Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
İlk geri sayıma iki saat 57 dakika.
BİR NETFLIX BELGESELİ
Mürettebat tam zamanında geldi.
Anlaşıldı.
Dragon sağlıklı ve mürettebat girişine hazır.
Amerikalı astronotları yaklaşık dokuz yıl aradan sonra
Amerikan topraklarından Uluslararası Uzay İstasyonu'na
götürecek olan rokete bakıyorsunuz.
Bugünkü görev Gösteri Görevi 2 veya Demo 2 olarak biliniyor.
Demo 2, uzay istasyonuna düzenli mürettebat uçuşu için
NASA'nın SpaceX'i tabi tuttuğu son test.
Geri sayıma iki saat 46 dakika.
Mürettebat, Beyaz Oda'ya geldi. Girişleri planlandığı gibi yapılıyor.
Dragon son sayıma ve dâhili güce geçti.
Birinci aşama kilitleme.
Dünya insanlığın beşiği.
Ama beşikte sonsuza dek kalamazsın.
İlerleme zamanı geldi.
Yıldızların arasında olma,
insanlığın bilincinin kapsamını ve ölçeğini genişletme zamanı.
On, dokuz, sekiz, yedi, altı,
beş, dört, üç, iki, bir.
DÖRT AY ÖNCE
Dünya'da küçük bir bilinç mumu yanıyor.
Çok uzun zamandır yanıyor sayılmaz
ve kolayca sönebilir.
Bir meteor ya da aşırı iklim değişikliği, kim bilir, Üçüncü Dünya Savaşı olabilir.
Çok gezegenli bir türe dönüşerek, yaşamı Dünya'nın ötesine taşıyarak
bilincin ışığını geleceğe taşımamız gerektiği açık.
SpaceX'i kurmadan başlamadan önce NASA'nın Mars'a insan göndermesini bekliyordum.
Her yıl NASA'nın internet sitesine bakıp şey diyordum…
SPACEX'İN BAŞ MÜHENDİSİ
Mars'a ne zaman insan gönderileceğine dair bir tarih yoktu.
Uzay konusunda da…
1969'da Ay'a gidebildik.
Ay'a son seferimiz 1972'deydi.
Aradan yarım yüzyıl geçti,
Ay'dan daha ileriye gidemedik.
İnsanlığın çok gezegenli bir türe dönüşmesi için gereken en büyük atılım
tamamen ve hızlı bir biçimde yeniden kullanılabilir bir roket sistemi.
-Evet. -O yüzden…
NASA, 50 yıl boyunca ilgisiz bırakıldı.
NASA BAŞKANI
NASA'nın başkanı olarak
bunun ulusumuz açısından başarısızlık olduğunu söylemeliyim.
Ama şimdi, SpaceX gibi ticari şirketlerle olan
ortaklığımız sayesinde bunu düzeltme fırsatımız var.
Demo 2 görevi başarılı olursa dokuz yıl sonra ilk kez
Amerikalı astronotları Amerikan roketleriyle
Amerikan toprağından göndereceğiz.
Astronotlarımızı eskisi gibi Uluslararası Uzay İstasyonu'na
gönderebilme becerisi insanları Mars'a gitmeye hazırlamanın ilk adımı.
Güvenlik dalgıçlarından EV 1 ve 2'ye. Duyuyor musunuz?
Anlaşıldı güvenlik dalgıçları. EV 1 ve 2 yedeğe geçiyor.
Beş GPH ve maviyi yapın.
Alarmlar etkin. Testi etkileyen hiçbir alarm yok.
Bob, sana bir Bravo 7 lazım.
Tamam.
Bob'la birlikte Dragon'u Uzay İstasyonu'na güvenli bir şekilde götürmeye odaklandık.
Ondan sonra da Uzay İstasyonu'ndaki görevimize.
Neredeyse 20 yıl önce
astronotluğa başladığımızdan beri yakın arkadaşız.
-Daha iyi mi? -Evet. Bu iyi.
Doug titiz bir pilot. Aynı zamanda çok yetenekli.
İki yeteneğin bir yerde toplandığı nadir insanlardan.
Hem işini çok iyi yapıyor,
hem de beladan uzak durma konusunda çok iyi.
Doug, deniz piyadesi.
Deniz piyadelerinin
klasik özelliklerini taşıyor.
Bunu bilmelisiniz.
Her şeyin bir yeri vardır. Düzeni ve simetriyi severim.
Bob'un böyle şeyler için zamanı yok.
Devreden çıkarıyor. Atlatmak için…
Benden daha sıkı bir hijyen anlayışı var.
"Çok iyi temizlensin mi istiyorsun?" "Evet."
Bugün seni mümkün olduğunca çok uçurmaya çalışacağız…
Bob müthiş bir zekâya sahip.
Her zaman herkesten biraz önde.
Çok analitik, çok mekanik.
Uzay yürüyüşünde bu kadar başarılı olmasının sebebi de bu.
Zihninde canlandırırken
aynı zamanda mekanik işleri yapabilme becerisine sahip.
Başka bir tutamağa geçeyim.
Bob kendinden beklentilerini yüksek tutuyor.
Kendimiz ve birbirimiz için çıtayı çok yükselttik.
Yapmanız gereken çok şey var.
Bunu yapacağımıza güvenen bir sürü insan var.
Bu yıl ya da bu yaz Amerikan topraklarından
uzaya astronot gönderileceğine dair ne kadar umudunuz var?
17 yıl oldu ve hâlâ kimseyi gönderemedik.
Ama umarım bu yılın sonunda gönderebileceğiz.
Rokete güveniniz tam galiba.
Evet, görmek istediğimiz bu.
Bunlara insan bindirmeye hazırlanırken
ekibin ilerlediğini görmek istersiniz.
Elon, şu an yanında iki astronot oturuyor.
Ne düşünüyorsun? Fırlatmayı nasıl atlatacaksınız?
Çok stresli olacak.
Ama aracın çalıştığından emin olmaya odaklandık.
Aklımıza gelen her şeyi yapana kadar fırlatmayacağız.
Orası kesin.
Bu araçları olabildiğince güvenli hâle getirmek için elimizden geleni yapıyoruz.
Çünkü bizim kuşak bir felaketi hatırlıyor.
1986'da Challenger infilak ettiğinde tam olarak nerede olduğumu hatırlıyorum.
Beşinci sınıfta, Bayan Powers'ın dersindeydim.
Uzaya bir öğretmenin, Christa McAuliffe'ın gideceği görevdi.
Sınıfa televizyon getirmişlerdi.
Challenger, tam itiş.
Amerikan uzay programında büyük bir felaket gibi görünüyor.
Challenger fırlatma rampasından ayrıldıktan saniyeler sonra
havada infilak etti.
Kurtulan var mı henüz belli değil.
Uzay uçuşları hatta affetmiyor.
Kontrollü bir bombayla uzaya gidiyorsun.
Saatte 27.500 kilometre hıza ulaşıyorsun.
Görevin yapısı gereği, risk büyük.
Doug ve ben NASA tarafında edindiğimiz tecrübe nedeniyle
SpaceX için biçilmiş kaftandık.
Mürettebatın kaybedildiği o deneyimin yeni bir araç geliştirirken
ekip üyeleri için önemli olduğunu düşündüler.
Normalde arkadakine mi yapıyorsun Bob?
Bob ve ben beş yıldır SpaceX'le çalışıyoruz.
Tasarıma dâhil olduk.
Dragon'da olmasını istediğimiz,
mekikte olmayan şeylerden biri de iptal sistemiydi.
Bir şeyler ters gidecek olursa…
…iticiden otomatik olarak ayrılacak
ve paraşütle Atlantik'e ineceğiz.
Bugün bu iptal sisteminin mürettebatsız testi yapılacak.
MÜRETTEBATSIZ İPTAL TESTİ
Herkese günaydın. Canlı yayındayız.
Müthiş ama biraz da üzgünüm.
Uzaya giden insanların güvenliği için
bir roketin kasten patlatılıp feda edilmesi hoşuma gitmiyor
ama bazen yapman gereken şey bu oluyor.
Bunu YouTube'da yaklaşık üç yıldır aralıksız olarak yapıyorum.
Everyday Astronaut'ta amacım uzayı insanların gündelik hayatına sokmak.
Roketi bununla izlemeye çalışacağız…
İzleyicilerimin yüzde 35'i Amerika'da, yüzde 65'i uluslararası.
Uzay uçuşu, insanları uzay keşfinin ortak amacı etrafında birleştiriyor.
Tek bir kişi ya da ülke değil. Tüm insanlık.
Birlikte keşfediyoruz.
10 saniye.
Beş, dört, üç, iki, bir…
Ateşleme!
Şuna bakın!
Oluyor. Başarıyoruz!
Evet!
Evet! Şuna bakın!
Arabaların alarmları çalıyor!
Bu bulutlar çekimimize engel olabilir.
Bulutların arasına girmek üzere.
Hayır!
SpaceX'in yayınını izlememiz gerekiyor.
Araç sesüstü hızda azami dinamik basınçtan geçiyor.
Dragon'un fırlatma kaçışı başlatıldı.
Dragon ayrıldı.
Tamam, büyük olay yaklaşıyor.
Parlak bir ışık gördünüz.
Falcon 9 parçalanıyor.
Dragon'un paraşütleri açıldı.
Önemli bir dönüm noktası daha aşıldı.
Çok başarılı bir testti.
Güzel görünüyordu.
Tabii ki çok heyecanlıyım. Bu harika.
Parçalanmadan sonra ne kadar veri topladığınızı soracaktım.
İnfilaktan kısa bir süre sonra ilk kademeyle telemetriyi kaybettik.
Roketin hiç büyük parçası kalmadı.
Merhaba. The Verge'den Loren Grush.
Falcon 9'un infilakı hakkında,
Crew Dragon hâlâ bağlıyken böyle bir patlama olsa ne olurdu?
Bu konuda bir endişeniz var mı?
İnfilaktan ziyade bir alev topuydu.
Crew Dragon alev topundan çok etkilenmeyecektir.
Yıldız Savaşları'ndaki bir şeyin alev topundan geçmesi gibi bir şey olur.
Tabii ki böyle bir şeyin olmasını istemeyiz ama…
Teşekkürler.
Elon, bugün bir dansı hak etmiyor mu?
Haydi.
Sürekli dans beklentilerine yol açmamalıyım.
-O kadar iyi dans edemiyorum. -Ediyorsun!
-Dans becerimi geliştirmeliyim. -İyisin.
-Dans et! -Hayır. Dans eden kuklanız değilim.
Mürettebatlı fırlatmadan sonra muhakkak dans ederim.
Sizi görmek güzeldi.
Bu sabah yaptığımız şey sistem için son bir sınavdı.
Kısa bir süre sonra buradan fırlatılacağız.
Yapacak çok işimiz var.
Son simülasyonlarımız var.
Ama uçuş iptalini görmek,
uzay istasyonuna tekrar roket fırlatılacağını düşünmek
inanılır gibi değil.
Dokuz yıl önce
son mekik uçuşunda pilottum.
O günlerde bir daha uçup uçamayacağımı bilmiyordum.
NASA MEKİK PROGRAMININ SON FIRLATMASI
Bir daha asla göremeyeceğimiz bir şeyi görmek üzereyiz.
Bir uzay mekiğinin fırlatılışını.
135'inci ve son uzay mekiği göreviyle
30 yılın ardından mekik programı sona eriyor.
Uzay mekiği tarihe geçecek bu duygusal yolculukta
kanatlarını son kez açıyor.
Houston merkez, Atlantis büyük döngüde.
Atlantis…
Afrika'nın batı kıyısında, Atlas Okyanusu'nun üzerinde
Atlantis'in kabinindeki Doug Hurley'yi izliyorduk.
Uzaydaki son gecemizi hiç unutmuyorum.
Yatmadan hemen önce
mekiğin üst penceresinden dışarıya bakıyordum…
Uzakta galaksiyi seçebiliyordum.
Dünya dönerken beliren manzarayı görmek
bu mesleğe başlama sebebimdi.
Mekiğin son uçuşu olduğunu bilmek,
dışarıya bakarken ondan sonra olacakları düşünmek çok zordu.
Son kez sesaltı hıza geçen uzay mekiği fırlatma bölgesine dönüşünü
şafak gökyüzünü delip geçen ikiz sonik patlamayla duyuruyor.
Hurley paraşütü açıyor.
Sana ve ekibine teşekkürler Mike.
Sayenizde son ana dek her şey iyi geçti.
Bu mekik her zaman, cesur olmaya ve bir işin peşini bırakmamaya
cüret eden büyük bir ulusun neler yapabileceğinin sembolü olacak.
NASA'nın başkan yardımcısı olduğumda
duruma bakan herkes
uzay mekiği programını bitirmemiz gerektiğini biliyordu.
Çok pahalıydı.
Programı inşa etmek ve sürdürmek için
yüz milyarlarca dolar harcamıştık.
Ayrıca tehlikeliydi.
İki kez astronotlarımızı kaybetmiştik.
Mekiği değiştirmek için
Rusya'dan Ruslarla birlikte fırlatma yapmak zorunda kaldık.
Amerikan Uzay Ajansı yeni bir sözleşme imzaladı.
Amerika, Uluslararası Uzay İstasyonu'na götürülecek her astronot için
Rusya'ya 82 milyon dolar ödeyecek.
New York medya turunda Stephen Colbert mürettebata sordu,
"Büyüyünce astronot olmak isteyen bir çocuğa mesajınız ne olurdu?"
Sandy Magnus'un yanıtı şu oldu,
"Rusça öğrenin."
Üç, iki, bir, sıfır.
Tanrım!
Florida'da bir devrin sonu. Cape Canaveral'ın en ünlü
fırlatma sahalarından birinde rampalar yıkıldı.
40 yıllık uzay tarihi parçalanıp imha ediliyor.
İnsanlı uzay uçuşlarının sonunun geldiğine dair bir işaret daha.
Özellikle astronotlar için çok çalkantılı bir dönemdi.
Her şey hızla değişiyordu.
Ne olacağını bilmiyorduk.
Çok farklı bir şeye ihtiyacımız vardı.
Özel girişime yönelmeyi gerektiren
yeni bir program başlatmak zorundaydık.
Sektörle iş birliği yapacağız.
Yeni araştırma ve teknoloji yatırımları.
2025'e kadar
uzun yolculuklar için tasarlanmış yeni bir uzay aracı bekliyoruz.
Ay'ın ötesine, uzayın derinliklerine ilk mürettebatlı görevlere
başlamamızı sağlayacak bir uzay aracı. Bunu Mars'a ayak basmamız izleyecek.
Bunu görecek kadar yaşamayı umuyorum.
Teşekkür ederim.
Bana göre, özel girişimden yararlanmak bir inovasyon sembolüydü.
Elbette birçok soru ve kaygı vardı.
Ay'a inen şirketler oranın sahibi mi olacaktı?
Yeni yasalara ihtiyacımız olacaktı.
Ama özel sektörün sayesinde bunu atlatacağımızdan emindim.
Zor olan, bunu herkese kabul ettirmekti.
Oturum salonunda sessizlik istiyorum.
Başkan'ın teklifinde ciddi kusurlar buldum.
Sonuca ulaşamayabilecek, henüz gelişmemiş bir ticari sektöre güveniyor.
Güvenlik de…
Değişim zordur.
Milyarlarca dolarlık bir resmî programın statükosunun
bitmek bilmeyen hareket gücünün üstesinden gelinmesi çok zor.
Bize deli gibi saldırdılar.
Başkanlığın teklifi…
…kötü bir fikir.
…tek kelimeyle yıkıcı.
Şirketlerin çoğu startup.
Uzaya bir kutu Tang göndermiyoruz.
Gelecek nesiller Çinlilerin, Rusların ve hatta Hintlerin
insanlı uzay araştırmalarının dizginlerini nasıl ele aldığını öğrenecek…
Sektör yeni girenlerden korktu.
Büyük bir uzay şirketiysen kulüptesindir.
Astronotlar arasında hızlı bir kadro değişikliği var.
Şirketlere gittiklerinde
bize rakip hâle geliyorlar.
Huzurlarınızda, Apollo 11'in komutanlığını yapmış olan Bay Neil Armstrong
ve Apollo 17 mürettebatından Gene Cernan.
Sizinle başlayacağız Bay Armstrong.
Göz ardı edilen gereklilikler ve istenmeyen sonuçlar olacak.
Bu teklifin odağı yok.
Aslında bu planla hiçbir yere gidemeyiz.
Koltuğumdan fırlayacaktım.
O kadar sinirlenmiştim.
Sinirlenen sadece ben de değildim.
Gördüklerim beni üzdü.
Çünkü o adamlar… Evet.
O adamlar idolüm. Bu yüzden çok zor.
Bunun için sana ilham verdiler, değil mi?
Evet.
Seni eleştirdiklerini görmek…
Zor.
Keşke gelip yaptıklarımızı görseler.
Bence fikirleri değişir.
SPACEX İMALAT VE UÇUŞ GÜVENİLİRLİĞİ BAŞKAN YARDIMCISI
SpaceX'te yıllardır çalışıyorum.
Çalıştıramıyorum.
Bu süre içinde SpaceX birçok başarı elde etti.
Haydi.
Ama aynı zamanda
başarısızlıkları da oldu.
Başımıza gelen birçok başarısızlıktan sonra
daha iyisini yapabilirdik diye düşündüm.
Ama işin yapısı bu, değil mi?
Hata yaparsın, bir dahakine düzeltirsin.
Çalıştı işte.
Elon'un en iyi yönü,
başarısızlığın gelişimin bir parçası olduğunu anlaması.
Onunla tanıştığım günden beri böyle.
Bir gün amatör roketçilerin hafta sonu buluşmasına gittim.
Tamam, haydi onları uçuralım.
Elon Musk'la orada karşılaştık.
Roketler hakkında konuştuk. Bununla ilgili planlar yaptık.
Mars'a gidecek roketi yapacak olan
bir şirkette çalışmak isteyip istemediğimi sordu.
Almanya'da Mars derseniz size güler, deli olduğunuzu düşünürler.
Evet demem 10 milisaniye sürdü.
Musk ve ekibi Los Angeles Havalimanı'nın yakınlarındaki bir depoda
Falcon adını verdikleri roketi yapıyor.
Musk roketbilimci değil.
İnternetten milyonlarca dolar kazandı.
NASA'nın yapmadığı şeyi yapacağını söylüyor.
Uzay çağını başlatacağını.
Yatırım için 100 milyon dolar civarında bir param vardı.
Uzay keşiflerinin ilerlemesine fayda sağlayacağını düşündüm.
Falcon 1'in bu sonbaharda fırlatılması bekleniyor.
Elon Musk'ın serveti bunun başarısına bağlı.
Beni Elon'la Hans tanıştırdı.
15 yıldır bu sektördeydim.
Nelerin yapılabileceğini ve yapılmadığını gördüm.
Şöyle hissettim, saplanıp kalmış, çok bürokratik bir sektörü
kurtaracak biri varsa
Elon ve SpaceX son fırsat sayılırdı.
Bunlar dağınık roket parçaları.
Kademe parçaları, motor parçaları.
SpaceX'in ilk günlerini hatırlıyorum. Küçük bir ekipti.
Ama bir proje etrafında toplandığınızda ortaya sihirli şeyler çıkabiliyor.
Hepimiz tek bir şeye odaklanmıştık, Falcon 1'i yörüngeye taşımak.
Valfle uğraşmak yerine sadece bir kapak koyacağız.
Yörüngeye çıkacak roketi tasarlamak çılgın bilim insanı gibi
"Bir fikrim var!" demekle olmuyor.
Devasa bir iş yükü anlamına geliyor.
Her şey modern çağa uygun şekilde yeniden tasarlandı.
Motorlar, yazılım, donanım, somundan cıvataya kadar her şey.
Sıfırdan bir roket yapmak son derece zor.
Falcon 1 iki kademeli bir roket.
Fırlatmadan sonra ilk kademenin yakıtı tükeniyor.
İki kademe ayrılıyor.
Yörüngeye ulaşmak üzere ikinci kademe ateşleniyor.
Roket işi hata affetmez.
Bir tasarım hatasıyla her şey biter.
O noktada başarının mümkün olup olmadığından emin değildim.
Takıma üç fırlatmaya yetecek kadar param olduğunu söyledim.
Üç fırlatmada başaramazsak perde kapanacaktı.
Neleri riske ettiğinin farkındaydık.
Dört yıl buna çalıştık.
Benim hiç şüphem yoktu.
Şirketi kurmaya ve roketi uçurmaya odaklanmıştım.
Beş, dört, üç, iki, bir, sıfır.
Artı bir, artı iki, artı üç, artı dört,
artı beş, artı altı, artı yedi,
artı sekiz, artı dokuz, artı on.
Geri sayımdan bildiriyorum.
Falcon 1 havalandı.
Sinyal kaybı yaşıyoruz.
Kalkıştan 30 saniye sonra motor kendini kapattı.
İşin zor kısmı ertesi gün parçaları toplamaktı.
Yıllarca uğraşmıştık ve birdenbire her şey bitmişti.
Birkaç gün sonra eve döndüm.
Eşim iki ay boyunca evde hiç konuşmadığımı söyledi.
Bunu atlatıp kendimi toparlamam
ve ikinci roket üzerinde çalışmaya devam etmem için iki ay gerekmişti.
Beş, dört, üç, iki, bir.
Bir yıl sonra ikinci deneme de başarısız oldu.
İkinci denemeden bir yıl sonra üçüncü fırlatma başarısız oldu.
Şirketin kötü durumda olduğunu biliyorduk.
O noktada dibe vurmuştuk. Neredeyse hiç paramız kalmamıştı.
Kesinlikle hayatımın en kötü yılıydı.
Asla sinir krizi geçirecek biri olduğumu düşünmemiştim
ama buna çok yaklaştığımı hissettim.
Çünkü her şey çok kasvetliydi.
O zamanlar moralim çok bozuktu.
Art arda üç başarısızlık
çok iyi bir mühendislik göstergesi değildi.
Elon bizi büyük bir toplantı odasına çekti.
"Berbatsınız" demesini bekliyordum.
O noktada fişi çekmesini.
Ama tam aksini yaptı.
"Her şeyi düzeltip en hızlı şekilde
yeni bir roket fırlatmanızı istiyorum" dedi.
Tüm parasını SpaceX'e yatırmıştı
ve iki katına çıkarıyordu.
O zaman şey oldum, "Tamam, bu…"
Bunu beklemiyordum.
Fırlatmaya 30 saniye.
Birinci kat devrede.
Fırlatmalarımızı NASA'nın izlediğini biliyordum.
Onlarla çalışmayı hak ettiğimizi kanıtlamak için
Falcon 1'i yörüngeye oturtmamız gerekiyordu.
Elon benden bile daha gergindi bence.
On, dokuz, sekiz, yedi, altı, beş,
dört, üç, iki, bir.
Havalandı.
Siktir.
Haydi bebeğim.
İkinci kademe ışıkları olduğunu söyle.
-Teşekkürler. - -2 - B'deyiz.
Tanrı'ya şükür.
Evet, her neyse.
Her kimseyse. Siktir.
Haydi. Dayan yahu!
Yörüngeye çıkmak zor ama birinci uçuşta çok şey öğrendik,
ikinci uçuşta çok şey öğrendik.
Üçüncü uçuşta da çok şey öğrendik.
Uçmaya hazırız.
Motor kapatmaya yaklaşıyoruz.
İşte düzgün bir motor kapatma.
Falcon 1 böylece Dünya yörüngesine yerden ulaşan,
özel girişime ait ilk fırlatma aracı oluyor.
Hayatımın en güzel günlerinden biri. Sanırım birçoğumuz için de öyle.
Yapılabileceğini gösterdik. Mars'a giden yoldaki birçok adımdan biri.
SpaceX'in geleceği gerçekten çok parlak.
Uzay uçuşları tarihinde yörüngeye uzay kapsülü fırlatıp
başarılı şekilde Dünya'ya geri getirebilen sadece dört teşebbüs oldu.
Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Çin ve Elon Musk.
NASA arayıp bir buçuk milyar dolarlık ihaleyi bizim kazandığımızı söyledi.
Telefonu bile tutamadım.
"Sizi seviyorum" diyebildim.
SpaceX, Falcon roketini yine başarıyla fırlattı.
Falcon 9 bugün beşinci kez fırlatılacak.
Bugün uzaya bir iletişim uydusu yerleştireceğiz…
…televizyon uydusu yerleştirilecek.
Sabit yörüngeye 23 uydu.
-SpaceX… -SpaceX…
SpaceX bu yıl bir düzine ticari uydu fırlatmayı planlıyor.
SpaceX, NASA'nın güvenini kazanmak konusunda lider olabilir
ama SpaceX yalnız değil.
-Uzay gemisi yapıyorsun. -Evet.
Evet!
Musk ve Bezos, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun
tedarik kontratlarında düello hâlinde.
Üçüncü uzay milyarderi Branson
yüksek paralar karşılığında uzay turizmi sektörü yaratmak istiyor.
Böyle bir şeyin bu kadar zarif ve güzel bir şekilde uçmasını beklemezsiniz.
Her nasılsa ilk dönemlerine göre biraz daha az asilce görünüyor.
Belki de günümüzde uzay yolculuğu tamamen para ve ego meselesi.
MARS'I İŞGAL ET
-Burayı yakmadığın için sağ ol. -Rica ederim.
Alev makinesi yapmaya nasıl karar verdin?
Uzay Topları filminin büyük bir hayranıyım.
Uzay Topları'nda
Yogurt, ürünleri gözden geçiyor.
Alev makineleri var.
Uzay Topları Alev Makinesi!
Çocuklar bayılıyor.
Sana hayır diyen oluyor mu?
"Elon, alev makinesi satarsak başımız belaya girer" diyorlar mı?
Evet, berbat bir fikir. Berbat!
"Bu alev makinesini almayın" dedim.
Yine de aldılar. Onları durduramadım.
EĞLENMEYİ SEVMİYORSANIZ
Elon bir şeyi yapmayı kafasına koyarsa muhakkak yapar.
Fabrikanın ortasında Iron Man kostümü var.
Nasıl oluyor? Bazı şeyleri yaptığında sana kızıyorlar mı?
İçinde tütün ve marihuana var. Hepsi bu.
İşte, Elon Musk yine manşetlerde.
Bu onun uzmanlık alanı.
Elon bir sürü haberin konusu oldu.
Bu nedenle onun seçileceğine inanmak için bir sebebim yoktu.
Kameralar önünde marihuana içtiği için çok eleştirildi.
Gecenin yarısında attığı tuhaf tweet'leriyle alay konusu oldu.
TESLA HİSSELERİNİ GERİ ALACAĞIM…
Elon Musk'a neler oluyor?
Eksantrik bir milyarder. Eksantrik bir espri anlayışı da var.
O da bizim gibi, insan.
Hepimizin artıları ve eksileri var.
Yıldızların arasında olmayı çok heyecan verici buluyorum.
İçimi yaşam sevinciyle dolduruyor.
Ama bence bunun bireysel maskaralıklarla ya da kişisel servetle ilgisi yok.
Konu onun sadece toplum için değil,
gezegen için de olan çok büyük vizyonu.
Bu değişmedi.
Çevresindeki herkesten çok şey istiyor.
Kendini de çok zorluyor.
Dur durak bilmiyor.
TESLA'NIN ARKASINDAKİ AKIL
Bir uzay şirketi kurmaya karar verdin.
Bir insan bunu neden yapar ki?
Bu soruyu çok duydum. Doğru.
Büyük inovasyon önümüzde ve şu an üzerinde çalışıyorsun.
Bize ondan bahset.
SpaceX'in amacı,
insanlığın uzay yolculuğu yapan bir medeniyete dönüşmesi için
çok önemli olduğunu düşündüğüm bir sorunu çözmek,
tamamen ve hızlı bir biçimde yeniden kullanılabilir bir roket yapmak.
Uzay mekiği yeniden kullanılabilir bir roket denemesiydi.
Ama uzay mekiğinin ana tankı bile
her seferinde atılıyordu.
Roketi etkin bir biçimde yeniden kullanabilirseniz
uzay uçuşunun maliyetini yüzde bire kadar düşürebilirsiniz.
Apollo'dan bu yana insanlı uzay uçuşlarına
tahmini olarak 350 milyar dolar harcadık
ve uzaya yaklaşık 350 Amerikalı astronot gönderdik.
Kişi başı bir milyar dolar.
Bu maliyeti düşürmek çok bariz bir hedef.
Aksi hâlde hiçbir yere gidemezsin.
Uzay uçuşunu ucuza yapabilmek,
Mars'a inip tüm bunları yapabilmek için
yeniden kullanılabilir roketiniz olmalı.
Uzay filmlerinde, bilim kurgu filmlerinde yaygındır…
Geri iticiler!
Bilim kurgu roketi her yere inip kalkabilir.
Mümkün olandan çok uzak bir şey bu.
Bunu yapmak gerçekten çok zor.
Yörüngesel iticiyle inişi hiç kimse denememişti.
İlk denemeye başladığımızda roket indirmek çok absürttü.
Doğru yapmak için gökdelen boyunda,
30 ton ağırlığındaki bu şeyi dengede tutup
okyanusun ortasındaki bir noktaya indirmelisiniz.
Herhangi bir noktada herhangi bir şey yolunda gitmezse
sonu hep aynı olur ve infilak eder.
SpaceX başarısızlıktan korkmuyor. Buna neredeyse kucak açıyor.
"Bunu test edeceğiz. Patlayabilir. Patlarsa bir şeyler öğreniriz."
NASA'nın geleneksel ortaklıklarında
araca takılmadan önce her parçanın yeterliliği kanıtlanır.
SpaceX çok farklı çalışıyor.
İki felsefe birbirinin tam zıttı.
NASA her şeyi kâğıt üzerinde çözer.
SpaceX inşa eder, neyin bozulduğuna bakar,
ondan sonra tekrarlar.
İnfilaklardan faydalanarak bir roket geliştiriyorlar.
Bu yüzden çok fırlatma yapmak, çok roket yapmak önemli.
Her roket, her fırlatma bir ilerleme fırsatı.
Başarısızlıklar tabii ki mutsuz ediyor
ama başarısızlıktan çıkardığımız derslerden memnunuz.
Sınırlarını kırılıncaya kadar zorlamadan
sistemini tam olarak tanıyamazsın.
Yeniden kullanılabilir roketlerin hayal edilmesinin
ancak asla başarılamamasının sebeplerinden biri
hassas inişi hiç başaramamış olmamızdı.
Roket fırlatıldıktan sonra
itici kademe birimi ayrılır
ve dönerek Dünya'ya düşer.
Sesten yedi kat hızlı düşen roketi
hedefine nasıl döndüreceğimizi bulmamız gerekti.
Önce ayaklar, motorlar,
aktüatörler, sensörler
ve çok ileri algoritmalar geliştirdik.
Son olarak ızgara kanatçıklar ekledik.
Bu kanatçıkları döndürerek
roketi hedefe doğru yönlendirip uçuruyoruz.
Son anda
iniş itişi için motorları bir kez daha ateşliyoruz.
Böylece roketi inişe kadar yavaşlatıyoruz.
Tam olarak X'in üstüne inmesini umarak.
Altı, beş, dört, üç…
ORBCOMM 2'NİN FIRLATILIŞI
…iki, bir, sıfır.
Falcon 9 havalandı.
Falcon 9 kuleden ayrıldı.
Kademenin ayrıldığı teyit edildi.
İlk kademe dönüyor.
-İlk kademe iniş itişi. -İlk kademe iniş itişi.
İticinin inişi için binlerce kişi çalıştı.
O iticinin inişi üzerinde yedi yıl çalışıldı.
O şeyin nihayet tam hedefin üzerine
mükemmel bir iniş yapması
hayatın boyunca aklından çıkmayacak, unutulmaz anlardan biri.
-Hâlâ ayakta. -Hâlâ ayakta.
-Aman tanrım! -Şuna bakın. Öylece duruyor!
Vay canına dostum!
Bunu tekrar tekrar, tam hedefi bularak yaptıklarını görmek
söz konusu mühendisliğin mükemmelliğinin kanıtı.
Elon ve SpaceX uzay endüstrisini temelden değiştirdi.
Her şey yeniden kullanılabildiği için
bizimkinin onda biri kadar bir maliyetle fırlatma yapabiliyorlar.
Bu da büyük bir tasarruf demek.
FIRLATMA KİLOGRAM MALİYETİ
DEMO 2'NİN FIRLATILIŞINA İKİ HAFTA KALA
FLORIDA MOBİL TEST LABORATUVARI KOVID-19 TESTİNİ AYAĞINIZA GETİRİYORUZ
FLORIDA EYALETİ ACİL DURUM MÜDAHALE EKİBİ
Koronavirüs salgınının ortasında fırlatma yapmak
zorlu bir iş.
Ama üstesinden geleceğiz.
Uluslararası Uzay İstasyonu'na astronotlarımızı güvenle taşıyacağız.
Çünkü astronotlarımızı tekrar Amerikan topraklarından yollama görevi
aslında umutla ilgili.
Başımızı kaldırıp "Hâlâ harika şeyler yapabiliyoruz.
Daha önce hiç olmadığı kadar zorlu şartlarda çalışsak da" demek için.
Bob ve Doug fırlatma gününe kadar aileleriyle birlikte karantinaya giriyor.
Bu karantina her fırlatmada yapılıyor.
Onlar için yeni bir şey değil.
Mart ayından beri bir tür karantinadalar.
Karantinaya başladık.
Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan dönene kadar dünyadan kopuk olacağız.
Nasıl görünüyor?
Bana iyi göründü.
Uzay İstasyonu'nda bunları bulamayacağız, değil mi?
Bildiğin ve sevdiğin her şey aşağıda,
sen ise buradasın.
Umarım her şey yolunda gider de
Dünya'ya dönüp onları tekrar görebilirim.
-Anne, yürüyorsun. Hani koşuydu? -Size yetişirim.
Aileme odaklanmaya çalışıyorum.
Son fırsatım olacağı için.
Evet, iki hafta sonra orada yaşıyor olabilirim.
-Anneni onda görmüştün, hatırlıyor musun? -Evet.
Muhtemelen astronotların neler çektiğini ancak
başka bir astronot bilir.
Anlaşıldı. Kapıdaki yansıman ne güzel.
Bob da ben de astronotlarla evliyiz.
Eşim Karen'ın iki uçuşu var.
NASA ASTRONOTU
Uzay istasyonuna mekik uçuşumdan sonra
tam olarak tatmin olmadım.
Daha fazlasını istedim.
Altı ay sonra tekrar gittim.
Selam arkadaşlar.
-Seni gördüğüme sevindim. -Merhaba.
Her gün farklıydı
ama asıl amaç, sıfır yer çekiminde deney yapmaktı.
Uzayda inşa edilmiş devasa bir laboratuvar o istasyon.
Yerdeki araştırmacılarla etkileşime girdiğimiz deneyler
her zaman eğlenceliydi çünkü heyecanlarını hissedebiliyordunuz.
O deneyler Dünya'da neler olduğunu anlamamıza yardımcı oluyordu.
Karen, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda uzun süre kaldığı için
yıllar sonra "Hey, burada eşinin saç telini buldum" diyenler oluyordu.
"Kusura bakmayın."
Ne güzel bir uzay gemisindeyiz.
NASA ASTRONOTU
Eşim Megan bir uzay mekiği göreviyle Hubble Uzay Teleskobu'na uçtu.
Sıfırlanıyor. Mod anahtarı beş saniye sonra otomatikte.
Üç, iki, bir, değiştirildi.
Vazifem teleskobun son bakım ve onarım göreviydi.
"Evrenin gizemlerini çözmeye yardım ediyoruz" diye espri yapardık
ama gerçekten öyle.
Ne zaman gazetede bir grup bilim insanının
yeni bir şey keşfettiğini okusam
"Buna sen de biraz katkı yaptın" diyorum.
Henüz hiçbirimiz uzaya çıkmamışken
Bob, Megan, Karen ve ben sınıf arkadaşıydık.
Sürekli birlikte takılıyorduk.
Atlantis'in 22'nci görevinde, uzay mekiğinin yükselişinde
her şey yolunda gidiyor.
Uzay mekikleri tarihinin 99. uçuşunda.
Bir üst sınıftaki astronotlardan biri
yeni sınıfı kutlamak için parti verdi.
Doug'la o partide tanıştım.
Başta arkadaştık.
Ancak birkaç yıl sonra bundan fazlası oldu.
Birbirimizi bulduğumuz için şanslıydık.
Bob'u ilk duyduğum zamanı hatırlıyorum.
Birer broşür dağıtıldı.
Herkesin fotoğrafı ve iki cümlelik bir biyografisi vardı.
Şu yıl doğdu, şu yıl mezun oldu
ve şu yıl doktora yaptı.
Dâhi çocuk gibi bir şey olmalıydı.
"Aslında tarihlerde yazım hatası olmuş
ama dâhi olduğunu göreceksiniz" dedi.
Ama zamanla, birlikte bir hayat kuracağımız anlaşıldı.
Bugün astronotların sahil evine gelme fırsatı buldum.
Burada ailemle birkaç gün geçirmek için can atıyorum.
Birkaç gün sonra da Dragon'la uzaya çıkacağım.
Bence şu anda bizim için en önemli şey
her günü normal bir şekilde yaşamamız.
Fırlatma yaklaştıkça birlikte keyifli vakit geçiriyoruz.
Fırlatma!
Yeni DM 2 geleneğimiz.
Oğullarımızla sahilden roket fırlatıyoruz.
Teşekkürler.
-Teşekkürler. -Hoşça kal.
Kalkış zamanı yaklaşırken
neşeyle karışık bir dehşet hissediyorum.
Sanırım en iyi böyle tarif edebilirim.
Her yolculukta olduğu gibi çok fazla eşya alıyorum.
Mürettebatta da yer almış biri olarak bu kez izleyen kişiyim.
Her şey kontrolünün dışında.
İzlemekten başka bir şey yapamıyorsun.
Kesinlikle çok daha zor.
-Bunların hiçbirini istemem. -Bıyık mı bırakacaksın?
Ailen için en iyi şey geri gelmen, değil mi?
-Ne istemiyorsun? -Hiç bıyık bırakmadım.
Bunu çok düşündüm.
Ama sonuç olarak
çocuğunun şunu anlamasını istiyorsun,
hayatta riskli şeyler var
ama dünya daha iyi bir yer olacaksa
belki de bu riske değer.
FIRLATMAYA BEŞ GÜN KALA
Burada gördüğünüz şey
fırlatma yayınımızın ana sahnesi.
Üç kameramız var.
Dördüncüyü görmüyorsunuz. Bir de jib olacak.
"Amerika'dan Fırlatma" afişi hazırlıyorlar.
Bu afiş, sunucularımızın arkasında olacak.
Onun arkasında, fonda küçük bir NASA flaması ve Amerikan bayrağı olacak.
Derinlik katmanları var ki bu iyi bir şey.
Birazdan kostümlü provaya başlayacağız.
Sanki canlıymış gibi.
Fırlatma kaçış sistemi devreye giriyor.
SpaceX'in fırlatmaya 35 dakika kala
Falcon 9 roketine yakıt ikmaline başladığı an bu.
Hatırlatmış olalım, amaç…
Lauren'ın sözünü keseceğim
çünkü rampada anormal bir durum var.
Fırlatma operasyonlarımızda bir gelişme yaşanıyor.
NASA ve SpaceX ekiplerinin bilgi toplaması için ara verdik.
Yayını kesmiyoruz.
Rampadan çekime devam edeceğiz.
Bizden ayrılmayın.
Felaket olursa devam edebilir miyiz?
Devam etmek derken?
Roket infilak ederse
ve etrafı alevler sararsa izlemeye devam mı edeceğiz?
Ne zaman ve nasıl olacağına bağlı olarak
muhtemelen geniş açıya geçeceğiz.
Olayın gelişimini izleyeceğiz.
-Kumanda odasına falan bağlanabilir miyiz? -Bağlanamayız.
-Peki. -Evet.
Bağlanamayız.
-Şey olur… -Şuna bakın.
Statik ateşleme yapılıyor.
Görünüşe göre başarılı bir statik ateşleme yaptılar.
Her şeyin hazır olduğundan emin olmak için
roketi yerinde tutup motorlarını çalıştırıyorlar.
Görünüşe göre her şey yolunda gitti.
Bu benim için bir işaret. Yollara düşme vakti.
Çünkü fırlatmaya devam edeceklerini gösteriyor.
Maske almalıyım. Pandemi var çünkü.
Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki kapaklarda bulunan uyarı yazısı.
Uzay iç çamaşırım bile var.
İneğin tekiyim.
İnsanlı uçuşlar başlarken biraz gerginlik duymaya başladım
çünkü patlayan roketleri gördüm.
Daha bugün Virgin Orbit ilk yörüngesel fırlatmayı denedi ve başarısız oldu.
Berbat. Uzay zor.
Hâlâ çok fazla hareketli parça,
aksi gidebilecek çok şey var.
Tabii ki sistemlere çok güveniyorum
ama ciddi bir önem hissi,
ciddi bir tehlike hissi var.
Artık çok daha gerçek.
FIRLATMADAN ÖNCEKİ GÜN
Yarın gibi önemli bir gün için
her şey biraz belirsiz.
Tüm tahminlerde fırlatma sahasının hemen batısında fırtına görünüyor…
Yaklaşan cephe, haritada görülebiliyor.
Çok korkutucu.
Fırlatma koridoru için risk yüzde 47'ye yükseldi.
Bu yüksek kategori demek.
Bunları derleyen olduğu için Ben'e soracaktım,
onun önerisi nedir?
Şu an için sadece rüzgâr ve dalga var.
Kabul edilebilir bir risk seviyesi gibi geliyor.
Ancak yağmurun ve yıldırımların olması
riski bir hayli yükseltir.
SPACEX UÇUŞ GÜVENLİĞİ DİREKTÖRÜ
Florida'nın havası çok değişken.
Gördüğüm en şiddetli yıldırımlar
Cape Canaveral'daydı.
Sonuçta benim işim riski kabul edilebilir seviyede tutmak
ve görev için son onayı vermek.
Çelik gibi sinirlerim olmalı.
"Tamam, fırlatmayı yapın" demek dehşet verici.
Hava muhtemelen tam sınırda olacak.
Devam edeceksek çok net olmalıyız.
Gök gürültülü fırtınalar büyük bir sorun
çünkü uzay istasyonu için anlık bir fırlatma penceremiz var.
İstasyon tam tepemizde olana kadar Dünya'nın dönmesini beklemeliyiz.
Tam o milisaniyede fırlatmalıyız.
En ufak pürüzde fırlatma işi yatar.
"Uçamayacağız" deriz.
Üstüne hava şartları da eklendiğinde
en gergin anlardan biri
astronotlar roketteyken yakıt ikmali.
Kocaman bir tanka 400 ton yakıt ve oksijen dolduruyoruz.
Astronotlar da tepesinde oturuyor.
Roket enerjik bir sistemdir.
En ufak bir sızıntı felakete yol açabilir.
Geçmişte kötü bir olay yaşadık…
Uydu yok oldu, roket yok oldu,
fırlatma rampası yok oldu.
Ne olduğunu ancak aylar sonra anlayabildik.
Roket infilak etti ama sebebi yakıt ikmali değildi.
Bir basınç tankı yüzünden oldu.
Bu kadar feci bir başarısızlık beklemiyordum.
Bunun üzerinde çalışırken işler yolunda gitsin istersin.
Yarına dair ihtiyatlı bir iyimserliğim var.
Başarı ihtimalini artıracak başka bir fikrimiz kalmadı.
Kadere meydan okumak istemiyorum.
Her zaman bilmediğin şeyler vardır. Ne zaman yakalanacağını bilemezsin.
Bob ve Doug'ın güvenliğini sağlamak sadece birinci önceliğimiz değil,
tek önceliğimiz.
FIRLATMA GÜNÜ
Saat başında hava durumuna bağlı olarak
bir karar daha vereceğiz.
Ama unutmayın, Florida'da münferit fırtınalar görülür.
Ufukta fırtınaların olması fırlatma yapamayacağımız anlamına gelmez.
Kötümserden ziyade iyimserim.
Saat başında bir kez daha bakacağız.
-Teşekkürler. İyi akşamlar. -Rica ederim. Teşekkürler.
-Hey, bu çok iyi geldi. -Orada daha çok var.
Günü atlatmamı sağlar. Minnettarım.
Çok kötü değil.
Yani…
Hava kötü ama açılma ihtimali var.
Şu an için münferit fırtınalar mesele.
Soru şu, fırlatmayı iptal edecek kadar sorun olacak mı hava?
Şu an için yüzde 50 diyorlar.
Everyday Astronaut'tan ben Tim Dodd.
Rokete beş kilometre mesafedeyim.
Hava burada biraz açılmaya başladı.
Ama toplanan insanların sayısına bakarak şunu diyebilirim,
yılın en önemli fırlatması bu.
Şimdi kararlarını bekliyoruz.
Adım Jessie Anderson.
SpaceX'de imalat baş mühendisiyim.
Hepimizin adına çok heyecanlı olduğumuzu söyleyebilirim.
Uluslararası Uzay İstasyonu'na astronot göndermeye başlıyoruz.
Harika bir gün.
Bugünkü görevin adı Demo 2 yani Gösteri Görevi 2.
Ticari olarak inşa edilmiş bir uzay aracı ilk kez
uzay istasyonuna astronot götürecek.
Demo 2 kalkıştan kenetlenmeye,
denize inişe, baştan sona bir uçuş testi.
NASA'nın düzenli mürettebat uçuşları için
SpaceX'i resmen görevlendirmesi için son test.
Fırlatmalarda gerilmem. Konuşmalarda gerilmem.
Bir ay kadar önce bu fırlatma nedeniyle gerilmeye başladım.
Kahvaltı etmemeliydim.
Stresten yediren bir gün.
Dün zordu. Bugüne gelince,
hiç sormayın.
Bugün çalışmak zor.
Bilmediğimiz şeyler için endişeleniyorum.
Fırlatmalar insanı batıl inançlı yapar.
Buna "fırlatma totemi" deniyor. Bu tabirin nereden geldiğini bilmiyorum.
Hava Kuvvetleri terimi. Çok tuhaf şeyler yapanlar var.
Bunlar benim Dragon çoraplarım.
Havalı fırlatma çorapları ritüelim.
Görev etiketine bakmam.
Fırlatmadan önce bakamam.
Çok önemli bir fırlatmaysa bazen kırmızı giyerim.
Fırlatma gününde kırmızı giyme. Kırmızı "iptal" demek. Giyme.
Yeşil giymek ekstra şans getirir.
Hans doğru yapmış.
"Fırlatma sakalı" diyorum. Sakal bırakıyorum.
Fırlatma günü kesiyorum.
Genellikle sakal bırakırım
ama fırlatma iki gün üst üste ertelenirse sakalımı keserim.
Neden?
Üçüncü gün fırlatabilelim diye.
Yörüngeye ilk çıktığımızda İskoçya'daydım.
Bu yüzden her fırlatmada
not kâğıtlarına "İskoçya" yazıp ayakkabımın içine koyuyorum.
Yani her fırlatmada İskoçya'dayım.
Batıl inançlı biri misin?
Hiç değilim. Bu hariç.
Anlayabildiğimiz riskleri bertaraf ettik.
Bildiğimiz riskleri.
Doug ve Bob için doğru olanı yaparız,
onları uzay istasyonuna sağ salim ulaştırırız
ve gelecek nesillere ilham kaynağı oluruz umarım.
Gerçekten, batıramayız.
Bugünün en önemli olayı bu.
Sıçıp batırmak yok.
DEMO 2 FIRLATMA GÜNÜ
İkincisi bu.
O da birincisiydi. Üçüncü mü? Bilmiyorum.
Jim, resmî hava durumu güncellemesi geldi.
Endişelendikleri cephe kuzeye ilerledi.
-Fırlatma kararı verildi. -Harika.
-Oraya mı gidiyoruz? -Evet.
-Büyük gün efendim. -Öyle.
Son on yılda bu işin içinde olan herkes
şu an heyecandan yerinde duramıyor olmalı.
NASA geçmişte çok zor zamanlar geçirdi
ama Bob ve Doug'un bugünkü fırlatması için
elimizden geleni yaptık.
"Tamam, işte zamanı geldi" dedirten an bu.
İşte geliyorlar.
NASA astronotları Bob Behnken ve Doug Hurley.
Her biri bu yolculuğu daha önce iki kez yaptı.
Megan, Karen ve oğulları.
-Seni seviyorum. -Seni seviyorum baba.
Sana kocaman sarılıyorum. Geliyor.
Sarıl. Sık.
Ailenle vedalaşırken
bu işte, havalanan bir roketten fazlası olduğunu anlıyorsun.
Bunun bazı sonuçları olabilir.
Anne babanın roketle fırlatıldığını görmek
küçük bir çocuk için korkutucu.
Bunu onunla ilk paylaştığımızda
düşüncesi, "Babam uzaya gitmesin"di.
Buna pek hazırlıklı değildim.
Bunun beni bu kadar sarsmasını beklemiyordum.
Rampaya doğru ilerleyen konvoyu takip ediyoruz.
Uzun saatler boyunca çalıştılar.
Koronavirüs çıktı ama üstesinden geldik.
İşte geliyorlar.
Astronotlar birkaç dakika sonra Dragon'a tırmanacak.
Kozmosa doğru yola çıkmaya hazırlanırken
yukarıda harika bir manzara var.
Eldivenler hariç tüm fermuarların kapalı olduğunu kontrol edeceğiz.
Tamam mı?
Bu cephe hareket edecek gibi mi?
-Sonra da bu mu uzaklaşacak? -Bu, arkasındaki her şeyi itecek.
-Tamam. -Muhtemelen birkaç saate.
Elon'u çağırabilir miyiz? Bilgisi olsun istiyorum.
Emin olmak istiyorum. Ölçümü kim yapıyor?
Saha.
Tamam ama Saha'daki kim?
Fırlatma Meteoroloji Görevlisi.
Aslında tüm meteoroloji ofisi.
Saha'nın meteoroloji verilerini sağlayanlar onlar.
Mike şimdi duyuruyu yapacak.
Dragon, SpaceX. Şu an için hava olumlu.
Dragon, anlaşıldı. Hava olumlu.
Dragon, SpaceX. Yedinci aşamaya geçin.
Vizörleri kapatıp kaçış sistemini devreye sokun.
Vizörler kapatılıyor.
7.2. Vizörlerimiz kapatıldı. Fırlatma kaçış sistemini devreye alıyoruz.
Fırlatma kaçış sistemi devrede.
Fırlatma direktöründen geri sayıma. Aşama tamamlandı.
Yakıt ikmali için onay verildi.
Yakıt ikmali başladı.
İPTAL
İHLAL EDİLDİ
Dragon, SpaceX fırlatma direktörü.
Hava muhalefeti nedeniyle ihlaller oldu.
Havanın fırlatma süresinde açılması beklenmiyor.
Fırlatma iptal sekansına geçin lütfen.
Anlaşıldı. Pencerelerde yağmur damlalarını görüyoruz.
İşimizin bir parçası da hava.
Anlaşıldı.
Buraya kadar.
-İptal mi? -Evet.
Bugün değil.
10 adet ana meteoroloji kuralımız var.
Üçü şu anda ihlal hâlinde.
-Üçü mü? -Evet.
Fırlatmayı erteleyecek kadar kötü görünmüyordu.
Yarım saat önceki hava raporuyla ertelemiş olmayalım da.
-Ölçümler gerçek zamanlı. -Yıldırımlar da öyle.
-Tamam. -Evet.
Gerçek olduğundan emin olalım. Boşuna telaş yapmayalım.
Tamam.
-Bir sonraki fırlatma günü cumartesi. -Tamam.
Üzgünüm.
Evet, ben de üzgünüm.
Ben de üzgünüm. Evet.
Ben de.
Dragon, SpaceX. Bugünkü cesurca çabanız için teşekkürler.
Direnciniz için teşekkürler.
Sözleriniz için minnettarız.
Bugün herkes harikaydı. Cumartesi tekrar deneriz.
30 MAYIS CUMARTESİ
Bugün tekrar deniyoruz.
Çarşamba günkü fırlatma hava muhalefeti sebebiyle ertelendi
ama bugün her şey yolunda giderse
Amerikan uzay uçuşlarında özel teşebbüsler için bir ilk yaşanacak.
Bu erteleme neredeyse bir hediye gibiydi.
Değerlendirme yapmak ve her şeyin hazır olduğundan
emin olmak için son bir şanstı.
Ama duygusal açıdan son derece zordu.
Erteleme olduğunda oğlum Jack çok derinden sarsıldı.
Karen'ın dediğine göre gidip
bir sandalyeye oturmuş ve yalnız kalmak istemiş.
Aksi gidebilecek birçok şey olduğunu anlıyor.
Benimle çoktan vedalaşmıştı.
Sanırım bunları tekrar yaşamak istemedi.
Selam oğlum. Seni seviyorum.
Kesinlikle. İyi geçecek.
Anneni üzme.
Görüşürüz oğlum.
Theo, uslu ol, tamam mı?
Bugünün tadını çıkar. Roketi izle, tamam mı?
Seni uzay istasyonundan arayacağım.
Tamam, rica ederim.
Seni seviyorum.
Oğlum bundan önce anne ya da babasının roketle fırlatılışını izlemedi.
Onu buna hazırlamanın bir yolunu bulmalıydım.
Bunun adı Tremor.
Tremor aslında oğlumun dinozoruydu.
Bunu oğlum açısından biraz daha normalleştirmek için
Tremor'u yanımda götürüp tüm süreçlerden geçirmeye karar verdim.
İlk geri sayıma iki saat 46 dakika.
Mürettebat, Beyaz Oda'ya geldi. Girişleri planlandığı gibi yapılıyor.
Fırlatma Kontrol, kolu çekmeniz için onay verildi.
Mürettebat erişim kolu geri çekildi.
Fırlatma direktöründen geri sayıma, geri çekiş tamam.
Yakıt ikmali için onay verildi.
Anlaşıldı.
Ne haber Elon?
Hava bugün biraz daha iyi.
Çok iyi görünüyor.
-Palo santo. -Evet.
Beğendim. Her neyin faydası olacaksa.
Şans için.
Böyle anlarda fazla şans göz çıkarmaz.
Şansa inanır mısın?
Bence şans en iyi süper güç.
İstediğin süper gücü alabiliyorsan şansı istemelisin.
Yakıt ikmali tamamlandı.
Falcon 9 başlangıç modunda. Dragon geri sayımda.
Kalkış iptal sistemi devrede.
Pekâlâ.
-Vay canına, başlıyoruz. -Haydi bakalım.
Dragon, SpaceX. Fırlatma onaylandı.
SpaceX, Dragon. Fırlatma onaylandı. Yakalım şu mumu.
On, dokuz, sekiz, yedi, altı,
beş, dört, üç, iki, bir, sıfır.
Ateşleme. Kalkış.
-Gidiyor. -Haydi.
Birinci kademe itiş gücü nominal.
Falcon güç telemetrisi nominal.
İzliyoruz.
Araç sesüstünde. Maksimum dinamik basıncı geçiyor.
1B. Anlaşıldı.
- 1 - D kısılıyor.
Merlin motorları kısılıyor.
Ayrılmaya hazır olun.
Dragon, anlaşıldı.
Kademenin ayrıldığı teyit edildi.
İlk kademe, görevini yaptı.
İkinciye kademeye geçiliyor.
İkinci kademe ateşlendi.
SpaceX, Dragon. Bu harika uzay yolculuğu için teşekkürler.
Tebrikler. Astronotları yörüngeye yerleştirdik.
-İnanılmaz. -Evet!
Evet.
Bravo çocuklar.
-Aferin. -Bu müthiş.
Tebrikler.
Gerçek! Uzaydalar!
Yörüngeye sadece dokuz dakikada ulaşılıyor.
Dokuz dakikada ses hızının 25 katına çıkıyorsun.
Bob ve Doug…
Bob ve Doug gayet sakin.
Öylece takılıyorlar.
Çok iyi görünüyor.
İki baba.
Babalar uzayda.
Uzay aracıyla ilgili bir geleneğimiz var.
Mercury yıllarından kalma bir gelenek.
Bu kapsüle isim verme şerefine nail olduk.
Sözü daha fazla uzatmadan, kapsülümüz Endeavour'a hoş geldiniz.
Bunu yukarı giderken söyleyeceğim.
Heyecanlı bir yolculuktu.
Biz de birkaç sürpriz yaşadık.
Bizi yörüngeye sokarken aracın hareketleri ve sarsılışları bizim için şaşırtıcı oldu.
Uzayda ilerlerken yer çekimine karşı savaştığı anlaşılıyor.
Bugünkü fırlatmada yanımızda
bir kaçak yolcu olduğunu anladık.
Umarım oyuncaklarını kapsülümüzün içinde uçarken görmek
iki oğlumu da heyecanlandırır.
Fırsat verilse burada olmayı tercih ederlerdi eminim
ama umarım bununla da gurur duyarlar.
Endeavour kapsülünden iyi geceler.
İyi geceler Megan ve Theo.
Karen ve Jack'e de.
Teşekkürler. Tebrikler.
-Rahat bir nefes alabiliriz. -Gerçekten.
-Orada iyi misin? Solunda mı? Evet? -Tamam.
Şu ana kadar her şey çok iyi gitti.
Bob ve Doug sağ salim yörüngeye yerleşmiş,
Uluslararası Uzay İstasyonu'na giderken çok heyecanlıyız.
Elon, SpaceX'in bunu başarabileceğinden şüphe duyanlara ne derdin?
Onlara bir mesajın var mı?
Mesajım kimeydi?
-Ne? -Şüphe.
Şüphe duyanlara. "Ne dedi?" oldum.
"Şüphe" kelimesini sildim belki de.
Hayır, açıkçası ben de bizden şüphe duydum.
SpaceX'i kurarken yörüngeye ulaşma şansımızı yüzde 10 olarak görüyordum.
Neyse ki kader yüzümüze güldü. Bizi bugünlere getirdi.
Bob ve Doug'ın çocuklarına
onları sağ salim getirmek için elinden geleni yapacağını söyledin.
Fırlatma sorunsuz geçmiş olsa da bu sorumluluğu hâlâ hissediyor olmalısın.
Bir baba olarak nasıl hissettiğini merak ediyorum.
Şöyle, daha…
Uzay istasyonuna kenetlenmemiz, onları geri getirmemiz gerekiyor.
Dönüşün bazı açılardan gidişten
daha tehlikeli olduğunu iddia edenler var.
Henüz zafer ilan etmiyoruz.
Neyse. Duygulandım.
Bu gerçekten çok…
Ağlayacağım. Kusura bakmayın.
Bu soruyu ancak şöyle diyerek yanıtlayabilirim…
Sağ salim geri getirmek için elimizden geleni yapacağız.
Endeavour'dan herkese günaydın.
Harika bir gece geçirdik. Biraz uyuyabildik.
Çok güzel bir gündüz geçişi yapıyoruz.
Uzay istasyonuna çok yaklaştık.
Gezegenin çevresinde saatte 28.000 kilometre hızla dönüyoruz.
Dragon, SpaceX. Büyük döngüde iletişim kontrolü.
SpaceX, Dragon. Büyük döngüde sesiniz gayet net.
Günaydın, Anna.
Günaydın. Sesinizi duymak güzel.
Senin sesini duymak da öyle.
Bugün, Uzay İstasyonu'yla buluşmak için can atıyoruz.
SPACEX GÖREV KONTROL UZMANI
Uluslararası Uzay İstasyonu'na yaklaşıp kenetlenirlerken
Bob ve Doug'ın yeryüzündeki gözü ve kulağıyım.
Görevim ters giden her şeyden haberdar olmalarını sağlamak.
Bu anın bir parçası olduğum için sonsuza dek minnettar kalacağım.
Dördüncü sınıf öğretmenlerimden biri
Challenger'daki astronotlardan birinin kızıydı.
Sınıfımızı NASA gezisine götürmüştü.
O andan itibaren uzay operasyonlarında
görev almak istediğimi biliyordum.
Öğretmenimin hayatımı nasıl değiştirdiğine hâlâ şaşırıyorum.
Birçok kişinin hayatını değiştirdi.
Ona son derece acı veren bir şeyin sonucunda oldu bütün bunlar.
Dragon, SpaceX.
Beklenen buluşma saatiniz 1050 UTC.
Anlaşıldı.
Dragon uzay istasyonuna yaklaşırken
inanılmaz bir hızla uçuyor.
Önce uzay istasyonuna iyice yaklaşmak için bir dizi ateşleme yapıyor.
Bunu kenetlenme adaptörüyle aynı hizaya gelinceye kadar sürdürüyor.
Tüm bu süre boyunca telemetri verilerini izliyor,
kenetlenme adaptörüne ulaştığında
tam olması gereken yerde olmasını sağlıyoruz.
En ufak sorun, çarpışma anlamına geliyor.
Bu riskle yüzleşiyor, her hamlemizde
son derece temkinli davranıyoruz.
Uzay İstasyonu büyük döngüde.
Dragon, merhaba. Kameralarda gördüğünüzü biliyorum.
Ama biz de çıplak gözle görüyoruz.
İyi, hoş, yeni bir arkadaşa benziyor.
Dragon, anlaşıldı. Birazdan oradayız.
Dragon, SpaceX.
Yaklaşmayı başlatmanız için yerden onay verildi.
Dragon büyük döngüde. Anlaşıldı.
Dragon istasyonun tam 400 metre altında.
Kenetlenme adaptörüyle hizalanmak için öne doğru ilerliyor.
Dragon, SpaceX. Konumunu koru.
Anlaşıldı. Konumumuzu koruyoruz.
Dragon saatte 27.000 kilometre hızın biraz üzerinde konumunu koruyor.
Uzay istasyonunun tam önünde.
Uzay İstasyonu büyük döngüde.
Uluslararası Uzay İstasyonu mürettebatı kenetlenmeye hazır.
Dragon, SpaceX. Son yaklaşma için onay verildi.
Anlaşıldı. Kenetlenme onaylandı.
Sizinle birlikte takip ediyoruz.
Uzay istasyonuna 100 metre uzaklıkta.
Uzay istasyonuna yaklaşırlarken tamamen ona odaklandığımı hatırlıyorum.
Aklımda bir kontrol listesi vardı.
20 metrenin içindeyiz.
Bir ara, kenetlenmeye çok yakındık.
Yukarı bakıp Dragon'u gördüm.
Az kalsın kendimi çimdikliyordum.
Bunun gerçek olduğuna inanamıyordum.
Kendime inanılmaz derecede özel bir an olduğunu söyledim.
Üç metre kaldı.
İki metre.
Otomatik kenetlenme noktasındayız. Bir metre.
Dragon, SpaceX. Kenetlenme işlemi tamamlandı.
Uluslararası Uzay İstasyonu'na hoş geldiniz.
Dragon geliyor.
Sefer 63'ün mürettebatı Dragon'u ve ticari mürettebat programını
Uluslararası Uzay İstasyonu'nda ağırlamaktan onur duyar.
Bob ve Doug, sizi ekipte görmek güzel.
Uluslararası Uzay İstasyonu'nda
Komutan Chris Cassidy ikinci bölmede bekliyor.
Yanında iki ekip üyesi var.
İkisi de Rus kozmonot.
Kendisi de kısa bir süre önce,
bir ay önce Soyuz uzay aracıyla fırlatıldı.
Uluslararası Uzay İstasyonu'na hoş geldin Endeavour.
Aramıza hoş geldiniz.
İstasyon, ben NASA Başkanı. Beni duyuyor musunuz?
Gayet net duyuyoruz efendim.
Uzay istasyonuna hoş geldiniz.
Teşekkürler Chris. Seni görmek güzel.
Bob ve Doug, hoş geldiniz.
Tüm dünya bu görevi izledi.
Çok gururluyuz.
Chris'e bir sorum var.
Mürettebatımız üç gün gecikti.
Kaçırdıkları aktivitelere katılmalarını sağlamak için
onları fazla mesaiye bırakmalısın.
Kaçırdıkları gün, gecikme için iyi bir gündü.
Cumartesi günü temizlik vardı.
Onların yerine hallettim. Hafta sonunda ödeşiriz.
Ama şaka bir yana,
bu ayki operasyonel işler için şimdiden sabırsızlanıyoruz.
Belki çıkıp uzay yürüyüşü yaparız.
Sefer 63 ekibine iki ekip arkadaş daha katıldığı için çok heyecanlıyız.
CBS'in Late Late Show programından ben James Corden.
Nasılsınız? Sesim geliyor mu?
James.
Uluslararası Uzay İstasyonu'na hoş geldin.
Seni çok net duyuyoruz.
Nasıl gidiyor? Nasılsınız? İyi misiniz?
Gayet iyiyiz.
İstasyondaki hayata alışıyoruz.
Chris'e yardım etmeye çalışıyoruz.
Harika. İkinizi de çok kıskanıyorum
çünkü hayatımın çoğunu ağırlıksız olmayı isteyerek geçirdim.
Her gün sıfır yer çekiminde yaşamanın
en iyi ve en kötü yanları nedir?
Şuna bakın!
Muhteşem!
Tuvalete gitmek gibi durumlar var.
Koyduğun şey bıraktığın yerde kalsın istiyorsun.
Bunu zaman zaman sinir bozucu buluyoruz.
Tuvalete gitme vakti.
Valfi alırsın ve…
İdrarın buraya gider.
Uzay istasyonunda altı mürettebat odası var.
Mürettebat odaları gerçekten çok güzel.
Dizüstü bilgisayarın orada.
Duvara monteli uyku tulumun var.
Uzanıp ayak parmaklarına dokunabiliyor musun?
Bilgisayarını katlayıp kaldırman gerekebilir.
O zaman iki duvara da çarpmadan mekik çekebilirsin.
Kesinlikle çok büyük değil ama aslında
biraz kutu gibi ve konforlu diyebilirim.
Ne tür sıvılar içebiliyorsunuz?
Uzayda kokteyl saati var mı?
Astronotlar için her saat kokteyl saati.
Çünkü havadan sıvı toplarını içebilirsin.
Oğluma böyle örnek olmak istediğimden emin değilim
çünkü bunları izlerse bütün gün yemeğiyle oynayacak.
Tavuk.
Her gün aşağı yukarı iki saat egzersiz yapıyoruz.
Sağlığımızı korumak ve dönüşe hazır olmak için
halter, koşu ya da bisiklet yapıyoruz.
Kalbimizin en önemli görevi beyne oksijenli kan pompalamak.
Yer çekimi vektörünü devreden çıkardığınızda
kalp beyne çok kan gönderiyor ve kafanız şişiyor.
Vücudun ağırlıksız ortama uyumu şöyle,
hiç unutmuyorum, uzaya ilk çıktığımda
her baş aşağı durduğumda baş aşağı durmuş gibi hissediyordum.
Bir gün uyku tulumumu orta duvara asmaya çalışırken
tam o anda zihnim tamamen değişti.
O andan itibaren hangi pozisyonda olursam olayım
asla baş aşağı olduğumu hissetmedim.
Bedeninin ve zihninin bu şekilde uyum sağlaması bana çok ilginç geldi.
Kafandaki ekstra hacimden dolayı hâlâ şişkinlik hissediyorsun.
Koku alma ve tat alma duyuların hissiz.
Bilinen her türden acı sosumuz var.
Her şeyin üstüne acı sos koyuyorsun.
Bob, doğum gününmüş, doğru mu?
Doğru. Ben de diğer iki adam gibi
50'likler kulübüne katıldım.
Bütün gün benimle dalga geçtiler.
Yüksek oksijenli bir ortamda pastaya 50 mum koymanın
güvenli olmadığını biliyorum ama en azından herkese şarkı söylet.
50. DOĞUM GÜNÜM İÇİN "MİNİK" PASTALAR BİR YERDE SEVENLERİM VAR
Bob'un ne yaptığını, çok çalıştığını biliyorum.
DOĞUM GÜNÜN KUTLU OLSUN
Aynı şeyleri yaşadım. Ailenden uzak kalmanın zorluklarını biliyorum.
Özel bir şey yapmak bizim için önemliydi.
Evden gelen teşvik çok önemli.
Onu düşündüğümüzü, yaptığı şeyin zorluğunu bildiğimizi anlaması.
İşleri büyük bir özveri, odaklanma,
çok fazla sorun çözme ve her zaman çok risk içeriyor.
Beni duyabiliyor musunuz?
-Evet, açık ve net. -Tamam.
Mandalı kontrol et.
UZAY YÜRÜYÜŞÜ GÖREVİ ULUSLARARASI UZAY İSTASYONU'NDA 26 GÜN
Houston, Hava Kilidi 1.
Med-ox laboratuvarı değiştirme prosedürünü tamamladık.
1.225'te Adım 15'e dönüyoruz.
Başarılı uygulaman için teşekkürler Doug.
Tam zamanında bitirdiniz. Teşekkürler.
Chris ve Bob, günaydın.
-Günaydın. -Günaydın.
Basınç düşürme sonrası tekrar görüşürüz.
-EV 1, anlaşıldı. -EV 2, anlaşıldı.
Uzay istasyonunu Dünya'nın yörüngesinde uçurmaya devam etmenin yolu
sürekli bakım yapmaktan geçiyor.
Tüm bu uzay yürüyüşlerini
inşa aşamasında uzay istasyonuna modüller eklemek için yapıyoruz.
Şimdi de eskiyen ya da arızalanan ekipmanı değiştirmek için yapıyoruz.
Görevimiz bataryaları yenilemek.
Uzay istasyonunun elektriği batarya sistemiyle sağlanıyor.
Bataryalar güneş panelleriyle şarj oluyor.
Evdeki şarj edilebilir piller gibi
yılların şarj döngüleri, sıcak ve soğuk,
uzayda gün ışığı ve karanlık arası değişimler bataryaları yıpratıyor.
Yorucu bir iş çünkü bu bataryaların tanesi 180 kilo.
Neyse ki Bob ve Chris
en iyi iki uzay yürüyüşçümüz.
-İyi misin? -Evet.
İlk iki görevimde uzay istasyonunun
inşasıyla alakalı altı uzay yürüyüşü yaptım.
Ama birkaç kez yapmış olsam da
benim için kolaylaşmıyor.
Bunlar çok stresli işler.
İşimi düzgün şekilde yapmazsam
uzaya sürüklenebilirim.
İşimi kısımlara ayırıp derin nefesler alıyorum ki
hızımı doğru ayarlayıp bu zorlu göreve odaklanabileyim.
Bob, basınç düşürmeye hazırız.
Basınç düşürme pompasını açık konuma getiriyoruz.
Tamam. Basınç düşürme pompası çalıştı.
İyi şanslar arkadaşlar.
Çok iyiydiniz arkadaşlar.
Yavaş başlayacağız.
Tamam.
Bob, yeşil kancanı takmak için tutamak 2075'yi kullanacaksın.
Anlaşıldı. 2075.
-Burası biraz karanlık Chris. -Evet, biraz karanlık.
Gün ışığına daha ne kadar var?
Gün ışığına yaklaşık üç buçuk dakika var.
-Güneş. -Güneş tekrar doğuyor.
Kaliforniya sahiline yaklaşıyorsunuz.
Güneye bakarsanız Hawthorne'u görebilirsiniz.
Bob, önce Batarya 1'e gitmek ister misin?
Batarya 3'e gidelim önce.
H1'e gideceksin. Soket bandının hizasını kontrol et.
Bataryayı sökmek için sekiz tur çevireceksin.
Bataryalar bende mi?
Sende.
Anlaşıldı.
İyi görünüyor.
Gece geçişine başlamak üzereyiz.
Bob, hazır olduğunda sana birkaç uyarım olacak.
Hazırım.
Ani hareketlerden kaçın.
Bravo 7'nin tork ayarları cıvata arızasına yol açabilir.
Keskin kenarlarla ve kırık cıvatayla sonuçlanabilir.
Anlaşıldı mı?
Anlaşıldı.
Hiç iyi haber var mı?
Kulağa korkutucu geliyor Bob. Yapmak istediğine emin misin?
-Kesinlikle. -Kesinlikle.
İki taraf da eşit görünüyor.
Katılıyorum.
Göstergeye göre, kilitlendi.
Çok güzel bir montaj.
Bir uyarı, bir dakikaya gündüz geçişine başlayacaksınız.
Bir fotoğrafa ne dersin?
İyi bir yer, iyi bir zaman.
Evet.
Bir gece gündüz döngüsünü daha atlatabilecek miyiz bilmiyorum.
Evet, bu iyi.
Uzay yürüyüşünde olağanüstü olaylarla karşılaşırsın.
Gün doğumları, gün batımları olur.
Dünyamızın ne kadar kıymetli olduğunu,
aslında ne kadar küçük olduğunu daha iyi anlarsın.
Sanırım her astronot aynı şeyleri hissediyor.
Dünya'yı dönerken haritalarda çizilen çizgileri ve sınırları görmüyorsun.
Dünya'yı tek bir varlık olarak görüyorsun ve orası bizim evimiz.
Uçsuz bucaksız, karanlık uzayda hepimizi koruyan bu ince atmosferiyle
Dünya'nın kırılganlığını hissediyorsun.
Çok korumacı hissediyorsun.
Çok güçlü bir bağ hissediyorsun.
En katı, en alaycı astronot bile
uzaya gittikten sonra olumlu yönde değişiyor.
Aşağıya bakıp şöyle diyorsun, "Hepimiz bu küçük kürenin üstündeyiz."
Sonra uzaya bakıyorsun
ve bir sonraki yapacağımız işle ilgili
müthiş bir hırsa kapılıyorsun.
APOLLO 11'İN AY'A İNİŞİ
Neil, merdivenden indiğini görüyoruz.
"Bir insan için küçük, insanlık için dev bir adım."
Vay canına, harika.
Evet, gerçekten. Bayrağı diktiler. Yıldızları, çizgileri görebiliyorsun.
Çok güzel.
Dünya gezegeninden insanlar Ay'a ayak bastı.
Temmuz 1969. Milattan Sonra.
Tüm insanlık adına barış için geldiler.
Evinize hoş geldiniz.
ABD'NİN AY ZAFERİ
ADAMLARIMIZ AY'DA
Ay'a ayak basılması insanlık tarihindeki en dramatik olaydır.
Bunlar artıklar.
Bana ilham veren şey bu.
-Saturn 5 mi? -Evet.
Çocukluğumda izlediğim buydu.
Bu çok acayip.
Ne kadar itiş gücü vardı biliyor musun? Bir milyon mu?
Gaz jeneratörünün boyutu mesela.
Neredeyse bizim itiş bölmemizin boyutu kadar.
Aynen.
Evet, devasa.
Bugüne kadar yapılmış en güçlü roket.
Evet, oraya ulaştırmak için o enerjiye ihtiyacın var.
-Ay'a ya da Mars'a. -Ya da Mars'a.
Bir şey daha var, bunların hepsi yeniydi.
Sıfırdan yaptılar ve pek uçuş deneyimleri yoktu.
80 uçuş deneyimimiz var.
O uçuşlara yeni başlıyoruz.
Bob ve Doug'ı bindirecek öz güvene yeni kavuştuk.
-İki kez test ettiler, "Binin" dediler. -Evet.
Bir adım daha ileriye gidelim.
-Ay'a iniş aracı. -Evet.
Küçük görünüyor.
-İçini görmek istiyorum. -Evet.
Ayakta duruyorlardı.
Koltuk falan yoktu.
Evet, dijital bilgisayarların ilkel modelleri vardı.
Bu şeydeki bilgisayar…
Bununla kıyaslanabilecek bir şeyimiz kalmadı.
-Araba anahtarı daha akıllı. -Evet.
Ama işlerini gördü.
-Önemli olan bu. -Büyüleyici olan da bu.
Bunu başarmak için elektronik olarak
nelere sahip olduklarını düşününce daha da dramatik.
Evet.
Gelip bunlara bakmak bile çok ilham verici.
Astronot uçurabildiğimizi gösterebildiğimize göre
daha uzun süre kalmak üzere astronotlarla Ay'a dönme
ve menzilimizi Mars'a ulaştırma vakti.
Bu süper zeki, yetenekli insanlar hedefe inanıyor.
Ay'da bir üs ve Mars'ta bir şehir mümkün.
Böyle bir yol daha önce mümkün müydü, emin değildim.
Artık böyle bir yolun var olduğundan eminim.
Ama ondan önce, yarın çok önemli bir görevimiz var.
AYRILMA GÜNÜ
ULUSLARARASI UZAY İSTASYONU'NDA 62 GÜN
Günaydın, Bob ve Doug.
Bu sabah özel bir mesajımız var size.
Uyan bakalım babacığım. Seni seviyoruz.
Seni görmek için sabırsızlanıyoruz. Uyan bakalım!
Uzaya gittiğin için mutluyum
ama eve döneceğin için daha da mutluyum.
Çabucak dön ki gidip köpeğimi alalım.
Seni seviyoruz baba.
Yolculuğun son kısmı için istasyondan ayrılmak üzereyiz.
Biz eve dönmeyi dört gözle beklerken
oğlum ve Doug'ın oğlu çok heyecanlı.
Sadece babaları dönecek diye değil, bizimle gelmesine izin verdikleri
sıfır yer çekimi göstergesini, Apatosaurus'u geri alacakları için.
Jack ve Theo için,
Apatosaurus Tremor yakında eve dönüyor.
Atmosfere yeniden giriş tabii ki bir sonraki büyük dönüm noktası.
Her şeyin çok iyi çalışması gerekiyor.
Dragon, SpaceX. İletişim kontrolü.
SpaceX, Dragon. İletişim kontrolü. Dragon'dan Dünya'ya.
Kendini hazırlaman zor. Ne hissedeceğini bilmiyorsun.
Ama bir parçan bir şeylerin ters gidebileceğine dair
umarım mantıksız olan o korkuyu terk etmiyor.
Ayrılma için son ayarlamalar tamamlandı.
Gergin olacak mıyım? Kesinlikle.
Oğlumun o anın neşesini, heyecanını yaşamasını istiyorum.
Tüm gerginliği kendime saklayacağım.
Ayrılma için onay verildi.
Vizörlerinizin kapalı olduğunu,
ayrılmaya hazır olduğunuzu doğrulayın.
Vizörlerimiz kapalı. Ayrılmaya hazırız.
Dragon, SpaceX. Ayrılma teyit edildi.
Endeavour, İstasyon. Bob ve Doug.
Sizinle çalışmak bir onurdu.
İyi uçuşlar. Başarılı bir iniş dileriz.
Yolunuz açık olsun.
Endeavour, anlaşıldı. Teşekkürler Chris.
Bob da ben de eve dönmek için sabırsızlanıyoruz.
Ama gardını asla düşüremezsin. Özellikle de ilk uçuşta.
Görevi baştan sona tamamlamak zorundasın.
"Fırlatmayı atlatırsak gerisi kolay" dediğimiz bir dönem oldu.
Ama sonra Columbia yaşandı.
COLUMBIA MEKİĞİ'NİN ATMOSFERE YENİDEN GİRİŞİ
Her şey yolunda mı?
Kontrol, göstergeler, her şey normal mi?
Kontrol dengeli. Trim'ler iyi.
-Sıra dışı bir şey görmüyorum. -Tamam.
İnanılmaz. Dışarısı bayağı aydınlandı.
Şu anda dışarıda olmak istemezsin.
Bob da ben de mekiğin ineceği pistteydik.
Pencereye vurduklarını,
iletişimin koptuğunu söylediklerini hatırlıyorum.
Columbia'yla iletişim, veri ve izleme bağlantısı kopmuştu.
Columbia, Houston, iletişim kontrolü.
Columbia, Houston, UHF iletişim kontrolü.
Şu anda için elimizde yeterli veri yok.
Tanrım.
Bir son dakika haberimiz var.
Mekiğin parçalarını görüyorsunuz.
Umarız en kötüsü yaşanmaz.
İniş saati gelip de mekik inmediğinde
neler olduğunu düşündüklerini ailelere söyledikleri esnada oradaydık.
Muhtemelen hayatta olmadıklarını.
Ellerinden gelenin en iyisini yapacaklardı
ama mekik 250.000 fitte parçalandığından
kimsenin hayatta kalma ihtimali yoktu.
Columbia'nın parçalarını görmek…
Mürettebat modülünün parçalarını, kaskları vesaire,
insanda öyle bir iz bırakıyor ki!
Asla unutamıyorsun.
Uydu taşıyan bir roketi kaybetmek
kötü bir durum.
Ama mürettebat taşıyan bir roketi kaybederseniz
felaketin boyutları çok artar.
Kimsenin bunu bir daha yaşamasını istemezsin.
Bob ve Doug'ın dönüşü için hazırlanıyoruz.
O kapsül istasyondan ayrılır ayrılmaz
aynı gerginlik başladı.
Genel olarak şöyle bir his var, "Serbest uçuştayız.
Astronotlar eve dönüyor. Oluyor."
Bu noktadan sonra geri dönüş yok.
O yüzden…
Bundan sonrası dönüş ekibiyle konuşma, Bob ve Doug'ı eve döndürme zamanı.
Dün uzay istasyonundan ayrıldıklarından beri
Bob ve Doug için her şey yolunda gidiyor.
Şimdi atmosfere yeniden giriş sürecini başlatmayı bekliyoruz.
Evet, dönüş yaklaşıyor. Heyecanlı bir gün.
Birkaç saat sonra…
Onlarla konuşmam gerek.
…her şey iki ay önce başladı ve işte o gün gelip çattı.
-Uyuyabildin mi? -Evet. Birkaç saat.
-Birkaç saat mi? -Evet.
-Nasıl görünüyor? -Hazır.
Evet, her şey harika görünüyor. Dragon iyi durumda.
Tamam, iyi şanslar.
-İyi şanslar. -Bol şans.
Şuna bakın.
Çok sakin görünüyorlar.
Sanırım gergin olmaları iyi karşılanmazdı.
Aslında gerginler. Böyle yapıyorlar…
Arada bir yapıyorlar.
Atmosfere yeniden giriş herkesin nefret ettiği kısım.
Dünya'nın etrafında sabit yörüngede dönerken
atmosfere giriş ateşlemesi yapıyorsun.
Hızını azaltan bir itiş manevrasıdır.
Bu nedenle yoğun atmosfere ulaşana kadar alçalmaya başlarsın.
Artık radyo sinyali alamaz olursun.
Buna "karartma" denir.
Dünya'dakiler birkaç dakikalığına veri alamaz.
Neler olduğundan haberleri yoktur.
Tamam, karartma 18.36'da.
İniş de 48'de.
Yani inişten 12 dakika öncesi karartma.
Hangi irtifada?
105 mi?
195 kilometre mi?
Çok mu yüksek?
Biraz yüksek geldi.
-Buldun mu? -Evet.
47.
-Tamam, 50. -50. Tamam.
50 ile 30 kilometre arasında.
Yani iki dakikada 30 kilometreden altı kilometreye mi iniyorlar?
-Akıl alır gibi değil. -Evet, çok hızlı görünüyor.
-Evet. -İnanılmaz.
Yüksek hızda ilerliyorsun. Frenleme için atmosferi kullanıyorsun.
Büyük bir enerji bu.
Dışı ısınıyor.
Alevin pencereden uçuşunu içeriden görüyorsun.
Mükemmel bir ısı kalkanına ihtiyacın var.
Atmosfere girdikten sonra paraşütleri açman gerekiyor.
Çıkıyor, iki dakika sonra paraşütleri açıyorlar. Çok hızlı.
Bana göre doğru çalışması gereken en önemli şeyler paraşütler.
Tüm testlere rağmen hâlâ en riskli kısımlardan biri.
Doğru.
Apollo programından beri suya hiç iniş yapmadık.
Evet.
Dragon, SpaceX'e atmosfere giriş brifingi.
Devam edin.
Kurtarma ekibi yolda ve hava harika.
Aracınız atmosfere giriş için hâlâ iyi görünüyor.
Sağlık problemi yok.
Anlaşıldı.
Atmosfere ne kadar var?
Sekansa beş dakika sonra girecekler.
Yörüngeden çıkış ateşlemesi için geldim. İyi geçtiğinden emin olmak için.
-Ateşleme şimdi mi? -Evet.
Evet…
Bence her şey yolunda.
Kesinlikle zorlu bir yolculuk oldu.
İnanılmaz. Buraya kadar geldik, değil mi?
Evet, 18 yıl sonra.
-Gergin misin? -Evet.
Dragon, SpaceX. Ateşleme başladı.
Anlaşıldı.
Son derece sakinler.
Çok hızlı nefes almadıkları için karbondioksit seviyeleri artmıyor.
-Bu iyi. -Evet.
Dragon, SpaceX. Ateşleme tamamlandı.
Performans nominal.
Burun konisi kapatılıyor.
Haydi çocuklar.
Giriş için hazır olun.
Anlaşıldı.
Tamam.
Haydi bakalım.
Dört G. Artıyor.
Küçük bir kuyruklu yıldız gibi.
Dragon, SpaceX. İletişim karartmasına iki dakika kaldı.
Saat 18.42'de diğer tarafta görüşürüz.
Dragon, anlaşıldı. 18.42.
SİNYAL YOK
Tamam, karartma başladı.
Dragon, SpaceX. İletişim kontrolü.
Tanrım. Çok uzun bir süre bu.
Dragon, SpaceX. İletişim kontrolü.
DÜŞÜK ÇÖZÜNÜRLÜKLÜ UYDU YER BAĞLANTISI
Dragon, SpaceX. İletişim kontrolü.
Haydi, nerede?
Haydi bulalım şunu.
İşte orada.
Dragon, SpaceX. İletişim kontrolü.
Sizi gayet net duyuyoruz. Yaklaşık 3,9 G'deyiz.
Anlaşıldı. Sizi gördük.
-Pekâlâ. -İşte bu!
Çok sıcak.
15 kilometre geçiliyor. Rehber paraşüt için hazır olun.
Anlaşıldı, hazırız.
Haydi bebeğim.
İki rehber paraşüt görüntülendi.
Evet, hissettik.
Yavaşla bebeğim.
Paraşütlü iniş hızı nominal.
Güzel.
Evet.
Harika.
Ana paraşütleri açalım.
Şiş bebeğim.
Şiş!
Haydi.
Dört paraşüt görüntülendi.
Evet.
Bekle. Neredeyse iniyorlar.
Ana paraşütlü iniş hızı nominal.
700 metreyi geçiyorlar.
Saniyede yedi metre hıza indiler. Hiç.
Neredeyse duruyor.
Oldu.
Yavaşlıyor.
600 metre.
200 metre.
Suya iniş için hazır olun.
Anlaşıldı. Suya iniş için hazırız.
Harika!
Dünya gezegenine tekrar hoş geldiniz. SpaceX'le uçtuğunuz için teşekkürler.
İşte bu!
Evet!
Harika.
-Her şey yolunda mı? -Her şey harikaydı. Çok yumuşaktı.
Tamam.
Orada küçük tekneler mi var?
15 metrelik gibi gelmedi. Şey gibi…
Şimdi de bir… Bu da kim?
-Orada bizden olmayan bir tekne var. -Başka biri mi?
Evet, bunlar bizim tekneler değil.
-Kim peki? Siviller mi? -Siviller.
-Şey oldular… -Aman tanrım.
Şuna bakın, bir anda 30 tekne beliriverdi.
En önden izliyorlar.
Dragon, SpaceX. Yan kapağı açıp kapsülden çıkmak için hazır olun.
Anlaşıldı. Hazırız.
Ne haber beyler?
Tamam, hazırlanıyorlar.
Bu görevin müşterek operasyon komutanı Bob Behnken'i kapsülden çıkarıyorlar.
Her şeyin yolunda gittiğini bize el işaretiyle gösteriyor.
Şimdi de uzay aracı komutanı Doug Hurley kapsülden çıkarılıyor.
Bir başparmak daha gördük.
-Don. -Teşekkürler.
Alır mısın?
Evet!
-Bob ve Doug'ı sağ salim döndürmeye! -Kesinlikle.
Fırlatmanın üstünden iki ay geçmişti.
Ailemi göreceğim için çok heyecanlıydım.
Ama önce kısa bir basın toplantısı yapacaktık.
ARMSTRONG UÇUŞ ARAŞTIRMALARI MERKEZİ
Altı yaşında. Kelepçe falan takamazsın.
Kurtulup uçakta bana koştu.
Onu görmek muhteşemdi.
Merdivende bacaklarıma sarıldığında düşmediğim için şanslıyım.
Pekâlâ, şu an ayakta durmayacağız.
Daha önce gitmiş olanlar bilir,
döndükten sonra birkaç saat ayakta durmak pek hoş olmuyor.
Beş saat önce uzay kapsülünde yukarı aşağı süzülüyor,
uydu telefonuyla ulaşabildiğimiz herkese telefon şakaları yapıyorduk.
Beş yıl önce
Bob'la bu programa katıldığımızdan beri heyecan verici bir serüven yaşıyoruz.
Burada, Dragon'un ilk mürettebatlı uçuşunda bulunmak
gerçekten inanılmaz.
Kendi astronotlarını fırlatıp
geri getirme becerisinin özel bir yanı var.
Bugün buraya gelip bu başarıyı kutladığınız için
teşekkür etmek istiyorum. Hepinize teşekkürler.
Evet!
Bu harika sözlerden sonra
ekleyecek pek bir sözüm yok.
Açıkçası buraya Bob'u ve Doug'ı görmek için geldim.
Tüm adrenalinim boşaldı.
Şey oldum…
"Şükürler olsun."
Anlarsınız ya.
İnsanlık için büyük bir başarı.
Tüm dünya buna yeni bir çağ olarak bakabilir.
Ay'da bir üssümüz olacak,
Mars'a insan göndereceğiz.
Hayatı çok gezegenli yapacağız.
Bence bugün uzay keşiflerinde yeni bir çağın habercisi.
BİR YIL SONRA
Crew Dragon uzay aracını ve Falcon 9 roketini görüyorsunuz.
Uluslararası Uzay İstasyonu'na
altı aylık bir bilimsel görev için dört astronot götürecek.
Bu ekip geçen yıl Demo 2 test uçuşuyla NASA astronotları Bob Behnken
ve Doug Hurley'yi götüren kapsülü kullanacak.
İnsanlı uzay uçuşlarının yeni çağında
ticari bir uzay aracıyla uçan ikinci ekip olacaklar.
İşte geliyorlar. Mürettebat 2 astronotları
uzaya çıkmadan önce ilk adımlarını atıyor.
Anne!
Pilot Megan McArthur önde.
Merhaba oğlum!
Anne, seni seviyorum.
Bob Behnken de oğlunun yanında.
Çok güzel bir çift. Onlara bayılıyorum.
Şimdi, Megan'ın görevinde sıra.
Aynı Dragon kapsülüyle
seyahat edecek olması bizim için çok heyecan verici.
Bu yüzden yedek rolünü üstlenmeliyim.
Yer değişmeliyiz ve oğlumuz Theo'nun ihtiyaçlarını karşılamalıyım.
-Altı ay sonra görüşürüz. -Görüşürüz. Seni özleyeceğim.
Eşim geçen sene Crew Dragon'la uçtu.
Benim oturacağım koltuktaydı.
Bu sefer sıra bende ve orada altı ay kalacağım.
Oğlumuz büyürken
yaptığımız işin daha iyi farkına varmaya başlıyor.
Keşfetmenin, yapabileceklerimizin sınırlarını zorlamanın
önemli olduğunu anlamasını istiyoruz.
Mürettebat şu anda - Fırlatma Kompleksi 39 - A'ya gidiyor.
Uzay istasyonuna gitmeye hazırlar.
Uzayın ticarileştiği bu çağın şafağını destekliyorum.
Görevimizle alçak Dünya yörüngesine gidebileceğimizi kanıtladık.
Bunun ötesine nasıl geçeceğimizin tohumunu attık.
İlerlerken, uzayda olanları anlamamızı sağlayacak
tüm görevleri başarmak istiyoruz.
Ama aynı zamanda güneş sistemimizi, kaynaklarımızı korumanın,
fırsatını yakaladığımızda da
Mars'ı kirletmemenin akılcı yollarını bulmalıyız.
Elbette böyle bir şeyi nasıl yöneteceğimize dair
sorular ve zorluklar olacak.
Uzaya insan göndermeye devam etmenin
bizi ilerletmeyeceğini düşünemiyorum.
Elon, hazır mıyız?
Kesinlikle.
MJ, Elon'la konuştuk. O da hazır.
İstediğimiz geleceği daha çok düşünmeliyiz.
Mutlu son nerede?
Bana göre mutluluk uzaylı bir medeniyet olmamızı sağlamakta.
Dragon, SpaceX. Fırlatma onayı verildi.
Ama bunun kaçınılmaz olmadığını anlamak çok önemli.
İnsanlar teknolojinin otomatik olarak ilerlediğini düşünürken yanılıyor.
Otomatik olarak ilerlemiyor.
Eski Mısır gibi büyük medeniyetlere bakın,
piramit yapabiliyorlardı.
Piramit yapmayı unuttular.
Romalılar müthiş su kemerleri inşa ettiler.
Nasıl yapıldığını unuttular.
1969'da Ay'a insan gönderebildik.
Bunun nasıl yapıldığını unuttuk.
Fırlatmaya 15 saniye.
Hayatı çok gezegenli yapmak için fırsat penceresi açıldı.
Ama uzun süre açık kalacağına güvenemeyiz.
On, dokuz, sekiz, yedi…
Açıkken bu pencereden faydalanmalıyız.
…dört, üç, iki, bir.
Endeavour bir kez daha fırlatıldı.
Mürettebat 2'deki, üç ülkeden dört astronot
Uluslararası Uzay İstasyonu'na gidiyor.
Crew Dragon özgürce uçuyor.
SPACEX, UZAY İSTASYONUNA ASTRONOT TAŞIYAN
DÜZENLİ HİZMET SAĞLAYICI OLMAYA DEVAM EDİYOR.
SPACEX HALEN, STARSHIP OLARAK BİLİNEN,
YENİDEN KULLANILABİLİR BİR FIRLATMA SİSTEMİ GELİŞTİRİYOR.
HEDEFLERİ AY'A GİTMEK VE MARS'TA KOLONİLER KURMAK.
NASA'NIN ARTEMIS PROGRAMIYLA BİRKAÇ YIL İÇİNDE
AY'A İLK KADIN ASTRONOTUN YOLLANMASI PLANLANIYOR.
Alt yazı çevirmeni: Çetin Soy