:46:51,975
„Edivaldo, synu”!
755
00:46:52,601 --> 00:46:55,229
Ciągle chodziłem do klubów z Edim Rockiem.
756
00:46:55,312 --> 00:46:58,023
Chodziliśmy tylko we dwóch do Clubhouse’a.
757
00:46:58,565 --> 00:46:59,775
Wiele razy.
758
00:47:00,317 --> 00:47:04,530
To był czas przejścia
759
00:47:05,823 --> 00:47:11,870
między biednym dzieciństwem,
zarabianiem a byciem sławnym.
760
00:47:11,954 --> 00:47:14,665
Czekają cię dość trudne czasy,
761
00:47:14,748 --> 00:47:17,292
jeśli nie będziesz…
762
00:47:17,376 --> 00:47:21,505
odpowiedzialny, że tak powiem.
Ja byłem nieodpowiedzialny, niedojrzały.
763
00:47:27,427 --> 00:47:30,430
Jechaliśmy na koncert i ja…
764
00:47:30,514 --> 00:47:33,350
na autostradzie, na Marginal,
765
00:47:33,433 --> 00:47:36,520
dodałem gazu, bo mieliśmy mało czasu.
766
00:47:36,603 --> 00:47:41,650
Na środek drogi wjechał van.
Auto, za którym jechałem, skręciło.
767
00:47:41,733 --> 00:47:42,651
Przegapiłem to.
768
00:47:45,195 --> 00:47:47,447
Wjechałem w to auto, potem w latarnię.
769
00:47:47,531 --> 00:47:50,784
A ponieważ nie zapinało się wtedy pasów,
770
00:47:51,535 --> 00:47:54,496
kierowca uderzył głową w…
771
00:47:55,664 --> 00:47:58,458
Miał uraz głowy i zmarł.
772
00:47:58,542 --> 00:48:01,753
W STŁUCZCE Z AUTEM RAPERA
GINIE CZŁOWIEK
773
00:48:02,337 --> 00:48:06,550
Moje auto się przewróciło
i wylądowałem w szpitalu.
774
00:48:06,633 --> 00:48:08,594
To było okropne.
775
00:48:09,094 --> 00:48:11,346
Byłem szczęśliwy, aż tu nagle bum!
776
00:48:11,430 --> 00:48:14,391
Cały świat się rozpada?
Pomyślałem: „Co, kurwa?”.
777
00:48:18,145 --> 00:48:21,398
Wplątałem chłopaków w coś,
co nie było ich winą.
778
00:48:21,481 --> 00:48:24,610
Sytuacja była poważna.
Zespół mógł się rozpaść.
779
00:48:25,903 --> 00:48:30,741
Zawsze, kiedy wydawaliśmy album,
działo się coś jeszcze.
780
00:48:31,241 --> 00:48:33,785
Edi Rock miał wypadek, Blue stracił syna.
781
00:48:35,203 --> 00:48:36,330
Tak…
782
00:48:37,456 --> 00:48:38,832
Musieliśmy być silni.
783
00:48:40,334 --> 00:48:44,630
Wszystko to stało się w tym samym roku,
kiedy wydaliśmy album.
784
00:48:45,130 --> 00:48:48,634
Gdy po raz pierwszy
posmakowaliśmy sukcesu, nadeszła śmierć.
785
00:48:50,260 --> 00:48:52,846
Zaczęło brakować pieniędzy.
786
00:48:52,930 --> 00:48:55,891
Zalegałem z rachunkami,
ale czym miałem je opłacić?
787
00:48:56,767 --> 00:48:58,685
To był beznadziejny okres.
788
00:48:58,769 --> 00:49:01,980
Byłem wykończony.
Mieszkałem naprzeciw cmentarza.
789
00:49:02,064 --> 00:49:04,775
Nie miałem okien,
więc dom był pokryty pleśnią.
790
00:49:06,443 --> 00:49:10,739
Pomyślałem: „Kurde, chłopie.
Nie możesz tu mieszkać.
791
00:49:10,822 --> 00:49:12,741
Spójrz na swoją sytuację”.
792
00:49:17,245 --> 00:49:19,206
Mieszkałem w Cohabie.
793
00:49:19,289 --> 00:49:21,708
Kiedy myślałem, że życie mi się poprawi,
794
00:49:22,584 --> 00:49:25,295
mieszkając tam,
zobaczyłem, że może być gorzej.
795
00:49:25,796 --> 00:49:29,216
Warunki były gorsze, mimo okolicy.
796
00:49:29,299 --> 00:49:31,093
Było mniej romantycznie.
797
00:49:31,176 --> 00:49:32,886
Działy się tam dziwne rzeczy.
798
00:49:34,471 --> 00:49:36,765
Urodziła mi się córka.
799
00:49:36,848 --> 00:49:39,017
Potem druga córka.
800
00:49:40,352 --> 00:49:42,270
Musiałem się ustatkować.
801
00:49:42,813 --> 00:49:46,024
Zawsze modlę się o to,
by nosić w sobie światło.
802
00:49:46,525 --> 00:49:50,737
Brown mówi: „Nagramy kolejną płytę?”.
„Ale od czego zacząć?”
803
00:49:50,821 --> 00:49:51,863
Rozumiesz…
804
00:49:53,573 --> 00:49:56,118
W brazylijskiej polityce wrzało.
805
00:49:57,911 --> 00:50:00,747
Hip-hop podbijał cały świat.
806
00:50:01,248 --> 00:50:06,169
Zaczynał rozkwitać ruch wolnościowy.
807
00:50:09,131 --> 00:50:13,010
Już wtedy byliśmy przekonani,
808
00:50:13,760 --> 00:50:17,139
pod wpływem sił zewnętrznych,
że mamy misję do spełnienia.
809
00:50:26,398 --> 00:50:29,985
Odkryłem nowy sposób na życie,
co znalazło wyraz w muzyce.
810
00:50:33,530 --> 00:50:35,365
To była faza gotycka.
811
00:50:36,324 --> 00:50:39,703
Cięższy język, bardziej hardcore’owy.
812
00:50:51,923 --> 00:50:55,385
W tej płycie sięgnęliśmy głęboko,
zanurkowaliśmy do piekła.
813
00:50:57,304 --> 00:51:01,016
60% biednej młodzieży
bez przeszłości kryminalnej
814
00:51:01,099 --> 00:51:03,101
doświadczyło policyjnej przemocy.
815
00:51:03,935 --> 00:51:07,898
Spośród każdych czterech osób
zabitych przez policję trzy są czarne.
816
00:51:08,482 --> 00:51:12,736
Tylko 2% studentów
w brazylijskich college’ach to czarni.
817
00:51:12,819 --> 00:51:17,157
Co cztery godziny młoda czarna osoba
jest brutalnie zabijana w São Paulo.
818
00:51:17,240 --> 00:51:20,118
Jestem Primo Preto, jeden z ocalałych.
819
00:51:29,127 --> 00:51:32,297
Przemawiamy dla ludzi, rozumiesz?
820
00:51:32,380 --> 00:51:34,883
Jesteśmy głosem tych, którzy go nie mają.
821
00:51:34,966 --> 00:51:41,431
Ludzie utożsamiają się z tym,
co śpiewamy, co mówimy, jak się ubieramy.
822
00:51:41,515 --> 00:51:43,308
A nasz beat jest mocny,
823
00:51:43,391 --> 00:51:45,602
porywający. Nie oprzesz się mu.
824
00:51:45,685 --> 00:51:48,188
Brutalnie spokojny i szczery niezmiernie
825
00:51:48,271 --> 00:51:50,398
Przybywam, by zmienić wasze myślenie
826
00:51:50,482 --> 00:51:53,485
Zburzyć krew
Wstrząsnąć systemem nerwowym
827
00:51:53,568 --> 00:51:56,279
Brown to wściekły pies
Co ugryźć gotowy
828
00:51:56,363 --> 00:51:59,157
Numer jeden, terrorysta z obrzeży miasta
829
00:51:59,241 --> 00:52:01,535
Ene due rike fake
Mam tu coś dla was
830
00:52:01,618 --> 00:52:04,704
Trujący rap lub serię pocisków
831
00:52:04,788 --> 00:52:07,290
Znów proroctwo się spełniło
Pod tym niebem
832
00:52:07,374 --> 00:52:09,835
Jest rok jeden-dziewięć-dziewięć-siedem
833
00:52:09,918 --> 00:52:15,006
Gniew znów zawrzał wśród czarnych dzieci
Racionais, rozdział czwarty, werset trzeci
834
00:52:15,090 --> 00:52:16,800
Ta płyta była ewenementem,
835
00:52:16,883 --> 00:52:19,219
bo wszystkie utwory stały się hitami.
836
00:52:19,302 --> 00:52:22,764
Chcieliśmy zyskać popularność
wśród młodzieży.
837
00:52:23,348 --> 00:52:24,975
Wśród naszych rówieśników.
838
00:52:26,268 --> 00:52:28,395
Dołączyłam w czasach
„Sobrevivendo no Inferno”.
839
00:52:28,478 --> 00:52:30,939
Mój numer telefonu był na okładce.
840
00:52:31,022 --> 00:52:32,899
Ciągle dzwonił.
841
00:52:32,983 --> 00:52:36,528
Mieli dwa, trzy występy co wieczór.
Zawsze im pomagałam.
842
00:52:36,611 --> 00:52:40,073
Byłam w pogotowiu przez całą dobę.
843
00:52:40,157 --> 00:52:46,246
Gdyby coś się działo, miałam dzwonić
do przyjaciół albo prawników.
844
00:52:46,788 --> 00:52:50,208
Monitorowałam sytuację przez telefon:
„Dojechaliście już?”.
845
00:52:50,292 --> 00:52:56,047
Telefon Meire pełnił rolę szpitala,
posterunku, pogotowia, banku.
846
00:52:56,131 --> 00:52:58,633
Meire wzięła na siebie trudne zadanie.
847
00:52:58,717 --> 00:53:03,597
Często powtarzam, że Meire
to czarna skrzynka w samolocie Racionais.
848
00:53:09,227 --> 00:53:11,605
Wcześniej to ja umawiałem koncerty.
849
00:53:11,688 --> 00:53:16,735
Przejęła to zadanie, organizując wszystko
z domu, przez telefon.
850
00:53:16,818 --> 00:53:19,988
Potrafiła odpuścić
i skupić się na procesie twórczym.
851
00:53:21,865 --> 00:53:23,783
Każdy człowiek ma własny tryb.
852
00:53:24,826 --> 00:53:28,872
Energia wychodzi
z twoich wnętrzności, z tętnic
853
00:53:28,955 --> 00:53:31,374
i wnika do maszyny, rozumiesz?
854
00:53:32,334 --> 00:53:34,836
Jak duch.
855
00:53:34,920 --> 00:53:39,257
Wnika do maszyny, samplujesz ją,
wydaje jakieś dźwięki i wychodzi.
856
00:53:40,592 --> 00:53:43,386
Mogę na przykład mówić
o „Czarnoksiężniku z Oz”.
857
00:53:43,470 --> 00:53:45,263
Byłem w domu z Edim Rockiem.
858
00:53:45,347 --> 00:53:50,560
Pokazałem mu tekst. Powiedział:
„Zajebisty. Wybierzmy sample”.
859
00:53:50,644 --> 00:53:53,355
I pokazałem mu nagranie Isley Brothers.
860
00:53:53,438 --> 00:53:57,943
Kawałek był wolny, więc powiedziałem:
„Zobacz, jak brzmi w minucie 45.”.
861
00:53:58,610 --> 00:54:00,445
Wcisnąłem guzik i…
862
00:54:04,908 --> 00:54:08,453
A on na to: „Super! Chcę to! Świetne!”.
863
00:54:12,624 --> 00:54:15,794
Tu chodzi o refleksję, bracie
864
00:54:15,877 --> 00:54:18,004
O myślenie
865
00:54:18,588 --> 00:54:21,174
Policja daje zły przykład
To się nie zmieni
866
00:54:21,258 --> 00:54:24,636
Zmywa krwią ulice
I nienawiść krzewi
867
00:54:24,719 --> 00:54:27,430
Krzewi ją w zaułkach miasta
Gdzie w czoła pocie
868
00:54:27,514 --> 00:54:30,392
Ludzie żyją w ogromnej prostocie
869
00:54:30,475 --> 00:54:33,144
Moja wolność została skradziona
870
00:54:33,228 --> 00:54:36,690
A moja godność pogwałcona
Nie!
871
00:54:36,773 --> 00:54:40,694
Bracia, bądźmy prawdziwi
Przestańmy zabijać i się do siebie krzywić
872
00:54:40,777 --> 00:54:42,821
Zabierzcie ode mnie to gówno
873
00:54:42,904 --> 00:54:45,615
Boże broń
Nie chcę iść za mojego syna trumną
874
00:54:45,699 --> 00:54:49,035
Albo by ktoś z mych bliskich
Oberwał kulą
875
00:54:49,119 --> 00:54:51,746
Boże, czy muszę umrzeć
Byś usłyszał mój głos?
876
00:54:51,830 --> 00:54:54,791
Czy muszę zmienić to miejsce
W magiczną krainę Oz?
877
00:54:58,336 --> 00:54:59,170
Elo…
878
00:54:59,254 --> 00:55:00,463
POPRAWCZAK
879
00:55:00,547 --> 00:55:03,550
Nikt nie urodził się, by żyć w zamknięciu
880
00:55:04,092 --> 00:55:06,136
albo w czterech ścianach.
881
00:55:06,219 --> 00:55:09,514
Ani by chodzić ze spuszczoną głową
i z rękami za plecami.
882
00:55:10,223 --> 00:55:13,727
Skoro jesteście w tym samym systemie,
883
00:55:13,810 --> 00:55:19,190
skoro wszyscy cierpicie,
wszyscy macie to samo pochodzenie,
884
00:55:19,274 --> 00:55:22,777
z cierpienia i biedy. Rozumiecie?
885
00:55:23,445 --> 00:55:27,198
Niektórzy mają ojca, który pije,
inni nie mają ojca, jak ja.
886
00:55:27,282 --> 00:55:30,368
Inni musieli wykorzystać kontakty,
żeby pomóc matkom.
887
00:55:30,910 --> 00:55:33,121
Nikt tu nie jest lepszy od innych.
888
00:55:33,204 --> 00:55:35,623
Każdy popełnia błędy, każdy ma wady.
889
00:55:36,124 --> 00:55:38,793
Nie możemy wytykać palcami
ani chcieć karać,
890
00:55:38,877 --> 00:55:41,588
bo wszyscy odbywacie karę
i nikt tego nie chce.
891
00:55:42,380 --> 00:55:43,673
- Zgadza się?
- Tak!
892
00:55:43,757 --> 00:55:47,177
Szukajcie swojego, ja poszukam mojego.
To przepis na pokój.
893
00:55:48,511 --> 00:55:51,306
To cholerne miejsce to pole minowe
894
00:55:52,390 --> 00:55:55,393
Ile razy chciałem stąd uciec?
Nikt się nie dowie
895
00:55:55,477 --> 00:55:58,438
Ale moja dzielnia to moje życie całe
896
00:55:58,521 --> 00:56:01,900
Nie mam nic innego, dlatego zostaję
897
00:56:01,983 --> 00:56:05,153
Ucieczka jest zbyt łatwa
Lecz ja uciekać nie chcę
898
00:56:05,236 --> 00:56:08,114
Nie zdradzę tego
Kim byłem i kim jestem
899
00:56:08,198 --> 00:56:11,117
Podoba mi się to, gdzie idę
I to, gdzie byłem
900
00:56:11,201 --> 00:56:14,329
W mojej faweli
Tak się dużo nauczyłem
901
00:56:15,080 --> 00:56:18,083
Utwór odzwierciedlał tamte czasy,
więc spodobał się.
902
00:56:18,166 --> 00:56:19,626
To był pomyślny okres.
903
00:56:19,709 --> 00:56:21,503
Bo to była moja rzeczywistość.
904
00:56:22,003 --> 00:56:23,463
Mieszkałem tam.
905
00:56:24,672 --> 00:56:29,511
Rozumiem, czemu ta piosenka
jest tak ważna dla wielu ludzi.
906
00:56:29,594 --> 00:56:31,513
To szczęśliwa piosenka.
907
00:56:33,681 --> 00:56:34,516
Elo…
908
00:56:36,351 --> 00:56:40,605
Czy ktoś pamięta, kiedy to się stało?
909
00:56:40,688 --> 00:56:46,528
Wielu z was pewnie była dziećmi
i nie przypomni sobie.
910
00:56:47,028 --> 00:56:49,447
Ale inni będą pamiętać.
911
00:56:50,198 --> 00:56:54,411
To niedawno spisany
rozdział historii Brazylii.
912
00:56:54,494 --> 00:56:57,789
Tak, jak to się wydarzyło
w Vigário i w Candelárii.
913
00:56:58,498 --> 00:57:01,626
I jak to się ciągle dzieje w São Paulo.
914
00:57:01,709 --> 00:57:04,546
Kolejny rozdział naszej historii
zapisany krwią.
915
00:57:06,297 --> 00:57:10,343
Aż 341 policjantów
z oddziałów prewencyjnych z São Paulo
916
00:57:10,427 --> 00:57:14,389
otrzymało rozkaz, by wkroczyć
do pawilonu 9 więzienia w Carandiru.
917
00:57:14,973 --> 00:57:17,725
Żołnierze mieli opanować bunt więźniów.
918
00:57:17,809 --> 00:57:20,186
JESTEŚMY W ŻAŁOBIE
919
00:57:20,270 --> 00:57:23,064
Podczas operacji zabito 111 więźniów.
920
00:57:23,148 --> 00:57:28,611
São Paulo, 1 października 1992 roku.
921
00:57:28,695 --> 00:57:29,863
Godzina 8.00.
922
00:57:30,905 --> 00:57:32,866
To kolejny dzień mojego wyroku
923
00:57:32,949 --> 00:57:35,452
Unikam spragnionych krwi strażników wzroku
924
00:57:35,535 --> 00:57:37,912
Nie zrozumiecie tego, co czuję ja
925
00:57:37,996 --> 00:57:41,040
Żyjąc na celowniku karabinu HK
926
00:57:41,124 --> 00:57:44,169
Broni prosto z Niemiec, a może z Izraela
927
00:57:44,252 --> 00:57:46,880
Nigdy nie wiesz, kiedy cię rozstrzela
928
00:57:48,047 --> 00:57:50,550
Było tak. Nie chciałem pisać tego kawałka.
929
00:57:51,384 --> 00:57:53,761
Goście z pawilonu 9 poprosili mnie o to.
930
00:57:53,845 --> 00:57:57,474
„Nikt o tym nie mówił,
więc ty powinieneś”.
931
00:57:57,557 --> 00:58:02,854
Niektórzy moi kumple z więzienia i inni
przyglądali się tej rozmowie na boisku.
932
00:58:02,937 --> 00:58:07,942
Przedstawiono mnie
starszemu ode mnie gościowi.
933
00:58:08,735 --> 00:58:09,569
Jocenirowi.
934
00:58:10,570 --> 00:58:14,574
Napisał polityczny kawałek o masakrze.
935
00:58:15,074 --> 00:58:19,621
Kiedy nas sobie przedstawiono
na boisku w pawilonie 8 podczas meczu,
936
00:58:20,163 --> 00:58:23,458
było strasznie gorąco
i paliliśmy takie grube jointy.
937
00:58:24,167 --> 00:58:26,711
Przeczytałem ten tekst i mówię: „Super”.
938
00:58:26,794 --> 00:58:29,797
Wyszedłem z jego tekstem,
a on o tym zapomniał.
939
00:58:29,881 --> 00:58:34,677
Odszukałem go rok później,
ale był już w innym więzieniu.
940
00:58:34,761 --> 00:58:37,096
Szukałem przez rok, zanim go znalazłem.
941
00:58:37,180 --> 00:58:38,973
A piosenka stała się hitem.
942
00:58:40,141 --> 00:58:41,017
Czaisz?
943
00:58:41,601 --> 00:58:44,687
Stała się hitem,
bo nakręciliśmy teledysk w więzieniu
944
00:58:44,771 --> 00:58:48,399
i ten teledysk wygrał
nagrodę publiczności w MTV Brazylia.
945
00:58:48,483 --> 00:58:49,400
To był hit.
946
00:58:49,484 --> 00:58:51,444
Racionais MC’s!
947
00:58:51,528 --> 00:58:54,322
NAGRODY MTV BRAZYLIA
MTV – 1998 R.
948
00:58:54,405 --> 00:58:58,117
NAJLEPSZY TELEDYSK RAPOWY
„DIÁRIO DE UM DETENTO”, RACIONAIS MC’S
949
00:59:07,043 --> 00:59:10,004
To był przełom dla całego ruchu,
nie tylko dla nas.
950
00:59:10,672 --> 00:59:14,217
Dla nas to było jak Puchar Świata.
Każdy oglądał i kibicował.
951
00:59:14,300 --> 00:59:16,678
Mówiliśmy ze sceny przez dziewięć minut,
952
00:59:16,761 --> 00:59:20,807
krzycząc do ludzi, mówiąc o fawelach
i systemie penitencjarnym.
953
00:59:20,890 --> 00:59:25,478
Wielu ludzi nie wierzyło w naszą muzykę.
954
00:59:25,562 --> 00:59:28,189
Mówili, że rap to nie muzyka.
955
00:59:28,273 --> 00:59:31,776
Ale sprawa jest taka:
Racionais ma misję i nie zatrzyma się.
956
00:59:31,859 --> 00:59:35,822
Nasza muzyka jest z obrzeży miasta.
957
00:59:35,905 --> 00:59:39,117
To muzyka czarnych.
Od czarnych dla czarnych.
958
00:59:39,200 --> 00:59:43,454
Czterech chłopców z faweli
wciąż mieszka w faweli,
959
00:59:43,538 --> 00:59:44,998
ale teraz mamy głos.
960
00:59:45,081 --> 00:59:46,583
I pozostaniemy tu.
961
00:59:49,294 --> 00:59:52,213
Artyści, którzy zatrzęśli światem,
są z nami.
962
00:59:53,214 --> 00:59:55,216
NAGRODA PUBLICZNOŚCI
963
00:59:55,300 --> 00:59:59,512
Brazylia, Racionais MC’s,
„Diário de um Detento”.
964
01:00:05,935 --> 01:00:08,563
Album stał się sławny za granicą.
965
01:00:08,646 --> 01:00:14,777
Pojechaliśmy do Kalifornii, Nowego Jorku,
Niemiec, kilka razy do Japonii.
966
01:00:14,861 --> 01:00:18,906
Powiedział mi, żebym poszedł na śniadanie,
a potem sobie poszedł.
967
01:00:18,990 --> 01:00:22,952
Prosiłem, żeby poczekał,
ale drzwi się zamknęły. Czekam na klucz.
968
01:00:28,791 --> 01:00:29,876
Dziękuję.
969
01:00:30,627 --> 01:00:33,212
Spojrzałem na Brazylię
z innej perspektywy.
970
01:00:33,296 --> 01:00:37,383
Za granicą żyje się inaczej niż u nas.
971
01:00:37,467 --> 01:00:40,261
- Nie próbujmy tego zrozumieć.
- Co tam, stary?
972
01:00:40,845 --> 01:00:42,221
Siema, jak jest?
973
01:00:42,305 --> 01:00:46,559
Super, jestem tu z chłopakami.
Popatrz, tutaj są.
974
01:00:46,643 --> 01:00:48,186
- Elo.
- Elo, bracie.
975
01:00:48,269 --> 01:00:50,063
Tylu raperów!
976
01:00:50,146 --> 01:00:51,022
Elo.
977
01:00:51,689 --> 01:00:54,317
Napad na bank jest w toku. Obczaj plan.
978
01:00:55,151 --> 01:00:56,194
To mi się podoba.
979
01:00:56,277 --> 01:00:58,446
- Jak im idzie?
- Zawładną światem?
980
01:00:58,529 --> 01:00:59,864
- Tak jest!
- Super!
981
01:00:59,947 --> 01:01:03,576
Jest wielu dobrych ludzi:
tekściarzy, myślicieli,
982
01:01:03,660 --> 01:01:06,829
którzy są otwarci na dialog,
poszerzają perspektywy,
983
01:01:06,913 --> 01:01:08,790
ponawiają walkę.
984
01:01:08,873 --> 01:01:10,792
Przodkowie mojej mamy byli stąd.
985
01:01:10,875 --> 01:01:13,544
Z Afryki Wschodniej. Kuszyci.
986
01:01:13,628 --> 01:01:17,465
To bardzo stary lud,
który zamieszkuje cały ten region.
987
01:01:17,548 --> 01:01:20,009
- To dziwne, nie?
- Dziwne.
988
01:01:20,968 --> 01:01:22,804
Większość z nich pochodzi stąd.
989
01:01:22,887 --> 01:01:25,723
Tak. Do Brazylii
dotarli głównie ci ze środka.
990
01:01:25,807 --> 01:01:27,392
I jeszcze stąd. Z Beninu.
991
01:01:28,017 --> 01:01:30,603
Przodkowie mamy
wywodzili się też z Beninu.
992
01:01:30,687 --> 01:01:34,732
Przeszli stąd dotąd, a potem
wyruszyli z tego portu do Brazylii.
993
01:01:35,608 --> 01:01:39,112
Często mówię, że Sobrevivendo no Inferno
to moje wyzwolenie.
994
01:01:43,282 --> 01:01:44,659
Dobry wieczór.
995
01:01:44,742 --> 01:01:47,704
Jestem William.
Pracuję dla Zimbabwe Records.
996
01:01:47,787 --> 01:01:51,499
Jesteśmy tu, by wręczyć złotą płytę
997
01:01:51,999 --> 01:01:55,169
i platynową płytę zespołowi Racionais!
998
01:01:55,253 --> 01:01:59,882
Za ich ciężką pracę bez reklamy.
Sami to osiągnęliście.
999
01:02:04,846 --> 01:02:06,597
To jest Mano Brown.
1000
01:02:07,807 --> 01:02:10,017
Dopuścił do tego, że nie mamy paliwa.
1001
01:02:10,518 --> 01:02:13,104
Uwierzycie w to?
1002
01:02:13,187 --> 01:02:14,522
Mano Brown…
1003
01:02:16,607 --> 01:02:18,735
z Racionais MC’s!
1004
01:02:22,530 --> 01:02:26,492
Racionais obejmowało znacznie więcej osób,
nie tylko naszą czwórkę.
1005
01:02:26,576 --> 01:02:30,079
To zawsze było dziedzictwo
naszych sojuszników.
1006
01:02:30,163 --> 01:02:34,625
Każdy z nas miał powiązania
z innymi artystami.
1007
01:02:34,709 --> 01:02:36,794
Taki był zamysł, wiesz?
1008
01:02:36,878 --> 01:02:40,339
Żeby promować nowych artystów
i żeby wszystko się kręciło.
1009
01:02:40,423 --> 01:02:46,304
Ed Loco uczy nas, jak wykorzystać
nasze możliwości dla innych.
1010
01:02:46,387 --> 01:02:49,682
Powiedz nam, jak założyć studio,
by pomóc innym zespołom.
1011
01:02:51,184 --> 01:02:55,563
Jeszcze niewiele mogę,
zaczynam działać we własnym domu,
1012
01:02:55,646 --> 01:02:58,566
robiąc to, co mogę, by pomóc sprawie.
1013
01:02:58,649 --> 01:03:00,693
Racionais byli dojrzalsi,
1014
01:03:01,444 --> 01:03:04,155
bardziej niezależni
w kwestii tworzenia muzyki.
1015
01:03:04,238 --> 01:03:07,241
Mieliśmy własny sprzęt
i mogliśmy nagrywać w domu.
1016
01:03:07,325 --> 01:03:10,536
Dexterowi złożono ofertę
i zaczął nagrywać z więzienia.
1017
01:03:10,620 --> 01:03:12,622
Poproszono nas o produkcję albumu.
1018
01:03:12,705 --> 01:03:17,251
W więzieniu trwał projekt,
który pozwalał na wizyty w dni robocze.
1019
01:03:17,960 --> 01:03:23,216
Mogliśmy zostać i z nim pogadać.
Liderzy ruchu przyszli ze mną porozmawiać.
1020
01:03:23,299 --> 01:03:27,845
Było dużo zespołów raperów w więzieniu.
To było zjawisko społeczne.
1021
01:03:28,346 --> 01:03:31,182
„Diário de um Detento”.
Bo nagraliśmy tam wideo.
1022
01:03:31,265 --> 01:03:32,683
To im otworzyło oczy.
1023
01:03:33,309 --> 01:03:35,853
Pozostając w zamknięciu, mieli dużo czasu.
1024
01:03:35,937 --> 01:03:38,439
Zaczęli rapować, powstały nowe zespoły.
1025
01:03:51,327 --> 01:03:54,622
Kiedy zaczęliśmy słuchać Racionais,
o mój Boże!
1026
01:03:54,705 --> 01:03:56,624
Czarni ludzie byli poruszeni
1027
01:03:57,667 --> 01:03:59,126
w różnych dzielnicach.
1028
01:03:59,794 --> 01:04:01,045
To było przebudzenie.
1029
01:04:01,128 --> 01:04:06,384
Przebudzenie, pobudka,
wezwanie do walki, do koncentracji…
1030
01:04:06,467 --> 01:04:08,135
Co tylko sobie wyobrazisz.
1031
01:04:15,518 --> 01:04:21,065
Poprosiłem o gotycką czcionkę na okładkę,
bo raperzy z Los Angeles jej używali.
1032
01:04:21,148 --> 01:04:22,191
Dobrze wyglądała,
1033
01:04:22,275 --> 01:04:25,570
z tymi symbolami i w ogóle.
Chciałem ją na swojej płycie.
1034
01:04:27,738 --> 01:04:29,699
Na okładce umieściliśmy krzyż
1035
01:04:29,782 --> 01:04:32,869
i na koncerty jacyś goście
przynosili wielkie Biblie,
1036
01:04:32,952 --> 01:04:34,161
przebrani za księży.
1037
01:04:34,245 --> 01:04:35,746
Jacyś ekstremiści.
1038
01:04:35,830 --> 01:04:41,669
Mieszali pojęcia rasy, Boga
i przestępczości. Kumasz?
1039
01:04:41,752 --> 01:04:44,463
- Boli mnie to.
- Coquinho! Zamknij okno.
1040
01:04:44,547 --> 01:04:46,632
Zrobisz sobie krzywdę w rękę!
1041
01:04:46,716 --> 01:04:47,758
O Boże…
1042
01:04:48,509 --> 01:04:50,052
Mógł sobie złamać rękę.
1043
01:04:50,136 --> 01:04:52,096
- Tak!
- Kurde, gościu!
1044
01:04:55,224 --> 01:04:58,728
Tak. Rok 1998.
1045
01:04:59,645 --> 01:05:04,442
Mano Brown, KL Jay, Ice Blue, Edi Rock.
1046
01:05:05,109 --> 01:05:07,320
Dzielnica Południe, dzielnica Północ.
1047
01:05:09,280 --> 01:05:13,284
Głos faweli, która jest ich częścią.
1048
01:05:15,661 --> 01:05:18,414
„Chociażbym chodził ciemną doliną,
1049
01:05:18,956 --> 01:05:20,625
zła się nie ulęknę,
1050
01:05:21,459 --> 01:05:22,919
bo Ty jesteś ze mną”.
1051
01:05:24,128 --> 01:05:26,172
Mamy to, bracie!
1052
01:05:26,255 --> 01:05:27,548
Co zauważyłem?
1053
01:05:27,632 --> 01:05:30,593
Ta piosenka zaczęła być traktowana
jak egzorcyzm.
1054
01:05:31,135 --> 01:05:34,722
Kiedy śpiewałem ją na koncertach
i powtarzałem te słowa,
1055
01:05:34,805 --> 01:05:37,350
za każdym razem
te same słowa wraz z tłumem,
1056
01:05:37,850 --> 01:05:39,727
tworzyła się okropna atmosfera.
1057
01:05:40,561 --> 01:05:43,189
Nie podobało mi się to,
śpiewałem bez emocji.
1058
01:05:43,272 --> 01:05:45,691
Już nie bawiłem się dobrze.
1059
01:05:46,317 --> 01:05:48,444
Jesteśmy z uduchowionego środowiska.
1060
01:05:49,487 --> 01:05:51,822
Te piosenki mówiły o kałużach krwi.
1061
01:05:51,906 --> 01:05:54,283
Ludzie słuchali ich w domu,
1062
01:05:54,367 --> 01:05:56,577
tam, gdzie powinni dobrze się bawić.
1063
01:05:56,661 --> 01:05:58,996
Na miłość boską, to było niebezpieczne.
1064
01:06:00,331 --> 01:06:03,834
Trzeba to było zmienić.
Wierzę w moc słów, w moc powtórzeń.
1065
01:06:03,918 --> 01:06:05,586
Elo, sprawa wygląda tak…
1066
01:06:11,342 --> 01:06:15,137
Kiedy na koncertach ujrzałem trupy
w koszulkach Racionais,
1067
01:06:15,221 --> 01:06:16,597
dało mi to do myślenia.
1068
01:06:16,681 --> 01:06:19,308
Kiedy rzucili mi do stóp ciało w Bauru,
1069
01:06:20,267 --> 01:06:23,646
wtedy już miałem zupełnie inne myśli.
1070
01:06:24,522 --> 01:06:27,817
Zacząłem już myśleć,
że jestem bezużyteczny.
1071
01:06:28,401 --> 01:06:32,071
Nie wiedzieli, co zrobić
z ciałem zastrzelonego. Rzucili mi je.
1072
01:06:33,823 --> 01:06:34,657
Rozumiesz?
1073
01:06:38,452 --> 01:06:41,580
Ludzie po nim deptali,
idąc po autograf. Widziałem to.
1074
01:06:42,581 --> 01:06:45,376
Gość wił się z bólu,
a ludzie po nim deptali,
1075
01:06:45,876 --> 01:06:47,003
prosząc o autograf.
1076
01:06:54,385 --> 01:06:57,388
- Stop. Chłopaki, przestańcie.
- Co to za farsa?
1077
01:06:58,347 --> 01:07:02,977
Czy jestem klaunem, żebym mówił o pokoju,
a wy się zabijacie? Spierdalaj!
1078
01:07:03,686 --> 01:07:07,857
Czy jestem wariatem, że mówię o pokoju?
Coś wam powiem.
1079
01:07:07,940 --> 01:07:12,069
System ma gdzieś,
jeśli zginie dziesięciu gości.
1080
01:07:12,153 --> 01:07:13,988
Chcą, żebyście wszyscy zdechli.
1081
01:07:14,071 --> 01:07:16,282
Macie tylko siebie nawzajem, jasne?
1082
01:07:16,365 --> 01:07:18,284
I swoje głowy. Rozumiecie?
1083
01:07:18,367 --> 01:07:19,535
Coś ci powiem:
1084
01:07:19,618 --> 01:07:23,873
Sobrevivendo no Inferno wyciągnęło nas
z faweli. Spodobało się studentom.
1085
01:07:24,540 --> 01:07:27,251
Gdy to pojąłem,
musiałem zmienić strategię.
1086
01:07:27,334 --> 01:07:29,253
Powiedziałem: „Musimy zniknąć.
1087
01:07:30,046 --> 01:07:35,259
Wszystko jest nie tak.
Nie podoba mi się to. Robi się nudne”.
1088
01:07:36,719 --> 01:07:38,304
Brown kiedyś zapytał:
1089
01:07:40,222 --> 01:07:42,016
„Ile jeszcze mamy koncertów?”.
1090
01:07:42,600 --> 01:07:44,560
Bum. „Tak dużo?
1091
01:07:45,061 --> 01:07:48,647
Zagrajmy je i skończmy z tym na zawsze”.
1092
01:07:48,731 --> 01:07:50,941
„O co ci chodzi? Umrzemy z głodu”.
1093
01:07:51,025 --> 01:07:53,944
„Pogódź się z tym.
Nie chciałeś zostać złodziejem?
1094
01:07:56,030 --> 01:07:58,657
Zaakceptuj to.
Nie umiesz nic, tylko śpiewać?
1095
01:07:59,658 --> 01:08:02,369
Wykorzystajmy to, co mamy.
Zacznijmy od zera”.
1096
01:08:15,049 --> 01:08:18,094
I wróciliśmy na przedmieścia.
1097
01:08:18,177 --> 01:08:21,388
Spędzaliśmy tam czas
i oddychaliśmy tamtym powietrzem.
1098
01:08:21,472 --> 01:08:26,560
Kiedy zostawiliśmy scenę,
miałem szansę wrócić i zdziałać więcej.
1099
01:08:27,645 --> 01:08:31,816
Wróciłem do Jardim Leblon,
do moich korzeni,
1100
01:08:31,899 --> 01:08:34,735
żeby sprawdzić, co u moich ziomków.
Wróciłem tam.
1101
01:08:38,239 --> 01:08:40,825
Siema, Brazylio, a zwłaszcza São Paulo.
1102
01:08:41,367 --> 01:08:44,120
Pogadajmy o tych 500 latach,
o tym kłamstwie.
1103
01:08:44,203 --> 01:08:46,997
Jebać pięćsetną rocznicę odkrycia!
1104
01:08:47,665 --> 01:08:50,126
Pedro Álvares Cabral i Krzysztof Kolumb,
1105
01:08:50,209 --> 01:08:51,752
ci bezwstydni Europejczycy
1106
01:08:51,836 --> 01:08:54,255
przybyli tutaj i wszystkich wyrżnęli.
1107
01:08:54,338 --> 01:08:56,882
A w szkole robi się z nich bohaterów.
1108
01:08:56,966 --> 01:08:58,217
Jebać to, bracie.
1109
01:08:58,300 --> 01:09:01,470
Za tydzień mamy UTen Play, dobra? Nara.
1110
01:09:03,055 --> 01:09:05,891
Chcesz czy nie,
rok 2000 był punktem zwrotnym.
1111
01:09:05,975 --> 01:09:09,520
Wszystko, co było z lat 90.,
zaczęło wyglądać jak z lat 90.
1112
01:09:09,603 --> 01:09:12,231
Od 2000 roku nic nie było już takie samo.
1113
01:09:12,314 --> 01:09:14,525
Wraz z nadejściem metra i Luli
1114
01:09:14,608 --> 01:09:16,819
do Capão dotarła nowoczesność.
1115
01:09:16,902 --> 01:09:19,238
A wraz z nią PCC i wszystko inne.
1116
01:09:29,039 --> 01:09:32,710
BACACHERI – POŁĄCZENIE KOLEJOWO-DROGOWE
LOTNISKO – BR116 SÃO PAULO
1117
01:09:52,188 --> 01:09:57,109
CARANDIRU
WIĘZIENIE W SÃO PAULO
1118
01:10:11,665 --> 01:10:14,418
Następna stacja: Capão Redondo.
1119
01:10:17,671 --> 01:10:19,506
Wtedy znowu to zrozumiałem.
1120
01:10:20,090 --> 01:10:23,761
Było całe nowe pokolenie
uzależnionych, wariatów, smutnych,
1121
01:10:23,844 --> 01:10:26,222
ludzi znów cierpiących z nowych powodów.
1122
01:10:27,139 --> 01:10:32,102
Ale zobaczyłem też ludzi radzących sobie
z tym wszystkim z zajebistym wdziękiem.
1123
01:10:32,186 --> 01:10:34,313
Przezwyciężających choroby, biedę…
1124
01:10:34,396 --> 01:10:37,733
Bez płaczu i narzekania,
za to z elegancją.
1125
01:10:38,984 --> 01:10:40,277
Pięknie.
1126
01:10:46,700 --> 01:10:50,955
Wtedy był z nami przyjaciel, DJ Nel.
1127
01:10:51,580 --> 01:10:56,710
Na etapie przejścia między albumami
zaprzyjaźniłem się z tym gościem
1128
01:10:56,794 --> 01:10:59,421
i zaczął mi opowiadać o innych rzeczach.
1129
01:11:00,297 --> 01:11:01,799
Innych dźwiękach.
1130
01:11:01,882 --> 01:11:04,969
Powiedział mi: „Stary,
posłuchaj Miltona Nascimento.
1131
01:11:05,761 --> 01:11:07,513
Posłuchaj Milesa Davisa.
1132
01:11:08,305 --> 01:11:11,517
Posłuchaj Clube da Esquina.
1133
01:11:12,393 --> 01:11:14,603
Twoje brzmienie nie ma głębi.
1134
01:11:15,938 --> 01:11:19,900
Jest jak kamień rzucony w twarz klienta.
1135
01:11:23,362 --> 01:11:25,572
Potrzeba mu więcej warstw, stary”.
1136
01:11:25,656 --> 01:11:27,408
Zapytałem: „Więcej warstw?”.
1137
01:11:27,491 --> 01:11:31,912
„Musisz poznać LSD”.
1138
01:11:33,747 --> 01:11:37,001
Zaczął opowiadać o wodzie
i o dzikiej przyrodzie.
1139
01:11:37,835 --> 01:11:40,546
Grał muzykę, pił wino, palił jointa
1140
01:11:40,629 --> 01:11:42,798
w środku dnia, za dziesięć dolców.
1141
01:11:46,510 --> 01:11:47,928
To było coś.
1142
01:11:48,012 --> 01:11:50,973
Myślę: „To jest super!
Sam bym tego nie zauważył”.
1143
01:11:51,056 --> 01:11:54,727
„Bracie, ciesz się chwilą,
ciesz się tym, czym możesz.
1144
01:11:54,810 --> 01:11:57,438
Nie zawsze musi chodzić o społeczeństwo.
1145
01:11:57,521 --> 01:11:59,606
I tak nie możemy tego ogarnąć.
1146
01:12:00,107 --> 01:12:02,609
Najpierw poznaj siebie”.
1147
01:12:03,110 --> 01:12:06,030
Mogłem się z nim tylko zgodzić.
Byłem zielony.
1148
01:12:06,864 --> 01:12:09,575
Wariat doradzał idiocie, czyli mnie.
1149
01:12:09,658 --> 01:12:13,954
Miałem się za mężczyznę,
a byłem idiotą, tylko potakiwałem.
1150
01:12:15,873 --> 01:12:18,083
Tego brakowało na ostatnim albumie.
1151
01:12:18,584 --> 01:12:20,044
Tego nowego wymiaru.
1152
01:12:21,045 --> 01:12:23,297
Kiedy go odkryłem, zakochałem się.
1153
01:12:32,765 --> 01:12:34,558
On naprawdę czuje muzykę.
1154
01:12:35,517 --> 01:12:38,645
Zacząłem chodzić na zaporę, kiedy padało.
1155
01:12:40,981 --> 01:12:42,858
Przychodziłem, gdy było pusto.
1156
01:12:42,941 --> 01:12:46,362
Kiedy to wszystko było dla mnie.
1157
01:12:46,862 --> 01:12:48,781
Szare światło…
1158
01:12:49,281 --> 01:12:51,283
Coś w rodzaju introspekcji.
1159
01:12:52,034 --> 01:12:55,329
Wiatr, grzmoty…
1160
01:12:57,122 --> 01:12:58,207
nerwica…
1161
01:12:58,707 --> 01:13:02,169
To była perspektywa,
jakiej nie osiągnęliśmy
1162
01:13:03,337 --> 01:13:04,963
na poprzednim albumie.
1163
01:13:05,047 --> 01:13:10,469
To uczucie słabości, które dzielimy,
lecz pozostaje niewypowiedziane.
1164
01:13:24,483 --> 01:13:25,984
Pobłogosław, Mamo
1165
01:13:26,485 --> 01:13:29,113
Zaczynamy naszą transmisję
1166
01:13:29,196 --> 01:13:31,907
To wasze radio Exodus
1167
01:13:31,990 --> 01:13:33,117
Hej, hej
1168
01:13:33,200 --> 01:13:35,077
Obudźmy się
1169
01:13:35,160 --> 01:13:37,621
Bo słońce nie poczeka
Dalej, obudźmy się
1170
01:13:37,704 --> 01:13:38,997
Czas się nie męczy
1171
01:13:39,081 --> 01:13:40,374
Prosiłeś o nią
1172
01:13:40,457 --> 01:13:43,710
Prosiłeś o szansę
O drugą szansę
1173
01:13:43,794 --> 01:13:45,587
Bóg jest dobry, czyż nie?
1174
01:13:45,671 --> 01:13:48,006
Hej, oto nowy dzień tylko dla ciebie
1175
01:13:48,090 --> 01:13:50,092
Jakie piękne błękitne niebo!
1176
01:13:50,175 --> 01:13:51,844
Obudźmy się
1177
01:13:51,927 --> 01:13:54,680
Spójrz na swą twarz
Ufam ci w tej wojnie
1178
01:13:54,763 --> 01:13:56,765
Lenistwo to wróg zwycięstwa
1179
01:13:56,849 --> 01:14:00,102
Nie ma miejsca dla słabych
Tchórz umrze, nim zrobi ruch
1180
01:14:00,185 --> 01:14:02,229
Coś ci powiem, sprawy źle się mają
1181
01:14:02,312 --> 01:14:04,148
Nie można ufać nawet sobie
1182
01:14:04,231 --> 01:14:06,066
A wrogowie przyjdą za darmo
1183
01:14:06,150 --> 01:14:08,777
To betonowa dżungla
Która miażdży skromnych
1184
01:14:08,861 --> 01:14:10,946
Jesteś tak wielki, jak twoje sny
1185
01:14:11,029 --> 01:14:12,656
Zrób to, co trzeba
1186
01:14:12,739 --> 01:14:16,118
Obudźmy się
Trzymaj głowę wysoko, bądź szczery
1187
01:14:16,201 --> 01:14:18,370
Czego się boisz?
Nigdy nie było łatwo
1188
01:14:18,454 --> 01:14:20,372
Pozbieraj się i stań do walki
1189
01:14:20,456 --> 01:14:22,708
Ale pamiętaj, co by się nie działo
1190
01:14:22,791 --> 01:14:24,877
Najważniejsze
Że znów wstanie dzień
1191
01:14:26,211 --> 01:14:27,546
Wróciliśmy, ludziska!
1192
01:14:33,343 --> 01:14:35,179
Jesteś na ulicach São Paulo
1193
01:14:35,262 --> 01:14:38,223
Gdzie chłopcy kryją uczucia
W podeszwach swych stóp
1194
01:14:38,307 --> 01:14:40,809
To nie pesymizm
Tak sytuacja wygląda tu
1195
01:14:40,893 --> 01:14:43,520
Żyć, żyć na całego
Chłopcy wypuszczają dym
1196
01:14:43,604 --> 01:14:44,980
To słodka trucizna…
1197
01:14:45,063 --> 01:14:46,482
Och! Canela!
1198
01:14:47,399 --> 01:14:50,235
Odjechałem, ale dla was wracam
1199
01:14:50,319 --> 01:14:51,737
Wracam dla braci
1200
01:14:51,820 --> 01:14:54,781
I dlatego, że tu jest kasa
1201
01:14:55,616 --> 01:14:57,451
Mój Boże
1202
01:14:57,534 --> 01:14:58,911
To jest to!
1203
01:15:00,078 --> 01:15:01,663
Tak to już jest
1204
01:15:01,747 --> 01:15:04,333
Mój umysł to labirynt
A serce mi płacze
1205
01:15:04,416 --> 01:15:06,919
Płacze, lecz potem będzie się śmiać
1206
01:15:09,004 --> 01:15:11,632
Chodź ze mną, bracie, chodź ze mną
1207
01:15:11,715 --> 01:15:17,638
Skupiliśmy się na domu: braciach,
spotkaniach, rodzinach. Stamtąd jesteśmy.
1208
01:15:25,521 --> 01:15:27,940
Banda wariatów
Gromadzi się w rogach ulic
1209
01:15:28,023 --> 01:15:30,442
I mówi: „Zróbmy to, do cholery!”
1210
01:15:30,526 --> 01:15:32,653
Wykorzystajmy wszystko, co mamy
1211
01:15:32,736 --> 01:15:33,779
Zrób to sam
1212
01:15:33,862 --> 01:15:36,031
Ty dla nas, my dla nas samych
1213
01:15:37,074 --> 01:15:38,825
Dla nas i dla naszych kumpli
1214
01:15:38,909 --> 01:15:40,160
I dla sąsiada
1215
01:15:40,244 --> 01:15:41,161
I to wszystko
1216
01:15:41,245 --> 01:15:43,956
Czuję, co mogę, nerwy i kości mam
1217
01:15:44,039 --> 01:15:46,875
Jesteś tym, czym jestem ja
Wiązką DNA
1218
01:15:47,376 --> 01:15:49,253
Z zaletami i wadami
1219
01:15:49,836 --> 01:15:52,631
Tak to jest, wiecie sami
1220
01:15:54,216 --> 01:15:56,009
Miejcie wiarę, Bóg jest wielki
1221
01:15:56,093 --> 01:15:58,303
Nie zapominajcie
1222
01:15:58,387 --> 01:16:01,473
Zawsze głowę wysoko trzymajcie
1223
01:16:01,557 --> 01:16:03,600
Nieważne co i kiedy
1224
01:16:03,684 --> 01:16:07,020
Nie trać wiary
Bo kwiaty rosną nawet na śmietniku, stary
1225
01:16:07,104 --> 01:16:09,856
Pomódl się z nas, drogi pastorze
1226
01:16:09,940 --> 01:16:12,568
Dzisiejsze nabożeństwo każdemu pomoże
1227
01:16:12,651 --> 01:16:15,320
Podziwiam wierzących
Wybaczcie mi
1228
01:16:15,404 --> 01:16:18,323
Co za ździerstwo, co za ściema
Przykro mi
1229
01:16:18,407 --> 01:16:21,743
Czasem czuję się trochę niepewnie
1230
01:16:21,827 --> 01:16:24,705
I jak kundel
Nie wiem, co ze mną będzie
1231
01:16:24,788 --> 01:16:29,626
Nagle: kto to? Kto tu się zjawił?
Daj tę zabawkę, co ubranie dziurawi…
1232
01:16:34,840 --> 01:16:37,718
Powiem dość pretensjonalnie,
1233
01:16:37,801 --> 01:16:40,846
że tego dnia ucieleśniłem ducha São Paulo.
1234
01:16:42,889 --> 01:16:44,391
Cały jego kodeks.
1235
01:16:50,564 --> 01:16:52,065
Jestem wojownikiem rapu
1236
01:16:52,149 --> 01:16:53,650
Mam wysokie napięcie
1237
01:16:53,734 --> 01:16:56,570
Ja za ciebie, Bóg za nas
Zaraz mnie tu nie będzie
1238
01:16:56,653 --> 01:16:59,698
Walka o byt
Nie chcę żyć w roli ofiary
1239
01:16:59,781 --> 01:17:02,492
Sprawiedliwość i wolność
Bronię słusznej sprawy
1240
01:17:02,576 --> 01:17:05,537
Mój rap chór szalonych
I romantyków wywołuje
1241
01:17:05,621 --> 01:17:07,873
Cieszę się jak dziecko, gdziekolwiek…
1242
01:17:07,956 --> 01:17:09,291
Wędruję
Dla braci
1243
01:17:09,374 --> 01:17:11,710
To wam swoją obecność podaruję
1244
01:17:11,793 --> 01:17:14,129
Może to dziwne
Lecz szczere, ja to czuję
1245
01:17:14,212 --> 01:17:16,882
Mój najlepszy Marvin Gaye
Autostrada w sobotę
1246
01:17:16,965 --> 01:17:20,010
Co ma być, to będzie
Dokończymy tę robotę
1247
01:17:20,093 --> 01:17:22,638
Zawołaj nas
Gdy czegoś ci trzeba
1248
01:17:22,721 --> 01:17:25,557
Czy to z dnia sądu, pastorze
Czy nawet z nieba
1249
01:17:25,641 --> 01:17:28,810
Niech każdy mnie lub moich braci zawoła
1250
01:17:28,894 --> 01:17:32,105
Fawela, Fundão
Niech nie zginą moje słowa
1251
01:17:32,189 --> 01:17:33,190
Walka o byt
1252
01:17:34,066 --> 01:17:38,904
Ludzie z przedmieścia
identyfikowali się z tymi słowami.
1253
01:17:38,987 --> 01:17:42,574
Nie tylko Brown i Blue, ale wielu ludzi.
1254
01:17:45,619 --> 01:17:50,290
Zorganizowali się na jednej ulicy,
na drugiej i kolejnej. Reakcja łańcuchowa.
1255
01:17:50,374 --> 01:17:54,628
Dużo zespołów, nazwisk i marek
narodziło się na przedmieściach,
1256
01:17:54,711 --> 01:17:56,797
dużo czapek w różnych kolorach.
1257
01:17:56,880 --> 01:17:59,341
Dużo zespołów powstawało od tego momentu.
1258
01:18:00,050 --> 01:18:01,718
Wiesz, to było połączenie
1259
01:18:01,802 --> 01:18:07,265
ambicji z obrazą,
pewnością siebie, niezależnością…
1260
01:18:09,309 --> 01:18:14,022
Wtedy naprawdę zjednoczyliśmy się
z ludźmi z przedmieścia.
1261
01:18:14,106 --> 01:18:19,361
Ludziom, którzy nie lubili rapu,
spodobało się to, że rap ich reprezentuje.
1262
01:18:19,444 --> 01:18:21,780
Oni nikomu się nie kłaniali.
1263
01:18:21,863 --> 01:18:25,992
Już nie czuli się
tak uciśnieni i oszukani.
1264
01:18:26,076 --> 01:18:29,371
Patrząc uważnie,
przy wszystkich swych wadach i zaletach
1265
01:18:29,454 --> 01:18:32,833
przedmieście ma swoje opinie
i podejmuje różne działania.
1266
01:18:32,916 --> 01:18:35,335
„Tak jest, zróbmy tak itp.”.
1267
01:18:35,419 --> 01:18:38,380
Naprawdę dużo się tam działo.
1268
01:18:38,463 --> 01:18:41,550
Przed powstaniem tego albumu
mieliśmy takie myślenie,
1269
01:18:41,633 --> 01:18:47,305
że przedmieście jest uległe i nieświadome.
Wyobcowane. Rozumiesz?
1270
01:18:47,389 --> 01:18:48,974
Ten album obala ten mit.
1271
01:18:55,689 --> 01:18:59,735
Po raz pierwszy gramy taki otwarty koncert
w środku nocy w São Paulo.
1272
01:18:59,818 --> 01:19:03,822
O świcie, o czwartej,
może piątej nad ranem.
1273
01:19:03,905 --> 01:19:05,907
FESTIWAL VIRADA CULTURAL
SÃO PAULO, 2007 R.
1274
01:19:05,991 --> 01:19:08,452
Kto właśnie idzie do pracy,
1275
01:19:08,535 --> 01:19:10,537
niech weźmie płaszcz i czapkę,
1276
01:19:10,620 --> 01:19:13,290
bo w São Paulo jest dziesięć stopni.
1277
01:19:14,791 --> 01:19:17,961
Ulice Capão oświetla księżyc w pełni
1278
01:19:18,044 --> 01:19:20,714
Bóg sam jest nad nami
Bądźmy skromni i dzielni
1279
01:19:20,797 --> 01:19:24,134
Na zdrowie!
Kobiety i głośna muzyka
1280
01:19:24,217 --> 01:19:26,720
Białe wino
Każdy chce dobrego prawnika
1281
01:19:28,305 --> 01:19:29,848
Zimno w chuj
Każdy to czuje
1282
01:19:29,931 --> 01:19:33,226
A co zrobić?
We wtorki się nie imprezuje
1283
01:19:33,310 --> 01:19:35,979
Zawsze tak było i to się nie zmieni
1284
01:19:36,062 --> 01:19:39,149
Zapach ogniska powietrze wypełni
1285
01:19:39,649 --> 01:19:41,651
Niedziela, poranek w São Paulo.
1286
01:19:41,735 --> 01:19:43,403
Zamęt i wandalizm
1287
01:19:43,487 --> 01:19:47,365
podczas koncertu Racionais MC’s
w São Paulo.
1288
01:19:47,449 --> 01:19:53,830
…podczas koncertu rapu Racionais MC’s.
1289
01:19:54,331 --> 01:19:58,126
Praça da Sé stała się
prawdziwą strefą wojny.
1290
01:20:00,086 --> 01:20:03,423
Ludzie desperacko usiłowali
uciec z miejsca konfrontacji.
1291
01:20:06,051 --> 01:20:07,928
Chodź tu, człowieku! Chodź tu!
1292
01:20:08,011 --> 01:20:11,056
Czy policja nie mogła tego uniknąć?
1293
01:20:13,683 --> 01:20:15,393
Był taki poemat.
1294
01:20:16,520 --> 01:20:18,772
Powiem wam, jak się zaczynał.
1295
01:20:19,397 --> 01:20:20,816
Zaczynał się tak.
1296
01:20:20,899 --> 01:20:22,359
Był sobie chłopiec.
1297
01:20:22,943 --> 01:20:24,569
Ścigała go policja.
1298
01:20:25,320 --> 01:20:28,323
Czarny chłopiec. Uciekał przed policją.
1299
01:20:28,406 --> 01:20:29,950
Padało, ziemia była mokra.
1300
01:20:30,033 --> 01:20:32,869
Policjant upadł i nie mógł wstać.
1301
01:20:32,953 --> 01:20:36,498
Krzyczał z bólu.
A inni policjanci pobiegli za chłopcem.
1302
01:20:37,082 --> 01:20:39,543
Było ich wielu. A on uciekał.
1303
01:20:40,043 --> 01:20:41,378
Powiedziałem ze sceny:
1304
01:20:41,461 --> 01:20:46,132
„Żandameria powstała po to,
żeby łapać zbiegłych niewolników”.
1305
01:20:46,216 --> 01:20:49,678
Ostrożnie z tą bronią.
Nie strzelajcie do nikogo!
1306
01:20:53,515 --> 01:20:57,936
Zespół raperów prosił tłum,
by odsunął się od policjantów. Na próżno.
1307
01:20:58,019 --> 01:21:00,814
Odsuńcie się od policjantów!
Zostawcie ich!
1308
01:21:02,065 --> 01:21:06,444
Rozpętała się bójka
i wtedy jakby się rozdzielili.
1309
01:21:06,528 --> 01:21:09,823
Policja z jednej strony,
młodzi z drugiej. Istne piekło.
1310
01:21:09,906 --> 01:21:12,701
Poczułem się jak w strefie wojny.
1311
01:21:13,285 --> 01:21:16,538
Chłopcy z kijami i kamieniami
Policja z bronią i bombami
1312
01:21:16,621 --> 01:21:19,416
Samochody się palą
Stalowe drzwi się zamykają
1313
01:21:19,499 --> 01:21:22,669
Matka syna wzywa
Padając od strzału
1314
01:21:22,752 --> 01:21:25,589
Ktoś kogoś stracił
Dusza na spuście
1315
01:21:25,672 --> 01:21:27,257
Uciekajcie do metra
1316
01:21:27,340 --> 01:21:29,050
W korytarzu problemy
1317
01:21:29,134 --> 01:21:32,095
Kogoś zdeptano
I już tak został
1318
01:21:32,178 --> 01:21:35,223
A na przyległej ulicy
Wrzawa narasta
1319
01:21:35,307 --> 01:21:39,311
Wojna i zniszczenie
To chyba koniec świata
1320
01:21:50,071 --> 01:21:53,283
Sytuacja nigdy nie była spokojna.
Zawsze było napięcie.
1321
01:21:53,825 --> 01:21:57,621
Zakazano nam występować
w otwartej przestrzeni
1322
01:21:57,704 --> 01:22:02,292
i rozpoczęto nagonkę.
1323
01:22:02,959 --> 01:22:06,588
Powiedziano, że jesteśmy
zagrożeniem dla społeczeństwa,
1324
01:22:06,671 --> 01:22:10,383
dla bezpieczeństwa publicznego
i społecznego.
1325
01:22:13,345 --> 01:22:16,264
Stało za tym państwo, policja.
1326
01:22:16,348 --> 01:22:17,432
To była ustawka,
1327
01:22:17,515 --> 01:22:20,018
bo wszystko działo się zgodnie z zasadami,
1328
01:22:20,101 --> 01:22:22,812
z umowami i w ogóle.
1329
01:22:22,896 --> 01:22:25,523
Nie było powodu,
żeby to stało się tak nagle
1330
01:22:25,607 --> 01:22:30,070
i żeby zabroniono Racionais
występować w São Paulo.
1331
01:22:30,153 --> 01:22:33,990
Naprawdę myślę, że to było
zagranie polityczne, że to ustawiono.
1332
01:22:36,701 --> 01:22:38,828
Czułem, że za chwilę nastąpi koniec.
1333
01:22:56,012 --> 01:22:57,639
Czym jestem?
1334
01:22:57,722 --> 01:23:01,935
Jestem jasny i słony
Mieszczę się w oku, choć ważę dwie tony
1335
01:23:02,018 --> 01:23:04,437
Smakuję jak morze
I dyskretny umiem być
1336
01:23:04,521 --> 01:23:07,357
Jestem najemcą bólu
I to tam wolę żyć
1337
01:23:07,440 --> 01:23:10,402
Wśród ciemnej nocy
Zacząłem żyć zemstą
1338
01:23:10,485 --> 01:23:13,029
Jam siostra rozpaczy
Nadziei przekleństwo
1339
01:23:13,113 --> 01:23:15,949
Wywołują mnie szkodniki
Przyziemność na świecie
1340
01:23:16,032 --> 01:23:18,952
Lub miłość od cierni
Co zdobią twe okrutne kwiecie
1341
01:23:19,035 --> 01:23:21,663
Dramat przynoszę
Do łóżka twego wchodzę
1342
01:23:21,746 --> 01:23:24,541
Chętnie, bez pozwolenia
Chcesz mego cierpienia
1343
01:23:24,624 --> 01:23:27,419
Myślałem, że jestem taki silny
1344
01:23:27,919 --> 01:23:30,380
Ale będę słaby
Kiedy przyjdą inni
1345
01:23:30,463 --> 01:23:33,216
Kiedy będzie ciężko
Gdy dokopie świat
1346
01:23:33,299 --> 01:23:35,885
A teraz pozwól, że będę iść pod wiatr
1347
01:23:35,969 --> 01:23:38,763
Czemu twardy jesteś
Skoro serce masz wrażliwe?
1348
01:23:38,847 --> 01:23:41,766
Wiatr jest cichy, ale zimny
Nie, pod wiatr nie idę
1349
01:23:41,850 --> 01:23:42,684
Jestem ciepły
1350
01:23:42,767 --> 01:23:44,644
Zamazałem smętne zdanie poety
1351
01:23:44,728 --> 01:23:47,689
Zbiegłem po proroka obliczu smętnym
1352
01:23:47,772 --> 01:23:51,276
Robaki uciekają
Kiedy spada ludzka łza
1353
01:23:51,359 --> 01:23:53,445
To twoja walka, co całe życie trwa
1354
01:23:53,528 --> 01:23:56,072
Mężczyźni nie płaczą
Kto tak mówi, chyba kpi
1355
01:23:56,156 --> 01:23:59,200
Nie słuchaj tłumu
Jezus przecież ronił łzy
1356
01:23:59,284 --> 01:24:02,537
Słuchaj, bracie, może mam omamy
1357
01:24:02,620 --> 01:24:04,581
Ale ten świat jest bliski zagłady
1358
01:24:04,664 --> 01:24:07,208
Co możesz zrobić
Gdy twierdza drży
1359
01:24:07,292 --> 01:24:10,211
A wszystko, co dobre
Schodzi na psy?
1360
01:24:10,962 --> 01:24:17,427
Każdy, kto podkreślał znaczenie
rewolucji czarnych, był prześladowany.
1361
01:24:17,510 --> 01:24:19,429
A co za tym idzie, uciszany.
1362
01:24:19,512 --> 01:24:24,434
Wszystko, co robiłem i co robię,
jest oparte na kodeksie Marighelli.
1363
01:24:24,517 --> 01:24:28,438
Mieliśmy dziesięć lat przerwy
między albumami.
1364
01:24:28,521 --> 01:24:33,443
Marighella był bodźcem,
dzięki któremu wróciliśmy.
1365
01:24:38,406 --> 01:24:39,908
Cisza albo zginiecie.
1366
01:24:40,992 --> 01:24:43,036
Ruszcie się, do cholery!
1367
01:24:44,370 --> 01:24:45,663
Na kolana, ty chuju!
1368
01:24:47,957 --> 01:24:50,919
Tu Radio Wolność.
1369
01:24:51,002 --> 01:24:53,630
Tak na przedmieściach
myśli się o Marighelli.
1370
01:24:54,923 --> 01:24:57,509
Identyfikowano się z wieloma rzeczami.
1371
01:24:58,176 --> 01:25:00,845
Interesował ludzi,
którzy kiedyś go nie znali.
1372
01:25:02,013 --> 01:25:03,389
…Carlos Marighella.
1373
01:25:04,307 --> 01:25:08,269
Był zarazem jak anioł.
Miał proste marzenia.
1374
01:25:08,353 --> 01:25:09,521
Marzył o równości.
1375
01:25:12,690 --> 01:25:14,067
Powstańcie dla Generała
1376
01:25:14,150 --> 01:25:15,777
Tysiąc głów lojalnych ludzi
1377
01:25:15,860 --> 01:25:17,195
Chodźcie!
1378
01:25:17,779 --> 01:25:19,489
Powstańcie dla Generała
1379
01:25:19,572 --> 01:25:21,199
Tysiąc głów lojalnych ludzi
1380
01:25:21,282 --> 01:25:22,367
On ochroni was
1381
01:25:22,450 --> 01:25:24,536
Trzy wcielenia bandytów osławionych
1382
01:25:24,619 --> 01:25:27,288
Genialnych umysłów w niebie zgromadzonych
1383
01:25:27,372 --> 01:25:29,457
Wiernych przeznaczenie
Jeśli Bóg wierność ceni
1384
01:25:29,541 --> 01:25:30,375
Doskonały…
1385
01:25:30,458 --> 01:25:33,503
Tylko kilka razy w życiu
dostaje się pierwsze miejsce.
1386
01:25:33,586 --> 01:25:36,089
A to wideo zapewniło nam pierwsze miejsce.
1387
01:25:36,172 --> 01:25:38,133
Racionais MC’s!
1388
01:25:40,635 --> 01:25:41,928
Żyjemy!
1389
01:25:42,011 --> 01:25:43,888
MTV BRAZYLIA
2012 R.
1390
01:25:43,972 --> 01:25:47,433
Kończąc najlepszą w historii
edycję nagród MTV Brazylia,
1391
01:25:47,934 --> 01:25:50,603
najlepszy koncert MTV Brazylia w historii:
1392
01:25:50,687 --> 01:25:53,148
Racionais!
1393
01:25:53,231 --> 01:25:57,068
Wtedy wystąpiliśmy na żywo w MTV
po wielu latach.
1394
01:25:57,569 --> 01:26:01,281
I w telewizji.
Nie byliśmy w MTV od 1998 roku.
1395
01:26:01,364 --> 01:26:03,199
Ile lat minęło? Czternaście.
1396
01:26:03,283 --> 01:26:06,911
Mieliśmy nowe podejście po tylu zmianach,
1397
01:26:06,995 --> 01:26:11,958
po wszystkich doświadczeniach
i tym silnym zjednoczeniu się.
1398
01:26:12,709 --> 01:26:15,295
Wtedy dołączyła do nas Eliane…
1399
01:26:16,713 --> 01:26:19,257
…i powiedziała: „Zróbmy to razem”.
1400
01:26:19,340 --> 01:26:23,386
Uważam, że Racionais
osiągnęli ten przełom.
1401
01:26:23,469 --> 01:26:27,765
Wychodząc od niskiej samooceny
i braku odwagi,
1402
01:26:28,266 --> 01:26:30,393
dali nam odwagę.
1403
01:26:30,894 --> 01:26:34,731
Dlatego możemy wyjść i coś zdziałać.
„Mogę to zrobić i zrobię to”.
1404
01:26:34,814 --> 01:26:37,775
Tak stało się ze mną
i z wieloma innymi ludźmi.
1405
01:26:37,859 --> 01:26:41,613
Słyszę to codziennie:
„Racionais zmienili moje życie.
1406
01:26:41,696 --> 01:26:45,325
Usłyszałem piosenkę Racionais
i ona odmieniła mi życie.
1407
01:26:45,408 --> 01:26:48,036
Zacząłem studia dzięki Racionais”.
1408
01:26:48,703 --> 01:26:53,124
Racionais pożegnali się z festiwalem
Virada Cultural w roku 2007
1409
01:26:53,208 --> 01:26:56,502
po całym tym zajściu, na złych warunkach.
1410
01:26:56,586 --> 01:27:01,716
Ale potem jego zarząd
ponownie zaprosił ich do udziału.
1411
01:27:01,799 --> 01:27:05,470
„Nadszedł już czas, zróbmy to”.
1412
01:27:06,554 --> 01:27:09,891
Powiedziałam tylko:
„Policja nie musi przychodzić.
1413
01:27:09,974 --> 01:27:13,061
Nie ma takiej potrzeby.
Nie będzie żadnych problemów.
1414
01:27:13,144 --> 01:27:14,854
Ludzie posłuchają Racionais”.
1415
01:27:14,938 --> 01:27:18,858
Słuchacze przyglądają się
i zwracają uwagę na to, co oni mówią.
1416
01:27:18,942 --> 01:27:23,029
To przypomina kanał, pępowinę.
1417
01:27:23,112 --> 01:27:26,324
Ludzie się złoszczą,
kiedy ten kanał zostaje przerwany.
1418
01:27:27,325 --> 01:27:30,411
W końcu osiągnęliśmy porozumienie.
1419
01:27:30,495 --> 01:27:35,124
Policja zostanie z tyłu,
a nie wśród tłumu.
1420
01:27:36,292 --> 01:27:41,464
I wszystko było dobrze.
Na koncert Racionais przyszło 100 000 osób
1421
01:27:41,547 --> 01:27:42,882
i nic się nie stało.
1422
01:27:46,719 --> 01:27:48,054
Racionais MC’s!
1423
01:27:49,264 --> 01:27:52,558
Racionais słuchali już wszyscy.
1424
01:27:53,101 --> 01:27:56,479
Brown zaprosił mnie
do nagrania wideo do „Marighelli”.
1425
01:27:56,562 --> 01:27:57,939
To był zaszczyt
1426
01:27:58,022 --> 01:28:01,526
móc opisać historię
brazylijskiego bohatera
1427
01:28:02,026 --> 01:28:05,697
razem w moimi bohaterami, Racionais.
1428
01:28:06,489 --> 01:28:10,243
Przypomniały mi się słowa Malcolma X.
1429
01:28:10,326 --> 01:28:14,163
Powiedział kiedyś, że bieg historii
zmienili tylko ci ludzie,
1430
01:28:14,247 --> 01:28:17,709
którzy zmienili myślenie człowieka
o sobie samym.
1431
01:28:18,376 --> 01:28:22,797
Racionais to zrobili. Naprawdę.
1432
01:28:22,880 --> 01:28:26,467
Zmienili nie tylko jednego człowieka,
ale całe pokolenie.
1433
01:28:26,551 --> 01:28:29,846
Trzeba zawsze wierzyć
Że marzenia się spełniają
1434
01:28:29,929 --> 01:28:33,266
Że nic nas nie ogranicza
Że nas, bracie, nie pokonają
1435
01:28:33,349 --> 01:28:36,394
Złe chwile miną
To tylko etap
1436
01:28:36,477 --> 01:28:39,605
A cierpienie wzmacnia odwagę człowieka
1437
01:28:39,689 --> 01:28:42,233
Potem zaczęliśmy szukać lokali.
1438
01:28:42,734 --> 01:28:46,404
Znajdźmy najlepsze lokale
i będziemy występować tylko w nich.
1439
01:28:46,988 --> 01:28:51,451
Ale ludzie mówili:
„Racionais mają tu wystąpić?
1440
01:28:51,534 --> 01:28:55,955
Wszystko zniszczą! Ich widownia
zrówna wszystko z ziemią”.
1441
01:28:56,039 --> 01:28:57,290
Mówiłam: „Wcale nie”.
1442
01:28:57,373 --> 01:29:02,628
Po 30 latach chcesz tylko,
żeby ludzie wrócili do domu cali i zdrowi.
1443
01:29:04,005 --> 01:29:06,215
Nie chcę takiego stereotypu,
1444
01:29:07,008 --> 01:29:09,260
że na koncercie Racionais ktoś ginie.
1445
01:29:18,353 --> 01:29:20,396
To piosenka dla was
1446
01:29:21,439 --> 01:29:26,402
Żyjcie
1447
01:29:27,945 --> 01:29:32,950
Wielu ludzi obecnych na koncercie
nigdy wcześniej nie było w takim miejscu.
1448
01:29:39,791 --> 01:29:43,544
STUDIO NAGRAŃ QUAD
NOWY JORK, 2014 ROK
1449
01:29:43,628 --> 01:29:46,422
Wtedy zdecydowali się nagrać album.
1450
01:29:46,506 --> 01:29:49,008
Pojechali w tym celu do Nowego Jorku.
1451
01:29:55,348 --> 01:29:58,726
Rozumiesz? Nie może być
pa-pa-pam, a potem pam-pa-ram.
1452
01:29:58,810 --> 01:29:59,644
Tylko…
1453
01:30:00,686 --> 01:30:01,562
O tak…
1454
01:30:06,234 --> 01:30:07,318
- Jasne.
- Jasne?
1455
01:30:07,402 --> 01:30:08,736
Słyszysz te ścieżki?
1456
01:30:08,820 --> 01:30:14,200
Nie macie pojedynczego bębna basowego,
który mógłby grać to samo, co te trzy?
1457
01:30:14,283 --> 01:30:16,202
Bo nagrałem to w domu.
1458
01:30:16,285 --> 01:30:20,373
Ale uważam, że znacznie lepszy
byłby prawdziwy ciężki bęben basowy.
1459
01:30:20,957 --> 01:30:21,833
Rozumiesz?
1460
01:30:23,584 --> 01:30:25,670
Świat się zmienił od 2002 roku.
1461
01:30:27,088 --> 01:30:28,423
Po trzynastu latach.
1462
01:30:29,006 --> 01:30:35,221
Wydawało się, że Brazylia
naprawdę weszła w etap rozwoju.
1463
01:30:35,304 --> 01:30:41,436
To było widać po ludziach, po jedzeniu,
piciu, ubraniach, zegarkach.
1464
01:30:41,519 --> 01:30:42,812
W prawdziwym życiu.
1465
01:30:43,396 --> 01:30:46,524
To miało też swe odbicie na ulicy.
I w muzyce.
1466
01:30:47,859 --> 01:30:49,652
Dobra, wszystko gotowe.
1467
01:30:49,735 --> 01:30:53,865
Niedługo zjawią się tu chłopcy,
by zabrać pieniądze z wieży ciśnień.
1468
01:30:53,948 --> 01:30:57,034
Uwaga! To dzieło fikcyjne.
1469
01:30:57,743 --> 01:31:00,496
Wszelkie podobieństwo
do wydarzeń prawdziwych…
1470
01:31:00,580 --> 01:31:02,498
RODZINA RACIONAIS
1471
01:31:02,582 --> 01:31:04,417
…jest zupełnie przypadkowe.
1472
01:31:04,500 --> 01:31:05,835
Tak to jest, B.
1473
01:31:06,502 --> 01:31:10,214
Na ulicy jest pełno świń.
Sprawy mogą pójść nie tak.
1474
01:31:10,965 --> 01:31:13,634
Rozumiem. Powiedz chłopakom,
żeby byli czujni.
1475
01:31:13,718 --> 01:31:18,389
Niech się upewnią, że nikt ich nie śledzi
i że mają sprawne telefony. Odbiór.
1476
01:31:19,557 --> 01:31:22,685
Jasne. Broń wyczyszczona. Przyniosę ją.
1477
01:31:22,768 --> 01:31:25,855
To samo miejsce, ten sam czas. Odbiór.
1478
01:31:26,856 --> 01:31:30,109
Każdy wie, że sytuacja jest pokręcona,
1479
01:31:30,818 --> 01:31:34,155
ciężko cokolwiek zrobić,
wszystko albo nic.
1480
01:31:34,238 --> 01:31:35,740
Kolory i wartości…
1481
01:31:38,826 --> 01:31:40,620
Przejęliśmy kontrolę!
1482
01:31:41,662 --> 01:31:42,622
Odbiór.
1483
01:31:48,419 --> 01:31:52,798
To właśnie my
1484
01:31:52,882 --> 01:31:57,094
Kolory i wartości
1485
01:31:57,178 --> 01:32:02,725
To właśnie my
Kolory i wartości
1486
01:32:02,808 --> 01:32:07,230
Międzynarodowa Konspiracja Funk
na Jamajce w Queens
1487
01:32:07,313 --> 01:32:09,774
Fundão, Sabin
To coś dla mnie
1488
01:32:09,857 --> 01:32:11,609
Skoro takim mnie stworzono
1489
01:32:11,692 --> 01:32:14,111
To jestem dobry, stary
Kupiłem zioło
1490
01:32:14,195 --> 01:32:16,906
Zawsze ścigają mnie chmury i czarne owce
1491
01:32:16,989 --> 01:32:19,909
Nadchodzą mroczne czasy
To także my
1492
01:32:19,992 --> 01:32:22,620
Idę i idę po cienkiej przerywanej linii
1493
01:32:22,703 --> 01:32:25,957
Na ziemi, gdzie bohater zabił
Miliony Indian
1494
01:32:26,040 --> 01:32:29,043
Nieokrzesany
Czarny król
1495
01:32:29,126 --> 01:32:32,004
Nieważne, czy nas lubisz czy nie
1496
01:32:32,088 --> 01:32:34,632
Mam się zniżyć, żebyś polubił mnie
Nigdy!
1497
01:32:34,715 --> 01:32:37,343
To, że nic nie mówię
Nie znaczy, że nie wiem
1498
01:32:37,426 --> 01:32:40,555
São Paulo ma dość pieniędzy, by spróbować
1499
01:32:40,638 --> 01:32:42,807
Nie tracąc uwagi
Sprawdź ten flow
1500
01:32:42,890 --> 01:32:45,226
Patrz, Cross Fox, Tucson, X5, ho-ho
1501
01:32:45,309 --> 01:32:47,228
Czarny i złoty, luksus, aż lśni
1502
01:32:47,311 --> 01:32:51,607
To właśnie my
1503
01:32:51,691 --> 01:32:53,109
Kolory i wartości
1504
01:32:58,155 --> 01:33:01,701
To właśnie rap. Biznes, prawdziwe życie.
1505
01:33:01,784 --> 01:33:03,119
Kulisy sceny.
1506
01:33:03,619 --> 01:33:07,582
Życie na szali, perspektywa,
zainwestowane marzenia, mnóstwo rzeczy.
1507
01:33:08,416 --> 01:33:11,502
Jestem szefem firmy,
patriarchą klanu, wiem wszystko.
1508
01:33:12,670 --> 01:33:15,840
Od filozofii przez romantyzm po…
1509
01:33:16,632 --> 01:33:18,718
To poważniejsze, niż się wydaje.
1510
01:33:18,801 --> 01:33:20,177
To właśnie Racionais.
1511
01:33:40,531 --> 01:33:41,866
Aha, rozumiem!
1512
01:33:41,949 --> 01:33:44,243
Chciałem, żeby poszli dalej, niż ja,
1513
01:33:44,327 --> 01:33:46,829
te nowe dzieci, ci nowi raperzy.
1514
01:33:46,912 --> 01:33:50,416
Chcę, żeby poszli dalej,
bo ja też zamierzam pójść dalej.
1515
01:33:50,499 --> 01:33:52,043
Albo oni pójdą, albo ja.
1516
01:33:52,793 --> 01:33:54,003
Trzeba to osiągnąć.
1517
01:33:56,631 --> 01:34:00,343
Krzyknijcie chórem
To my, ale super
1518
01:34:00,426 --> 01:34:02,345
Niech żyje rasa
Progres i kasa
1519
01:34:02,428 --> 01:34:04,889
Biznes się kręci
Na tyłach klubu
1520
01:34:04,972 --> 01:34:07,683
Niech potwór lenistwa umrze w bólu
1521
01:34:07,767 --> 01:34:10,227
Niech zdusi bojkot rodzina zjednoczona
1522
01:34:10,311 --> 01:34:12,897
Chodź, Pixote
Hollywood nas woła
1523
01:34:12,980 --> 01:34:15,941
Czarni ludzie w nowej erze
1524
01:34:16,442 --> 01:34:19,236
Musimy to zdziałać
Mocno w to wierzę
1525
01:34:20,404 --> 01:34:23,866
Z każdym kolejnym rokiem
planuję iść dalej.
1526
01:34:25,117 --> 01:34:25,951
Rozumiesz?
1527
01:34:26,577 --> 01:34:29,080
Bo presja, żebym odszedł, jest niezmierna.
1528
01:34:29,580 --> 01:34:30,539
Z każdej strony.
1529
01:34:31,707 --> 01:34:33,668
Muszę zainwestować, by zostać.
1530
01:34:34,168 --> 01:34:39,548
To nie jest tanie, by zostać w faweli
i móc bacznie obserwować. To kosztuje.
1531
01:34:43,386 --> 01:34:45,054
Jestem chłopcem z faweli.
1532
01:34:45,137 --> 01:34:48,724
Kiedy widziałem fajny motocykl,
też taki chciałem.
1533
01:34:48,808 --> 01:34:53,145
I miło, że ludzie wiedzą,
że swojego nie ukradłem.
1534
01:34:53,229 --> 01:34:56,899
Czy to nie miłe?
Czy nie lepiej, że ludzie to wiedzą?
1535
01:34:56,982 --> 01:35:00,152
To twój sen
By mieć czerwoną Hondę Fireblade
1536
01:35:00,236 --> 01:35:03,030
Repsol CBR, VMAX-a, mieszkanie
1537
01:35:03,114 --> 01:35:06,283
Audi R8 GT, Porsche Carrerę
1538
01:35:06,367 --> 01:35:09,578
Zenith na nadgarstku
Albo Patek Philippe
1539
01:35:09,662 --> 01:35:12,331
Złoty łańcuch
Z diamentami i szafirami
1540
01:35:12,415 --> 01:35:15,668
Taki naszyjnik, że nie uwierzycie sami
1541
01:35:15,751 --> 01:35:19,046
Czarny chłopiec, co bez ojca się wychowuje
1542
01:35:19,130 --> 01:35:22,591
Pójdzie do salonu
I w nowe auto się wpatruje
1543
01:35:22,675 --> 01:35:24,927
„Chcę je kupić, kiedy zarobię!”
1544
01:35:25,010 --> 01:35:26,512
Lecz nawet gdy je kupi
1545
01:35:26,595 --> 01:35:29,014
I ktoś się o tym dowie
1546
01:35:29,098 --> 01:35:32,017
Nie uwierzy, bo rasizm
Trwa już od wieków
1547
01:35:32,101 --> 01:35:34,854
Nie uznają twej pozycji
Ani skóry, człowieku
1548
01:35:35,938 --> 01:35:39,442
Lubię jeść. Lubię chodzić do restauracji.
1549
01:35:39,525 --> 01:35:44,238
A czarni nie chodzą do restauracji
w São Paulo.
1550
01:35:44,321 --> 01:35:45,448
Ale Blue chodzi.
1551
01:35:46,699 --> 01:35:51,412
Kiedy zrozumiałem, że układam sobie włosy,
idąc w te miejsca, przestrzegam norm,
1552
01:35:52,455 --> 01:35:54,915
pomyślałem: „Kurde, chłopie.
1553
01:35:54,999 --> 01:36:00,671
Nadszedł czas, żebym zapuścił włosy,
miał więcej tatuaży…
1554
01:36:01,172 --> 01:36:05,843
Chcę tam wejść i zrobić scenę,
1555
01:36:05,926 --> 01:36:09,430
żeby byli zakłopotani moją obecnością”.
1556
01:36:09,513 --> 01:36:11,766
Nie cofamy się, ludzie, zostajemy tu.
1557
01:36:12,266 --> 01:36:14,101
Koniec z barakami niewolników.
1558
01:36:14,685 --> 01:36:18,272
Ponad połowa ludności Brazylii
określa siebie jako czarną.
1559
01:36:20,232 --> 01:36:23,319
W Rio de Janeiro Marielle piąta
w wyborach do rady…
1560
01:36:23,402 --> 01:36:25,780
To się dzieje, widzimy to!
1561
01:36:25,863 --> 01:36:28,199
Czujemy to. Zaczynamy to widzieć.
1562
01:36:28,282 --> 01:36:30,284
„Kurde, czarni dają radę, stary!”
1563
01:36:30,785 --> 01:36:33,704
Jedna z największych uczelni w kraju
1564
01:36:33,788 --> 01:36:38,501
uwzględni Racionais
w programie do testów SAT na rok 2020.
1565
01:36:40,211 --> 01:36:42,338
RACIONAIS MC’S BRAZYLIJSKIM PUBLIC ENEMY
1566
01:36:42,421 --> 01:36:45,966
Nie myślałem, żeby kupić jacht albo…
1567
01:36:46,050 --> 01:36:50,471
Po prostu chciałem białe tenisówki
i naprawdę niebieskie dżinsy.
1568
01:36:51,555 --> 01:36:53,182
Marzenie chuligana.
1569
01:36:53,265 --> 01:36:56,227
Myślałem: „Białe tenisówki
i niebieskie dżinsy.
1570
01:36:56,310 --> 01:36:58,312
A jak będę mieć pieniądze,
1571
01:36:59,063 --> 01:37:01,440
wydam je na ciastka i pudding
1572
01:37:01,524 --> 01:37:03,984
i będę jadł, aż się pochoruję”.
1573
01:37:10,825 --> 01:37:13,077
Kiedy śpiewam, patrzę wstecz
1574
01:37:13,160 --> 01:37:15,287
i widzę Klebera,
1575
01:37:15,788 --> 01:37:20,251
tę zajebistą scenę,
ten wielki stół mikserski,
1576
01:37:20,334 --> 01:37:26,382
a on wciąż skreczuje,
jak wtedy na próbach…
1577
01:37:26,465 --> 01:37:28,217
Kurde, to było zajebiste.
1578
01:37:31,011 --> 01:37:33,556
To wzruszające. Jak cholera.
1579
01:37:45,109 --> 01:37:46,694
…postawiliśmy scenę…
1580
01:37:46,777 --> 01:37:49,613
- Nie, to było w…
- Wtedy, co prawie umarłem?
1581
01:37:50,281 --> 01:37:51,323
Pamiętacie to?
1582
01:37:51,407 --> 01:37:55,661
Milton miał się z nami spotkać
o 6.00 w Taboão, żeby załadować towar.
1583
01:37:55,744 --> 01:37:59,373
Pamiętam to. Był wtedy wściekły jak chuj,
klął na nas, nie?
1584
01:37:59,456 --> 01:38:01,792
O 6.00 rano. „Nie jesteście artystami?”
1585
01:38:01,876 --> 01:38:03,627
- A przyszedł…
- Kiedy?
1586
01:38:03,711 --> 01:38:04,712
O 12.00, stary.
1587
01:38:04,795 --> 01:38:07,131
Właściciel lokalu się cieszył.
1588
01:38:07,631 --> 01:38:11,260
Położył gitarę na podłodze
i powiedział: „Widzisz tę gitarę?
1589
01:38:11,343 --> 01:38:14,513
Kocham ją bardziej niż moją żonę.
1590
01:38:14,597 --> 01:38:18,726
To gitara z 1966 roku,
była na festiwalach i w ogóle”.
1591
01:38:18,809 --> 01:38:19,852
„Super”.
1592
01:38:19,935 --> 01:38:24,440
To było zajebiste. Gitara na podłodze…
A my ją po prostu podziwiamy.
1593
01:38:26,233 --> 01:38:28,485
Byłem wściekły, było tyle pudeł,
1594
01:38:28,569 --> 01:38:30,487
a ja już sporo rozładowałem.
1595
01:38:30,571 --> 01:38:33,073
Na pudle leżała waltornia.
1596
01:38:33,574 --> 01:38:36,744
Waltornia wyślizgnęła mi się
i nie złapałem jej.
1597
01:38:36,827 --> 01:38:38,495
Zgadnijcie, na co spadła.
1598
01:38:39,204 --> 01:38:42,583
- Na gitarę!
- Na gitarę! Ludzie!
1599
01:38:42,666 --> 01:38:48,047
Pudło spadło mu na głowę, więc krzyknąłem:
„Blue! Nic ci nie jest?”.
1600
01:38:48,130 --> 01:38:51,175
A gość na to: „Chuj z nim! Moja gitara!”.
1601
01:38:52,426 --> 01:38:54,053
Oderwało gitarze tyłek.
1602
01:38:54,136 --> 01:38:55,387
- Tę krągłą część.
- Wow.
1603
01:38:55,471 --> 01:38:57,473
Oderwało część gitary.
1604
01:38:57,556 --> 01:39:01,060
A gość: „Co to było?!”.
Kiedy spojrzał na gitarę, krzyknął:
1605
01:39:01,143 --> 01:39:03,145
„Co wy, do cholery, zrobiliście?
1606
01:39:07,316 --> 01:39:10,027
Debile!”.
1607
01:39:13,197 --> 01:39:15,282
„Debile” to mało powiedziane…
1608
01:39:17,034 --> 01:39:18,827
Trzydzieści jeden lat później.
1609
01:39:23,540 --> 01:39:25,584
To już inny moment, rozumiesz?
1610
01:39:26,085 --> 01:39:28,671
Ale zawsze będę tutaj,
tu są moje korzenie,
1611
01:39:28,754 --> 01:39:31,215
bo miło jest być z rodziną.
1612
01:39:31,298 --> 01:39:32,967
Tu mam korzenie.
1613
01:39:33,050 --> 01:39:36,261
To najprostsza rzecz na świecie, tak?
1614
01:39:36,345 --> 01:39:39,598
Właśnie to ma prawdziwą wartość.
1615
01:39:39,682 --> 01:39:42,434
Ktoś, kogo kochasz, i kto chce być z tobą.
1616
01:39:57,574 --> 01:40:02,496
To wszystko sprawia, że patrzysz
na siebie, na swoje życie i przeszłość…
1617
01:40:02,579 --> 01:40:05,124
Uczucie jedności
ze mną samym z przeszłości.
1618
01:40:05,207 --> 01:40:10,087
Tak, jakbym się obudził w moim domu
na przedmieściach w 1987 roku.
1619
01:40:10,170 --> 01:40:14,633
Jak się nie cofnę, by zobaczyć tam siebie,
nie zrozumiem was teraz.
1620
01:40:15,884 --> 01:40:16,802
D-dur.
1621
01:40:16,885 --> 01:40:20,764
Kiedy kogut pieje
By ogłosić nowy dzień
1622
01:40:20,848 --> 01:40:25,769
Błogosław nam, Pani Różańcowa
I w opiece nas miej
1623
01:40:25,853 --> 01:40:30,274
Błogosław nam, Pani Różańcowa
I w opiece nas miej
1624
01:40:30,357 --> 01:40:31,275
Coś wam powiem!
1625
01:40:32,026 --> 01:40:36,321
Wybacz, jeśli tak częste prośby
O Twe wstawiennictwo to grzech
1626
01:40:36,822 --> 01:40:41,326
Lecz spraw, by tej ziemi już nigdy
Nie splamiła mych braci krew
1627
01:40:41,410 --> 01:40:45,831
Oby ci, co prosili o wojnę
Teraz chórem o pokój błagali
1628
01:40:45,914 --> 01:40:49,626
Kwiaty rosną nawet na śmietniku
Jak Racionais kiedyś śpiewali
1629
01:40:49,710 --> 01:40:50,794
Racionais
1630
01:40:50,878 --> 01:40:55,174
Oby ci, co prosili o wojnę
Teraz chórem o pokój błagali
1631
01:40:55,257 --> 01:40:58,844
Kwiaty rosną nawet na śmietniku
Jak Racionais kiedyś śpiewali
1632
01:40:58,927 --> 01:40:59,762
Kiedy kogut…
1633
01:40:59,845 --> 01:41:02,473
Kiedy kogut pieje
By ogłosić nowy dzień
1634
01:41:02,556 --> 01:41:06,810
Ta rodzina miała duży wpływ
na moje wychowanie.
1635
01:41:06,894 --> 01:41:09,605
Na naszą dyscyplinę i spojrzenie na świat.
1636
01:41:09,688 --> 01:41:13,067
Scena zawsze była pełna,
bo wszyscy tam byli.
1637
01:41:13,150 --> 01:41:15,277
Nasi kuzyni byli z nami.
1638
01:41:15,360 --> 01:41:17,571
Hasło: „Sam dbam o własną ochronę”?
1639
01:41:18,405 --> 01:41:19,656
Właśnie o to chodzi.
1640
01:41:20,324 --> 01:41:21,700
Tylko my.
1641
01:41:24,078 --> 01:41:27,456
Po 30 lat historii Racionais
1642
01:41:27,539 --> 01:41:32,211
sam fakt, że przeżyliśmy, jest imponujący.
1643
01:41:32,711 --> 01:41:35,172
Wszyscy czterej? Imponujące.
1644
01:41:35,255 --> 01:41:38,050
Bo było ciężko.
1645
01:41:38,550 --> 01:41:40,928
Dużo ochrony, dużo modlitw.
1646
01:41:42,012 --> 01:41:46,892
Dużo błogosławieństwa,
opieki ze strony moich Orisz.
1647
01:41:47,768 --> 01:41:50,145
Gdybyśmy zaczęli myśleć o zagrożeniach,
1648
01:41:50,854 --> 01:41:53,232
nigdy byśmy się nie ruszyli.
1649
01:41:53,315 --> 01:41:54,900
Bo zagrożenia były zawsze.
1650
01:41:56,360 --> 01:41:58,028
Wcześniej, wtedy i potem.
1651
01:41:58,654 --> 01:42:02,950
W Salvadorze czarny klient
oskarżył tradycyjną markę o rasizm.
1652
01:42:03,033 --> 01:42:07,412
Rodzice młodej dziewczyny stwierdzili,
że ich córka padła ofiarą rasizmu.
1653
01:42:07,496 --> 01:42:11,416
Aresztowano oficera marynarki po tym,
jak zastrzelił sąsiada,
1654
01:42:11,500 --> 01:42:13,418
pomyliwszy go ze złodziejem.
1655
01:42:13,502 --> 01:42:14,670
Ofiara była czarna.
1656
01:42:14,753 --> 01:42:17,840
Dziesięcioletni chłopiec
zginął z rąk policji, kiedy…
1657
01:42:17,923 --> 01:42:21,593
Pięciu młodych mężczyzn
zostało zabitych przez policjantów,
1658
01:42:21,677 --> 01:42:26,515
którzy wystrzelili dokładnie 111 pocisków
w ich samochód.
1659
01:42:26,598 --> 01:42:31,019
To niedopuszczalne, że co 23 minuty
zabija się młodego czarnego człowieka.
1660
01:42:31,103 --> 01:42:35,023
To niedopuszczalne, że co 23 minuty
czarna kobieta stoi nad grobem,
1661
01:42:35,107 --> 01:42:36,900
gdzie spocznie jej czarny syn.
1662
01:42:36,984 --> 01:42:41,196
Czarni są na wrogim terytorium. Naprawdę.
1663
01:42:41,280 --> 01:42:42,948
Widzę, jak giną moje dzieci.
1664
01:42:43,031 --> 01:42:46,702
I przenoszę się z powrotem
do Brazylii sprzed 500 lat.
1665
01:42:48,954 --> 01:42:52,666
W obecnych czasach
ludzie szukają przywódcy.
1666
01:42:52,749 --> 01:42:54,710
„Rasizm? Też go doświadczam!”
1667
01:42:54,793 --> 01:42:57,337
Ale nie o to chodzi. Nie tylko o czarnych.
1668
01:42:57,421 --> 01:42:59,756
Rasizm jest zły, jak niesprawiedliwość.
1669
01:42:59,840 --> 01:43:00,966
Trzeba o tym mówić.
1670
01:43:01,049 --> 01:43:04,344
Gdy jako biały
widzisz dyskryminację czarnego, broń go.
1671
01:43:04,428 --> 01:43:06,847
Jesteśmy na wrogim terenie, stary.
1672
01:43:09,057 --> 01:43:09,933
Rozumiesz?
1673
01:43:12,060 --> 01:43:15,355
Na Haiti czarni przejęli kontrolę siłą.
1674
01:43:15,439 --> 01:43:18,442
Niewolnicy trafili tam
i zaczęli stanowić większość.
1675
01:43:20,152 --> 01:43:24,072
Obawiano się, że czarna większość
przejmie też kontrolę w Brazylii.
1676
01:43:24,156 --> 01:43:26,867
Radna Marielle Franco
zmarła w Rio de Janeiro.
1677
01:43:26,950 --> 01:43:32,414
Zamordowano ją w środę wieczorem,
w wyniku ostrzelania jej samochodu.
1678
01:43:32,497 --> 01:43:36,210
Boją się. Boją się Czarnej Planety.
1679
01:43:37,044 --> 01:43:40,339
Wzrost czarnej populacji rodzi napięcie.
1680
01:43:40,422 --> 01:43:43,592
Im bardziej rośnie,
tym większego ma wroga.
1681
01:43:43,675 --> 01:43:45,969
Wcale nie słabnie.
1682
01:43:46,053 --> 01:43:49,306
Im więcej masz władzy,
tym potężniejsi są twoi wrogowie.
1683
01:43:49,389 --> 01:43:53,894
Nie zamilkniemy!
Rząd zabija czarne kobiety!
1684
01:43:53,977 --> 01:43:55,896
Zabija nasze dzieci!
1685
01:43:55,979 --> 01:43:58,440
- To musi się skończyć.
- Wystarczy!
1686
01:43:58,523 --> 01:44:00,692
Koniec z rasizmem!
1687
01:44:00,776 --> 01:44:02,694
Koniec z mordowaniem!
1688
01:44:02,778 --> 01:44:04,112
Koniec z rasizmem!
1689
01:44:04,696 --> 01:44:06,031
Już dość!
1690
01:44:06,114 --> 01:44:10,661
Już dawno nie widzieliśmy
siły politycznej broniącej czarnych,
1691
01:44:10,744 --> 01:44:11,995
broniącej większości.
1692
01:44:12,079 --> 01:44:14,289
Rośniemy w siłę.
1693
01:44:14,373 --> 01:44:17,042
Próbują nas uciszyć, a my rośniemy w siłę.
1694
01:44:21,505 --> 01:44:28,470
Głupi rasiści, zostawcie nas w spokoju!
1695
01:44:30,097 --> 01:44:32,933
To ludobójstwo
wciąż się dzieje w świetle dnia.
1696
01:44:33,016 --> 01:44:36,812
Ale to się zmieni.
1697
01:44:37,729 --> 01:44:38,897
To się zmieni.
1698
01:44:38,981 --> 01:44:40,607
ŻYCIE CZARNYCH MA ZNACZENIE
1699
01:44:40,691 --> 01:44:43,986
Przetrwanie to codzienność,
a walka toczy się ciągle.
1700
01:44:44,069 --> 01:44:45,237
Bez wytchnienia.
1701
01:44:49,574 --> 01:44:53,161
Racionais nie wymyślili tej sprawy.
Sprawa jest dużo większa.
1702
01:44:53,245 --> 01:44:56,540
I wielu ludzi przed nami
uderzało w ten sam ton.
1703
01:44:58,000 --> 01:45:00,544
Bez fanfar, bez okładki płyty
1704
01:45:00,627 --> 01:45:05,590
czy teledysku, ale to ta sama walka.
W świetle reflektorów lub bez nich.
1705
01:45:05,674 --> 01:45:11,972
W latach 70., kiedy się urodziłem,
czarni oddawali się rytuałom z lat 70.
1706
01:45:12,889 --> 01:45:16,226
Fryzury, ubrania, wyzwania tamtych czasów.
1707
01:45:16,810 --> 01:45:18,812
I to, jak ludzie się ruszali.
1708
01:45:18,895 --> 01:45:20,689
To się znowu dzieje.
1709
01:45:20,772 --> 01:45:24,526
Ta nowa estetyka…
1710
01:45:26,403 --> 01:45:28,196
Nowe rytuały. Nowy kult.
1711
01:45:29,531 --> 01:45:32,451
Jeśli nie zgadzasz się,
że stadion klubu Palmeiras
1712
01:45:33,118 --> 01:45:35,078
wypełniony przez 15 tysięcy ludzi
1713
01:45:35,579 --> 01:45:38,999
czekających na koncert Jamesa Browna
to akt kultu…
1714
01:45:40,334 --> 01:45:41,501
To kult.
1715
01:45:43,587 --> 01:45:44,755
Przeżycie duchowe.
1716
01:45:57,309 --> 01:45:59,936
Śpiewamy o wolności, prawda?
1717
01:46:00,020 --> 01:46:02,522
A ona mówi sama za siebie
na całym świecie.
1718
01:46:03,023 --> 01:46:06,651
To wielkie bogactwo pochodzące z Afryki.
1719
01:46:16,912 --> 01:46:21,416
Czarna muzyka jest bardzo uduchowiona.
1720
01:46:22,000 --> 01:46:23,877
Racionais zawsze o to chodziło.
1721
01:46:23,960 --> 01:46:28,548
Wtedy tego nie wiedzieliśmy,
bo mieliśmy po 19 lat.
1722
01:46:29,049 --> 01:46:31,593
Teraz mamy po 50 lat.
1723
01:46:31,676 --> 01:46:33,887
To inna perspektywa.
1724
01:46:34,388 --> 01:46:35,305
Inna siła.
1725
01:46:49,236 --> 01:46:50,070
Cześć!
1726
01:46:52,114 --> 01:46:53,990
Dalej!
1727
01:46:54,074 --> 01:46:57,160
Czarny dramat
Między sukcesem a błotem
1728
01:46:57,244 --> 01:47:01,206
Kasą, sławą, luksusem a kłopotem
Czarny dramat
1729
01:47:01,289 --> 01:47:06,336
Kręcone włosy, ciemna skóra, piętno i rany
A my lekarstwa szukamy
1730
01:47:06,420 --> 01:47:09,256
Czarny dramat
Patrzymy i nie widzimy nic
1731
01:47:09,339 --> 01:47:12,717
Tylko w dali gasnący gwiazdy błysk
1732
01:47:12,801 --> 01:47:15,303
Poczuj ten dramat
W podatkach i cenach
1733
01:47:15,387 --> 01:47:18,140
W miłości, nienawiści
Zemście, gdzie nie trzeba
1734
01:47:18,223 --> 01:47:21,268
Czarny dramat
Wiem, kto knuje, a kto jest ze mną
1735
01:47:21,351 --> 01:47:24,688
Ciężar, który noszę
Chcą być więcej niż porażką wielką
1736
01:47:24,771 --> 01:47:27,524
Dramat, co w więzieniu i w fawelach jest
1737
01:47:27,607 --> 01:47:30,527
Groby i krew, syreny
Krzyki, światło świec
1738
01:47:30,610 --> 01:47:33,905
Pasażer z Brazylii
São Paulo, agonii smak
1739
01:47:33,989 --> 01:47:36,741
Przetrwać wśród honoru i gdy odwagi brak
1740
01:47:36,825 --> 01:47:39,119
Przedmieścia, rudery, uliczki
1741
01:47:39,202 --> 01:47:42,622
A co mi do tego?
Tak pewnie sobie myślisz
1742
01:47:42,706 --> 01:47:45,750
STOP LUDOBÓJSTWU CZARNYCH
ŻAŁOBA – RASIZM ZABIJA
1743
01:47:45,834 --> 01:47:51,298
Uczuciem, które pchnęło mnie do walki
w rapie i w Racionais, był gniew.
1744
01:47:51,923 --> 01:47:54,217
Nie radość, spokój czy pełny brzuch.
1745
01:47:54,301 --> 01:47:57,888
Zupełnie przeciwnie:
głód, nienawiść, ambicja.
1746
01:48:01,308 --> 01:48:05,687
Przestępczość, piłka nożna, muzyka… Kurde
1747
01:48:07,147 --> 01:48:09,649
Jako zwykły człowiek
Nie uciekłem przed tym
1748
01:48:10,150 --> 01:48:13,820
Forrest Gump to bajka
Ja wolę opowiedzieć prawdziwą historię
1749
01:48:15,697 --> 01:48:16,865
Opowiem własną
1750
01:48:17,365 --> 01:48:19,367
Byłby z tego niezły film
1751
01:48:19,451 --> 01:48:22,078
Czarna matka ze swym synem w ramionach
1752
01:48:22,162 --> 01:48:24,956
W lesie ze stali i betonu sama, przerażona
1753
01:48:25,040 --> 01:48:27,667
Przyjrzyj się dokładnie
Tej twarzy w tłumie
1754
01:48:27,751 --> 01:48:31,171
Tłum to potwór bez serca
Co niczego nie rozumie
1755
01:48:31,254 --> 01:48:34,132
Hej, São Paulo, las wieżowców wszędzie
1756
01:48:34,216 --> 01:48:37,260
Mżawka rozdziera ciało
Wieżą Babel jesteś
1757
01:48:37,344 --> 01:48:40,180
Brazylijska rodzina, przeciw światu sama
1758
01:48:40,263 --> 01:48:43,266
Samotna matka przyszłego chuligana
1759
01:48:43,350 --> 01:48:44,267
Kamera, akcja
1760
01:48:44,351 --> 01:48:46,144
I scena się nagrywa
1761
01:48:46,228 --> 01:48:49,314
Kolejny czarny bękart, co ojca nie widział
1762
01:48:49,397 --> 01:48:52,108
Hej, panie niewolników, dobrze pana znam
1763
01:48:52,192 --> 01:48:55,111
Sam pan nie da rady
Nic pan nie zrobi sam
1764
01:48:55,195 --> 01:48:57,948
Powiedziałeś: to dobre
Przedmieścia powtórzyły
1765
01:48:58,031 --> 01:49:00,575
My też mamy whisky, Red Bulla
Nike, karabiny
1766
01:49:00,659 --> 01:49:02,994
Przyznaję, że fajne auta masz
1767
01:49:03,078 --> 01:49:06,206
Na Internecie czy kasetach
Lepiej niż ja się znasz
1768
01:49:06,289 --> 01:49:08,959
Albo szalone bryki
O nich też niewiele wiem
1769
01:49:09,042 --> 01:49:10,961
Pewnie jestem zacofany
1770
01:49:11,044 --> 01:49:12,963
Ale twego fałszu nie chcę, nie
1771
01:49:13,046 --> 01:49:15,674
Ja niosę kłopoty
Karnawał za Karnawałem
1772
01:49:15,757 --> 01:49:19,261
Jestem lwem w twoim ogrodzie
Bo się w dżungli wychowałem
1773
01:49:30,272 --> 01:49:33,900
Już jesteście ocalałymi z masakry,
z ludobójstwa.
1774
01:49:34,818 --> 01:49:38,530
Jesteście z natury najsilniejsi,
przetrwaliście ludobójstwo,
1775
01:49:38,613 --> 01:49:40,949
nieudany transatlantycki przeszczep.
1776
01:49:41,032 --> 01:49:42,742
Nie daliście się rekinom.
1777
01:49:43,535 --> 01:49:46,580
Wasi przodkowie to byli silni skurwiele.
1778
01:49:48,540 --> 01:49:49,749
Nie mówią wam tego.
1779
01:49:54,296 --> 01:49:55,672
Sami jesteśmy słabi.
1780
01:49:55,755 --> 01:49:57,507
Razem jesteśmy potężni.
1781
01:50:05,265 --> 01:50:09,144
Obecnie moją pasją jest muzyka.
Przede wszystkim dla mojej rasy.
1782
01:50:09,227 --> 01:50:10,895
Tworzę muzykę dla nich.
1783
01:50:11,396 --> 01:50:12,772
To moja polityka.
1784
01:50:15,400 --> 01:50:16,484
Ponieważ rewolucja
1785
01:50:17,193 --> 01:50:19,738
potrzebuje serca.
1786
01:56:13,758 --> 01:56:18,763
Napisy: Joanna Rychlik