Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Δεν περίμεναν να ζήσω.
Γεννήθηκα δύο μήνες πρόωρα.
Όταν όλοι ήταν σίγουροι πως δεν θα ζούσα…
ο πατέρας μου γύρισε στο σπίτι…
με ένα κουτί παπουτσιών.
THIS LIFE ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ
Ήταν έτοιμοι να με θάψουν.
Πιστεύω ότι η ζωή μου είχε
αρκετές υπέροχες και απερίγραπτες ανατροπές.
Ο κόσμος που γνώριζα ήταν απλός.
Δεν ήξερα ότι υπήρχε ηλεκτρισμός.
ΚΑΤ ΑΪΛΑΝΤ, ΜΠΑΧΑΜΕΣ 1927
Δεν ήξερα ότι μπορούσες
να έχεις νερό στο σπίτι μέσα από έναν σωλήνα.
Έμαθα μέσω της παρατήρησης πώς ήταν ο κόσμος.
Έβλεπα πλάσματα. Έβλεπα πουλιά.
Έπρεπε να ανακαλύψω μόνος μου τι ήταν.
Ήμουν ο μικρότερος από όλα τα παιδιά.
Και έτρωγα περισσότερες τιμωρίες, φυσικά, από εκείνα.
Μα ήμουν ο μικρότερος
και με άφηναν συχνά μόνο στο σπίτι,
όταν οι δικοί μου πήγαιναν στα χωράφια. Καλλιεργούσαν ντομάτες.
Υπήρχε ελάχιστη εκπαίδευση. Ελάχιστη.
Ό,τι ήξερα σχετικά με αξίες, σχετικά με το σωστό και το λάθος,
σχετικά με το ποιος ήμουν, αξιακά, προερχόταν από τους γονείς μου.
Τους παρακολουθούσα διαρκώς.
ΡΕΤΖΙΝΑΛΝΤ & ΕΒΕΛΙΝ ΠΟΥΑΤΙΕ
Τη συμπεριφορά μεταξύ τους, το πώς φρόντιζαν ο ένας τον άλλο,
πώς φέρονταν στους φίλους τους,
πώς φέρονταν στους συγχωριανούς τους.
Φερόμουν κι εγώ όσο πιο πολύ μπορούσα αντιγράφοντας αυτό,
γιατί είχα δει το αποτέλεσμα της συμπεριφοράς τους.
Η κυβέρνηση της Φλόριντα όρισε εμπάργκο
στις ντομάτες που έρχονταν από τις Μπαχάμες.
Η επιχείρηση του πατέρα μου κατέρρευσε.
Έτσι, έστειλε τη μητέρα μου κι εμένα στο Νασάου,
για να βρούμε ένα οικονομικό σπίτι.
ΝΑΣΑΟΥ, ΜΠΑΧΑΜΕΣ 1938
Καθώς μπαίναμε στο λιμάνι, είδα κάτι να κινείται.
Έμοιαζε με σκαθάρι που κατέβαινε τον δρόμο.
Ρώτησα τη μητέρα μου "Τι είναι αυτό;"
Και μου είπε "Είναι αυτοκίνητο".
Λέω "Τι είναι το αυτοκίνητο;"
Μου το περιέγραψε και εντυπωσιάστηκα.
Περπατούσαμε στον δρόμο και έβλεπα παράθυρα
μ' ένα σωρό όμορφα πράγματα πίσω από το τζάμι.
Αλλά μετά είδα μια γυναίκα.
Στεκόταν απέναντι από μια άλλη γυναίκα που ήταν ολόιδια μ' εκείνη.
Ό,τι έκανε η μία, το έκανε κι η άλλη.
Προφανώς, ήταν καθρέφτης.
Αλλά δεν ήξερα ότι υπήρχε τέτοιο πράγμα.
Καταλαβαίνεις; Δεν ήξερα τι είναι ο καθρέφτης.
Δεν είχα σκεφτεί ποτέ πώς ήμουν.
Έβλεπα μόνο αυτό που έβλεπα.
Υπήρχε ένας λευκός στο Κατ Άιλαντ.
Όταν πήγα στο Νασάου, είδα κι άλλους λευκούς,
αλλά ήταν μειοψηφία.
Οι μαύροι ήταν το 90% του πληθυσμού.
Έκανα παρέα με μια ομάδα παιδιών που ήταν περίπου στην ηλικία μου.
Μέσα σε λίγους μήνες,
κάποια από αυτά κατέληξαν στο αναμορφωτήριο.
Ο πατέρας μου αποφάσισε
ότι μάλλον τραβούσα κακό δρόμο και θα έμπλεκα.
Με έστειλαν στο Μαϊάμι, στη Φλόριντα.
ΜΑΪΑΜΙ, ΦΛΟΡΙΝΤΑ 1942
Έφυγα από τις Μπαχάμες στα 15 μου έχοντας κάποια επίγνωση του ποιος είμαι.
Είχα περάσει έτσι δέκα χρόνια κι έξι μήνες στο Κατ Άιλαντ.
Κι άλλα τεσσεράμισι χρόνια στο Νασάου.
Έφτασα στο Μαϊάμι έχοντας επίγνωση του εαυτού μου.
Από τη στιγμή που κατέβηκα από το καράβι, η Φλόριντα μου έλεγε
"Δεν είσαι αυτός που νομίζεις".
ΓΙΑ ΕΓΧΡΩΜΟΥΣ ΜΟΝΟ
Όταν έχεις μεγαλώσει σε μια κοινότητα του Κατ Άιλαντ…
ΟΠΡΑ ΟΥΙΝΦΡΕΪ
όπου όλοι είναι μαύροι,
ό,τι ξέρεις και βλέπεις γύρω σου είναι ισχυρό, καλό, τρυφερό
και μαύρο.
Δεν υπάρχει η έννοια της φυλής.
Αυτή ήταν η οπτική του κόσμου και η προσωπική του οπτική,
κινείτο παντού με αυτόν τον τρόπο.
Πίστευε πάντα ότι ήταν αυτός που ήταν.
Μερικές φορές, αυτό του έφερε μπελάδες.
Με έστειλαν να ζήσω με τον αδερφό μου, τον μόνο συγγενή που είχαμε εκεί.
Μου βρήκε δουλειά σε ένα εμπορικό κέντρο, το Μπέρνταϊνς,
στο Μαϊάμι, όπου έκανα παραδόσεις.
Και μου είπαν το όνομα μιας κυρίας και…
Πήρα το ποδήλατο και πήγα στο Μαϊάμι Μπιτς.
Βρήκα τη διεύθυνση, πήγα στην εξώπορτα
και χτύπησα το κουδούνι.
Βγήκε η κυρία του σπιτιού και είπε
"Τι δουλειά έχεις στην εξώπορτα;"
Και λέω "Ήρθα να παραδώσω αυτό το πακέτο".
"Πήγαινε από την πίσω πόρτα".
Και μου έκλεισε την πόρτα στα μούτρα.
Ήμουν καινούργιος σε όλη αυτήν τη φιλοσοφία της φυλής στις ΗΠΑ.
Δεν την καταλάβαινα.
Γιατί να πάω από την πίσω πόρτα, αφού εκείνη ήταν εκεί;
Αλλά μου έκλεισε την πόρτα στα μούτρα και δεν ήξερα τι να κάνω.
Αποφάσισα να το αφήσω μπροστά στην εξώπορτα.
Όταν βράδιασε, γύρισα στο σπίτι του αδερφού μου.
Έφτασα. Ήταν σκοτεινά.
Πλησίασα το σπίτι. Δεν είχε φως.
Αναρωτήθηκα γιατί δεν είχε φως, αλλά πλησίασα στην πόρτα.
Άνοιξε η γυναίκα του και με άρπαξε.
Με τράβηξε μέσα, με πέταξε στο πάτωμα και κοπάνησε την πόρτα.
Λέει "Τι έκανες; Τι έκανες σήμερα;"
Λέω "Δεν έκανα τίποτα. Τι έκανα;"
Λέει "Ήρθε η Κου Κλουξ Κλαν. Τι έκανες;"
Αποφάσισα να φύγω από την πόλη. Ήθελα να φύγω από την πόλη.
Είχα αφήσει μερικά ρούχα
στο καθαριστήριο.
Πήγα εκεί. Ήταν σε μια εντελώς λευκή κοινότητα.
Επιστρέφοντας, πήγα σε μια στάση λεωφορείου.
Δεν είχε πια λεωφορεία.
Σταμάτησε ένα αμάξι μπροστά μου.
Ήταν γεμάτο αστυνομικούς.
Με ρώτησαν "Τι κάνεις;"
Είπα ότι προσπαθούσα να βρω κάποιον να με πάει σπίτι.
"Τι κάνεις εδώ;" Τους εξήγησα τα πάντα.
Τράβηξε το όπλο του
και το έβγαλε από το παράθυρο του αυτοκινήτου.
Μου το κόλλησε στο κεφάλι.
Εδώ.
Είπε στους συναδέλφους του
"Τι να τον κάνουμε αυτόν τον άνθρωπο;"
Δεν είπαν "άνθρωπο".
Λέει "Αν σ' αφήσουμε να φύγεις,
μπορείς, λες, να περπατήσεις μέχρι εκεί απ' όπου ήρθες
χωρίς να κοιτάξεις πίσω; Μπορείς να το κάνεις;"
Λέω "Ναι, μπορώ".
Λέει "Αν κοιτάξεις έστω μία φορά πίσω, θα σου ρίξουμε".
Για τα επόμενα 50 ή και περισσότερα τετράγωνα,
όποτε περνούσα από παράθυρο, σήκωνα λίγο τα μάτια μου
και έβλεπα το περιπολικό να με ακολουθεί.
Έμεινε πίσω μου…
μέχρι που φτάσαμε στο δρομάκι
όπου ζούσαν οι συγγενείς μου.
Μετά, απλώς έφυγαν.
Μέσα σε λίγους μήνες,
χρειάστηκε να αλλάξω εντελώς την οπτική μου για τη ζωή.
Άρχισα να μαθαίνω ποιος είχε την εξουσία.
Και ήμουν μάρτυρας της άσκησης αυτής της εξουσίας.
Μέχρι τότε είχα καταλάβει ότι έπρεπε να φύγω.
Ήξερα ότι έπρεπε να φύγω.
Δεν ήξερα αν θα έβρισκα
ένα μέρος διαφορετικό από τη Φλόριντα.
Είχα ακούσει από κάτι παιδιά ότι υπήρχε ένα μέρος
όπου είχαμε άλλες ευκαιρίες.
Η Νέα Υόρκη.
Έφτασα στον σταθμό των λεωφορείων…
ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ 1943
στην 50ή και 8η Λεωφόρο.
Περπατούσα στον δρόμο
και είχα εντυπωσιαστεί από το μέρος.
Με πλησίασε ένας Αφροαμερικανός.
Λέει "Πώς είσαι;" "Καλά", λέω.
"Πού πας;"
"Μου λέτε πώς θα πάω στο Χάρλεμ;"
"Nαι. Θα κατέβεις εκεί και θα πάρεις το τρένο Α".
ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΗ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ήμουν λίγο επιφυλακτικός, επειδή είπε "Κατέβα εκεί.
Έχει κάτι σκαλιά που κατεβαίνουν".
Είπα "Εντάξει".
Κατέβηκα πολύ επιφυλακτικά τα σκαλιά.
Τότε άκουσα ένα βουητό όλο και πιο κοντά.
Αμέσως, ήρθε το τρένο.
Έφτασε στην 116 Οδό και κατέβηκα.
Ακολούθησα τους υπόλοιπους.
Ανέβηκα τα σκαλιά.
Και βρέθηκα στο Χάρλεμ.
ΣΑΒΟΪ ΛΙΝΤΙ ΧΟΠ - ΜΕΓΑΛΟ ΜΗΛΟ
Όπου κοιτούσα, υπήρχαν μαύροι.
Έλεγα "Γεια σας" και ανταπέδιδαν.
Ήμουν ενθουσιασμένος.
Οι μαύροι καλλιτέχνες κυριαρχούσαν.
ΓΚΡΕΓΚ ΤΕΪΤ ΚΡΙΤΙΚΟΣ, ΜΟΥΣΙΚΟΣ
Είχες επίγνωση του μεγαλείου που σε περιέβαλλε.
Ξέρεις, ο Έλινγκτον.
Η Λίνα Χορν. Η Μπίλι Χόλιντεϊ.
Δηλαδή, μιλάμε για σούπερσταρ παντού.
Ήξερες τότε το μέγεθος ενός καλλιτέχνη.
Ήταν μπροστά στα μάτια σου, χωρίς φίλτρο.
ΜΠΕΡΝΤΛΑΝΤ
Με αυτόν τον τρόπο εκείνη η εποχή
ανέμενε τον Σίντνεϊ Πουατιέ.
ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ 1943
Αναζητούσατε φήμη και χρήμα.
-Εγώ αναζητούσα. -Αναζητούσατε.
Η αναζήτησή μου ήταν άκαρπη για αρκετό καιρό.
Στην 49η και Μπρόντγουεϊ,
υπήρχε μια ψησταριά.
Στο παράθυρο έλεγε "Ζητείται λαντζέρης".
Μπήκα μέσα. Είπε "Πότε μπορείς να ξεκινήσεις;"
"Μπορώ και τώρα".
Με προσέλαβαν.
Όχι μόνο μου έδωσαν δουλειά, με πλήρωναν και τέσσερα δολ. τη βραδιά.
Μπορούσα και να τρώω.
Όταν τελείωσα την πρώτη βάρδια,
πήγα στον σταθμό των λεωφορείων.
Πήγα να κοιμηθώ στην τουαλέτα.
Είχαν τουαλέτες και κόστιζαν πέντε σεντς.
Έβαλα το κέρμα. Και μπήκα.
Έκλεισα το καπάκι, κάθισα, στήριξα τα πόδια μου στην πόρτα και κοιμήθηκα.
Πολύ άβολα, περιττό να πω.
Ένα βράδυ,
καθόμουν δίπλα στην κουζίνα
και διάβαζα μια εφημερίδα.
Με είδε ένας σερβιτόρος να κάθομαι εκεί.
Λέω "Προσπαθώ να μάθω να διαβάζω καλύτερα απ' όσο διαβάζω".
Και λέει "Θα ήθελες να σ' τη διαβάζω εγώ;"
Κάθε βράδυ,
αυτός ο άνθρωπος, ένας Εβραίος σερβιτόρος,
ερχόταν εκεί όπου διάβαζα την εφημερίδα
και καθόταν μαζί μου μέχρι που άρχισα να μαθαίνω πραγματικά να διαβάζω.
Ήταν η αρχή ενός ταξιδιού για μένα.
Αν σταματήσεις να παλεύεις, οι άλλοι θα σε αγνοούν.
Μα αν σε δουν να δουλεύεις…
ΜΟΡΓΚΑΝ ΦΡΙΜΑΝ
κάποιος θα σε πάρει από το χέρι
και θα σου δώσει την ώθηση που χρειάζεσαι για να συνεχίσεις.
Πάντα έτσι θα γίνεται.
Ήμουν στην 125η Οδό στο Χάρλεμ
και είχα αγοράσει μια εφημερίδα, την Amsterdam News…
Ήταν μαύρη εφημερίδα, γιατί είχε μικρές αγγελίες.
Εκεί είχε μέρη όπου είχα βρει δουλειά.
Λαντζέρηδες, αχθοφόροι
κι ένα σωρό άλλες δουλειές που μπορούσα να κάνω.
ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΝΙΓΚΡΟ
Στην απέναντι σελίδα έλεγε "Ζητούνται ηθοποιοί".
Σκέφτηκα "Θεέ μου. Θέλουν ηθοποιούς;
Τι θα κάνω ως ηθοποιός;"
Πήγα σε εκείνη τη διεύθυνση. Χτύπησα την πόρτα.
Λίγο μετά ήρθε ένας τύπος.
Ήταν ένας θεόρατος τύπος. Ο Φρέντερικ Ο'Νιλ.
ΣΥΝΙΔΡΥΤΗΣ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΝΙΓΚΡΟ
Μπήκα μέσα. Ανέβηκα στη σκηνή και γύρισα στην τάδε σελίδα.
Εκείνος άνοιξε ένα άλλο κείμενο. Καθόταν στην πλατεία.
Γύρισε τη σελίδα και είπε "Διάβασε τον ρόλο του Τζον".
Κοίταξα, είδα το "Τζον" και είπα "Εντάξει".
"Είπε 'Πού πας;'"
Ήταν ταραγμένος και θυμωμένος,
με πέταξε έξω από το θέατρο.
Είπε "Γιατί μου τρως τον χρόνο;
Πήγαινε βρες μια δουλειά ως λαντζέρης".
Εκείνη τη στιγμή έγινα ηθοποιός.
Είπα "Θα γίνω ηθοποιός.
Και μετά θα έρθω εδώ και θα του δείξω αυτουνού".
Είχες θέμα προφοράς όταν δούλευες αρχικά στη Νέα Υόρκη.
Μπορείς να μας δείξεις πώς μιλούσες στην αρχή;
Μια ατάκα όπως
"Πάω σπίτι".
Όταν ήμουν μικρός, λέγαμε "Πάου σπιτ".
Μου είπαν να μη μιλάω έτσι αν ήθελα να γίνω ηθοποιός.
Κι έτσι το έκοψα μόνος μου.
Αγόρασα ένα ραδιόφωνο με 14 δολάρια.
Έψαχνα να ακούσω έναν τύπο που τον έλεγαν Νόρμαν Μπρόκενσαϊρ.
Ο Νόρμαν Μπρόκενσαϊρ ήταν παρουσιαστής ειδήσεων.
ΝΟΡΜΑΝ ΜΠΡΟΚΕΝΣΑΪΡ
Είχε εκπληκτική φωνή.
ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ
Πώς είστε, κυρίες και κύριοι; Πώς είστε;
Είμαι ο Νόρμαν Μπρόκενσαϊρ.
Άκουγα τη φωνή του και μετά από λίγο, επαναλάμβανα.
Είμαι μπροστά σε μικρόφωνα 25 χρόνια.
Να ξέρετε ότι είναι δύσκολη δουλειά.
Έχασα την προφορά μου σχεδόν εντελώς.
Πήγα κι αγόρασα βιβλία
κι έμαθα να παλεύω με το κείμενο και τις ατάκες.
Γύρισα πίσω και πέρασα ακρόαση.
Και με πήραν.
ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΝΙΓΚΡΟ
Χρησιμοποιούσα το θέατρο, την υποκριτική και τα μαθήματα ως ψυχοθεραπεία.
Πήγαινα εκεί όταν σχολούσα από το Γκάρμεντ ή από τις άλλες 14, 18 δουλειές που έκανα.
Πήγαινα σε νυχτερινά μαθήματα και μελετούσα κι έπαιζα σκηνές.
Τότε, όταν ήμουν 17, 18 ετών,
η υποκριτική μού πρόσφερε ένα πεδίο επίδειξης,
όπου μπορούσα να εκτονώσω όσα με απογοήτευαν,
όπου μπορούσα να βγάλω ό,τι με μπέρδευε και με βασάνιζε
μέσα από έναν χαρακτήρα.
Ένιωθα ότι αυτό με έκανε να ξεχωρίζω.
Μπορώ να είμαι πολλά πράγματα εδώ.
Και τους τομείς της ζωής, κοινωνικής και όχι μόνο,
που μου είχαν απαγορευτεί
είχα τον τρόπο να τους αντισταθμίζω με αυτήν την ψευδαίσθηση.
Τύραννε, φανερώσου.
Ποιο είναι το όνομά σου;
Κάτι που χάθηκε είναι το μαύρο θέατρο.
Το όνομά μου είναι Μάκβεθ.
Μετά τον πόλεμο, ίσως, και μέχρι τη δεκαετία του '80
το μαύρο θέατρο ήταν η φωνή της μαύρης τέχνης.
Η Αμέρικαν Νίγκρο ήταν προπομπός…
Ν. ΤΖΟΡΤΖ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ
της ομάδας Νίγκρο Ανσάμπλ και άλλων θεατρικών ομάδων.
ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΝΙΓΚΡΟ
Ήταν ένα μέρος όπου νεαροί ηθοποιοί ανέβαιναν στη σκηνή
κι έδειχναν το ταλέντο τους. Όλοι πέρασαν από το μαύρο θέατρο.
Μέχρι τη δεκαετία του '90 δεν υπήρχε μαύρος ηθοποιός
που δεν είχε περάσει από μαύρο θέατρο.
Πήγα για ακρόαση.
ΦΩΝΗ ΧΑΡΙ ΜΠΕΛΑΦΟΝΤΕ
Όταν έφτασα,
είδα έναν κάπως άκεφο μαύρο απέναντί μου.
ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ
Δεν φαινόταν να χάρηκε που με είδε.
Τον κοίταξα και κατάλαβα
ότι θα έπρεπε να τον συναγωνίζομαι όλη μου τη ζωή.
Έχω αποφασίσει ότι πρέπει να ακολουθήσω το αστέρι του Σίντνεϊ…
και να οδηγηθώ σε υπέροχες ουράνιες εμπειρίες.
Κι εγώ…
Υπάρχει ένταση.
Ο πατέρας μου κι ο Χάρι είχαν στενή σχέση. Ήταν τρελό.
Ήταν μαζί από τα πρώτα χρόνια της Αμέρικαν Νίγκρο.
ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ ΧΑΡΤΣΟΝΓΚ ΚΟΡΗ
Ήταν κολλητοί φίλοι
και μετά τσακώνονταν, από καιρού εις καιρόν.
Ήταν σαν παντρεμένο ζευγάρι. Ξέρεις…
Χωρίζουν. Παίρνουν διαζύγιο. Ξαναπαντρεύονται.
-Διαφωνούμε ενίοτε. -Ναι.
Δεν το λέω για πλάκα. Όντως διαφωνούμε ενίοτε,
για διάφορα θέματα.
Αλλά ανταλλάσσουμε απόψεις.
Έχω μάθει πάρα πολλά από αυτόν τα τελευταία 26 χρόνια.
Υποθέτω ότι κι εκείνος έχει μάθει κάτι από μένα.
Είμαστε καλλιτέχνες. Εγώ είμαι εγωιστής. Αυτός είναι εγωιστής.
Πες τους τα, αγάπη.
Οπότε…
Ήμουν 18 ετών, έβγαινα από το Μπέρντλαντ…
ΜΠΕΡΝΤΛΑΝΤ
ΚΟΥΙΝΣΙ ΤΖΟΟΥΝΣ
και είδα τον Σίντνεϊ, τον Χάρι Μπελαφόντε και τον Μάρλον Μπράντο.
Έλα τώρα. Ζούσα την ιστορία. Την ιστορία.
Ήμασταν ατίθασοι. Όλοι ήταν ατίθασοι τότε.
Αγαπιόντουσαν, τσακώνονταν.
Ήρθαν κοντά. Έμειναν κοντά.
Δούλεψαν μαζί.
Και συνέχεια φθονούσαν ο ένας τον άλλο.
Ακόμα γίνεται αυτό.
Κάναμε μια παράσταση, το Days of Our Youth.
Ο Σίντνεϊ Πουατιέ ήταν ο αντικαταστάτης μου. Δεν πληρωνόμασταν.
Εγώ είχα δουλειά.
ΧΑΡΙ ΜΠΕΛΑΦΟΝΤΕ
Ήμουν βοηθός επιστάτη.
Είχαν παράσταση ένα βράδυ.
Ο Χάρι Μπελαφόντε ήταν πρωταγωνιστής. Θα ανέβαινε στη σκηνή.
Ήταν και σκουπιδιάρης τότε.
Και τον κάλεσαν να κάνει μια βάρδια.
Ο πατέρας μου, ως αντικαταστάτης, πήρε τη θέση του.
Ήταν κι ένας παραγωγός του Μπρόντγουεϊ στο κοινό εκείνο το βράδυ.
Έψαχνε ηθοποιούς για τη Λυσιστράτη.
Και πήρε τον πατέρα μου.
Νομίζω ότι ο Χάρι τσαντίστηκε αρκετά.
Η 20th Century Fox είχε στείλει σκάουτερ στα ανατολικά
για να βρουν ηθοποιούς.
Είδαν τον Σίντνεϊ Πουατιέ.
Τον πήραν στην Καλιφόρνια, του έδωσαν το σενάριο και τα υπόλοιπα είναι ιστορία.
Όποτε λέει μια ατάκα, του θυμίζω, για να τον προσγειώσω,
ότι η καριέρα του ξεκίνησε από τα σκουπίδια.
Αυτό θα μπορούσε να σου αφήσει μεγάλη πικρία αν δεν τα είχες πάει καλά.
Όχι τα πήγα καλά και έχω και πικρία.
-Γεια σου, Λέφτι. -Γεια σου, Λουθ. Σε έψαχνα.
ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΠΡΟΣΤΑΖΕΙ
Η καριέρα μου ξεκίνησε με τον Τζο Μάνκιεβιτς.
-Γεια σου, Μπρουκς. -Καλησπέρα, γιατρέ.
Ήθελε να κάνει μια ταινία για τους μαύρους της Αμερικής.
Και ήταν πολύ ενδιαφέρουσα ταινία. Η πρώτη του είδους της.
Έπαιζα έναν νεαρό μαύρο γιατρό σε νοσοκομείο του Λος Άντζελες.
Είμαι ο δρ Μπρουκς.
Ναι, είπαν ότι θα έρθεις.
Ήταν κάτι επαναστατικό.
Δεν τον θέλω. Θέλω λευκό γιατρό.
Θα σβήσουμε τα φώτα. Θα είναι το ίδιο.
-Δεν έχω δικαιώματα; -Όχι.
Υπήρχαν άνθρωποι στον χώρο που δεν είχαν το θάρρος
να κάνουν μια τέτοια ταινία για τους μαύρους.
Υπήρχε ένα συνηθισμένο μοτίβο
να χρησιμοποιούν τους μαύρους με τον πιο ατιμωτικό τρόπο.
Ξέρω ότι μπορώ να φάω πουρέ χωρίς μαχαίρι και…
ΣΤΕΠΙΝ ΦΕΤΣΙΤ
-Κόψε τις ανοησίες! -Εγώ…
Μιλάμε για τη δεκαετία του '40,
για να δουλέψεις στον κινηματογράφο έπρεπε να είσαι αστείος.
Ο Στέπιν Φέτσιτ.
Ο Μάνταν Μόρελαντ.
Κύριε Μπιλ, είναι ανάγκη; Να μη μείνω μαζί σας;
ΜΑΝΤΑΝ ΜΟΡΕΛΑΝΤ
Όχι. Θα δώσει κακό παράδειγμα στους άλλους υπηρέτες.
Ασφαλώς.
Αυτοί ήταν οι αστέρες… Οι μαύροι αστέρες της εποχής.
Αν δεν ήσουν αστείος, δεν είχες δουλειά.
Ο Μάνταν Μόρελαντ, ο Στέπιν Φέτσιτ κι η Χάτι ΜακΝτάνιελ.
Όταν ξεκίνησα στον κινηματογράφο, ήξερα πόσο δύσκολο ήταν…
ΧΑΤΙ ΜΑΚΝΤΑΝΙΕΛ
να λένε κάποιες ατάκες και να φέρονται με τέτοιον τρόπο.
Τζεφ, είσαι ο πιο τεμπέλης άνθρωπος που ξέρω.
Κύριε Φρανκ, δεν είμαι τεμπέλης. Απλώς ξεκουράζομαι.
Το Χόλιγουντ ήταν πολύ άκαρδο σε σχέση με τους μαύρους.
Μη μ' αφήνεις εδώ.
Η Χάτι ΜακΝτάνιελ ήταν υποψήφια το 1939 και κέρδισε.
Ήξερα πως δεν της επιτρεπόταν η είσοδος στα ξενοδοχεία.
ΠΑΜΕΛΑ ΠΟΥΑΤΙΕ ΚΟΡΗ
Και ήξερα ότι το να παίζει την υπηρέτρια
τόσο καλά όσο την έπαιζε
ήταν το μόνο που ήθελαν από κάποιον σαν εκείνη.
Σας ευχαριστώ…
Ο Σίντνεϊ δεν νομίζω ότι έπαιξε ποτέ "δουλικό" χαρακτήρα.
Δεν γούρλωσε ποτέ τα μάτια.
Δεν έσκυψε το κεφάλι.
Δεν είπε ποτέ κάτι αστείο.
Βλέπεις έναν άνθρωπο σε έναν κόσμο όπου δεν είχε να πει και πολλά.
Αλλά τελικά, ναι, είχε.
Όταν κάποιος πεθαίνει στο νοσοκομείο, φωνάζουν "Φόνος".
Είναι αλλιώς όταν το λένε σ' εμένα.
Δεν μπορεί. Γιατρός είσαι.
Δεν φωνάζουν στον γιατρό. Φωνάζουν στον μαύρο.
Οι ταινίες άλλαξαν μόλις εμφανίστηκε αυτός.
Καταλαβαίνεις;
Ποτέ δεν είχαν δει τέτοιον άνθρωπο.
Αυτός… Ναι, δημιούργησε κάτι που δεν είχε προηγούμενο.
Είχα κίνητρα.
Προέρχομαι από πολύ φτωχή οικογένεια. Πάρα πολύ φτωχή.
Από μια φτωχή κι αμόρφωτη οικογένεια της Καραϊβικής.
Η φτωχή κι αμόρφωτη οικογένειά μου από την Καραϊβική έβλεπε την Αμερική
ως ένα μέρος όπου υπάρχει χρυσάφι στους δρόμους.
Μόλις μάζευες λίγο, έπρεπε να στείλεις και στο σπίτι.
Κι επειδή εγώ δεν μπορούσα να το κάνω,
ανέπτυξα μια φρικτή, νευρωτική συμπεριφορά προς το σπίτι.
Ξέκοψα τελείως.
Δεν τους έγραφα, γιατί δεν μπορούσα να βάλω κάτι στον φάκελο.
Είχε βαθιά αγάπη και σεβασμό για τους γονείς του.
Νομίζω ότι αυτό πάντα τον βάραινε κάπως, το ότι έμεινε οκτώ χρόνια μακριά.
Είδα τους γονείς μου πρώτη φορά μετά από οκτώ χρόνια.
ΝΑΣΑΟΥ
Η οικογένεια είχε συγκεντρωθεί σε ένα σινεμά
για να παρακολουθήσει την πρώτη μου ταινία, Το Μίσος Προστάζει.
Ναι, είναι πολύ σημαντικό.
Για τους γονείς μου, ήταν η πρώτη φορά που έβλεπαν ταινία.
Πρέπει να ήταν κάτι σαν φαντασίωση για εκείνους. Ένα όνειρο.
Δεν είμαι σίγουρος πόσα κατανοούσαν από την ιδέα.
Ήταν απόλυτα συνεπαρμένοι.
Φώναζαν "Το παιδί μου είναι αυτό!" κι όλα τα σχετικά.
Μετά την πρώτη ξαφνική επιτυχία, γύρισα στο Χάρλεμ κι έπλενα πιάτα.
Παρά το πισωγύρισμα,
πίστευα ακόμα στον εαυτό μου και στο μέλλον.
Αρκετά για να παντρευτώ μια όμορφη κοπέλα, τη Χουανίτα…
29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1950
και να στήσω τη ζωή μου.
Σύντομα γεννήθηκε το πρώτο μας παιδί
και το δεύτερο ερχόταν.
Πιστεύω ότι η μητέρα μου ήταν πολύ αισιόδοξος άνθρωπος
κι ο πατέρας μου κάπως απαισιόδοξος.
Αλλά η αισιοδοξία της τον κυρίευσε.
Το γεγονός ότι εκείνη μπορούσε να διαβάζει τους ανθρώπους
τον εντυπωσίαζε.
Και το ότι αγαπούσε τους άλλους άνευ όρων
του είχε εξάψει τη φαντασία.
Ήμουν το μόνο κορίτσι και η μόνη μαύρη…
ΧΟΥΑΝΙΤΑ ΧΑΡΝΤΙ
στο έτος μου στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.
Δύο χαρακτηριστικά που λειτουργούσαν εναντίον μου.
Είχα γράψει μια εργασία
για την κατάσταση με τους μαύρους και τους λευκούς στις ΗΠΑ.
Είπαν "Πώς τα σκέφτηκες αυτά;"
"Από τους ανθρώπους που τα έζησαν".
Όταν γνώρισα τον Σίντνεϊ, είχε πάει μόνο ως τη Γ' Δημοτικού.
Ήταν πάντα πρόθυμος να μάθει.
Έπρεπε να μάθει ό,τι έβαζε στο μυαλό του.
Εγώ προσπαθούσα να τον τροφοδοτώ όλη την ώρα
με όσα ένιωθα ότι δεν ξέρει
και θα τον βοηθούσαν αν τα ήξερε.
Μετά θα μπορούσε να νιώθει και να αντιδρά
στις ταινίες που του πρότειναν.
Είπα "Δεν είναι μόνο τα λεφτά".
Του πρότειναν μια ταινία. Ήταν του Μάρτι Μπάουμ, νομίζω.
ΑΝΙΚΑ ΠΟΥΑΤΙΕ ΚΟΡΗ
Την απέρριψε.
Ο Μάρτι Μπάουμ είπε "Συγγνώμη. Δεν καταλαβαίνω.
Θα σου φέρει περισσότερα λεφτά απ' όσα βγάζεις σε έναν χρόνο".
Θα γεννιόταν η δεύτερη κόρη μου.
Το δεύτερο παιδί μου.
Δεν είχα χρήματα.
Ο ρόλος ήταν ενός επιστάτη.
Δεν είναι κακό να παίζεις έναν επιστάτη.
Αλλά στο συγκεκριμένο σενάριο συνέβαινε ένας φόνος.
Και οι δολοφόνοι ή όσοι γνώριζαν τους δολοφ…
Ή όσοι σχετίζονταν με τους δολοφόνους
πίστευαν ότι ο επιστάτης ήταν μάρτυρας.
Στην ιστορία, δολοφονείται η κόρη του επιστάτη
κι ο επιστάτης δεν έχει την ευκαιρία να πει πώς νιώθει
που πέταξαν το κορμί της κόρης του στο χορτάρι.
Δεν θα άλλαζαν το σενάριο
για να μπορέσει να έχει κάποια αντίδραση.
Κι εκείνος είπε
"Ο Ρέτζιναλντ Πουατιέ δεν θα επέτρεπε ποτέ
να πετάξουν ένα παιδί του στο χορτάρι
και να μην πει κουβέντα".
Ήθελε να βεβαιωθεί πως ό,τι έκανε στη ζωή…
ΜΠ. ΠΟΥΑΤΙΕ-ΧΕΝΤΕΡΣΟΝ ΚΟΡΗ
αντανακλούσε σωστά τον πατέρα του.
Έλεγε πως όταν κοιτούσε
το όνομά του στην οθόνη ή στη μαρκίζα,
δεν ήταν το δικό του όνομα. Ήταν του πατέρα του.
Δεν μπορώ να το παίξω αυτό
αν είμαι ο γιος του ανθρώπου που πιστεύω ότι είμαι.
Δεν μπορώ να το παίξω αυτό
αν η μητέρα μου είναι η μητέρα που πιστεύω ότι είναι.
Οπότε, την απέρριψε.
Την απέρριψε και πήρε δάνειο
για να πληρώσει για τον τοκετό.
Έκανε αυτό που έπρεπε…
ΣΕΡΙ ΠΟΥΑΤΙΕ ΚΟΡΗ
όχι τόσο λόγω όσων περίμεναν οι άλλοι από εκείνον,
αλλά λόγω όσων περίμενε ο ίδιος από τον εαυτό του.
Η αφοσίωσή μου στις αξίες μου ανήκει στη μητέρα μου.
Και στον πατέρα μου.
Σκύβεις και καλύπτεσαι.
Ο Ψυχρός Πόλεμος μετά τον Β' Παγκόσμιο έχτισε
μια παράνοια στην Αμερική σχετικά με τον κομμουνισμό,
η οποία επηρέασε κάθε πτυχή της ζωής στην Αμερική.
Οι κομμουνιστές οδηγούν υπογείως τους πράκτορές τους
να εισχωρήσουν στο Χόλιγουντ
και να κάνουν ό,τι είναι δυνατόν για να δηλητηριάσουν την οθόνη.
Είναι εχθροί! Δεν είναι Αμερικανοί.
-Είναι ομοφυλόφιλοι. -Ακριβώς!
-Είναι κομμουνιστές! -Είναι!
Είναι κομμουνιστές!
Κι ένας κομμουνιστής να υπήρχε στο Υπουργείο Εξωτερικών…
ΤΖΟΖΕΦ ΜΑΚΚΑΡΘΙ
έχουμε και πάλι παραπάνω από όσους πρέπει.
Θυμάμαι εκείνη την περίοδο, γιατί είχα μπει στο πανεπιστήμιο,
στο Χάουαρντ.
Είδα τις ακροάσεις του ΜακΚάρθι…
ΠΡΕΣΒΥΣ ΑΝΤΡΙΟΥ ΓΙΑΝΓΚ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ, ΑΚΤΙΒΙΣΤΗΣ
στην πρώτη τηλεόραση που είχα δει ποτέ, στο σαλόνι της εστίας.
Ήταν πολύ τρομακτικό.
Η απαίτηση για όρκο αφοσίωσης
γίνεται όλο και μεγαλύτερη στην κυβέρνηση
και σε όλο το έθνος.
ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ
Υπήρχε μια λίστα με πιθανούς κομμουνιστές ή φιλικά κείμενους στον κομμουνισμό.
Κάποιοι άνθρωποι δεν τα κατάφεραν, όπως ο Πολ Ρόμπεσον.
Επιστρέψατε από τη Μόσχα ως καταδικασμένος κομμουνιστής;
Πώς ξέρετε ότι είμαι κομμουνιστής; Δεν το ξέρει κανείς.
Είστε;
-Απεχθάνομαι την ερώτηση. -Ορίστε;
Θα αναδιατυπώσετε, παρακαλώ; Ναι.
Ο Πολ Ρόμπεσον ήταν σημαντική
πολιτιστική φιγούρα τη δεκαετία του '30 για τους Αφροαμερικανούς.
Ήταν στην κορυφή της μαύρης ψυχαγωγίας…
Α. ΓΚΟΥΝΤΣΟΥΖΙΑΝ ΒΙΟΓΡΑΦΟΣ
της οποίας γίνονταν μέρος ο Πουατιέ κι ο Μπελαφόντε.
Θαύμαζαν πολύ τον Πολ Ρόμπεσον.
Τον υποπτευόταν η κυβέρνηση, επειδή στήριζε το προλεταριάτο.
"Μα είναι κομμουνιστές". Και;
Ο Ρόμπεσον έγινε ένα ενδιαφέρον διπλό πρότυπο
για τον Πουατιέ και τον Μπελαφόντε,
ως προς το για ποιο στρατόπεδο θα πολεμήσεις.
Ο ΤΡΟΥΜΑΝ ΑΦΑΙΡΕΙ ΤΟΝ ΤΖΙΜ ΚΡΟΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΛΑΡΙΟ
Ο Ρόμπεσον στοχοποιήθηκε και όχι μόνο αυτό,
αλλά, όταν ήταν να πάει στην Ευρώπη, η κυβέρνηση του πήρε το διαβατήριο.
Έχουμε δει ότι οι άνθρωποι θα παλέψουν για την ελευθερία τους,
κι αν δεν τους τη δώσουν, θα την πάρουν μόνοι τους.
Ο Σίντνεϊ είδε πόση ασέβεια δέχτηκε ο Πολ Ρόμπεσον
και πόσο κακοποιήθηκε.
Όταν βλέπεις κάτι τέτοιο…
ΣΠΑΪΚ ΛΙ
είναι σαν… Μπορεί να χαράξει την πορεία σου.
Ναι, δώσε λίγη βάση, Σαντίνι.
Δίνω.
Η ΖΟΥΓΚΛΑ ΤΟΥ ΜΑΥΡΟΠΙΝΑΚΑ
Μίλερ. Έλα εδώ. Θέλω να σου μιλήσω μια στιγμή.
Η Ζούγκλα του Μαυροπίνακα ήταν; Σου ζήτησαν όρκο αφοσίωσης.
-Πολλές φορές. -Γιατί;
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΣΤΑΝΤΣ ΤΕΡΚΕΛ
Κυρίως επειδή γνώριζα τον Ρόμπεσον
και ο θαυμασμός που έτρεφα δεν ήταν κάτι μυστικό.
Αυτό ήταν αρκετό για να θεωρηθώ ύποπτος.
Μη με ντρέπεσαι, Μίλερ.
Ξέρεις ότι είσαι λίγο πιο έξυπνος από τους υπόλοιπους εδώ.
-Εγώ; -Ναι.
Κάθε τάξη θέλει έναν ηγέτη.
Ο Πουατιέ εμφανίστηκε στο Counterattack,
μια συντηρητική έκδοση…
Ο ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ
που ερευνούσε τη σύνδεση με την Αριστερά
διαφόρων προσώπων της δημόσιας ζωής.
Κάποιος παρακολουθούσε τον Πουατιέ όλη τη δεκαετία του '50.
Τότε, αν ήθελες να δουλέψεις στον κινηματογράφο,
έπρεπε να τα έχεις καλά
με τις δυνάμεις εκείνες που έβαζαν ανθρώπους σε μαύρες λίστες.
Αρνήθηκες.
Πάμε, έξυπνε.
Περίμενε. Εμένα λέει.
Θα διακινδυνέψεις την καριέρα σου.
Ναι, σε κάποια πράγματα πρέπει να λες όχι.
Η ακεραιότητά μου ήταν πιο σημαντική από τα πολιτικά παιχνίδια.
Είναι γενναίο. Όταν παίζονταν όλα…
ΝΤΕΝΖΕΛ ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ
Μπορούσε να γίνει στόχος.
Μόνο να φανταστώ μπορώ πώς ήταν να λες τη γνώμη σου τότε.
Από τις διδαχές του πατέρα μου,
αυτή που άντεξε περισσότερο ήταν αυτή που έλεγε για την αξία του ανθρώπου.
Η πραγματική του αξία φαινόταν από το πώς φρόντιζε τα παιδιά του.
Η διδαχή αυτή με ακολούθησε σαν να ήταν χαραγμένη στο μυαλό μου.
Δεν ήξερα πού θα βρεθώ μετά,
αλλά ήξερα πως δεν έπρεπε να αποτύχω.
Τότε μου τηλεφώνησε ο Ρίτσαρντ Μπρουκς
για να κάνουμε το Ελευθερία ή Θάνατος στην Κένυα.
Από εκεί εκτοξεύτηκε η καριέρα μου.
Αν σκέφτηκα ότι αυτή η χώρα ξυπνάει
και αναγνωρίζει πως κάποιες αλλαγές είναι αναπόφευκτες;
ΧΩΡΟΣ ΑΝΑΜΟΝΗΣ ΛΕΥΚΩΝ
Όχι.
Μόλις μπει στο σχολείο ένα μαύρο παιδί,
κάθε αξιοπρεπής γονιός που σέβεται τον εαυτό του…
ΔΙΚΑΣΤΗΣ ΛΙΝΤΕΡ ΠΕΡΕΖ
πρέπει να πάρει το παιδί του από εκείνο το διαλυμένο σχολείο.
Ήμασταν ακόμα στην Αμερική του '50.
ΕΞΩΣΤΗΣ ΓΙΑ ΕΓΧΡΩΜΟΥΣ
Μια Αμερική όπου μια τέτοια καριέρα δεν μπορούσες καν να την ονειρευτείς.
Δεν είχε ξαναγίνει στην ιστορία του κινηματογράφου.
Ένας μαύρος πρωταγωνιστής.
ΟΤΑΝ ΣΠΑΣΑΜΕ ΤΙΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ
Άκουσες τι είπε, αράπη. Βούλωσ' το, λοιπόν.
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΣΤΑΝΛΕΪ ΚΡΕΪΜΕΡ
Αν με ξαναπείς αράπη, θα σε σκοτώσω.
Για έλα.
Πρόσεχε!
Πάντα πίστευα ότι υπήρχε μεγάλη σύνδεση
ανάμεσα στους Εβραίους και τους μαύρους.
Όταν είδα το Όταν Σπάσαμε τις Αλυσίδες, ο Τόνι Κέρτις, ο Εβραίος…
ΜΠΑΡΜΠΡΑ ΣΤΡΕΪΖΑΝΤ
και ο Σίντνεϊ Πουατιέ, που ήταν μαύρος…
Υπήρχε αυτή η χημεία των ανθρώπων που ήταν δεμένοι με αλυσίδες.
Εμείς το έχουμε αυτό στο DNA μας.
Όταν Σπάσαμε τις Αλυσίδες. Η πρώτη ταινία που είδα.
Με άγγιξε πάρα πολύ.
Μέχρι σήμερα τον θυμάμαι να λέει στον Τόνι Κέρτις…
ΧΑΛΙ ΜΠΕΡΙ
"Έχω μια βελόνα που με τρυπάει. Μη με λες 'αγοράκι'".
Ναι. Κι εγώ έχω μια βελόνα που με τρυπάει.
Άκου, Τζόκερ. Μη με λες 'αγοράκι'".
Ήταν η πρώτη φορά που έβλεπα
έναν μαύρο να διεκδικεί τη δύναμή του και να απαιτεί σεβασμό
από έναν λευκό, σε ταινία.
Εκείνη η στιγμή στην ταινία, όπου ο Σίντνεϊ παίρνει την απόφαση…
να θυσιάσει την πιθανή ελευθερία του…
Έλα!
Δεν φτάνω!
για να σώσει τον λευκό φίλο του…
είναι κάτι που μέχρι σήμερα δεν αρέσει στους μαύρους, ούτε και το πιστεύουν.
Είναι μια μαγική στιγμή,
πρόκειται στην ουσία για ένα μοτίβο που…
Το Όταν Σπάσαμε τις Αλυσίδες είναι από τα καλύτερα παραδείγματα
ενός μαύρου ήρωα που θυσιάζει τη δική του ευημερία ή διακινδυνεύει κάτι
ή ξεβολεύεται για να βοηθήσει έναν λευκό ήρωα σε μια δύσκολη στιγμή.
Αυτό ήταν ένα πολύ σημαντικό μοτίβο στα σενάρια του Χόλιγουντ για χρόνια.
Ήταν ένας τρόπος για εκείνους
να δείξουν την ανθρωπιά και την ενσυναίσθηση των μαύρων
ακόμα κι όταν παλεύουν στη ζωή.
Αλλά για τους μαύρους ήταν "Ναι, αυτοί είναι άχρηστοι".
Αναρωτήθηκα λιγάκι.
"Εγώ τι θα είχα κάνει;" Κατάλαβες;
Μάλλον κι εγώ θα είχα πηδήξει.
Το περάσαμε όλο αυτό μαζί αλυσοδεμένοι.
Δεν θα σε εγκαταλείψω μόνο σου.
Ήταν στην εκπομπή ο Τζέιμς Μπόλντουιν. Και είπε
"Το Όταν Σπάσαμε τις Αλυσίδες; Οι λευκοί το λατρεύουν,
αλλά στις κοινότητες των μαύρων
ούρλιαζαν 'Ανέβα πάλι στο τρένο, βλάκα!'"
Εσύ πώς αντιδράς;
Δεν αντιδρώ.
Η ταινία τότε ήταν επαναστατική.
-Όντως. -Έτσι;
Σήμερα θεωρείται επαναστατική.
Μια χαρά τα πάμε, Τζόκερ.
Ναι.
Το Όταν Σπάσαμε τις Αλυσίδες
έκανε τον Σίντνεϊ Πουατιέ αυτό που ξέρουμε,
έναν πολύ δυνατό ηθοποιό.
Μαζί με τον Τόνι Κέρτις, τα ονόματά τους μπήκαν πάνω από τον τίτλο,
κάτι που έδειχνε ότι γινόσουν πραγματικός πρωταγωνιστής.
Ο μπαμπάς μου και ο Τόνι Κέρτις ήταν υποψήφιοι για Όσκαρ.
Ήταν η πρώτη υποψηφιότητα μαύρου για Όσκαρ
μετά τη Χάτι ΜακΝτάνιελ.
Το γεγονός ότι ο μπαμπάς μου γύρισε με την επιγραφή πως ήταν υποψήφιος
ήταν σημαντικό για εκείνον.
Η προσοχή των ΜΜΕ, τα αφιερώματα, τα εξώφυλλα…
Ήταν στο εξώφυλλο του Ebony. Ήταν σαφέστατα σταρ.
Ήταν όμορφος από πολλές απόψεις.
Καταρχάς, τι χαμόγελο είναι αυτό;
Ίσως μόνο του Μπράντο. Έλα τώρα.
Μέρος της ομορφιάς του Σίντνεϊ
είναι ότι μοιάζει με ζωντανή μάσκα γιορούμπα.
Καταλαβαίνεις; Σαν μπρούτζινο του Μπενίν.
Είναι αγαλμάτινος.
Ήταν ένα πανέμορφο πλάσμα.
Ήθελα να παντρευτώ τον Σίντνεϊ Πουατιέ. Με καταλαβαίνεις;
Ήταν αυτό που είχα στο μυαλό μου ως "Ο Τέλειος Μαύρος".
Ο Σίντνεϊ είχε σιγουριά.
Καταλάβαινε τι θα πει εικόνα, ήξερε τη δύναμη της εικόνας.
Έχω δει ανθρώπους να κλαίνε.
Έχω δει γυναίκες να λιποθυμούν.
Έχω δεις τους άντρες τους να λιποθυμούν.
Έχω δει τους πάντες να λιώνουν από την παρουσία του.
Ήταν πολύ κομψός, αγαλμάτινος.
Έλεγες… Οι σταρ του σινεμά θα έλεγαν…
ΕΝΑ ΣΤΑΦΥΛΙ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ
Έκανα το Ένα Σταφύλι στον Ήλιο το 1959. Γνώρισα καλά τον Σίντνεϊ.
ΛΟΥΙΣ ΓΚΟΣΕΤ ΤΖΟΥΝΙΟΡ
Γνωριστήκαμε πολύ καλά.
Όλοι οι μαύροι έχουν διαβάσει το βιβλίο,
γιατί ήταν από αυτά που διαβάζαμε όταν μας άφηναν να διαβάσουμε μαύρα έργα.
Ο Σίντνεϊ μού είχε πάρει ένα παλτό μινκ ή κάτι τέτοιο.
Είπα "Δεν θέλω μινκ.
Θέλω μόνο να…"
Το επέστρεψα, πήρα τα χρήματα και τα επένδυσα στο Ένα Σταφύλι στον Ήλιο.
Ήμουν ο μεγαλύτερος επενδυτής
στην παράσταση που θα ανέβαζε στο Μπρόντγουεϊ.
Είχα ξαναπαίξει στο Μπρόντγουεϊ.
Δεν ήξερα αν θα ήταν καλό ή κακό.
Ένιωθα καλά.
Στο διάλειμμα της πρώτης πράξης, όταν έπεσε η αυλαία,
άκουγες απόλυτη ησυχία.
Νομίζαμε ότι ήταν αποτυχία.
Όταν φτάσαμε στο δεύτερο διάλειμμα,
το κοινό είχε απορροφηθεί τόσο πολύ, που μέχρι να τελειώσει η παράσταση
ήταν…
Μια φρέσκια πνοή, μια φωνή, ένα "Μπράβο!"
Ήταν εκπληκτικά.
Ήξερα ότι έπρεπε να γίνω ηθοποιός…
ΒΡΑΒΕΙΟ ΚΑΛΥΤΕΡΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
όταν έπεσε η αυλαία στην πρεμιέρα.
Μετά από τόσες αμφιβολίες που είχαν μαζευτεί
από την τυχαία συνάντησή μου
με τον κύριο στη Θεατρική Ομάδα Αμέρικαν Νίγκρο,
τότε που με πέταξε έξω με τις κλοτσιές,
εκείνη το βράδυ ήξερα πια
ότι είχα συναντήσει κι επίσημα τον πραγματικό μου προορισμό στη ζωή.
Ήμουν ηθοποιός.
ΕΝΑ ΣΤΑΦΥΛΙ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ
Έχω κάποια σχέδια.
Έχω κάποια σχέδια που θα αλλάξουν την πόλη.
Με καταλαβαίνεις;
Η ταινία της επόμενης χρονιάς
απευθύνθηκε σε μεγαλύτερο κοινό.
Πρόκειται για την πιο φορτισμένη ερμηνεία του.
Δεν είναι τυχαίο που τον ρόλο έγραψε μια Αφροαμερικανίδα
στην αρχή του Κινήματος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,
σε αντίθεση με άλλους ρόλους,
που τους είχαν γράψει λευκοί, φιλελεύθεροι σεναριογράφοι.
Η Λορέιν Χάνσμπερι αξιοποίησε την αυθεντικότητα της μαύρης εμπειρίας,
κάτι που δεν είχαν καταφέρει οι άλλοι.
-Ξέρω ότι είσαι απασχολημένος. -Ουόλτερ, σε παρακαλώ.
Κανείς δεν είναι πιο απασχολημένος από τα μαύρα κολεγιόπαιδα…
ΛΟΥΙΣ ΓΚΟΣΕΤ ΤΖΟΥΝΙΟΡ
με τις αδελφότητες και τα λευκά παπούτσια.
Ουόλι.
Σας βλέπω όλη την ώρα με τα βιβλία παραμάσχαλα,
να πηγαίνετε στα μαθήματα.
Τι μαθαίνετε εκεί; Με τι σας γεμίζουν το κεφάλι;
Αυτό το ταβάνι στις δυνατότητες που είχαν οι μαύροι
και ειδικά εκείνοι οι επιθετικοί νεαροί μαύροι τότε…
Βρίσκεται εκεί. Κι εσύ… Το ενσαρκώνει όλο αυτό.
Δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον Σίντνεϊ στο Ένα Σταφύλι στον Ήλιο
και τους νεαρούς στα Παιδιά της Γειτονιάς.
Φίλε, είσαι γεμάτος πικρία.
Κι εσύ; Δεν νιώθεις πικρία;
Δεν βλέπεις να λάμπουν αστέρια τα οποία δεν μπορείς να πιάσεις;
Μιλάω…
Με πικρία;
Είμαι ένα ηφαίστειο. Είμαι γίγαντας και με περιβάλλουν μυρμήγκια.
Μυρμήγκια που δεν ξέρουν καν για τι μιλάω.
Είναι τέχνη η δημιουργία μιας στιγμής, το να ξέρεις τι θα κάνεις,
πού είναι η κάμερα, το να μαθαίνεις αυτές τις κινήσεις.
Τα είχε καταλάβει όλα.
Ήταν πολύ δύσκολο να μην τον αντιγράψεις.
ΑΓΑΠΗΘΗΚΑΜΕ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΜΑΡΤΙΝ ΡΙΤ
Την πρώτη φορά που τον είδα,
ήμουν πολύ μικρός,
γιατί είχε σχέση με τη θεία μου την Νταϊάν.
Θα ήμουν γύρω στα πέντε.
Έμαθα γι' αυτήν τη σχέση…
ΛΕΝΙ ΚΡΑΒΙΤΣ
όταν διάβασα το βιβλίο του Σίντνεϊ, πολύ μεγαλύτερος πια,
γιατί η θεία μου δεν το συζητούσε τότε.
Καθώς μεγάλωνα, γίνονταν κάποιες συζητήσεις
που επιτρέπονταν πια.
Εξεπλάγην γιατί δεν ήξερα ότι ήταν έτσι.
Υπήρχαν πολλά συναισθήματα.
-Είσαι όμορφος. -Ναι;
Ναι.
Με κάνεις να νιώθω όμορφη.
Δεν νιώθω μέτρια μαζί σου.
Νιώθω πολύ, πολύ ξεχωριστή.
Είναι πολύ σέξι ταινία.
Το ασπρόμαυρο είναι υπέροχο.
Το Παρίσι είναι υπέροχο.
Είσαι στις σπηλιές, σ' αυτές τις σπηλιές τζαζ.
Έχεις τον Πολ Νιούμαν.
Και τη θεία μου την Νταϊάν,
που είναι η πιο εντυπωσιακή γυναίκα που θα δεις στην ταινία.
Με την Νταϊάν Κάρολ είναι από τα πιο όμορφα ζευγάρια
στην ιστορία του σινεμά.
Φορούν καμπαρντίνες
και περπατούν τη νύχτα στο Παρίσι.
Συζητούν για το Κίνημα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και για την αγάπη.
Μείνε για λίγο στο Παρίσι και χαλάρωσε.
Κάτσε να φας κάπου χωρίς να φοβάσαι μη φας ξύλο.
Μια μέρα θα κοιτάξεις τον ωκεανό
και θα πεις "Τι να τον κάνω;"
Καθώς ο Πουατιέ γίνεται σύμβολο για όλη τη χώρα,
περνά παράλληλα μια προσωπική κρίση.
Από τη μία,
νιώθει μια βαθιά σύνδεση κι αγάπη για την Νταϊάν Κάρολ,
η οποία του λείπει από τον γάμο του.
Από την άλλη, είναι πατέρας.
Έχει και τις διδαχές του πατέρα του.
Η αξία σου φαίνεται στο πώς φροντίζεις την οικογένειά σου.
Θα εγκαταλείψει αυτές τις αξίες για να κάνει παράνομο δεσμό;
Δεν μπορώ να σ' αφήσω να φύγεις.
Τότε, έλα μαζί μου.
Τελειώνοντας τα γυρίσματα, ήταν κι δύο ακόμα αβέβαιοι.
Δεν ήξεραν τα επόμενα βήματά τους.
Δεν ήξεραν αν θα έμεναν μαζί.
Δεν ήξεραν τι να κάνουν με την οικογενειακή τους κατάσταση.
Ήταν απασχολημένος. Είπε ότι έπρεπε να φύγει.
Δεν μπορούσε να μείνει στο σπίτι,
ήθελε να βρει ένα διαμέρισμα για να μπορεί να γράφει.
Θα έγραφε στο εξής.
Και, φυσικά, αποδείχτηκε
ότι ήταν κάτι άλλο
και όχι αυτό που έλεγε.
Κίνημα Ελευθερία Τώρα, ακούστε.
ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΡΑ!
Ζητούμε από όλους σας να πάτε στην Ουάσινγκτον.
Με αεροπλάνο, με αυτοκίνητο, με λεωφορείο.
Με όποιον τρόπο μπορείτε.
ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ
Οι μαύροι θέλουν να έχουν ό,τι κι οι λευκοί.
Όλα τα δικαιώματά τους.
Ελευθερία!
ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ 1963
Σκοπός της πορείας είναι να στηρίξει
το Νομοσχέδιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του προέδρου Κένεντι.
Ήμασταν ένα κίνημα των μαύρων του Νότου μέχρι τον Αύγουστο του 1963.
ΝΑ ΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΝΑ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ ΜΑΖΙ
Δεν ήταν μόνο ο δρ Κινγκ που συνέδεε τα όνειρα
του Αφροαμερικανών του Νότου,
αλλά ήταν και η παρουσία των σταρ του Χόλιγουντ.
Ο Χάρι κι ο Σίντνεϊ το μετέτρεψαν σε παγκόσμιο γεγονός.
Πριν καν πει λέξη ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.
Ο δρ Κινγκ δεν ήξερε τον Μάρλον Μπράντο.
Δεν ήξερε τον Πολ Νιούμαν.
Σταρ του Χόλιγουντ περπάτησαν πλάι στα κινήματα του δρα Κινγκ.
Ήταν ο Σίντνεϊ κι ο Χάρι. Αυτή είναι η σύνδεση.
Παρατήρησα το εξής σήμερα. Όλη μέρα, σε όλες τις ομιλίες, σε όλα τα πλακάτ
είδα τη λέξη ή άκουσα τη λέξη "τώρα", επανειλημμένα.
-Επίμονα. -Τώρα!
Αυτή η αναγκαιότητα που ήταν έκδηλη σήμερα βράζει μέσα μου όλα αυτά τα χρόνια.
Τουλάχιστον από τότε που ενηλικιώθηκα.
Ενδιαφέρθηκα για αυτόν τον αγώνα από την ανάγκη μου για επιβίωση.
Νομίζω πως το ενδιαφέρον μου ξεκίνησε πολλά χρόνια πριν,
μα ποτέ με τέτοια ένταση σαν αυτή που υπάρχει σήμερα.
Κύριε, νομίζω ότι είναι ώρα…
Όσον αφορά τον ακτιβισμό του Σίντνεϊ, όχι μόνο εντυπωσιάστηκα, μα με ενέπνευσε…
ΡΟΜΠΕΡΤ ΡΕΝΤΦΟΡΝΤ
γιατί σκέφτηκα "Μπορώ κι εγώ. Με τον τρόπο μου.
Πρέπει να βρω τον τρόπο μου, αλλά μπορώ να το κάνω.
Έχω φωνή. Θα τη χρησιμοποιήσω".
Όλες οι πιθανότητες ήταν εναντίον του.
Ήξερε ότι θα τον κατηγορήσουν λέγοντας "Ποιος είσαι εσύ που μιλάς;"
Δεν ήταν δίκαιο.
Είχε φωνή. Είχε κάθε δικαίωμα να τη χρησιμοποιήσει.
Την είχε κερδίσει αυτήν τη φωνή.
Επειδή είσαι ηθοποιός, δεν σημαίνει πως δεν θα μιλήσεις.
Μέσα από τα μάτια του μέσου Αμερικανού, δυστυχώς,
τους ήταν αδύνατον να με δουν.
Μερικές φορές θύμωνα,
γιατί δεν θα μπορούσα να αλλάξω
τον τρόπο με τον οποίο μεταχειρίζονταν τους μαύρους.
Το Χόλιγουντ δεν ήταν έτοιμο τότε
για περισσότερους από έναν μαύρο σταρ.
Υπήρχε ένας μαύρος σταρ. Τώρα εμφανίζονταν κι άλλοι.
ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΠΑΡΤΙ
Στο μεγαλύτερο κομμάτι του ήταν πολύ συντηρητικός χώρος
κι έπρεπε να έρθει με το ζόρι στο παρόν.
Τους πήρε αρκετό καιρό.
Κανείς δεν ετοίμαζε, απαραίτητα,
τον επόμενο Σίντνεϊ Πουατιέ.
Ο Σίντνεϊ είναι σαν… Είναι σαν σύμπλοκο.
Το σύμπλοκο Σίντνεϊ Πουατιέ. Σαν ένα μάτριξ.
Έτσι όπως λειτουργεί ο ρατσισμός,
είναι κάτι σαν τον Χαϊλάντερ.
Έχουμε τον Σίντνεϊ.
Τους άλλους μαύρους τι τους θέλουμε;
Ήταν ένας στρατιώτης της φυλής που ηγήθηκε της μάχης για τους άλλους,
αλλά είχε καταλάβει πλήρως ότι δεν τον ορίζει το χρώμα του.
Δεν το έλεγε ως αντίσταση ή ως εξήγηση.
Ήταν απλώς δεδομένο.
Υπάρχουν πολλά σχετικά μ' εμάς, γύρω μας,
που υπήρξαν καθοριστικά σε κάποιες από τις αλλαγές που έκανα,
σε κάποιες από τις επιλογές μου.
Κάποιες από τις επιλογές δεν ήταν
να κοιτάω τη λίστα των στόχων ζωής και να λέω
"Αυτό πρέπει να το κάνω. Αυτό σκοπεύω να το κάνω".
Όχι. Ζεις σύμφωνα
με τις αξίες που σε κινητοποιούν.
ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΡΑΛΦ ΝΕΛΣΟΝ
Ήταν μια παραγωγή με λίγα χρήματα,
μια ταπεινή ιστορία ενός μαύρου εργάτη
που φτάνει στα νοτιοδυτικά της Αμερικής, σε ένα μοναστήρι,
και βοηθάει να χτίσουν μια εκκλησία.
Ο Θεός είναι καλός. Μου έστειλε έναν δυνατό άντρα.
Εμένα δεν μου είπε ότι θα με στείλει κάπου.
Περαστικός ήμουν.
Το '63 ήμουν έξι ετών.
Έλεγα "Σίντνεϊ, φύγε. Γιατί μπλέκεις μ' αυτές εκεί;
Μπες στο αμάξι σου". Και ήμουν…
Αυτό σκεφτόμουν στα έξι μου χρόνια.
Είπε "Δεν μπορούν να με πληρώσουν αρκετά. Δεν μου προσφέρουν τίποτα".
Είπα "Σίντνεϊ, ξέρεις τι να κάνεις;
Κάνε την ταινία όχι για έναν μισθό,
αλλά κάν' την ως παραγωγός".
Είπε "Δεν το είχα σκεφτεί ποτέ." Είπα "Σκέψου το τώρα".
Ο ρόλος προτάθηκε αρχικά στον Μπελαφόντε. Τον απέρριψε.
"Αυτός ο ήρωας δεν συνδέεται με τον κανονικό κόσμο".
Φρικτή ταινία. Φρικτή. Το χειρότερο σενάριο που διάβασα ποτέ.
Την απέρριψα πολύ επεισοδιακά.
Και πήρε τον ρόλο ο Σίντνεϊ Πουατιέ.
Ήταν εξαιρετικός στην ταινία.
Ο Χάρι τραγουδούσε κιόλας. Είχε κι άλλη καριέρα.
Τα πήγαινε μια χαρά.
Είχε την πολυτέλεια να απορρίπτει.
Μπορείς να απορρίπτεις όταν έχεις πληρώσει το σπίτι σου.
Χωρίς να θέλω να προσβάλω τον Χάρι, τα πήγαινε μια χαρά με τα τραγούδια του.
Εντάξει;
Όταν κάναμε το Αλό! Ντόλλυ! ήμουν στο Μπρόντγουεϊ με την Περλ Μπέιλι.
ΠΕΡΛ ΜΠΕΪΛΙ
Κι όποτε ερχόταν κάποιος γνωστός στην παράσταση,
τον καλούσε στη σκηνή.
Κι έκαναν…
Σήκωσε, λοιπόν, και τον Σίντνεϊ όταν ήρθε.
Και είπε "Έλα, Σίντνεϊ. Ας το κάνουμε".
Εκείνος είπε "Δεν ξέρω να τραγουδάω!"
Εντάξει. Εδώ είμαστε.
Εκείνη είπε "Μα τι λες;
σε είδα στο Κάτω από το Βλέμμα του Θεού".
"Άλλος ήταν!"
Λοιπόν, ελάτε.
Αυτή η φτηνή ταινία συγκέντρωσε κοινό σιγά σιγά.
Αντηχούσε σε μια συγκεκριμένη διάθεση.
Και πιο συγκεκριμένα, εκτιμούσαν τον ήρωα του Πουατιέ, τον Χόμερ Σμιθ,
και την ερμηνεία του.
Αυτό το πολύ γλυκό, αξιαγάπητο ύφος που φέρνει στην ταινία.
Πιάνει τη σωστή διάθεση.
Νομίζω ότι ο ρόλος
ήταν αγαπητός, θαυμάσιος, αισιόδοξος.
Αντικατόπτριζε το καλό που υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους.
ΒΡΑΒΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ 1964
Η μεγάλη βραδιά του Χόλιγουντ. Για 36η φορά, η πρωτεύουσα της ψυχαγωγίας
επιβραβεύει τους κορυφαίους καλλιτέχνες της χρονιάς
απονέμοντας τα περιζήτητα Όσκαρ.
Ήμουν ένα δεκάχρονο παιδί στο Μιλγουόκι.
Παρακολουθούσα τα Βραβεία της Ακαδημίας
κι έβλεπα κόσμο να έρχεται με λιμουζίνες κι όλα αυτά.
Κι όποτε εμφανιζόταν ένας μαύρος στην τηλεόραση,
έπαιρνα τηλέφωνο και φώναζα
"Έγχρωμος!
Έγχρωμος. Βάλε αμέσως".
Και τελικά έχασα όλη τη βραδιά.
Οι υποψήφιοι για το Όσκαρ Καλύτερου Ηθοποιού
είναι ο Άλμπερτ Φίνεϊ για το Τομ Τζόουνς,
ο Ρίτσαρντ Χάρις για το Η Τιμή ενός Ανθρώπου,
ο Ρεξ Χάρισον για το Κλεοπάτρα,
ο Πολ Νιούμαν για το Άγριος σαν Θύελλα,
κι ο Σίντνεϊ Πουατιέ για το Κάτω από το Βλέμμα του Θεού.
Και νικητής είναι ο Σίντνεϊ Πουατιέ.
Όταν είπαν το όνομά μου, πετάχτηκα και φώναξα
"Κέρδισα!"
Δεν κρατήθηκα.
Εκφραζόμουν εγώ,
αλλά μαζί μου εκφράζονταν
και πάρα πολλοί άλλοι άνθρωποι.
Το φαντάζεσαι;
Ήταν πριν τον Νόμο περί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Φαντάζεσαι το σοκ στην αίθουσα;
Φαντάζεσαι την απόλυτη χαρά, τη μαγεία
και κάτι θεϊκό που συνέβη εκείνη τη στιγμή,
που ξεπέρασε οτιδήποτε άλλο συνέβαινε στον πολιτισμό.
Ο κύριος Πουατιέ είναι ο πρώτος μαύρος άντρας που κερδίζει
και η ανακοίνωση έγινε δεκτή με χαρά από το κοινό.
Ήταν ένα σημείο καμπής.
Πραγματικό σημείο καμπής
σε ένα Χόλιγουντ που είχε επιλέξει
να μας παρουσιάζει, εμάς τους μαύρους,
εντελώς διαφορετικά απ' ό,τι ήμασταν.
Επειδή είναι ένα μακρύ ταξίδι ως αυτήν τη στιγμή,
νιώθω ότι το οφείλω
σε αμέτρητους ανθρώπους.
Ήταν για μένα η μεγάλη μαύρη ελπίδα.
Εκείνη τη στιγμή έγινε για μένα η μεγάλη μαύρη ελπίδα.
Θυμάμαι καθαρά ότι ένιωθα
"Αν αυτό μπορεί να συμβεί σε έναν έγχρωμο, τι θα μπορούσε να συμβεί σ' εμένα;"
Μπορώ μόνο να πω ένα ξεχωριστό ευχαριστώ.
Τα κατάφερε για πολλούς, όχι μόνο για όσους ακολουθήσαμε,
μα και για τους γονείς, τους προγόνους, φτάνοντας μέχρι την εποχή της δουλείας.
Φαντάσου πώς ένιωσαν όταν "τα κατάφερε".
ΝΑΣΑΟΥ, ΜΠΑΧΑΜΕΣ 1964
Για να γίνεις ο πρώτος μαύρος, ο πρώτος άντρας από τις Μπαχάμες,
που κερδίζει Όσκαρ Καλύτερου Ηθοποιού
σε μια εποχή όπου αυτό φάνταζε αδύνατον,
θα 'πρεπε να είσαι εκατό φορές καλύτερος από τους άλλους.
Ήταν εκπληκτικά τότε,
όχι μόνο επειδή ήμουν τόσο καλός και τόσο αγνός.
Δεν ήμουν τόσο καλός και τόσο αγνός.
Μα υπήρχε κάτι μέσα μου που έφερνα στο προσκήνιο,
που το είχε η μητέρα μου.
Αυτό που έκανε ως μάνα για την επιβίωσή μου.
Δεν περίμεναν να ζήσω, όχι.
Δεν περίμεναν να ζήσω όταν γεννήθηκα.
Γεννήθηκα δύο μήνες πρόωρος.
Ο πατέρας μου έφυγε από το σπίτι το επόμενο πρωί,
όταν όλοι ήταν σίγουροι, όλοι όσοι βρίσκονταν εκεί,
και η μαμή, ότι δεν θα ζούσα.
Γύρισε στο σπίτι με ένα κουτί παπουτσιών.
Και…
ήταν έτοιμοι να με θάψουν.
Λοιπόν, η μαμά δεν συμφώνησε.
Εκείνη είπε "Όχι, μην το κάνεις".
Κι έφυγε από το σπίτι.
Πήγε όπου πίστευε ότι θα έβρισκε στήριξη.
Πέρασε από το σπίτι μιας μάντισσας.
ΜΑΝΤΑΜ ΜΠΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΛΟΤΥΧΙΑΣ
Η μητέρα μου είπε "Έχω ένα νεογέννητο. Είναι πολύ πρόωρο
και θέλω να μου πείτε για τον γιο μου".
Η μάντισσα έκλεισε τα μάτια και το πρόσωπό της άρχισε να συσπάται.
Τα μάτια της κουνιούνταν πίσω από τα βλέφαρα.
Και ξαφνικά τα μάτια της άνοιξαν
και είπε "Μην ανησυχείς για τον γιο σου.
Θα επιζήσει.
Θα ταξιδέψει σε κάθε γωνιά της γης.
Θα γίνει πλούσιος και διάσημος".
Θα έκανα το όνομά της γνωστό σε όλο τον κόσμο.
Και όλα όσα είπε…
τα έχω ζήσει.
Το NBC News παρουσιάζει τους Τσέινι, Γκούντμαν, Σουέρνερ.
Μια ειδική εκπομπή για τους τρεις εργάτες των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
που ακόμα αγνοούνται στο Μισισίπι.
Ο Τζέιμς Τσέινι, ο Άντριου Γκούντμαν κι ο Μάικλ Σουέρνερ
πήγαν στο Μισισίπι για να εγγράψουν μαύρους ψηφοφόρους.
Μόλις είχα μπει στο κίνημα τότε.
ΑΙΔ. ΟΥΙΛΙ ΜΠΛΟΥ ΑΚΤΙΒΙΣΤΗΣ
Είχα μόλις κατέβει από ένα φορτηγάκι.
Τους ήξερα όλους εκτός από τον Γκούντμαν.
Ήταν δάσκαλοι.
Δίδασκαν τον κόσμο τι είναι η ψήφος,
πώς δημιουργήθηκε, γιατί εμείς δεν ξέραμε.
Απ' ό,τι βλέπω, δίδασκαν το Αμερικανικό Όνειρο.
Ψήφισε, κι η επιλογή θα είναι δική σου.
Μην ψηφίζεις, και θα είναι δική τους.
Θυμήσου να ψηφίσεις, κι η επιλογή θα είναι δική σου.
Κάποτε σας συνέβη κάτι τρομακτικό όταν ήσασταν στον Νότο.
Έχω ακούσει σκόρπιες λεπτομέρειες, αλλά…
Δεν σας έχω ακούσει ποτέ να λέτε τι έγινε.
Με τον Σίντνεϊ είμαστε φίλοι 26 χρόνια.
Δεν νομίζω ότι έχουμε ζήσει άλλη εμπειρία
που να μας έδεσε όσο εκείνη η στιγμή.
Ο καλός μου φίλος, ο Χάρι Μπελαφόντε, μου είπε
"Θέλω να έρθεις μαζί μου στο Μισισίπι.
Πρέπει να πάμε κάποια χρήματα στο Κίνημα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων".
Η ομάδα σε εκείνη την περιοχή
δεν είχε καθόλου κεφάλαια και χρειαζόταν ενίσχυση.
Θα φερθούμε στους πάντες με σεβασμό εδώ στο Μισισίπι…
ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΡΟΣ ΜΠΑΡΝΕΤ
σε όποιον κι αν έρθει, εφόσον δεν παραβιάσει τους νόμους.
Δεχόμασταν τηλεφωνήματα και απειλές μέρα νύχτα.
Ήθελαν να δολοφονήσουν τον Μπελαφόντε και τον Πουατιέ.
Έλεγαν επί λέξει
"Θα σκοτώσουμε τους αράπηδες που θα έρθουν στο Γκρίνγουντ".
Είχα υποθέσει ότι,
με τη σχέση που είχα με τον Μπόμπι Κένεντι,
με ένα τηλεφώνημα στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και λέγοντας
ότι θα έφτανα εκεί και πού θα πήγαινα…
Ότι θα είχαμε ομοσπονδιακή προστασία.
Όταν φτάσαμε εκεί…
Δεν υπήρχε καμία ένδειξη αστυνομίας ή προστασίας.
Μπήκαμε στο αμάξι… Μας περίμεναν δύο αμάξια,
με το ένα θα πηγαίναμε και το δεύτερο ήταν εφεδρικό.
Κανείς δεν ήθελε να το οδηγήσει.
Είπα ότι θα οδηγούσα εγώ.
Μετά τις χειραψίες, τις χαιρετούρες και τις συστάσεις,
έβαλαν τις βαλίτσες στο αμάξι μου.
Ο Πουατιέ κι ο Μπελαφόντε
ήταν στο προπορευόμενο όχημα.
Καθώς μπαίναμε στο αμάξι, κάποιος είπε "Να τοι".
Άναψαν οι προβολείς. Είδαμε ότι ήταν η Κου Κλουξ Κλαν.
Φύγαμε γρήγορα.
Καθώς προσπαθούσαν να μας πιάσουν,
το τρίτο αμάξι εμπόδιζε κάθε προσπάθεια προσπέρασης.
Με τράκαραν από πίσω.
Η πρώτη μου σκέψη ήταν "Μην τους αφήσεις να περάσουν".
Χτυπούσαν διαρκώς το αμάξι πίσω μας
για να το βγάλουν από τον δρόμο και να μας φτάσουν.
Ό,τι κι αν γίνει, μην προσπεράσουν.
Αν σε πυροβολήσουν από πίσω, τι να κάνουμε, θα πεθάνεις.
Συνεχίσαμε αυτήν τη μονομαχία για μερικά χιλιόμετρα.
Δεν μπορούσαν να με περάσουν κι έφυγαν.
Ένα σωρό φοιτητές μπήκαν σε ό,τι όχημα υπήρχε,
εμφανίστηκαν στην εθνική
και μας πήγαν με τα χρήματα στο Γκρίνγουντ.
Φτάσαμε με ασφάλεια.
Ήταν σαν ιστορία από τη Βίβλο.
Κόσμος σκαρφάλωνε στα δέντρα.
Σε όλο το τετράγωνο κόσμος στριμωχνόταν παντού.
Και συγκινήθηκα.
Ο κόσμος στα δέντρα και στις εξέδρες…
Ήταν μαγικό.
Όταν είδαν τον Πουατιέ,
άρχισαν να τραγουδούν το τραγούδι από το Κάτω από το Βλέμμα του Θεού,
το "Αμήν".
Ήταν πολύ ξεχωριστή στιγμή.
Και κάθε χρόνο, γύρω στον Μάρτιο-Απρίλιο…
1967 ΔΡ ΜΑΡΤΙΝ ΛΟΥΘΕΡ ΚΙΝΓΚ
οι εφημερίδες αρχίζουν να γράφουν για το ζεστό καλοκαίρι που έρχεται.
Οι λεηλασίες, οι φόνοι κι οι εμπρησμοί δεν έχουν σχέση με Ανθρώπινα Δικαιώματα.
ΝΤΙΤΡΟΪΤ
ΒΟΣΤΟΝΗ
ΝΙΟΥΑΡΚ
Βαρεθήκαμε. Κουραστήκαμε.
Δεν θα δεχτούμε να μας σπρώχνει κανείς λευκός. Πουθενά.
ΤΣΑΡΛΣ ΕΒΕΡΣ
Το εννοούμε.
Θυμάμαι πολύ καθαρά ότι ήμουν περίπου δέκα ετών,
το 1967, και ήταν το καλοκαίρι του Σίντνεϊ.
Η μητέρα μου με πήγε να δω το Στον Κύριό μας με Αγάπη,
την Ιστορία ενός Εγκλήματος και το Μάντεψε Ποιος θα 'ρθει το Βράδυ.
Είχαμε μαύρους σταρ σε ταινίες,
αλλά ο Σίντνεϊ είναι πιθανότατα ο πρώτος…
Ο πρώτος πραγματικός σταρ.
Ελάτε στο σινεμά να δείτε ταινίες του Σίντνεϊ Πουατιέ.
Αυτό δεν είχε ξαναγίνει.
Κι έρχονταν λευκοί για να δουν ταινίες του Σίντνεϊ Πουατιέ,
ειδικά στην εποχή του Κινήματος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Εκείνος έγινε το πρότυπο.
Ο πιο επιτυχημένος ηθοποιός, μαύρος, του box office το '67 και '68.
Όλη η χώρα γυρίζει γύρω του.
ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ
Σήκω, νεαρέ.
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΝΟΡΜΑΝ ΤΖΟΥΙΣΟΝ
Τώρα!
Είχα εντυπωσιαστεί
από την ακλόνητη αξιοπρέπεια αυτού του ανθρώπου.
Η ταινία παίζει με τις προσδοκίες σου.
Δεν θα το ανεχόταν εντέλει.
Αλλά αναρωτιέσαι για πόση ώρα θα το ανέχεται
μέχρι να εκραγεί.
Είσαι πολύ σίγουρος για τον εαυτό σου, Βέρτζιλ.
"Βέρτζιλ". Αστείο όνομα για νέγρο
από τη Φιλαδέλφεια. Πώς σε λένε εκεί;
Με λένε κύριο Τιμπς.
"Με λένε κύριο Τιμπς".
Μου άρεσε πολύ, μιλούσα στην οθόνη.
Το κοινό ήταν κυρίως μαύροι.
Ξεσπούσαν σε χειροκροτήματα και ήταν πολύ ζωηροί.
Η περίφημη σκηνή στο θερμοκήπιο,
όπου ο λευκός ιδιοκτήτης της φυτείας τον χαστουκίζει κι ο Σίντνεϊ ανταποδίδει…
Στο σινεμά το 1967 ο αντίκτυπος ήταν πολύ βαθύς.
Ήταν ο κύριος Κόλμπερτ στο θερμοκήπιο
χθες βράδυ γύρω στα μεσάνυχτα;
Δεν άκουγες κιχ.
Ήταν η πιο ηχηρή σιωπή που έχω ζήσει στο σινεμά.
Ακούστηκαν μερικά… Μετά όλοι κοιτιούνταν.
Οι μαύροι τρελάθηκαν, δεν το είχαν ξαναδεί αυτό.
Αυτό δεν είχε ξανασυμβεί στην οθόνη.
Ήταν το κάτι άλλο, σου λέω.
Τι θα κάνεις;
Δεν ξέρω.
Ξέρεις τι κάναμε όλοι;
"Ναι!"
Στο αρχικό σενάριο τον κοιτούσα απαξιωτικά
και, τυλιγμένος με τα ιδανικά μου, έφευγα.
Αυτό ίσως να είχε συμβεί αν έπαιζε άλλος τον ρόλο.
Δεν θα συνέβαινε μ' εμένα.
Θυμόμουν πολύ ζωντανά τη νύχτα στο Μαϊάμι,
με το όπλο κολλημένο στο κεφάλι μου.
Είπα στον σκηνοθέτη ότι έπρεπε να αλλάξει το σενάριο.
Μόνο ο Σίντνεϊ μπορούσε να το κάνει.
Ήταν σταρ. Με βεβαιότητα.
Δηλαδή, δεν υπήρχε αμφιβολία πια.
Προχωρούσε στη ζωή ασταμάτητος.
"Κάντε στην άκρη!"
Και πράγματι έγινε
η εμβληματική σκηνή της ταινίας.
Αλλά επίσης μιλούσε και για την εποχή μας.
Για την εποχή στην Αμερική όπου, στις ταινίες τουλάχιστον,
μπορούσαμε να δούμε ορισμένες αλήθειες.
Όπως λένε όλοι,
το χαστούκι ακούστηκε σε όλο τον κόσμο. Πρωτάκουστο.
Τον εκτόξευσε στην κορυφή.
Υπάρχει, λοιπόν, μια παράξενη συμφωνία
ανάμεσα στον Σίντνεϊ τότε
και σε αυτό που συνέβαινε στην πρώτη γραμμή.
ΣΤΟΝ ΚΥΡΙΟ ΜΑΣ ΜΕ ΑΓΑΠΗ
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΤΖΕΪΜΣ ΚΛΑΒΕΛ
Βλέποντας αυτόν τον μαύρο
να είναι δάσκαλος και μέντορας για εκείνα τα παιδιά…
Κατά κανόνα ήταν πάντα λευκός ο ήρωας.
Οι μαύροι είτε διασώζονταν είτε προκαλούσαν μπελάδες.
Αυτό ανέτρεψε το αφήγημα.
Καθίστε.
Αυτή η ταινία ήταν η αγαπημένη μου,
γιατί έβλεπα τον μπαμπά
να αντιδρά όπως αντιδρούσε μ' εμάς.
Δεν δίδασκε μόνο τα παιδιά του, δίδασκε τους πάντες.
Τον έβλεπα.
Όλοι έβλεπαν τον ηθοποιό.
Εγώ έβλεπα τον πατέρα.
Θα εφαρμόσουμε όλοι κάποιους κανόνες ευγένειας στην τάξη.
Θα με λέτε "κύριο" ή "κύριο Θάκερι".
Τις νεαρές κυρίες θα τις λέμε "δεσποινίς"
και τα αγόρια με το επίθετό τους.
Πάντα λέω ότι έχω αγγέλους προστάτες…
ΛΟΥΛΟΥ
επειδή είμαι πολύ τυχερή.
Ήμουν καλλιτέχνης. Ήμουν μουσικός.
Ήμουν τραγουδίστρια. Δεν είχα παίξει ποτέ.
Ναι.
Είχα πολύ έξυπνη μάνατζερ.
Όταν μου πρότειναν την ταινία,
είπε "Θα τραγουδήσει και το τραγούδι των τίτλων".
Εννοώ…
Το να συνδέομαι με αυτό το μήνυμα…
Ήταν ένα πολύ ισχυρό μήνυμα.
Είχε να κάνει με την αγάπη.
Με το Black Lives Matter.
Ήταν το ίδιο σημαντικός με όλα τα λευκά παιδιά στο σχολείο.
Ήταν, μάλιστα, πιο σημαντικός για τη ζωή του σχολείου
από οποιονδήποτε άλλο θα συναντούσαν σε όλη τους τη ζωή.
Είχα κάνει πολλούς επιτυχημένους δίσκους
κι έκανα κι άλλους μετά.
Αλλά αυτό στέκεται μόνο του,
γιατί δεν ήταν απλώς ένα τραγούδι.
Είχε να κάνει με τον Σίντνεϊ Πουατιέ και το μήνυμα που περνούσε η ταινία.
Λόγο!
Εκείνες οι ταινίες δεν έγιναν για τους μαύρους.
Έγιναν ενώ εκείνος είχε πλήρη επίγνωση της ιστορίας που έλεγε,
είχε επίγνωση όσων γίνονταν με το κίνημα,
με τον δρα Κινγκ ειδικά.
Είναι τρόπον τινά ο προάγγελος στα ΜΜΕ,
απέδειξε ότι και οι μαύροι ήταν άνθρωποι.
Όποτε προσωποποιείς την ιδέα του να είσαι μαύρος,
την προσωποποιείς και την κάνεις προσιτή
σε έναν κόσμο που δεν πίστευε ότι είμαστε και εντελώς άνθρωποι,
βοηθάς τον γενικό σκοπό.
ΜΑΝΤΕΨΕ ΠΟΙΟΣ ΘΑ 'ΡΘΕΙ ΤΟ ΒΡΑΔΥ
Αυτό είναι το νόημα,
να δουν οι άλλοι ότι είμαστε άνθρωποι.
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΣΤΑΝΛΕΪ ΚΡΕΪΜΕΡ
Τζον Γουέιντ Πρέντις.
Δεν είναι υπέροχο όνομα;
Τζον Γουέιντ…
Θα γίνω Τζοάνα Πρέντις.
Από δω ο Τζον.
Χαίρομαι πολύ που σε γνωρίζω.
Κι εγώ χαίρομαι πολύ, κυρία Ντρέιτον.
Κυρία Ντρέιτον, έχω ιατρική εκπαίδευση,
οπότε ελπίζω να μην το θεωρήσετε απρέπεια αν σας πω να καθίσετε πριν λιποθυμήσετε.
Πιστεύει ότι θα λιποθυμήσεις επειδή είναι μαύρος.
Ήμουν 22 ετών κι ο Σίντνεϊ ήταν πολύ γλυκός…
ΚΑΘΡΙΝ ΧΑΟΥΤΟΝ
κι εγώ πολύ αφελής.
Όταν γυρίστηκε η σκηνή, η σκηνή του φιλιού,
δεν το θεώρησα κάτι φοβερό.
Ο καμεραμάν είπε "Εντάξει, πάμε".
Κοίταξα γύρω μου, στο στούντιο,
και είδα ένα σωρό βλοσυρά πρόσωπα.
Δεν ήξερα τι συνέβαινε.
Μόνο μετά,
όταν πήγα να ξεβαφτώ,
ρώτησα τη μακιγιέζ.
Λέω "Τι συνέβαινε εκεί μέσα;"
Και λέει "Είσαι πολύ αφελής.
Δεν ξέρεις;"
"Όχι, δεν ξέρω. Τι συνέβαινε;"
Πολλοί θα σκεφτούν ότι είμαστε ασυνήθιστο ζευγάρι.
Έτσι, κυρία Ντρέιτον;
Ξέρω τι εννοείς.
Είναι πολύ εύκολο
για οποιονδήποτε δεν συμμετείχε στις πολιτιστικές συγκρούσεις της εποχής
να απορρίψει άδικα ταινίες όπως το Μάντεψε Ποιος θα 'ρθει το Βράδυ,
ξεχνώντας πόσο επαναστατικές ήταν
στο πλαίσιο των καιρών.
Αυτή η σχέση έγινε πάρα πολύ βιαστικά. Μόνος σου το είπες.
Έχεις σκεφτεί τι θα λέει ο κόσμος για σένα;
Γιατί σε 16 ή 17 πολιτείες παρανομείτε. Είστε εγκληματίες.
Η σκηνή στο Μάντεψε Ποιος θα 'ρθει το Βράδυ,
όπου λέει "Εσύ βλέπεις τον εαυτό σου ως έγχρωμο άνθρωπο,
εγώ βλέπω τον εαυτό μου ως άνθρωπο".
Αυτό καθόρισε τον Σίντνεϊ Πουατιέ.
Είσαι πατέρας μου.
Είμαι γιος σου. Σ' αγαπάω.
Πάντα σ' αγαπούσα και πάντα θα σ' αγαπάω.
Αλλά εσύ βλέπεις τον εαυτό σου ως έγχρωμο άνθρωπο.
Εγώ βλέπω τον εαυτό μου ως άνθρωπο.
Δεν ήταν απλώς μια ατάκα του έργου,
γιατί εξέφραζε τον εαυτό του. Έβλεπε τον εαυτό του ως άνθρωπο.
Κι οι τρεις ταινίες ήταν επιτυχημένες οικονομικά.
Φορούσε λευκό πουκάμισο και γραβάτα και στις τρεις.
Τότε έγινε ο σερ Σίντνεϊ.
Είχε ήδη αφήσει το σημάδι του με το Κάτω από το Βλέμμα του Θεού.
Αλλά ξαφνικά δεν ήταν μόνο αξιοσέβαστος,
ήταν και οικονομικά βιώσιμος.
Κι αυτό ήταν πρωτάκουστο
σε εκείνο το σημείο της αμερικανικής ιστορίας.
Τον ρώτησα "Έχεις ταινία για μετά;"
Λέει "Όχι. Μάλλον αυτή είναι η τελευταία μου ταινία".
Λέω "Γιατί;"
Και λέει "Γιατί οι μαύροι,
ο λαός μου, με θεωρούν καιροσκόπο".
Δεδομένων των ταχέων αλλαγών στην κοινωνία,
υπήρχε αρκετή δυσαρέσκεια προς εμένα σε κάποιες γωνιές της μαύρης κοινότητας.
Ένα πολιτιστικό κύμα που θα έσκαγε
όταν οι New York Times δημοσίευσαν ένα άρθρο
με τίτλο "Γιατί οι λευκοί λατρεύουν τόσο τον Σίντνεϊ Πουατιέ;"
"ΕΧΟΥΜΕ ΤΟ ΙΔΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ:
ΕΝΑ ΚΑΛΟ ΠΑΙΔΙ ΣΕ ΕΝΑΝ ΟΛΟΛΕΥΚΟ ΚΟΣΜΟ"
Σύμφωνα με μερικούς,
ήμουν καιροσκόπος, ακόμα και ευνοημένος δούλος,
επειδή έπαιζα ρόλους που δεν απειλούσαν το λευκό κοινό,
έπαιζα τον ευγενή μαύρο που εκπληρώνει τις λευκές φιλελεύθερες φαντασιώσεις.
"ΜΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟΣ, ΚΑΘΩΣ ΕΔΩ ΚΑΙ ΔΥΟ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ
ΠΑΙΖΕΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΡΟΛΟ,
ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΜΕΝΟ ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΟ ΗΡΩΑ".
Είμαι καλλιτέχνης, Αμερικανός, σύγχρονος.
Είμαι πολλά πράγματα, οπότε μακάρι να μου…
δείχνατε τον σεβασμό που αξίζω.
Δεν είναι εύκολο να είσαι ο πρώτος. Όταν είσαι ένας άνθρωπος
που πρέπει να εκπροσωπήσει ολόκληρη τη φυλή,
είσαι λίγο σαν τον Τζάκι Ρόμπινσον.
Δέχεσαι εσύ όλα τα χτυπήματα για τη φυλή.
Ο Σίντνεϊ δέχτηκε πολλά χτυπήματα
που ο Ντένζελ δεν χρειάστηκε να δεχτεί.
Όταν προσεύχεσαι για βροχή, να περιμένεις και τη λάσπη.
Είχε μεγάλη δύναμη.
Είχε μεγάλη δύναμη, αλλά κουβάλησε και μεγάλο βάρος.
Ήταν μεγάλη η πίεση να τα κάνει όλα σωστά.
Δύσκολα μπορείς να το κρίνεις.
Αλλά ο Σίντνεϊ είχε δύο αγαπημένα μου χαρακτηριστικά.
Ταπεινότητα στη δημιουργία και χάρη στην επιτυχία.
ΚΟΥΙΝΣΙ ΤΖΟΟΥΝΣ
-Ένιωθες την πίεση; -Δεν γίνεται αλλιώς.
Ξέρεις ότι είναι διαρκώς εκεί.
Ξέρεις ότι παρακολουθεί μια ολόκληρη κοινότητα ανθρώπων
για να δει αν κουβαλάς ένα μήνυμα που αγγίζει τις καρδιές
και να αποφασίσει αν εκπροσωπείς
την ιδέα που έχουν για σένα,
αν πρέπει να είσαι ευπρόσδεκτος ή όχι.
-Ήταν μοναχικά; -Το ρωτάς;
Φυσικά και ήταν.
Ήταν μοναχικά, ναι.
4 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1968
Ξέρουν για τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ;
Έχουμε…
Πολύ δυσάρεστα νέα για εσάς.
Και, πιστεύω, δυσάρεστα νέα για όλους τους συμπολίτες μας
και όσους αγαπούν την ειρήνη σε όλο τον κόσμο.
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ
έπεσε θύμα πυροβολισμών και πέθανε απόψε στο Μέμφις.
Το NBC διακόπτει τη ροή του προγράμματος
για την ακόλουθη έκτακτη είδηση.
ΜΑΡΤΙΝ ΛΟΥΘΕΡ ΚΙΝΓΚ 1929-1968
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ δολοφονήθηκε απόψε στο Μέμφις, στο Τενεσί.
Δέχθηκε πυροβολισμούς στο πρόσωπο ενώ ήταν στο μπαλκόνι του ξενοδοχείου του.
Πέθανε στο νοσοκομείο μία ώρα αργότερα.
Επέστρεφα με το λεωφορείο στο Πλέζαντβιλ.
Ο πατέρας μου περίμενε το λεωφορείο
στην άκρη του σπιτιού, στο γραμματοκιβώτιο.
Ανέβηκε και ίσα που χωρούσε όρθιος, γιατί ήταν πολύ ψηλός.
Κοίταξε όλα τα παιδιά.
Και είπε κάτι σε όλα,
κάτι σαν "Ένας σπουδαίος άνθρωπος…
έφυγε από κοντά μας". Το έθεσε έτσι.
"Να τιμούμε τα σπουδαία λόγια του
και να φερόμαστε σε όλους με σεβασμό κι αξιοπρέπεια".
Και τα παιδιά κοιτούσαν με δέος.
Τον θαύμαζαν.
Και μετά λέει ο μπαμπάς "Πάμε, κορίτσια. Ελάτε. Πάμε σπίτι".
Χους ει
και εις χουν απελεύσει.
Ευχαριστούμε τον Θεό που μας έδωσε έναν ηγέτη
πρόθυμο να πεθάνει μα όχι να σκοτώσει.
Το '65 δολοφονήθηκε ο Μάλκολμ Χ
σε ένα τζαμί στο Χάρλεμ.
Το '68 δολοφονήθηκε ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.
Έχουμε πιο εύθραυστη δημοκρατία
στην ιουδαϊκο-χριστιανική κοινωνία απ' όσο νομίζουμε.
Κρατιόμαστε από μερικές πολιτιστικές κλωστές.
Κι ο Σίντνεϊ Πουατιέ είναι μια από αυτές.
Η δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ
ήταν η έναρξη μιας νέας εποχής στην επαγγελματική ζωή του Πουατιέ,
αλλά πήρε και σημαντικές προσωπικές διαστάσεις.
Η προσωπική διάσταση δεν ήταν μόνο
ότι βρέθηκε χαμένος, όπως πολλοί Αφροαμερικανοί
μετά τη δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ,
αλλά και μια ρωγμή στη σχέση του με τον Χάρι Μπελαφόντε.
Και οι δύο, στον απόηχο της δολοφονίας,
συμμετείχαν στις συζητήσεις για το πώς θα τιμήσουν τον Κινγκ.
Ο Μπελαφόντε ήθελε να οργανώσει μια μεγάλη συγκέντρωση μετά την κηδεία,
ο Πουατιέ ήταν αντίθετος,
λέγοντας ότι θα φύγει η προσοχή από τον Κινγκ.
Αυτό οδήγησε σε αντιπαράθεση και ένταση μεταξύ τους,
και σταμάτησαν να μιλούν για αρκετό καιρό.
Δύο πολύ ισχυρογνώμονες άνθρωποι.
Μπορώ να το ξαναπώ; Δύο πολύ ισχυρογνώμονες άνθρωποι.
Δεν συγκρατούσαν αυτό που ένιωθαν.
Ο Χάρι ήθελε να κάνει κάτι που θα επέτρεπε στην κοινότητά του
να θρηνήσει και να πενθήσει μέσα από μια γιορτή.
Και ο Πουατιέ, νομίζω, ορθώς σκεφτόταν ότι αυτό θα ήταν περισπασμός.
Είναι μια απόδειξη
για το πόσο χρειάστηκε αυτοί οι άνθρωποι να πάρουν μια απόφαση βιαστικά
στον απόηχο των απρόσμενων και βάναυσων γεγονότων.
Και μόνο το τραύμα…
Για τον Πουατιέ και τον Μπελαφόντε, ήταν μάλλον στιγμή επανεκκίνησης.
Χάνει τον καλύτερο φίλο του
την ίδια στιγμή που τόσα άλλα φαίνονται χαμένα.
Είχε πάρει διαζύγιο.
Κυνηγούσε τη σχέση του με την Νταϊάν Κάρολ.
Όπως έχω πει, η κληρονομιά του πατέρα μου
είναι οι διδαχές του στους γιους του.
Οι διδαχές αυτές με επηρέασαν πολύ όταν χώρισα με την πρώτη σύζυγό μου.
Εκείνος ο χωρισμός ήταν μια μακρά, επώδυνη, τρομακτική περίοδος για όλους.
Δεν ήταν ευχάριστο για τη μαμά μου
και νομίζω ότι το ένιωθα αυτό περισσότερο από καθετί,
επειδή δεν έβλεπα τι περνούσε ο πατέρας μου,
αλλά έβλεπα τι περνούσε εκείνη.
Οι φίλοι αποφάσισαν με ποια πλευρά θα πάνε,
οπότε αυτό ήταν αρκετά οδυνηρό για μένα.
Γιατί ο μπαμπάς πήρε τους πιο πολλούς.
Τέρμα τα "θείε" το ένα και "θεία" το άλλο.
Τέρμα οι νονοί και όλα.
Μου έφερνε δάκρυα στα μάτια, αλλά υπήρχαν άνθρωποι που τη στήριξαν
και τους είμαι ευγνώμων.
Φυσικά ήμουν και ερωτευμένος με μια άλλη γυναίκα
και οι ενοχές γι' αυτό ήταν κάτι που δεν γιάτρεψαν 11 χρόνια ψυχοθεραπείας.
"Η γυναίκα μου δεν με καταλαβαίνει αρκετά",
έλεγα με τρόπο κλισέ.
Και μετά έλεγα ότι η άλλη γυναίκα είχε το δικό της σχέδιο.
Μετά από κάθε χωρισμό, μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα,
διεκδικούσαμε ξανά τη σχέση.
ΝΤΑΪΑΝ ΚΑΡΟΛ
Και… νομίζω ότι αναγνωρίσαμε,
πολύ πριν τελειώσει η σχέση,
ότι δεν ήταν υγιής σχέση,
ότι δεν ήταν η σχέση
που θα εξελισσόταν έστω σε μια πραγματικά καλή φιλία.
Είναι ενδιαφέρον να βλέπεις πόσο γρήγορα αλλάζει η ποπ κουλτούρα.
Από το '63 και το Κάτω από το Βλέμμα του Θεού μέχρι το '68
ήταν ο τύπος που έδινε την εικόνα του πώς είναι ένας μαύρος.
Δύο πράγματα συμβαίνουν.
Το κίνημα Black Power.
"Πες το δυνατά, είμαι ένας περήφανος μαύρος".
Νιώθαμε ότι ήμασταν άνθρωποι.
Μαλλιά άφρο, η εκπομπή Soul Train.
Και οι ταινίες blaxploitation.
Άντε γαμήσου! Φύγε.
Αυτό που τον έκανε τόσο επαναστατικό το '67 και το '68
είναι πια ξεπερασμένο, γιατί έρχεται άλλη γενιά,
που κάνει σεξ με λευκές στην οθόνη,
που δεν χαστουκίζει απλώς λευκούς, αλλά τους πυροβολεί.
Αυτές οι ταινίες των μαύρων
είχαν μόνο ένα θέμα: Να τσακίσουμε τους λευκούς.
Αυτό μόνο ήταν το ζήτημα.
Και δυστυχώς το μαύρο κοινό
ένιωθε ότι ο Σίντνεϊ δεν ήταν μοντέρνος.
Δεν συμφωνώ εγώ,
αλλά, αν δεις το μαύρο κοινό, συνέρρεε στις ταινίες για μαύρους, κατά ορδές.
Ο Κουίνσι Τζόουνς μού έκανε ένα πάρτι για τα 42 στο σπίτι του
κι ήταν εκεί κι ο Σίντνεϊ Πουατιέ.
Θυμάμαι ότι κατέβηκα κάτω, έστριψα σε μια γωνία
κι αυτός στεκόταν εκεί.
Πάγωσα, γιατί ήταν ο ήρωάς μου.
Είπε "Πώς είσαι, αγαπητή μου;
Ήθελα πολύ να σε γνωρίσω".
Και νομίζω… Βούρκωσα, φυσικά.
Και ήμουν σε φάση
"Δεν καταλαβαίνεις καν τι σημαίνει αυτή η στιγμή για μένα".
Τότε δεχόμουν πολλή αρνητική κριτική από τη μαύρη κοινότητα,
επειδή δεν ήμουν αρκετά μαύρη, δεν έκανα αρκετές μαύρες εκπομπές.
Με κάθισε σε μια γωνία, σε εκείνο το πάρτι στα 42α γενέθλιά μου,
και μου είπε
"Είναι δύσκολο όταν κουβαλάς τα όνειρα των άλλων,
γι' αυτό πρέπει να κρατηθείς από το όνειρο που έχεις μέσα σου.
Να ξέρεις πως, αν υπηρετήσεις αυτό,
δεν έχει τίποτα άλλο σημασία".
Αυτή ήταν μια στιγμή που μου άλλαξε τη ζωή.
Μου έλεγε γι' αυτό που είχε συμβεί σε εκείνον.
"Είναι αρκετά μαύρος ο Πουατιέ;
Είναι αρκετά καλός; Εκπροσωπεί αυτό που θέλουμε;"
Και πώς αυτό τον είχε κάνει να νιώθει μέσα του,
τον είχε ρίξει για λίγο.
Προσπαθούσε να πάρει την καλύτερη απόφαση σε κάθε ταινία,
με βάση το γεγονός ότι ήταν γιος του Ρέτζιναλντ και της Έβελιν Πουατιέ.
Μια τέτοια επίθεση
είναι επίθεση στον χαρακτήρα σου, στην ύπαρξή σου, στις αξίες σου,
στην αξία σου ως ανθρώπου και ως μαύρου.
Ο ΧΑΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ
Όταν ετοιμαζόμουν για τα γυρίσματα στον Χαμένο Άνθρωπο,
δεν υποψιαζόμουν με τίποτα
ότι με περίμενε ο έρωτας της ζωής μου.
Με την αδερφή μου είδαμε τον Χαμένο Άνθρωπο για πρώτη φορά
όταν ήμασταν στα 20.
Καμιά δεν το είχε βρει νωρίτερα. Μη με ρωτάτε γιατί.
Η μητέρα μου ήταν Καναδέζα,
αλλά ζούσε στο Παρίσι κι έκανε γαλλικές ταινίες,
οπότε νόμιζαν ότι ήταν Γαλλίδα.
Όταν την προσέγγισε αρχικά η Universal Pictures,
η πρώτη της ερώτηση ήταν "Ποιος άλλος θα παίζει;"
Όταν της είπαν "Ο Σίντνεϊ Πουατιέ",
είπε "Ποιος είναι αυτός;"
Είπαν "Μα είναι ο Σίντνεϊ Πουατιέ, ο πιο διάσημος ηθοποιός του κόσμου".
ΤΖΟΑΝΑ ΣΙΜΚΟΥΣ ΠΟΥΑΤΙΕ
Και είπα "Δεν έχω δει καμία ταινία του".
Ήμουν συμπτωματικά στο Λονδίνο
και παιζόταν μια ταινία, Ο Τυφλός Άγγελος.
Ο ΤΥΦΛΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 1965
Σκέφτηκα "Είναι πάρα πολύ όμορφος".
Τότε ήμουν στο εξώφυλλο της Vogue στην Αμερική
και σε μια ταινία που παιζόταν σε σινεφίλ αίθουσες.
Μετά, πήγα στο Λ.Α. και συνάντησα τον Σίντνεϊ.
Κι ήταν πολύ ευγενικός.
Φάγαμε μαζί κι αυτό ήταν.
Ήμουν αρραβωνιασμένη με κάποιον άλλο,
αλλά…
Έτσι όπως δαγκώνεις τα χείλη σου…
Δεν μας πήρε πολύ
απ' όταν αρχίσαμε να δουλεύουμε μαζί
μέχρι να αναρωτηθούμε αν δυνάμεις πάνω από εμάς
μας είχαν ενώσει.
Αυτήν τη φορά, ήμουν έτοιμος να ζήσω την ιστορία αγάπης
που είχα δει στον γάμο των γονιών μου τα πρώτα χρόνια της ζωής μου.
Η ιδέα ότι έκαναν ταινία μαζί
είναι κομμάτι της ιστορίας της γνωριμίας τους.
Πραγματικά, ήταν η ιστορία του πώς γνωρίστηκαν, αυτό θυμάμαι.
Οι γονείς μου παντρεύτηκαν όταν εμείς γίναμε δύο και τεσσάρων ετών.
Η μαμά μου μας είχε πάει στον παιδίατρο.
Υπέθεσαν ότι ήταν η νταντά.
Γύρισε σπίτι και είπε "Αυτό ήταν. Θα με παντρευτείς αυτήν την εβδομάδα.
Τέλος". Και παντρεύτηκαν εκείνη την εβδομάδα.
Έγινε στο σπίτι μας.
Ήμασταν στη μέση της τελετής
κι ήρθε η μικρή Σίντνεϊ, που ήταν δυόμισι, τράβηξε το σακάκι του Σίντνεϊ
και είπε "Μπαμπά, τι κάνεις;"
Κάποιος της απάντησε "Ο μπαμπάς παντρεύεται τη μαμά".
Κι εκείνη είπε "Εντάξει".
Αυτό ήταν. Παντρευτήκαμε.
Μεγαλώνοντας, πολλές από τις οικογένειες γύρω μας
και πολλοί φίλοι μας ήταν μιγάδες.
Οι γονείς μου είχαν την προνοητικότητα
να είμαστε κοντά και με άλλες διαφυλετικές οικογένειες.
Ήμασταν μια ομάδα που γνωριζόμασταν πολύ καλά
και παίζαμε όλα τα παιδιά μαζί, για να νιώθουμε ότι όλα είναι φυσιολογικά.
Ο Κουίνσι κι η Πέγκι. Ο Κιντάντα κι η Ρασίντα.
Αυτοί ήταν η βασική μας παρέα.
Ήταν σαν η οικογένεια των νονών μας.
Νομίζω πως μας προστάτεψαν καλά
από τις απόψεις του κόσμου γύρω από αυτό.
Ο πατέρας μου δεν μας χώρισε. Δεν είπε
"Αυτή είναι η μία οικογένεια. Αυτή είναι η άλλη".
Έλεγε "Όχι, είναι η οικογένειά μου".
Φρόντισε να καταλάβουμε ότι ήμασταν όλοι ένα.
Ως πατέρας, στάθηκε πάρα πολύ καλά.
Είμαστε έξι και όλες…
Μας έχει φροντίσει όλες.
Βοήθησε επίσης το ότι παντρεύτηκε δύο υπέροχες γυναίκες.
Οι οποίες μοιάζουν πάρα πολύ.
Η Τζοάνα με τη μητέρα μου μοιάζουν πολύ, είναι κι οι δύο μεγαλόκαρδες.
Μεγαλόκαρδες και αγαπούν την οικογένεια.
Η μητέρα του του έλεγε πάντα
"Να φροντίζεις τα παιδιά σου. Την οικογένειά σου".
Μέχρι σήμερα,
έχει κάνει μόνο αυτό.
Το έχει ενσταλάξει σε όλες μας να κάνουμε το ίδιο,
κι έτσι προστατεύουμε η μία την άλλη.
Αρχές της δεκαετίας του '70, του παρουσιάστηκε μια ευκαιρία
που θα άλλαζε τη ζωή του ποικιλοτρόπως.
Του τηλεφώνησε ο Μπελαφόντε, με τον οποίο είχε να μιλήσει
από τη δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ το 1968.
Πώς με βρήκες;
Ρώτησα το άλογό σου.
Του τηλεφώνησε ο Μπελαφόντε και είπε "Έχω μια πρόταση για σένα".
Δεν ξέρω αν χρειάστηκε να πει κάτι παραπάνω.
Λειτούργησε η έκτη αίσθηση και…
"Ναι. Εντάξει, πού; Πότε; Θα είμαι εκεί".
Η ΕΚΔΙΚΗΣΙΣ
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ
Ήταν η πρώτη του σκηνοθετική δουλειά.
Όταν ξεκινήσαμε αρχικά την ταινία, δεν ήταν ο Σίντνεϊ σκηνοθέτης.
Ανέλαβε αυτήν την ευθύνη μία εβδομάδα μετά την έναρξη των γυρισμάτων.
Κι ο αρχικός σκηνοθέτης;
Μετά την πρώτη εβδομάδα γυρισμάτων, μου λέει ο Χάρι
"Νομίζω ότι πρέπει να φέρουμε άλλο σκηνοθέτη".
Δεν καταλάβαινε την ουσία της ιστορίας.
Η ουσία της ιστορίας
έπλεκε μαζί τον πολιτισμό των Ινδιάνων της Αμερικής και των Αφροαμερικανών.
Δεν υπήρξε ούτε μία ταινία που έκανα
στην οποία να μην παρατηρώ τον σκηνοθέτη.
Έχοντας κάνει αυτό για πάρα πολλά χρόνια,
είχα μάθει από αυτά που είχα δει.
Πήρα τα ηνία της σκηνοθεσίας και το έκανα για μία εβδομάδα.
Η Columbia είδε τη δουλειά μου
και μου έστειλαν ένα μήνυμα.
"Θέλουμε να συνεχίσεις τη σκηνοθεσία της ταινίας
και ό,τι είδαμε είναι εντάξει από εμάς".
-Γράφουμε. -Στο όνομα του Κυρίου.
Αιδεσιμότατος Ουίλις Όουκς Ράδερφορντ
του Υψηλού Τάγματος της Αγίας Εκκλησίας της Πειθούς.
Από πού είσαι, αιδεσιμότατε;
Από την κομητεία Σανφλάουερ του Μισισίπι.
-Κατ! -Χριστέ μου.
Ευχαριστώ. Έξοχο.
-Ωραία, σήκωσέ το. -Πάμε.
-Πάμε από την αρχή; -Ναι.
Εντάξει, από την αρχή.
SOUL! ΜΕ ΤΟΝ ΕΛΙΣ ΧΑΪΖΛΙΠ
Ήταν μια σκηνή από το Η Εκδίκησις,
που θα τη δείτε σύντομα στους κινηματογράφους.
Πώς σου φάνηκε που σκηνοθέτησες τον Χάρι; Ήταν σταρ; Είχε τον εγωισμό του σταρ;
Χαίρομαι που με ρωτάς.
Η χημεία ανάμεσα στον Σίντνεϊ και τον Χάρι στην ταινία ήταν τέλεια.
Φαίνεται ότι συμπαθούν ο ένας τον άλλο, ότι υπάρχει ζεστασιά.
Θα εκπλαγούν πολλοί,
αλλά ήταν ο πιο συνεργάσιμος ηθοποιός με τον οποίο έχω δουλέψει ποτέ.
Και μπροστά σε δέκα εκατομμύρια θεατές, ελπίζω,
θέλω να πω "Ευχαριστώ, Μπι".
Ως ο πιο ισχυρός μαύρος ηθοποιός του Χόλιγουντ
κι από τους πιο ισχυρούς ηθοποιούς του Χόλιγουντ τότε,
ήταν πολύ σημαντικό που πήρε τα ηνία.
Και το είδος της ταινίας που έκανε,
γιατί η ταινία πραγματεύεται τους μαύρους στη Δύση,
που ήταν καινούργιο θέμα, με το οποίο η ποπ κουλτούρα δεν ασχολιόταν
παρά μόνο με τρόπο απαξιωτικό.
Την κάναμε διασκεδαστική, μα να περνά και ένα μήνυμα.
Πιστεύαμε ότι οι μαύροι έπαιξαν σημαντικό ρόλο
στο χτίσιμο της Δύσης.
Θέλαμε τα μαύρα παιδιά να το δουν αυτό.
Δεν ξεχνάμε τι έκανε ο Σίντνεϊ ως σκηνοθέτης.
Σε κάθε ταινία είχε την ευκαιρία… Ταινίες που θα…
Δεν θα είχαμε αυτήν την οπτική,
αυτή η ιστορία δεν θα είχε ειπωθεί έτσι, αν δεν ήταν ο Σίντνεϊ.
"Είμαι ο Μπακ".
Είμαι ο Μπακ.
Δεν θα ήταν ξανά ο τεράστιος ηθοποιός
της δεκαετίας του '60.
Δεν θα ήταν ξανά αυτός ο τεράστιος σταρ.
Από την άλλη, θα έπαιζε πρωταγωνιστικό ρόλο
στο μαύρο Χόλιγουντ τη δεκαετία του '70,
με τρόπο που δημιουργούσε περισσότερες ευκαιρίες
για όσους θα ακολουθούσαν.
Αν υπήρχαν ίσες ευκαιρίες σε αυτόν τον χώρο,
θα είχαμε 15 Σίντνεϊ Πουατιέ και 10-12 Μπελαφόντε, μα δεν έχουμε.
Ή ίσως το αντίθετο. Δεκαπέντε Μπελαφόντε και δέκα…
Πρόσεχε.
Το 1969 γίναμε συνέταιροι,
μαζί με τον Πολ Νιούμαν.
Ήταν μια εταιρεία που λεγόταν First Artists,
η οποία ήταν καινοτόμα, επειδή οι καλλιτέχνες είχαν δημιουργικό έλεγχο,
απόλυτο δημιουργικό έλεγχο στις ταινίες που έκαναν.
Δεν παίρναμε λεφτά προκαταβολικά
και βγάζαμε λεφτά μόνο αν πετύχαινε η ταινία.
Δεν με ένοιαζε ο μισθός. Με ένοιαζε μόνο ο δημιουργικός έλεγχος.
Ένιωθα μεγάλη τιμή που ήμουν η μόνη γυναίκα
κι είμαι πολύ περήφανη για τη συνεργασία μου με τον Σίντνεϊ.
Ήταν μια πολύ τολμηρή κίνηση να κάνει εταιρεία παραγωγής,
όντας μαύρος στο Χόλιγουντ.
Η αίσθηση που υπήρχε ήταν
πως έπρεπε να είναι χαρούμενος με όσα είχε.
"Παίρνεις πολλούς ρόλους. Είσαι μια χαρά.
Δεν χρειάζεται να βρεθείς σε μια τέτοια θέση εξουσίας,
όπου θα δημιουργείς εσύ τη δουλειά".
Ήταν άλλη μια προνοητική κίνηση για να περάσει το μήνυμά του.
Αυτό που θέλαμε όλοι
ήταν να μπορούμε να κάνουμε ταινίες της επιλογής μας.
Να τις κάνουμε μόνοι μας, να επιλέγουμε το υλικό.
Έκανα τα Uptown Saturday Night, Let's Do It Again, A Piece of the Action.
Ήταν υπέροχες ταινίες.
Πίστευα ότι ήταν τέλειο.
Έτσι; Ήταν τέλειο όταν έγινε ο μπαμπάς σκηνοθέτης.
Καταλάβαινε τη βιομηχανία,
τι έπρεπε να γίνει, τι μπορούσε να γίνει.
Είχε πλήρη επίγνωση ότι κάποτε δεν υπήρχε κανείς
και τώρα υπήρχαν πολλοί Αφροαμερικανοί στο πλατό.
Οπουδήποτε. Εννοώ, οπουδήποτε.
Ανέλαβε το καθήκον να το διορθώσει αυτό.
Να υπογραμμίσουμε το γεγονός
ότι δίνεις δουλειά σε πολλούς μαύρους πίσω από τις κάμερες.
Δεν είναι μόνο ότι έχουμε εξαιρετικά ταλαντούχους μαύρους ηθοποιούς…
Ναι. Έχουμε 1.300 μαύρους
που εργάζονται στην ταινία.
Βοηθητικό προσωπικό, τεχνικούς και λοιπά.
Οι 1.276 είναι συγγενείς μου.
Μπράβο τους.
Ο Σίντνεϊ ήταν αφοσιωμένος στη φυλή, οπότε πώς θα σκηνοθετούσε την ταινία;
Όλοι μπροστά από τις κάμερες μαύροι, κι όλοι πίσω από τις κάμερες λευκοί; Όχι.
Δεν υπήρχε περίπτωση. Δεν θα το έκανε ο Σίντνεϊ αυτό.
Ο Σίντνεϊ θα φρόντιζε να βάλει μαύρους σε θέσεις
όπου θα μπορούσαν να κάνουν καριέρα πίσω από την κάμερα.
Η καριέρα πίσω από την κάμερα κρατά πιο πολύ απ' ό,τι μπροστά.
Το ενδιαφέρον με τον Πουατιέ ως ηθοποιό τώρα
είναι ότι δίνει πάσα στους άλλους.
Δεν είναι το θέμα να είναι αυτός ο ήρωας.
Ανυπομονώ να σκηνοθετήσω.
Ανυπομονώ να παίρνω αποφάσεις ως σκηνοθέτης.
Ανυπομονώ να έχω να κάνω με σενάρια κι ηθοποιούς,
με διάθεση να καλλιεργήσω, να ζωγραφίσω την ταινία.
Δεν έχω τέτοιο όραμα ως ηθοποιός.
Νομίζω ότι σκαρφάλωσα σε όσα βουνά ήθελα ως ηθοποιός.
Στην 3η Λεωφόρο στη Νέα Υόρκη, μπήκα στο σινεμά ένα βράδυ.
Έπαιζε το Let's Do It Again.
Μπήκα και στάθηκα στο βάθος.
Το σινεμά ήταν γεμάτο και στάθηκα πίσω για να βλέπω αντιδράσεις.
Υπήρχαν μαύρες γυναίκες.
Είχαν ξεκαρδιστεί στα γέλια.
Ενθουσιάζονταν με εκείνους τους χαρακτήρες,
γιατί είχαμε φτιάξει χαρακτήρες που μπορούσαν να τους κατανοήσουν.
Με αυτήν την ανταπόκριση,
αποφάσισα ότι έπρεπε να βρω κάτι άλλο στο ίδιο πνεύμα.
Τις κωμωδίες που κάνω προσπαθούμε να τις σχεδιάζουμε έτσι,
ώστε οι άνθρωποι που θα πάνε να τις δουν
να δουν τον εαυτό τους
με τρόπο καλοδεχούμενο.
Ο Σίντνεϊ Πουατιέ είχε γίνει σκηνοθέτης κωμωδίας.
Μιλάμε για εντελώς απροσδόκητη τροπή.
Είναι τρανός σκηνοθέτης κωμωδίας και κάνει αυτήν την ταινία
με τους πιο εκρηκτικούς, χαρισματικούς μαύρους κωμικούς του κόσμου.
Σας καταδικάζω σε 125 χρόνια
κράτησης από τον διοικητή
-του Σωφρονιστικού Τμήματος. -Τι…
Όταν βλέπεις τις ταινίες που σκηνοθέτησε ο Πουατιέ,
δεν είναι φοβερός στο κομμάτι της εικόνας.
Αλλά είναι φοβερός στο κομμάτι της ερμηνείας.
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ
Και μπορεί να αφήσει χώρο για να γίνουν ξεκαρδιστικοί ο Τζιν Ουάιλντερ
κι ο Ρίτσαρντ Πράιορ.
Εμείς δεν… Εγώ δεν…
-Ο δικηγόρος μας είπε να βρούμε… -Εγώ σίγουρα όχι.
-Εγώ… -Όχι, αστειεύεται.
-Του είπα… -Δεν το κάναμε, εννοεί.
-Δεν το κάναμε. -Έχετε τη σωστή υπόθεση;
Δεν θα περίμενες η μεγαλύτερη σκηνοθετική επιτυχία του να είναι κωμωδία.
Ο άνθρωπος που μας οδήγησε στον Ντένζελ και στον Ουέσλι
είναι ο ίδιος που μας οδήγησε στον Ρόμπερτ Τάουνσεντ
και τον Κίνεν Άιβορι Ουέγιανς,
γιατί ήταν ο πρώτος μεγάλος σκηνοθέτης κωμωδιών.
'ΤΩΡΑ ΔΕΝ ΜΑΣ ΣΤΑΜΑΤΑΕΙ ΤΙΠΟΤΑ' $100 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ
-Πες γεια στον μπαμπά. -Γεια, μπαμπά.
Μείνε εδώ, Ανίκα.
Τα λέμε, Σίντνεϊ.
-Τι βλέπεις; -Εσένα.
Εκεί είναι όλα τα λεφτά…
όπως λέμε στο πλατό.
Χαμογέλασέ μου. Εντάξει.
Σίντνεϊ Πι;
Κάτι που θαυμάζω σε εκείνον
είναι ότι πολλές φορές,
όταν η καριέρα κάποιων ηθοποιών φθίνει,
αρπάζουν ό,τι βρουν στον δρόμο τους,
γιατί θέλουν να μείνουν στα πράγματα
και να συνεχίσουν να δουλεύουν ως ηθοποιοί.
Ο μπαμπάς μου δεν έχει τίποτα τέτοιο.
Επέλεξα να αποχωρήσω.
Στη ζωή δεν πρέπει να μένουμε προσκολλημένοι στις τελευταίες στιγμές
και να συνειδητοποιούμε
ότι περάσαμε όλη μας τη ζωή
σε έναν στενό διάδρομο.
Η καριέρα μου ήταν δυνατή για πολλά χρόνια.
Δεν λέω ότι θα συνέχιζε με τον ίδιο ρυθμό.
Μα αν είχε συνεχίσει, θα μου είχε στερήσει την ευκαιρία
να είμαι πιο γεμάτος άνθρωπος.
Η επιτυχία έχει τον τρόπο της να μας εγκλωβίζει.
Εγώ δεν ήθελα να το πάθω.
Ήθελα να μάθω πώς είναι να σκηνοθετείς μια ταινία,
κι έτσι σκηνοθέτησα πέντε, έξι.
Ήθελα να μάθω πώς είναι να είσαι παραγωγός,
κι έτσι έκανα παραγωγή.
Γεννήθηκα με μια έμφυτη περιέργεια που με έβαλε σε πολλούς μπελάδες μικρό,
αλλά σίγουρα μου φάνηκε χρήσιμη
όταν ενηλικιώθηκα.
Ελπίζω, όμως, ότι αυτή η περιέργεια
θα με ακολουθεί όλη μου τη ζωή.
Το Τιμητικό Βραβείο για το 1992,
στον Σίντνεϊ Πουατιέ.
ΤΙΜΗΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1992
Πάντα σκέφτομαι τον Σίντνεϊ ως έναν τεράστιο φάρο,
που κάθεται στο ακροατήριο, κάπου στο σκοτάδι.
Λαμπερό φως.
Του είπα ότι, όσα χρόνια διαμορφωνόμουν,
συγκεντρωνόμουν σε εκείνο το φως που αντανακλούσε πάνω μου.
Δεν υπήρχε άλλος τόσο φωτεινός φάρος,
τόσο σίγουρος,
στον οποίο να πιστεύω τόσο πολύ.
Πριν από 48 χρόνια, τον χειμώνα του 1945,
ο Σίντνεϊ Πουατιέ μπήκε σε ένα μικρό θέατρο στο Χάρλεμ.
Ήταν η Θεατρική Ομάδα Αμέρικαν Νίγκρο.
Ο Σίντνεϊ έσπασε τα καλούπια με πολλούς τρόπους.
Έδωσε τον καλύτερο εαυτό του, για να μπορούμε να το κάνουμε κι εμείς.
Είναι ένας εξαίρετος άνθρωπος.
Είναι το ιδανικό παράδειγμα για το πώς πρέπει να είναι η ενηλικίωση.
Πέτυχε πολλά στην καριέρα του.
Πέρασε πολλά για να μπορεί να πει…
ΕΠΙΤΙΜΟΣ ΙΠΠΟΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ 1974
"Τα έκανα όλα. Έκανα ό,τι μπορούσα.
Τώρα θέλω να κοιτάξω πίσω και να σκεφτώ αν έκανα το σωστό από ηθικής άποψης".
ΠΡΕΣΒΥΣ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ 1997
Και το έκανε, φυσικά.
Είμαστε φίλοι πάρα πολλά χρόνια.
Έχω μοιραστεί μ' εκείνον όσα με κανέναν άλλο.
Και είμαι πάρα πολύ περήφανος για ό,τι έχει καταφέρει
ως ηθοποιός και ως πολίτης.
Είμαι πάρα πολύ τυχερός που είσαι φίλος μου.
Σ' αγαπάω.
Το Όσκαρ πηγαίνει στον Ντένζελ Ουάσινγκτον.
ΒΡΑΒΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ 2002
Το Όσκαρ πηγαίνει στη Χάλι Μπέρι για τον Χορό των Τεράτων.
Θεέ μου.
Για μένα εκείνη η βραδιά ήταν φοβερή.
Ήταν μεγαλειώδης,
όχι μόνο για τη νίκη μου, μα και για του Ντένζελ
και για το τιμητικό Όσκαρ του Σίντνεϊ.
Ήξερα ότι αυτή η στιγμή θα ενέπνεε πολλούς ανθρώπους.
Από τα βάθη της καρδιάς μου, σας ευχαριστώ όλους.
ΗΜΕΡΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Κυνηγάω τον Σίντνεϊ 40 χρόνια. Επιτέλους μου το έδωσαν.
Και το δίνουν και σ' εκείνον το ίδιο βράδυ.
Θυμάμαι ότι σηκώθηκε.
Και ήμασταν μακριά,
αλλά θα μπορούσες να πεις ότι μου έδωσε τη σκυτάλη.
Θα ακολουθώ πάντα τα βήματά σου.
Δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο, κύριε.
Τίποτα καλύτερο. Ο Θεός να σ' έχει καλά.
Δεν υπάρχει άλλος σαν εκείνον. Και δεν θα υπάρξει ξανά.
Λένε ότι ο Σίντνεϊ Πουατιέ δεν κάνει ταινίες.
ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΤΑΛΛΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ 2009
Κάνει ορόσημα. Ορόσημα της αμερικανικής προόδου.
Ο Πουατιέ είπε κάποτε ότι κίνητρό του
ήταν να γίνει καλύτερος άνθρωπος.
Έγινε και μας έκανε κι εμάς λίγο καλύτερους στην πορεία.
Είναι από τους ανθρώπους που ήρθαν στη γη
για να την κουνήσουν, να την αλλάξουν, να την τραντάξουν,
να δώσουν στον κόσμο αυτό που χρειάζεται
για να προχωρήσει μπροστά και να αλλάξει τη δική του ζωή.
Ο Σίντνεϊ Πουατιέ είναι μια πανίσχυρη δύναμη.
Και το καταπληκτικό με την ενέργεια,
όπως μου έμαθε ο παππούς μου, είναι ότι δεν σκοτώνεται.
ΝΕΛΣΟΝ ΜΑΝΤΕΛΑ
Η ενέργεια δεν σταματά ποτέ.
Ό,τι δημιούργησε ο Σίντνεϊ είναι πάντα εδώ
και θα συνεχίσει να μεγαλώνει.
Και… τι υπέροχη ζωή.
Συγχαρητήρια, Όπρα, από όλους μας,
για αυτά τα 20 χρόνια
και για το φως που φέρνεις, που φέγγει τόσο διακριτικά
για όσους το έχουν ανάγκη.
Είμαι μεγάλο κομμάτι της κληρονομιάς του,
όπως και τόσες άλλες ζωές που άγγιξε.
Καθένας που ένιωσε κάτι να κινείται ή να ανοίγει μέσα του
βλέποντάς τον Στον Κύριό μας με Αγάπη
ή το Μάντεψε Ποιος θα 'ρθει το Βράδυ
ή εκείνη τη σκηνή όπου πηδά από το τρένο
και μένει με τον Τόνι Κέρτις,
και σκέφτηκε "Θα το έκανε αυτό ένας μαύρος;"
Όλα αυτά τον συνοψίζουν.
Κάθε ζωή που άγγιξε.
Μόνο αυτό έχω.
Τον αγαπώ πάρα πολύ.
Είναι αλήθεια,
η ζωή μου δεν θα ήταν ίδια χωρίς εκείνον.
Έφτασα πολύ μακριά.
Πραγματικά έφτασα πάρα πολύ μακριά.
Είμαι περήφανος γι' αυτό.
Είμαι εδώ για να γίνω…
ο καλύτερος σύζυγος, ο καλύτερος παππούς,
ο καλύτερος πατέρας, ο καλύτερος προπάππους.
Προσπαθώ να περάσω σε εκείνους ό,τι καλό έχω μέσα μου.
Πραγματικά προσπαθώ
να είμαι καλύτερος αύριο
απ' όσο ήμουν σήμερα.
Καλύτερος άνθρωπος.
Όχι καλύτερος ηθοποιός, αλλά απλώς καλύτερος άνθρωπος.
Κι όταν πεθάνω, δεν θα φοβάμαι ότι έζησα.
ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ 1927 - 2022
Υποτιτλισμός: Άννυ Ζερβού