Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ik was erg zwak.
Ik was een zevenmaands kindje.
Toen ze zeiden dat ik het niet zou halen…
…kwam m'n vader thuis…
…met een schoenendoos.
Ze gingen me begraven.
Ik heb in m'n leven meer…
…dan een paar prachtige, onbeschrijflijke veranderingen meegemaakt.
M'n wereld was eenvoudig.
Ik wist niet wat elektriciteit was.
Ik wist niet dat je stromend water via een buis binnenshuis kon hebben.
Ik leerde de wereld kennen door te observeren.
Ik zag schepsels. Vogels.
Ik moest zelf ontdekken wat dat waren.
Ik was het jongste kind. En ik kreeg er het meest van langs, natuurlijk.
Ik was de jongste en ik werd vaak thuisgelaten…
…als m'n ouders gingen werken. Ze verbouwden tomaten.
Er was heel weinig onderwijs.
Wat ik afwist van waarden, wat goed en slecht was…
…en wie ik was, qua waarden, moest van m'n ouders komen.
Ik keek altijd naar ze.
Hoe ze elkaar behandelden. Hoe ze voor elkaar zorgden.
Hoe ze deden tegen vrienden.
En tegen andere mensen in het dorp.
Ik gedroeg me zoveel mogelijk als zij omdat ik het resultaat van hun gedrag zag.
De regering van Florida had de import van tomaten uit de Bahama's verboden.
M'n vader verloor toen alles.
Hij liet m'n moeder, die mij meenam, in Nassau een betaalbaar huis vinden.
Toen we aankwamen in de haven, zag ik iets bewegen.
Alsof er een kever de straat kwam afrijden.
Ik vroeg m'n moeder: 'Wat is dat?' Ze zei: 'Dat is een auto.'
Ik zei: 'Wat is een auto?'
Ze beschreef het. Ik vond het fascinerend.
Op straat zag ik ramen van glas met allerlei mooie dingen daarachter.
Toen zag ik een vrouw.
Maar ze stond tegenover een andere vrouw die precies op haar leek.
En wat de ene vrouw deed, deed de andere ook.
Dat was natuurlijk een spiegel. Maar ik wist niet dat die bestonden.
Snap je? Ik wist niet wat een spiegel was.
Ik dacht nooit na over m'n uiterlijk. Ik zag alleen wat ik zag.
Er was een witte persoon op Cat Island.
In Nassau zag ik andere witten, maar ze waren in de minderheid.
De bevolking bestond voor 90 procent uit zwarten.
Ik ging met jongens van ongeveer m'n leeftijd om.
Binnen een paar maanden zaten drie, vier jongens in een opvoedingsgesticht.
En m'n vader dacht dat ik waarschijnlijk ook die kant opging.
Ik moest naar Miami, Florida.
Toen ik op m'n 15e uit de Bahama's wegging, wist ik wie ik was.
Ik had tienenhalf jaar op Cat Island gewoond.
En vierenhalf jaar in Nassau.
Toen ik in Miami, Florida aankwam, wist ik wie ik was.
En meteen toen ik de boot afkwam, begon Florida tegen me te zeggen:
'Je bent niet wie je denkt.'
SLECHTS VOOR KLEURLINGEN
Als je opgroeit op Cat Island, waar iedereen zwart is…
…is alles wat je kent en ziet, sterk, goed en positief…
…en zwart.
Maar dat speelt verder helemaal niet.
Door z'n beeld van de wereld en zichzelf stond hij zo in het leven.
Hij dacht altijd dat hij was wie hij was.
En soms raakte hij daardoor in de problemen, weet je wel.
Ik moest bij m'n broer intrekken, het enige familielid dat daar woonde.
Via hem ging ik bij het warenhuis Burdines in Miami aan de slag als bezorger.
En ik kreeg de naam van een vrouw en fietste naar Miami Beach.
Ik kwam aan op het adres en liep naar de voordeur…
…en ik belde aan.
De vrouw des huizes kwam naar buiten en zei: 'Wat doe je bij de voordeur?'
Ik zei: 'Ik kom dit pakket bezorgen.'
Ze snauwde: 'Ga naar de achterdeur.' En ze sloeg de deur dicht in m'n gezicht.
Dat was de eerste keer dat ik de rassenkwestie in de VS meemaakte.
Ik begreep 't gewoon niet. Waarom moest ik naar de achterdeur? Ze stond toch voor me?
Maar ze sloeg de deur dicht en ik wist niet wat ik moest doen.
En toen besloot ik het voor de deur te leggen.
Aan 't eind van de avond ging ik naar huis, naar m'n broer.
Het was donker toen ik aankwam.
Er brandden geen lichten.
Ik vroeg me af waarom niet en liep naar de voordeur.
Z'n vrouw deed open, trok me naar binnen en gooide me op de grond…
…en smeet de deur dicht.
Ze zei: 'Wat heb je gedaan? Wat heb je gedaan vandaag?'
Ik zei: 'Niets. Wat heb ik dan gedaan?'
Ze zei: 'De Klan is hier geweest. Wat heb je vandaag gedaan?'
Ik besloot dat ik die stad uit moest. Ik wilde weg uit die stad.
Ik had een paar kledingstukken naar de stomerij gebracht.
Die zat in een compleet witte buurt.
Daarna liep ik naar de bushalte, maar de bussen gingen niet meer.
Toen stopte er een auto pal voor me, die vol zat met politie.
Ze vroegen: 'Wat doe je?'
Ik zei dat ik de bus terug naar de stad wilde pakken.
'Wat doe je hier?' Ik legde het uit.
Hij trok z'n pistool…
…en liet het rusten op het omlaag gedraaide autoraampje.
En toen zette hij het tegen m'n hoofd.
Daar.
En hij zei tegen de anderen:
'Wat moeten we met deze persoon doen?' Hij gebruikte eigenlijk een ander woord.
Hij zei: 'Als we je laten gaan…
…kun je dan helemaal teruglopen naar waar je vandaan gekomen bent…
…zonder om te kijken? Kun je dat?'
Ik zei: 'Ja, dat kan ik wel.'
Hij zei: 'Als je ook maar één keer omkijkt, schieten we.'
Iets van 50 straten lang…
…keek ik bij elk raam even snel opzij…
…en zag ik telkens die politieauto achter me.
En ze bleven achter me…
…helemaal tot het kleine straatje…
…waar m'n familie woonde.
En daarna reden ze gewoon door.
Binnen een paar maanden…
…moest ik m'n kijk op het leven helemaal bijstellen.
Ik leerde wie er de macht had.
En ik zag ook dat die macht toegepast werd.
Ik wist dat ik weg moest uit die stad. Dat wist ik gewoon.
Ik wist niet of ik ooit 'n omgeving zou vinden die anders zou zijn dan Florida.
Ik had gehoord dat er een stad was waar we andere mogelijkheden hadden.
New York.
Ik kwam aan in New York op het Greyhound- busstation op 50th Street en 8th Avenue.
Ik liep de straat op en stond helemaal paf van die stad.
Een Afro-Amerikaanse man kwam op me af. 'Hoe gaat het?' 'Goed', zei ik.
'Waar ga je heen?' Ik zei: 'Hoe kom ik in Harlem?'
'O ja', zei hij. 'Die kant op en dan neem je de A train.'
Ik vertrouwde het niet, want hij zei: 'Ga naar beneden. Die trap omlaag.'
Ik zei: 'Oké.'
Ik ging heel voorzichtig een paar treden omlaag.
Toen hoorde ik een gerommel dat sterker werd.
En opeens kwam die trein…
Bij 116th Street stapte ik uit.
Ik volgde de mensen die uitstapten en liep de trap op.
En toen was ik in Harlem.
Er liepen overal zwarten. Ik zei hallo en zij zeiden het terug.
Ik vond dat geweldig.
Zwarte artiesten waren alom aanwezig in Harlem.
Je was je bewust van al dat talent.
Zoals Ellington.
Lena Horne. Billie Holiday.
De supersterren liepen overal rond.
Je wist wat een artiest toen waard was. Het was overal om je heen te zien.
Dus dat was de sfeer die er hing toen Sidney Poitier er kwam.
Je zocht roem en rijkdom.
Ik zocht iets. -Je zocht.
Maar best een lange tijd vond ik niets.
Op de hoek van 49th Street en Broadway zat een bar-restaurant.
Ze zochten een afwasser.
Ik liep binnen. 'Wanneer kun je beginnen?' 'Nu meteen', zei ik.
Hij nam me aan.
Ze betaalden me zelfs vier dollar per avond.
En ik kreeg te eten.
Na m'n eerste avond gedraaid te hebben…
…liep ik naar de bushalte.
Ik ging slapen in de toiletten.
Daar moest je toen vijf cent voor betalen.
Ik deed er zo'n muntje in. Ik ging naar binnen.
Bril omlaag, voeten tegen de deur, en zo sliep ik.
Heel ongemakkelijk, natuurlijk.
Op een avond zat ik net naast de keuken een krant te lezen.
Een ober zag me daar zitten.
Ik zei: 'Ik wil beter leren lezen.'
Hij zei: 'Zal ik met je meelezen?'
Elke avond…
…kwam die man, die joodse ober…
…naar me toe waar ik zat te lezen…
…en hielp me tot ik echt begon te leren lezen.
Dat was in feite het begin van een reis voor me.
Als je niet meer vecht, ziet niemand je.
Maar als ze zien dat je je best doet, pakt iemand je hand…
…en geeft je dat zetje dat je nodig hebt. Dat gebeurt altijd.
Op 125th Street in Harlem kocht ik de krant Amsterdam News.
In die zwarte krant stonden advertenties.
En ik had daar al eerder werk gevonden. Als afwasser, als portier…
…en andere baantjes die ik kon doen.
Toen zag ik: 'Acteurs gezocht.'
En ik dacht: jeetje. Willen ze acteurs?
Wat zou ik dan moeten doen?
Dus ik ging erheen. Ik klopte op de deur.
Een man deed open.
Het was een reus van een vent. Frederick O'Neal heette hij.
Ik liep het podium op en sloeg een bladzijde open.
Hij deed een ander script open. Hij zat in de zaal.
Hij zei: 'Lees de rol van John.' Ik zag 'John' staan en zei: 'Oké.'
Hij zei: 'Waar ga je heen?'
Hij was van slag en boos en hij gooide me eruit.
'Verdoe m'n tijd niet en ga borden afwassen of zo.'
En toen werd ik acteur.
Ik zei: 'Ik word acteur.
En dan kom ik hier terug en zal ik die man eens wat laten zien.'
Je had een accent toen je in New York begon.
Kun je aangeven hoe je in het begin praatte?
Een zin zoals: 'Ik ga naar huis.'
Als kind zeiden we vroeger: 'I gwine 'ome.'
Dat moest veranderen als ik acteur wilde worden.
Dus dat deed ik. Ik kocht een radio voor 14 dollar.
En daarop zocht ik naar Norman Brokenshire.
Norman Brokenshire was nieuwslezer.
Z'n stem was heel mooi.
Hoe gaat het, dames en heren? Hoe maakt u 't? Ik ben Norman Brokenshire.
Ik luisterde naar hem. En daarna deed ik hem na.
Ik zit al ruim 25 jaar voor microfoons, en echt, dit is inspannend werk.
Ik kwam van m'n accent af. Bijna helemaal.
Ik kocht boeken en slaagde er langzaam in m'n teksten te leren.
Ik ging terug en deed auditie. En ik werd aangenomen.
Ik gebruikte het theater, het acteren en de acteerlessen als een therapie.
Na het werk in het Garment District of de andere 14, 18 baantjes ging ik daarheen.
Ik had 's avonds les en daar leerde en speelde ik scènes.
Ik was toen 17, 18 jaar en door te acteren kon ik met mezelf pronken…
…en m'n frustraties afreageren…
…en kon ik m'n innerlijke verwarring en andere problemen kwijt…
…in een verzonnen personage.
Ik had het gevoel dat ik me daardoor onderscheidde.
Ik kon daar veel dingen zijn…
…en ik kreeg toegang tot gebieden waar ik anders niet kon komen.
Ik kon wraak nemen in deze wereld van illusies.
Tiran, toon uw gelaat.
Wat is uw naam?
Het zwarte theater is verdwenen.
Mijn naam is Macbeth.
Vanaf '45 tot in de jaren 80 was het de stem van de zwarte kunst.
American Negro Theatre was 'n voorloper van de Negro Ensemble Company en zo.
Daar kon jong talent het toneel op en z'n kunsten beoefenen.
Iedereen kwam kijken.
Pas in de jaren 90 kwamen zwarte acteurs niet alleen meer van 't zwarte theater.
Ik ging auditie doen.
Ik zag een paar meter verderop een norse zwarte man.
Hij leek niet erg blij om me te zien.
Ik besefte dat die jongen voorgoed een concurrent van me zou zijn.
Ik moest m'n wagen aan Sidneys ster vastmaken…
…voor geweldige, hemelse ervaringen.
En ik… -De spanning is om te snijden.
M'n vader en Harry zijn gewoon gek op elkaar.
Ze kennen elkaar sinds het begin bij het American Negro Theatre.
En ze waren altijd dik bevriend.
Maar af en toe maakten ze ruzie.
Net als een getrouwd stel. Net als…
Ze gaan uit elkaar. Ze gaan scheiden. En trouwen weer.
We zijn het soms oneens.
Dat is geen grapje. Soms zijn we het oneens over bepaalde dingen.
Maar we wisselen ideeën uit. Ik heb in 26 jaar veel van die man geleerd.
Hij ook iets van mij, vermoed ik.
We zijn artiesten. Ik heb 'n ego. Hij ook. -Nou, schat.
Dus…
Ik was 18 en kwam van Birdland…
…en toen zag ik Sidney, Harry Belafonte en Marlon Brando.
O, man. Dat was echt geschiedenis. Geschiedenis.
We waren wild. Iedereen was dat toen.
Ze waren dol op elkaar en ruzieden met elkaar.
Ze werden en bleven bevriend. Ze werkten nauw samen.
En ze waren jaloers op elkaar.
En dat zijn ze nog steeds.
We speelden Days of Our Youth. Sidney was m'n understudy.
We werkten voor niets, natuurlijk. Ik had een baan. Ik was conciërgehulp.
Ze moesten een keer optreden. Harry Belafonte speelde de hoofdrol.
Hij was ook vuilnisman. En hij moest opeens een dienst draaien.
M'n vader nam het als understudy over.
Er zat die avond een Broadway-producent in de zaal…
…die acteurs zocht voor Lysistrata.
En hij gaf m'n vader een rol. Harry was daar nogal pissig om.
De scouts van 20th Century Fox zochten een acteur.
Ze lieten Sidney Poitier in Californië een screentest doen en de rest is bekend.
Elke keer als hij wat zegt, wijs ik hem erop…
…dat z'n carrière op vuilnis berust.
Dat kan een man verbitteren als hij geen grote carrière heeft.
Maar ik ben wel verbitterd.
Hoi, Lefty. -Hé, Luth.
Kijk nou. Ik zocht jou.
M'n carrière begon dankzij Joe Mankiewicz.
Hallo, Brooks. -Dag, dokter.
Hij wilde een film over zwarten in Amerika maken.
Het was een heel interessante film. De eerste met dat onderwerp.
Ik speelde een jonge zwarte arts in een ziekenhuis in Los Angeles.
Ik ben dokter Brooks. -Ja, dat zeiden ze al.
Het maakte ontzettend veel los.
Ik wil een witte dokter. -We doen het licht wel uit.
Heb ik geen rechten? -Nee.
Sommige mensen in het vak hadden het lef niet…
…om zo'n film over zwarten te maken.
Ze waren gewend…
…om zwarten zo oneerbiedig mogelijk neer te zetten.
Ik kan m'n puree zonder mes eten en… -Hou op met die onzin.
In de jaren 40 moest je grappig doen om in de filmindustrie te werken.
Stepin Fetchit.
Mantan Moreland.
Mr Bill, moet dat? Kan ik bij u blijven?
Dat kan een slecht voorbeeld voor de andere bedienden zijn.
Natuurlijk.
Dat waren de zwarte sterren van toen.
Wees grappig of wegwezen.
Mantan Moreland, Stepin Fetchit en Hattie McDaniel.
Ik wist hoe zwaar het moet zijn geweest voor hen…
…om bepaalde woorden te zeggen en zich op bepaalde manieren te gedragen.
Jeff, je bent de luiste vent die ik ken.
Mr Frank. Dat ben ik niet. Ik relaxeer alleen.
Hollywood was echt keihard wat zwarten betrof.
Laat me niet hier.
Hattie McDaniel won in 1939 een Oscar.
Ze mocht daar de hotels niet in en zo.
En ik wist natuurlijk dat ze, door een bediende te spelen…
…hoe goed ook…
…precies voldeed aan wat ze van mensen zoals zij wilden.
Ik dank u…
Sidney heeft nooit een 'ondergeschikte' rol gespeeld.
Hij heeft nooit grote ogen opgezet. Nooit z'n hoofd gebogen.
Nooit iets grappigs gezegd.
Je ziet een man in een wereld waar hij echt niet zoveel heeft te zeggen.
Maar toch wel, blijkt.
Bij elke dood in een ziekenhuis is het moord.
Maar nu heb ik het gedaan. -Omdat je arts bent.
Ik ben geen arts voor ze, maar een nikker.
De films veranderden toen hij begon. Snap je wel?
Zo'n broeder was er eerst niet.
Ja, echt, hij vormde iets wat er nog niet was.
Ik werd voortgestuwd. Ik kwam uit een echt heel arm gezin.
Een analfabetisch gezin, uit de Caraïben.
Dat arme, analfabetische gezin uit de Caraïben dacht dat in de VS…
…de straten geplaveid waren met goud.
En als je wat goud had, moest je dat naar huis sturen.
Dat kon ik niet en daarom werd ik vreselijk neurotisch naar m'n ouders.
Ik sloot ze buiten. Ik schreef niet, ik had niets om op te sturen.
Hij koestert veel liefde en respect voor z'n ouders.
Hij heeft het altijd rot gevonden dat hij acht jaar weg was.
Ik zag m'n ouders na acht jaar terug.
We kwamen bijeen in een bioscoop in Nassau om m'n eerste film te zien, No Way Out.
Het is heel belangrijk.
M'n ouders zagen voor het eerst een film.
Het was vast een fantasie voor ze. Een droom.
Ik weet niet hoeveel ze begrepen van het concept.
Ze keken ademloos toe.
Ze riepen: 'Dat is m'n jongen' en dat soort dingen.
Na dat eerste succes ging ik weer borden afwassen in Harlem.
Maar ik bleef in mezelf en in de toekomst geloven.
Zozeer dat ik met de mooie jonge Juanita trouwde…
…en m'n leven verder opbouwde.
Al snel werd ons eerste kind geboren, en daarna kwam er nog een.
M'n moeder was een optimist en m'n vader was een pessimist.
Maar haar optimisme overweldigde hem.
Zij was in staat om mensen aan te voelen en dat fascineerde hem.
En het feit dat ze onvoorwaardelijk van mensen hield, vond hij fascinerend.
Ik was het enige meisje en de enige zwarte…
…in m'n jaar op de universiteit van Columbia.
Die twee dingen zaten me al tegen, dus…
Ik had een essay geschreven…
…over de situatie van de zwarten en witten in de VS.
Ze vroegen: 'Waar heb je die ideeën vandaan?'
'Van de mensen die dat beleefd hebben.'
Sidney had maar tot z'n negende op school gezeten.
Hij wilde altijd nieuwe dingen leren.
Hij wilde per se alles leren waar hij maar toe in staat was.
Ik probeerde hem altijd dingen te leren die hij niet wist…
…en waar hij echt iets aan had.
Dan kon hij de films die hij kreeg aangeboden, aanvoelen en erop reageren.
Ik zei: 'Niet alles draait om geld.'
Hij kreeg een rol aangeboden. Van Marty Baum, geloof ik.
En hij sloeg die rol af. Marty Baum zei: 'Dat begrijp ik niet.
Hier verdien je meer geld mee dan wat je in een jaar verdient.'
M'n tweede dochter werd bijna geboren. M'n tweede kind. En ik had geen geld.
Ik zou een conciërge spelen, waar op zich niets mis mee is.
Maar in dit script vond een moord plaats.
En de moordenaars, de mensen die ervan wisten…
…die de moordenaars kenden, dachten dat ik, de conciërge, het gezien had.
In het verhaal wordt de dochter van de conciërge vermoord.
En de conciërge krijgt geen ruimte om te uiten wat hij voelt…
…als z'n dochter op het grasveld wordt gegooid.
Ze veranderen het script niet om hem daarop te laten reageren.
En hij zei: 'Reginald Poitier zou nooit toestaan…
…dat een kind van hem op 't grasveld wordt gegooid zonder dat hij daarop reageert.'
Hij wilde dat wat hij deed in het leven z'n vader in een goed daglicht zette.
Als hij opkeek…
…en z'n naam op het scherm of het billboard zag staan…
…stond voor hem z'n vaders naam daar.
Dat kan ik niet spelen…
…als ik de zoon ben van de man die ik denk dat ik ben.
Ik kan dat niet spelen…
…als m'n moeder de moeder is die ik denk dat ze was.
En dus slaat hij het af.
Hij slaat het af en sluit een lening af om de ziektekosten voor z'n kind te betalen.
Hij deed wat hij moest doen…
…niet zozeer om wat de mensen van hem verwachtten…
…maar om wat hij van zichzelf verwachtte.
M'n trouw aan m'n waarden behoort m'n moeder toe.
En m'n vader.
Zoek dekking onder de tafel.
Door de Koude Oorlog na WO II werd Amerika paranoïde over 't communisme…
…wat gevolgen had op alle vlakken.
De communisten droegen hun agenten op…
…om Hollywood te infiltreren en het witte doek zo veel mogelijk te vergiftigen.
Het zijn vijanden. Geen Amerikanen.
Het zijn homoseksuelen. -Ja.
Communisten. -Ja.
Communisten.
Ook slechts één communist in het BZ is één communist te veel.
Ik ging toen net studeren aan de Howard-universiteit.
Ik zag de McCarthy-hoorzittingen op de eerste tv die ik ooit heb gezien…
…namelijk in het studentenhuis.
Het was echt eng.
De eed van trouw wordt steeds vaker geëist in 't hele land.
Er waren lijsten van mogelijke communisten of sympathisanten.
Paul Robeson stond er ook op.
Bent u na Moskou nog steeds een communist?
Hoe weet u wat ik ben? Dat weet niemand. -Bent u dat?
Ik neem u dat kwalijk. -Pardon.
Stelt u de vraag anders.
Paul Robeson was…
…cultureel de belangrijkste Afro-Amerikaan van de jaren 30.
Hij was de grootste van de zwarte amusementswereld…
…waar Poitier en Belafonte deel van werden. Ze keken op tegen Paul Robeson.
Amerika vertrouwde hem niet omdat hij achter het proletariaat stond.
'Maar dat zijn communisten.' En dus?
Robeson wordt een fascinerend dubbel voorbeeld…
…voor Poitier en Belafonte…
…in hun beslissing aan welke kant ze willen staan.
Robeson werd niet alleen tegengewerkt, maar toen hij werk vond in Europa…
…werd z'n paspoort ingenomen.
We zien dat mensen zo willen vechten voor hun vrijheid…
…dat als ze het niet krijgen, ze het zelf nemen.
Sidney zag hoe schandalig Paul Robeson werd behandeld en beledigd.
En als je zoiets ziet gebeuren…
…kan dat een strategie worden.
Probeer gewoon op te letten, Santini. -Doe ik ook.
Miller. Kom hier. Ik wil even met je praten.
Voor Blackboard Jungle moest je een eed van trouw afleggen.
Ja. -Waarom?
Ik denk vooral omdat ik Paul Robeson kende…
…en het geen geheim was dat ik hem bewonderde.
Dat was genoeg om me verdacht te maken.
Niet zo bescheiden doen. Je weet dat je slimmer bent dan de andere jongens.
Ik? -Ja. En elke klas heeft een leider nodig.
Poitier stond in Counterattack, een conservatief, waakhondachtig blad…
…dat linkse sympathieën van bekende Amerikanen onderzocht.
Iemand had Poitier duidelijk nauw in de gaten gehouden.
Het beleid in ons vak was toen zo dat als je wilde werken…
…je op heel goede voet moest staan…
…met de mensen achter de zwarte lijsten. -Jij zei nee.
Kom, slimme jongen.
Wacht. Hij bedoelt mij.
Je zet je hele carrière op het spel.
Tegen sommige dingen moet je nee zeggen.
M'n integriteit was belangrijker dan een politiek spelletje.
Dat is dapper. Er stond veel op het spel.
Het had hem z'n carrière kunnen kosten.
Ik kan me niet voorstellen wat het toen betekende om je te uiten.
M'n vader leerde me waar je een man echt op moest oordelen.
Namelijk, hoe goed hij voor z'n kinderen zorgde.
Dat is me m'n hele leven bijgebleven.
Ik wist niet wat er verder zou gebeuren, maar ik kon niet mislukken.
Toen belde Richard Brooks of ik Something of Value in Kenia wilde maken.
En toen nam m'n carrière echt een vlucht.
Zei ik tegen mezelf: 'Dit land ontwaakt…
…en ziet dat verandering onvermijdelijk is'?
Nee, dat zei ik niet.
Als hier een negerkind de school inloopt…
…moet elke fatsoenlijke, zichzelf respecterende, liefhebbende ouder…
…z'n witte kind van die gebroken school afhalen.
In dit Amerika van de jaren 50…
…was een carrière zoals de mijne nog compleet onvoorstelbaar.
Het was nooit eerder in de filmgeschiedenis gebeurd.
Een zwarte hoofdrolspeler.
Je hoorde hem, nikker. Kop dicht.
Als je me weer nikker noemt, vermoord ik je.
Begin maar.
Kijk uit.
Ik vond altijd dat er een band was tussen joden en zwarten.
In The Defiant Ones is Tony Curtis de jood…
…en Sidney Poitier, die zwart was…
En je ziet die saamhorigheid tussen mensen in boeien.
Dat zit in ons dna.
The Defiant Ones was de eerste die ik zag.
Ik was er kapot van.
Ik hoor hem nog steeds tegen Tony Curtis zeggen:
'Ik voel ook een naald. Ik heet niet boy.'
Ik voel ook een naald. Joker, ik heet niet boy.
Ik zag voor 't eerst in 'n film 'n zwarte voor zichzelf opkomen en respect eisen…
…van een witte man.
Als Sidney in die film besluit…
…om z'n vrijheid op te offeren…
Kom op.
Ik haal het niet. Ik haal het niet.
…voor z'n witte vriend…
…is iets wat zwarten nog steeds niet leuk vinden en geloven.
Het is een magic Negro moment, iets wat wel vaker voorkwam…
The Defiant Ones is een van de grootste voorbeelden…
…van een zwart personage dat zich opoffert of iets op het spel zet…
…of z'n best doet om een wit personage te helpen dat gevaar loopt.
Dat kwam jarenlang heel vaak voor in Hollywoodfilms.
Zo wilden zij de menselijkheid en empathie van zwarten laten zien…
…zelfs als ze het zwaar hadden.
Maar de zwarten vonden het maar sukkels.
Ik zette er een paar vraagtekens bij.
'Wat zou ik gedaan hebben?' Snap je?
Ik had het ook gedaan.
We hebben zolang aan elkaar vastgezeten.
Nu laat ik je niet alleen.
James Baldwin zei tegen me: 'De witte middenklasse is er dol op…
…maar in New York riepen de zwarten: "Terug de trein op, sukkel."'
Wat zeg je daarop?
Niets. Kijk, die film was toen revolutionair.
Ja. -Weet je?
Het is nog steeds een revolutionaire film.
We redden het wel, Joker.
Door The Defiant Ones kennen we Sidney Poitier…
…als een machtig acteur.
Hun namen stonden allebei vermeld boven de film…
…wat betekende dat ze heel beroemd werden.
M'n vader en Tony Curtis kregen allebei een Oscarnominatie.
Hij kreeg als eerste zwarte een nominatie, na Hattie McDaniel.
M'n vader kwam thuis met een plaque met die nominatie, die hij kon ophangen…
…en dat betekende veel.
De aandacht van de pers, de profiles, de tijdschriften…
Hij staat op de voorkant van Ebony. Hij is een ster.
Hij was in veel opzichten mooi.
Ten eerste, wie glimlacht er zo?
Alleen Brando misschien. Toch?
Sidney is ook zo mooi omdat hij net een wandelend Yorubamasker is.
Zo'n bronzen beeld uit Benin. Hij is net een beeldhouwwerk.
Hij was een beeldschone man.
Ik wilde met hem trouwen. Weet je wel?
Hij was voor mij precies wat een zwarte man moest zijn.
Hij was vastberaden.
Hij begreep hoe beeldtaal werkte, wat een kracht die had.
Ik heb mensen zien huilen.
Ik heb vrouwen zien zwijmelen. En hun mannen ook.
Ik zag iedereen smelten in zijn nabijheid.
Hij was zo elegant, zo statuesk.
Hij was echt wow. Wat filmsterren moeten zijn.
Ik speelde Raisin in the Sun in 1959. Ik leerde Sidney goed kennen. En hij mij.
Elke zwarte had dat gelezen. Het was zo'n stuk dat je las…
…toen zwart werk mocht op school.
Sidney had een bontjas of zo voor me gekocht.
Ik zei: 'Dat wil ik niet. Ik wil alleen…'
Ik bracht het terug en dat geld investeerde ik in Raisin in the Sun.
Ik was de grootste investeerder in het stuk dat hij deed op Broadway.
Ik had al op Broadway gespeeld. Ik wist niet hoe 't zou worden. Het voelde goed.
Bij de eerste pauze kon je een speld horen vallen.
We dachten dat het een flop was. Maar bij de tweede pauze…
…ging de zaal er zo in op dat toen het stuk afgelopen was…
…er naar adem werd gehapt en er geschreeuwd werd: 'Bravo'.
Dat was geweldig.
Ik wist dat ik voorbestemd was toen het doek viel…
…op de première in New York.
Na alle twijfel sinds die toevallige ontmoeting…
…met die man van het American Negro Theatre die me de deur uitgooide.
Die avond wist ik zeker…
…dat ik formeel was voorgesteld aan m'n echte roeping. Ik was acteur.
Ik heb plannen, man.
Ik heb plannen die de hele stad op z'n kop zetten.
Weet je wel?
De film van het jaar erop brengt het stuk naar een groter publiek.
Poitier speelt vol vuur.
De rol is niet door toeval geschreven door een Afro-Amerikaanse…
…in de mensenrechtenbeweging…
…terwijl veel van z'n andere rollen van witte liberale mannen kwamen.
Lorraine Hansberry wist er zwarte authenticiteit in te leggen…
…en de Hollywoodschrijvers niet.
Ik weet dat je een druk ventje bent. -Walter, toe.
Niemand heeft het zo druk als studenten van kleur…
…met je speld en witte schoenen. -Wally.
Ik zie je met je boeken onder je arm naar je lessen lopen.
Wat leer je daar? Waar vullen ze je hoofd mee?
Het plafond van de mogelijkheden voor zwarten…
…en zeker de agressieve jonge zwarte mannen…
Je ziet hem dat belichamen.
Er is geen groot verschil tussen Sidney in Raisin in the Sun…
…en, weet je wel, de jongens van Boyz n the Hood.
Man, je bent helemaal verbitterd.
En jij? Ben jij dat niet?
Zie je die sterren niet schitteren waar jij niet bij kunt?
Ik heb het…
Bitter?
Ik ben een vulkaan. Een reus, omringd door mieren.
Die me niet eens begrijpen. Nou?
Je bereidt een moment voor, je weet wat je gaat doen…
…en waar de camera staat en je bouwt de hele scène op.
Hij had alles uitgewerkt. Het is heel moeilijk om hem niet na te doen.
Ik was heel jong toen ik Sidney ontmoette.
Hij had een relatie met m'n tante Diahann. Ik was een jaar of vijf.
Ik snapte pas dat ze een relatie hadden…
…toen ik Sidneys boek las, toen ik veel ouder was…
…want tante Diahann praatte er toen eigenlijk niet over.
Toen ik ouder werd, werden er gesprekken gevoerd…
…omdat het toen wel kon.
Ik was verbaasd dat ik het niet wist. Het lag allemaal heel gevoelig.
Je bent zo mooi.
Door jou voel ik me mooi. Bij jou voel ik me niet middelmatig.
Maar heel speciaal.
Het is een heel sexy film. Het zwart-wit is schitterend.
Parijs is prachtig.
Ze zitten in de grotten, die jazzgrotten, weet je wel?
Met Paul Newman.
En m'n tante Diahann…
…die in die film de mooiste vrouw is die je ooit hebt gezien.
Hij vormde met Diahann Carroll een van de mooiste filmkoppels ooit.
Met hun trenchcoats lopen ze 's nachts door Parijs.
Ze babbelen over de mensenrechtenbeweging en liefde.
Blijf maar even in Parijs. Hier slaan ze je niet in elkaar als je ergens luncht.
Op een dag kijk je uit over de oceaan en zeg je: 'Laat maar.'
Poitier wordt een symbool voor het hele land…
…maar maakt een persoonlijke crisis door.
Aan de ene kant voelt hij veel liefde bij Diahann Carroll die hij thuis mist.
Maar hij is ook vader.
En Reginald Poitier, zijn vader, zei dat een man voor z'n gezin moet zorgen.
Laat hij nu die waarden in de steek?
Ik kan je niet laten gaan.
Kom dan met me mee.
Aan het eind van de opnames waren ze er nog niet uit.
Ze wisten niet wat er ging gebeuren. En of ze bij elkaar bleven.
En wat ze met hun gezinnen moesten doen.
Hij zei dat hij weg moest.
Hij kon niet thuis blijven…
…hij wilde een flat, om te kunnen schrijven.
Hij schreef nu ook.
En natuurlijk bleek later dat er iets anders aan de hand was…
…niet wat hij had gezegd.
Freedom Now Movement, luister.
Alle burgers, gaat u naar Washington. Per vliegtuig, auto of bus.
Hoe dan ook.
ZE KOMEN OVERAL VANDAAN
Negers willen wat de witte burgers hebben. Al hun rechten.
Vrijheid.
Deze mars ondersteunt de burgerrechtenwet van president Kennedy.
Wij waren een zuidelijke zwarte beweging, tot augustus 1963.
Toen begon dr. King over de dromen van de Afro-Amerikanen in het Zuiden…
…en kwamen de Hollywoodsterren erbij.
Harry en Sidney Poitier maakten er een wereldevenement van.
Voordat Martin Luther King iets zei.
Dr. King kende Marlon Brando niet.
Hij kende Paul Newman niet.
Hollywoodsterren die meeliepen met de beweging van dr. King.
Dat kwam door Sidney en Harry. Dat bracht ze bijeen.
Ik heb deze hele dag in alle toespraken en op alle plakkaten…
…steeds weer het woord 'nu, nu, nu' gehoord en gezien.
Constant. -'Nu.'
Die drang die vandaag zo zichtbaar was, borrelt persoonlijk al jaren in me.
Zeker sinds ik volwassen ben.
Ik verdiepte me uit noodzaak in de mensenrechtenbeweging.
Ik raakte er jaren geleden in geïnteresseerd…
…maar ik beleef het nu intenser dan ooit.
Heren, het wordt tijd…
Ik was onder de indruk van Sidneys activisme…
…en ook geïnspireerd, want ik dacht: dat kan ik ook. Op m'n eigen manier.
Al moet ik die nog wel vinden. Ik heb een stem. Die kan ik gebruiken.
Hij kreeg veel tegenstand. Hij zou horen: 'Wie ben jij nou helemaal?'
Dat is oneerlijk. Hij had het volste recht om z'n stem te gebruiken.
Hij had die stem verdiend. Ook een acteur mag zich uiten.
Door de ogen van de gemiddelde Amerikaan was het helaas…
…onmogelijk om mij te zien.
Soms was ik daar pissig om want daardoor kon ik niet veranderen…
…hoe de zwarten werden behandeld.
Hollywood was toen nog niet klaar voor meer dan één zwarte ster.
Er was er één. De anderen waren zwarte acteurs.
Het was een heel conservatieve industrie die het heden in gesleept moest worden…
…wat heel lang duurde.
Niemand is per se de volgende Sidney Portier aan het klaarstomen.
Sidney is een heel complex.
Het Sidney Poitier-complex. Het is een matrix.
Racisme werkt net als die film Highlander.
We hebben Sidney. We hebben geen andere negers nodig.
Hij was een rassoldaat die het leger leidde voor de rest…
…maar hij begreep heel goed dat z'n kleur hem niet bepaalde.
Dat zei hij niet als verzet of als verklaring.
Het was gewoon zo.
Er hebben zoveel factoren om ons heen meegespeeld…
…bij sommige veranderingen en keuzes die ik heb gemaakt.
Bij sommige keuzes ging het er me persoonlijk niet zozeer om…
…wat ik zou moeten doen, wat ik van plan was.
Nee. Je leeft volgens…
…de waarden die je voortstuwen.
Deze lowbudgetfilm gaat over een zwarte klusjesman…
…die bij een groep nonnen aankomt en een kerk voor ze bouwt.
God is goed. Hij heeft een grote, sterke man gestuurd.
Mij heeft hij niets gezegd. Ik ben hier toevallig.
In '63 was ik zes jaar.
Ik dacht: Sidney, ga daar weg. Wat moet je met die nonnen?
Stap de auto in. Dat dacht ik toen ik zes was.
Hij zei: 'Ze kunnen me niet genoeg betalen. Ze bieden me niets.'
Ik zei: 'Weet je wat je kunt doen? Doe de film niet voor een salaris…
…maar voor een deel van de opbrengst.'
'Daar had ik nog niet aan gedacht.' 'Doe dat maar', zei ik.
Belafonte wilde de film niet doen. Omdat hij het personage niet echt vond.
Vreselijke film. Het ergste script dat ik ooit heb gelezen.
Ik heb het met veel flair afgewezen.
En Sidney Poitier deed het wel.
Hij was geweldig in die film.
Harry zong ook. Hij had twee carrières. Harry was goed bezig.
Hij kon dingen afwijzen. Dat kan best als het huis is afbetaald.
Niet rot bedoeld, maar Harry "Day-O'de" lekker onbezorgd.
Oké?
Ik deed Hello, Dolly! op Broadway met Pearl Bailey.
Als er een bekende kwam kijken, vroeg ze die het podium op.
En dan zongen ze…
Ze vroeg Sidney het podium op. 'Kom, Sidney. Vooruit, zingen.'
Hij zei: 'Ik kan niet zingen.'
Oké? Vooruit.
En zij: 'Ach, kom. Ik hoorde je brullen in Lilies of the Field.'
En hij: 'Dat was ik niet.'
Nou meedoen.
De film bouwt langzaam een publiek op.
Hij vindt weerklank in het land.
Vooral Poitiers personage, Homer Smith, en z'n interpretatie, worden gewaardeerd.
Hij is heel lief en vertederend in de film.
Dat sprak de mensen ontzettend aan.
Ik denk dat die rol een lief, geweldig, positief personage was…
…dat terug te vinden is in het beste in alle mensen.
Dé avond.
Voor de 36ste keer worden de beste artiesten en prestaties onderscheiden…
…met de felbegeerde Oscars.
Ik was tien en woonde in Milwaukee.
Ik keek naar die uitreiking…
…en je zag allerlei mensen in limousines komen aanrijden en zo.
Als er een zwarte persoon op tv kwam, zei ik letterlijk in de telefoon:
'Kleurlingen, kleurlingen op tv. Kleurlingen. Zet aan.'
Waardoor ik het niet zag.
De genomineerden voor de beste acteur zijn Albert Finney in Tom Jones…
…Richard Harris in This Sporting Life, Rex Harrison in Cleopatra…
…Paul Newman in Hud, Sidney Poitier in Lilies of the Field.
De winnaar is Sidney Poitier.
Toen ik m'n naam hoorde, sprong ik op en riep:
'Ik heb gewonnen. Ik heb gewonnen. Ik heb gewonnen.'
Nou, ik kon er niets aan doen.
Ik zei dat voor mezelf…
…maar ook voor een hele hoop anderen.
Beeld het je eens in. Dit was vóór de burgerrechtenwet.
Kun je je die schok inbeelden?
En die pure vreugde, die magie.
Er gebeurde iets dat gewoonweg goddelijk was…
…en groter was dan alles wat er verder in de zwarte gemeenschap speelde.
Mr Portier is de eerste neger die dit wint.
Het nieuws wordt heel warm onthaald.
Het was een keerpunt, echt een keerpunt…
…in een Hollywood dat ervoor had gekozen…
…om ons, zwarte mensen…
…compleet anders te portretteren dan hoe we waren.
Omdat ik hiervoor een lange weg heb afgelegd…
…ben ik natuurlijk veel verschuldigd aan ontelbaar veel mensen.
Hij was de grote zwarte hoop voor mij. Op dat moment werd hij dat voor mij.
Ik weet nog heel goed dat ik dacht dat als een man van kleur kon winnen…
…wat ik dan wel niet kon bereiken.
Ik kan u alleen maar heel hartelijk bedanken.
Het betekende zoveel voor de mensen die na hem kwamen…
…maar ook Sidneys ouders en grootouders, tot terug naar de slavernij.
Wat zullen zij wel niet gevoeld hebben toen 'hij het gemaakt had'.
Om als eerste zwarte man, van de Bahama's…
…beste acteur te winnen in een tijd dat dat nog praktisch onmogelijk was…
…moest je 100 keer beter zijn dan wie dan ook.
Het was heel bijzonder, en niet omdat ik zo goed en zo puur was.
Ik was zo goed en zo puur niet.
Maar er zat iets in me wat ik naar buiten bracht…
…wat in m'n moeder zat…
…wat ze deed als moeder om mij te laten overleven.
Ze dachten niet dat ik het zou halen. Toen ik geboren werd.
Ik werd twee maanden te vroeg geboren.
M'n vader ging de ochtend erop weg toen alle aanwezigen hadden besloten…
…ook de vroedvrouw, dat ik het niet zou halen.
Hij kwam thuis met een schoenendoos.
En…
…ze stonden klaar om me te begraven.
Nou, m'n moeder wilde daar niks van horen. 'Dat gebeurt niet', zei ze.
Ze ging het huis uit. Ze zocht overal waar mogelijk naar hulp.
Ze kwam langs het huis van een waarzegster.
M'n moeder zei: 'Mijn kind is net geboren.
Hij is te vroeg geboren en ik wil dat je me over m'n zoon vertelt.'
De waarzegster sloot haar ogen en haar gezicht vertrok.
Haar ogen rolden heen en weer achter haar oogleden.
Opeens vlogen de ogen van de waarzegster open…
en ze zei: 'Maak je geen zorgen.
Hij overleeft het.
Hij zal bijna de hele wereld rondreizen.
Hij wordt rijk en beroemd.'
Ik zou haar naam wereldberoemd maken.
Al die dingen die ze heeft gezegd…
…zijn ook gebeurd.
NBC News, met Chaney, Goodman, Schwerner.
Een speciaal verslag over de drie nog steeds vermiste activisten in Mississippi.
James Chaney, Andrew Goodman en Michael Schwerner…
…hielpen negers registreren om te stemmen.
Ik zat net in de beweging.
Ik was naar de stad gelift. Ik kende ze allemaal, op Goodman na.
Het waren leraren.
Ze leerden mensen wat stemmen betekende. We wisten niet hoe je kon stemmen.
Ze leerden ons de Amerikaanse Droom, vind ik.
Stem, dan is de keus aan jou. Anders is de keus aan hen.
Vergeet niet te stemmen, dan is de keus aan jou.
Er is je iets engs overkomen in het zuiden.
Ik heb er iets over gehoord, maar ik heb jou er nooit over gehoord.
Sidney is al 26 jaar m'n vriend.
Geen enkele ervaring heeft onze band sterker gemaakt dan dat moment.
M'n goede vriend Harry Belafonte belde:
'Kom mee naar Mississippi. We moeten de beweging geld bezorgen.'
De groep in dat gebied was heel slecht bij kas en had hulp nodig.
Hier in Mississippi behandelen we mensen met respect…
…wie dan ook, zolang ze onze wetten niet overtreden.
We werden overdag en 's nachts gebeld en bedreigd.
Ze wilden Belafonte en Poitier vermoorden.
Ze zeiden: 'We gaan die nikkers vermoorden.'
Ik ging ervan uit dat omdat ik bevriend was met Bobby Kennedy…
…een mededeling aan Justitie waar ik heen ging en zou verblijven…
…ons politiebescherming zou geven. Toen we aankwamen…
…stond er niemand om ons te beschermen.
Er stonden twee auto's. De ene bracht ons weg, de andere was reserve.
Niemand wilde rijden.
Ik bood het aan.
Na aan elkaar voorgesteld te zijn…
…ging de bagage mijn auto in.
Poitier en Belafonte zaten in de andere auto.
Toen we instapten, zei iemand: 'Daar zijn ze.'
De lichten gingen aan. Het was de Ku Klux Klan.
We reden weg.
Ze wilden ons inhalen, maar de derde auto hield ze tegen.
Ze raakten de achterkant. Ik dacht: laat ze ons niet inhalen.
Ze bleven de auto achter ons rammen…
…om die van de weg te krijgen en bij ons te komen.
Ze mogen ons niet inhalen. Al schieten ze me van achteren dood.
Ze bleven van achteren tegen ons aanrijden.
Ze kwamen er niet langs en hielden op.
Een grote groep studenten stapte in de auto en reed de snelweg op…
…en bracht ons met het geld naar Greenwood.
Zo kwamen we veilig aan.
Het leek wel een Bijbelverhaal.
De mensen zaten in de bomen.
En die hele straat stond vol met mensen.
En de tranen stonden me in de ogen.
De mensen in de bomen en op de daken…
…dat was zo betoverend.
Toen ze Poitier zagen, zongen ze dat lied van Lilies of the Field…
…'Amen'.
Het was heel bijzonder.
En weet u, elk jaar, rond maart en april…
…schrijven de kranten over de lange hete zomer die komt.
Roof en moord en brandstichting hebben niets te maken met burgerrechten.
Het is genoeg. We laten ons niet meer door witte mensen dwarszitten. Dat menen we.
Ik weet nog heel goed dat ik een jaar of tien was…
…in 1967, en dat was de zomer van Sidney.
Ik zag To Sir, with Love, In the Heat of the Night en Guess Who's Coming to Dinner.
We hadden zwarte filmsterren, maar Sidney was de eerste…
…echte zwarte Hollywoodster. De mensen kwamen Sidney Poitier zien.
Dat was nieuw. Witte mensen kwamen Sidney Poitier zien…
…en wat nog belangrijker was, tijdens de burgerrechtenbeweging…
…waar hij een voorbeeld van werd.
De succesvolste acteur, zwarte man, 1967 en '68.
En het hele land om hem heen stort in.
Sta op, boy.
Nu meteen.
Ik was zo onder de indruk van de onaantastbare waardigheid van die vent.
De film speelt met je verwachtingen. Hij pikt dat niet.
Maar je vraagt je af hoelang hij het pikt voor hij ontploft.
Je bent zeker van jezelf, niet, Virgil?
Rare naam voor 'n nikker uit Philadelphia. Wat zeggen ze daar tegen je?
Ze zeggen Mr Tibbs tegen me.
'Ze zeggen Mr Tibbs tegen me.'
Ik praatte terug tegen het scherm. De zaal was vooral zwart.
Ze klapten erop los en waren dolenthousiast.
Die beroemde scène in de serre als de witte plantagehouder hem slaat…
…en Sidney hem terugslaat, dat kwam in de bioscoop in 1967 heel hard aan.
Is Mr Colbert gisteravond rond twaalven in deze serre geweest?
Je kon een speld horen vallen.
Dat was de luidste stilte in een bioscoop ooit.
Je hoorde…
De mensen keken elkaar aan.
De zwarten vonden het schitterend. Dat hadden ze nog nooit gezien.
Dat was nooit eerder vertoond.
Hij was zo bijzonder.
Wat ga je eraan doen?
Weet ik niet.
Weet je wat we deden?
Ik moest hem vol verachting aankijken en verontwaardigd weglopen.
Dat had een andere acteur kunnen doen, maar ik niet.
Ik herinnerde me maar al te goed hoe ik in Miami onder schot werd gehouden.
Ik zei tegen de regisseur dat dat veranderd moest worden.
Alleen Sidney was daartoe in staat.
Hij was een ster. Zonder gelijke. Dat leed geen twijfel meer.
Hij liet zich nergens door tegenhouden. 'Aan de kant.'
Dat bleek inderdaad een hoogtepunt van de film.
Het gaf ook de zeitgeist weer.
Dit was de tijd in Amerika dat, in ieder geval in films…
…we bepaalde feiten onder ogen kwamen.
Die klap werd over de hele wereld gehoord. Het was nieuw.
Hij is er op slag beroemd door.
Het is een boeiende overeenkomst tussen Sidney op dat moment…
…en wat er in de buitenwereld speelt.
Om die zwarte man…
…een leraar en mentor voor die kinderen te zien zijn…
Het was voorheen altijd een witte vent die de held was…
…en de zwarten werden, weet je wel, gered of zorgden voor problemen.
Dit zette dat op z'n kop.
Ga zitten.
To Sir, With Love was m'n lievelingsfilm…
…omdat ik papa zag…
…reageren zoals hij dat bij ons deed.
Hij onderwees niet alleen z'n kinderen, hij onderwees iedereen.
Ik zag hem.
Iedereen zag de acteur.
Ik zag de vader.
We gaan bepaalde normen in deze klas in acht nemen.
Ik heet 'Sir of 'meneer Thackeray'.
De jongedames spreek je aan met 'Miss', de jongens bij hun achternaam.
Ik zeg altijd dat er engelen op m'n schouders zitten want ik heb zoveel geluk.
Ik was artiest. Muzikant. Ik was zangeres. Ik had nooit geacteerd.
M'n manager was heel slim.
Toen ze me vroegen voor de film, zei ze: 'Ze moet 't titellied zingen.'
Ik bedoel…
Ik mocht die boodschap uitdragen…
…die echt heel krachtig was.
Het ging allemaal over liefde. Over zwarte levens die ertoe doen.
Hij is even belangrijk als de witte leerlingen.
Hij is zelfs belangrijker in het leven van die school…
…dan wie ze later ook maar tegenkomen.
Ik had al veel hits gehad en daarna heb ik ook hits gehad.
Maar dat staat op zichzelf, want het ging niet alleen om een lied.
Het ging om Sidney Portier en de boodschap van die film.
Speech.
Deze films werden niet voor zwarten gemaakt.
Ze werden gemaakt omdat hij zich heel bewust was van het verhaal…
…met de beweging in het achterhoofd, vooral die van dr. King.
Maar hij is een voorloper, qua massamedia, hij bewees dat zwarten menselijk waren.
Als je de zwartheid kunt vermenselijken en kunt normaliseren…
…voor een wereld die niet eens dacht dat we allemaal mensen waren…
…dan helpt dat de zaak, want daar gaat het juist allemaal om:
laten zien dat we allemaal mensen zijn.
John Wade Prentice. Is dat geen heerlijke naam?
John Wade…
Joanna Prentice word ik.
Dit is John.
Wat fijn om u te leren kennen.
Vind ik ook, Mrs Drayton.
Mrs Drayton, ik ben arts…
…en u kunt beter even gaan zitten voor u omvalt.
Omdat hij een neger is, denkt hij.
Ik was 22 en Sidney was gewoon zo lief…
…en ik was heel naïef.
Dus toen die scène opgenomen werd, met de kus…
…dacht ik niet dat dat veel voorstelde.
De camera zei: 'Oké, we beginnen.'
Toen keek ik rond in de studio…
…en ik zag al die grimmige gezichten.
Ik begreep het niet.
En pas na de scène, toen ik me ging laten afschminken…
…vroeg ik aan die vrouw: 'Wat was er aan de hand?'
Ze zei: 'Wat ben jij naïef. Weet je dat niet?'
Ik zei: 'Nee, ik weet het niet. Wat was er?'
Veel mensen zullen van ons schrikken. Niet waar, Mrs Drayton?
Ik weet wat u bedoelt.
Het is erg makkelijk als je niet betrokken was bij die culturele botsingen…
…om films zoals Guess Who's Coming to Dinner te bespotten…
…en te vergeten hoe revolutionair ze waren in die tijd.
Dit is allemaal veel te snel gegaan. Dat zei je zelf.
Heb je aan de reacties gedacht? In 16, 17 staten overtreed je zo de wet.
Als misdadigers.
Die scène in die film als hij zegt: 'Jij ziet jezelf als kleurling…
…en ik zie mezelf als man.' Dat definieert Sidney Portier.
Jij bent m'n vader.
Ik je zoon. Ik hou van je.
Altijd al, en dat blijf ook zo.
Maar jij ziet jezelf als kleurling.
Ik zie mezelf als man.
Hij hoefde daar niet eens te acteren, want dat is wie hij is.
Hij zag zichzelf als man.
Die drie films hadden succes. Hij droeg een wit overhemd en 'n stropdas.
Zo wordt hij Sir Sidney.
Lilies of the Field in '63 was al uniek.
Maar nu is hij niet alleen waardig, maar hij levert ook geld op.
Dat was nieuw in de Amerikaanse filmgeschiedenis.
Ik vroeg: 'Ligt er al een nieuwe film voor je klaar?'
Hij zei: 'Nee. 'Dit is waarschijnlijk m'n laatste film.'
'Waarom?', vroeg ik.
Hij zei: 'Omdat de zwarte mensen…
…mijn mensen, me zien als een Oom Tom.'
De sociale stromingen veranderden snel…
…en bepaalde groepen van de zwarte gemeenschap keerden zich fel tegen me.
Dat bereikte een hoogtepunt met een artikel in The New York Times:
'Waarom zijn witte mensen zo dol op Sidney Portier?'
'…we hebben hetzelfde oude Sidney Portiersyndroom:
een goede vent in een compleet witte wereld.'
Ik was voor sommigen een Oom Tom, of zelfs een huisneger…
…omdat ik rollen speelde die het witte publiek niet eng vond…
…en ik de nobele neger speelde die de witte liberale fantasieën vervulde.
'Maar hij blijft al bijna 20 jaar niet echt…
…en speelt in feite steeds opnieuw de steriele, eendimensionale held.'
Ik ben artiest, man, Amerikaan en van deze tijd.
Ik ben heel veel dingen, dus ik wou dat u…
…me ook met respect behandelt.
De eerste zijn valt niet mee. Als jij als individu…
…je hele ras moet vertegenwoordigen…
…dan heb je het over Jackie Robinson.
Dan vang je alle klappen voor je hele ras op.
Sidney moest veel klappen opvangen die Denzel niet over zich heen kreeg.
Als je om regent vraagt, krijg je ook modder.
Hij had brede schouders meegekregen, maar er rustte veel gewicht op.
Het is zwaar als je alles goed moet doen. Hoe beoordeel je dat?
Sidney was twee dingen waar ik zo van hou:
nederig met z'n creativiteit en gracieus met z'n succes.
Voelde je die druk? -Natuurlijk.
Het is er altijd.
De gemeenschap kijkt…
…of je een boodschap uitdraagt die hun dierbaar is…
…en ze willen bepalen of je een vertegenwoordiger bent…
…van hun beeldvorming van jou…
…of je wel welkom bent of niet.
Was het eenzaam? -Eenzaam? Natuurlijk was het eenzaam.
Het was eenzaam.
Weten ze 't van dr. King? -We hebben…
Ik heb erg droevig nieuws.
En droevig nieuws voor al onze medeburgers…
…en mensen over heel de wereld die vrede willen.
Martin Luther King is vanavond vermoord in Memphis, Tennessee.
NBC onderbreekt de uitzending voor een speciale mededeling.
Martin Luther King Jr. is vermoord…
…door een kogel in z'n gezicht op het balkon van z'n hotelkamer.
Hij stierf een uur later.
Ik ging met de bus in Pleasantville naar huis.
M'n vader wachtte op de bus aan het eind van de oprijlaan.
Hij stapte de bus in. Hij kon door z'n lengte bijna niet rechtop staan.
Hij keek naar alle kinderen.
Hij zei iets algemeens tegen ze, zoals: 'Een groot man is…
…ons ontnomen.' Zo zei hij het.
'We moeten z'n grootse woorden eren…
…en iedereen met respect en waardigheid behandelen.'
De kinderen waren vol ontzag. Ze keken naar hem op.
Toen zei papa: 'Kom, meisjes. We gaan naar huis.'
Want stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren.
We danken God voor deze leider, die bereid was te sterven, maar niet te doden.
In '65 werd Malcolm X vermoord in een moskee in Harlem.
In '68 werd Martin Luther King vermoord.
Onze democratie in een joods-christelijke maatschappij is brozer dan we denken.
Een paar culturele draden houden ons bijeen.
Sidney Poitier is een zo'n draad.
Na de moord op dr. King verandert er voor Poitier professioneel…
…en ook persoonlijk veel in z'n leven.
Op het persoonlijke vlak is hij net als zoveel Afro-Amerikanen kapot…
…van de moord op Martin Luther King…
…maar hij raakt ook verwijderd van Harry Belafonte.
Onmiddellijk na de moord nemen ze beiden deel…
…aan de discussies hoe King herdacht moet worden.
Belafonte wil een grote bijeenkomst in Atlanta na de begrafenis.
Poitier vindt dat dat de aandacht van King zou afleiden.
Dat leidt tot spanning en ze spreken elkaar lange tijd niet.
Twee heel uitgesproken mensen.
Kan ik dat zeggen? Ze hadden beiden heel sterke meningen.
En ze verborgen hun mening niet.
Harry wilde iets organiseren om z'n gemeenschap, denk ik…
…om hun verdriet en rouw te tonen en z'n leven te vieren.
Poitier vond terecht dat dat maar tot verwarring zou leiden.
Het is knap dat ze in staat waren zulke grote beslissingen moesten nemen…
…na zo'n onverwachte, afschuwelijke gebeurtenis, weet je wel?
Ik bedoel, het was een trauma.
Poitier en Belafonte moesten zich instellen op wat er gebeurd was.
Hij verliest z'n beste vriend terwijl er al zoveel gaande is.
Hij is gescheiden. Hij heeft een relatie met Diahann Carroll.
Zoals ik al zei, heeft m'n vader z'n zonen veel bijgebracht.
Dat vond ik heel moeilijk toen ik scheidde van m'n eerste vrouw.
Die breuk was een lange, pijnlijke periode waar iedereen onder leed.
Het was niet leuk voor m'n moeder. Dat drong het meest tot me door.
Ik zag de pijn van m'n vader niet, maar de hare wel.
De vrienden maakten keuzes…
…en dat was pijnlijk voor mij. Nietwaar? De meesten stonden achter hem.
Geen tante, geen oom zus en tante zo of peetouders meer.
Daar moet ik om huilen, maar de mensen die achter haar stonden…
…die was ik dankbaar.
Ik was ook verliefd op een andere vrouw…
…wat me een schuldgevoel gaf dat er na 11 jaar psychotherapie nog was.
'Mijn vrouw begrijpt me niet genoeg' was een cliché dat ik gebruikte.
En ik zei dat die andere vrouw haar eigen leven had.
Elke keer als we uit elkaar gingen, kwamen we toch weer bij elkaar.
En ik denk dat we lang voor het eind van de relatie inzagen…
…dat het geen gezonde relatie was, geen relatie…
…waar zelfs een goede vriendschap uit kon voortkomen.
Het is frappant hoe snel de popcultuur kan omslaan.
Van '63, Lilies of the Field, tot '68 of zoiets…
…is hij het grote voorbeeld van de zwarte man.
Er gebeuren twee dingen. Black Power komt op.
Nu heerst: 'Laat je horen: ik ben zwart en trots.'
We kwamen op als een volk.
Afro's, Soul Train.
En de blaxploitation komt.
Rot op. Uit de weg.
Eerst was hij zo revolutionair in '67 en '68…
…maar de nieuwe generatie zwarte mannen…
…vrijt met witte vrouwen op het witte doek en schiet witte mannen neer.
In die films over zwarten werden de witten goed te grazen genomen.
Daar ging het om.
Helaas vonden zij als zwart publiek dat Sidney niet hip was.
Ik vind van wel, maar het zwarte publiek…
…ging echt massaal naar die black exploitation films kijken.
Quincy Jones gaf een feest voor m'n 42ste verjaardag…
…en Sidney Poitier was er ook.
Ik liep naar beneden, ging een hoek om en daar stond hij.
En ik bleef stokstijf staan, want hij was m'n held.
Hij zei: 'Hoe gaat het, lieverd? Ik wil je al zo lang leren kennen.'
M'n gemoed schoot natuurlijk vol. En ik zei:
'Je hebt geen idee wat dit betekent voor me.'
De zwarte gemeenschap vond…
…dat ik niet zwart genoeg was en te weinig zwarte shows deed.
We gingen in een hoekje zitten, op dat feest voor m'n 42ste verjaardag…
…en hij zei:
'Andermans dromen wegen zwaar…
…dus hou je vast aan je eigen dromen.
En blijf daaraan trouw…
…dat is het belangrijkste.'
Dat was zo'n belangrijk moment voor me.
Hij vertelde wat er met hem was gebeurd. 'Is Sidney Portier zwart genoeg?
Is hij goed genoeg? Vertegenwoordigt hij ons?'
En hij vertelde dat hij daar een tijd onder geleden had.
Hij probeert film na film de beste beslissing te nemen…
…als de zoon van Reginald en Evelyn Poitier.
En om dan letterlijk aangevallen te worden…
…is een aanval op je karakter, op wie je bent, op je waarden…
…op wat je waard bent als man en als zwarte man.
Ik bereidde me voor op de film The Lost Man…
…en ik voelde helemaal niet aankomen dat de liefde van m'n liefde daar zou zijn.
M'n zus en ik zagen The Lost Man voor het eerst toen we in de 20 waren.
Niemand kon er eerder aankomen. Vraag me niet waarom.
M'n moeder was Canadese, maar woonde in Parijs en maakte Franse films…
…en ze dachten dat ze Frans was.
Toen ze gevraagd werd…
…vroeg ze meteen: 'Wie speelt er nog meer in?'
Toen ze zeiden: 'Sidney Poitier', vroeg ze: 'Wie is dat?'
Ze zeiden: 'Dat is Sidney Poitier. De beroemdste acteur ooit.'
En ik zei: 'Ik heb geen enkele film van hem gezien.'
Ik was toevallig in Londen. Daar draaide de film A Patch of Blue.
Ik dacht: 'Wat een knapperd.'
Ik stond toevallig op de voorkant van Vogue in Amerika…
…en ik zat in een film die draaide in een filmhuis.
Toen ging ik naar LA en leerde ik Sidney kennen.
Hij was heel aardig. We lunchten samen en toen was het raak.
Ik was toen al verloofd met iemand anders, maar…
Zoals je op je lippen bijt…
Al heel snel, toen we met de opnames begonnen…
…vroegen we ons af of krachten groter dan wijzelf, ons bijeen hadden gebracht.
Nu was ik klaar voor het liefdesverhaal…
…dat ik als jongen in het huwelijk van m'n ouders had gezien.
Dat ze een film deden, was de reden dat ze elkaar leerden kennen.
Zo herinner ik me dat ze elkaar hebben leren kennen.
Ze trouwden toen m'n zus en ik twee en vier waren.
M'n moeder bracht ons naar de kinderarts. Ze dachten dat ze de nanny was.
Thuis zei ze: 'Nu ben ik het zat. We trouwen deze week nog.
En daarmee uit.' En ze trouwden meteen.
We trouwden thuis. Midden in de ceremonie…
…trekt kleine Sydney van tweeënhalf aan Sidneys jas.
'Papa, wat doe je?' Iemand zei: 'Papa trouwt met mama, schat.'
En zij: 'O, oké.' En dat was dat. Toen waren we getrouwd.
We waren vroeger omringd door gemengde gezinnen en vrienden.
M'n ouders omringden ons met andere interraciale gezinnen.
Die kleine groep mensen kende elkaar heel goed.
We speelden samen, zodat het normaal voor ons was.
Quincy en Peggy. Kidada en Rashida. Daar gingen we het meest mee om.
Dat waren onze peetzussen, -ouders, -families.
Ze hebben ons goed beschermd tegen de ideeën daarover van buitenaf.
M'n vader hield ons niet uit elkaar. Hij hield de twee gezinnen niet apart.
Hij zei: 'Dit is mijn gezin.'
Hij zei tegen ons dat we bij elkaar hoorden.
Hij was een verdomd goede vader.
We zijn met z'n zessen en weet je wel, we zijn allemaal…
Hij zorgde voor ons allemaal. Hij was ook met twee fantastische vrouwen getrouwd.
En ze lijken sterk op elkaar. Joanna en m'n moeder hebben allebei een groot hart.
Een groot hart voor hun gezin.
Z'n moeder zei altijd: 'Zorg voor je kinderen, zorg voor je gezin.'
En dat is hij altijd blijven doen.
Hij heeft dat ons allemaal meegegeven, om ons elkaar te laten beschermen.
Begin jaren 70 kreeg Poitier een kans die z'n leven veranderde.
Harry Belafonte belt hem, met wie hij sinds 1968 geen contact meer heeft.
Hoe heb je me gevonden? -Via je paard.
Harry Belafonte belde: 'Ik heb een project voor je.'
Hij hoefde vast niets anders te zeggen. Dat zesde zintuig was genoeg:
'Ja, goed. Waar? Wanneer? Ik kom.'
Dit was Sidneys eerste regie.
Dat was eerst niet zo gepland.
Hij nam een week na de eerste opnames die verantwoordelijkheid op zich.
En de eerste regisseur?
Een week na de eerste opnames zei Harry: 'We hebben een andere regisseur nodig.'
Hij voelde de stof van het verhaal niet aan. Die stof…
…vermengde de Amerikaans-Indiaanse cultuur met de Afro-Amerikaanse.
In alle films waarin ik heb gespeeld…
…heb ik altijd de regisseur nauwkeurig geobserveerd.
Nadat ik dat jarenlang had gedaan…
…had ik veel geleerd van wat ik had gezien.
Ik nam het over van de regisseur en regisseerde een week lang.
Columbia keek wat ik die week had gedaan en stuurde me een boodschap:
'Blijf de regie van de film doen, het bevalt ons wat je hebt gedaan.'
Actie. -God zegene u.
Ik ben Eerwaarde Willis Oaks Rutherford van de Heilige Overtuigingskerk.
Waar komt u vandaan? -Sunflower County, Mississippi.
Cut. -Jezus.
Bedankt. Prima.
We gaan door. -Filmen.
Vanaf het begin? Doen we.
Dat was een scène uit Buck and the Preacher…
…die binnenkort te zien is in de bioscoop.
Hoe was het om Harry te regisseren? Hing hij de ster uit? Deed hij moeilijk?
Heel fijn dat je dat vraagt.
Het klikte in die film geweldig tussen Sidney en Harry.
Je ziet dat ze elkaar mogen. Je ziet die warmte.
Veel mensen zullen niet geloven…
…dat ik met niemand zo goed heb samengewerkt als met hem.
En hopelijk voor tien miljoen mensen wil ik je bedanken, oude B.
Als de machtigste zwarte acteur en sowieso een van de machtigste acteurs toen…
…was z'n regie geweldig.
En de film ook, want die ging over zwarten in het Westen…
…een nieuwe topic waar de popcultuur amper serieus aandacht aan had besteed.
Het was vermaak met een boodschap.
De zwarten hadden bijgedragen aan de opbouw van het Westen.
Zwarte kinderen moeten dat weten.
Sidney was een belangrijke filmmaker.
Alle films die hij… We zouden die invalshoek niet hebben.
Het zou zonder Sidney niet op die manier zijn verteld.
'Ik ben Buck.'
Ik ben Buck.
Die enorme acteur uit de jaren 60 is hij niet meer.
Zo'n grote ster is hij niet meer.
Maar z'n leidersrol in het zwarte Hollywood in de jaren 70…
…schept veel meer kansen voor hen die na hem komen.
Als er gelijkheid in ons vak heerste…
…zouden er 15 Sidney Poitiers en 10, 12 Belafontes zijn.
Of andersom: 15 Belafontes en 10… -Pas op, jij.
In 1969 werden we zakenpartners, samen met Paul Newman.
Het bedrijf heette First Artists…
…dat innovatief was omdat de artiesten complete creatieve controle hadden…
…over de films die we maakten.
We werden niet vooraf betaald…
…en we verdienden alleen als de film een succes was.
Het salaris kon me niet schelen. Ik wilde alleen creatieve controle.
Het was een eer dat ik de enige vrouw was…
…en ik ben heel trots dat ik met Sidney heb samengewerkt.
Dat productiebedrijf was een grote gok voor een zwarte man in Hollywood.
Ik denk dat ze vonden dat hij tevreden moest zijn met wat hij had.
'Je krijgt veel rollen. Wat wil je nog meer?
Je hoeft niet nog meer macht te verkrijgen nu je toch al werk schept.'
Het was gewoon nog een proactieve zet om z'n boodschap over te laten komen.
We wilden gewoon zelf kunnen bepalen wat voor films we wilden maken.
Zelf films maken, zelf het onderwerp kiezen.
Ik maakte Uptown Saturday Night, Let's Do It Again, A Piece of the Action.
Dat waren geweldige films.
Ik vond dat zo verdomd cool.
Oké? Ik vond dat zo cool toen papa regisseur werd.
Hij begreep de industrie, en wat er gedaan moest en kon worden.
Hij wist heel goed dat er eerst helemaal geen…
…en toen opeens wel veel Afro-Amerikanen op de set werkten.
Overal. Echt, overal.
En dat kwam door hem.
We willen benadrukken dat je veel zwarten werk hebt gegeven.
We hebben niet alleen een talentvolle zwarte cast…
Ja, er werken 1300 zwarten aan de film.
Bij het decor, en technici en zo. 1276 mensen zijn familie van me.
Die boffen.
Sidney was zwart, dus hoe moest hij die film regisseren?
Iedereen voor de camera was zwart en erachter wit? Dat wilde hij niet.
Absoluut niet. Dat gebeurde echt niet.
Sidney zorgde dat er zwarten…
…achter de camera een carrière konden opbouwen.
Die carrières duren langer dan voor de camera.
De acteur Poitier geeft nu het stokje door.
Het draait niet altijd meer om hem.
Ik heb zin om te regisseren, om zulke beslissingen te nemen.
Om met scripts en acteurs te werken en een sfeer op te bouwen.
Om een beeld te schetsen. Zulke visies heb ik niet als acteur.
Als acteur heb ik nu genoeg bergen verzet.
Ik was een avond op 3rd Avenue in New York.
De film Let's Do It Again draaide daar.
Ik bleef achter in de zaal staan.
De zaal zat vol en ik keek naar hun reacties.
Er waren zwarte vrouwen. Ze lachten zich een ongeluk.
Ze waren echt zo blij om die personages te zien…
…want het waren personages die ze konden omarmen.
Door die reactie wilde ik nog iets met zo'n sfeer vinden.
We wilden m'n komedies zo ontwerpen dat de mensen die kwamen kijken…
…zichzelf zouden zien…
…op een warme manier.
Sidney Portier regisseert nu komedies. Wie had dat ooit gedacht?
Hij is een grote komedieregisseur en hij maakt een film…
…met wellicht het grootste, meest charismatische zwarte komedietalent ooit.
Ik veroordeel u tot 125 jaar gevangenis onder de…
…Dienst Justitiële Inrichtingen.
Poitier als filmregisseur heeft geen fantastische visuele stijl.
Maar het spel is fantastisch.
Hij geeft Gene Wilder en Richard Pryor de ruimte om ongelooflijk grappig te zijn.
We… Ik, nee.
Onze advocaat zei… -Ik heb niets gedaan.
Ik… -Hij maakt een grap.
Ik zei… -Hij bedoelt wij.
Wij hebben niks gedaan. -Zit u hier wel goed?
Z'n grootste succes als regisseur was een komedie.
Die man die Denzel en Wesley voorgaat, geeft ons ook Robert Townsend…
…en Keenen Ivory Wayans, als eerste grote komedieregisseur van Hollywood.
Zeg papa gedag. -Dag, papa.
Sta stil, Anika.
Ik zie je wel, Sydney.
Wat zie je? -Jou.
En die moet je hebben.
Dat zeg je op de set.
Glimlach eens. Oké.
Sydney P.?
Wat ik zo mooi vind aan hem is dat heel vaak…
…als de carrière van een acteur afneemt…
…ze alles aanpakken wat maar langskomt…
…omdat ze mee willen blijven doen en blijven werken als acteur.
M'n vader heeft dat helemaal niet.
Ik trok me terug.
In het leven moet je niet op het eind beseffen…
…dat je je hele leven in een nauwe gang hebt doorgebracht.
Ik heb jarenlang een prachtige carrière gehad.
Ik zeg niet dat dat zo altijd was gebleven.
Maar zo wel, dan had ik niet de kans gehad om een vollediger man te worden.
Succes kan ons isoleren.
Dat wilde ik niet.
Ik wilde weten wat regisseren was, dus regisseerde ik vijf, zes films.
En zo heb ik ook een paar films geproduceerd.
Ik ben nieuwsgierig, wat me als kind veel ellende heeft bezorgd…
…maar als volwassene heb ik daar veel aan gehad.
Ik hoop dat ik altijd nieuwsgierig zal blijven.
Ontvanger van de Life Achievement Award van 1992…
…Sidney Poitier.
Ik zie Sidney als een vuurtoren…
…die ergens in 't donker op 'n kaap staat. Helder licht.
Ik heb hem verteld dat ik in al m'n vormende jaren…
…me richtte op dat licht dat hij op me scheen.
Geen ander baken scheen zo helder en zo zeker…
…en in geen ander baken geloofde ik zo sterk.
In de winter van 1945, 48 jaar geleden…
…liep Sidney Portier een klein theater in Harlem in.
Dat was het American Negro Theatre.
Sidney opende een wereld voor ons.
Door zijn hoge kwaliteit werd de onze hoger.
Ik vind hem een heel voorname man.
Een mooi voorbeeld van wat een man moet zijn.
Hij had zoveel gedaan. Hij heeft zoveel doorstaan…
…om uiteindelijk te kunnen zeggen: 'Ik heb alles gedaan wat ik kon doen.
Nu wil ik alleen terugkijken en denken: ik heb moreel het juiste gedaan.'
Dat heeft hij ook gedaan.
We zijn al jaren bevriend. Hij is de man met wie ik 't meest heb gedeeld.
Ik ben heel trots op wat hij heeft bereikt als artiest en als burger.
Ik bof ontzettend dat jij een vriend van me bent.
En ik hou van je.
De Oscar gaat naar Denzel Washington.
De Oscar gaat naar Halle Berry in Monster's Ball.
O, mijn god.
Dat was zo belangrijk. Van zo'n grote omvang.
Ik won, Denzel won, Sidney kreeg een ere-Oscar.
Dat zou heel veel mensen inspireren.
Ik dank u uit de grond van m'n hart.
Ik wilde Sidney al 40 jaar inhalen en nu geven ze hem er vanavond ook een.
Ik zag hem opstaan.
En vanuit de verte gaf hij me zo'n beetje het stokje door.
Ik blijf in uw voetstappen treden. En ik doe niets liever, meneer.
Ik doe niets liever. God zegene u.
Hij is uniek. En dat blijft zo.
Sidney Poitier maakt geen films.
Hij maakt mijlpalen. In de vooruitgang van Amerika.
Poitier zei dat z'n drijfveer was om een beter mens te worden.
En hij heeft van ons allemaal een iets beter mens gemaakt.
Hij is iemand die wordt geboren…
…om de aarde te veranderen, op te schudden…
…om de mensen te geven wat ze nodig hebben…
…zodat zij vooruitgang kunnen boeken en dingen kunnen veranderen.
Sidney Poitier is een extreem machtige kracht.
En het mooie van energie…
…is, zoals m'n opa zei, dat je die niet kunt doden.
Energie stopt nooit.
Alles wat Sidney heeft geschapen, is er altijd…
…en het blijft altijd doorgroeien.
En wat een mooi leven.
Gefeliciteerd, Oprah, van ons allemaal, voor de laatste 20 jaar…
…en voor je licht dat zo zacht schijnt op degenen die dat het meest nodig hebben.
Ik heb hem zoveel te danken. Zoals iedereen die hem heeft gekend.
Iedereen die iets in zich voelde bewegen of opengaan…
…door z'n rol in To Sir, with Love, of in Guess Who's Coming to Dinner…
…of dat moment dat hij de trein uitrolt…
…en Tony Curtis blijft bijstaan…
…en denkt: zou een neger dat doen?
Dat is zijn werk.
Hij heeft zoveel betekend. Meer kan ik niet zeggen.
Ik hou zoveel van hem. Zo ontzettend veel.
Echt. Hij heeft m'n leven veranderd.
Ik heb een lange weg afgelegd. Echt een heel lange weg.
Daar ben ik trots op.
Ik ben hier om…
…de beste echtgenoot, de beste opa…
…de beste vader, de beste overgrootvader te zijn.
Wat er misschien goed is aan mij, probeer ik door te geven aan hen.
Ik probeer echt, echt…
…om morgen beter te zijn…
…dan vandaag. Een beter mens.
Geen betere acteur, maar gewoon een beter mens.
Als ik doodga, zal ik niet bang zijn dat ik geleefd heb.
Vertaling: Marc de Jongh