Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
DOKUMENT NETFLIX
W tej krainie
rodzina jest najważniejsza.
To dzięki więzom w stadzie,
watasze
czy gromadzie
każdy z członków może odnieść sukces.
Nigdzie te więzi nie są tak bezlitośnie testowane,
jak na wielkiej pustyni Kalahari.
Tutaj rodziny formują się
dzięki odważnym matkom…
mądrej starszyźnie…
i zawziętym chuchrom.
Wszystkich ciągnie do rozległej oazy, która leży w samym środku pustyni.
Delta Okawango.
W żadnym innym mokradle na Ziemi nie mieszka tyle dzikich zwierząt.
Jest też miejscem ekstremalnych zmian sezonowych.
W trakcie burzliwego i ciężkiego roku
losy zwierząt zostaną splecione
oraz uformują się niesamowite relacje.
Nie tylko w danej rodzinie, ale też między nimi.
A nawet z samą krainą.
Dla dwuletniej lwicy
siła rodziny bierze się ze stada.
Wraz z siostrzeństwem kontrolują to terytorium,
ale główny samiec rządzi jako król wojownik.
Jednakże w Delcie zmiana może nastąpić nagle
i postawić na głowie spokojne życie rodziny.
Słabym punktem w jej stadzie jest sam król.
Lata walki, żeby obronić rodzinę i terytorium,
odcisnęły swoje piętno.
Jego słabość powoduje, że lwica jest zagrożona.
Stwarza też okazję
dla dwóch ambitnych młodych samców.
Stary wojownik znaczy swoje terytorium.
Ale jest wątły…
i tamtych jest więcej.
Każdy rok życia w Okawango to nowa, niebezpieczna podróż.
Ale lwica
nigdy dotąd nie musiała mierzyć się z tyloma zagrożeniami.
Każda rodzina przeciwstawia się wyzwaniom delty
na własny sposób.
Oto wataha likaonów pstrych w sile 24.
Liczebność świadczy o potędze ich wielkiej przywódczyni,
samicy alfa.
Szkoli ich, by razem myśleli i walczyli.
Oraz żeby zapewnili wszystkim żywność.
Jednakże alfa jest w ciąży.
Jej ekipa straci przywódczynię
w przededniu największych zawirowań w Delcie.
Jest maj.
Pustynia Kalahari otaczająca deltę przeżywa najgorszą suszę od dekad.
Tysiące zwierząt opuszcza spalone słońcem zewnętrzne regiony.
Podróżują tygodniami.
Przybywają tu wszyscy z jednego powodu.
Woda.
Po czterech miesiącach deszcze z płaskowyżu Lunda w Angoli
w końcu spłynęły z północy.
Pokonały Kalahari i dotarły do równin delty.
Ponad dziewięć bilionów litrów
słodkiej wody zalewa rozległą pustynię…
by stworzyć
najwspanialszą oazę na planecie.
Wraz z nadejściem powodzi przybywają wielkie stada…
Dołączają do tych, co mieszkają tutaj przez cały rok.
Każdy ma rolę do odegrania
przy kształtowaniu i utrzymaniu tej krainy.
Nawet sześciomiesięczny słoń
podczas pierwszego pobytu.
Pierwszy raz widzi tyle wody…
czy jedzenia.
Otoczeni przepastnymi łęgami, pełnymi roślin do żucia,
słonie stają się naturalnymi ogrodnikami delty.
Wyrywają dużo więcej, niż są w stanie zjeść.
Nadmierna przycinka może zablokować drogi wodne
i zatrzymać przepływ wody.
Niedrożność spowodowaną przez ogrodników przepycha siłą rodzina hipopotamów.
Nie są pływakami, więc przemykają po dnie na paluszkach.
Za sobą pozostawiają drogi wielkości hipopotamów.
Łączą rzeki ze zbiornikami wodnymi, a te z rozlewiskami.
Pozwala to wodzie płynąć,
a także umożliwia, by delta zatętniła życiem.
Powódź nie zapowiada dobrych wieści dla każdego.
Dla lwicy
oznacza utratę terenów łownych.
Tymczasem stary król wojownik zniknął.
Uciekł lub został zabity,
a młodzi najeźdźcy przejęli jego tron.
Pozwolono zostać tylko lwicom w wieku rozrodczym.
Niestety nie jest jedną z nich.
Dla tych nowych samców jest kolejną gębą do wykarmienia,
która niewiele wnosi.
Wygnana i samotna,
by przetrwać, musi wykorzystać wszystkie swoje umiejętności.
Samica alfa tkwi w domu od tygodni.
No bo kto porzuciłby tę kudłatą zgraję?
Czterotygodniowe szczeniaki po raz pierwszy wyruszają w świat.
Cała czternastka.
Sama nie może polować, więc polega na swojej watasze,
żeby uzyskać mięso potrzebne do nieprzerwanej produkcji mleka.
W domu praca nie ma końca.
Wymiata wszystkie kleszczy i pchły
zgromadzone w ciągu trzech tygodni.
Trafiają tam, skąd się wzięły.
Jej wataha patroluje okolicę…
bez swojej przywódczyni.
Rozlewiska spowalniają ich pochód.
Kob moczarowy.
Jeden wyżywi całą watahę.
Ich szeroko rozstawione kopyta i potężne nogi
pozwalają przedzierać się mimo powodzi.
Pozbawiona przewodnictwa alfy
wataha podąża za nimi na głęboką wodę.
Nadaremno.
Wtem…
samotna impala.
Nie ma wiosłowatych kopyt i długich nóg koba.
Szybko załatwiają sprawę
i unikają starcia z konkurencją.
Wataha często czyha na słabych lub rannych w grupie.
To łatwiejsza zdobycz,
a korzysta na tym stado, odsiane z nosicieli chorób.
Łowcy dostarczają posiłki najbezpieczniejszą metodą.
W żołądku.
Dopóki szczeniaki nie mogą same polować,
pierwsze dostają pożywienie.
Ofiarność stanowi fundament działania ich watahy.
Ale nauka dzielenia się nie jest łatwa.
Wycofanie się do legowiska z pierwszym kawałkiem mięsa
to szczyt marzeń.
Gdy poziom wody osiąga najwyższy poziom, Okawango staje się prawdziwym rajem.
Organizmy wodne z okolicznych rzek i bagien wypływają
na tereny trawiaste, żeby się rozmnażać.
Gałęzie i drzewa powalone przez słonie
tworzą przestrzeń ochronną dla ławic młodych ryb.
Podczas kulminacji powodzi delta powiększa się dwukrotnie.
Każde suche miejsce staje się bezcennym kawałkiem ziemi.
Figowce w wodzie zapewniają idealne miejsce lęgowe
dla niebywałego bogactwa ptaków rybożernych.
W tych rodzinach nie liczy się miejsce budowy,
tylko to, co budujesz.
Nada się tylko najlepszy materiał budowlany.
Jeśli brakuje idealnego budulca…
można okraść sąsiada.
Zawsze może ci odebrać.
W końcu
gniazdo dla ich najcenniejszych skarbów.
Delikatnie je przewraca…
Są chronione przed żarzącym słońcem.
Skorupka jaja? Skorupka ślimaka?
Pierwszy raz jest ojcem.
Wszyscy walczą z czasem, by wychować dzieci,
zanim cofną się wody powodziowe…
a gniazda stracą ochronę, którą dają im wyspy.
Lwica ma trudności z upolowaniem czegokolwiek.
Gdyby było sucho, ridbok czy kob byłyby dobrym celem łowów.
Ale nie podczas powodzi i w pojedynkę.
Ma też rywali.
Czas pozbyć się konkurentów.
To zwykła próba zastraszenia. Nie zamierza zjeść padliny.
Wataha nie powinna znów wystawiać jej cierpliwości na próbę.
Do września temperatury wzrastają,
a poziom wody się obniża.
Zostają kurczące się stawy pełne ryb.
Idealne wyczucie czasu.
Dorośli biorą się do roboty
i karmią swoje ukochane potworki.
Wody powodziowe cofają się i codziennie tworzą się nowe stawy.
Każdy ptak ma własną specjalną technikę,
dopasowaną do jego dzioba.
Pelikany wolą metodę na sieć rybacką.
Rybaczek srokaty…
stosuje system pikującej bomby.
Kleszczak afrykański z precyzją wyskubuje ślimaki.
Dosyć teatralna w obyciu czarna czapla
tworzy zasłonę, by imitować cień, w którym chowają się ryby.
Brawo.
Różne podejścia, ale cel jest jeden.
Chcą możliwie szybko wzmocnić swoje pisklaki.
Pisklęta pelikanów są najbardziej żarłoczne.
Trzeba je karmić nawet 30 razy dziennie.
Niezmordowani dorośli znają
złotą zasadę życia rodzinnego w Delcie.
Im silniejsze potomstwo, tym większe szanse przeżycia.
Gdy wody zalewowe cofają się,
a temperatura pustyni wzrasta,
wysychają tereny łowieckie,
przez co drapieżcy znów przejmują kontrolę.
Ale w pojedynkę lwica zabija niebezpiecznie mało zwierzyny.
Z każdym dniem słabnie.
Co gorsza,
zbliża jej się ruja.
Jej zapach poczuje każdy lew w okolicy.
W tym te, których próbuje unikać.
Młode samce, które zniszczyły jej rodzinę.
Tereny łowieckie się otworzyły,
a inny, jeszcze większy samiec, przybył do tego regionu.
Jego ciemna grzywa i głęboki ryk
wskazują na to, że jest w kwiecie wieku.
Ryzykowny ruch.
Ale jeśli połączą siły,
może zapewnić ochronę i wesprzeć w łowach.
Ich sojusz okazał się krótkotrwały.
Obcy rusza dalej w drogę po kilku dniach.
Znowu jest sama,
ale tym razem w ciąży.
Nie poluje już tylko dla siebie.
Każda rodzina w Delcie
jest nierozerwalnie związana z rytmem zmieniających się pór roku.
Spada poziom wody
i tworzy się błoto.
Fajna zabawa dla małej słonicy.
Znak, że jej stado powinno ruszać w drogę.
Pora sucha bierze ziemię w posiadanie,
a stada nie mogą zmarnować tego, co zostało do wypasania.
Uczy się przez obserwowanie.
Pewnych rzeczy nie zdążyła udoskonalić.
Przykładowo bycia uważną, żeby nie pozostać w tyle.
Prowadzą ją do specjalnego miejsca.
Do zagajnika palmy wachlarzowej.
Rozkwitają tam,
gdzie po wysychających zalewach pozostały sole.
Owoce na ich szczycie
są umiłowanym pokarmem słoni.
Zebranie wysoko położonych smakołyków
to sztuczka możliwa tylko dla czterotonowego byka.
Każde potrząśnięcie uwalnia na raz setki owoców.
Wystarczy dla wszystkich.
Ten cenny posiłek
nie jest tylko dla tej rodziny i nie tylko na dzisiaj.
Słonie to najważniejsi roznosiciele
nasion palm wachlarzowych.
Przodkowie słoniątka zostawili ten owoc.
Teraz słoniątko zrobi to samo dla następnych pokoleń.
Stado będzie nosić nasiona przez wiele kilometrów.
Będą mogły zapuścić korzenie tam, gdzie słonie wydalą je wraz z odchodami.
To kolejny kluczowy wkład stada w życie delty.
To będzie ich ostatni przyzwoity posiłek.
Od tej chwili każdym ich krokiem
kierować będzie chęć znalezienia pożywienia i wody.
Likaony pstre przeżyły wystąpienie wód,
ale nie bez strat.
Zabito jednego członka ekipy,
a najlepsi łowcy porzucili alfę i jej szczenięta.
Za dużo szczeniąt do wyżywienia, a zbyt mało pokarmu.
Czas, żeby młodzieniaszki opuściły legowisko
i poszukały pożywienia.
Pierwsza wielka przygoda szczeniąt.
To ich pierwszy patrol z dorosłymi.
Choć bardziej zawadzają niż pomagają.
Ich małe nóżki pozwalają im pokonać nawet 15 kilometrów dziennie.
Alfa odbudowała swoją sforę, aby była elitarną grupą łowców.
Teraz uczy szczenięta, jak polują watahy.
Cofające się wody powodziowe
stworzyły idealne warunki dla plagi.
Szarańcza.
Rosnący skwar wywołał masowy wylęg.
Dziesięć milionów żarłocznych stworzeń pożera usychającą roślinność.
Tylko pradawne kopce termitów wydają się odporne
na wielkie siły, które zawładnęły deltą.
Październik.
W ciągu dwóch krótkich miesięcy
susza zamieniła bujny raj
w jałowe pustkowie.
Stada szukają wszędzie wody.
Łatwa zdobycz dla dwóch młodych samców.
Z każdym dniem są coraz większe i silniejsze.
Wszędzie podążają za bawołami.
Lwica śledzi te same stada,
ale musi zachować bezpieczny dystans od samców.
Ze względu na swój stan rozpaczliwie potrzebuje pożywienia.
Ale atakowanie w pojedynkę
zwierzyny wielkości bawoła jest prawie niemożliwe.
W najlepszym razie może pożywić się resztkami po samcach.
Żerowanie na padlinie to minimum potrzebne do przeżycia.
Wszystkie stada i ich drapieżniki zostały przyciągnięte tu przez suszę.
Spotkały się tutaj w sercu delty,
gdzie znajdują się ostatnie źródła wody.
Słoniątko i jego stado
każdego dnia muszą pokonywać coraz większą odległość.
Ich wzrok jest być może słaby,
ale węch i słuch mają niezwykle wrażliwe,
stąd słonie mogą wyczuć zagrożenie oddalone o kilometry.
Krokodyle nilowe.
Niektóre mają długość sześciu metrów i ważą trzy czwarte tony.
Ale większość jest dosyć mała
i ma około metra długości.
Starsze osobniki pokazują słoniątku, jak dotrzeć do wody
i pokonywać ten dziwny tor przeszkód.
W końcu!
Jeśli jeszcze nie opanowało się tajników trąby,
picie pyskiem jest dobrą alternatywą.
Dla słoniątka nauka…
bywa trudna.
Ten wodopój przynosi stadu wybawienie.
Słonie korzystają też z niego, by chronić skórę przed słońcem.
Błoto, zanim odparuje, chłodzi ich przegrzane ciała.
A pył osadza się w szczelinach i szparach ich skóry.
Spełnia rolę filtra.
Taka miejscówka jest iście bezcenna.
Stado nie jest jeszcze gotowe do opuszczenia tego błotnego spa.
Tak trudne czasy uczą szczeniąt wielu rzeczy.
Nękanie dobrze odżywionego sępa na pewno nauczy ich…
czegoś.
Samotna hiena…
stanowi dużo poważniejsze źródło nauki.
Sprawdzanie poziomu stresu pozwala im przygotować się
do przyszłych konfrontacji
z rywalami.
Ale przed nimi wciąż najważniejsza lekcja.
Sztuka…
polowania.
Alfa znów dowodzi…
Nakazuje sforze skierować zdobycz w gęste błoto,
aby ją spowolnić.
Jej nauki przynoszą efekty.
Uczą się, na kogo się zastawiać…
a kogo zostawić.
Z każdym dniem wataha jest coraz mądrzejsza i bardziej zgrana.
Pod koniec października temperatury gwałtownie wzrosły do 45 stopni Celsjusza.
Nie spadła ani kropla.
W ostatnich latach pora sucha robi się coraz dłuższa,
a upał coraz bardziej dotkliwe.
W tym roku mamy suszę stulecia.
Każdego dnia ryzykują,
czy znajdą dość wody, aby całe stado przeżyło.
Słoniątko i jego matka najbardziej jej potrzebują.
Jest uwięziona w tej krainie,
która zaledwie kilka miesięcy temu oferowała tak wiele.
Jej przeżycie jest całkowicie w rękach
starego, mądrego wodza.
Matrony stada.
Kroczy tymi ścieżkami,
odkąd sama była młodym słoniątkiem.
Jej mózg pełen jest wspomnień
i zawiera pradawną mapę tego,
gdzie można znaleźć ostatnie zasoby wody.
Rodzina to coś więcej niż tylko stado.
To też pamięć.
Stanowi także różnicę
między życiem a śmiercią.
Stara wiedza rodzinna zaprowadza ich do jednego z ostatnich wodopojów
w całej Delcie.
Każda błotnista kropla ratuje życie.
Ale malec nie może sięgnąć wody.
Więc po prostu do niej włazi.
Wydostanie się nie jest już takie proste.
Dla niezdarnego słoniątka kochająca rodzina to potężny sojusznik.
Nie można tracić czasu.
Potrzebują więcej wody.
Podążą za frontem burzowym, by ją znaleźć.
W końcu zaczynają się tworzyć chmury.
Ogromne nośniki burz.
Słonie są w stanie usłyszeć niskie częstotliwości odległych piorunów
i wyczuć burze z odległości nawet 200 kilometrów.
Ale w regionie,
w którym od siedmiu miesięcy prawie nie spadł deszcz,
suche trawy to tykająca bomba.
Dorośli w stadzie widzieli już ogień.
Co roku płonie nawet 4000 kilometrów kwadratowych delty.
Wiedzą, by trzymać się razem, gdy próbują omijać płomienie.
Pożary są katastrofalne…
ale nie pochłonęły wszystkiego.
Wypas przerzedził ilość paliwa dla ognia.
A spalone tereny stworzą nowe ścieżki
dla przyszłorocznej powodzi.
Delta zawsze potrafiła się uleczyć,
bo jej mieszkańcy bezustannie wypełniają swoje role.
W końcu niebiosa się otworzyły.
Największa susza za ludzkiej pamięci
wreszcie się skończyła.
Przez następne pięć miesięcy
spadnie tu pół metra deszczu.
Każdy kawałek spalonej ziemi
zostanie przywrócony do życia.
Stada zostały uwolnione od swoich wodopojów.
A drapieżniki się rozpraszają.
Zmusza to pasące się zwierzęta do ciągłego ruchu,
co pozwala nowym pędom wzrastać
i zapobiega nadmiernemu użytkowaniu jednego obszaru.
Równowaga…
jest zachowana.
Wraz z nadejściem deszczów…
przychodzą na świat cztery nowe lwiątka.
Bujna zieleń przyniosła ze sobą wysyp młodych.
Co kilka dni przenosi się z lwiątkami…
aby ich zapach nie przyciągnął wrogów.
Ale jej ostatnia trasa nie pozostała niezauważona.
Młode samce wpadły na ich trop.
Nie będą tolerować obecności lwiątek innego samca.
Jest o połowę mniejsza, a ich jest więcej.
Są w pułapce.
Instynktownie prowadzi dzieci w bezpieczne miejsce.
Ale szczeniaki nie mają pojęcia, z czym się mierzą.
Zgubiła jedno lwiątko.
Poświęci życie dla rodziny…
ale samce nie zaryzykują dalszych ran.
Dzięki odwadze matki trzy lwiątka przeżyły.
Nie może długo odpoczywać.
Mają tylko ją.
Dla likaonów pstrych życie znów jest cudowne.
Ich matka stanęła na wysokości zadania w obliczu największego wyzwania w życiu.
Przeprowadziła watahę zmniejszoną o połowę
przez groźną suszę
i zamieniła nieporadnych młokosów
w pracowity, odnoszący sukcesy zespół.
Dokonał się ich wielki powrót.
Śmiała małe słonica zaliczyła pierwszy rok w Delcie…
Sama też dołożyła cegiełkę do jej pielęgnacji…
gdy deptała trzciny
czy zostawiała nasiono palmowe.
Jeśli przetrwa kolejne 30 lub 40 lat
coraz bardziej ekstremalnej pogody,
pożarów, powodzi i susz…
w końcu sama zostanie matroną
i przekaże wszystko, czego się nauczyła
następnemu pokoleniu.
Teraz lwiątka mają cztery miesiące
i z każdym dniem są coraz silniejsze i sprawniejsze.
W pojedynkę zapewniła im wyżywienie.
Ich zabawy to trening przed prawdziwym życiem.
Uczą się łapać zdobycz jak ich matka.
Kiedyś straciła to, co było dla niej najcenniejsze.
Ale teraz ma już własne małe stado.
Jej lwiątka niebawem poznają wagę rodziny.
To tylko jedna z wielu rodzin, których obecność utrzymuje tę krainę.
Te zwierzęta będą wciąż się przystosowywać,
tak jak tylko mogą…
do rosnących zagrożeń, które ich spotkają.
Do globalnych zmian klimatu…
które stają się coraz bardziej wrogie i ekstremalne.
Ich największą bronią w walce o przetrwanie są ich rodziny.
Bo ich losy są splecione ze sobą w tej ogromnej dzikiej przyrodzie,
niezwykłej,
wciąż zmieniającej się
delcie Okawango.
Napisy: Przemysław Stępień