Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Alles goed, Stutz? -Hoi, Jonah.
Oké, vermaak me maar.
Dat is wat jij zegt als ik ga zitten. -Dat zeg ik tegen iedereen.
Ja, als we een therapiesessie hebben die niet gefilmd wordt.
Iets anders wat jij zegt waar ik altijd om moet lachen, is:
'Als je maar niet al je shit bij mij komt dumpen.'
Ja, dat doe je al jaren, en ik ben het beu.
Hier zijn we dan.
Waarom denk je dat ik deze film over jou maak?
Ik denk vanwege mijn ideeën. Ik denk dat die jou geholpen hebben…
…en dat je andere mensen er kennis mee wil laten maken.
En misschien…
Misschien is het een poging om macht over mij te krijgen, of…
Geen idee. Waarom eigenlijk?
Ik besloot dit te maken omdat ik jouw tools wil presenteren.
Jouw lessen. De lessen van Phil Stutz, mijn therapeut.
Zodat andere mensen er ook toegang tot hebben…
…en ze kunnen gebruiken om hun levens te verbeteren.
Dus ik wil graag één sessie in één dag filmen…
…en de tools bespreken die mij het meest geholpen hebben.
Dat klinkt goed.
En ik wil het doen op een manier die recht doet…
…aan het leven van iemand om wie ik veel geef en die ik respecteer.
Maar kun je af en toe grappig zijn?
Wat is het eerste wat je een nieuwe patiënt vraagt?
Het eerste wat je vraagt, is: 'Waarom ben je hier?'
De meeste therapeuten zeggen: 'Bemoei je niet met het proces.
De patiënt vindt het antwoord als hij of zij zover is.'
Dat slaat nergens op.
Toen ik de psychiatrie in ging, moest je neutraal zijn.
'Ik kijk alleen toe. Ik bemoei me er niet mee.'
Het was een langzaam proces vol lijden.
Je kent mij. Mijn reactie is: 'Bekijk het even. Meen je dit nou?'
Als ik een depressief iemand behandel die bang is om niet beter te worden…
…zeg ik: 'Doe precies wat ik je zeg.
Ik beloof je dat je je beter zult voelen. Gegarandeerd.'
Toen ik hier binnenliep, gingen we zitten, en zei jij: 'Dit is wat je moet doen.'
Je gaf me een actie die ik kon ondernemen. Een tool.
Ja, dat is cruciaal.
Ik wilde dat het opschoot.
Niet om te zorgen dat iemand binnen een week beter is, dat kan niet…
…maar ik wilde dat hij of zij verandering voelde.
Iets van vooruitgang.
Dat geeft ze hoop. Zodat ze denken: shit, dit kan echt.
Wat zijn de tools?
Een tool is iets wat je innerlijke staat kan veranderen.
Onmiddellijk. Meteen.
Het neemt een ervaring die meestal onprettig is…
…en maakt het tot een kans.
Tools veranderen je gemoed…
…en geven je de hoop dat je je niet altijd zo zult voelen.
Precies.
Het is een soort visualisatie-oefening die je ter plekke in je hoofd doet.
Ja. Dus ik ben een soort leraar.
Ik leer mensen hoe het moet, en wanneer ze het moeten gebruiken.
Al je patiënten, ikzelf ook, hebben notitiekaartjes.
Dat zijn tekeningen van de tools die je in onze sessies maakt…
…die we mee mogen nemen.
Ik denk meestal heel visueel.
Dus ik begon die kaartjes voor mezelf te tekenen…
…maar het hielp de patiënten enorm.
De kracht ervan is dat ze grote ideeën omzetten in simpele afbeeldingen.
Het was een manier van communiceren met patiënten…
…die ik krachtiger vond dan woorden.
Zodra ze een kaartje pakken, is er een verbinding tussen ons.
Ja. We hebben een hele persoonlijk relatie.
Zo persoonlijk dat ik een film over je mag maken.
Dat heb ik nog nooit meegemaakt in de therapiewereld.
Mijn leven is enorm verbeterd doordat ik met jou werk…
…en als het voor mij gewerkt heeft, werkt het mogelijk ook voor anderen.
O, ja. Tijd voor medicatie.
Waarvoor? -Tijd om je medicatie te nemen.
O, bedankt. -Het alarm ging af.
O, shit.
Heb je zin om met mij te trippen op Parkinson-medicatie?
Ik ben al jaren gestopt.
Toen ik jong was en drugs gebruikte…
…als je me toen had verteld: 'Over 50 jaar neem je al deze medicijnen'…
Is dat allemaal voor je Parkinson? -Ja.
Bij Parkinson is het zo, en dat is eigenlijk wel goed…
…dat je heel veel kleine dingen vooruit moet plannen.
Als ik m'n bed uit moet komen moet ik allerlei vreemde toeren uithalen.
Ik vind 's ochtends m'n bed uit komen ook het lastigste.
Maar om hele andere redenen. -Om hele andere… Ja.
Voor ik jou ontmoette was mijn ervaring met therapie heel traditioneel.
Ik praatte, en de ander zei dan: 'Hoe voelt dat?' of: 'Interessant.'
Er was een enorme afstand.
En ik bedacht dat in traditionele therapie…
…je iemand betaalt en al je problemen voor diegene bewaart…
…en diegene luistert alleen.
En je vrienden, die idioten zijn…
…geven je advies.
Ja. -Ongevraagd.
Ja. -Je wil dat je vrienden gewoon luisteren.
En van je therapeut wil je advies.
Het is niet dat therapeuten je niet willen helpen. Echt niet.
Maar ik had altijd het gevoel dat er iets ontbrak.
Een tool is een brug…
…tussen wat je beseft dat het probleem is en de oorzaak van dat probleem…
…en het punt waarop je wat controle over het symptoom krijgt.
Het heeft te maken met mogelijkheid.
Niet een of andere onzindefinitie van mogelijkheid.
Mogelijkheid betekent dat je voelt dat je anders reageert.
Het klinkt…
Hoe noem je dat? Banaal. Maar het is de waarheid.
Eén van de eerste dingen waar je me aan liet werken was mijn levenskracht.
Dat was iets wat je leven onmiddellijk kan veranderen…
…en waar iedereen denk ik heel makkelijk op kan inhaken.
En het was voor mij de eerste stap in het proces van beter worden.
Dat klopt. Dit is wat er meestal gebeurt.
Iemand is depressief, hij komt bij mij langs en zegt:
'Ik weet dat m'n gewoonten bagger zijn. Ik ben ongedisciplineerd en lui.
Als ik nou eens wist wat ik zou moeten doen…
…wat mijn missie in het leven was, zou ik supergemotiveerd zijn.
Maar ik weet niet wat ik moet doen. Dus ben ik maar lui en doe ik niks.'
En daar wordt hij depressief van.
Er is iets wat op jou van toepassing is…
…en op iedereen die geen richting in z'n leven heeft…
…en niet weet wat hij moet doen.
Het antwoord is: je kunt altijd aan je levenskracht werken.
LEVENSKRACHT
De enige manier om te ontdekken wat je zou moeten doen en wie je bent…
…is je levenskracht activeren.
Want dat is het enige deel van je…
…dat je kan leiden als je de weg kwijt bent.
Zie het als een piramide. De levenskracht heeft drie niveaus.
Het onderste niveau is je relatie met je lichaam.
De tweede laag is je relatie met andere mensen.
En het hoogste niveau is je relatie met jezelf.
De onderste trede is je relatie met je lichaam.
Je hoeft alleen maar te zorgen dat dat beter werkt. Dat helpt altijd.
Een klassiek probleem is dat ze niet sporten.
Hun dieet is een andere…
…en slaap.
Welk percentage daarvan zorgt ervoor dat je je beter gaat voelen?
In het begin waarschijnlijk 85 procent. Het is heel hoog.
Hoe idioot is dat?
Als kind werd mij verteld dat sporten en op je dieet letten betekende…
…dat er iets mis was met hoe je eruitzag.
Er werd me nooit verteld…
…dat het iets kon doen voor m'n mentale gezondheid.
Ik zou willen dat het anders gepresenteerd werd.
Want bij mij…
…veroorzaakte dat veel problemen…
…en zelfs problemen tussen mij en m'n moeder.
Ik reageerde erop zo van:
'Val dood. Ik wil niet, want je zegt dat er iets mis is met me.'
O, ja? Leg eens uit.
Dat kan ik doen, maar dat doe ik niet, want deze film gaat over jou.
Wat als ik zeg dat hoe meer je het uitlegt…
…hoe makkelijker ik wat risico's kan nemen?
Daar al aan gedacht?
Dan moet jij een film maken over mij…
…in plaats van andersom.
Ja, goeie.
Dat is dus het eerste niveau.
Het volgende niveau is je relatie met anderen.
Als mensen depressief worden, beëindigen ze hun relaties niet.
Ze verdwijnen uit zicht, als een schip over de horizon.
Ze trekken zich terug uit hun leven.
En relaties zijn als…
Als je een berg beklimt, sla je van die mephaken erin.
Dat zijn je handvatten.
Je relaties zijn handvatten waaraan je terug het leven in getrokken wordt.
Maar jij moet het initiatief nemen.
Als je wacht tot anderen dat doen, snap je het niet.
Zelfs al ga je lunchen met iemand die je niet interessant vindt.
Dat geeft niets. Het heeft toch een positief effect op je.
Die persoon staat symbool voor de hele mensheid.
Dat is het middelste niveau. Het hoogste is je relatie met jezelf.
Je moet een relatie aangaan met je onbewuste.
Want niemand weet wat daar zit tot hij z'n onbewuste activeert.
Eén truc daarvoor is schrijven. Dat is echt iets magisch.
Je verbetert je relatie met jezelf door te schrijven.
Sommigen vragen: 'Wat schrijven?
Ik ben niet interessant. Ik ben geen schrijver.' Maakt niet uit.
Als je gaat schrijven, is dat een spiegel.
Het weerspiegelt wat er gebeurt in je onbewuste.
Als je een dagboek bijhoudt komen er dingen tevoorschijn…
…waarvan je niet wist dat je ze wist.
Dat zijn de drie niveaus van de levenskracht.
Als je de weg kwijt bent, probeer die dan niet te vinden.
Laat het los. Werk eerst aan je levenskracht.
Het draait om passie.
Je levenskracht vergroten zodat je kunt ontdekken wat je passie is.
Stap één is passie hebben voor verbinding maken met je levenskracht.
En dat kan iedereen.
Als ik die piramide volg, valt alles op z'n plek?
Dan valt alles op z'n plek.
Hoe bedenk je dit soort dingen?
Ik had ooit een leidinggevende… Ik was heel jong.
Ik had nog geen eigen praktijk.
Ik praatte met mensen over wat hen 30 jaar eerder overkomen was…
…of wat de oorzaak van hun probleem was.
Ze gingen even neerslachtig en hopeloos naar buiten als ze binnenkwamen.
Ik zei tegen hem:
'Is er iets wat we kunnen doen zodat ze zich sneller beter voelen?'
En hij zei tegen mij: 'Waag het niet.'
Die man snapte niet wat het betekent om mens te zijn.
Ik zei: 'We moeten meteen iets doen.
Het hoeft niet alles op te lossen…
…maar je moet mensen het gevoel geven dat ze nu meteen kunnen veranderen.'
Ik wilde niet dat mensen met lege handen weggingen.
Ben je ooit bang geweest dat je iemand zo verkeerd adviseerde?
Nee.
Op dit gebied… Ik zeg altijd:
'Ik ben een heel normaal persoon, op dit na.'
Ik zoom in op jou, en sluit al het andere buiten.
Al sinds ik klein was vertellen mensen me hun problemen.
Als jochie van tien al kwamen volwassen mannen naar me toe.
De meesten kende ik niet eens. Ze luchtten hun hart bij me.
Wie weet waar dat vandaan komt.
Ik woonde in The Bronx tot ik vijf was. Toen verhuisden we naar Manhattan.
Waar in Manhattan?
Onze eerste flat was op 78th en Broadway. 215 West 78th Street.
We waren hele doorsnee mensen.
M'n vader was een hele aardige man.
Hij was luidruchtig, had een sterke mening.
Hij vermaakte mensen graag.
Als het aan hem lag, zouden we elke avond bezoek hebben.
Zij haatte dat.
Mijn moeder vertelde me dat ze op een prachtige zonnige dag…
…als er een miljard kinderen buitenspeelden…
…niets liever deed dan binnen blijven en een boek lezen.
Zij had zoiets van: 'Laat me met rust.
Ik wil me in dit boek verliezen omdat het leven te pijnlijk is.
Ik wil me alleen met dit boek bezighouden.'
Dus je snapt dat er tussen hen grote problemen waren.
Wanneer was dit? De jaren 50?
Ja, dat was zo rond 1956.
Wanneer stierf hij ook alweer?
Hoe heette je overleden broertje? -Hij heette Eddie.
Ze wisten het meteen.
Het was een tumor waarbij je een bepaalde huiduitslag krijgt.
De arts vertelde me jaren later…
…dat hij wist wat het was zodra m'n broertje binnenkwam.
Mijn ouders vertelden ons niks. Dat was een vergissing.
Hoe oud was je toen hij stierf? Negen?
Ja. Ik was negen. -En hij was drie?
Hij was drie, ja.
Ik ging weleens de badkamer in. En dan zette ik één voet op de toiletbril…
…als een soort middeleeuwse ridder, en dan zei ik tegen God:
'Als U hem laat leven, dan zal ik in U geloven.
En anders niet.' Daar moest ik overheen komen.
Als ik in New York ben, probeer ik langs dat gebouw te gaan.
Ik sta graag op de plek waar we stonden toen m'n vader naar ons toe kwam.
M'n moeder stapte uit de taxi…
…en liep zo het gebouw in en nam de lift naar boven.
Ze keek niet eens naar ons.
Ik vroeg haar: 'Mag ik weer naar school?'
Ze zei: 'Ja, je mag doen wat je wilt.'
En dat deed ik. Ik denk dat dat deel van m'n ontkenning was.
Iedereen deed erg z'n best om te ontkennen wat er gebeurde.
Iedereen weigerde stellig te accepteren wat er aan de hand was.
Dat was Deel X. Deel X zat in mijn hoofd voor ik dit alles begreep.
DEEL X
Deel X is heel belangrijk om te begrijpen hoe jouw tools werken.
Dus daar wilde ik het over hebben.
Als je te maken krijgt met tegenslag…
…is dat een kans voor je om…
Op dat moment krijg je te maken met Deel X.
Deel X is het veroordelende deel van je…
…het asociale deel van je.
Het is een onzichtbare kracht…
…die wil voorkomen dat je verandert of groeit.
Het wil je ontwikkeling blokkeren. Het wil je potentie blokkeren.
Het wil alles voor je verkloten.
Dus Deel X is de slechterik…
…in het verhaal van het mens-zijn.
De tools zijn wat de held kan gebruiken om tegen de slechterik te vechten.
Ja. Deel X is de stem van onmogelijkheid.
Wat je ook denkt te moeten doen, het vertelt je dat dat niet kan.
'Geef het op.'
Het geeft je een heel specifiek dossier over wie je bent en wat je kunt.
En het creëert een soort oerangst in mensen.
Wat zegt jouw Deel X tegen jou?
Dat ik m'n tijd verdoe.
Dat ik van alles uitgevonden heb, en dat dat geweldig is…
…maar dat het zich nooit genoeg zal verspreiden.
Hoe komen mensen van Deel X af? -Dat kan niet.
Je kunt hem tijdelijk verslaan, maar hij komt altijd terug.
Daarom zijn er drie aspecten van de realiteit die onvermijdelijk zijn.
Pijn, onzekerheid en onafgebroken werk.
Met die drie dingen zul je gewoon moeten leren leven.
Als je Deel X zou kunnen uitbannen, zou je niet meer kunnen groeien.
Dus in dit verhaal heeft de hoofdpersoon Deel X, de slechterik, nodig…
…want als hij geen slechterik heeft om te verslaan, is er geen verhaal.
Precies. -Geen groei.
Geen verandering, geen dapperheid, geen moed.
We hebben de negativiteit van Deel X nodig om te groeien.
Dat klopt.
Dat betekent niet dat je niet hard kunt werken om je doelen te bereiken.
Maar als je gelukkig wil zijn… Want dat maakt je niet gelukkig.
Het proces maakt je gelukkig.
Je moet leren te houden van het proces van met die drie dingen omgaan.
Daarvoor zijn de tools.
Als het verschijnt, kun je het identificeren…
…en dan een tool gebruiken om het onschadelijk te maken.
PIJN, ONZEKERHEID, WERK TOOLS
Als je iemand dat kunt leren, kan diegene z'n leven veranderen.
Want de hoogste creatieve expressie voor een mens…
…is iets nieuws kunnen creëren in tijden van tegenslag.
En hoe groter de tegenslag, hoe groter de kans die hij biedt.
Ontdekken dat hij gestorven was, was als een nieuwe wereld ontdekken.
Ik dacht: wauw, kan dat mij overkomen? Ik ben maar een kind.
Dat had enorm veel impact op me. Dat en het feit dat m'n ouders instortten.
Ze konden niet meer emotioneel functioneren als ouders.
Het lukte ze gewoon niet.
Neem je ze dat kwalijk?
Nee, dat heb ik nooit gedaan. Godzijdank.
Het veranderde m'n leven, want alles had een dubbele betekenis.
Als ik softbal ging spelen en op tijd thuis moest zijn voor het eten…
Als ik maar één minuut te laat was, flipten ze helemaal.
M'n kindertijd was voorbij.
Alles was serieus. Je wilde het niet verkloten.
Zijn dood werd een gigantisch gewicht dat ik moest meetorsen…
…maar niemand wilde toegeven dat het er was.
LIEVE VADER IK HOU VAN U
Ik vergeet dit nooit.
Een vriend van me raakte zwaargewond.
M'n vader en ik bezochten hem in het ziekenhuis.
Onderweg naar buiten zei m'n vader:
'Dat is het enige echte beroep.'
Oftewel: 'Als je geen arts wordt, wil ik je niet meer zien.
Ik hou van je…
…maar als je geen arts wordt, zal ik je nooit respecteren.'
M'n ouders waren atheïsten, dus ze hadden niks om op terug te vallen.
Het was een gevecht tegen de dood, en als ik niet meevocht…
…zou ons gezin uit elkaar vallen.
Dus het werd jouw verantwoordelijkheid om hun angsten te beteugelen.
Jij werd hun therapeut.
Precies.
Ze hadden niets op het gebied van…
Geloof? -Ja. Geen geloof wat hen kon steunen.
Ze hadden maar één ding waar ze in konden geloven…
…en dat was ik.
Je ziet hoe die dingen doorgegeven worden. En ik deed m'n best.
Dat mislukte natuurlijk totaal.
Eén ding heb ik wel gedaan. Ik ben arts geworden.
Dus…
Misschien is er toch iets constructiefs uit voortgekomen.
Mijn eerste patiënten waren een makkie voor me.
Alleen de omgeving veranderde. Ik had het al zo vaak gedaan.
En ik was er best goed in, zelfs toen ik 12 was.
Gaan we vaker sessies houden waarin ik de patiënt ben?
Het zou fijn zijn als jij meer vragen beantwoordde.
Of zelfs maar één.
Kunnen we het nu over jouw broer hebben? Dit moet iets in je losgemaakt hebben.
Nou…
Nee, daar gaan we het niet over hebben.
Ik heb een pauze nodig. Hoe laat… O, shit.
Dat was geweldig.
Ik voel me uitgeput.
Ik zei al dat je makkelijkere vragen moest stellen. Eigen schuld.
Wil je horen wat ik vind van je regie en acteerwerk?
Pas tijdens mijn sessie.
DONDERDAG
BEHANDELINGEN PARKINSON
UCLA REGELEN
HET KWAAD ONTHULT ZICHZELF
HET VERSCHIL TUSSEN DEEL X EN DE SCHADUW
HAAT EN ONBEGRIP
Waarom duurt het zo lang, man?
Pas op de apparatuur.
Zit jij er ook in?
Hoe is het? -Goed je te zien.
Ik ga eerst een tool gebruiken. Mag dat? -Ja, absoluut.
Deze film maken is heel ingewikkeld, om allerlei verschillende redenen.
Jij bent mijn therapeut, en als ik ergens mee zou worstelen…
…zou ik daar met jou over praten.
Maar als ik dat gevoel krijg omtrent deze film…
…aarzel ik, en houd ik het tegen, want deze film gaat over jou…
…en het voelt alsof ik moet doen alsof alles geweldig gaat…
…ook als dat niet zo is.
Ik heb…
…tegen je gelogen in onze therapiesessies…
…over hoe het gaat met de film. Dus ik heb je eigenlijk…
…betaald om tegen je te liegen…
…en daardoor voelde ik me steeds eenzamer.
Ik probeer hele grote ideeën over te brengen.
En om jouw levensverhaal te vertellen, maar ik kom er niet uit.
En ik vraag me continu af:
'Was dit een enorm slecht idee?
Een patiënt die een film maakt over zijn therapeut?'
Ik lach erom, weet je?
Maar waar ik bij uitkwam, was: waarom verberg ik me achter perfectie?
Waarom verstop ik me achter een masker in plaats van het met jou te delen?
Dat voelde als de enige keuze.
Dat is het ook.
Hoe kan ik een film maken over je kwetsbaar opstellen…
…en aan je problemen werken, zonder zelf kwetsbaar te zijn?
Dat voelt niet eerlijk.
Dus als ik open en eerlijk wil zijn…
…dan moet ik erkennen…
…dat we al twee jaar aan het filmen zijn.
En dat we elke dag dezelfde kleren dragen en doen alsof het één sessie is…
…terwijl we al jaren bezig zijn.
En we zitten voor een groen scherm. We zitten niet in je kantoor.
En ik draag letterlijk een pruik…
…om er hetzelfde uit te zien als acht maanden geleden…
…terwijl m'n haren nu kort zijn. En ik…
Ik weet het niet. Het voelt raar en leugenachtig.
Ik wil het publiek een inkijkje geven in het filmproces, en in jou…
…zodat ze niet het gevoel hebben dat we tegen ze liegen.
Ik lieg tegen jou en tegen iedereen dat het goed gaat, en dat is klote.
Als we deze scène terugkijken…
…zit er waarschijnlijk materiaal in van acht of veertien maanden geleden.
Ik weet nauwelijks nog wat wat is.
Uiteindelijk kwam ik uit bij de waarheid. En dat is het met je delen.
Voelt dat geschift?
Het voelt als de enige keuze die je hebt.
Als je oprecht wil zijn over mij en wat we proberen te doen…
…moet je jezelf fouten laten maken.
Als je het perfect kon, zou dat alles wat we doen tegenspreken.
Dus ik ben blij dat je…
Ik vermoedde dit al, omdat we al zo lang bezig zijn.
Dus ik dacht:
…dit is ofwel de beste documentaire ooit, ofwel de slechtste.
Waarschijnlijk allebei.
Maar uiteindelijk moet het intiem worden…
…en dan weet je niet wat er gaat gebeuren.
Als ik je goed getraind heb, snap je dat je daarvoor niet moet weglopen.
Je zou pas echt falen…
…als je daar niet in meegaat en het niet gebruikt om dieper te gaan.
De drijvende kracht achter dit alles is jouw kwetsbaarheid. Zonder twijfel.
Als we trouw zijn aan dat idee en jij bent bereid open te zijn…
…kunnen we 't niet fout doen.
Maar deze film gaat over jou. -Nee, helemaal niet.
Voor mij is dit gewoon een project.
Mijn leven hangt er niet van af. Jouw leven… Oké, dat misschien wel.
Ik plaag je maar.
Mijn brein zegt dat ik agressief en eerlijk over twee dingen wil praten.
Het ene is mijn relatie met jou…
…en het andere is de ware kracht van deze tools.
Hoe kan ik dieper gaan? Hoe kan ik…
Er is maar één manier.
En dat ben je zelf.
Als je vooruit wilt komen…
…kan dat alleen als je kwetsbaar bent.
Dat is omdat iedereen hulp nodig heeft om vooruit te komen.
Falen, zwakte en kwetsbaarheid zijn…
Die verbinden je met de rest van de wereld.
Want wat je doet, is een signaal naar de wereld sturen.
'Ik heb jullie nodig, want ik kan dit niet alleen.'
Ja. Dat klinkt logisch.
Ik denk dat een goed idee zou zijn als ik je wat van de film laat zien.
En dan kunnen we bedenken hoe we hem af willen maken.
En hoe hij over ons allebei kan gaan. Lijkt je dat wat?
Ja, zeker. Ik ben enorm ontroerd. En ik ben opgelucht.
Ja, dat zou super zijn. Het wordt een soort experiment.
Ja. Oké, cool.
Ik zie het zitten.
Ik hou van je, man. Cut.
Waren jullie aan het filmen?
Waarom denk je dat ik een docu over je maak?
Ik denk vanwege m'n ideeën.
Ik denk dat die jou geholpen hebben…
…en dat je andere mensen er kennis mee wil laten maken.
Zin om te trippen op Parkinson-medicatie?
Ik ben al jaren gestopt.
We moesten je kantoor nabouwen op een set, met een groen scherm…
…om het te doen lijken alsof we al die tijd daar waren.
Mooier dan m'n echte kantoor.
Ja. Deel X. En dan, als je de film kijkt…
Een beeld van… -Daar waren we niet voor verzekerd.
We hebben de pleister eraf getrokken.
We hebben je verteld hoe het gaat, wat de waarheid is.
Hoe gaan we nu verder?
Ik voel dat we goed geaard moeten blijven…
…en tegelijkertijd naar de sterren moeten reiken.
Maar ik weet niet hoe we dat kunnen doen.
Maar alles wat echt is en echt verschil kan maken…
…moet je met z'n tweeën doen. Dat heeft te maken met vibraties.
Twee mensen kunnen een veld creëren. Dat is onzichtbaar…
…maar dat is de kracht die dingen in gang zet.
Je kunt dat zien in je persoonlijke relaties.
In de gebeurtenissen die plaatsvinden in de wereld.
Wat we hier doen, is ons overgeven aan iets wat we niet helemaal begrijpen.
Maar wat er daarbuiten of daarboven ook is…
…het wil zich met iedereen verbinden.
Die schaamte, die gêne, is de lijm die het universum bijeenhoudt.
Door die ervaring wordt je gedwongen je met anderen te verbinden.
Het wordt sowieso niet perfect.
Niet als film, niet als artistiek project. Er gaan dingen mislukken.
Maar in die onmogelijkheid gaat er iets gebeuren.
Dit is trouwens mijn echte haar.
Wat? Wat is er?
Je moet zeggen: 'Ik ga m'n uiterste best doen.
En bij het volgende doe ik ook m'n best.'
Dat klinkt afgezaagd en oppervlakkig, maar dat is het niet.
Dus jij zegt dat hoe slechter het is, hoe beter we het gedaan hebben?
Ja. -Top.
Is dat niet hoe Hollywood werkt?
Dat dacht ik altijd.
Oké, laten we doorgaan dan.
PARELKETTING
Als je de tools hebt, kunnen we dit veranderen.
Dus we moeten doorgaan. Doorgaan.
Het klinkt dom. Is dat niet simplistisch? Ja, maar we willen zeggen:
'Ik rijg de volgende parel aan de ketting. Meer doe ik niet.'
Dat heet de Parelketting.
Dat is waarschijnlijk het belangrijkste wat je kunt leren om jezelf te motiveren.
Je tekent een parelketting.
Eerst een lijn, dan een cirkel, lijn, cirkel.
Elke cirkel staat voor één actie.
Maar waar het om gaat, is: iedere actie heeft dezelfde waarde.
Dit gaat over identiteit. 'Wie ben ik?
Ik ben niet geweldig, ik ben niet bagger. Zo kijk ik niet naar mezelf.
Ik kijk alleen naar hoe vaak ik actie onderneem.'
Of je nu faalt of groot succes hebt:
…je gaat door.
Ik ben degene die de volgende parel aan de ketting rijgt. Dat is alles.
Dus 's ochtends uit bed komen is een parelketting.
Gewoon uit bed komen en doen wat je moet doen die dag.
En je dicht het ene niet meer waarde toe dan het ander. Alles is even waardevol.
Het mooie aan jou, ook al ben je een klootzak…
…is dat je nooit opgeeft. Jij hebt dat. Je houdt van onzekerheid.
Bij onze eerste sessie zei je dat echt zelfvertrouwen…
…leven in onzekerheid is.
Ja, en doorgaan.
De winnaar is niet degene die altijd de beste beslissingen neemt.
De winnaar is degene die binnen die cyclus werkt.
Die bereid is risico te nemen…
…een zeker vertrouwen heeft, en dealt met de consequenties.
Als die slecht zijn, moet je opnieuw beginnen met de cyclus.
Beter wordt 't niet.
Nu zit het als volgt.
In elk van deze cirkels zit een kleinere donkerdere cirkel…
…en die donkerdere cirkel is een drol.
Het is wel grappig. Dat betekent dat elke inspanning die je doet…
Zoals nu. We proberen deze film te maken.
Hoe die ook wordt, hij wordt niet perfect. Er gaat 'n drol in zitten.
Ik weet niet of het goed wordt, dus daar houd ik me niet mee bezig.
Ik moet me bezighouden met voortgang, de volgende parel.
Mijn levensfilosofie is daar 't tegenovergestelde van geworden.
In plaats van een drol in een parel zit er een parel rondom elke drol.
Als er iets rots gebeurt, denk ik:
…hier kan ik veel van leren en veel goeds uit halen.
Dat is geweldig. Die ga ik stelen.
Dan klaag ik je aan.
Geeft niks. Ik hou van je.
Mooi. Ik zie je in de rechtbank.
Als deze film eindigt in een tien jaar durende rechtszaak…
Dat is heel intiem. Prima.
Ik ontmoette je en ging met je werken…
…omdat ik wanhopig graag gelukkiger wilde zijn.
Het is moeilijk te zeggen. Ik had geen gezond gevoel van eigenwaarde.
Juist.
Dat ik als kind te zwaar was…
…klinkt als iets wat geen groot probleem is.
Zo van: och, arme jij.
Maar dat heeft mij enorm geschaad.
Jij legde het idee van een Schaduw uit.
Dat is de versie van jezelf die je wil verbergen voor de wereld.
Dit is wat ik die dag voor me zag. Mezelf, toen ik 14 was.
Toen ik jou ontmoette, was ik 33.
Ik was enorm succesvol…
…en was uitstekend in vorm.
Allemaal dingen waardoor dat beeld van mezelf irrelevant zou moeten zijn.
Maar jij legde uit dat dit is hoe ik mezelf zag…
…en dat ik mezelf ontkende…
…omdat ik me zo voor mezelf schaamde.
Ik dacht dat als ik succesvol werd, men dat niet zou zien.
En toen werd ik succesvol, en mensen bleven zulke dingen zeggen…
…en dat deed pijn.
En toen voelde ik me nog steeds zoals die persoon.
En dat draag ik nog steeds met me mee en blijft opspelen.
Diep vanbinnen voel ik me nog steeds iemand die geen liefde verdient…
…maar met het werk dat we doen kruip ik langzaam maar zeker…
…richting niet alleen acceptatie, maar ook…
Zien dat het geweldig is om mij te zijn. -Ja.
Maar dat is nog steeds heel moeilijk. -Dat zal altijd moeilijk blijven.
DE SCHADUW
Iedereen heeft een Schaduw. Ze zijn allemaal anders…
…maar ook allemaal hetzelfde.
Het is het deel van mensen waar ze zich voor schamen.
Allereerst moet je je Schaduw vinden.
Je moet hem zien om je erop te kunnen focussen…
…en om ermee te kunnen werken. Je moet er een beeld van hebben.
Dus doe je ogen dicht.
Denk nu terug aan een moment in je leven…
…waarop je je inferieur voelde, gegeneerd, afgewezen, moedeloos…
…waar je je voor schaamt.
Het is het deel van je dat je niet wilt zijn…
…maar dat ben je, en dat niet alleen, je komt er niet vanaf.
JIJ
SCHADUW
Voor mij is dat een jongen van 14 die veel te zwaar is, acné heeft…
…en zich heel erg ongewenst voelt.
De vraag is: wat doe je in het heden met dat beeld?
Dat is iets uit het verleden, toch?
Praat met je Schaduw, en vraag hem wat hij van jou vindt.
Hoe je met hem omgegaan bent. Kijk eens wat hij antwoordt.
LUISTER NAAR JE SCHADUW
Hij zegt: 'Je hebt m'n bestaan ontkend en je ervoor geschaamd dat ik besta.'
Vraag hem hoe hij zich daarover voelt.
Enorm gekwetst, boos, en overstuur.
Luister even goed.
De Schaduw heeft aandacht nodig…
…maar niet van de wereld.
Hij heeft geen Oscar nodig.
De enige persoon wiens aandacht er voor je Schaduw toe doet, ben jij.
Ik wil dat je je Schaduw vraagt wat je kunt doen…
…om het goed te maken dat je hem zolang hebt genegeerd.
Hij wil dat ik hem een plek in mijn leven geef…
…en mijn leven met hem deel, en hem vier.
En dat ik trots op mezelf ben.
In sociale settings, op je werk of in romantische relaties…
…als je die persoon niet erkent…
…ook dan mag hij er zijn, en is hij zelfs een mooi deel van je.
Oké, doe je ogen open.
Dit is een tool die hopelijk je relatie met je Schaduw verbetert.
Dit is goed voor verlegenheid. Voor als je een presentatie moet geven.
Zelfs voor als je je partner ergens mee moet confronteren.
Of als je een date hebt.
Alles waarbij je veel druk en spanning voelt.
Waarbij je 't gevoel hebt dat je perfect en je beste zelf moet zijn.
Ja. Ons doel is niet om een goed optreden te geven.
Ons doel is om deze tool te gebruiken en dan te tolereren wat er gebeurt.
Ja, want als ik tevreden ben met mijn ware zelf…
…dan hebben de meningen van anderen veel minder impact op me.
Voor de duidelijkheid, het gaat niet om hoe dit eruitziet.
Het gaat om het proces. Om hoe je je ermee verhoudt.
Als je hem geen respect geeft, of eigenlijk aandacht…
…laat hij je destructieve dingen doen.
Dus het is zowel 'n tool waardoor je je op dat moment beter voelt…
…als een filosofie over waar je als mens heen gaat.
En als je in harmonie bent met je Schaduw, ervaar je heelheid.
Dan heb je niks anders nodig.
'Ik ben compleet zoals ik ben.' Dat is heel bevrijdend.
Oeps. Sorry. -Niet mijn Schaduw schoppen, alsjeblieft.
Heel goed. Het spijt me.
Heeft hij je pijn gedaan? Heeft die rare man je pijn gedaan?
Ik hou nu van hem. Ik moet voor hem zorgen.
Je mag met mij mee naar huis.
Ik ontmoette je vijf jaar geleden en had totaal geen zelfvertrouwen.
Ik investeerde niet in mezelf. -Nee.
En wist niet hoe ik mezelf leuk kon vinden.
Ik werkte alleen maar om bepaalde dingen te bereiken.
En dat is jouw idee van de momentopname.
Dat klopt.
Dat heet ook wel 'het rijk der illusie'.
Het is een klassiek Deel X-ding.
Het betekent dat je zoekt naar de perfecte ervaring.
Dat kan de perfecte echtgenote zijn…
…de perfecte hoeveelheid geld, de perfecte film.
Maakt niet uit. Wat het ook is, het bestaat niet.
Het is enkel een beeld in je eigen hoofd. Denk hier eens over na.
Wat is typerend voor een momentopname?
Er zit geen beweging in. Het staat stil. En er zit geen diepte in.
Maar in dit geval heb je een momentopname gemaakt…
…en jezelf daarmee verlamd.
Je fantaseert.
Mensen vertellen zichzelf dat als ze die perfectie kunnen bereiken…
…er magie zal plaatsvinden.
Maar je moet niet vergeten…
…wat de drie aspecten van de realiteit zijn.
Er zal altijd pijn zijn. Er zal altijd onzekerheid zijn.
En je zult altijd aan jezelf moeten werken.
Iedereen moet zo leven, wat er ook gebeurt.
Voor ik jou ontmoette, was ik enorm onzeker.
Ik dacht dat succes en onderscheidingen de pijn van het leven weg zouden nemen.
Dus ik werkte heel hard om die momentopname te bereiken…
…en dankzij mijn privilege en wat geluk…
…bereikte ik die momentopname relatief vroeg.
En toen dat niks oploste…
…werd ik daar enorm depressief van.
Ja.
Tegelijkertijd…
…bleven de media heel gemeen doen over mijn gewicht.
Ze leken het als een spel te zien om me te raken waar het het meeste pijn deed.
Het maakte me heel defensief.
Alsof ik continu verwachtte dat iemand iets gemeens zou zeggen.
En dan was ik zo boos.
Het weerhield me ervan het gevoel te hebben…
…dat ik m'n negatieve gevoelens over mezelf kon ontgroeien.
Ik schaamde me nog meer voor m'n Schaduw.
Pas recentelijker, als dertiger, toen ik jou ontmoette…
…leerde ik hoe ik dat kon buitensluiten en zelf een mening over mezelf kon vormen.
Snap je? Weet je?
Wacht, laten we… Kauw je ergens op?
Gast, we maken een film.
Had dat gezegd voor je me uitnodigde.
Hij zit chocolade te eten. Wil je nog telefoontjes plegen?
Ja, maar eerst dit.
Ik check even m'n aantekeningen.
Dat is gewoon…
Ik heb opgeschreven dat ik je moeder heb geneukt. Kras maar door.
De ironie van die grap is dat mijn moeder morgen komt…
…en dat we een sessie gaan doen met jou, mij, en m'n moeder.
Dat meen je niet. -Serieus.
Niet tegen haar zeggen…
Dat ga ik haar vertellen.
Hallo. -Die kleur staat je goed.
Bedankt. -Je ziet er mooi uit.
Dank je.
Dit is m'n moeder Sharon.
Ik ben Phil. -Aangenaam.
Leuk je te ontmoeten. -Insgelijks.
Ja, ik weet het niet.
Ik dacht aan m'n eerste ervaring met therapie.
We zaten bij een diëtist…
…en maakten zoveel ruzie dat de diëtist zei:
Klopt. -'Jullie hebben therapie nodig.'
De arts zei: 'Jonah moet afvallen.'
En als moeder dacht jij: shit, ik moet naar de dokter luisteren…
…en met hem naar een diëtist gaan.
Eerlijk gezegd hoefde hij me dat niet te vertellen.
Ik vond al dat jij wat moest afvallen.
Ik wil niet in het verleden duiken, maar soms moet dat.
Mijn moeder was heel tenger, en mijn zus ook.
Ik kreeg altijd te horen: 'Jij bent flink, net als je vader.
Jij bent de zwaarste. Je moet afvallen.'
En ik denk dat ik daar zo onzeker van werd…
…dat wanneer ik of mijn kinderen er zo niet uitzagen…
…in plaats van dat ik nadacht over wat ik deed…
…ik gewoon deed wat ik dacht dat juist was. Snap je?
Ja, ik probeer je niet aan te vallen.
Dus je zag dat ik als kind te zwaar was.
Ik vond dat, de arts vond dat…
…en de maatschappij heeft allerlei ideeën over waarom dat verkeerd is.
Dus ik dacht: ik ben niet goed.
Ik ben slecht.
Ik zie er niet uit zoals ik eruit hoor te zien.
En jij was degene…
…die dat probeerde te corrigeren, om wat voor reden dan ook.
Ja.
Dat maakte van jou een soort tegenstander.
Zo van: dit is de persoon die mij niet accepteert.
Het idee dat dé vrouwfiguur in je leven niet accepteert hoe je eruitziet.
Ik neem je niks kwalijk…
…want ik begrijp nu ook, en begrijp al een tijdje…
…hoezeer jij je ook zo voelde binnen jouw familie.
Maar ik wil je vertellen wat voor impact dat op m'n leven had.
Ik vind het soms makkelijker…
…om op deze manier gesprekken te voeren, om wat voor reden dan ook, dan…
Bedankt, Jonah. Dat waardeer ik.
Ik wil je bedanken, want je hebt het nooit verwoord…
…als dé vrouwfiguur in je leven die niet accepteert hoe je eruitziet…
…en zo heb ik er nooit over nagedacht.
Ik wilde het gewoon oplossen…
…zonder erover na te denken wat voor impact mijn woorden hadden.
Voor de duidelijkheid, het is niet dit of dat.
Daar gaat het niet om. Hoe helder het verleden ook is voor je…
…voor jou is de vraag hoe het nu zit tussen jullie…
…en wat je nodig hebt.
Heb je daar ooit over nagedacht? -Soms.
Kun je vertellen wat je denkt?
Je mag eerlijk zijn. -Weet ik. Ik denk na.
Ik wil wat meer consistentie.
Soms voelt het alsof Jonah alleen naar me toe komt…
Ja, ik ben z'n moeder, maar… …als hij met me moet praten.
En als hij heel blij is, voelt het alsof hij me niet ziet staan.
Dan ben ik niet belangrijk voor hem.
Ik breng graag tijd met hem door, want we hebben echt een band.
We hebben samen veel meegemaakt, en onze band is diep…
Maar soms ben ik nerveus.
Als ik denk dat hij wat ik ga zeggen niet leuk gaat vinden, of…
Het is lastig te verwoorden.
Verwoord het.
Dat probeer ik. Ik durf niet helemaal mezelf te zijn…
…omdat ik niet wil dat hij op een bepaalde manier over me denkt.
Wist je dat?
Nee, dat wist ik niet.
Maar soms reageer ik niet handig…
…als ik het gevoel heb dat je niet naar anderen luistert…
…en te veel de aandacht opeist.
Ja, weet ik.
Maar ik vind het fijn om te horen wat ik beter kan doen…
…en wat zij nodig heeft om onze relatie te verbeteren…
…in deze context, want zo voel ik me niet zo defensief.
Als er nog iemand bij is? -Ja.
Trouwens, Phil zei gisteren iets.
Hij zei dat jullie intiem geweest zijn.
Wil je dat bespreken? -Grapjas.
Nee, dat zei hij. Het staat op film.
Dat zou hij niet vergeten, geloof me. Alsjeblieft.
-Godsamme.
Dit lijkt me een mooi moment om af te ronden.
Dat lijkt me hoog tijd. -Oké.
Nog één ding voor we stoppen. Geen grap.
Heb jij ooit… Niet letterlijk zo, maar heb jij ooit…
…zo'n emotioneel open gesprek gehad met je moeder?
Nee. Nog niet bekant.
Als ze er nog was, zou je dat dan doen?
Nu? Ja.
Mijn moeder kwam van een andere planeet. Haar vader was een psychopaat.
Hij sloeg zijn vrouw en jongste kind helemaal verrot…
…maar mijn moeder nooit, en dat was een marteling voor haar.
Tegen de tijd dat ze acht of negen was, zei ze geen woord meer tegen hem.
In 1932, toen de Depressie op z'n hoogtepunt was, vertrok hij zomaar.
Hij had niet gezegd dat hij wegging. Midden in de nacht was hij opeens weg.
Veertig jaar later wilde hij contact met mijn moeder…
…maar mijn moeder was keihard. Ze beantwoordde de brief niet eens.
Ze had iets tegen mannen. Niet verrassend.
Elke avond hield ze een tirade over mannen.
'Mannen zijn zus en zo.' Ik kon het niet echt oneens met haar zijn.
Mijn arme vader moest dit beamen.
Wat deed hij dan? -Hij zei: 'Ze heeft gelijk.
Mannen zijn vreselijk.'
Ik besefte pas toen ik 13 of 14 was dat ik een man was.
Ze kwam er maar niet overheen.
Dus ze zat vast in de Doolhof.
Ze zat 40 of 50 jaar vast in de Doolhof.
DE DOOLHOF
De Doolhof heeft altijd te maken met andere mensen.
Het is het product van Deel X, want Deel X wil gerechtigheid.
Een klassiek voorbeeld is als iemand continu over iemand anders…
…wil denken en praten.
Wat je jezelf dan vertelt, is:
'Ik kom eroverheen als hij sorry zegt voor wat hij gedaan heeft.
Voor boos op me zijn, voor vreemdgaan.' Maakt niet uit wat.
Diegene heeft je tekortgedaan…
…en je zoektocht naar gerechtigheid zet je leven op pauze.
JOUW LEVEN
De tijd vliegt, en we hebben geen tijd voor die bullshit.
DE DOOLHOF
VOORWAARTSE BEWEGING GEVANGEN IN HET VERLEDEN
Het voelt alsof ik m'n hele leven in de Doolhof gezeten heb.
Ik liep vast op dingen die ik oneerlijk vond.
Ik verspilde zo uren, dagen, jaren van m'n leven die ik nooit terug krijg.
Hoe had ze uit de Doolhof kunnen komen?
De meeste mensen willen compensatie.
Ze willen dat alles eerlijk en in evenwicht is.
Dat ga je niet van hen krijgen.
De manier om te zorgen dat je voelt dat dingen weer in evenwicht komen…
…is door je voldoening uit de oefening zelf te krijgen.
Dat heet Actieve Liefde.
ACTIEVE LIEFDE
Dus sluit je ogen…
…en stel je voor dat je omgeven bent door een universum gemaakt van liefde.
Dat klinkt gestoord, maar hou je kop en doe wat ik zeg.
Zonder oordeel, en kijk wat er gebeurt. Ik probeer het te definiëren.
Het is een wereld die vol met liefdevolle energie zit.
Voel hoe je alle liefde van het universum in je opneemt…
…en het zachtjes maar stevig allemaal in je hart stopt.
Op dat moment ben jij de voornaamste liefdesleider…
…in het universum.
Dan beeld je je degene in waar je boos op bent…
…die je haat, die je veracht…
…en stuur je alle liefde die je verzameld hebt…
…naar die persoon.
Je houdt niks achter. Je geeft alles.
Je ziet het niet alleen.
Je voelt je liefde bij diegene naar binnen gaan.
Dat is belangrijk.
Voor heel even zijn jullie één.
En dan voel je: als ik één kan zijn met deze klootzak…
…kan ik dat met iedereen.
En dan ervaar je je ware vermogens, bijna meesterschap.
Mensen zeggen: 'Je vraagt me om iemand die ik haat lief te hebben.'
Dit gaat niet over vergiffenis. Dit doe je niet voor de ander.
Dit zorgt dat je je heel kunt voelen, bevrijd wordt uit de Doolhof.
En dan kun je door.
Dus wil je gelijk hebben of wil je iets creëren?
Dat is altijd de keuze.
Het leven gaat voorwaarts.
Als jij je tijd wil verdoen met spelletjes, mag dat…
…maar die tijd krijg je niet terug.
Op latere leeftijd ging ze zich inzetten voor de gemeenschap…
…en dat deed ze geweldig. Als je vroeg: 'Wat voor werk deed je?'
Dan zei ze: 'Huurprotesten organiseren. Dat is wat ik doe.'
Ze was voor niemand bang.
Als de burgemeester van New York m'n moeder zag, zei hij: 'Wacht even.
Ik onderhandel pas als Rosalie Stutz weg is.'
Ze moesten haar wegsturen. Hij was doodsbang voor haar.
Ze maakte haar tragedie tot haar kracht. Ze was niet bang voor mannen…
…en deed veel goeds.
Ja, precies.
Welk effect had het op jou…
…dat je moeder mannen haatte en jij een man was?
Ik voel dat iedereen op het antwoord wacht…
…maar ik weet het niet precies.
Ik weet één ding zeker.
Het maakte me onzeker rond vrouwen. Dat lijkt me logisch.
Het voelde alsof ik geen manier had…
…om me veilig te voelen als ik op een vrouw af stapte.
Dat is de beste manier om het te zeggen.
Omdat je moeder je altijd kleineerde…
…kon je je niet voorstellen dat je je veilig kon voelen bij vrouwen?
Ja. Dat stond niet eens op mijn verwachtingenlijst.
Ze gaf me het gevoel dat ik er geen recht op had.
Ik overwon het wel een beetje, maar emotioneel niet.
Ik leerde me alleen anders gedragen.
Maakte dat het moeilijk om vrouwen te vertrouwen?
Niet… Nou, nu?
Nu is het niet zo'n probleem meer.
Ik zou nu wel een veel betere partner zijn dan ik jaren geleden was.
Al is dat niet zo moeilijk. Die lat ligt erg laag.
Wat is jouw eigen positie wat betreft romantische relaties?
Vraag je of ik er een heb?
Ja, heb je er een?
Nee.
Heb je ooit de muur die je moeder gebouwd had overwonnen…
…en een vrouw dichtbij laten komen zoals je eerder niet durfde?
Ik zou zeggen…
Ja, één keer.
Maar om verschillende redenen kan ik de details niet bespreken.
Was dit lang geleden of was dit recentelijk?
Ik heb al 40 jaar een knipperlichtrelatie.
Hoe gek dat ook klinkt.
Waarom is het niet constant?
Ik zal het in algemene termen zeggen. Ze heeft ander familiegedoe gaande dat…
Dat duwt haar een hele andere richting in. En mijn gezondheid. Toen ik…
Toen ik Parkinson kreeg, had dat een dubbel effect op me.
Grappig, tegenwoordig tril ik bijna niet.
Dat is heel goed. -Ja, je trilt nauwelijks.
Wil je me misschien overal volgen? Want jij lijkt te helpen.
Dan moet je tot 8 uur 's avonds blijven, en daarna ben je vrij.
Begin nou geen hele comedysketch.
Niet afdwalen. -Bedankt.
Ik weet wat je doet. -Bedankt.
Dus je ziekte en haar familiegedoe.
Ik weet niet hoe het is om Parkinson te hebben…
…maar denk je ooit dat je het mogelijk als excuus gebruikt…
…om geen besluit te nemen dat emotioneel eng zou kunnen zijn?
Ja, absoluut.
Ik denk dat dat gekke deel van mij…
…wat er gaande is gebruikt om te bewijzen dat het gelijk heeft.
Dat is je Deel X dat je ervan weerhoudt om dat besluit te nemen.
Ik denk dat mijn grote angst bij romantische relaties…
Wat ik aan het ontdekken ben…
…is dat ze alleen kunnen slagen als je je volledig kwetsbaar opstelt.
En wij mensen zijn zo verknipt…
…en praten onszelf zo vaak weg van wat ons gelukkig zou maken…
…dat het misschien goed is als ik je nu het denken zet.
Dat is je zeker gelukt.
Je hebt geen idee hoeveel grappen ik heb moeten onderdrukken…
…in de afgelopen drie minuten.
Dat snap ik. Ik heb dezelfde ziekte.
Ook ik ga emoties uit de weg door grappen te maken.
Mag ik 'n willekeurige vraag stellen waarop jij zegt dat ik moet oprotten?
Denk je…
…dat je haar gaat bellen…
…of nog nieuw inzicht gaat krijgen in die relatie?
Zo voelt het wel, ja.
Meen je dat, of zeg je dat zodat ik erover ophoud?
Nee. Ik bedoel…
Het voelt als een energiebron die me kan helpen zo'n besluit te nemen.
Ik voel eigenlijk niks dan liefde voor jou.
Ik wil gewoon… Ik wil dat jij…
…gelukkig bent.
Nee, dat voel ik.
Wat niet typisch aan mij is, is mijn ziekte.
Ik denk, nu dat ik erover praat, dat ik onbewust…
…een vrouw, een relatie, koppelde aan genezen zijn.
Maar Parkinson kan niet genezen worden. -Dat klopt.
Maar de meeste mensen zijn niet ziek.
En ik ben al heel lang ziek.
Ik groeide op in Manhattan, dus ik ging 's avonds vaak uit.
Toen ik 21 of 22 was, gingen we zeker om de avond uit.
Het was vrijdag. Ik had afgesproken met twee vrouwen in een bar.
Ik zei: 'Ik ben er over een uur.'
Ik had een dutje gedaan.
Ik ging weer slapen.
Ik dacht: ik slaap nog 20 minuten, en dan neem ik een taxi naar die bar.
Ik werd op maandagochtend wakker.
Ik dacht: dit is echt niet goed. Er is iets heel erg mis.
Ik was compleet uitgeput. Zo uitgeput… Laat ik het zo zeggen.
Als ik naar de stomerij tegenover m'n huis moest…
…moest ik nadenken: kan ik dit wel? Heb ik hier de kracht voor?
Dat was niks voor mij. Ik was altijd heel hyperactief.
Dus ik ging naar een neuroloog.
Hij zei: 'Je hebt cervicale kanaalstenose…
…je moet meteen geopereerd worden, en je hebt Parkinson.'
Hoe voelde dat, die dag?
Hier komt mijn echte Schaduw tevoorschijn. Als je mijn handschrift ziet.
Waarom?
Het is nauwelijks leesbaar.
Ik kijk er niet graag naar.
Ik was ooit heel goed met m'n handen.
Ik was goed in basketbal, maar ik was vooral heel handig.
En nu…
Nou ja, je ziet het.
Als ik die angst voel…
…probeer ik mijn Schaduw op precies dat moment te zien.
Hij ziet er cachectisch uit. Weet je wat dat is?
Uitgemergeld? -Ja.
Ja. -Zo ziet mijn Schaduw er nu uit.
Alsof ik uit elkaar ga vallen.
Denk je dat medische problemen mensen eenzamer kunnen maken?
Ja. -Waarom?
Een tijd lang was ik bang om naar buiten te gaan.
Ooit overwogen vader te worden? -Heel vaak, maar nu is het te laat.
Ik zou dat nu niet meer willen.
Waarom niet?
Ik ben nog steeds zo zwak.
Als ik wil opstaan, moet ik daar echt over nadenken.
Er zouden zoveel momenten zijn waarop ik het niet zou kunnen.
Dus dat zou geen goed idee zijn.
Dat is klote, man.
Maar als dat niet gebeurd was…
…zou ik het laatste stukje info nooit hebben kunnen ontwikkelen.
Iedere keer als ik met tegenslag te maken krijg…
…lijk ik meer info te krijgen.
Door mijn ziekte ben ik me heel erg bewust van tijd.
Mijn gevoel voor wat mijn missie in het leven is, is veel sterker geworden.
Als ik dat niet doe, ga ik denken: shit, dit is me overkomen.
Wat rot. Dat maakt het leven zwaarder. Dan ga je zwelgen in zelfmedelijden.
Zonde van de tijd.
Heb je daar ooit last van? Zelfmedelijden?
Ja, heel vaak.
Maar ik kan het ook heel snel weer loslaten.
Bij het monteren van de film…
…begon ik jouw tekeningen te gebruiken om de tools weer te geven.
En die zijn een beetje bibberig.
Vind je het oké als ik die gebruik?
O, ja, zeker. Als ze bibberig zijn, is dat nog beter.
Want onze boodschap is dat we niet altijd winnen…
…en niet perfect kunnen zijn. We hebben het niet in de hand.
Toch hebben we altijd de wil om door te gaan.
En dit herinnert je daaraan.
Elk kaartje gebruikt net een andere manier om hetzelfde te zeggen.
En dat is: 'Sukkel, je moet actie ondernemen, hoe bang je ook bent.'
RADICALE ACCEPTATIE
Dat doet me denken aan Radicale Acceptatie…
…iets wat mij enorm helpt.
Ja, precies.
Het zit zo. In elke gebeurtenis zit iets waar je van kunt leren.
Als er iets misgaat…
…kun je zeggen: 'Het is niet erg. Ik kom er morgen wel overheen.'
Dat is niet goed genoeg.
Je moet de reflex creëren om het sap eruit te persen.
Het sap eruit persen betekent: iets waardevols vinden.
Dat wil zeggen dat je probeert om niet in negativiteit te verzanden…
…maar jezelf traint om te zeggen: 'Wat ga ik hier nu aan doen?'
Ik moet wat push-ups doen.
Is er iets wat mijn gewicht kan dragen?
Wil je push-ups doen? -Ja, ik word stijf.
Dat kan op de dolly, als je wil. -Voorzichtig, Phil.
Ik heb dit nog nooit voor zoveel mensen gedaan.
Al doe ik er maar tien. Dit werkt hier goed voor.
Mag ik deze meenemen?
De duurste push-up…
Je mag geen oordelen hebben. Je mag niks negatiefs tegen jezelf zeggen.
Dat betekent niet dat je dom bent, of dat er niks negatiefs is.
Daar mag je niet doorheen gaan. Dat gaat in tegen wat we doen.
Ten tweede wil je natuurlijk iets positiefs erin ontdekken.
Je doet het geweldig.
Als je er 100 per dag doet, word je vanzelf sterker.
Je doet er 100 per dag? -Waarschijnlijk.
Want als ik stijf word, kan ik niet bewegen zoals ik zou moeten.
Nu is het veel losser. Maar anders kan ik ze niet bewegen.
En toen ontdekte ik dit.
Misschien krijgt het zo bekendheid. Als jullie het er niet uit knippen.
Het sap uit de citroen persen wil zeggen dat je niet alleen de wil hebt…
…maar ook wat vertrouwen dat er iets waardevols in zit.
En dan wordt alles betekenisvoller.
De wereld krijg geen betekenis door grote dingen…
…maar door kleine dingen.
Ik voel me beter.
Ik ben weer los. -Ik doe dat voor m'n moeder.
Sorry.
Je moet alle gebeurtenissen als waardevol zien.
Als je dat kunt, bevind je je in een zone met enorme mogelijkheden.
Dat is alles wat ik daarover ga zeggen.
Wat een einde. Dat was geweldig. Een van de beste Stutz-uitspraken ooit.
Inderdaad. -Die moest ik gisteravond gebruiken.
O, ja? En hoe pakte dat uit?
Ik had een paniekaanval en kon niet slapen.
In plaats van nog meer in paniek te raken omdat ik nu te weinig slaap zou krijgen…
…gebruikte ik Radicale Acceptatie en wist ik die tijd te gebruiken…
…om nieuwe ideeën te bedenken voor vandaag.
Dat heb je goed gedaan.
Verkloot het nou niet.
Heb ik iets gezegd over Cain en Abel?
Misschien niet. -Zat je bij ze op school?
Ik herinner me… Ik denk dat ik negen was.
Vliegen was niet zo normaal als nu. Het was iets bijzonders.
En je zag helemaal niks. Het was bewolkt.
Mijn vader had het met me over dit soort dingen, en zei:
'Geen zorgen. Zo meteen komen we boven de wolken uit en zie je de zon.'
Ik kon het niet geloven. Ik dacht: ben je gek of zo?
Hoe kan de zon nu daarboven zijn…
…als ik alleen maar wolken zie?
En ik herinner me het moment…
…waarop de zon door de wolken brak. Ik stond paf.
Het was alsof het hele model van het universum veranderde…
…omdat ik de realiteit niet langer beoordeelde…
…aan de hand van mijn ervaringen van even daarvoor.
De zon is er altijd.
De wolk hangt altijd hier en blokkeert de zon.
Als je daar niet doorheen kunt breken, denk je dat je een slechte dag hebt.
Of zelfs een slecht leven.
DEEL X ZWARTE WOLK
Elke gedachte die je hebt, heeft invloed op je gemoed.
Elke gedachte die je hebt, is positief of negatief.
De Dankbare Stroom wil de positieve gedachten kiezen.
DE DANKBARE STROOM
Deel X wil dat je een negatieve flow hebt, dus dat creëert die wolk…
…zodat je de zon niet ziet.
Dan vergeet je dat het daarboven zonnig is.
De vraag is: hoe breek je door die wolk heen?
Het antwoord is: met dankbaarheid. Dat geeft je het gevoel…
…dat er daarboven altijd iets positiefs is, ook al zie je het niet.
Maar je hebt een mechanisme nodig. Daar is de tool voor.
De Dankbare Stroom is niet de dingen waar je dankbaar voor bent.
Het is het proces van dat soort dingen creëren.
Dus doe je ogen dicht.
Nu ga twee of drie, maximaal vier dingen zeggen…
…waar je dankbaar voor bent.
Hoe kleiner, hoe beter. Dat dwingt je de dankbaarheid te focussen.
Doe het lekker rustig aan. Voel de dankbaarheid.
Ik ben dankbaar voor m'n neefjes.
Ik ben dankbaar voor surfen.
Ik ben dankbaar…
…voor mijn hond.
Ik ben dankbaar voor jou.
Blijf nu dingen benoemen, maar niet hardop.
Blijf die stroom van dankbaarheid creëren.
Goed zo.
En dan…
…net als je nog een dankbare gedachte wil creëren, doe je dat niet.
Je blokkeert het. Je voelt alleen de kracht die de gedachte zou creëren…
…en naarmate die sterker wordt, voel je hoe die je overneemt.
Dat is de Dankbare Stroom. Dat ging geweldig. Voelde je iets?
Ik voelde hoe alles…
…vertraagde.
En ik voelde een warmte. Een soort gevoel van comfort.
Dat is best goed.
Het is belangrijk dat je niet steeds dezelfde dingen noemt.
Het moet een creatief proces zijn.
Als je echt moet werken om nieuwe dingen te vinden…
…verandert het proces zelf je gemoed.
Het beste moment om het te gebruiken is als je gedachten op hol slaan.
Ga vooral niet met ze in discussie.
Dat heeft een vreselijk effect op je, en helpt je totaal niet.
Dankbaarheid is niet alleen 'Ik heb geluk dat iemand me hielp.'
Het is een staat waarin je zo vaak mogelijk wil zijn…
…want het is de staat die door de wolk heen breekt.
Daarboven ben je in een andere wereld.
Deel X zegt je niet dankbaar te zijn, dat je genaaid bent.
'Je bent slachtoffer. Je hebt te weinig gekregen.
Waarom zou je dankbaar zijn?'
Dat is de duivel die spreekt. Dat is typisch Deel X.
Ik praat niet veel met je over je Parkinson.
En ik vraag me af of dat deels is dat ik niet wil onderkennen…
…dat ik zelf angsten heb rondom dat soort dingen.
Mijn advies aan jou is ervan uit te gaan dat je mij waarschijnlijk onderschat…
…want ik maak nog elke dag aanpassingen die mij enorm helpen.
Ik ben een beetje vreemd. Dat is niet iets waar ik vaak over nadenk.
Ik denk na over de toekomst, maar m'n grootste angst…
…is niet genoeg gedaan krijgen voor ik sterf.
Want alles wat we hier besproken hebben is hooguit 10% van het totaal.
Een fractie, ja.
Ik denk dat de dood op zich een heel…
…complex onderwerp is, voor iedereen.
Ikzelf ben…
…vooral heel bang om jou te verliezen.
Niet dat ik daar continu aan denk…
…maar jij bent degene naar wie ik toe ga voor levensadvies…
…en voor de geruststelling dat je overal doorheen kunt komen.
En tegelijkertijd is het zo…
…dat de enige keer dat ik echt te maken had met de dood…
…jij degene was die me daardoorheen hielp.
Bedoel je je broer?
Ja. En toen hij een paar jaar geleden onverwacht overleed…
…en voor ik deze film maakte, wist ik niet dat jij ook je broer verloren had.
Je vertelde me waar je die dag was.
Ja. -Je wist nog precies waar je was.
En dat je die dag naar school ging.
Ik heb lange tijd geprobeerd vooral niet aan die dag te denken.
Ik ging die ochtend naar je kantoor.
Het was de meest intense dag van m'n leven.
Ik was nog nooit zo overstuur geweest.
Een van de dingen die ik me herinner is dat jij zei: 'Geef me je telefoon.'
En je nam een foto van me.
En ik vraag me af waarom je dat deed.
Je krijgt in het leven zelden de kans om iets vast te leggen…
…op het meest cruciale moment.
En dan kom je erbij terug. Een week later, een maand later, maakt niet uit.
Er zit een periode tussen.
En in die periode…
…ervaar je de kracht van genezing, van herstel.
Ja, ik heb al vier jaar niet naar die foto gekeken.
Maar ik heb hem uitgeprint…
…want ik wilde hem aan je laten zien en ernaar kijken.
Heb je er al vier jaar niet naar gekeken? -Nee.
Op een goede manier…
…zie ik eruit alsof alles wat nep is van me weggestript is.
Ik kijk heel sereen, vreemd genoeg. -Ja.
Dat is heel bizar.
Misschien omdat het alles wat er niet echt toe deed…
…aan gort sloeg.
Het sloeg alles wat je niet echt nodig had aan gort.
Dat is een foto van iemand die door een hel gegaan is…
…en dat overleefd heeft.
En die echt oké is op een hele niet-dramatische manier.
Die foto toont overwinning, al ziet het er niet zo uit.
VERLIESVERWERKING
Verliesverwerking is een tool waarmee je verlies kunt verwerken.
Veel mensen zijn daar slecht in.
Niet alleen als ze iemand verliezen en daar verdrietig over zijn…
…maar ook vóór het verlies. Dan zijn ze daar continu bang voor.
Het doel hiervan is om de kracht van ongehechtheid aan te boren.
Dat wil zeggen dat ik iets najaag, maar bereid ben het niet te hebben.
Ik wil 't nog steeds graag hebben. Maar ik ben ook bereid 't te verliezen.
Eerst wil ik dat je iets kiest waar je te gehecht aan geraakt bent.
Een persoon, een project, iets kleins. Maakt niet uit.
Iets wat je niet los wilt laten.
Je bent bang dat er dan iets vreselijks gebeurt.
Heb je iets?
Stel je nu voor dat je dit vasthoudt.
Het maakt niet uit als het niet iets fysieks is.
Stel je voor dat je het vasthoudt…
…zoals je je aan een tak in een boom vasthoudt.
Het is eng. Je bent bang om los te laten.
Maar toch laat je los.
Als je loslaat, begin je te vallen.
Maar het voelt niet vervelend.
Tot je verbazing gaat het vallen eigenlijk heel langzaam en zachtjes.
Maar je valt naar beneden.
En je zegt: 'Ik ben bereid om alles te verliezen.'
Je moet het in stilte zeggen.
Probeer echt de intentie erachter te voelen.
Op het moment dat je dat zegt, bots je tegen een zon die onder je was…
…en brandt je lichaam weg.
Op dat moment heb je alles verloren…
…want je lichaam is het instrument waarmee je dingen bezit.
Als dat opbrandt, ben je slechts één zonnestraal…
…tussen alle andere zonnestralen.
Je straalt naar alle kanten…
…en wat je uitstraalt, is een liefdevolle, gulle, stromende sensatie.
En dan kijk je om je heen…
…en om je heen zie je een oneindig aantal zonnen…
…net zoals die waarin jij je bevindt, die allemaal naar buiten stralen.
En dan hoor je alle zonnen tegelijkertijd zeggen: 'We zijn overal.'
Deze wereld heet een zonnewereld.
Je kunt alleen geven. Je kunt niets nemen.
Je kunt niks vasthouden. Dat is onmogelijk.
Open je ogen maar.
Hoe voelde dat?
Geweldig.
Wil je verder niks zeggen? -Jawel.
Ik ben heel goed in ongehechtheid…
…als het gaat om m'n werk, of een identiteit, of een ruzie.
Dan lukt het me prima om die staat te bereiken.
Maar als het gaat om dingen als romantische relaties…
…of familieleden waar ik van houd, dan is het idee van die verliezen…
…iets waar ik mee worstel.
Zie het maar zo. Je probeert niet om ongehecht te worden.
Je probeert richting ongehechtheid te bewegen…
…telkens als je bang bent voor verlies.
De meeste mensen zijn nog geen seconde in hun leven ongehecht geweest.
Alleen al daarnaartoe bewegen kan hen helpen.
Voor een mens is het onmogelijk.
Volledige ongehechtheid zou niet goed zijn.
Dat klink logisch.
Dus het doel is niet volledig ongehecht worden.
Het is ernaartoe werken dat geen enkele persoon, plaats of ding…
…jou je complete bestaan en je gevoel van heel-zijn kan ontnemen.
Precies.
Ik wil niks onbesproken laten…
…want ik wil niet dat het aan me gaat vreten.
Ik denk dat het uitspreken van je angsten en je pijn je kan bevrijden.
Ik gebruik Verliesverwerking, en dat helpt echt.
Ik wil kunnen zeggen: 'Met deze tools lost alles op.'
Maar ik voel die pijn nog elke dag.
Snap je? -Ja.
Ik mis m'n broer nog steeds.
En dat zul je nog heel lang doen. Maar laat ik het zo zeggen.
De dood is geen permanente toestand.
Je mag bang zijn voor de dood…
…zolang je maar iets na de dood voelt. En dat is wedergeboorte.
Het idee dat je herboren kunt worden uit het allerergste…
…uit de drab van de wereld, de vreselijkste ervaringen…
…en daaruit weer iets tot leven kunt laten komen.
Dichter bij God dan dat kan een mens niet komen.
Dat snap ik. Dat is gewoon realiteit, dat het leven gewoon doorgaat.
Maar er staan wat mensen op die lijst die ik per se niet wil verliezen.
Ik wil jou ook niet verliezen.
Wat moet ik doen?
Laten we gaan trouwen.
Wel op huwelijkse voorwaarden.
O, ja, hier zijn er een paar. -Die zijn gaaf.
Ja, deze.
Eén van de dingen die ik leer van deze film terwijl ik hem maak…
…is dat ik altijd dacht dat de mensen tegen wie ik opkijk…
…de problemen die ik heb, niet hebben.
Sorry.
Ik begrijp het.
Ik weet dat het absurd is. Het is niet…
Je lacht omdat 't absurd is. -Ja.
Ja. En ik denk dat het goed is als mensen zien…
…dat jij voor mij iemand bent die dit gecreëerd heeft…
…en dat mensen tegen wie we opkijken…
…veel van dezelfde problemen hebben als wij.
Jij worstelt net zoveel met je mens-zijn als ieder ander.
Jouw boodschap is dat niemand ooit kan ontkomen aan de pijn…
…de onzekerheid en het onafgebroken werk.
En ik vind het heel mooi om jouw kwetsbaarheid te zien.
Voor mij laat dat zien dat er niemand is die alles uitgevogeld heeft.
Dat is het geheim van 't leven.
Wat mij betreft. -Wat?
Accepteren dat je het nooit helemaal uit zult vogelen. Niemand.
Je geluk hangt af van hoe je dat accepteert…
…en wat je ermee doet.
Eerst moet je het accepteren, want als je dat niet doet…
…dan denk je dat je er wel omheen kunt werken…
…en vanaf kunt komen, maar dat is niet zo.
Dit is echt een geweldig moment.
Kunnen jullie hier zo blijven? Dan ga ik naar huis om te slapen.
Als ik morgenochtend terugkom, wil ik jullie precies zo…
Klinkt dat redelijk? -Ja.
Ben je moe?
Ja, best wel. -Oké, ga maar even liggen.
Wat zie je als je je ogen sluit?
Ik zie een oceaan.
Een prachtig strand, en de golven zijn…
De golven zijn niet heel groot. Ze zijn perfect gevormd.
En ze spoelen over mijn lichaam heen.
Is het water warm of koud?
Warm.
Weet je wat m'n moeder zei toen m'n broer naar het ziekenhuis ging?
Ze zei: 'Hij ging naar binnen als baby', want hij was drie…
…'maar drie maanden later', toen hij stierf…
…'was hij een volwassen man.'
Hij was helemaal veranderd.
Het maakte me verdrietig, maar ook…
…vol bewondering.
Kun je hem nu zien? -Wat?
Zie je hem nu?
Ja, hij is niet heel erg…
Ik voel dat hij m'n broer is, maar hij voelt…
…alsof hij zo oud is als jij.
Hij zegt…
…dat hij me niet genoeg gewaarschuwd had voor z'n dood.
Hij zegt…
…dat hij er niet zo mee zat. Hij wist ervan.
Ik weet niet hoe hij het me had kunnen vertellen.
Misschien. Geen idee.
Ik weet dat het onmogelijk is, maar ik heb het gevoel…
…dat ik vlieg.
Hoe voelt dat?
Geweldig.
Mag ik gaan zitten?
Vlieg je door de lucht?
Nou, ik hoop dat het ophoudt als m'n voeten…
Ben je daarvoor verzekerd?
Wil je gaan zitten? -Ja.
Oké, ga maar zitten. Natuurlijk.
Wat een mooie kamer.
Dit is de echte uitdaging voor mij. Uit bed komen.
Misschien is het een poging om macht over mij te krijgen, of…
Geen idee. Waarom eigenlijk? -Al die redenen.
Moet iemand je medicijnen pakken? -Ja.
Ik vind de achtergrond mooi zoals hij is…
…want veel mensen hebben dromen…
…waarin ze een nieuwe slaapkamer in hun huis ontdekken.
Soms een hele grote.
Dat betekent dat je bewuster wordt. Je beeld van het universum verruimt.
Dus als mensen dromen dat er een kamer in hun huis is die niet echt bestaat…
…betekent dat dat hun geest zich verruimt?
Ja.
Wat een bizar idee.
…om niet beter te worden, zeg ik: 'Doe precies wat ik je zeg.
Ik beloof je dat je je beter zult voelen.' -Ik heb een idee.
Ga je gang.
We hebben het begin al gefilmd.
Dit is misschien iets voor het einde.
Dat we nu zeggen waarom ik deze film maak, na alles wat we besproken hebben.
Klinkt goed.
Kijk of je het begin kunt zeggen en meteen daarna het einde.
Ik maak deze film…
…omdat ik therapie, en de tools die ik daarin geleerd heb…
…aan zoveel mogelijk mensen wil geven, door middel van een film.
Ik heb deze film gemaakt…
…omdat ik van Phil houd…
…en omdat ik houd van het leven dat ik dankzij deze tools kan hebben.
En het maakt niet uit wat mensen ervan vinden.
Alleen dat we hem afgemaakt hebben.
Samen.
Ja, ik voel me nu meer met je verbonden dan toen we begonnen…
…wat een goed teken is.
En het is een groot geluk voor me, op m'n 74ste.
Ik hou van je.
Ik ook van jou.
Ik wou nog steeds dat je minder shit bij me zou dumpen.
OPGEDRAGEN AAN ONZE BROERS
Toen we dit maanden geleden filmden…
…had je het over een knipperlichtrelatie die al lang gaande was…
…en later vertelde je me aan de telefoon dat je contact met haar had opgenomen.
Daar wil ik je naar vragen, maar alleen als je erover wil praten.
Het is geweldig. Er is niemand die zo dicht bij me staat.
Toen we jonger waren en geen relatie wilden…
…lag dat vooral aan mij. Ik had niet de wil om het te laten slagen.
Maar nu wel.
Nam je contact op na ons gesprek? -Ja. Dat hielp me.
Door ons gesprek schaamde ik me. -Waarvoor?
Dat ik iets deed zonder volledig toegewijd te zijn.
Een beetje halfslachtig.
Dus dat hielp me enorm.
Wie denk je dat er banger is om jullie relatie echt een kans te geven?
Jij of zij?
Ik, zonder twijfel.
Denk je dat je nu wat muren om je heen kunt afbreken…
…en wat angsten opzij kunt zetten om het echt te proberen? Wil je dat?
Ja, dat ga ik doen. -Wat zou de hoopvolle uitkomst zijn?
Dat het gaat werken tussen ons.
Dat zou de hoopvolle uitkomst zijn.
Ondertiteld door: Claudia Boshouwers