Downloaded from YTS.MX
BİR NETFLIX BELGESELİ
Official YIFY movies site: YTS.MX
NEDEN SÜREKLİ KAYGILIYIM?
BENZER SORULAR: ANKSİYETE İÇİN NE KULLANILIR?
ANKSİYETE TUZAĞI TEKNOLOJİ ANKSİYETE İLİŞKİSİ
ANKSİYETE TUZAĞINDAN KAÇIN
Y KUŞAĞI EN KAYGILI NESİL
TEKNOLOJİNİN ANKSİYETEYE ETKİSİ
TELEFONUNUZ KAYGILI VEYA DEPRESİF YAPAR MI?
JOSEPH FRASCINA SELAM. NASILSIN? HÂLÂ…
DİŞÇİ RANDEVUSU SAAT 13.00
HATIRLATMA KEDİ MAMASI
SEÇİM SONUÇLARI
BİLDİRİMLERİN AÇIK MI ACABA?
ELLIOT MANDER'LA TOPLANTI SAAT 15.00
Stresle nasıl başa çıkıyorsunuz?
Beş dakikada her şeyi yoluna koyacak bir hapımız var.
Tam olarak ne yapıyor? Neler hissettiriyor?
Milyonları rahatlatıyor.
Xanax'ımı hep yanımda taşırım. Hatta şu an çantamda.
O sihirli değnek hep yanımdaydı. İşe yarar bir sistem bulmuştum.
Biri "Stresliyim. Uyuyamıyorum" dediğinde
önerdikleri en hızlı çözüm,
"Şu hap uyumana yardımcı olur.
Seni sakinleştirir. Güle güle."
Bir Xanax patlaması yaşandı.
Reçeteler son 20 yılda hızla arttı.
Her sekiz Amerikalıdan biri bu hapı kullanıyor.
Bu çok fazla reçete demek.
Açıkçası hep ulaşılabilirdi.
Arkadaşınıza hep "Xanax'ın var mı?" diye sorabilirdiniz.
Ülke olarak kaygılı olduğumuz için mi? Daha mı farkındayız?
Yoksa ilaca erişim kolay olduğu için mi?
Kaygı bir uyarıdır. Bir terslik olduğunu işaret eder.
Büyük bir terslik var.
Beynimizi ve bedenimizi hiç dinlendirmiyoruz.
Hiç durmadan çalışıyoruz.
Yarım Xanax'la mis gibi olurum.
Bence herkes gününü bu sakinlikte geçiriyor.
Durun. Xanax saatim geldi.
HAPLARIM
Hap, çok basit bir çözüm yoludur
ve onu pazarlamak için koskoca bir altyapı oluşturduk.
Doktorlar artık daha bağımlılık yapıcı ve tehlikeli olduğunu belirtiyor.
İlk içtiğimde
"İnsanların neden bağımlı olduğunu anlıyorum" dedim.
Bu konuda dikkatli olmalıyım.
Şimdiki aklım olsa
yazılan o ilk ilacı katiyen almazdım.
Katiyen.
Yardım için doktora gittiğinizde şunu fark etmiyorsunuz,
sorunlarınız sizi korkutmadıysa
bir de tedaviyi görün.
Bu bir yılan hikâyesine döndü,
bozulanı tamir ediyoruz,
oysa ona karşı baştan önlem almalıydık.
Modern hayatın eşsiz yanlarından biri de
hayatımızın büyük kısmını zihnimizde yaşadığımız gerçeği.
Hayatlarımız artık büyük ölçüde
kulaklarımızın arasındaki boşlukta geçiyor.
Kaplanlardan kaçmıyoruz. Bir bakıma bu daha basit olurdu.
İki bin yıl önce temel ulaşım aracı neydi?
Korku. Bir hayvan kükrer ve bacağını ısırırdı.
Bir kilometre koşardın.
-Yani korku… -Hareket ettirirdi.
-Anlıyorum. -Koştururdu.
Kaygı duyduğumuzda vücudumuzda olanlar korktuğumuzda olanlarla çok benzer.
İnsanların, primatların, memelilerin ve hatta sürüngenlerin
beyinlerinde bir korku merkezi vardır ve buna amigdala denir.
İnsanlarda iki tanedir. Simetriklerdir.
Ortadadırlar, şekilleri badem gibidir.
Gerilecek veya korkulacak bir şey varsa amigdala devreye girer.
Savaş ya da kaç tepkisidir bu.
Sempatik sinir sistemimizin bizi aksiyona hazırlamasıdır.
Kanımız pompalanır, kalbimiz hızla atar, kaslarımız harekete geçer.
Kaygı aslında bir enerji biçimidir.
Ve doğru şekilde yönlendirilen enerji çok olumlu bir şey olabilir.
Aslında bize başarma enerjisi veriyor.
Kabul ve idare edilebilir ölçüde bir kaygı bizi daha akıllı,
daha odaklı, daha azimli, daha hırslı ve daha umutlu yapıyor.
Kaygı bozukluklarını düşününce,
bence bu insanlar adrenalin yükselmesine meyilli
ve bu durum onlar için felç edici.
Yani ya zihinsel olarak felç edici ya da fiziksel olarak veya her ikisi.
Anksiyete krizi geçirdiğimde
ilk hissettiğim şey sıcak basması ve basınçtır.
Havanın neredeyse yoğunlaştığını ve çok sıcak, ağır bir çarşaf gibi
üzerimde ağırlık oluşturduğunu hissederim.
Kalbimde çarpıntı oldu.
Nefes alışım hızlandı
ve sanki göğsümde sımsıkı bir bant vardı.
Hayatta kalmaya yetecek oksijeni alabilmek için
âdeta daha sık nefes almam gerekiyordu.
Nefesim kesilmişti.
Göz bebekleri büyüyor. Ter basıyor.
Kan midenizden uzuvlarınıza hücum ediyor.
Bende şöyle oluyor, "Tanrım. Midem ağrıyor. Ne olacak?
Kusacak mıyım?"
Kaslarım o kadar tutulmuş ki kendimi sıkıyorum.
Mantıken diyorsunuz ki "Bu çok saçma. Hiçbir şeyim yok."
Ama mantıklı düşünemiyoruz.
Moleküler seviyede bile ölçülebilen bir dizi değişiklik meydana geliyor.
Fiziksel yönü bu şekilde.
Bir de psikolojik yönü var. Ne hissediyorsunuz? Dehşet.
Bir endişe.
Korku.
Sonra bir Xanax alırdım ve üç dört dakika sonra
tekrar normale dönerdim.
Bir anda etkisini gösterdiğini hissedebiliyorsunuz,
bu yüzden sihirli bir iksir gibi zaten.
Her şeyden önce kaslarımı,
ellerimi, nefes alışımı rahatlatarak
fiziksel bir gevşeme sağlıyor,
aynı zamanda üzerimdeki yoğun baskıyı azaltırken
ben de dengemi yeniden bulmaya uğraşıyordum.
Daha önce böyle bir hisle tanışmamıştım.
Oluruna bırakma becerisi kazandırıyor.
Günün tüm stresinden ve dertlerinden kurtuluyorsun
ve omuzlarından büyük bir yük kalkıyor.
Aranızda Xanax deneyen var mı bilmiyorum ama muhteşemdir.
Xanax için sessiz alkışlar.
Pek "oley" duyamazsınız, daha çok "evet."
Benzodiazepinler.
Bir ilaç grubu. İnsanların tanıyacağı birkaç örnek.
Valium. Xanax.
Klonopin. Ativan. İlk örneklerinden birinin adı Librium.
Farmakolojik olarak hepsi aynı işleyişe sahip.
Benzodiazepinler, beyindeki GABA adlı bir nöro-ileticiyi güçlendirir.
Bu bir tür yatıştırıcıdır.
Yani beyin hücreleri arasındaki iletişimi azaltır.
Yani beyni sakinleştirir.
Sanki şöyle…
Sahip olduğumuz tüm savaş ya da kaç tepkilerini sakinleştirir.
Nefes alışımızı yavaşlatır. Kalp atışımızı yavaşlatır.
Yani tüm bu etkinlikleri bastırır.
Sonuç olarak,
biyolojik olarak sakinleştiğimizde duygusal olarak da sakinleşiriz.
Net düşünebiliyordum. Düşüncelerim akıcıydı.
Kendimi daha iyi hissetmemi sağladı ve bir bakıma öyleydim de.
İkinci sınıftayken gergin bir çocuk olduğumu biliyordum.
Gergin bir midem olduğunu biliyordum ve bu hoşuma gitmiyordu.
Henüz küçücükken bende, annemde de var olan
akut bir kusma fobisi gelişti.
Tuhaf bir fobiydi ama şimdi öğrendik ki o kadar da ender değilmiş.
Altı yaşımdan itibaren bundan ölesiye korkmaya başladım.
Bu da mikrop ve gıda ile gıda zehirlenmesi fobisine dönüştü.
Hayatımı tehdit eden bu unsuru tespit edebilmek için
etrafı incelemekle geçirdiğim zaman son derece fazlaydı.
Yaş aldıkça panik ataklar geçirmeye başladım.
Uçağa hoş geldiniz.
Uçağa binmek hâlâ bende aşırı fiziksel kaygı yaratıyor.
Size en yakın çıkışa bir göz atın.
Kalabalık önünde konuşmak zorunda kalmak aşırı fiziksel kaygı yaratıyor.
Gazetecilik, yazarlık ve editörlük kariyerim ilerledikçe,
otuzlu ve kırklı yaşlarımda
daha çok uçmam ve konuşmalar yapmam gerekti.
İki kitap yayımladım ve çok konuşma yapmalıydım
ve bu sayede dozlarımı ayarlamayı öğrendim.
Yine kaygılıydım ama The Brady Bunch'taki Cindy gibi değil.
Bu ışık yandığında yayına gireceğiz ve herkes bizi evinden izleyecek.
Kameradaki kırmızı ışık yanar
ve o donakalır.
Sonra 2014'te, Anksiyete Çağım kitabımı yayımladım…
ANKSİYETE ÇAĞIM
…ve anksiyetemden bahsetmemin beni iyileştirebileceğini düşündüm
zira kitap için müthiş bir son olurdu bu.
Birincisi, iyileşmiş olurdum,
ikincisi ise kitap daha da çok satardı
çünkü "Hâlâ kaygılıyım" yerine "Bu iş böyle çözülür" derdi.
Sonu o kadar tatmin edici veya faydalı değil sonuçta.
Korku ve kaygı yüzünden günlük aktivitelerinizin
sekteye uğradığını düşünün.
Scott Stossel hayatı boyunca kaygıyla boğuşmuş.
Kitabın yazarı Scott Stossel, The Atlantic'te editör ve Harvard mezunu.
Ayrıca evli ve iki çocuk babası.
Kısa vadede paradoksal bir etkisi oldu
ve anksiyetemi daha kötü yaptı.
Benzodiazepin tüketim seviyem yükseldi.
Sen ve 40 milyon kişi anksiyeteyle nasıl başa çıkıyorsunuz?
Bir sürü yöntem denedim
ama şu anda ilaç kullanıyorum
ve utandığım için hiç itiraf etmedim
ama antidepresan, benzodiazepin kullanıyorum yani…
-Xanax gibi mi? -Xanax, bir anksiyete ilacı.
Tüm sınıfa yetecek kadar getirdin mi?
Biraz var. Paylaşalım mı?
Kitabı yazarken anlamaya çalıştığım bir şey de şuydu,
"Bu anksiyetenin kaynağı genlerde mi saklı?
Yoksa küçüklüğümden kalma ruhsal bir yara mı?"
Temel mizacınızın büyük kısmı,
dünyaya karşı tutumunuz,
çoğunlukla doğuştan gelir.
İkizlerle bir sürü araştırma yaptılar.
Bu büyük etkiyi kanıtlıyor.
Her ne kadar büyük olsa da komple bir etki değil bu
zira öyle olsaydı, tek yumurta ikizleri
daima aynı kaygı düzeyine sahip olurdu.
Ancak durum hiç de öyle değil.
Yaşadığınız deneyimlerin muazzam bir etkisi var.
Hızlı hip-hop hareketi. Ayakların hareket etsin.
Anksiyeteyle ilgili ilk deneyimlerim kesinlikle okul çağımdaydı.
Çünkü okulda zorbalığa uğradım.
Koca ilkokulda üç Siyahiydik.
Yani daima sınıftaki tek Siyahi bendim
ve ırk temelli zorbalık gırlaydı.
Bende teneffüs korkusu vardı zira en kötü şeyler o zaman olurdu.
Güney Florida'da, mütevazı şartlarda büyüdüm.
Ailemin pek bir şeyi yoktu.
Liseden hemen sonra orduya katıldım çünkü üniversiteye gitmek istiyordum.
Parasını kendim ödemem gerekiyordu.
Irak'ta yaklaşık 15 ay geçirdim.
Görevimin çoğunlukla olaysız geçtiğini söyleyebildiğim için şanslıyım.
Öte yandan, ordudayken cinsel saldırıya uğradım
ve ayrıldıktan sonra yaşadığım sorunların sebeplerinden biri de buydu.
Derin nefes al. Gerginliği hisset.
Yetmiş beş mi?
Yaklaştın.
Döndükten sonra
üniversite için New York'a taşınmaya karar verdim.
Moda okumak istiyordum.
Birlikte okuduğum öğrencilerden uzak hissettim
çünkü onlardan daha büyüktüm ve daha çok görüp geçirmiştim.
Hiç bağ kuramıyordum.
Benim için o sınıfta oturmak o gün yapılacak en önemli şeydi
çünkü o sandalyede oturabilmek için hayatımı ortaya koymuştum.
Üstelik beynim beni, görevdeyken başıma gelenlerle
yüzleşmeye zorluyordu.
Yani tüm bunlar aynı anda oluyordu.
İşte ilk ilaç o zaman yazıldı
ve o dönemde bana çok faydası dokundu zira bir krizin eşiğindeydim
ve hayata tırnaklarımla tutunuyordum.
Dün gece yatmadan önce düşünüyordum, "Sakinleşmem için ne lazım?"
Kesinlik lazım.
Hep buna saldırıyor.
Bilmeliyim.
Geleceği bilmeliyim. "İyi olacak mıyım acaba?"
Hayır doktor… Bir doktor ya da medyumla konuşmalıyım.
Bilmem lazım.
Pandeminin ikinci haftasında işimi kaybettim.
"Kirayı nasıl ödeyeceğim?" diyordum.
"Faturaları nasıl ödeyeceğim? Ne olacak?"
Erkek arkadaşımla eve çıktım.
Sonra beni aldattığını öğrenince annemin evine dönmek zorunda kaldım.
Evde kalmak zorundaydım.
Çalışmıyordum.
Arabam yoktu,
annemler işe gidiyordu ve yalnızdım.
O yüzden bu büyük acıyı saklamam gerekti,
özellikle de ailemi incitmek istemediğim için.
Zaten incinmiş ve üzgündüler.
O zaman "İşte bu anksiyete" dedim.
Akşam olmasın diye dua ediyordum.
Her gün hem de.
Xanax kullanan bir arkadaşım vardı
ve "Uyuyabilmek için kendimi uyuşturmam lazım" dedim.
Eski terapistime danıştım
ve kararı bana bırakması beni şaşırttı.
"Nasıl ya?" dedim.
Terapistin beni teselli edeceğini,
"Henüz Xanax'lık değilsin" diyeceğini ummuştum.
Oysa "Eğer istersen bu seçeneği değerlendirebiliriz" dedi.
Kendime "O zaman top sende" dedim.
Acil durumlarda kırdığınız cam gibi
ama acil durumunu çok dikkatli seçmelisin.
Benzodiazepin reçeteleri son yirmi, otuz yıldır
zaten artış gösteriyordu.
Anksiyeteyle mücadele eden insan sayısına bakmanız yeterli.
Üçte biriz. Her üç kişiden biri.
Bu da, anksiyete teşhisi konulabilecek ölçüde
kaygıdan muzdaripsiniz demektir.
Yani büyük bir oran.
Bence panik atak geçiriyorsun.
Hayır, onlar gerçek değil.
Bunlar hep ünlülerin PR çalışması.
İnan bana, yeterince ünlü tanıdım.
Hayır, bu gerçekten var.
Bence diğer herkesin sıhhatli olduğu yalanıyla kandırılıyoruz.
"Bir tek ben boğuşuyorum. Bir tek benim sorunum var."
Diğer herkesin hayatı kusursuz.
Ben niye böyle değilim? Neyim var?
Farklı zamanlarda nükseden bir kısır döngü.
Bu denklemin bir parçası da beklentiler.
Bir şey yaratabileceğinize dair bir beklenti var.
Hatta sosyal medyada sergilemeniz ve takipçi edinmeniz bekleniyor.
Sosyal medya insanı kaygılandırır. Kaçarı yok.
Kendi hakiki içsel deneyimini
onların dışsal, cilalı deneyimleriyle kıyaslıyorsun.
Hep eksik kalacaksın.
Bir sürü yepyeni sosyal sorun var.
İş ile özel hayatı ayıran sınır yok oldu.
Göz temasının yerini artık iPhone'lar aldı.
Kafalarımızda, telefonlarımızda,
laptoplarımızdayken bedenlerimizde değiliz.
Başka bir yerdeyiz.
Gençler arkadaşlarıyla daha az görüşüyor.
Bedenlerimizden ayrıyız. Birbirimizden ayrıyız.
Doğadan ayrıyız.
Telefonlarımıza bakıyoruz ve bir başımızayız.
-Sonra birden gün bitiyor. -Sebebi bu.
Belki de psikotroplar, bir bakıma,
yapımıza uygun olmayan bir dünyaya adapte olma yolumuzdur.
DEV PATLAMA BEYRUT'U SARSTI
Dünyanın dört bir yanında meydana gelen korkunç olaylar tarafından
sürekli uyarılıyoruz.
Üçüncü Dünya Savaşı'nın başlangıcı mı bu?
Haberlerin günde sadece üç kez yayımlandığı bir devirde büyüdüm.
Nükleer silahlar…
Şimdiyse 24 saat haber izleyebilirsiniz.
Sürekli kafa yormadığınız fondaki bir ses
ama orada.
"Eko-anksiyete."
Yalnızlık salgını.
Seçim stresi bozukluğu.
Pek çok Amerikalı kaygı ve stres yaşadığını söylüyor.
Odadan Xanax alıp geleceğim.
Bana da altı tane kap.
-Bütün şişeyi getireyim. -Tamam.
COVID-19'dan önce bile pek iyi değildik.
Anksiyete zaten çağın hastalığı olarak depresyonun önüne geçmişti.
Pandemiyle birlikte kötüleşti.
Bir dizi ağır krizden sadece biri.
Çocuk bakımı en büyük stres kaynaklarından biri.
Elimdeki tek çare dolaba girip
dizlerimin üzerine çökmek,
ağlamak ve dua etmekti. "Lütfen şunu atlatayım."
Bir grup anne stres ile başa çıkabilmek için
sıra dışı bir yol buldu.
İlk çığlık terapisi.
Bilim insanları şaşırmış durumda…
Bizi düne göre daha kaygılı yapan
çok fazla faktör mevcut.
SİYAHİ HAYATLAR DEĞERLİDİR
OKUL SALDIRISINDA 17 ÖLÜ
"YAŞANABİLİR DEĞİL"
TEKNİK BİR ARIZA OLDU LÜTFEN BEKLEYİNİZ
Bir zaman makinesiyle geçmişe gidebilseydiniz
ben de gelmeyi isterdim.
Amerikalılar içerdi. Hem de nasıl.
İster bir şişe alkolle rahatlayın
ister bir şişe ilaçla,
bu, insanların kendi kendilerini tedavi etmesidir.
Bugün kaygı diye adlandırdığımız insan donanımı
muhtemelen on binlerce yıldır değişmedi.
Buna melankoli dedik,
baygınlık, İngiliz Hastalığı dedik,
nevroz, sinirlilik, sinir krizi, nevrasteni dedik.
Nevrasteni, kapitalizmin altın çağının hastalığıydı.
Çok yaygındı.
Dört bir yanda teşhisler konuyordu.
Nevrasteniyi modern hayatın ürünü, yeni bir hastalık türü olarak gördüler.
Şehre göç başladı, fabrikalar kuruldu,
kadınlar iş gücüne katılıp bağımsız olmaya başladı.
Buhar makinesi, günlük basın yayın ve bilgi akışı.
Çok hızlı bir haber akışı.
İnsanlar sabah gazetelerini okur,
dünyanın öbür ucunda yanardağ patladığını görür
ve gün boyunca bir yanardağın
koca şehri nasıl yok edebildiği üzerine kafa yorarlardı.
Teknoloji kaynaklı anksiyete bize özgü bir şey değil.
İlk biz yaşamadık.
Klasik bir belirti, düşüncelerinizi susturamamanızdır.
Hastalıklı düşünceler, uykusuzluk,
sindirim sorunları,
çeşitli ağrılar.
Sırt ağrısı çok yaygındı mesela.
Cinsel işlev bozukluğu, diş çürümesi.
Diş çürüğü.
Çok kârlı bir pazar oluştu
ve bu da reklam sayesinde oldu.
"Böyle hissediyorsun,
sende şöyle bir hastalık olabilir, bu da ilacı."
Saygın orta sınıf ailelerin büyük kısmı
alkolü günah olarak görürdü.
Öte yandan, tıp tıptı.
Bugün hâlâ bunu yaşıyoruz.
Bir arkadaşınla konuşursun ve şöyle der,
"Ben ilaca karşıyım." Ama tedavi oluyorsun.
Ve… Öyle işte.
Anksiyetem olduğunu hep biliyordum
ama kendimi bununla tanımlamak istemiyordum.
O yola girmek istemiyorum.
Bu beni zayıflatır.
İyiyim.
Evet, ufak tefek antikalıklarım var ama ben o değilim.
Geçen Girlfriends dizisini izliyordum ve harika bir bölüm var.
Siyahilerin terapiye ve ruh sağlığına karşı
tepkilerini konu alıyor.
Terapiye mi gidiyorsun?
Siyahiler terapiye gitmez kızım, kiliseye giderler.
Ve bence çoğumuz dua ederek çözmeye çalışıyoruz.
Hastalık, şu, bu karşısında dua ediyoruz
ama her şeyi duayla çözemezsin, deneyimle sabit.
Çocukken yaramazdım, sinirliydim,
her şeyi yönetmek isterdim
ama yine de mutluydum. "Bu çok eğlenceli. Ben buyum" derdim.
Bunlar sinir krizlerim. Her şey belli bir şekilde olmalı.
Ama sanırım komiktim. Hep komik bir çocuk olmuşumdur.
Ailem buz patenine yazdırdı, "Olimpiyatlara katılacağım" dedim.
"Bu spor tam bana göre. Hassasiyet gerektiriyor ve bunda iyiyim."
Derken ergenlik geldi çattı.
Biraz kilo aldım, bu beni korkuttu ve dedim ki,
"Tanrım, bir de gey miyim acaba? Şu kadere bak."
Sonra dedim ki, "Tamam, madem şunlar yanlış
ben de doğruları yapayım."
Çok iyi bir öğrenci oldum. A tipi bir kişilik oldum.
Üniversitede partilerde rahatlıyordum.
İkinci sınıftayken ruhsal dengemi koruyamamaya başladım ve işte o zaman…
Kendimce diyordum ki, "Evet, odaklanamadığım için böyle.
Herkes Adderall alıyor, ben de bir doktora görüneyim.
Adderall alırım ve her şey düzelir, her şeyi yapabilirim."
Ama çok geçmeden anksiyete baş gösterdi çünkü asıl sorun buydu.
Anksiyetem vardı, kontrol etmeye çalışıyordum
ve bu süreç diğer her şeyi yok etmişti
zira bunu kontrol etmek yoğun zihinsel enerji gerektiriyordu.
İçeri girdim ve "Artık uyuyamıyorum" dedim.
Bu, hayatımı altüst ediyordu.
O da "Tamam, kaygı filan hissediyor musun?" diye sordu.
"Kaygı sayılır mı bilmiyorum ama huzursuz olduğum kesin" dedim.
"Peki, Xanax deneyelim" dedi.
Hayatımın en iyi uykularını Xanax aldıktan sonra uyudum.
Rüyasız, deliksiz, derin bir uyku, ki bu harikaydı.
Ama anksiyetemle ilgili hiçbir şey yapmıyordum.
Anksiyetem olduğunu düşünmüyordum.
"Adderall'dan dolayı kaygılıyım" diyordum.
Yani hiçbir zaman sebep olmadı.
Uzun süre boyunca başka şeylerin sonucuydu.
Başkalarıyla tanıştıkça,
özellikle de New York'ta tanıştıklarım
veya şehirde, kalburüstü yerlerdeki insanlar,
"Evet. Hepimiz terapiste gidiyoruz. Hap kullanıyoruz" dediler.
"Hayat berbat. İyi değiliz, bu şekilde idare ediyoruz."
Tıbbi tedavilerin ve bu tür şeyleri
başarıyla tedavi eden hapların bulunuşu
ayıp kavramını da değiştirdi.
Gözünüzde glokom varsa ve iyi göremiyorsanız
glokom ilacı alırsınız ve daha iyi görürsünüz.
Diyabetliyseniz ve insülininiz düzensizse insülininizi düzenlersiniz.
Pankreasımın çalışmaması ahlaki bir kusur değil.
Gözlerimin iyi görmemesi ahlaki bir kusur değil.
Peki paniğe yatkın olmam neden ahlaki bir kusur oluyor?
Biyolojik bir sorun varsa tedavi edersiniz.
Benzodiazepinler 1950'lerde, 1960'ların başlarında keşfedildi.
Büyük sevinç yarattı çünkü barbitüratların yerini alacaktı.
Büyük ihtimalle an itibarıyla ecza dolabınızda
eroin ya da morfin kadar bağımlılık yaratacak
ya da sizde onlar kadar hasar bırakacak bir ilaç mevcut.
Barbitüratlardan bahsediyorum.
Amerika'da ölümcül zehirlenmelerin bir numaralı sebebi.
Saatler sonra uyanıp ne kadar aldığınızı unutuyorsunuz.
Şunu üç yapalım.
Benzodiazepinler çok daha güvenli.
BAZILARI ÖLENE DEK BARBİTÜRAT KULLANIYOR
1970'ler geldiğinde benzodiazepinler en çok yazılan
ilaç reçetelerinde zirveye çıktı,
üstelik hem ABD hem dünya çapında.
Kitleleri bu şekilde
uyuşturdukları fikri görece doğru.
Tam anlamıyla kitlelerin afyonu. Kitlelerin benzodiazepinleri.
Valium'u olan?
Bireysel açıdan bakarsak mutsuz bir ev kadını
ya da yanlış kariyer seçmiş mutsuz bir avukat
daha iyi bir hayatı keşfetmek yerine
sadece bu rahatsızlık duygusunu azaltmak için
bu ilacı kullanıyor.
Bir krizin ortasında yemek yediğinize inanamıyorum.
-Gerginiz. Ne yapalım? -Normal insanlar gibi Valium alın.
Ama işe bakın ki zamanla
bu ilacın kullanımında aşırıya kaçabileceğinizi fark ettik.
Uzun süreli benzodiazepin kullanımı ağır yan etkilere sebep olabilir.
Bugün senato sağlık komisyonu,
Valium bağımlılarından bir dizi korku hikâyesi dinledi.
Kaliforniyalı bir doktor, ilacın yoksunluğunu anlatırken
deri altına gaz yağı döküp ateşe vermeye benzediğini söyledi.
Valium, Amerika'nın en çok yazılan ilacı.
FDA, gündelik stres için yazmamaları konusunda doktorları uyarıyor.
Sonra Xanax çıktı.
Upjohn bilim insanları, anksiyete bozukluklarını
kontrol etmeye yarayan bir molekül üretti.
Beyinde, duygu ve kaygıyı yöneten sinir hücrelerine etki ediyor.
İlacın etkisi biraz daha nokta atışı.
Eski ilaçlara göre daha az yan etkisi var.
Xanax. Reçete sayısı milyonlarla ifade ediliyor.
Ne yazık ki bu ilaç da
aynı şekilde kolay erişilebilir
ve aşırı reçete ediliyor.
Ve 11 Eylül'le birlikte artık önü alınamaz hâle geldi.
Herkesin sinirleri bozuldu. İnsanlar gerildi.
Amerika'ya yapılan saldırının etkilediği alanlardan biri de
ruh sağlığı.
Nasıl iyileşeceğiz?
Bu facia aynı zamanda dev ölçekte bir ruh sağlığı felaketiydi.
Anksiyete ilacı kullanımı New York'ta yüzde 23, ülke çapında yüzde 8 arttı.
Ve reklamlarda da bir artış yaşandı. Şöyle reklamlar çıktı,
"Siniriniz mi bozuk? İlaçlarımız keyfinizi yerine getirebilir."
Endişe duydukları konuların
etraflarında bir bir sıralandığı kadın fotoğrafları vardı.
Ve kadınlar karşılık verdi.
11 Eylül'den sonra antidepresan, anksiyete ilacı,
uyku hapı alan kadın sayısı durmadan artmaya başladı.
Genelleme yapmak istemem ama bence kadınların büyük kısmı
kendimize bakmadığımız ve vakit ayırmadığımız konusunda hemfikir.
Benim de anksiyetem bu yüzden kontrolden çıktı.
Nesil olarak bize her şeye sahip olabileceğimiz söylenmişti.
Ama nasıl olacağını söylemediler.
Annem evde bizimleydi.
Sanırım ben de ev kadını olacağımı zihnen kabullenmiştim
çünkü öyle görmüştüm.
Ama sonra
34 yaşında oğlumu doğurduğumda çoktan çalışmaya başlamıştım,
bir ev kredim vardı,
iş ve özel hayat dengesini sağlamaya çalışıyordum.
Oğlumu derse kim götürecekti,
işten erken çıkabilecek miydim?
Sonra eve gelip yemek pişirmem gerekiyordu.
Sürekli en üst gerginlik seviyesinde iş görüyordum.
"Harika. İşleri bitirip bir kadeh şarap içerim" diyorsunuz,
ve şahsen tüm bunlar benim için fiziken ve ruhen çok sağlıksızdı.
Bence bazı insanlar becerebiliyor ama benim gerginliğimi artırıyordu.
İki yıl kadar önce
birden her şey üst üste geldi.
Kayınvalidemde demans var
ve kendisi eyalet dışında bir huzurevinde.
Oğlum yeni bir ergenlik evresine girdi.
İlişkimizi gözden geçiriyorduk ve ona mesafe tanımayı öğreniyordum.
İş son derece stresli bir hâl almıştı
ve menopoz her şeyi altüst edebiliyor.
İstikrarlı bir şekilde gidiyorsunuz,
hayatınız ellilerinize kadar gayet iyi gitmiş.
Birden menopoz hormonal dengenizi ve hayat dengenizi bozuveriyor.
Bence kadın bedeni ile erkek bedeninin pek de benzer olmadıkları söylenebilir.
Her birinin işleyişinde çok farklı hormonlar mevcut.
Ama muhtemelen daha da önemlisi,
kadınlar, onlara kaygılı olmayı öğreten başka kadınları kendilerine örnek alıyor.
Makul bir şekilde.
Kızları sosyalleştirirken hislerini daha çok dışa vurmalarını istiyoruz.
Ağlayan ve aşırı ilgiye muhtaç
kızları destekliyoruz.
Oysa erkeklere dışarı çıkıp oynamalarını, kavga etmelerini, sert olmalarını,
ağlamamalarını söylüyoruz.
Burnumuzu silip gözyaşlarımızı kurulayalım.
Mike ve annesi bizi bu hâlde görmesin.
16, 17 yıldır terapistim.
Okullarda çalıştım. Evde terapiye gittim.
Beş yıl kadar önce de özel muayenehane açtım.
Ve muayenehanemde terapiye yeterince erkek gelmiyordu.
"Erkekler neden terapiye gelmiyor?"
sorusunun cevabını ararken
biraz araştırma yaptım ve bir sebebi maliyet çıktı.
Sigortaları yetersiz olabilir, hiç olmayabilir, güçleri yetmeyebilir.
Bence birçok kişinin terapiye gitmemesinin nedeni bu.
Ama özellikle Siyahi erkekler şöyle de düşünüyor,
"Bu sistem benim için yapılmadı." Gerçekten de öyle.
Siyahiler için kurulmuş bir sistem değil.
Siyahi biriyle seanstaydım
ve "Bu iş yürümez" dedim.
Bu şekilde söyleyemem.
Verebileceğim en iyi örnek,
hasta kabul formunda sorduğum sorulardan biridir.
"Hiç travma yaşadınız mı?"
Hastamın biri bu soruya iki, üç kez hayır cevabını verdi.
Bir gün bir soruyu yanıtlarken
"Bir düşüneyim… Acaba vurulduktan önce miydi?" dedi.
"Dur. Vuruldun mu sen?" dedim.
"Vurulduğunu hiç söylememiştin."
Ne mi dedi? "Hiç sormadın ki."
"Hasta kabul formuma 'Hiç vuruldunuz mu' yazamam ki,
bu ender bir olay" dedim.
"O kadar ender değil. Bir sürü vurulan tanıyorum" dedi.
İşte bu olay sorularımı hatta değerlendirme şeklimi bile
değiştirmem gerektiğini öğretti.
Belki de insanlığınızın,
emniyetinizin, güvenliğinizin,
sağlığınızın sürekli tehdit altında olduğu bir çevrede yaşıyorsanız
sert olmanız gerekiyordur.
Böyle bir durumda
akıl sağlığınızın bozuk olduğunu kabullenmek…
Hayır, bu mümkün değil.
Üniversitede bir buçuk dönem okudum. Freud'u anlıyorum.
Bir kavram olarak terapiyi anlıyorum.
Ama dünyamda buna yer yok.
Daha mutlu olabilir miydim? Evet. Kim olamaz ki?
Erkeklerle çalışan bir psikiyatrist olarak diyebilirim ki
birçoğunda kaygı mevcut.
Pek çok erkek kaygılarını daha rahat kabullenmeye,
sosyal anksiyeteden veya genel anksiyeteden,
salgın korkusu gibi şeylerden bahsetmeye başladı.
Bir değişim var. Hem de büyük.
Herkes ruh sağlığından bahsediyor. Charlamagne tha God var.
Her şey zihinsel. Düşünceyle başlıyor.
Burası düzgün değilse hiçbir şey düzgün olmaz.
Jay-Z var.
İnsan yaşlandıkça bunun ayıp sayılması gülünç geliyor.
"Dertlerini birine anlatmanın nesi yanlış?" diyorsun.
Erkekler için bunu normalleştiriyor.
Benzodiazepin yazılan tipik hasta profili genişliyor.
Yani otuz yıl önce tipik dediğimiz profil,
orta yaşlı bir kadınken
artık daha genç yaş grupları görüyoruz.
Çok yaşlı insanlara benzodiazepin yazılmakla kalmıyor,
çok daha uzun süreler kullandırtılıyor.
Bu ilaçları kullanma eğitimi
umulduğu kadar iyi verilmiyor.
Kısa süreli alınması gereken ilaçlar bunlar.
Mesela bir aydan fazla alınmamalı.
Bu çok çarpıcı çünkü şöyle bir gerçek var,
benzodiazepine başlatılan çok fazla insan
bunu yıllarca hatta on yıllarca kullanmaya devam ediyor.
İlk panik atağımı geçirdiğimde gerçekten delirdiğimi sanmıştım.
"Hastaneye yatırın çünkü bana bir şeyler oluyor" demiştim.
Muhtemelen 14 veya 15 yaşındaydım.
Çocukken çok seyahat ederdim ve uçmaya bayılırdım.
Ama nedense bir gün uçak tam kalkışa hazırlandığında
birdenbire içten dışa doğru eriyormuşum gibi geldi.
Nefes alamadım. Öleceğimi sandım. Gerçekten.
Ondan sonra birkaç yıl sorunsuz geçti.
Son sınıfa başlayacakken, lise son sınıftan önceki yaz tatilimde,
Panera'da çalışıyordum ve kasada görevliydim.
İnsanlarla konuşuyordum.
Yeni gelen bir çiftin önünde hüngür hüngür ağlamaya başladım.
Rezil olmuştum.
Çok utanç vericiydi ama neler olduğunu anlamıyordum.
"Buraya yüzlerce kez geldim. Neden… Bende ne sorun var?"
Sinir krizi geçirmeden gündelik işleri yapamayacak
bir noktaya gelmiştim.
Markete gidemiyordum, araba süremiyordum,
her gün yaptığınız basit şeyler yani.
Kapana kısılmış hissediyorsunuz. Bunu kim ister?
Öyle hissetmemek için her şeyi yaparsınız.
Babamla hep birbirimize benzemişizdir.
Aramızda sözsüz bir dil var
ve o da gençliğinde anksiyete yaşamış.
O yüzden belirtileri hemen tanıdı.
Sadece bunu çözebilecek vasfı yoktu.
Açıkçası terapiye başladığımda psikiyatrik ilaçlar hakkında
pek bir fikrim yoktu.
Ama Zoloft diye bir ilaçtan bahsetmişti,
ki kullandım ve hâlâ kullanıyorum.
Tekrar uçağa binmem gerekene dek Xanax konusu açılmamıştı.
Psikiyatristime dedim ki, "Bir daha hayatta uçmam.
Gerekirse üç gün araba sürerim. Ama uçmam."
"Xanax almayı hiç düşündün mü?" diye sordu.
Uçağım indi
ve bir dağın zirvesine çıkıp dünyaya başardığımı haykırmak istedim.
Ağlamadım. Nefes nefese kalmadım. Panik atak geçirmedim. Gayet iyiydim.
Başta Xanax'ı bazı durumlarda kullanmaya başladım,
sonra her gün almaya karar verdim çünkü işimi görüyordu.
Uyuyabilmek için bu rahatlığa ihtiyacım var.
Şey yani,
şu anda yaşam seviyesi olarak
akranlarımdan çok gerideyim.
Yardımcı olabilecek bir şey varken neden bunu yapayım?
Her ilacın bir risk-fayda analizi vardır, değil mi?
Benzolarda risk ve risk-fayda analizi
epey detaylı.
En sık görülen yan etki yorgunluk, bitkinlik.
Bu yüzden genellikle insanların uyumasına yardımcı olmak için yazılır.
Ketlenmişsiniz, biraz sersem, biraz uykulusunuz,
kötü kararlara meyillisiniz.
Kimse ilaç aldığında deneyimlediklerini
detaylarıyla paylaşmak istemez.
Hapı içtiğimde her şeye gülesim geldi…
XANAX İLE DENEYİMLEDİKLERİM
…bu yüzden iş görüşmesine
veya önemli bir yere giderken almak iyi olmaz
çünkü sürekli gülüyordum.
Bu ketlenme etkisi bazılarına tam tersi etki ediyor
ve daha gevşek, rahat, şapşal ve sersem oluyorlar.
Kendimi çok heyecanlı, rahat ve şey hissediyorum…
Eğlenceye hazırım
Benzodiazepinler temelde hap şekline sokulmuş alkoldür.
Benzolarla ilgili sorunlardan biri de kısa süreli hafızayı bozabilmeleridir,
yeni anılar oluşturur, bazı anıları hatırlatırlar,
her şey bulanıklaşır.
Aldıktan sonra olanları hatırlamıyorum,
yani evet, araba sürerken sorun olabilir.
Benzodiazepinlerin bazı uzun vadeli riskleri biliniyor.
Ama Alzheimer ve demans ile ilgili veriler görece yeni, son birkaç yıldır mevcut.
Ve büyük bir risk.
Bir yatıştırıcı alıyorsunuz
ve beyninizi daha az kullandığınız için
belki de beyin hücrelerinden bazıları ölmeye başlıyor
ve toplam beyin faaliyeti azalıyor.
Tolerans dediğimiz çok daha sıradan bir yan etki de mevcut.
Tolerans, aynı etkiyi almak için daha fazla ilaca ihtiyaç duymak demek.
Çantamın vazgeçilmez bir parçasıydı. Benzoları sürekli yanımda taşırdım.
Hatta bunu 30 yıl boyunca yaptım.
Genel kaygı seviyemi değiştirdi çünkü o sihirli değnek hep yanımdaydı.
İşe yarar bir sistem bulmuştum.
Xanax ve Klonopin sayesinde uçağa binebiliyordum.
Konuşmalar yapabiliyordum.
O aşamaya gelmeden önce haftalarca, hatta aylarca bu şeylerden korkardım.
Kâbuslar görür, soğuk terler dökerdim. Bu son buldu.
Kaygı dolu bir dönemden geçip ilaç dozumu isteyerek artırdığımda
önce keyif seviyem yükselirdi, ardından yavaşça düşerdi.
Ve bunu hissederdim. Sonrasında fiziksel belirtiler çıkardı.
Bazen kaygı seviyem artar,
GABA reseptörüm, "Xanax'ım nerede?" diye sorardı.
Farklı kâbuslar görmeye başlamıştım. Gördüğüm rüyalar şöyleydi,
"Eyvah, konuşma yapmalıyım ve Xanax'ımı kaybettim."
Ya da uçaktayımdır ve ilacım bitmiştir.
O andan itibaren benzolara karşı psikolojik olarak bağımlı hâle geldim.
Benzodiazepinlerin hepsi eşit değil.
Örneğin Xanax, diğer benzodiazepinlere kıyasla
daha hızlı çalışır ve etkisi daha çabuk geçer.
Bu şekilde insanı anlık yükselten ama etkisi çabuk geçen
ve sizi mutsuz, muhtaç,
yoksun bırakan maddeler daha çok bağımlılık yapar.
Ailemde bağımlılık geçmişi var,
bu yüzden hayatıma madde sokmamak için çok direttim.
İçki içmem, hiç sigara içmedim. Hiç uyuşturucu almadım.
Çünkü ailemde, insanı bağımlı yapan bir özellik olabileceğinden korktum.
Evet.
Aferin sana.
Ama çok düşük bir dozla başlamayı konuşmuştuk.
Dikkat edeceğimiz konuları
ve en başta duyduğum
sürekli doz artışı korkusunu konuşmuştuk ama öyle olmadı.
Oldukça düşük bir dozla çokça rahatlama sağladım.
Bence bu çok sağlıklı bağımlılık korkusu sayesinde
gerçekten şuna odaklanabildim,
"İlaç, hayatımdaki ilaç olmayan şeylere yer açmak için kullandığım bir araç."
Akut anksiyeteye karşı ara sıra makul ölçüde kullanırsanız
çok fazla sorun yaşamayabilirsiniz.
Her gün, günde birkaç kez alırsanız
bu ilaçları aniden bırakmak çok rahatsız edici olur.
Sonuçları ağır olabilir.
Psikoza yol açabilir. Nöbet geçirebilirsiniz.
Ağır bir anksiyete ve uykusuzluk çekebilirsiniz.
Benzodiazepin yoksunluğunun intihar fikrine,
hatta teşebbüsüne yol açtığını bile gördüm.
Şimdiki aklım olsa
yazılan o ilk ilacı katiyen almazdım.
Katiyen.
Hayatımın…
Hayatımın en büyük hatasıydı.
Açık havayı sevdiğim için Colorado'ya taşındım.
Kayak yapmayı, kaya tırmanışını, dağcılığı çok severim.
Rafting ve kano yapmaya bayılırım.
Yüksek riskli, adrenalin yüklü sporları o kadar severim ki
nasıl oldu da anksiyete teşhisi kondu diye merak edip duruyorum.
Merhaba tatlım. Bakayım ne yaptın.
-Baba. -Evet?
Bu Noel ağacı.
Evet. Uzunmuş.
Bu kardan adam.
Bayıldım tatlım.
Sanırım üniversitede bir miligram ya da yarım miligram Xanax kullanıyordum.
Sonra yıllar içinde önce bir miligrama,
sonra iki miligrama, en nihayetinde üç miligrama çıktı
ve o noktada
bir 12, 15 yıl kadar sabit kaldı.
Günlük dozumu hiç aşmadım.
2013 senesi civarında
psikiyatristime hayatımın iyi gittiğini söylediğimi hatırlıyorum.
Kelly ilk çocuğumuza hamileydi ve baba olmak için sabırsızlanıyordum.
Xanax'ımı üç miligramdan iki buçuk miligrama düşürdü.
Sonra birdenbire
gizemli fiziksel belirtiler ortaya çıkmaya başladı.
Seslerin, kokuların dayanılmaz olması gibi şeyler.
Kalp çarpıntılarım olurdu.
Kollarımdaki deride yanma hissi olurdu.
Rastgele kaslar seğirirdi. Korkunç bir bilinç bulanıklığı yaşadım.
En kötü belirtilerden biri de fiziksel yorgunluktu.
Eşimle giderek endişelenmeye başladık. Ciddi bir şey oluyordu.
Romatologlara,
kardiyologlara,
nörologlara, her türlü uzmana göründüm.
Sonunda bir doktor dedi ki, "Dinle, her şeyi denedin.
Seni Mayo Clinic'e sevk edeceğim çünkü onlar en iyisi."
Bütün aileyi toplayıp Minnesota'ya uçtum.
Mayo'daki nörolog dedi ki, "Sanırım sende otoimmün ensefalit var.
Bir tür beyin iltihabıdır ve tedavisi kolaydır.
Biraz rahatsız edici olabilir. Serum tedavisi olacaksın."
Sekiz hafta serum verdiler ama iyileşme belirtisi yoktu.
Hatta daha kötü hissettim.
Bu süreçte doktorlara sordum.
Zaman zaman "İlaçlarımla ilgisi olabilir mi?" dedim.
"İlaçlarım buna sebep olabilir mi?"
Cevap hep şuydu, "Hayır. Kesinlikle ilaçlardan değil.
İlaçlardan olmadığı kesin."
Bu sırada psikiyatristim beni Xanax'tan Valium'a geçirmişti.
İsterseniz sezgi diyebilirsiniz veya…
"Bu konuda her şeyi denedim, ilaçlarımı yavaştan bırakmak istiyorum."
Şubat 2018.
Sabah uyandım ve büyük bir terslik vardı.
Alt katta çocuklar oynuyordu
ama oyun oynayan çocukların gürültüsü kulak tırmalayıcıydı.
Cildim yanıyordu. Göğsüm yanıyordu.
Daha fazla dayanamadım. Kendimi hemen dışarı attım,
çok hızlı ve deli gibi araba sürmeye başladım.
İçimden bir ses, "Kaçmalıyım" diyordu.
Kenarda bir tepe gördüm,
100 metre kadar vardı ve bir tarafı uçurumdu.
Dedim ki,
"O tepeye tırmanıp atlayacağım."
Tepeye tırmanırken kafamda çocuklarım canlandı.
Dizlerimin üstüne çöktüm
ve dedim ki, "John, bu sen değilsin.
Bu sen değilsin."
Eşim eve geldiğimi duydu ve beni kapıda karşıladı.
Ona baktım ve dedim ki,
"Valium'dan olmalı."
Eşim Google'da aramaya başladı. "Valium ve intihar,"
"Valium yoksunluğu," "Xanax yoksunluğu."
Ne yazık ki, bağımlılık, tolerans ve yoksunluk gibi
benzodiazepin kaynaklı sorunları
ilk tespit edenler doktorlar değil hastalar oldu.
Bu veriler 1970'lerden geldi ve onları ilk anlamlandıran
İngiltere'de benzodiazepin kliniği yöneten psikiyatrist Dr. Heather Ashton'dı.
Klinik farmakoloji ile ilaç yoksunluğu yönetiminde
bir eğitim noksanlığı mevcut.
Hastaları dinlemek kayıp bir sanat hâline geldi.
İlaçların akıl hastalıklarını iyileştirdiği fikri de
doktorları cezbeder hâle geldi.
Ashton Manual adında bir kılavuz yazdı,
internette bulabilirsiniz, gerçekten harika bir belge.
Birdenbire Ashton Manual'la karşılaştık.
Doktorlara bildirdiğim şikayetlerin hepsi kitapta mevcuttu,
art arda sıralanmıştı.
Eşimle göz göze geldik,
"Nasıl yani?" dedik.
32 farklı doktora gittik ve hiçbiri parçaları birleştirip
benzodiazepini azalttığım için benzo yoksunluğu çektiğimi anlamadı.
Bazı hastalar sorun yaşamaz,
bazıları ise en ufak doz değişikliğine karşı bile hassastır.
Bu özellikle yaşlılar için geçerli. Yaşlandıkça beynimiz daha zor uyum sağlar.
İnsan 50 yaşını geçtiyse ve yıllardır benzodiazepin kullanıyorsa
bırakması çok zor olur.
Çok az insan olası tehlikelerin farkında.
Çok az doktor bu tehlikelerin farkında.
Şu aşamada çok şaşırtıcı.
Bunlar çok faydalı araçlar. İyi ki varlar.
Onları icat edenlere minnettarım.
Sorun şu ki, onları çok sık
ve çok uzun süre kullanıyoruz.
Bağımlılık riski oluşturan
en önemli unsurlardan biri
ilaca kolay erişimdir.
Aşırı ilaç yazımının ve arzın yüksek olduğu bir çağdayız
yani bu ilaçları deneme ve onlara bağımlı olma ihtimaliniz yüksek.
90'lardan beri psikiyatristim
ve o zamanlar bana gelen biri kaygı veya depresyon belirtisi gösterse
"Depresyondasın" şeklinde açıklama yapmam gerekirdi.
Ya da "Panik atak geçiriyorsun" derdim
ve ilk veya ikinci seansta biraz vakit ayırıp
ilaç kullanmanın ayıp olmadığını makul bir dille anlatırdım.
FDA, 1997 yılında ilaç şirketlerinin
insanlara doğrudan reklam yapabileceğine karar verdi.
Klinik depresyondan kendi kendine çıkamazsın.
Çünkü bu gerçek bir hastalık.
Kaygılı olabilirsiniz. Uyku tutmayabilir.
Sosyal kaygının ne demek olduğunu biliyoruz.
Suçlusu kimyasal dengesizlik olabilir.
Hayatını geri alabilirsin.
Hayat tekrar hayata benzeyebilir.
Artık kimseyi ikna etmeme, desteklememe, meram anlatmama gerek yok
çünkü bana gelip şunu soruyorlar, "Wellbutrin mi alayım, Effexor mu?"
Ya da "Pilates hocam Paxil kullanıyor
ama dişçim Zoloft'u önerdi, ikisinin farkı nedir?"
Bir bakım süreci söz konusu değildi. Rutin kontrol filan yoktu.
"Nasılsın? Burada neler oluyor?
"Ruh hâlin nasıl?" Daha çok ticari bir ilişki gibiydi.
Tıp öyle bir endüstrileşti ki
doktorlar seri üretim hattındaki işçilere benzedi.
Ondan sonraki psikiyatristlerimle de ilişkim ticari gibiydi.
Bana müşteri gibi davranan insanları ben buldum.
"Hislerimi anlatmayayım. O konuyu açmayalım" diyordum.
Doktorların hastaları hemen muayene etmeleri,
çabucak ilaç yazmaları için muazzam bir baskı var.
Çünkü üçüncü taraflar böyle kazanıyor.
Bir doktor, "Teksas'taki çocukluğunu anlatır mısın?" dedi.
"İstemiyorum. Reçete kısmına gelelim" dedim.
Hastalardan hizmetlerimize puan vermelerini istiyoruz.
Doktorlar yüksek puan almaya hevesli
zira kariyerlerinde ilerlemeleri bu anketlerdeki performanslarına bağlı.
Doğal olarak, tüm bu görünmez teşviklerle birlikte
doktorlar, hastalar ne isterse yazıyor.
Diğer sorun ise kısa vadede bu maddelerin işe yaraması.
On üç yaşındayken New Hampshire'da bir terapiste gittim.
SARAH SILVERMAN KOMEDYEN
O gün…
Oraya gittiğim ilk gün dedi ki… Bu arada sene 1984 filan.
Dedi ki, "Sana bir ilaç yazacağım. Her üzüldüğünde bir tane al."
O ilaç Xanax'tı.
Dikkat etmeliyim. Bütün benzodiazepinleri, bütün ilaçları kötülemek istemem.
Biliyorum ki opioidler gibi fazla yazılıyorlar.
İkisi de ağrı kesici. Biri ruhsal, diğeri fiziksel ağrı için.
Birçok çevrede büyük bir Xanax krizi yaşanıyor.
Reçeteli ilaç salgınının ortasındayız.
Sorunun opioidler olduğu düşünülüyor
ama bundan ibaret değil.
Rapçi Lil Xan, yani kısaca Xanax, müziğinde Xanax'a gönderme yapan
50'yi aşkın sanatçıdan sadece biri.
Aldığım doz muhtemelen
günde 12 ila 14 kez iki miligramlık tabletti.
Vay canına.
Çok fenaydı.
Kafamın içinde sesler
Pes etmemi söylerler
Biraz Xanax buldum yatağımda
Atıp ağzıma devam ettim uyumaya
Acıyı veya kaygıyı ya da her neyse, onu kabullenmek ve yüceltmemek
iki tarafı keskin bir kılıç.
Hem de çok keskin bir kılıç.
İpin ucunu kaçırmak o kadar kolay ki.
Ve gençlere bu konuda pek eğitim vermiyoruz.
Bobby, çok geçmeden idollerini örnek alıp
onuncu sınıfta ilk hapını yuttu.
İlk hapla müptelası oldum.
Bir telefonla, bir mesajla kapımdaydı.
Her türlü hap.
Sosyal medya, bu hapları satın almak için artık önemli bir araç.
Aslında bu artık… Bu torbacınız olabilir.
Birkaç tuşa dokunarak kolayca Xanax alabilirsiniz.
Bu haplar her yerde.
Bir hesap buldum,
Snapchat kullanan 104 torbacıyla adlarını yazarak irtibata geçebiliyorsun.
Uyuşturucu satıcısı rehberi yani.
Artık merdiven altı laboratuvarlarda, yasa dışı laboratuvarlarda
çok güçlü benzodiazepinler yapan bir sürü insan var.
Ölümcül bir ilaç haberi.
Anksiyete ilacı Xanax şeklinde yapılmış ufak, beyaz bir hap.
Ama son derece güçlü bir opioid olan fentanil içeriyor.
İnsanlar internete girip hap makinesi alabiliyor.
Hap boyası alabiliyor.
Fentanil buraya konuyor, herhangi bir seyrelticiyle birlikte.
Sonra çarkı çeviriyorum
ve tablet çıkıyor.
Torbacından aldığın iki hapa bakarsan
biri biraz daha fazla fentanil içerebilir.
Ve hayatını kaybetmene sebep olabilir.
Meksika'dan gelen haplar artık çok profesyonelce yapılıyor.
Farkı anlayamıyorsunuz. Rengi kusursuz, yazılar başarılı,
hapın dokusu…
Gerçeğine çok benziyor. Korkutucu.
Ünlü TV terapisti Laura Berman, oğlunun aşırı dozdan
pazar günü öldüğünü açıkladı.
Fentanil içeren bir şey demiştiniz.
Bu ilaçları almasına sebep olan bir ağrısı filan var mıydı?
-Sizce ne aldığını biliyor muydu? -Hayır.
Son on yılda, aşırı doz vakalarının
büyük oranda tek maddeyle sınırlı olmadığını gördük.
Genellikle farklı ilaçların kombinasyonu.
Benzodiazepin tek başına doz aşımında pek tehlikeli olmasa da
opioidlerle karıştırıldığında
anestezi sınıfına giriyor ve çok tehlikeli oluyor.
Çünkü çifte yatıştırıcı etkisi oluyor.
Kalp krizi geçirebilirsiniz. Ölebilirsiniz. Nefesiniz durabilir.
Daha 21 yaşındaydı.
Popüler YouTube yıldızı ve umut vadeden rapçi
Lil Peep dün gece hayatını kaybetti.
Haberlerde ağrı kesici
veya benzodiazepin kaynaklı çok ölüm var.
Bir acı ve kaygı fırtınasıyla boğuşup
yaşayabilmek için onu susturmaya çalışıyorlar.
Aynaya baktım
ve bunu sürdürürsem öleceğimi o anda anladım.
Ben de bir anda bıraktım
ve birkaç nöbet geçirdim,
hastaneye kaldırıldım.
Xan, birçok denemenin ardından temizlendiğini söyledi.
Xanarchy diye bir hareket başlatmak istedim.
Amacı Xanax kullanımına karşı çıkmak
ve duyurmaya çalıştığım da bu.
Birbirimizi ve kendimizi sorumlu tutmalıyız
ve uyuşturucu kültürünü yüceltmeyi kesinlikle bırakmalıyız.
Bana şimdi Xannie verme, asla verme…
Küçükken çok sevdiğim insanların olmadıkları kişilere dönüşmesi hoş değil.
Bunu görmek tuhaf. Ayrıca artık kimse ölmesin.
İnsanlar ölmesin.
Çocuklar birer felaket habercisi.
Dünyamızda işlerin kötü gittiğini onlara bakarak anlıyorsunuz.
Şu anda kliniğimdeki işimin yarısı ilaçları bıraktırmak,
yani gittikçe artan sayıda hastanın opioidleri, benzodiazepinleri
veya her ikisini bırakmasını sağlamak.
Hastalar için de kafa karıştırıcı
zira ilaçlara bağımlı olan,
onları uzun süre alan hastalar onsuz bir hayat düşünemiyor.
Anksiyeteden kurtulmasalar veya iyileşmeseler bile
ilaçlar olmadan yaşayamıyorlar.
Fikri bile onları dehşete düşürüyor.
İşte bunlar yoksunluk belirtileri.
Tolerans ve yoksunluğun doğası böyle.
İyi ki üniversitede kimya dersi almışım.
Bunu yapmayı hiçbir doktor öğretmez.
Bunun adı sıvı mikro azaltım.
Dozunuzu her gün
minicik bir oranda azaltmanızı sağlıyor.
Fazla acele ederseniz
korkunç bir duruma düşebilirsiniz.
Bu kimyasallar o kadar güçlü ki
bu şekilde yavaşça azaltmak bile yıllar sürüyor.
DEMİR YOLU GEÇİDİ
Orta çizgiden rayın tepesine kadar mı?
-Bir buçuk metre. -Bir buçuk.
-Bir numaraya hazır olunca söyle. -Tamam, şimdi.
Tamam, şuradaki mesafe yetmiş santim.
Yetmiş.
Michigan eyaletinde çalışıyorum ve inşaat mühendisliği programındayım.
Üç yıldır bu işi yapıyorum ve tam bir yetişkin işi.
18'ime basınca başladım.
İnsanların bazı konularda bana güvenmeleri güzeldi.
Stresli olduğu doğru
ama işi bitirmemi sağlayacak kadar.
Dayanılmayacak bir stres değil.
Xanax'a şiddetle karşı çıkan insanların büyük kısmı
bunu eğlence amaçlı kullanım dolayısıyla yapıyor.
Birinin onu yanlış kullandığını görünce içimden şunu demek geliyor,
"Keşke ihtiyacı olan birine nasıl fayda ettiğini görebilsen."
Her gün bir miligram içiyorum.
Bu benim başlangıç dozumdu ve hep aynı dozda devam ettim.
Bağımlılık yapabilir. Bende yapmadı
ama
psikolojik açıdan, evet.
Hep şöyle olacak, "Bu olmazsa ne yapacağım?"
Bir ilaca tamamen, yüzde yüz bağımlı hâle gelmek kolay
ve ben…
Faydalı bir ilaç olsa bile şu düşünce korkutuyor.
"Ya biterse? Ya biri alırsa? Ya unutursan? Ne yapacaksın?"
Bu düşünce beni çok korkutuyor.
İlaçlar insanlar için çok önemli olabilir
ve insanların aşırı kaygıyla baş etmelerine yardımcı olmasının
önemini azımsamak istemiyorum.
Aslında bizi özümüze döndürüyor, daha çok kendimiz oluyoruz
ama ilacı bıraktığınız anda, başka bir tedavi yoksa
anksiyete tekrar yükseliyor.
Annem hastalandığında öğrendik ki ileri seviye kolon kanseriymiş.
Havaalanına koştum.
Babam, kız kardeşim ve ben Boston'da yaşıyorduk.
Her gittiğimde, "Bu kez ölecek mi?" diyordum.
Bu düşünceler devam etti,
ilk panik atağımı o sırada yaşadım.
Çünkü işten çıkıp gelmem gerekiyordu.
Bir sunum yapacaktım ve ağır bir sinir krizi geçirdim.
Kendimi şirketin tuvaletinde nefes nefese buldum,
kalp krizi sandım.
"Bu ne? Eyvah!" filan dedim.
Hani içinden çıkamadığınız türden bir şey.
Vefat etmeden önce annem bir mektup yazmıştı.
Kardeşime, kız kardeşime, bana, babama, herkese yazmıştı.
Bana yazdığı mektupta demişti ki, "Seni bir kalıba soktuğum için
ve asla olmayacağın biri olmaya zorlandığını hissettirdiğim için üzgünüm."
Okurken gözyaşlarına boğuldum.
"Evet" dedim, beni uzun süre geren ve kaygılı olmama sebep olan buydu
çünkü bir kalıba girmem bekleniyordu.
Benim için kalıp şuydu, "Bu kadar frapan olmamalısın.
Siyahisin. Bu konuşma şekli ne? Şöyle konuşmalısın. Şunu bekliyorum."
Annem ağustosta vefat etti ve işte o zaman
her şey su yüzüne çıktı.
Şöyle düşündüm,
"Bu işi kendi kendime çözmem gerek."
Terapiye ihtiyacım olduğunu anladım.
Seni kaygılandıran şeylerin farkındaysan ve onlardan kurtulamıyorsan
atılacak en basit adımları hatırlamak büyük önem arz ediyor.
Öncelikle nefes al.
Yeterli miktarda uyumak.
İnsanları bolca uyumaya teşvik ediyorum.
Egzersiz yapmak.
Ve mümkün olduğunca dışarı çıkmak.
Egzersiz yapmak ve güneşe çıkmak.
Yoga veya meditasyon yapmak.
Meditasyonun çok faydası dokundu.
Biyolojik olarak gevşemiş olmanın
anksiyeteyi önlediğini biliyoruz.
Yani aynı anda hem gevşemiş hem de kaygılı olamazsınız.
Aynı şekilde alışkanlık yapmayan başka ilaçlar da var.
Selektif Serotonin Geri Alım İnhibitörleri,
anksiyeteyi hemen tedavi etmiyor
ama genel kaygı oranını düşürüp
panik atak geçirme ihtimalini azaltıyorlar.
New York'ta psikiyatristim
ve elbette ki hastalarıma antidepresan ve anksiyete ilacı yazıyorum.
Ama hastalarıma kenevir bazlı ilaçları da anlatırım
zira anksiyeteye çok iyi gelebiliyorlar.
CBD YAĞI
Ketlenmiyorsunuz. Zihin bulanıklığı yok.
Aklınız hâlâ yerinde
ama stresle daha iyi başa çıkabiliyorsunuz.
Bu bozuklukların tedavisine dair epey bilgimiz var
ve kanıtlanmış en başarılı tedaviler
bilişsel davranışçı terapiler.
Bu teknikler sistematik düşünce ve davranış kalıplarına,
yaptığımız seçimlere odaklanıyor.
Stresimize bakış açımızı da bence kökten değiştiriyor.
O ilave katmana, terapiyle birlikte büyüyen
ve şunu diyen o sese sahip olmak güzel.
"Merak etme. Bunlar senin hislerin. Bir şeyler hissetmek normal.
Hisler ve düşünceler gerçeklerden farklıdır.
Tek yapman gereken bugünü yaşamak.
Ve sonra yarın olacak.
Sonunda o yarınlar birikecek ve artık bunu hissetmeyeceksin."
Devam etmek için bu yeterli çünkü en nihayetinde,
bu zor günleri yaşarken hayatına devam etmek zorundasın.
Pandemi sırasında daha iyi anladık ki
sosyal ilişkiler, kaygıyı yok etmenin en etkili yollarından biri.
Yalnızlık sadece ruh sağlığına değil,
fiziksel sağlığa da en zararlı etkenlerden.
Bu sene boşandım
ve evliliğimi bitiren aydınlanmalar ile
hayatıma yeniden başlamakla yüzleşmek arasında
yine bir depresyon-anksiyete döngüsüne girdim.
Evliliğimde olanları ne anneme ne de en iyi arkadaşlarıma anlatmıştım.
Meditasyona ve günlük tutmaya odaklanmaya çalışıyordum,
terapiye gidiyordum,
bununla başa çıkmak için yapabileceğim her şeyi yapıyordum
ama asıl yapmam gereken, sevgisiyle bunu aşmama yardımcı olacak
hayatımdaki kadınlara sırt dayamakmış.
Nasıl olursa olsun başkalarıyla gerçekten bağ kurabilirsek
diğer tüm söylediklerimi unutun, muhtemelen en iyisi bu olur.
Ama gerçek şu ki, anormal ortamlara verilen normal tepkileri
bir hastalık olarak adlandırmak yanlış.
Bir bakıma,
dünyamızı ve içindeki gerçek sorunları düzeltmek yerine
psikotrop ilaçlar kullanarak
sunduğumuz bu çarpık dünyayı
insanlara kabul ettiriyoruz.
Büyük İstifa.
İşten ayrılma veya kariyer değiştirme furyasına uzmanlarca verilen ad bu.
Amerika'da emekli olan kişi sayısı da artışta.
Çalışma haftasını beşten dört güne indirme baskısı
dünya çapında ivme kazanıyor.
Görünüşe göre bu pandemi,
Amerikalıların istedikleri çalışma şeklini ve kabul ettikleri işleri değiştirdi.
Amerika'da akıl sağlığıyla ilgili bir hareket başlatıyoruz.
Kimsenin sorunları yüzünden yalnız hissetmeyeceği ve utanmayacağı
bir toplum inşa etmek istiyoruz.
İhtiyacı olan herkesin yardım alabileceği bir dünya istiyoruz.
Akıl hastalıklarına karşı reaktif olmayacağız.
Akıl sağlığı konusunda proaktif olacağız.
Yeni nesil sporcular,
örneğin Simone Biles ve Naomi Osaka, akıl sağlığını gündeme getiriyor.
Kendi sorunlarımız var ve bu zor.
Kaç kişiye yardım ettiğini bilmiyorsun bile,
kendin zor bir sürecin içinde olsan da.
Akıl sağlığı,
hayatımızda deneyimlediğimiz şeylerle,
gerçekleştirdiğimiz şeylerle alakalıdır.
İster iyi koşullarda yaşayalım
ister kötü.
Akıl sağlığı her şeydir.
Tanrım. İnanmıyorum. Sakin ol kalbim. Diyor ki,
"Bizlere güvenli bir alan sağladın, teşekkürler."
İnanmıyorum.
Çok şeker.
"Siyahi Erkeklere Ücretsiz Terapi" diye bir Instagram paylaşımıyla başladı.
Siyahi erkekleri ikna etmenin zor olacağını düşünmüştüm
zira medya filan buna inanmamızı istiyordu
ama durum öyle değildi. Aslında biraz tersten başladık
çünkü Siyahi Erkeklere Ücretsiz Terapi ilanını verdiğimizde
ilk iki gün içinde 50 erkek başvurdu.
"Beleş terapi isterim."
"Bir dakika" dedik. "Bunu etraflıca düşünmemişiz."
Ücretsiz sekiz seans veriyoruz.
Şu anda %75'i terapiye devam ediyor,
hem de ücretli şekilde.
Onlara bir bardak su veriyoruz aslında
ve bu su onlara şunu öğretmeli,
"Vay be, susadığımı fark etmemişim."
Şimdi suyu geri almamıza rağmen
"Bir dakika" diyorlar. Evet, bunu tişörte bastırmalıyız.
Bir süredir hastalarıma akışına bırakmaktan bahsediyorum.
Bir şey yaparken kendini kaybedebilirsin ve bu her şey olabilir.
Ancak her ne yapıyorsan,
kendini tamamen o işe veriyorsun ve benliğini unutuyorsun,
senden daha büyük bir şey var.
On iki yıl önce bir at çiftliğine gitmiştik
ve atları kurtarma projeleri vardı.
Sanırım 60 kadar at kurtarmışlardı.
Büyük kısmı şu ya da bu şekilde kötü şartlardan gelmişti.
Sonra gönüllü aradıklarını öğrendik.
"Pekâlâ, pandeminin göbeğinde
hazır spor salonları kapalıyken, dışarıda yiyemezken,
hiçbir şey yapamazken, sosyalleşemezken
belki açık havada gönüllü çalışmak iyi gelebilir" dedim.
Gönüllüler geliyor, padokları temizliyor,
atları tımar ediyor ve yürüyüşe çıkarıyor.
İyi bir amaç için açık havaya çıkabilmek, fiziksel iş yapmak,
hayvanlarla tekrar bağ kurmak,
tüm bunlar beni iyileştirdi.
Evimden çıktım, kendimden uzaklaştım,
biraz sıkı çalıştım ve temiz hava aldım.
Kötü bir gün geçirirken bir ata sarılmak gerçekten olağanüstü.
Kendim dışında odaklanacak bir meşgale bulmalıydım,
ben de çiçek aranjmanını seçtim.
Bu süreci çok huzur verici buluyorum.
Çiçekleri tasnif ediyorum,
onlara ve renklerine bakıyorum, dokunmayı çok seviyorum.
Sorunumla başa çıkmak ve sakinleşmek için
dokunabileceğim şeylere ihtiyacım var.
Anksiyetemin en büyük kaynağı,
bir şeyi başaramayacağım düşüncesi
veya bir şeyi yanlış yaptığım hissi.
Bana huzur veren şeyler, kendim için yaptığımı
düşündüğüm şeyler.
Yani kimse buna bakıp yargılamayacak ya da eleştirmeyecek.
Beklentiler.
İnsana büyük yük oluyorlar
ve biraz salıverebilirseniz
kendinizi özgür hissediyorsunuz.
Bu iyi olmamış. Evet, tamamen deneme ve yanılma.
Anksiyete bütünseldir,
insana zihni ile bedeninin bir olduğunu söyler.
Anksiyete bize bu içgörüyü kazandırır.
Bedenimiz ile zihnimizin birbirlerine karşılıklı hizmet ettiklerini.
Her kaygı duyduğunuzda Xanax almanızın problemli yanı,
daha fazla kaygıyı tolere etmek için gereken
zihinsel nasırları oluşturmuyor olmanız.
Çünkü o kaygı deneyimini susturursanız
onunla kendi başınıza baş etmeyi öğrenme fırsatını kaçırırsınız.
Benzodiazepinler bir fırsata mal oluyor.
Gerektiğinde aldığımı söyleyebilirim.
Muhtemelen ayda birkaç kez.
Bence artık daha çok "İhtiyacım olursa yanımda" modundayım.
Diyet, spor ve gönüllülük işe yaramazsa,
yani kaynaklarım başarısız olursa
ya da hayat kontrolden çıkarsa elimde yedek bir gereç olmuş oluyor.
Xanax'ın geçmek bilmeyen kaygıma hiçbir etkisi olmadı.
Klonopin'i ilk denediğimde farklı hissetmiştim.
Daha yumuşak bir anksiyete ilacı,
zira Xanax tokat gibi çarpıyor. Etkisi çok hızlı.
Bu yüzden kimse Klonopin'le eğlenmiyor. Klonopin eğlenceye uygun değil.
Hâlâ Lexapro kullanıyorum. SSRI grubu bir antidepresan
ve kullandığım doz epey makul.
Benzoları çok azalttım, hatta hiç almamaya çalışıyorum.
Anksiyetenizle doğrudan yüzleşmiyorsanız, Xanax gibi bir aracı kullanıyorsanız
gerçekten yüzleşmiş sayılmazsınız.
Sadece yaşayarak atlatılabilir. Cidden.
Anksiyeteyi geride bırakmanı sağlayacak olan şey,
onu yaşamak, deneyimlemek, anlamak
ve onu bir şekilde kabullenmektir.
Öte yandan,
bunu yapamayan birine "Kendini toparla, hadi" demek
çok ayıp ve utanç verici.
Bir şeker hastasına, "Pankreasını daha iyi çalıştır" demezsin.
Biliyorsunuz ki Xanax,
insanların şüpheyle baktığı ilaçlardan biri.
Bir açıdan, kendimden başka bir şeyin
desteğine ihtiyaç duymaktan rahatsızım.
Sanırım inatçı yanım bu ilacı
uzun süre kullanmak istemiyor.
Bunu Xanax olmadan yapabilmeyi isterdim ama şimdilik…
İşimi görüyor ve buna şükrediyorum.
Benzodiazepinlerin sinsi yanı çok işe yaramaları.
Kaygı ve depresyon hastalarını toplumumuz hoş görmeyebilir
ama hepimizde bunlar var.
İnsanlar benzodiazepine ilk maruz kaldıklarında
sorunları ortadan kalkıyor.
Ve şöyle düşünüyorlar,
"Sürekli böyle hissetmem gerekmiyormuş, daha fazla benzodiazepin alayım."
Bana göre benzodiazepin
hayatlarımızın bir noktasında stres, kaygı, zorluklar
ve insan olmanın getirdiği acılarla başa çıkma direncimizi
yıpratan bir madde.
Her şeyin püf noktası direnç.
Sadece anksiyete değil, ruh sağlığı için,
hayatta kalmak için,
varoluşsal gerçekliğe katlanmak için de gerekli.
İster Covid olsun ister kendi gelip geçiciliğimiz
ister anksiyete bozukluğum olsun,
kabullenmek çok önemli.
Buna ne kadar yaklaşırsanız akıl sağlığınızı o kadar korursunuz.
Geriye dönüp baktığımda, sıradan bir insanda bulunandan
farklı bir kaygım olup olmadığından pek emin değilim.
Liseden üniversiteye geçişte
biraz kaybolmuş hissettim.
Yaptığım ilk şey revire gitmekti.
Elimde bir reçete tuttuğumu gayet net hatırlıyorum
ve şöyle düşünmüştüm,
"Artık bir yetişkinim. Revir bana bu ilacı önerdi."
Ben de içtim.
Evet, hayat zor
ve bir şekilde bunu unuttuk.
Mutsuzsak bir terslik arıyoruz ve bunu değiştiriyor ya da hap alıyoruz.
İşimiz, hastalarımızın acı ve ızdırabını yok etmek değil.
Bu acıyı katlanılabilir kılıp
yaşam isteklerini geri kazandırmak.
Yoksunlukta, pencereler diye bir olay vardır.
Semptomlarınızın yavaşça kaybolmasıdır.
Oğlumla oyun parkındaydım.
Birdenbire,
kulaklarımdaki çınlama durdu.
Kafamdaki basınç yok oldu.
İçimi müthiş bir sakinlik kapladı.
Yetişkinliğimde hiç yaşamadığım bir şeydi.
Ve yetişkinliğim boyunca benzodiazepin kullandım.
Eğer benzodan sonra hayat böyle olacaksa
sabırsızlanıyorum.
Hadi.
Evet! Yavaş. Tamam.
-İşte bu! -Aferin.
-Evet! -Harikaydı.
Bir daha o kadar ağır bir anksiyete geçirmemek için
hayatımın pek çok yönünü değiştirmeye çabaladım.
Dünyayla başa çıkmayı öğrenmek bir yolculuk.
Bir hap alıp her şeyi yoluna sokamazsınız.
Zamanla yapmayı öğrenirsiniz
ve bu sevimsiz iş sayesinde sanki her şeye hâkimmişim gibi
karşınızda şirin şirin oturuyorum.
Yine dönüp sevimsiz işler yapmam gerekecek ama sorun değil.
Ve… Evet.
Alt yazı çevirmeni: Başak Çelikoğlu Arıkan