1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:11,520 --> 00:00:13,880
INIHAHANDOG NG NETFLIX
4
00:00:15,160 --> 00:00:20,440
Para maging pinakamahusay na tagasanay
ng dolphin, dapat masidhi pagkahumaling.
5
00:00:22,840 --> 00:00:24,280
Mapagkumpitensya.
6
00:00:26,680 --> 00:00:30,800
Kailangan mayabang ka
kaysa sa karaniwang tao.
7
00:00:34,080 --> 00:00:36,160
Laging gustong manalo ni José Luis.
8
00:00:36,720 --> 00:00:37,600
Mamukod-tangi.
9
00:00:38,600 --> 00:00:40,040
Pinakamahusay sa lahat.
10
00:00:43,280 --> 00:00:44,280
Pero, mag-ingat.
11
00:00:46,120 --> 00:00:49,160
Maraming inggit sa trabahong ito.
12
00:00:50,280 --> 00:00:52,960
Hindi mo alam sino ang magtatraydor sa'yo.
13
00:01:00,920 --> 00:01:06,000
Lubhang di patas sa lahat
na magpataw ng konklusyon
14
00:01:06,080 --> 00:01:09,080
kung sino si José Luis Barbero
sa panonood ng video.
15
00:01:10,600 --> 00:01:13,000
Ang kritikal na 99-segundong video.
16
00:01:14,400 --> 00:01:17,160
Pinakamasamang segundo
sa buhay ng tagasanay.
17
00:01:29,600 --> 00:01:33,800
ISANG DOCUMENTARY MULA SA NETFLIX
18
00:01:37,600 --> 00:01:38,800
Ang dolphin.
19
00:01:41,320 --> 00:01:42,520
BOSES NI JOSÉ LUIS
20
00:01:42,600 --> 00:01:44,960
Hayop na ginagalang ng ating ninuno.
21
00:01:47,440 --> 00:01:48,960
Sa ating panahon,
22
00:01:49,040 --> 00:01:53,040
biktima ang nilalang na ito
ng kawalang prinsipyo at ambisyon ng tao.
23
00:01:54,600 --> 00:01:56,000
Sa kabila nito,
24
00:01:56,840 --> 00:02:01,680
patuloy na pinapakita ng dolphin
ang tiwala nito at malapit sa tao.
25
00:02:04,200 --> 00:02:06,640
Marami akong natutunan mula sa dolphin.
26
00:02:07,560 --> 00:02:10,920
Na mas kilala nila tayo
kaysa sa kilala natin sila.
27
00:02:13,000 --> 00:02:15,600
Ang trabaho?
Nagtratrabaho ko sa mga dolphin.
28
00:02:20,440 --> 00:02:23,160
May natatanging relasyon sa hayop
si José Luis.
29
00:02:24,600 --> 00:02:26,600
Siya ang naghihiyat sa kanila.
30
00:02:28,640 --> 00:02:31,640
Maghihintay ang mga hayop
hanggang dumating siya.
31
00:02:34,840 --> 00:02:38,280
Magtataka ka,
"Bakit di ako sinusundan ng mga dolphin?"
32
00:02:38,360 --> 00:02:42,040
DANIEL JUÁREZ,
ALALAY NA TAGASANAY NI BARBERO
33
00:02:47,400 --> 00:02:49,880
Halos lahat natutunan ko kay José Luis.
34
00:02:51,720 --> 00:02:55,600
Sino si José Luis? Pinakamagaling
sa mundo. At alalay niya ko.
35
00:02:57,160 --> 00:02:59,360
Ito pinakamagandang trabaho sa mundo.
36
00:02:59,920 --> 00:03:02,160
Minsan maganda pa kasama hayop sa tao.
37
00:03:03,800 --> 00:03:05,480
Halimbawa nito ang nangyari.
38
00:03:07,280 --> 00:03:08,880
Hindi sila masama.
39
00:03:10,120 --> 00:03:11,440
Walang masamang balak.
40
00:03:13,960 --> 00:03:17,920
Bawat pagsasanay
ay gamot sa dolphin at tagasanay.
41
00:03:18,400 --> 00:03:22,240
Katulad ito ng guro
kasama ng estudyante sa paaralan.
42
00:03:22,320 --> 00:03:26,160
Alam mo katangian ng bawa't isa
at paano ilabas ang husay nila.
43
00:03:26,240 --> 00:03:27,840
Pareho lang nito.
44
00:03:37,880 --> 00:03:41,480
Para kay José Luis,
ang susi ay paggamit ng malinaw na wika
45
00:03:41,560 --> 00:03:44,160
na pare-pareho at walang kamali-mali.
46
00:03:47,360 --> 00:03:49,480
Isang parehong wika.
47
00:03:55,920 --> 00:04:01,160
Walang alinlangan ang mga hayop sa kung
anong inaasahan ni José Luis sa kanila.
48
00:04:01,240 --> 00:04:02,240
Ngayon na! Sige!
49
00:04:03,600 --> 00:04:04,600
Ngayon na! Sige!
50
00:04:39,360 --> 00:04:40,360
Tapos na.
51
00:04:41,080 --> 00:04:42,080
Halika na, kalbo.
52
00:04:48,160 --> 00:04:52,120
Si José Luis ay nagtatrabaho
sa mga dolphin ng halos 30 taon.
53
00:04:52,200 --> 00:04:56,000
Oo, nagsimula ako sa Majorca sa
dolphinarium na tawag Marineland.
54
00:04:57,920 --> 00:04:59,680
Doon nagsimula ang lahat.
55
00:05:02,520 --> 00:05:03,960
MGA VIDEO
56
00:05:04,040 --> 00:05:06,440
Nagbukas ako ng dolphinarium sa Madrid.
57
00:05:06,520 --> 00:05:09,720
Nagbukas rin ako sa Costa Brava,
sa Barcelona.
58
00:05:09,800 --> 00:05:11,160
May mga ilan sa kanila.
59
00:05:11,240 --> 00:05:12,720
José Luis, mula Espanya.
60
00:05:13,240 --> 00:05:14,240
Hello!
61
00:05:18,160 --> 00:05:19,760
Napakaganda ng babae ko!
62
00:05:22,120 --> 00:05:23,960
Tama na pagbibiro, pare.
63
00:05:24,840 --> 00:05:28,840
Ngayon tumutulong akong magbukas
ng dolphinarium sa Atlanta, Amerika.
64
00:05:33,760 --> 00:05:37,000
Magbubukas ang pinakamalaking aquarium
sa Atlanta bukas.
65
00:05:37,080 --> 00:05:41,600
Magiging bahay ng mahigit 100,000
na sea creatures ang Georgia Aquarium.
66
00:05:41,680 --> 00:05:45,640
Si Bernie Marcus, ng Home Depot,
nagbigay ng 250 milyong dolyar.
67
00:05:46,440 --> 00:05:49,360
Ito ngayon ang pinakamalaking aquarium.
68
00:05:49,440 --> 00:05:51,040
Matt, mukhang nakakamangha.
69
00:05:51,120 --> 00:05:54,200
Katie, mas higit pa sa nakakamangha,
pambihira ito.
70
00:05:59,920 --> 00:06:03,120
Noong Enero 2015,
71
00:06:03,640 --> 00:06:06,360
gusto naming pagbutihin
ang palabas ng dolphin.
72
00:06:06,440 --> 00:06:09,400
Si Mr. Barbero
ang pinakamahusay na makukuhang tao
73
00:06:09,480 --> 00:06:10,840
MIKE LEVEN, DATING CEO
74
00:06:10,920 --> 00:06:13,040
na kilala sa buong mundo noon.
75
00:06:13,120 --> 00:06:18,080
Ang Georgia Aquarium ay nag-alok
kay José Luis na hindi niya matatanggihan.
76
00:06:19,160 --> 00:06:24,600
Nang sinabi niyang pupunta siyang Georgia
Aquarium, na magiging bise presidente sya,
77
00:06:25,320 --> 00:06:27,800
hindi ito kapani-paniwala.
78
00:06:27,880 --> 00:06:31,160
Para sa aming kasamahan niya,
pinagmamalaki namin na,
79
00:06:31,240 --> 00:06:32,920
"Ang layo na ni José Luis."
80
00:06:34,680 --> 00:06:38,440
Mahigit 50 taong gulang na si José Luis.
81
00:06:38,520 --> 00:06:40,040
Halos 60 na siya.
82
00:06:40,120 --> 00:06:42,400
Ito ang katuparan sa kanyang karera.
83
00:06:43,600 --> 00:06:46,320
At tuwang tuwa si José Luis.
84
00:06:48,200 --> 00:06:49,160
Pero, mag-ingat.
85
00:06:51,120 --> 00:06:52,480
Mag-ingat, dahil…
86
00:06:53,080 --> 00:06:54,520
di mo alam mangyayari.
87
00:06:56,880 --> 00:06:59,320
Channel 2 Balitang Aksyon ng 5 ng gabi.
88
00:06:59,400 --> 00:07:01,400
Pag-uulat na maaasahan ninyo…
89
00:07:01,480 --> 00:07:04,680
Sumisigaw, sinisipa
at hinahampas ang mga dolphin.
90
00:07:05,160 --> 00:07:09,240
Ang Kastilang grupo ng animal rights,
SOS Delfines, nagpost ng video,
91
00:07:09,320 --> 00:07:12,200
pinapakita ang tagasanay
si José Luis Barbero na
92
00:07:12,280 --> 00:07:14,640
kabilang sa mga agresibo ang pagsasanay.
93
00:07:14,720 --> 00:07:17,680
…ga-butil na video
ng umano'y pag-abuso sa dolphin…
94
00:07:17,760 --> 00:07:19,640
Ininsulto't sinipa mga dolphin…
95
00:07:19,720 --> 00:07:21,680
Parke ng Marineland Majorca…
96
00:07:21,760 --> 00:07:23,400
Ang pinag-uusapang trainer…
97
00:07:23,480 --> 00:07:26,040
Konti lang alam ko
sa pagsasanay sa dolphin,
98
00:07:26,120 --> 00:07:29,320
ang isang utos
dapat wag sipain ang dolphin.
99
00:07:29,400 --> 00:07:33,520
Hinanap namin ang mga taong
kumuha ng video sa Espanya.
100
00:07:33,600 --> 00:07:36,400
Kung talagang nag-aalala sila
sa mga hayop nila,
101
00:07:36,480 --> 00:07:39,440
pag-isipan nilang maigi
ang pagkuha ng tulad nito.
102
00:07:40,480 --> 00:07:41,760
Carla, take three.
103
00:07:44,800 --> 00:07:46,720
CARLA CORNELLA
PANGULO NG FAADA
104
00:07:46,800 --> 00:07:50,040
Responsibilidad naming ilathala
ang imahe ng nangyayari.
105
00:07:50,120 --> 00:07:53,280
Dahil, din, hindi alam ng publiko, di ba?
106
00:07:53,360 --> 00:07:56,240
Ang nangyayari
sa likod ng pinapanood nila…
107
00:07:56,320 --> 00:08:00,640
sa likod ng musika, masaya at…
at nakangiti ang mga dolphin.
108
00:08:02,080 --> 00:08:07,600
Ang katotohan na sinanay ang mga dolphin
sa ganoong agresibo, marahas na paraan,
109
00:08:08,120 --> 00:08:11,800
nabigla at nasaktan ako ng husto.
110
00:08:13,680 --> 00:08:15,640
Responsable si José Luis Barbero.
111
00:08:15,720 --> 00:08:19,280
Ang mga kaganapang 'yon
ay nangyayari sa patnubay niya.
112
00:08:20,240 --> 00:08:22,520
Pinapakita ang agresibong pagsasanay…
113
00:08:22,600 --> 00:08:25,160
Malaki ang epekto nito sa Estados Unidos.
114
00:08:25,720 --> 00:08:29,520
At doon mo naisip na baka magkaroon
ito ng malubhang resulta.
115
00:08:35,640 --> 00:08:39,640
Nang lumabas ang video dito,
nasa Georgia si José Luis.
116
00:08:40,800 --> 00:08:42,120
MARI GARCÍA, ASAWA
117
00:08:42,200 --> 00:08:44,800
Tumawag siya at sabi,
"Sinira nila buhay ko."
118
00:08:47,400 --> 00:08:49,880
MGA TAGASANAY NA PUMAPATAY
119
00:08:49,960 --> 00:08:52,080
SANA MAY MASAMANG MANGYARI SA'YO
120
00:08:52,160 --> 00:08:53,920
NANGANAK NG GAGO NANAY NIYA!
121
00:08:54,000 --> 00:08:59,360
Di pa ko nakakita ng mga taong nagalit ng
ganito gaya ng ginawa nila kay José Luis
122
00:08:59,440 --> 00:09:01,040
ng hindi pa siya kilala.
123
00:09:01,120 --> 00:09:04,480
NARARAPAT KANG BARILIN SA ULO
124
00:09:04,560 --> 00:09:07,080
Kilusan ito laban kay José Luis Barbero.
125
00:09:07,160 --> 00:09:09,120
Lahat may gustong sabihin.
126
00:09:10,080 --> 00:09:12,000
Lahat pinuna siya ng basta lang.
127
00:09:13,760 --> 00:09:14,960
Ito ay pagwarak.
128
00:09:15,520 --> 00:09:17,680
Walang kapatawaran ginawa nila.
129
00:09:18,840 --> 00:09:23,160
Sa aking 35-taong karera,
hindi ako kailanman nang-abuso ng hayop.
130
00:09:23,240 --> 00:09:25,120
Wala sa Marineland at, alam ko,
131
00:09:25,200 --> 00:09:28,560
wala sa alinmang dolphinarium
ang naabuso ang dolphin
132
00:09:28,640 --> 00:09:32,360
na pinalalabas
ng samahan ng anti-dolphinarium.
133
00:09:33,280 --> 00:09:37,920
Ito'y purong galit. Ito'y poot at galit
laban sa kanya na bihira kong makita,
134
00:09:38,000 --> 00:09:39,680
at marami sa Twitter nito.
135
00:09:41,240 --> 00:09:43,920
Malamang nahiya siya, napahiya,
136
00:09:44,000 --> 00:09:46,200
JAIME MORA, REPORTER NG RÀDIO CALVIÀ
137
00:09:46,280 --> 00:09:47,520
dismayado…
138
00:09:47,600 --> 00:09:50,960
Marami siyang naramdamang bagay
na mahirap ayusin.
139
00:09:51,040 --> 00:09:54,520
PINAKAMALAKING AQUARIUM SA AMERIKA
KUMUHA NG DOLPHIN ABUSER
140
00:09:54,600 --> 00:09:57,040
Masasabi kong sobra siyang nalungkot.
141
00:09:58,240 --> 00:09:59,440
At sabi ko sa kanya,
142
00:10:00,000 --> 00:10:02,320
"Mag-impake ka at balik ka sa Espanya."
143
00:10:07,000 --> 00:10:09,000
Mangyaring umupo lamang…
144
00:10:12,560 --> 00:10:16,280
Nang dumating si José Luis,
145
00:10:16,800 --> 00:10:19,720
pinanood niya ang video bawat frame.
146
00:10:20,480 --> 00:10:23,560
Tamad ka!
147
00:10:26,400 --> 00:10:29,040
Nakita niya na di tumutugma ang mga bagay.
148
00:10:29,120 --> 00:10:30,960
Ang putang bola!
149
00:10:31,040 --> 00:10:32,400
Hoy! Tamad na babae!
150
00:10:33,440 --> 00:10:38,720
Ito ay ilang segundo
ng pangit na mga clip, isa-isa,
151
00:10:38,800 --> 00:10:41,480
at ang resulta ay napakarahas na video.
152
00:10:42,320 --> 00:10:44,640
Kakaiba ito kay José Luis Barbero.
153
00:10:45,360 --> 00:10:48,720
Sabi ko, "Kuha tayo ng abogado
at tingnan sasabihin nila."
154
00:10:49,200 --> 00:10:50,800
Doon namin kinuha si Mateo.
155
00:10:52,600 --> 00:10:54,920
Tulad ng iba pang kliyente,
156
00:10:55,000 --> 00:10:58,320
sabi ko sa kanya ang unang gagawin ko
ay mag-imbestiga
157
00:10:58,400 --> 00:11:01,760
para makita
kung totoo sinasabi niya sa akin.
158
00:11:01,840 --> 00:11:05,600
At kung totoo,
kikilos na ako at pagtatanggol siya.
159
00:11:06,120 --> 00:11:10,160
Ang konklusyon na naabot namin
ay talagang dinoktor ang mga video.
160
00:11:10,640 --> 00:11:14,680
May mga eksperto kami
na nagpapatunay na inedit ang video.
161
00:11:14,760 --> 00:11:17,560
Ayon sa mga technician,
ito'y palpak na trabaho.
162
00:11:18,120 --> 00:11:21,680
Maski ako hindi 100 porsyentong sigurado
na ako 'yon, pero…
163
00:11:22,200 --> 00:11:23,560
Mukhang malakas sa kin.
164
00:11:23,640 --> 00:11:26,120
Kung hindi mo ginawa, di ka dapat huminto.
165
00:11:26,200 --> 00:11:27,480
At ginawa nga niya.
166
00:11:27,560 --> 00:11:30,120
TUNAY O PEKE?
VIDEO NG PAG-ABUSO SA DOLPHIN.
167
00:11:30,200 --> 00:11:32,640
May hinala kami. Kakaiba ang pag-edit.
168
00:11:32,720 --> 00:11:35,000
Live si Jessica sa aquarium,
169
00:11:35,080 --> 00:11:38,760
kung saan sinabi ng CEO,
na naniniwala siyang peke ang video.
170
00:11:38,840 --> 00:11:43,480
Binigay niya ito sa eksperto sa forensic
na magpapasya kung totoo ang video,
171
00:11:43,560 --> 00:11:46,520
at sabi niya
kung mapatunayang totoo ang video,
172
00:11:46,600 --> 00:11:49,520
tatanggalin agad ang bago nilang VP.
173
00:11:49,600 --> 00:11:54,520
Gusto naming makakuha si José Barbero
ng patas na pagtrato at paghatol.
174
00:11:54,600 --> 00:11:59,640
at nasa likod niya kami hanggang
mapatunayang totoo o hindi ang video.
175
00:12:00,200 --> 00:12:04,800
Di namin tinignan maigi ang background
niya para makita kung gaano ito katotoo.
176
00:12:05,280 --> 00:12:09,720
Pero wala, walang sinuman ang makakatagal
ng 35 taon sa negosyo
177
00:12:09,800 --> 00:12:13,160
kung tinatrato niya
ang mga hayop na ito ng ganoon.
178
00:12:17,880 --> 00:12:22,960
Kinumpirma nilang kumuha sila ng magsusuri
ng video at tignan kung tunay ito.
179
00:12:23,040 --> 00:12:25,720
Kumuha din sila
ng dating imbestigador ng FBI.
180
00:12:25,800 --> 00:12:28,640
na nagbiyahe sa Espanya
para sa mbestigasyon.
181
00:12:28,720 --> 00:12:32,760
Nagsimula ang imbestigasyon
ng Georgia Aquarium
182
00:12:32,840 --> 00:12:36,680
na nagpadala ng ilang tao dito sa Majorca
183
00:12:37,400 --> 00:12:41,080
para interbyuhin
lahat ng mga kasama sa team isa isa.
184
00:12:42,800 --> 00:12:45,680
Ang interbyu
ay may pagkakaiba sa kapulisan.
185
00:12:47,480 --> 00:12:52,320
Hiniling nila na i-interpret namin
kung anong nakita namin sa video.
186
00:12:53,640 --> 00:12:56,920
Hindi ako ganap na tapat
sa sitwasyong 'yon.
187
00:12:57,960 --> 00:13:02,440
Malinaw, kaibigan ko si José Luis at…
188
00:13:03,520 --> 00:13:07,640
At minaliit ko ang bigat
ng marami sa mga sitwasyong nakita.
189
00:13:21,320 --> 00:13:25,280
Nakatanggap kami ng tawag
sa ilang taong kinuha ng Georgia Aquarium.
190
00:13:26,400 --> 00:13:31,440
Sabi nila galing silang Majorca
at gumawa sila ng puspusang imbestigasyon
191
00:13:31,520 --> 00:13:34,320
kasi balak nilang kunin
si José Luis Barbero
192
00:13:34,400 --> 00:13:36,720
at gusto nilang malaman kung tunay ito.
193
00:13:39,600 --> 00:13:43,240
Sa una, ang pag-uusap ay nagkaroon ng
194
00:13:43,320 --> 00:13:46,320
medyo pananakot o pagbabantang tono nito.
195
00:13:48,720 --> 00:13:52,600
Dumating sila ng na may dalang ulat
ng eksperto na sinasabing
196
00:13:52,680 --> 00:13:54,760
"Hindi ito tumutugma doon.
197
00:13:54,840 --> 00:13:57,800
"Hindi tunay ito, dinaya ito ng…"
198
00:13:58,480 --> 00:14:00,120
MITING NG IMBESTIGADOR
199
00:14:00,200 --> 00:14:03,840
Ang unang eksena ng video ay kuha
mula sa 200 metro ang layo,
200
00:14:03,920 --> 00:14:06,760
mula sa isang apartment sa labas ng parke,
201
00:14:06,840 --> 00:14:10,320
kung saan pupunta ka ng parke,
lalampas sa dalawang talon…
202
00:14:10,400 --> 00:14:13,960
lalampas sa mga penguin
at tapos sa stadium at pababa.
203
00:14:14,040 --> 00:14:17,600
Di aabot ng malayo ang tunog.
Umakyat kami sa gusaling 'yon.
204
00:14:17,680 --> 00:14:21,600
Hindi ka makakarinig ng mga salita
mula sa lugar na 'yon sa gusali.
205
00:14:22,800 --> 00:14:24,640
Ang video na ito ay minanipula.
206
00:14:25,160 --> 00:14:28,840
Ang lumikha nito ay gumawa
ng mga bagay para baluktutin ito.
207
00:14:29,480 --> 00:14:31,360
Itong video, kami mismo gumawa.
208
00:14:31,440 --> 00:14:34,040
At… Paano ba sasabihin? Isang intern?
209
00:14:34,120 --> 00:14:38,200
Hindi tumutugma ang salita.
Aaminin ko. Cut at paste ito.
210
00:14:38,280 --> 00:14:40,240
Kung pagmamanipula 'yon, edi, oo.
211
00:14:42,320 --> 00:14:45,360
Kailangan kong tanungin,
Nagmanipula ka ba sa video?
212
00:14:46,600 --> 00:14:50,560
Ang video ay hindi namanipula kailanman,
na-edit lang ito.
213
00:14:52,000 --> 00:14:54,720
Bandang Nobyembre 2014, humigit-kumulang,
214
00:14:54,800 --> 00:14:57,880
nakatanggap kami ng package
na may ilang oras na kuha
215
00:14:57,960 --> 00:15:02,040
sinasabing nakasaksi sila
ng marahas at agresibong ugali
216
00:15:02,120 --> 00:15:04,720
sa mga hayop sa Marineland Majorca.
217
00:15:07,160 --> 00:15:11,520
Ang ginawa namin ay inedit ang mga
imaheng 'yon para sa maikling video.
218
00:15:12,680 --> 00:15:14,800
At ang sinabi namin sa kanila ay
219
00:15:14,880 --> 00:15:19,680
pumayag kami na panatilihing nakatago
ang pagkakakilanlan ng nagbigay.
220
00:15:19,760 --> 00:15:22,560
ANG MGA TAONG NAG-RECORD NG VIDEO
221
00:15:22,640 --> 00:15:26,120
NANATILING HINDI KILALA NG PITONG TAON
222
00:15:26,200 --> 00:15:30,640
Kung ang mga taong gumawa ng video na ito
ay ayaw magsalita tungkol dito,
223
00:15:30,720 --> 00:15:33,520
para sa akin pahiwatig
na dinoktor ang video.
224
00:15:34,480 --> 00:15:39,240
Kundi, sasabihin nila, "Usap tayo,
ako nag-video. Totoo nangyari, meron ako."
225
00:15:39,320 --> 00:15:43,920
NAGPASYA SILANG MAGSALITA SA PUBLIKO
SA UNANG PAGKAKATAON
226
00:15:53,640 --> 00:15:56,040
K, AKTIBISTA
227
00:15:59,280 --> 00:16:00,600
V, AKTIBISTA
228
00:16:00,680 --> 00:16:02,160
Nagsimula ang kwento
229
00:16:02,680 --> 00:16:05,880
isang gabi nang ipakilala ako
sa sobrang bait na tao.
230
00:16:06,440 --> 00:16:09,680
Nag-usap kami sa aktibismo.
Lagi ko itong napag-uusapan.
231
00:16:10,920 --> 00:16:14,360
At napag-usapan ang pang-aabuso
ng hayop sa Marineland.
232
00:16:18,920 --> 00:16:21,920
Kaya, nakipag-usap ako sa mga kaibigan
233
00:16:22,000 --> 00:16:25,760
at nag-isip kami
kung paano namin malalaman
234
00:16:25,840 --> 00:16:27,840
kung nangyayari ang pang-aabuso.
235
00:16:29,040 --> 00:16:33,640
Ang tanging paraan na magagawa namin
ay kumuha ng kamera at i-rekord ito.
236
00:16:34,480 --> 00:16:36,160
Kaya humingi ako ng tulong.
237
00:16:37,840 --> 00:16:40,840
Bata pa ako ng magsimula
sa aktibismo sa hayop.
238
00:16:42,480 --> 00:16:47,520
Tingin ko hindi na kaila sa lahat
ang nangyayari sa Marineland.
239
00:16:57,080 --> 00:17:00,240
Sinabi sa amin na pwede kaming
240
00:17:00,320 --> 00:17:04,160
makapasok sa bahay ng kapitbahay
241
00:17:04,240 --> 00:17:07,360
na may magandang tanaw
para maglagay ng kamera
242
00:17:08,280 --> 00:17:09,920
at mag-rekord ng video.
243
00:17:14,520 --> 00:17:17,400
Hindi rin kami sigurado kung gagana ito.
244
00:17:17,480 --> 00:17:20,200
Di pa kami nakapaglagay
ng surveillance system.
245
00:17:23,000 --> 00:17:28,040
Kinailangan ko pang umutang para bumili
ng pinakamurang aparato sa merkado
246
00:17:28,520 --> 00:17:30,640
may nagpahiram sa amin ng camcorder.
247
00:17:34,400 --> 00:17:36,360
Palagay ko nairekord nito lahat.
248
00:17:36,440 --> 00:17:38,440
Tingin ko pinapakita na nairekord.
249
00:17:38,520 --> 00:17:42,760
Hindi ko alam, sa tindahan sinabi nila
sa akin na kakaibang modelo ito.
250
00:17:43,640 --> 00:17:49,560
Siguraduhin lang natin
na nag-rerekord ito araw-araw.
251
00:17:51,720 --> 00:17:55,840
Noong nilalagay namin ang kamera,
gusto naming protektahan ito sa ulan.
252
00:17:55,920 --> 00:17:58,720
Kaya nilagyan namin ito ng karton.
253
00:18:02,240 --> 00:18:03,800
Tapos naghintay lang kami.
254
00:18:07,000 --> 00:18:10,400
nang makuha namin ang lahat ng materyal,
255
00:18:10,480 --> 00:18:15,120
tinawagan namin ang iba't ibang grupo
para tulungan kaming ipakalat ang salita.
256
00:18:15,200 --> 00:18:18,640
SOS Delfines ang kumuha ng materyal
257
00:18:18,720 --> 00:18:22,640
at ginawa ang unang edisyon,
na hindi propesyunal.
258
00:18:25,400 --> 00:18:26,640
Hindi ito natural.
259
00:18:26,720 --> 00:18:29,480
Bahagi ito ng bilyon-dolyar na industriya.
260
00:18:29,560 --> 00:18:33,560
Kaya ang Georgia Animal Rights and
Protection ay planong magprotesta.
261
00:18:33,640 --> 00:18:36,800
Ang protesta ay para
patuloy silang gipitin
262
00:18:36,880 --> 00:18:39,280
at imulat ang publiko sa nangyayari.
263
00:18:39,960 --> 00:18:42,800
NAKAKAPAGTATAKANG PINAGTATANGGOL
ANG TAONG ITO.
264
00:18:43,280 --> 00:18:46,160
NAKAKASUKLAM!
HINDI NA KO BIBISITA SA LUGAR!
265
00:18:46,720 --> 00:18:49,400
WALANG KAPATAWARAN ITO
PAALISIN SI BARBERO.
266
00:18:49,920 --> 00:18:51,360
KUMUHA KAYO NG ABUSADO!
267
00:18:51,920 --> 00:18:53,280
SISANTIHIN NA SIYA!
268
00:18:53,800 --> 00:18:55,360
ALISIN ANG GAGONG ITO!
269
00:18:55,960 --> 00:18:58,280
KUNG NANDIYAN AKO, PATAY NA SIYA
270
00:19:06,280 --> 00:19:08,720
Pagbalik niya mula Amerika, mula Georgia,
271
00:19:09,920 --> 00:19:12,920
Sa bahay lang si Luis,
lumalabas kami para maglakad…
272
00:19:14,080 --> 00:19:17,080
Pumupunta siya sa Marineland
para alamin nangyayari,
273
00:19:17,160 --> 00:19:19,240
makita kung kelangan nilang tulong.
274
00:19:19,320 --> 00:19:21,000
At sabi niya sa akin,
275
00:19:21,080 --> 00:19:24,600
"Bukas ng umaga
kailangan kong gumising ng mas maaga
276
00:19:24,680 --> 00:19:29,800
kasi kukuha ako ng vet.
Huwag mo kong gawan ng almusal."
277
00:19:49,320 --> 00:19:51,120
Nalaman ng Balitang Aksyon
278
00:19:51,200 --> 00:19:55,040
ang nasangkot, magiging ehekutibo
sa Georgia Aquarium ay nawawala.
279
00:19:55,120 --> 00:19:57,200
Matapos ang pagkawala ni Barbero,
280
00:19:57,280 --> 00:19:59,920
sa isang pahayag,
sinabi ng CEO ng aquarium,
281
00:20:00,000 --> 00:20:01,200
"Nag-aalala kami.
282
00:20:01,280 --> 00:20:03,680
Sana bumalik siya at maayos ang lahat.
283
00:20:03,760 --> 00:20:05,560
Inaalala namin siya."
284
00:20:06,840 --> 00:20:07,680
GUARDIYA SIBIL
285
00:20:07,760 --> 00:20:11,560
Nang sinimulang hanapin si José Luis
dahil di siya nagpakita,
286
00:20:12,520 --> 00:20:15,680
nagpadala sila ng helicopter
at di tumigil maghanap.
287
00:20:16,160 --> 00:20:17,280
Hindi sila tumigil.
288
00:20:19,160 --> 00:20:21,800
At medyo nakakabahala.
289
00:20:29,520 --> 00:20:32,240
Noong maging viral ang video,
290
00:20:33,040 --> 00:20:36,160
Isa itong nagkakaisang psychosis
291
00:20:36,240 --> 00:20:39,720
at, bigla, kami ang
pinakamasamang bagay sa mundo.
292
00:20:40,680 --> 00:20:44,080
Nakatanggap ako ng pagbabanta sa WhatsApp.
293
00:20:44,160 --> 00:20:46,560
Sabi nila alam nila ang ginagawa ko.
294
00:20:48,600 --> 00:20:51,240
Binago ko buhay ko.
Binago ko propesyon ko.
295
00:20:51,760 --> 00:20:53,880
Binaon ko talaga 'yon.
296
00:20:57,120 --> 00:21:02,240
Naging kaibigan ko si José Luis,
amo, kapartner…
297
00:21:02,720 --> 00:21:05,480
At sobrang nakakagulat.
298
00:21:10,760 --> 00:21:13,560
Ang pag-usapan
si José Luis Barbero at nangyari
299
00:21:13,640 --> 00:21:15,560
ay pagbukas ng maraming isyu.
300
00:21:15,640 --> 00:21:18,080
Ito ay pagtugon sa isyu ng pagkabihag,
301
00:21:18,600 --> 00:21:20,920
ng kapangyarihan ng social medial.
302
00:21:21,600 --> 00:21:24,640
Tinutukoy nito ang
tungkol sa ginagawa dati,
303
00:21:24,720 --> 00:21:25,880
na mas malupit.
304
00:21:27,320 --> 00:21:29,640
Tinutukoy nito ang piling pagsasanay,
305
00:21:29,720 --> 00:21:33,840
at sinabi kong "pili" kasi si José Luis
ay humahanap ng perpekto.
306
00:21:35,720 --> 00:21:39,600
Hindi mo maaaring husgahan
ang nangyari lang mula sa…
307
00:21:42,120 --> 00:21:43,080
mula sa…
308
00:21:44,280 --> 00:21:45,480
90-segundong-video.
309
00:21:52,240 --> 00:21:54,360
Ang kakatwa lang sa sa lahat ng ito
310
00:21:56,040 --> 00:22:01,240
ay nakipaglaban ng maigi si José Luis
para sa kapakanan ng mga dolphin.
311
00:22:02,960 --> 00:22:05,560
Kaya, para siya…
312
00:22:07,360 --> 00:22:09,760
tratuhin bilang nang-aabuso…
313
00:22:10,360 --> 00:22:12,080
Hindi ko maintindihan.
314
00:22:22,120 --> 00:22:23,720
Nagustuhan ko ang Majorca
315
00:22:24,360 --> 00:22:25,880
mula sa unang segundo.
316
00:22:28,120 --> 00:22:30,120
Ang dagat, ang tao.
317
00:22:31,400 --> 00:22:32,760
Mayroong kalayaan.
318
00:22:35,600 --> 00:22:38,680
Isang gabi, pumunta kami sa club
319
00:22:38,760 --> 00:22:40,760
at biglang dumating si José Luis.
320
00:22:41,240 --> 00:22:42,800
Doon nagsimula ang lahat.
321
00:22:44,480 --> 00:22:46,520
Mabait siya, napaka…
322
00:22:47,080 --> 00:22:48,120
hambog.
323
00:22:49,200 --> 00:22:51,560
Sa baybayin ng Blanes, sa Marineland,
324
00:22:51,640 --> 00:22:53,840
patuloy na tumatakbo ang palabas.
325
00:22:53,920 --> 00:22:57,000
Nahihirapan mga bisitang
tanggapin ang mga sorpresa.
326
00:23:03,200 --> 00:23:05,640
Tinatag ang Marineland noong 1970.
327
00:23:05,720 --> 00:23:10,560
Sobrang makabago ito. Ang unang
dolphinarium sa Espanya.
328
00:23:11,280 --> 00:23:14,880
Ito ang pinaka kumikitang parke
kada metro kuwadrado sa mundo.
329
00:23:16,240 --> 00:23:18,400
Binibisita ito ng mga sikat na tao.
330
00:23:18,480 --> 00:23:23,080
Halimbawa, ang royal family,
ang Dalai Lama, si Diana ng Wales…
331
00:23:25,000 --> 00:23:29,520
Noong dumating ako sa Marineland,
Nagtrabaho ako sa paghuhugas ng pinggan.
332
00:23:30,600 --> 00:23:32,560
Nagtanong sila, "May kilala ka ba
333
00:23:32,640 --> 00:23:36,360
na gustong pumunta at magtrabaho
sa restaurant bilang weyter?"
334
00:23:36,840 --> 00:23:40,800
Sabi ko, "Tatanungin ko si José Luis."
At doon nagsimula lahat.
335
00:23:43,640 --> 00:23:47,320
Si José Luis ay napakatalino,
napakagalang, napakahusay.
336
00:23:47,400 --> 00:23:49,080
Natuto siya sa iba.
337
00:23:50,480 --> 00:23:53,840
Pag tapos na ang oras niya,
imbes magmadaling umuwi,
338
00:23:54,400 --> 00:23:58,280
tatayo siya sa gate
nakatingin sa mga dolphin.
339
00:23:59,120 --> 00:24:01,160
At isang araw tinanong ko siya,
340
00:24:01,240 --> 00:24:03,040
ROBERTO BENNETT
DATING DIREKTOR
341
00:24:03,120 --> 00:24:04,240
"Hilig mo dolphin?"
342
00:24:04,320 --> 00:24:07,920
Nagulat ako ng sinabi niya, "Oo, gusto
kong maging tagasanay."
343
00:24:08,400 --> 00:24:10,200
Sabi ko sa kanya, "Tingnan mo…
344
00:24:11,080 --> 00:24:15,320
para makarating doon,
kailangan mong magsikap mula sa ibaba."
345
00:24:15,400 --> 00:24:18,720
Sabi ko,
"Mas malaki kinikita mo bilang weyter
346
00:24:18,800 --> 00:24:21,560
kaysa kikitain mo
sa paghuhugas ng mga balde."
347
00:24:21,640 --> 00:24:24,160
Sabi niya, "May pagkain ka?"
Sabi ko, "Oo".
348
00:24:27,760 --> 00:24:31,080
Noon, mga dayuhan ang mga trainer
349
00:24:31,160 --> 00:24:34,400
dahil ilang taon ng
may dolphinarium na sa bansa nila.
350
00:24:34,480 --> 00:24:35,760
Pero hindi dito.
351
00:24:37,800 --> 00:24:39,480
Ayaw nila sa mga Kastila.
352
00:24:39,560 --> 00:24:41,240
BAWAL SA GILID NG POOL
353
00:24:41,800 --> 00:24:45,480
Isa itong pirming palabas
sa gilid ng pool.
354
00:24:45,560 --> 00:24:48,000
Ilang trick lang ginawa nila sa tubig.
355
00:24:48,560 --> 00:24:51,600
At doon lumusong sa pool si José Luis.
356
00:24:52,640 --> 00:24:57,520
Nagsimulang linisin ni José Luis ang mga
balde, ihanda ang isda, para amoy isda.
357
00:24:58,000 --> 00:25:02,120
Sabi niya, "Naghuhugas lang ako ng balde,
pero pinag-aaralan ko lahat."
358
00:25:03,360 --> 00:25:05,920
Tapos binigyan siyang sea lion
para sanayin.
359
00:25:06,880 --> 00:25:10,080
Masaya siya,
nagtrabaho siya ng mahabang oras.
360
00:25:11,080 --> 00:25:13,360
Lumusong siya sa tubig saglit
361
00:25:13,440 --> 00:25:17,240
at gumawa ng mga trick sa tubig,
na pinakagusto niya.
362
00:25:18,360 --> 00:25:23,920
Nang dumating si Kees, tinulungan siya ng
maigi at dun niya nakuha ang nakabitin.
363
00:25:28,480 --> 00:25:30,760
Nang nagsimula ko sa Majorca,
364
00:25:31,240 --> 00:25:35,280
si José Luis Barbero
ang hinirang na alalay ko.
365
00:25:39,840 --> 00:25:43,360
Sinabihan ako ng isang trainer,
366
00:25:43,440 --> 00:25:46,320
"wag magpakita ng anuman sa mga Kastila,
367
00:25:47,200 --> 00:25:50,080
kasi gagayahin ka agad
at mawawalan ng trabaho."
368
00:25:52,080 --> 00:25:54,280
Si Markus Johann ang punong trainer.
369
00:25:54,800 --> 00:25:57,160
MARKUS JOHANN
DATING PUNONG TAGASANAY
370
00:25:57,240 --> 00:25:59,080
Si José Luis Barbero
371
00:26:00,240 --> 00:26:01,880
ay talagang swerte na…
372
00:26:02,760 --> 00:26:06,520
Siya ay, sa tamang oras,
sa tamang sandali, at sa tamang lugar.
373
00:26:07,040 --> 00:26:08,160
Ingat ka, Markus.
374
00:26:08,240 --> 00:26:10,120
Markus, pakiusap!
375
00:26:11,360 --> 00:26:15,760
Maswerte siyang natuto ng konti sa akin,
376
00:26:15,840 --> 00:26:18,880
ng konti kay Kees De Groot.
377
00:26:20,360 --> 00:26:24,200
Sa loob ng isa o dalawang buwan
na nasa show, talagang ang bilis.
378
00:26:24,280 --> 00:26:26,880
Sabi ko, "Mag-show ka. Ako?
379
00:26:26,960 --> 00:26:28,400
Oo, ikaw. Hindi!
380
00:26:28,480 --> 00:26:30,520
Oo, sige. Sige!"
381
00:26:31,000 --> 00:26:32,400
At ginawa niya.
382
00:26:32,480 --> 00:26:35,200
At ngayon meron kaming
natatanging hinanda.
383
00:26:35,280 --> 00:26:36,720
Narito si José Luis.
384
00:26:40,560 --> 00:26:41,880
Magaling!
385
00:26:43,760 --> 00:26:47,600
Ilang beses siya mali sa pagbibigay
ng isda. Binibigay ito at ito.
386
00:26:48,080 --> 00:26:50,480
Talagang masama. Talagang mali.
387
00:26:50,560 --> 00:26:52,760
Masama talaga, ha? Pero normal 'yon.
388
00:26:52,840 --> 00:26:54,000
Nagtawanan kami.
389
00:26:54,080 --> 00:26:58,400
Uminom kami ng limang carajillos
pagtapos ng show at ayos na lahat.
390
00:26:58,480 --> 00:26:59,800
Masigabong palakpakan.
391
00:27:00,360 --> 00:27:04,520
Ang trabaho ng trainer ng dolphin
ay tulad din ng piling atleta.
392
00:27:05,640 --> 00:27:07,240
Nakakapagod na trabaho ito.
393
00:27:08,720 --> 00:27:14,000
At si José Luis ay tunay na perfectionist
sa bagay na ito.
394
00:27:16,080 --> 00:27:22,680
Hiniling sa kanya na gawin ang mga trick
na pinaka-demanding sa isang tagasanay.
395
00:27:24,680 --> 00:27:29,000
Siya ay, sa tubig,
pinakamahusay na tagasanay na nakita ko.
396
00:27:31,160 --> 00:27:33,760
Ginawa niyang mukhang madali
397
00:27:34,280 --> 00:27:35,840
na iisipin mo, "Hanep"!
398
00:27:39,200 --> 00:27:42,160
Si José Luis ang naging sheriff sa pool.
399
00:27:42,680 --> 00:27:47,720
Isa muling masigabong palakpakan
para sa mga dolphin at tagasanay nila.
400
00:27:52,000 --> 00:27:56,400
Hindi ko pinapayo na, bilang tagasanay,
lumabas tayo at sakupin ang mundo.
401
00:27:56,480 --> 00:27:58,760
Pero pinapayo ko na, bilang tagasanay,
402
00:27:58,840 --> 00:28:02,080
may kakayahan tayo
na gawing maayos ang mundo.
403
00:28:02,880 --> 00:28:05,520
Mga binibini at ginoo,
tagasanay ka
404
00:28:06,040 --> 00:28:08,240
at nasa kamay mo ang kinabukasan mo.
405
00:28:17,360 --> 00:28:21,760
Ang IMATA ay isang samahan
ng lahat ng tagasanay sa mundo.
406
00:28:22,520 --> 00:28:25,520
Pero hindi naman talaga.
Para sa Amerikano lang ito.
407
00:28:26,840 --> 00:28:28,720
Ang mga Amerikano
408
00:28:28,800 --> 00:28:31,960
ang gumawa ng mga palabas sa dolphin.
409
00:28:32,680 --> 00:28:35,360
Sila ang pangarap ng lahat.
410
00:28:38,000 --> 00:28:40,080
Para sa mga tagasanay na European,
411
00:28:40,160 --> 00:28:43,080
ang pagpunta sa taunang pulong
sa IMATA ay parang…
412
00:28:43,760 --> 00:28:45,560
naimbitahan sa Oscars.
413
00:28:46,680 --> 00:28:49,040
At medyo ugly duckling ka.
414
00:28:52,960 --> 00:28:55,000
At bawat pulong may parangal sila.
415
00:28:55,560 --> 00:28:58,160
Pag nanalo ka sa IMATA,
lalo pag best show,
416
00:28:58,240 --> 00:28:59,400
Napakahalaga nito.
417
00:29:00,840 --> 00:29:04,040
At nilagay ni José Luis sa isip niya
na mananalo siya.
418
00:29:07,960 --> 00:29:10,240
Nagpunta kami sa pagpupulong.
419
00:29:11,160 --> 00:29:15,400
Sa parke. "Bisita tayo sa Sea World."
Punta kami saanman para manood
420
00:29:15,480 --> 00:29:18,040
at tingnan ang kalidad nila
kumpara sa amin.
421
00:29:18,600 --> 00:29:20,160
KUHA NI JOSÉ LUIS BARBERO
422
00:29:20,240 --> 00:29:22,800
Walang kwenta ang
pagsasanay sa mga dolphin.
423
00:29:22,880 --> 00:29:25,480
Tingnan mo mata niya, bulag siya, pare.
424
00:29:25,560 --> 00:29:27,400
Bakit ang ibaba mukhang…?
425
00:29:27,480 --> 00:29:30,320
Sinasadya. Para pakita ang lalim.
Daya ito.
426
00:29:32,280 --> 00:29:35,600
Hanep, ang ganda nito,
may karagatan ako, meron akong…
427
00:29:35,680 --> 00:29:36,920
Ang gulo.
428
00:29:38,440 --> 00:29:41,360
Nang nalaman niya
paano sila nagtatrabaho,
429
00:29:41,440 --> 00:29:45,880
nagpasya siyang gumawa ng show
na magkasama at ipakita ito.
430
00:29:53,800 --> 00:29:56,760
Pumunta siya para ipakita ang show
at tinawanan sya
431
00:29:57,720 --> 00:29:59,480
bago nila pinanood ang video.
432
00:30:00,920 --> 00:30:03,120
Sa kanila, tagabukid lang kami.
433
00:30:03,200 --> 00:30:04,560
"Sino ang mga ito?"
434
00:30:05,120 --> 00:30:06,560
Ako si Deborah Morrison
435
00:30:06,640 --> 00:30:09,880
at nakikipagtulungan ako
kay José Luis Barbero.
436
00:30:10,520 --> 00:30:13,160
Noong napanood nila ang video,
humanga sila.
437
00:30:31,920 --> 00:30:35,120
Namangha sila. "Ano ito?"
438
00:30:37,200 --> 00:30:41,120
Ang show namin ay may 42 trick
sa loob ng 30 minuto.
439
00:30:41,640 --> 00:30:43,880
Nakapunta kami sa mga parke nila
440
00:30:43,960 --> 00:30:48,120
at ang pinakamarami
ay may 12 trick sa loob ng 45 minuto.
441
00:30:49,400 --> 00:30:51,240
Tinalo namin sila ng lubos.
442
00:30:53,560 --> 00:30:56,960
At bumalik siya
at pinarangalan siya na best dolphin show
443
00:30:58,840 --> 00:31:03,640
at ang tropeo para sa pinakamahusay
na tagasanay sa buong mundo ng taong 'yon.
444
00:31:10,400 --> 00:31:12,200
1990 - PINILI NG TAO
MARINELAND
445
00:31:12,280 --> 00:31:16,240
Ito ang unang parangal sa mundo na
napanalunan ng Europa at Majorca.
446
00:31:16,320 --> 00:31:18,000
Nagawa natin.
447
00:31:18,080 --> 00:31:20,840
Kinalulugod namin
na magpatuloy sa pagtatrabaho
448
00:31:20,920 --> 00:31:23,200
at magtagumpay kasama itong mga hayop.
449
00:31:23,280 --> 00:31:26,600
Ito ay isang mahusay na paraan
para ipaalam sa tao
450
00:31:26,680 --> 00:31:29,800
na pangalagaan natin sila
sa likas nilang tirahan.
451
00:31:33,680 --> 00:31:37,240
Patuloy ang paghahanap
sa 59-taong-gulang na lalakeng nawala
452
00:31:37,320 --> 00:31:40,440
sa lugar ng El Toro,
sa Calvià, ng Martes ng umaga.
453
00:31:41,000 --> 00:31:45,040
Ang lalake ay si José Luis Barbero,
ang tagasanay sa Marineland
454
00:31:45,120 --> 00:31:49,000
na nasa video kung saan
inaabuso umano ang mga dolphin.
455
00:31:49,080 --> 00:31:53,000
Naghahanap pa ang Guardiya Sibil
ng mga bakas ng nawawalang lalake.
456
00:31:57,480 --> 00:32:00,640
Patuloy akong umaasa na si José Luis
457
00:32:00,720 --> 00:32:05,080
ay umupa ng isang silid sa otel
at umalis para magnilay, mag-isa muna.
458
00:32:05,920 --> 00:32:07,560
At subukang magrelaks
459
00:32:07,640 --> 00:32:10,840
at harapin ang sobrang stress
na nararanasan niya noon.
460
00:32:13,760 --> 00:32:16,200
Nauunawaan ko
na dapat maging kalmado ako.
461
00:32:17,320 --> 00:32:22,680
Pero naalala ko ang video
at gusto kong malaman saan ito naggaling.
462
00:32:25,440 --> 00:32:27,600
Ang nakikita ko sa imaheng ito…
463
00:32:28,400 --> 00:32:32,320
Nirekord ito mula sa gusaling katabi
ng Marineland, malinaw naman.
464
00:32:33,440 --> 00:32:35,400
At ang imahe…
465
00:32:35,920 --> 00:32:38,800
pangit ang kalidad,
makakakita ka ng mga guhit.
466
00:32:38,880 --> 00:32:43,160
Mula sa cellphone ang imahe
galing sa security camera.
467
00:32:44,960 --> 00:32:47,240
Makakakita ka ng bagay na magkaiba.
468
00:32:47,320 --> 00:32:51,520
Pininturahan ng asul ang sahig,
binago ang mga upuan ng sea lion…
469
00:32:51,600 --> 00:32:55,160
At alam namin kelan nagbago ang mga 'yon.
470
00:32:55,240 --> 00:32:57,680
Samakatwid, alam naming kinunan ang video
471
00:32:57,760 --> 00:33:01,640
sa pagdaan
ng hindi bababa ng dalawang taon.
472
00:33:02,120 --> 00:33:04,880
Kung labis kang nag-aalala sa mga hayop,
473
00:33:04,960 --> 00:33:08,320
bakit naghintay ka pa ng matagal
para ipakita ang video?
474
00:33:08,400 --> 00:33:11,720
Bakit 'di mo ipinakita kinabukasan?
Para matigil ito.
475
00:33:12,760 --> 00:33:13,760
Hindi ko makuha.
476
00:33:13,840 --> 00:33:14,840
Tamad!
477
00:33:17,720 --> 00:33:19,080
Dapat mong maintindihan
478
00:33:19,160 --> 00:33:23,960
na pumili sila
ng tamang pagkakataon na malathala ito,
479
00:33:24,520 --> 00:33:29,000
noong pumirma si José Luis ng kontrata
sa Georgia Aquarium,
480
00:33:29,080 --> 00:33:32,240
at nasa Estados Unidos na si José Luis.
481
00:33:33,320 --> 00:33:37,680
Kinalkula nila paano magdulot
ng grabeng pinsala kay José Luis Barbero.
482
00:33:39,840 --> 00:33:42,720
May hinala ako na bahagi ng pangkat
483
00:33:42,800 --> 00:33:47,280
ay maaaring nagkokolekta ng mga kuha
mula sa mga security camera.
484
00:33:48,760 --> 00:33:52,360
Nagpatuloy ang parehong tao o mga tao
485
00:33:52,440 --> 00:33:55,320
na kumuha
486
00:33:55,400 --> 00:33:58,560
mula sa gusali katabi ng Marineland.
487
00:34:02,040 --> 00:34:04,920
Ang nakikita ko doon
ay poot at paghihiganti.
488
00:34:06,920 --> 00:34:10,080
Malinaw na maraming kaaway si José Luis.
489
00:34:11,560 --> 00:34:13,280
Laging gusto pa niya.
490
00:34:13,760 --> 00:34:17,560
At, naging mapanganib 'yon sa isang punto.
491
00:34:22,520 --> 00:34:27,840
Kasama si José Luis, ibayong paghahanda
ang trick na inensayo namin.
492
00:34:27,920 --> 00:34:30,320
Kung hindi, 'di ka makakasabay sa show.
493
00:34:31,280 --> 00:34:34,160
Hiniling niya ito sa sarili at sa iba.
494
00:34:35,560 --> 00:34:37,880
Anong nangyari? Ayaw ng mga tao.
495
00:34:39,520 --> 00:34:43,880
At ngayon, mga binibini at ginoo,
isang napakahirap…
496
00:34:43,960 --> 00:34:48,120
May isang trick na kinakatakutan kami.
Nang sinabi ni José Luis,
497
00:34:48,200 --> 00:34:49,960
Gawin ang double skiing.
498
00:34:50,600 --> 00:34:52,280
Natakot kami ng husto.
499
00:34:57,000 --> 00:35:00,280
Magpokus kayo.
Pag nakita ninyo ang anino ng dolhin,
500
00:35:00,360 --> 00:35:02,640
kailangan magdasal kayo.
501
00:35:02,720 --> 00:35:04,840
Pagdasal na hindi kayo madulas.
502
00:35:08,800 --> 00:35:09,640
Sige na!
503
00:35:10,160 --> 00:35:12,360
Gawin mo na, arte mo!
504
00:35:13,400 --> 00:35:15,000
Ano ba, pwede ba!
505
00:35:15,960 --> 00:35:19,920
Sasabihin niya, "Inutil ka."
Alis sa tubig. Hihilain nya buhok ko.
506
00:35:20,800 --> 00:35:23,800
Pero pagtatawanan namin ito
pagkatapos at iyon lang.
507
00:35:23,880 --> 00:35:26,280
Lagi kong tanong, "Hindi ba sobra ito?"
508
00:35:26,360 --> 00:35:29,880
Lagi niyang sagot,
"Tanungin mo sila kung sobra o hindi."
509
00:35:30,880 --> 00:35:34,440
Kung kaya mong gawin sa una,
bakit kailangang ulitin ng hayop
510
00:35:34,520 --> 00:35:36,920
kasi di ka nakapokus
o di tama ginawa?
511
00:35:38,080 --> 00:35:40,640
Iyon ang talagang kinabahala ni José Luis.
512
00:35:44,480 --> 00:35:47,480
Noong nagsasanay ang ama ko,
matapang siya.
513
00:35:48,200 --> 00:35:50,960
Wala siyang mahanap na tao
o di nakakatagal.
514
00:35:51,520 --> 00:35:53,760
Kaya kulang siya lagi sa tao.
515
00:35:54,280 --> 00:35:56,320
Nagpasya kong kausapin siya,
516
00:35:56,400 --> 00:35:58,000
"Tutulungan kita."
517
00:35:58,080 --> 00:36:00,800
"Ayos lang ako, at kung hindi, aalis ako."
518
00:36:01,520 --> 00:36:03,160
Tatlong taon ako sa kanya.
519
00:36:04,640 --> 00:36:07,200
Mahigpit ang ama ko sa lahat ng tao niya,
520
00:36:07,280 --> 00:36:09,080
pero sa kapatid ko…
521
00:36:09,160 --> 00:36:10,360
JORDI BARBERO, ANAK
522
00:36:10,440 --> 00:36:11,880
Apat beses na masahol.
523
00:36:11,960 --> 00:36:13,640
Kailangan mong nakatutok.
524
00:36:13,720 --> 00:36:17,000
Kung hindi, sasabihin niya sa'yo.
Normal lang 'yon.
525
00:36:17,080 --> 00:36:20,760
Naalala kong nakabukas ang microphone niya
526
00:36:20,840 --> 00:36:24,640
at maririnig mo siya sa buong parke,
hindi lang sa dolphinarium.
527
00:36:24,720 --> 00:36:27,720
Maririnig mong sinasabihan siya
at iniinsulto siya.
528
00:36:27,800 --> 00:36:29,240
Higit pa sa kaliwa.
529
00:36:29,320 --> 00:36:31,960
Marcos!
530
00:36:32,480 --> 00:36:34,520
Nauuna ka na, lintik!
531
00:36:35,560 --> 00:36:37,720
Hindi ka na natuto! Tigas ng ulo mo!
532
00:36:37,800 --> 00:36:39,640
Tinuring niya ko tulad ng iba.
533
00:36:39,720 --> 00:36:40,920
Gago, Marcos,
534
00:36:41,000 --> 00:36:44,800
Kung ito ang gagawin mo
sa tuwing darating ka, malalagot tayo.
535
00:36:45,800 --> 00:36:47,240
Sobra akong nalulong,
536
00:36:47,800 --> 00:36:49,320
Natuto ako sa tatay ko,
537
00:36:49,400 --> 00:36:52,440
pero naisip ko
hindi ko magagawa ang nagawa niya
538
00:36:53,560 --> 00:36:56,320
kasi, sa akin,
siya ang isa sa pinakamahusay,
539
00:36:56,400 --> 00:36:57,640
at hindi ko ito kaya.
540
00:36:58,960 --> 00:37:00,480
Tingan natin, ako ay…
541
00:37:00,560 --> 00:37:02,440
Palagi ko itong pinagyayabang,
542
00:37:02,520 --> 00:37:05,640
na nagtatrabaho
ang ama ko sa mga dolphin at iba pa…
543
00:37:05,720 --> 00:37:07,520
Nais kong gawin paglaki ko.
544
00:37:07,600 --> 00:37:09,840
NAUUNAWAAN BA NG BATA ANG ISA'T ISA?
545
00:37:09,920 --> 00:37:14,760
Anak siya ng namamahala sa mga nagsasanay
ng mga marine animal sa Espanya.
546
00:37:14,840 --> 00:37:18,440
Ito si Jordi Barbero,
anim na taong gulang at mula sa Majorca.
547
00:37:19,520 --> 00:37:21,640
Jordi, ikwento mo sa amin. Ito…
548
00:37:21,720 --> 00:37:23,200
-Ito…
-Ikaw ba ito?
549
00:37:23,280 --> 00:37:25,040
O ikaw ito? Alin ka diyan?
550
00:37:25,560 --> 00:37:29,160
-Bakit lumangoy ka kasama nila?
-Kasi pinayagan ako ng ama ko.
551
00:37:29,240 --> 00:37:33,040
Swerte mo. Kokonting bata pa lang
ang nakapaglaro sa mga dolphin.
552
00:37:33,120 --> 00:37:34,800
Uy, isa na lang.
553
00:37:35,320 --> 00:37:38,280
Anong masasabi mo
sa mga nang-aabuso ng hayop?
554
00:37:38,760 --> 00:37:42,640
Huwag silang magloloko
kung hindi kukunin sila ng pulis.
555
00:37:42,720 --> 00:37:44,360
Sa pulis, oo sir.
556
00:37:45,080 --> 00:37:49,320
GUARDIYA SIBIL, 2015
557
00:37:52,120 --> 00:37:54,120
Hindi nila alam saan si José Luis.
558
00:37:55,720 --> 00:37:58,320
Sobrang sakit ng panahong ito,
sa totoo lang.
559
00:38:01,720 --> 00:38:05,080
Ang una kong naisip ay,
"Bantayan si José Luis."
560
00:38:06,640 --> 00:38:08,880
Dahil siya ang taong
561
00:38:10,120 --> 00:38:12,000
matapang sa panlabas,
562
00:38:13,160 --> 00:38:15,480
sobrang tiwala sa kanyang trabaho.
563
00:38:17,120 --> 00:38:20,280
Pero mahina ang emosyon.
564
00:38:22,240 --> 00:38:23,400
At maligalig.
565
00:38:25,920 --> 00:38:31,480
Naisip ko ang kwento ng mga dinanas niya
noong sinisante siya sa Marineland.
566
00:38:31,960 --> 00:38:34,480
Pumayag ang Komite sa Salapi sa Brussels
567
00:38:34,560 --> 00:38:37,040
na ang peseta ay ibaba sa 8 porsyento.
568
00:38:37,120 --> 00:38:39,640
Mahalaga ito sa panahon ng krisis
569
00:38:39,720 --> 00:38:42,040
para i-adjust ang mga gastos.
570
00:38:42,120 --> 00:38:47,800
Ang 1990 ay panahon ng
pambihirang pagtaas at baba ng ekonomiya.
571
00:38:47,880 --> 00:38:50,400
Malaking krisis sa ekonomiya na tumama.
572
00:38:50,480 --> 00:38:53,560
Tumawag sila isang araw
at sabi, "Magbebenta kami."
573
00:38:54,080 --> 00:38:57,280
Gusto nilang alisin
ang Marineland Majorca.
574
00:38:57,920 --> 00:39:00,760
Sabi nila, "Bakit di mo
pagsamahin buong grupo mo
575
00:39:01,240 --> 00:39:05,880
at lumikha ng kooperatiba
at bilhin ang parke?"
576
00:39:09,240 --> 00:39:12,320
Ang ideya noon
na ang isang grupo ng mga tao,
577
00:39:12,400 --> 00:39:14,840
kabilang si José Luis, siyempre,
578
00:39:14,920 --> 00:39:17,160
ay magiging mga kasosyo.
579
00:39:18,360 --> 00:39:21,040
Pinakamagandang maaring mangyari sa amin.
580
00:39:22,040 --> 00:39:26,200
"Magmamay-ari" kami
ng parke kahit papaano.
581
00:39:27,680 --> 00:39:29,560
May maliit na parte kami lahat.
582
00:39:30,800 --> 00:39:35,320
Pero ang may-ari ng lupa, ang Blanes,
hindi sila sinabihan tungkol doon.
583
00:39:37,200 --> 00:39:42,200
Noong pumunta ako
para makipag-ayos sa pag-renew ng upa,
584
00:39:42,800 --> 00:39:44,640
sinabi ng mga Blanes sa akin,
585
00:39:44,720 --> 00:39:47,480
"Hindi, binigay na namin ito sa Aspro."
586
00:39:47,960 --> 00:39:49,840
"Kanino?" "Sa ASPRO".
587
00:39:51,520 --> 00:39:52,640
MGA ASPRO PARK
588
00:39:52,720 --> 00:39:57,440
Ang Aspro ay limitadong kumpanya
na binubuo ng apat o limang kasosyo.
589
00:39:59,360 --> 00:40:03,200
Nagsimula sa dalawang parke ang Aspro
at ngayon may mahigit 50 na.
590
00:40:03,280 --> 00:40:05,520
INDUSTRIYA: PARKE, AQUARIUM, ZOO
591
00:40:05,600 --> 00:40:07,360
Binili nila ang Marineland
592
00:40:07,440 --> 00:40:10,000
na parang nakabili sila
ng pabrika ng pizza.
593
00:40:10,080 --> 00:40:13,240
Makina itong kumikita ng pera,
magandang negosyo,
594
00:40:13,320 --> 00:40:16,280
pero ang konsepto nila ng Marineland
595
00:40:16,360 --> 00:40:19,120
ay iba sa mayroon kami.
596
00:40:20,120 --> 00:40:24,000
Noong binili ng Aspro ang Marineland,
nagbago ang lahat.
597
00:40:24,080 --> 00:40:26,120
Talagang binago nito lahat.
598
00:40:27,640 --> 00:40:29,200
Nagbago pati mga mga tao.
599
00:40:32,320 --> 00:40:36,640
Nagsimulang magbawas ang kumpanya,
nagtanggal ng tao sa huling taon,
600
00:40:36,720 --> 00:40:38,400
lahat inalis.
601
00:40:39,920 --> 00:40:42,000
Lalo na ang mga matatagal na.
602
00:40:44,560 --> 00:40:48,040
Alam ko nag-usap kami ni José Luis
603
00:40:49,560 --> 00:40:52,040
pinayuhan ko siyang magpakumbaba,
604
00:40:52,120 --> 00:40:54,880
na nakikiharap siya sa masasamang tao.
605
00:40:55,720 --> 00:40:56,720
At iyon…
606
00:40:58,400 --> 00:41:00,120
hindi na gaya ng dati.
607
00:41:01,040 --> 00:41:02,840
Hindi na gaya ng dati.
608
00:41:04,840 --> 00:41:08,280
Matapang si José Luis
at sabi lagi, "Di ko gagawin ito.
609
00:41:08,360 --> 00:41:09,640
Di ko gagawin 'yan."
610
00:41:09,720 --> 00:41:12,400
Siyempre, di kukunsintihin
ng kumpanya iyon.
611
00:41:14,760 --> 00:41:16,120
At sinisante siya.
612
00:41:18,960 --> 00:41:22,280
Hindi siya makapasok sa parke.
Naisip ko sobra 'yon.
613
00:41:22,760 --> 00:41:26,640
Tatawagan niya ko sa phone
at bubuksan ko ang pinto sa pasukan
614
00:41:26,720 --> 00:41:29,800
para, sa ika-7 ng gabi,
makikita niya mga dolphin.
615
00:41:29,880 --> 00:41:33,360
At ilang beses…
Ilang beses ko siyang nakitang umiyak…
616
00:41:36,120 --> 00:41:38,400
kasi di niya makasama ang mga dolphin,
617
00:41:41,320 --> 00:41:45,440
Tinuring niya itong kanya, di sa kumpanya.
"Kinuha nila dolphin ko."
618
00:41:52,200 --> 00:41:54,000
Dahil dito,
619
00:41:55,120 --> 00:41:57,720
nalaman namin
tinangka niyang magpakamatay.
620
00:42:04,840 --> 00:42:08,240
Hindi ko ito maintindihan.
Di ko kailanman maintindihan.
621
00:42:09,240 --> 00:42:10,920
Akala ko ayos lang siya.
622
00:42:11,720 --> 00:42:13,080
Pero hindi pala.
623
00:42:13,640 --> 00:42:14,880
Magaling siya sa…
624
00:42:16,440 --> 00:42:17,560
pagtatago.
625
00:42:24,040 --> 00:42:28,120
Nang magsimula siyang makipag-usap sa akin
at magkwento ng buhay niya,
626
00:42:28,600 --> 00:42:32,600
Nagbago ang mga pananaw ko
sa kanya bilang hambog na tao.
627
00:42:34,520 --> 00:42:38,280
Binalaan niya ko, "Wag matakot
pag nagawi ka sa Los Pizzarales."
628
00:42:38,840 --> 00:42:41,600
Dahil hamak na lugar iyon sa Salamanca.
629
00:42:42,720 --> 00:42:45,040
Hindi na gaano ngayon, pero dati.
630
00:42:45,720 --> 00:42:47,720
Iba ang mga bagay noon.
631
00:42:47,800 --> 00:42:51,960
Iba't iba ang paraan ng kinabubuhay namin.
Mas madalas kami sa kalye.
632
00:42:54,960 --> 00:42:58,320
Si José Luis ay may abilidad sa mga aso.
633
00:42:58,400 --> 00:43:01,240
Sinanay niya ang mga ito.
Sinunod siya nito.
634
00:43:02,760 --> 00:43:05,320
Sabi niya wala siyang ina.
635
00:43:06,440 --> 00:43:09,680
Na 18 walong buwan lang siya
ng mamatay ito.
636
00:43:10,360 --> 00:43:13,040
At sabi ko, "Eh ang tatay mo?"
637
00:43:13,120 --> 00:43:16,400
Sabi niya,
"Nag-asawa agad ang tatay ko ng iba."
638
00:43:16,480 --> 00:43:18,240
Sabi niya, "Pero pinalaki ako
639
00:43:19,040 --> 00:43:22,680
ng lolo at tita ko
at sila ang pamilya ko."
640
00:43:24,080 --> 00:43:28,600
Tinatawag niya akong "inay" noon
at sasabihin ko, ako ang tita mo.
641
00:43:30,720 --> 00:43:34,120
Noong 10 o 11 taong gulang siya,
namatay ang lola niya
642
00:43:34,200 --> 00:43:37,680
at gusto ng ama niya na kunin siya.
643
00:43:37,760 --> 00:43:39,480
At ayaw niyang pumunta.
644
00:43:42,120 --> 00:43:43,960
Hindi niya sinabi sa amin
645
00:43:44,040 --> 00:43:46,840
kung gaano kasama
ang nangyari sa kanya noon.
646
00:43:49,400 --> 00:43:52,960
Isang araw, pauwi ako galing trabaho,
647
00:43:53,960 --> 00:43:58,880
may nagtanong, "Anong nangyari kay José?
Iniwan niya ang bisikleta pero wala siya."
648
00:43:59,400 --> 00:44:00,800
"Ano'ng wala siya?"
649
00:44:02,920 --> 00:44:03,880
Nag-tren siya.
650
00:44:03,960 --> 00:44:07,640
Bumaba siya
sa unang lugar na hinintuan ng tren.
651
00:44:11,080 --> 00:44:13,160
Hindi siya kumportable at sinabing,
652
00:44:13,240 --> 00:44:16,960
"Sasakay ako ng tren at aalis."
653
00:44:20,000 --> 00:44:22,120
Nawala siya ng isang linggo.
654
00:44:32,480 --> 00:44:35,600
Lubos kong nauunawaan si José Luis.
655
00:44:37,080 --> 00:44:41,000
Nakikita niya kung paano
ang hilig niya, buhay niya, ay gumuguho.
656
00:44:42,200 --> 00:44:46,720
Ang araw-araw na gawain sa mga hayop
ay nakakagamot sa sarili nito.
657
00:44:47,680 --> 00:44:50,160
Ang paghanga ng mga tao sa iyo,
658
00:44:50,640 --> 00:44:52,240
palakpak na natatanggap mo.
659
00:44:52,880 --> 00:44:54,800
Kapag nawala ang lahat ng 'yon,
660
00:44:54,880 --> 00:44:59,520
kailangan mong sanayin ng husto ang isip
para iwasan ang negatibong mangyayari,
661
00:45:01,920 --> 00:45:04,680
Ramdam kong
mas may malasakit siya sa hayop sa…
662
00:45:05,160 --> 00:45:08,880
Noon pa man may malasakit na siya,
pero higit pa sa inaakala ko.
663
00:45:16,440 --> 00:45:18,040
ANG NAWALANG TAO SA #CALVIÀ
664
00:45:18,080 --> 00:45:19,960
Nawala si José Luis
665
00:45:20,040 --> 00:45:22,760
at ang Facebook wall niya
ay puno ng akusasyon.
666
00:45:22,840 --> 00:45:25,240
MAY BALITA BA KUNG NASAAN SIYA?
HINALA?
667
00:45:25,920 --> 00:45:27,720
BAKA KINAIN SIYA NG DOLPHIN.
668
00:45:27,800 --> 00:45:31,120
BAKA PUMUNTA SA GEORGIA
AT WALANG SINABIHAN?
669
00:45:31,200 --> 00:45:34,160
SANA MAGPAKITA NA SIYA PARA MAKULONG.
670
00:45:35,440 --> 00:45:39,080
Tingin ko hindi maiisip ng sinuman
ang pressure
671
00:45:39,560 --> 00:45:41,000
hanggang makaranasan mo.
672
00:45:46,160 --> 00:45:48,640
Ang problema sa video na 'yon ay personal.
673
00:45:50,680 --> 00:45:53,800
Dahil ang gunawa nito, nagplano nito,
674
00:45:54,880 --> 00:45:58,680
ay may galit
kay José Luis Barbero bilang tao.
675
00:46:00,360 --> 00:46:03,880
'Di si José Luis o itong trainer
o ang isa pa ang isyu dito.
676
00:46:03,960 --> 00:46:06,520
Ang isyu kung pabor
o laban ka sa pagbihag.
677
00:46:06,600 --> 00:46:08,880
Umupo tayo, mag-usap tayo.
678
00:46:09,720 --> 00:46:12,000
Sige, ano ba, bangon na. Tayo na.
679
00:46:13,680 --> 00:46:17,400
Dumating siya sa puntong
sinabi niya, "Tama na, tara na."
680
00:46:18,080 --> 00:46:18,920
At iyon na.
681
00:46:20,120 --> 00:46:21,800
-Hawakan.
-Ingat sa palikpik.
682
00:46:21,880 --> 00:46:23,200
Ingat sa buntot niya.
683
00:46:24,360 --> 00:46:27,760
Nakabalik siya
para magtrabaho muli sa mga dolphin.
684
00:46:27,840 --> 00:46:29,920
Nanumbalik ang kaligayahan niya.
685
00:46:37,040 --> 00:46:38,880
Mabuti, hilahin ito.
686
00:46:39,440 --> 00:46:40,520
-Ganito.
-Tawid…
687
00:46:43,880 --> 00:46:44,760
Alfonso!
688
00:46:45,240 --> 00:46:47,720
Nasaktan ka ba? Nasaktan siya.
689
00:46:48,320 --> 00:46:49,360
Teka.
690
00:46:49,440 --> 00:46:51,400
Tinawagan ako ni José Luis
691
00:46:51,480 --> 00:46:55,720
at sinabi ang tungkol sa proyekto
na kasama siya.
692
00:46:56,240 --> 00:46:57,320
Sige.
693
00:46:57,400 --> 00:47:01,520
May dalawang dolphinarium,
isa sa Alicante at isa pa sa Tenerife.
694
00:47:02,040 --> 00:47:02,880
Hindi.
695
00:47:02,960 --> 00:47:04,280
-Ayos ka lang?
-Oo.
696
00:47:04,360 --> 00:47:05,720
Tangina! Puta.
697
00:47:08,160 --> 00:47:09,320
Maghintay tayo.
698
00:47:09,400 --> 00:47:12,080
Napakahirap ang pagkuha sa mga dolphin.
699
00:47:12,160 --> 00:47:13,360
Sige, tulog na.
700
00:47:13,440 --> 00:47:15,840
Baligtarin natin at kuha tayo ng dugo!
701
00:47:15,920 --> 00:47:17,000
Hindi makakuha.
702
00:47:17,120 --> 00:47:19,840
Dahil sarado lahat ng dolphinarium sa UK,
703
00:47:19,920 --> 00:47:24,440
kaya may ilang dolphin sa merkado
na pwedeng gamitin at upahan.
704
00:47:24,520 --> 00:47:26,400
Nakadagan sa dibdib ko.
705
00:47:26,480 --> 00:47:29,720
Nalaman ni José Luis ito at inupahan sila.
706
00:47:29,800 --> 00:47:32,200
-Pusta ko di mo kaya.
-Konti pa, pare.
707
00:47:32,280 --> 00:47:34,360
-Sige, tamang-tama.
-Ingat!
708
00:47:34,440 --> 00:47:36,440
Ingat, Lintik! Putang…
709
00:47:36,520 --> 00:47:39,120
-Ingat diyan!
-Ingat, lintik!
710
00:47:40,000 --> 00:47:41,840
Mapagkukunan? Kapos sila.
711
00:47:42,480 --> 00:47:45,040
At nagbayad siya mula sa sariling bulsa
712
00:47:45,120 --> 00:47:48,440
ng minimum na kakailanganin
713
00:47:48,520 --> 00:47:51,000
para alagaan ang mga hayop.
714
00:47:55,120 --> 00:47:57,800
Kahit na masama ang nangyayari,
715
00:47:57,880 --> 00:48:00,840
naalala ko ginamit ni José Luis
ang sariling pera
716
00:48:00,920 --> 00:48:04,160
para bayaran
ang mga sweldo ng mga trainer na naroon.
717
00:48:05,960 --> 00:48:07,640
Lagyan ng konting alkohol.
718
00:48:10,600 --> 00:48:13,800
Ayun na. Baliktarin natin.
Kaya nating baliktarin.
719
00:48:17,040 --> 00:48:20,560
Pagtapos ng ilang buwan,
pumasok ang kahirapan sa pera
720
00:48:21,120 --> 00:48:26,040
at nagpasya kaming dalhin ang tatlong
dolphin sa Alicante sa parke sa Tenerife.
721
00:48:26,120 --> 00:48:29,920
Alam namin na mas maayos
ang sitwasyon sa pananalapi doon
722
00:48:30,000 --> 00:48:31,600
at di kami magkakaproblema.
723
00:48:37,480 --> 00:48:42,080
Ang turismo ang pwersang nagtutulak
sa likod ng mga dolphin show sa Espanya.
724
00:48:42,160 --> 00:48:45,240
May apat na dolphinarium
sa Isla ng Canary pa lamang.
725
00:48:45,320 --> 00:48:49,160
Para sa akin, ito ay ang Guantánamo
ng cetaceans sa buong mundo.
726
00:48:49,240 --> 00:48:51,640
Para sa hayop
na dapat ibiyahe ng mahaba,
727
00:48:51,720 --> 00:48:55,560
paano mo ito mailalagay sa pool,
gaano man ito kalaki?
728
00:49:00,280 --> 00:49:03,960
Noong hinanda ni José Luis
ang Tenerife dolphinarium,
729
00:49:04,040 --> 00:49:06,240
naplano na niya ito ng mabuti,
730
00:49:07,400 --> 00:49:08,440
siya nagdisenyo…
731
00:49:08,520 --> 00:49:11,320
Maraming beses niyang sinukat
ang mga blueprint.
732
00:49:15,520 --> 00:49:18,800
Ang dolphinarium
na dinesenyo ni José Luis noon
733
00:49:18,880 --> 00:49:21,840
ay ang pinakamodernong dolphinarium
sa Espanya,
734
00:49:22,400 --> 00:49:25,880
na may mas magandang pasilidad,
higit na kapasidad ng tubig,
735
00:49:26,440 --> 00:49:28,640
lalo na sa kapakanan ng hayop
736
00:49:28,720 --> 00:49:33,320
at ang kanilang paghawak pag nagbibigay
ng pangangalaga ng beterinaryo.
737
00:49:35,520 --> 00:49:38,400
Alam niya kung ilang hayop
ang magkakaroon siya.
738
00:49:38,480 --> 00:49:41,440
Gusto niyang bumuo
ng programa sa pagpaparami.
739
00:49:44,400 --> 00:49:48,320
Noong gusto ni José Luis na buksan
ang parke sa Isla ng Canary,
740
00:49:48,400 --> 00:49:54,120
sinara ng Estados Unidos ang pagluluwas
ng lahat ng mammal na hayop.
741
00:49:54,760 --> 00:49:58,400
At ang unang alternatibo
na naisip ay ang Cuba.
742
00:50:02,440 --> 00:50:05,400
Ang Cuba ay isa sa iilang mga bansa
743
00:50:05,480 --> 00:50:08,800
na nakikipagkalakalan sa mga dolphin noon.
744
00:50:11,360 --> 00:50:15,120
Ang bansa'y nasa tinatawag na
"espesyal na yugto" ng ilang taon,
745
00:50:15,800 --> 00:50:19,200
noong tumigil ang USSR
sa pagbigay ng pera sa Cuba.
746
00:50:21,400 --> 00:50:24,760
Kapag nagdadala kami
ng mga dolphin doon ni José Luis,
747
00:50:24,840 --> 00:50:28,320
sa isa o dalawang okasyon,
pumasok si Fidel Castro,
748
00:50:28,400 --> 00:50:31,600
dahil malamang
ito ang pinakamalaking pinagkakakitaan
749
00:50:31,680 --> 00:50:33,440
na mayroon ang Cuba noon,
750
00:50:33,520 --> 00:50:36,920
dahil napakaliit lang ng kita nila
ng dolyar ng US.
751
00:50:37,000 --> 00:50:38,000
Cuba?
752
00:50:39,120 --> 00:50:40,120
Disgrasya.
753
00:50:41,520 --> 00:50:43,200
Ang dolphinarium ay…
754
00:50:43,280 --> 00:50:47,480
Kung ang mabubuti dito ay masama,
isipin mo paano pa sila sa Cuba.
755
00:50:49,160 --> 00:50:50,440
Sobrang sama.
756
00:50:53,960 --> 00:50:56,800
Ang Cuba
ay may isang opisyal na beterinaryo.
757
00:50:56,880 --> 00:50:58,560
Siya si Celia Guevara,
758
00:50:59,520 --> 00:51:01,440
at siya ang anak ni Che Guevara.
759
00:51:02,960 --> 00:51:07,280
Palaging kasama namin si Celia
para matiyak na maayos ang mga hayop.
760
00:51:14,320 --> 00:51:17,720
Nalaman ko,
para mapasaamin ang mga dolphin,
761
00:51:17,800 --> 00:51:19,800
kailangan naming pumila,
762
00:51:20,320 --> 00:51:22,680
dahil maraming tao ang interesado,
763
00:51:22,760 --> 00:51:26,160
maraming kompanya
ang interesadong bumili ng mga dolphin.
764
00:51:28,320 --> 00:51:30,320
Kaya nasa waiting list ka.
765
00:51:33,800 --> 00:51:36,800
At natauhan ako.
766
00:51:36,880 --> 00:51:40,120
Ang katotohanang makita
ang mga hayop na kahuhuli lang,
767
00:51:40,200 --> 00:51:41,400
at ikaw ay maging…
768
00:51:42,760 --> 00:51:43,920
isang kasabwat.
769
00:51:47,840 --> 00:51:50,440
Marumi, ilang araw na silang nandoon.
770
00:51:50,520 --> 00:51:51,720
Halika, boss.
771
00:51:53,000 --> 00:51:54,120
Alin dito?
772
00:51:54,200 --> 00:51:55,520
Tabi ka. Ano ba.
773
00:51:56,560 --> 00:51:58,040
Isara doon, isara.
774
00:51:58,120 --> 00:51:59,160
Hindi.
775
00:52:00,080 --> 00:52:01,240
Isara ito!
776
00:52:09,600 --> 00:52:11,520
-Ingatan ang palikpik.
-Ulo nito.
777
00:52:11,600 --> 00:52:13,440
Ingatan ang buntot nito!
778
00:52:13,520 --> 00:52:16,080
-Ang buntot nito!
-Ayan!
779
00:52:17,840 --> 00:52:19,520
-Hawakan ang ulo nito.
-Sige.
780
00:52:24,480 --> 00:52:25,480
Celia, ngayon na!
781
00:52:30,240 --> 00:52:31,960
-Anong oras na?
-9:20 p.m.
782
00:52:34,520 --> 00:52:36,360
Tara na, itulak natin ito.
783
00:52:39,440 --> 00:52:41,200
-Ngayon.
-Pagulungin, ngayon.
784
00:52:48,600 --> 00:52:49,760
Angatin ang ulo!
785
00:52:49,840 --> 00:52:51,640
Bitawan ninyo ang buntot niya!
786
00:52:51,720 --> 00:52:54,600
Sandali.
Celia, sabihin mo pag handa ka na.
787
00:52:55,440 --> 00:52:56,440
Alisin ang kahoy.
788
00:52:56,520 --> 00:52:57,640
-Anong kahoy?
-Iyan!
789
00:52:57,720 --> 00:52:59,240
Hindi 'yon kahoy.
790
00:53:12,800 --> 00:53:15,080
Nakakatakot ang eroplanong 'yon.
791
00:53:21,280 --> 00:53:23,600
Naaalala ko ang patuloy na ingay.
792
00:53:24,600 --> 00:53:28,880
Nakakainis. Kung nakakainis sa amin,
marahil nakakainis ito sa mga hayop.
793
00:53:33,120 --> 00:53:35,400
At ang totoo, napakabait nila
794
00:53:35,480 --> 00:53:38,880
sa kabila ng pangyayari.
Para sa kanila, ang dinanas
795
00:53:38,960 --> 00:53:40,960
na karanasang 'yon ay ay parang
796
00:53:41,600 --> 00:53:45,760
kung dinukot kami ng UFO.
797
00:53:45,840 --> 00:53:47,160
Parang ganoon.
798
00:53:50,840 --> 00:53:52,080
PULONG NG IMATA, 1996
799
00:53:52,160 --> 00:53:53,640
…ang haba ng paghahatid,
800
00:53:53,720 --> 00:53:56,560
umaabot ng 18 oras pool sa pool.
801
00:53:57,080 --> 00:53:59,840
Naging maayos ang lahat bago,
802
00:53:59,920 --> 00:54:02,600
habang hinahatid at pagkatapos ihatid.
803
00:54:03,440 --> 00:54:07,160
Lahat ng anim na dolphin
dumating sa maayos na kundisyon.
804
00:54:10,280 --> 00:54:12,960
May tatlo kaming hayop na galing Alicante
805
00:54:13,040 --> 00:54:15,680
at anim na dolphin ang binili sa Cuba.
806
00:54:17,760 --> 00:54:20,600
Napakaganda ng galaw ng grupo
807
00:54:20,680 --> 00:54:25,400
na paglipas ng ilang buwan
nalaman namin na buntis ang apat na babae.
808
00:54:28,200 --> 00:54:30,520
Maghanap ka ng sisipingan, bastos ka.
809
00:54:31,760 --> 00:54:34,560
Makikita mong puspusang
nakalabas na ngayon.
810
00:54:34,640 --> 00:54:37,880
Sobrang libog ng lalake.
Mas malibog pa siya sa palaka.
811
00:54:37,960 --> 00:54:39,920
isang buwan din… Hanep!
812
00:54:41,840 --> 00:54:44,360
Wala siyang pakialam
kung lalake o babae,
813
00:54:44,440 --> 00:54:46,680
pag may butas, ipapasok niya ito.
814
00:54:46,760 --> 00:54:48,240
-Talaga?
-Oo, talaga.
815
00:54:50,280 --> 00:54:54,720
Sa pagkabihag may mga pinapanganak,
pero mataas din ang bilang ng namamatay.
816
00:54:54,800 --> 00:54:58,520
At ang katunayang nabuhay
ang apat sa apat na supling
817
00:54:58,600 --> 00:55:01,200
ay mahalagang pangyayari sa buong mundo.
818
00:55:03,520 --> 00:55:06,080
Hindi lahat ng dolphinaria
ay nagkakaanak.
819
00:55:07,400 --> 00:55:11,120
Isa itong tagumpay sa kumpanya,
sa parke at sa lahat.
820
00:55:13,720 --> 00:55:17,120
Pwedeng kumita ang kumpanya
mula sa maraming opotunidad.
821
00:55:17,200 --> 00:55:20,800
Pag malaki at sanay na sila,
pwede silang dalhin sa iba.
822
00:55:20,880 --> 00:55:23,920
Hindi mo na kailangang manghuli
ng maraming dolphin.
823
00:55:24,000 --> 00:55:27,840
Hindi mo na kailangang bumili,
kasi mahal ang mga ito.
824
00:55:29,320 --> 00:55:30,320
Sige na, mahal.
825
00:55:32,080 --> 00:55:33,400
Kaya mo ito.
826
00:55:33,480 --> 00:55:35,640
Tignan ninyo!
827
00:55:35,720 --> 00:55:37,000
Sige na!
828
00:55:37,080 --> 00:55:38,840
Halos nakalabas na, tama?
829
00:55:38,920 --> 00:55:41,520
Oo, sige na.
830
00:55:41,600 --> 00:55:42,560
Ayan na! Tapos.
831
00:55:42,640 --> 00:55:44,360
Babae, babae ito!
832
00:55:44,440 --> 00:55:46,360
Tingnan mo siya, tara na.
833
00:55:46,440 --> 00:55:48,560
-Ganyan nga!
-Tara na!
834
00:55:48,640 --> 00:55:50,960
Sige na!
835
00:55:51,040 --> 00:55:52,280
Ganyan nga, magaling!
836
00:55:52,360 --> 00:55:54,680
Akyat tayo!
837
00:55:55,320 --> 00:55:58,000
Mabuti!
838
00:55:59,720 --> 00:56:01,080
Mukha siyang babae.
839
00:56:02,680 --> 00:56:05,000
Lumaki na ang pamilya namin.
840
00:56:07,200 --> 00:56:09,760
Sa pagdating niya,
12 dolphins ang sinilang
841
00:56:09,840 --> 00:56:13,680
bilang bahagi ng programa ng
Aqualand Costa Adeje sa pagpaparami
842
00:56:13,760 --> 00:56:15,400
sa nakalipas na 13 taon,
843
00:56:15,480 --> 00:56:18,960
naihilera ang kumpanya
sa mga piling dolphinaria sa Europa.
844
00:56:19,040 --> 00:56:22,200
Ilang dolphinaria
ang 100 porsyentong nagtagumpay.
845
00:56:22,280 --> 00:56:26,200
Ang mga dolphin ay isisilang
at matapos ang dalawa o tatlong buwan
846
00:56:26,280 --> 00:56:31,360
hindi sila nabubuhay dahil sa lipunan,
problema sa paligid, gaya ng sabi ko noon.
847
00:56:33,960 --> 00:56:36,640
Noong Martes,
umalis si Barbero sa bahay niya
848
00:56:36,720 --> 00:56:39,440
para dumalo sa miting
na hindi siya nakarating.
849
00:56:39,920 --> 00:56:43,000
Ang paghahanap sa kanya
ay sinimulan pagkatapos noon.
850
00:56:46,120 --> 00:56:47,920
Tingin mo, baka buhay pa siya.
851
00:56:49,480 --> 00:56:52,080
Ilang beses kong tinawagan
ang telepono niya
852
00:56:52,160 --> 00:56:56,840
at sinabing itigil kung anuman ang
ginagawa at umuwi, na kakampi niya kami.
853
00:56:57,560 --> 00:57:01,040
Hanggang sa nawala ang signal
dahil namatay na phone niya.
854
00:57:03,720 --> 00:57:07,360
Labis din kaming natatakot
dahil sa isyu sa social media.
855
00:57:07,440 --> 00:57:10,640
Dahil nakatanggap
ng maraming death threat ang ama ko,
856
00:57:10,720 --> 00:57:14,880
siya at aming pamilya. Kaya,
ng walang balita sa kanya ng napakatagal,
857
00:57:14,960 --> 00:57:16,760
lumakas lalo ang dalamhati.
858
00:57:19,680 --> 00:57:21,200
Naisip ko…
859
00:57:22,960 --> 00:57:24,640
na baka nasa dagat siya.
860
00:57:27,240 --> 00:57:29,040
Dahil hindi siya nagpakita…
861
00:57:31,440 --> 00:57:33,560
ang dagat lang ang gusto niya.
862
00:57:40,120 --> 00:57:43,600
Nagtrabaho si José Luis
sa kompanyang walang alam sa dolphin
863
00:57:45,000 --> 00:57:47,960
at ginawang
best dolphinarium sa Espanya ang parke.
864
00:57:48,800 --> 00:57:51,360
Pumunta ako para makita
at napakaganda nito.
865
00:57:51,920 --> 00:57:53,440
Nasiyahan talaga ako.
866
00:57:53,520 --> 00:57:57,600
Matataas na talon, mas mabibilis lumangoy…
Kamangha-mangha ito.
867
00:57:57,680 --> 00:58:00,000
…paalam ng ating tagasanay, José Luis.
868
00:58:00,680 --> 00:58:02,480
Malinaw, nalaman ng Aspro.
869
00:58:03,600 --> 00:58:04,840
Alsin ang kamay mo!
870
00:58:05,320 --> 00:58:09,800
Adán, alisin ang kamay mo, hindi ikaw!
Punta sa gilid. Alisin mo kamay mo!
871
00:58:09,880 --> 00:58:12,160
Noong malaman ni José Luis
872
00:58:12,240 --> 00:58:16,000
na bumalik sa buhay niya ang Aspro,
873
00:58:16,080 --> 00:58:17,240
kinakabahan siya.
874
00:58:17,320 --> 00:58:18,800
Sobrang kinakabahan.
875
00:58:21,240 --> 00:58:25,120
Ginawa ito ng Aspro Ocio ng patago.
876
00:58:26,160 --> 00:58:30,080
Malaking pagkakamali
ang ginawa ng may-ari ng parke
877
00:58:30,160 --> 00:58:32,920
ng pagbebenta ng 51 porsyento ng bahagi.
878
00:58:33,000 --> 00:58:35,520
Kaya nawala
ang pamamahala nya sa kompanya.
879
00:58:38,120 --> 00:58:39,600
Binenta niya ito ng mura.
880
00:58:40,920 --> 00:58:43,040
Para bang ninakaw nila ang parke.
881
00:58:45,960 --> 00:58:47,120
Negosyo talaga.
882
00:58:49,200 --> 00:58:51,840
Umuwi si Jose isang araw at sinabing,
883
00:58:51,920 --> 00:58:54,640
"Mari, hulaan mo kanino niya ito binenta?"
884
00:58:54,720 --> 00:58:57,560
Noong sinabi niya,
sabi ko, "Ayan na, Aspro."
885
00:58:57,640 --> 00:59:00,440
Sabi ko, "Sige, mag-impake na ka at umuwi.
886
00:59:01,080 --> 00:59:02,160
Diyan ka lang!
887
00:59:02,240 --> 00:59:03,320
Atras ka!
888
00:59:04,680 --> 00:59:05,760
Atras ka!
889
00:59:06,720 --> 00:59:07,960
Ang mga pagsasanay…
890
00:59:08,040 --> 00:59:09,800
Tangina mo, pare!
891
00:59:09,880 --> 00:59:11,200
…napaka-igting.
892
00:59:11,280 --> 00:59:14,080
Maaari ka bang lumayo mula sa mga hayop?
893
00:59:14,160 --> 00:59:15,840
Pwedeng lumayo ka pa?
894
00:59:16,920 --> 00:59:19,440
Tangina. Hindi kapani-paniwala, pare.
895
00:59:20,120 --> 00:59:22,560
Oo, hello. Pakainin ang hayop.
896
00:59:22,640 --> 00:59:24,960
Wag lalabas
hangga't di nakakalabas ito!
897
00:59:25,040 --> 00:59:26,960
-Kala ko nakalabas na sya!
-Puta!
898
00:59:27,040 --> 00:59:31,520
Di ka magsisimula hangga't di siya
pumupunta. Di ka ba talaga natututo? Puta.
899
00:59:31,600 --> 00:59:34,560
Diyos ko! Napakatanga!
900
00:59:35,680 --> 00:59:37,560
Basurang palabas, lintik!
901
00:59:38,680 --> 00:59:40,800
Kaya, nang dumating ang Aspro,
902
00:59:40,880 --> 00:59:43,520
inaasahan naming tatanggalin siya, oo.
903
00:59:45,000 --> 00:59:47,480
At… Wala silang sinabi sa kanya.
904
00:59:47,560 --> 00:59:50,720
Nagpatuloy siya sa pagtatrabaho,
lumipas ang mga araw.
905
00:59:50,800 --> 00:59:53,240
Sabi ko, "José Luis, kakaiba ito."
906
00:59:53,320 --> 00:59:56,200
Kinausap siya at sinabing di siya aalisin.
907
01:00:00,400 --> 01:00:02,520
Ang dolphinarium ay minahang ginto.
908
01:00:02,600 --> 01:00:06,200
Ang pagtanggal kay José Luis
ay parang pagpatay sa negosyo.
909
01:00:07,360 --> 01:00:10,360
Sige, maaari kang kumuha
ng ibang propesyonal.
910
01:00:11,400 --> 01:00:13,320
Pero, sinong kukunin mo?
911
01:00:14,800 --> 01:00:18,320
Gagastos ka ng 200,000 euro
sa isang di sanay na dolphin.
912
01:00:19,200 --> 01:00:22,120
Gagastos ka ng milyong euro
sa isang na-train…
913
01:00:22,200 --> 01:00:24,880
Malaki ang kinita
ng kompanya kay José Luis.
914
01:00:25,640 --> 01:00:27,440
Nagpasok siya ng ilang milyon.
915
01:00:31,720 --> 01:00:32,840
Óscar.
916
01:00:34,000 --> 01:00:37,600
-Mukhang nagsuka siya.
-Natakot siya, tama?
917
01:00:37,680 --> 01:00:41,240
Naghahagis sila ng mga bola,
tuwalya at lahat 'yon…
918
01:00:41,320 --> 01:00:43,400
Takpan mo! Diyos ko!
919
01:00:44,920 --> 01:00:46,880
Tingnan natin, galawin ng konti.
920
01:00:46,960 --> 01:00:49,680
-Sa loob?
-Oo, sa loob at ngayon sa labas.
921
01:00:50,160 --> 01:00:51,680
-Sa labas.
-Sa labas?
922
01:00:51,760 --> 01:00:53,800
Wag mong masyadong buksan, Pe.
923
01:00:53,880 --> 01:00:56,720
-Ayokong kagatin niya kamay ko.
-Wag mag-alala.
924
01:00:57,280 --> 01:00:59,960
Eto na, tingnan mo ito. Dito.
925
01:01:01,280 --> 01:01:04,440
Kapag humihinga siya
nasisira niya lahat. Umaakyat.
926
01:01:07,360 --> 01:01:10,560
I-record ito!
927
01:01:10,640 --> 01:01:12,840
Tanginang kamera!
928
01:01:14,120 --> 01:01:17,520
Nandito ang tanginang bola,
salamat sa Diyos nakita natin.
929
01:01:18,000 --> 01:01:20,280
Nandun ang bola. Doon sa baba.
930
01:01:20,360 --> 01:01:23,760
Tayo ngayon…
kailangan nating lagyan ng maraming tubig.
931
01:01:23,840 --> 01:01:24,720
Oo.
932
01:01:25,520 --> 01:01:26,520
Ingat lang.
933
01:01:32,840 --> 01:01:35,960
Gusto mo bang mabulunan siya muli?
Ano ba…
934
01:01:39,480 --> 01:01:41,600
Ayan na.
935
01:01:42,480 --> 01:01:44,200
Pwede mong ipasok ang tubo?
936
01:01:45,040 --> 01:01:47,280
Sige na!
937
01:01:47,360 --> 01:01:50,040
Sa kabila.
Kailangang baluktutin mo sa kabila…
938
01:01:50,120 --> 01:01:52,080
-Sige.
-…para maikot ang hayop.
939
01:01:52,160 --> 01:01:53,680
-Sige.
-Madulas ito!
940
01:01:53,760 --> 01:01:54,880
Napakadulas.
941
01:01:58,080 --> 01:02:00,200
Sige pa, ayan na. Hilahin at tignan…
942
01:02:00,720 --> 01:02:02,720
Sige na, pare. Sige na.
943
01:02:08,840 --> 01:02:10,960
Ayan na. Subukan mo uli, Tania.
944
01:02:11,480 --> 01:02:13,920
Tingin ko tama na 'yon. Ingat.
945
01:02:15,600 --> 01:02:16,600
Nakuha mo?
946
01:02:18,480 --> 01:02:19,760
-Oo!
-Oo!
947
01:02:22,760 --> 01:02:24,000
Magaling!
948
01:02:24,080 --> 01:02:25,720
Halika na, punta! Sa tubig!
949
01:02:25,800 --> 01:02:27,960
-Asan siya?
-Pumunta para magbukas.
950
01:02:28,040 --> 01:02:29,960
-Nasaan ang bola?
-Nandoon.
951
01:02:30,040 --> 01:02:32,440
-Para marekord ko.
-Suriin mo ang tubig.
952
01:02:32,520 --> 01:02:35,120
Ewan ko bakit ang tagal nito.
953
01:02:35,200 --> 01:02:37,320
Tingnan ninyo.
954
01:02:38,560 --> 01:02:41,880
Gusto kong makita kung buo ito,
na walang nawawala.
955
01:02:41,960 --> 01:02:44,320
Ang laki ng butas.
956
01:02:54,360 --> 01:02:56,400
Palayain ang mga dolphin!
957
01:02:57,080 --> 01:02:58,400
MALAYANG DOLPHIN
958
01:02:58,480 --> 01:02:59,680
DOLPHINARIUM = SELDA
959
01:02:59,760 --> 01:03:04,760
Papasok kami sa loob para hingin na
ibawal ang pagbihag sa dolphin sa Europa.
960
01:03:04,840 --> 01:03:06,120
Iyon ang gusto namin.
961
01:03:06,200 --> 01:03:10,560
Naalala ko noon may ilang panggigipit
sa mga karapatan ng hayop,
962
01:03:10,640 --> 01:03:12,760
pero hindi sa antas natin ngayon.
963
01:03:12,840 --> 01:03:15,360
At si José Luis, na napakatalinong tao,
964
01:03:15,440 --> 01:03:16,480
NAGDUDUSA SIYA
965
01:03:16,560 --> 01:03:20,240
gumawa ng isang programa sa therapy.
966
01:03:22,160 --> 01:03:26,080
Kasama namin si José Luis, ang promoter
ng dolphin therapy.
967
01:03:26,160 --> 01:03:28,240
Ilang taon mo ng ginagawa ito
968
01:03:28,320 --> 01:03:30,840
at anong bata ang dinisenyo para dito?
969
01:03:30,920 --> 01:03:33,000
Ginagawa namin ito mula pa 1993
970
01:03:33,080 --> 01:03:36,080
at tinutulungan nito
ang mga batang may mga isyu
971
01:03:36,160 --> 01:03:39,840
na makipag-ugnay at makalaro mga
dolphin. Sa mabuting paraan…
972
01:03:39,920 --> 01:03:43,640
Hindi niya alintana
ang mapasubo sa ilang kaguluhan.
973
01:03:43,720 --> 01:03:48,240
Noong una,
nang magkaroon kami ng dolphin therapy,
974
01:03:48,800 --> 01:03:52,320
Naisip ko, "Wala kaming ideya
kung anong gagawin namin."
975
01:03:53,880 --> 01:03:56,440
Gusto naming mahimok ang mga bata
976
01:03:56,520 --> 01:03:58,520
para makabuo sila ng mga konsepto
977
01:03:58,600 --> 01:04:01,880
na pwedeng tumagal ng buwan
na mabuo sa pasilidad.
978
01:04:01,960 --> 01:04:03,760
At, salamat sa kapana-panabik
979
01:04:03,840 --> 01:04:06,600
na bagong kapaligirang
nararanasan ng mga bata,
980
01:04:06,680 --> 01:04:08,920
kusang umuunlad ang mga ito.
981
01:04:10,680 --> 01:04:13,320
Gusto mo bang makita
ang mga seal o dolphin?
982
01:04:14,880 --> 01:04:19,120
Nakakagulat na makita si José Luis,
na laging napaka-demanding
983
01:04:19,200 --> 01:04:22,680
sa mga dolphin at mga tagasanay,
at ang paraan
984
01:04:22,760 --> 01:04:26,280
ng pakikitungo niya sa mga bata sa tubig,
985
01:04:26,760 --> 01:04:31,640
kung paano niya pinamahalaan, kung gaano
kahinahon ang trato niya, gaano katiyaga…
986
01:04:33,240 --> 01:04:36,320
Ang dolphin therapy ay naranasan na
987
01:04:36,400 --> 01:04:40,440
ng mahigit 2,500 na dumalo
na may iba't ibang sakit.
988
01:04:42,240 --> 01:04:47,160
Ang pananatiling bihag ang mga hayop
na ito ay marapat ng ibayong paggalang.
989
01:04:47,240 --> 01:04:52,000
Di lang mga circus trick ginagawa namin,
gumagawa din kami ng makabuluhan.
990
01:04:53,760 --> 01:04:56,960
Ginagawa namin ang therapy session
sa oras ng pahinga.
991
01:04:57,040 --> 01:05:03,120
At, doon, maraming oras
ang binuhos niya sa therapy kaysa sa iba.
992
01:05:05,160 --> 01:05:08,680
Umpisa pa lang
nilinaw na niya sa kumpanya,
993
01:05:08,760 --> 01:05:10,680
"Ginagawa ko ito kasi gusto ko.
994
01:05:11,200 --> 01:05:14,440
Di kita hahayaan na singilin
ang gustong pumunta dito."
995
01:05:16,440 --> 01:05:19,720
Delikadong magbigay ng maling pag-asa
sa proyektong ito.
996
01:05:19,800 --> 01:05:23,080
Di ito lunas sa lahat at
di natin dapat lituhin ang tao.
997
01:05:23,160 --> 01:05:26,800
Nagdurusa sa sobrang ligalig
ang magulang ng mga batang ito.
998
01:05:26,880 --> 01:05:29,720
Naghahanap sila ng solusyon.
Magpakatotoo tayo.
999
01:05:29,800 --> 01:05:33,000
Ang dolphin ay facilitator lang,
isang katulong,
1000
01:05:33,080 --> 01:05:35,760
sa regular na therapy
na nakukuha ng mga bata.
1001
01:05:35,840 --> 01:05:37,840
Ito ay isang paraan, hindi gamot.
1002
01:05:39,800 --> 01:05:43,120
Tingin ko nakita ni José Luis ang therapy
1003
01:05:43,200 --> 01:05:48,040
bilang paraan para protektahan ang sarili
sa pagpuna ng samahan ng mga hayop.
1004
01:05:48,880 --> 01:05:53,600
Pero kalaunan tingin ko naisip niya na
gumagawa siya talaga ng malaking bagay
1005
01:05:53,680 --> 01:05:56,120
at napakapositibo sa maraming pamilya.
1006
01:06:07,280 --> 01:06:11,760
Maganda ang resulta
ng ginawa ni José Luis sa Tenerife.
1007
01:06:15,000 --> 01:06:18,000
Walang duda,
ito ang best dolphinarium ng kompanya.
1008
01:06:19,360 --> 01:06:23,400
Pero ang sitwasyon sa Majorca ay iba.
1009
01:06:27,560 --> 01:06:31,360
Mangyaring wag bumili ng tiket.
Ikaw lang meron sa hayop na ito.
1010
01:06:31,440 --> 01:06:34,840
Ang pag-asa lang nila
ay humintong manood ang mga tao.
1011
01:06:34,920 --> 01:06:36,520
para kusang mawala ito
1012
01:06:36,600 --> 01:06:40,640
at hindi na sila dudukutin pa sa dagat.
1013
01:06:40,720 --> 01:06:44,320
Hindi na sila pa huhulihin sa dagat dahil…
1014
01:06:44,840 --> 01:06:47,280
Hindi masaya ang Aspro
1015
01:06:47,360 --> 01:06:51,200
sa resulta ng Majorca dolphinarium.
1016
01:06:51,720 --> 01:06:57,960
Hindi lang sa show
pati na rin sa kinikita.
1017
01:07:00,560 --> 01:07:03,080
Noong sumali ako sa Marineland Majorca,
1018
01:07:03,160 --> 01:07:05,640
gusto naming maging edukasyonal ang lahat.
1019
01:07:06,720 --> 01:07:10,840
Mas kalmadong palabas na di makikitang
nakikipag-ugnayan ang mga hayop.
1020
01:07:11,840 --> 01:07:14,840
pinapangalagaan ang kapakanan
ng mga hayop.
1021
01:07:16,400 --> 01:07:18,840
Sinubukan naming walang maraming tao
1022
01:07:18,920 --> 01:07:20,640
sa pool kasama mga dolphin.
1023
01:07:21,600 --> 01:07:22,760
Konting larawan.
1024
01:07:23,640 --> 01:07:26,240
At, palaging may mga sigalot
sa namamahala
1025
01:07:26,720 --> 01:07:29,080
dahil iyon ay napagkakakitaan.
1026
01:07:29,680 --> 01:07:32,360
Iunat mo ang kamay mo,
hihipuin ka ng dolphin
1027
01:07:32,880 --> 01:07:35,040
at kaagad pera ito, salapi.
1028
01:07:37,720 --> 01:07:39,560
Para sa dolphin, nakakatamad.
1029
01:07:41,160 --> 01:07:46,280
Malinaw, kung may iba pang dolphinaria ang
kompanya kung saan ang gawaing ito
1030
01:07:46,360 --> 01:07:51,360
ay pinagkakakitaan, gusto nilang gawin
ang parehong bagay sa Majorca.
1031
01:07:51,440 --> 01:07:54,760
Kaya tinawag nila si José Luis
na ayusin ito.
1032
01:07:55,520 --> 01:07:56,880
Napilit siyang bumalik.
1033
01:07:57,720 --> 01:07:59,360
Pag tumanggi, aalisin siya.
1034
01:08:00,840 --> 01:08:04,720
Namumuhay siya sa Tenerife
sa loob ng 20-kakatwang taon.
1035
01:08:04,800 --> 01:08:06,680
at naroon na ang buhay niya,
1036
01:08:06,760 --> 01:08:09,600
bahay, pamilya.
1037
01:08:09,680 --> 01:08:11,000
Uy, ako na kukuha!
1038
01:08:11,480 --> 01:08:15,200
Ang totoo, ang bagay
na hiniling ng ASPRO at napilitan siya
1039
01:08:15,280 --> 01:08:17,080
na lumipat sa Majorca…
1040
01:08:17,160 --> 01:08:19,000
Mahilig ako sa dolphin.
1041
01:08:19,520 --> 01:08:21,200
Talagang sila
1042
01:08:22,320 --> 01:08:23,320
ay niloko siya.
1043
01:08:27,480 --> 01:08:31,520
Ang nasa kamay ko ay isang ulat
na isinulat ni José Luis…
1044
01:08:34,240 --> 01:08:37,440
sa Aspro nang pinadala siya
1045
01:08:38,400 --> 01:08:39,240
sa Majorca.
1046
01:08:39,320 --> 01:08:42,880
Para maunawaan mo
ng konti pa ang nangyari.
1047
01:08:44,000 --> 01:08:45,680
At kung ano si José Luis.
1048
01:08:46,880 --> 01:08:50,880
Sabi niya, "Matapos suriin
lahat ng aspeto ng dalawang dolphinaria,
1049
01:08:50,960 --> 01:08:53,920
mahaharap tayo
sa malalaking problema sa Tenerife
1050
01:08:54,000 --> 01:08:57,880
kung dadalhin natin ang parehong kalidad
na palabas sa Majorca,
1051
01:08:57,960 --> 01:09:01,880
na hindi angkop
sa kasalukuyang panahon sa Marineland."
1052
01:09:02,560 --> 01:09:05,160
Ang ginawa nating show
25 taon sa Majorca
1053
01:09:05,240 --> 01:09:09,680
ay malamang na magtaas ng interes
sa ilang partikular na uri ng kliyente.
1054
01:09:09,760 --> 01:09:13,240
Pero dapat ikonsidera
ang mga problemang idudulot nito.
1055
01:09:13,840 --> 01:09:17,680
Pwede kong gumawa ng isang tipong circus
na show, tulad noon,
1056
01:09:18,400 --> 01:09:22,880
basta baguhin ang ilang bagay
at nakagawian sa dolphinarium.
1057
01:09:22,960 --> 01:09:26,560
"Pero ang tanong:
Iyan ba ang gusto ng Marineland?
1058
01:09:26,640 --> 01:09:27,960
Tingin ko hindi."
1059
01:09:30,960 --> 01:09:33,960
Ang totoo, ayaw niyang pumunta.
1060
01:09:34,880 --> 01:09:37,720
Ayaw niyang pumunta,
kahit sisantihin siya.
1061
01:09:38,280 --> 01:09:41,600
Kaya doon ako nagkamali.
1062
01:09:42,560 --> 01:09:43,800
Sabi ko sa kanya,
1063
01:09:44,320 --> 01:09:48,560
"Nandun mga kaibigan natin
at malapit ka ng magretiro…" At iba pa.
1064
01:09:48,640 --> 01:09:52,120
"Wag tayong gumawa ng problema.
Marami ka ng pinagdaanan."
1065
01:09:53,080 --> 01:09:54,280
At sumang-ayon siya.
1066
01:09:57,880 --> 01:10:02,960
Noong sinabihan kaming dadating si
José Luis Barbero, lahat kami parang
1067
01:10:03,520 --> 01:10:05,560
humanda kami, tama?
1068
01:10:05,640 --> 01:10:07,320
Nauna ang katanyagan niya.
1069
01:10:07,400 --> 01:10:08,480
-Tayo na?
-Tayo na.
1070
01:10:08,560 --> 01:10:10,920
Alam naming napaka-demanding niya
1071
01:10:11,480 --> 01:10:16,080
at pinapunta siya
at ayusin ang lahat doon, tama?
1072
01:10:18,440 --> 01:10:22,920
Mahirap ang pagsasanay
at maraming tensyon sa paligid.
1073
01:10:23,000 --> 01:10:24,200
Sumisigaw siya lagi.
1074
01:10:24,280 --> 01:10:25,960
Ano ba, isara, lintik!
1075
01:10:28,040 --> 01:10:30,680
Maraming beses naming inuulit
ang mga bagay.
1076
01:10:31,400 --> 01:10:33,040
-Bakit?
-Pauulit ba niya?
1077
01:10:33,120 --> 01:10:38,800
Binalik niya ang mga hoop, ang pito ng
reperi. Gumamit siya ng mga bagay…
1078
01:10:38,880 --> 01:10:43,200
Para sa amin, para itong,
"Grabe, teka, para tayong pabalik.
1079
01:10:43,720 --> 01:10:46,240
Pabalik tayo sa makaluma."
1080
01:10:47,160 --> 01:10:50,320
Ang show sa Marineland sa Majorca
ay laging natatangi.
1081
01:10:50,400 --> 01:10:53,880
Ito ay award-winning na palabas,
1082
01:10:53,960 --> 01:10:56,560
hindi lang dito sa Espanya
kundi pati sa US.
1083
01:10:56,640 --> 01:10:58,800
Iyon ang gusto naming makamit muli.
1084
01:10:58,880 --> 01:11:02,000
Kapansin-pansin na
ang mga resulta ni José Luis
1085
01:11:02,080 --> 01:11:07,120
nang magbukas muli ang parke sa bagong
season makalipas ang apat na buwan.
1086
01:11:29,480 --> 01:11:32,600
At doon kami nagpasyang
kausapin ang namamahala
1087
01:11:33,440 --> 01:11:36,480
at sabihin na
di kami komportable bilang grupo,
1088
01:11:36,560 --> 01:11:40,520
na gumagawa kami
ng mga nakagawian na hindi namin gusto.
1089
01:11:42,440 --> 01:11:45,000
Marami sa mga nagtatrabaho doon
1090
01:11:45,080 --> 01:11:46,440
ang ayaw kay José Luis.
1091
01:11:46,520 --> 01:11:49,080
Alam ko ugali ni José Luis. Prangka siya.
1092
01:11:49,680 --> 01:11:51,040
At…
1093
01:11:52,880 --> 01:11:56,480
May ilang tanggap siya at may ilang hindi.
1094
01:12:00,160 --> 01:12:01,440
Meron isang babae.
1095
01:12:01,520 --> 01:12:04,480
Ang pangarap niya
ay maging tagasanay ng dolphin.
1096
01:12:05,120 --> 01:12:10,520
Hinahabol niya ang hininga
habang nagsasanay, halos himatayin siya.
1097
01:12:11,000 --> 01:12:12,680
Sabi ni José Luis sa kanya,
1098
01:12:13,200 --> 01:12:15,200
"Magsanay, doon ka sa gym."
1099
01:12:15,760 --> 01:12:18,840
At hindi siya…
1100
01:12:18,920 --> 01:12:22,080
Hindi siya ganoon kahilig sa sports.
1101
01:12:22,600 --> 01:12:26,480
Hindi niya gusto o ewan ko.
Ayaw niyang magsanay.
1102
01:12:29,440 --> 01:12:32,560
Para sa pansin
ng namamahala ng Marineland Majorca.
1103
01:12:33,440 --> 01:12:36,680
Gusto kong isulat
ang mga sumusunod na katotohanan.
1104
01:12:37,840 --> 01:12:39,480
Ano ka ba! Lintik!
1105
01:12:40,280 --> 01:12:43,760
Wala pa kong nakita na tratuhin
ang kasamahan at mga dolphin
1106
01:12:43,840 --> 01:12:47,560
sa nakakahiya at asal-hayop na paraan
gaya ni José Luis Barbero.
1107
01:12:47,640 --> 01:12:49,760
Di tayo nagkakaintindihan? Puta!
1108
01:12:49,840 --> 01:12:52,040
Pinahiya niya ko sa mga salitang,
1109
01:12:52,120 --> 01:12:55,920
"Punta ka sa putang gym!
Tamad ka! Bobo! nutil!"
1110
01:12:56,000 --> 01:12:57,560
Tayo ka sa gilid!
1111
01:12:57,640 --> 01:12:58,840
Alisin ang kamay mo!
1112
01:12:58,920 --> 01:13:01,680
Hinampas at sinipa niya ang mga dolphin.
1113
01:13:02,880 --> 01:13:03,760
Tangina mo!
1114
01:13:03,840 --> 01:13:08,080
Hayaan silang mahulog, makikita mo
di na nila hahayaang mahulog muli.
1115
01:13:12,480 --> 01:13:14,000
SA PANSIN NG NAMAMAHALA
1116
01:13:14,680 --> 01:13:18,360
Sinulat ng empleyadong ito
ang nangyayari sa isang liham.
1117
01:13:18,440 --> 01:13:22,600
Ito ay iniabot na may pagkilala ng resibo.
Nilagdaan ng manedyer.
1118
01:13:23,520 --> 01:13:25,480
Ibig sabihin alam ng manedyer ito
1119
01:13:25,560 --> 01:13:29,680
at imbes na subukang baguhin
ang kasanayang ito,
1120
01:13:29,760 --> 01:13:31,360
sinibak niya ito.
1121
01:13:31,440 --> 01:13:35,040
…isa sa kanyang mga palabas
para sa mga bisita.
1122
01:13:35,120 --> 01:13:37,600
Kasama namin ang direktor ng zoo.
1123
01:13:37,680 --> 01:13:38,920
Kumusta, Rafa.
1124
01:13:39,480 --> 01:13:43,080
Malaki pinagbago mo
at nagbago din ang palabas ng dolphin,
1125
01:13:43,160 --> 01:13:44,520
na kahanga-hanga.
1126
01:13:44,600 --> 01:13:45,760
Oo, tama yan.
1127
01:13:45,840 --> 01:13:50,440
Si José Luis ang technical director ng
dolphinarium at pinaganda niya lahat.
1128
01:13:50,520 --> 01:13:55,320
Hindi lang ang palabas, pati na rin
ang kapaligiran ng mga hayop na ito,
1129
01:13:55,400 --> 01:13:57,640
na magpapalakas ng aming kalidad
1130
01:13:57,720 --> 01:14:00,280
dito sa isla, at sa aming dolphinarium.
1131
01:14:04,840 --> 01:14:06,920
Nasa locker room kami.
1132
01:14:08,520 --> 01:14:11,280
Ang babaeng ito
na nakipag-usap sa namamahala
1133
01:14:11,360 --> 01:14:13,720
ay sinisanti ng araw na 'yon
1134
01:14:14,520 --> 01:14:18,600
at sinabi niya
na hindi pa doon natatapos at…
1135
01:14:19,280 --> 01:14:22,640
Gusto niyang tapusin
si José Luis Barbero.
1136
01:14:32,600 --> 01:14:35,040
Wala talagang nakakaalam ng nangyari.
1137
01:14:39,400 --> 01:14:41,320
Itong taong nakilala ko
1138
01:14:42,200 --> 01:14:46,720
at nagbabala sa amin sa pang-aabuso
ay dating empleyado ng Marineland.
1139
01:14:49,280 --> 01:14:51,240
-Siya ito, tama?
-Oo.
1140
01:14:51,320 --> 01:14:53,040
Kinaiinisan ko ang taong yan.
1141
01:14:56,320 --> 01:14:57,320
Tingnan natin.
1142
01:14:58,800 --> 01:15:00,600
Gawa ka ng paraan.
1143
01:15:02,680 --> 01:15:03,720
Na makakasakit.
1144
01:15:04,240 --> 01:15:06,080
Pinapatawa ako nito, okay?
1145
01:15:08,480 --> 01:15:10,840
Mataba siya pero tingin ko di niya alam.
1146
01:15:15,800 --> 01:15:19,600
IKA-4 NG PEBRERO, 2015
1147
01:15:19,680 --> 01:15:20,920
Hoy!
1148
01:15:21,000 --> 01:15:23,560
Inabuso umano
ng tagasanay ang mga dolphin.
1149
01:15:23,640 --> 01:15:25,760
…nagpapakita ng agresibong paraan…
1150
01:15:25,840 --> 01:15:27,680
Maaaring dinuktor ito.
1151
01:15:28,440 --> 01:15:30,960
Wala kaming totoong indikasyon na nakita.
1152
01:15:31,040 --> 01:15:33,640
35 taon ng nagsasanay ito sa mga dolphin.
1153
01:15:33,720 --> 01:15:36,640
Nag-post ang SOS Delfines
ng patagong video,
1154
01:15:36,720 --> 01:15:39,880
na nagpapakita
sa trainer na si José Luis Barbero ng…
1155
01:15:41,400 --> 01:15:43,800
Ang aming layunin ay di nasasalamin
1156
01:15:43,880 --> 01:15:46,880
sa nilathala ng SOS Delfines.
1157
01:15:47,840 --> 01:15:52,280
Ang problema sa pagkabihag
ay kumakatawan kay José Luis Barbero.
1158
01:15:53,160 --> 01:15:55,880
At nakatutok lang ito sa kanya.
1159
01:15:58,400 --> 01:16:01,560
Nagulat ako ng tumalon siya
at sinipa ang dolphin.
1160
01:16:01,640 --> 01:16:04,520
Pero hindi siya ito, tingin ko babae.
1161
01:16:05,960 --> 01:16:07,760
Pag tinutukoy ang industriya,
1162
01:16:07,840 --> 01:16:10,400
isang magkakasamang propesyunal ito.
1163
01:16:10,480 --> 01:16:15,360
Hindi namin pinupuntirya ang isang tao,
sa personal o anuman.
1164
01:16:15,440 --> 01:16:18,240
Kung talagang nag-aalala sila
sa mga hayop nila,
1165
01:16:18,320 --> 01:16:21,560
pag-isipan nilang maigi
ang pagkuha ng tulad nito.
1166
01:16:24,000 --> 01:16:27,640
Ganoon ba si José Luis Barbero?
Bahagi niya ito.
1167
01:16:30,040 --> 01:16:33,400
Nagbigay siya ng 100 o 120 porsyento
1168
01:16:33,880 --> 01:16:36,800
at gusto niya kaming magbigay
ng 120 porsyento,
1169
01:16:36,880 --> 01:16:38,000
pati ang mga hayop.
1170
01:16:39,040 --> 01:16:43,760
Pwede mo bang Itanong 'yan sa hayop
na hindi piniling pumunta doon?
1171
01:16:44,240 --> 01:16:46,760
O baka iba ang dapat nating isipin.
1172
01:16:48,240 --> 01:16:51,600
Sana magamit ang video na ito
para wakasan ang pagbihag.
1173
01:16:52,400 --> 01:16:56,840
Pero ginawa ang video para sirain siya.
1174
01:16:57,840 --> 01:16:58,680
Hoy!
1175
01:17:00,560 --> 01:17:04,640
Maaaring paghihiganti ito,
1176
01:17:04,720 --> 01:17:08,160
ng ilang dating empleyado ng Marineland.
1177
01:17:08,240 --> 01:17:11,480
Ang SOS at FAAD ay nakagawa
ng malaking pagkakamali
1178
01:17:11,560 --> 01:17:14,720
dahil nagamit ang mga ito
sa paghihiganti, pero para…
1179
01:17:14,800 --> 01:17:17,200
Nagulat kami na si José Luis Barbero
1180
01:17:17,280 --> 01:17:19,120
lumitaw mag-isa sa media.
1181
01:17:19,200 --> 01:17:22,160
Hindi ko naramdaman
na ang Marineland Majorca
1182
01:17:22,240 --> 01:17:24,480
ay sinuportahan si José Luis Barbero,
1183
01:17:24,560 --> 01:17:27,760
sa halip tila interesado sila sa…
1184
01:17:27,840 --> 01:17:29,880
yung hiwalay, tama?
1185
01:17:30,360 --> 01:17:32,760
Halatang, ang ASPRO…
1186
01:17:36,040 --> 01:17:38,320
ayaw madamay at maapektuhan.
1187
01:17:39,520 --> 01:17:41,000
Pero di nito magawa 'yon.
1188
01:17:41,080 --> 01:17:42,840
GULAT AT NAHIHIYA
1189
01:17:42,920 --> 01:17:45,600
Napakasama ng inasal ng Aspro sa kanya,
1190
01:17:45,680 --> 01:17:48,200
ang pagtahimik ay parang pag-amin na rin.
1191
01:17:48,280 --> 01:17:51,200
Pag tatahimik ka, sinasabi mo, "Oo".
1192
01:17:51,280 --> 01:17:54,720
Malamang inaabuso
at pinapahirapan niya ang mga hayop.
1193
01:17:54,800 --> 01:17:57,600
Na nakakatawa dahil empleyado mo siya.
1194
01:17:57,680 --> 01:18:00,720
Hindi pwedeng maghugas kamay
at mag-Pilato ng sabay.
1195
01:18:02,040 --> 01:18:05,560
Sabihin ang katotohanan,
naglabas ang Aspro ng ilang pahayag
1196
01:18:05,640 --> 01:18:08,960
at hindi na empleyado
si José Luis sa kompanya.
1197
01:18:09,040 --> 01:18:12,080
Iyon ay talagang,
talagang pangit, sa teknikal.
1198
01:18:15,800 --> 01:18:17,120
Wag mo kong patawanin.
1199
01:18:18,320 --> 01:18:20,880
SAMAHAN NG MGA TRAINER
NG MGA HAYOP SA DAGAT
1200
01:18:20,960 --> 01:18:24,600
Gusto ng IMATA na tanggalin siya
sa samahan dahil sa video.
1201
01:18:25,480 --> 01:18:29,080
Nagturo siya, nagturo ng mga paraan
sa paglutas ng problema,
1202
01:18:29,160 --> 01:18:31,560
nagturo sa trainer, tinuro paraan niya.
1203
01:18:31,640 --> 01:18:34,600
Para gantihan ng ganun
malamang mahirap sa kanya.
1204
01:18:38,440 --> 01:18:41,080
Naramdaman siguro ni José Luis
1205
01:18:41,680 --> 01:18:43,960
ang sobrang lungkot ng sandaling 'yon.
1206
01:18:47,000 --> 01:18:49,440
Malay natin
anong naglalaro sa isip niya?
1207
01:18:52,160 --> 01:18:54,440
Noong 1980 at 1990,
1208
01:18:55,720 --> 01:18:59,800
sabihin lang na tagasanay ka ng dolphin
ay kaakit-akit na sa lahat.
1209
01:18:59,880 --> 01:19:01,720
ILIGTAS ANG DAGAT
1210
01:19:02,280 --> 01:19:04,640
Ngayon sinisimangutan na lang ito.
1211
01:19:05,840 --> 01:19:09,600
Naniniwala ako na naramdaman ni José Luis
1212
01:19:10,120 --> 01:19:12,520
na ang mundong alam niya ay naglalaho
1213
01:19:13,760 --> 01:19:16,800
tulad ng buhangin
sa pagitan ng mga daliri niya
1214
01:19:18,880 --> 01:19:21,320
Lahat ay may karapatan sa patas na hatol.
1215
01:19:21,400 --> 01:19:24,040
Napakalaking responsibilidad na gampanan
1216
01:19:24,120 --> 01:19:27,080
kapag naglathala ka ng ganoong bagay,
1217
01:19:27,160 --> 01:19:31,200
na makakasira sa isang tao
matapos ang 35, 37 na taon sa trabaho.
1218
01:19:31,280 --> 01:19:36,120
BARCELONA, PEBRERO 28, 2015
1219
01:19:37,160 --> 01:19:40,960
NAKIPAGKITA ANG SOS DOLFINES
SA IMBESTIGADOR NG GEORGIA AQUARIUM
1220
01:19:41,040 --> 01:19:42,760
Matapos ang mahabang miting,
1221
01:19:42,840 --> 01:19:45,840
sinabi sa amin na minanipula ang video
1222
01:19:45,920 --> 01:19:48,400
at hindi akma ang boses sa video.
1223
01:19:49,360 --> 01:19:51,320
Pero siyempre, kalmado lang kami
1224
01:19:51,400 --> 01:19:54,160
dahil alam namin mayroon kaming lahat.
1225
01:19:55,760 --> 01:19:57,320
REKORD NG MITING
1226
01:19:57,400 --> 01:19:59,680
Kaya, nakipag-usap din kami
1227
01:19:59,760 --> 01:20:03,840
sa walo o sampu pang tao
na nakatrabaho ni José Luis.
1228
01:20:03,920 --> 01:20:08,280
At sinabi nilang lahat na, oo,
napaka-demanding niya sa mga tagasanay.
1229
01:20:08,360 --> 01:20:09,200
Tama.
1230
01:20:09,280 --> 01:20:12,480
Mabunganga siya sa mga tagasanay,
1231
01:20:12,560 --> 01:20:15,920
pero hindi siya isang tao
na nagmamaltrato sa mga hayop.
1232
01:20:16,000 --> 01:20:19,800
Ang pagkakaunawa namin
na ang maraming tunog, maraming salita,
1233
01:20:19,880 --> 01:20:22,880
ay nanggaling sa video
na ginawa ng isa sa kanila
1234
01:20:23,440 --> 01:20:25,800
sa isang miting sa mga trainer.
1235
01:20:25,880 --> 01:20:30,000
Sa tingin ko ngayon na ang oras
para ipakita sa iyo ang video
1236
01:20:30,080 --> 01:20:31,840
na tumutugma sa…
1237
01:20:32,600 --> 01:20:33,920
sa boses.
1238
01:20:35,960 --> 01:20:37,440
Kunin mo ang putang bola!
1239
01:20:38,120 --> 01:20:39,280
Hoy! Tamad!
1240
01:20:39,360 --> 01:20:43,960
Ito ang audio na narinig mo sa isa
na sinabi sa iyo na nangyari sa miting.
1241
01:20:44,040 --> 01:20:47,200
Itigil ang pagsipol
at hawakan ang putang bola!
1242
01:20:47,280 --> 01:20:48,480
Tamad!
1243
01:20:49,760 --> 01:20:52,000
Bobo ka ba o ano?
1244
01:20:52,080 --> 01:20:53,800
Ha? Bobo ka ba?
1245
01:20:53,880 --> 01:20:56,200
Hoy! Bobo ka!
1246
01:20:56,840 --> 01:20:58,720
-Ito na ba ang lahat?
-Hindi.
1247
01:20:58,800 --> 01:21:01,280
-May maraming oras kami.
-Maraming oras,
1248
01:21:01,800 --> 01:21:04,160
KAMERA 1
1249
01:21:06,000 --> 01:21:07,000
15 ARAW
1250
01:21:09,880 --> 01:21:10,880
30 ARAW
1251
01:21:14,400 --> 01:21:17,440
At sinabi namin sa kanila
na marami kaming mga kuha
1252
01:21:17,520 --> 01:21:20,000
na nagpapatunay na totoo lahat,
1253
01:21:20,080 --> 01:21:23,640
na nangyari ito di lang isang beses,
pero matagal na.
1254
01:21:24,520 --> 01:21:28,360
At, nang pinakita namin
ang mga imahe, natigilan sila.
1255
01:21:30,280 --> 01:21:34,040
Nagpadala ba ng imbestigador
ang Georgia Aquarium sa Espanya?
1256
01:21:34,120 --> 01:21:35,000
Hindi.
1257
01:21:35,600 --> 01:21:39,200
Ginawa namin ang forensic audit ng kuha.
1258
01:21:39,720 --> 01:21:45,640
Sinabi ng forensic audit na dinoktor ito,
at magpapatuloy kami kasama siya.
1259
01:21:45,720 --> 01:21:50,800
Wala akong alam ng sinuman
na pupunta ng Espanya mula Atlanta
1260
01:21:50,880 --> 01:21:53,200
para mag-imbestiga ng video sa Espanya.
1261
01:21:53,280 --> 01:21:54,280
Hindi talaga.
1262
01:22:03,000 --> 01:22:07,520
Kinumpirma ng mga lider na kumuha sila
ng consultant para suriin ang video.
1263
01:22:07,600 --> 01:22:10,200
Kumuha din sila
ng dating imbestigador ng FBI
1264
01:22:10,280 --> 01:22:13,160
na nagbiyahe sa Espanya
para sa imbestigasyon.
1265
01:22:13,240 --> 01:22:17,000
Hindi namin pwedeng isapalaran
ang reputasyon namin.
1266
01:22:26,280 --> 01:22:28,800
Sinasabi sa video na kami…
1267
01:22:30,200 --> 01:22:33,960
sinasabi na umupa kami ng isang FBI
para mag-imbestiga sa video?
1268
01:22:38,320 --> 01:22:40,760
Hindi ko matandaan 'yan.
1269
01:22:40,840 --> 01:22:42,960
Maaari. Pero matagal na 'yon.
1270
01:22:43,040 --> 01:22:47,160
Kung talaga nga, hindi siya
nakarating doon, sa pagkakaalam ko.
1271
01:22:47,240 --> 01:22:50,240
Wala akong nakuhang bill
mula sa FBI o sinuman.
1272
01:22:50,720 --> 01:22:52,240
Kaya hindi ko…
1273
01:22:52,320 --> 01:22:53,920
Ako…
1274
01:22:54,760 --> 01:22:56,520
Nalilito ako.
1275
01:22:56,600 --> 01:22:58,240
REKORD NG MITING
1276
01:22:58,320 --> 01:23:01,120
ang video na nakita ko doon,
1277
01:23:01,200 --> 01:23:04,120
walang gumawa para mamanipula ang video.
1278
01:23:04,200 --> 01:23:06,680
Gusto ko lang ipakita ito sa kliyente ko.
1279
01:23:06,760 --> 01:23:09,000
Gusto kong makuha ito sa Lunes.
1280
01:23:09,080 --> 01:23:12,040
Talagang pinag-iisipan naming
isapubliko ito
1281
01:23:12,120 --> 01:23:14,720
para lang malabanan ang mga akusasyon
1282
01:23:14,800 --> 01:23:17,840
sa amin ng pamemeke
at pagmamanipula ng video.
1283
01:23:17,920 --> 01:23:21,600
Hahayaan mo ba ang kliyente kong
magpasya bago mo ilathala ito?
1284
01:23:22,120 --> 01:23:26,120
Hindi nila kailangan ang panggigipit
ng publiko kung magpapasya sila.
1285
01:23:28,480 --> 01:23:29,840
Gaano katagal 'yon?
1286
01:23:29,920 --> 01:23:31,280
Sandali lang, siguro.
1287
01:23:31,360 --> 01:23:34,880
-Iniisip namin ngayong linggo.
-Siyempre. Oo, naman.
1288
01:23:34,960 --> 01:23:36,320
Sige, tanggap namin.
1289
01:23:36,400 --> 01:23:37,960
Ayos! Iyon lang.
1290
01:23:40,040 --> 01:23:43,520
Pagkatapos nangako silang
ibibigay ito sa Georgia Aquarium.
1291
01:23:43,600 --> 01:23:47,160
Hiniling nilang wag kong ilathala
ang pangalawang video,
1292
01:23:47,240 --> 01:23:49,440
pero maghintay kasi gusto nilang
1293
01:23:49,520 --> 01:23:53,520
kunin ang opinyon ng madla
sa pag-hire o hindi kay Mr. Barbero.
1294
01:23:55,560 --> 01:24:02,560
TATLONG ARAW MATAPOS ANG MITING,
NAWALA SI JOSÉ LUIS BARBERO
1295
01:24:07,720 --> 01:24:08,960
Ako si Wendy Corona.
1296
01:24:09,040 --> 01:24:13,760
Sinusundan namin ang pangyayari sa kaso ng
trainer na kinuha ng Georgia Aquarium
1297
01:24:13,840 --> 01:24:15,720
na inakusahan ng pang-aabuso.
1298
01:24:15,800 --> 01:24:17,880
Kinumpirma ng Aksyon Balita
1299
01:24:17,960 --> 01:24:20,960
na natagpuang patay
si Luis Barbero sa kanyang kotse
1300
01:24:21,040 --> 01:24:24,520
sa paradahan sa labas ng paliparan
ng Espanyol kagabi.
1301
01:24:24,600 --> 01:24:27,760
Sinabi ng pulisya
na iniimbestigahan na ang kasong ito
1302
01:24:27,840 --> 01:24:30,160
pero tinutukoy din itong
pagpapakamatay.
1303
01:24:34,640 --> 01:24:38,200
Sinabi nila natagpuan
ang ama ko sa Palma de Majorca airport.
1304
01:24:40,600 --> 01:24:41,760
Nagpakamatay siya.
1305
01:24:41,840 --> 01:24:44,840
Ewan kung gaano katagal
na siyang patay sa airport…
1306
01:24:44,920 --> 01:24:46,360
isa o dalawang araw?
1307
01:24:46,440 --> 01:24:49,960
Hindi sinabi sa amin ang dahilan
o paano niya ginawa ito.
1308
01:24:50,680 --> 01:24:51,680
At ganoon lang.
1309
01:24:53,520 --> 01:24:57,520
Palaging matatag ang tatay ko,
alam mo ang ibig kong sabihin?
1310
01:24:57,600 --> 01:25:00,360
Ang totoo,
di ako nakialam sa gawain niya.
1311
01:25:01,040 --> 01:25:03,040
Pinagsisisihan ko iyon ngayon.
1312
01:25:03,560 --> 01:25:06,400
Nagsisisi ako
di ko siya tinawagan para sabihin…
1313
01:25:06,480 --> 01:25:09,320
Dahil buong akala ko ang ama ko
1314
01:25:09,400 --> 01:25:12,840
ang pinakamalakas na tao,
kung pagbabasehan ang isip.
1315
01:25:12,920 --> 01:25:15,680
Kasi lagi siyang ganoon umarte.
1316
01:25:16,760 --> 01:25:19,760
NABAWASAN NG ISANG GAGO SA MUNDO
1317
01:25:20,320 --> 01:25:22,880
TANGINA NIYA SA PAGIGING BALIW
1318
01:25:23,640 --> 01:25:26,640
ITO TIYAK: MABAGAL
SI GOD… PERO DI SIYA NAGKAKAMALI.
1319
01:25:27,120 --> 01:25:31,240
SANA MAGDUSA KA SA KAMATAYAN
1320
01:25:32,000 --> 01:25:35,000
MASAYA AKO. AT ANG PUTANG PAMILYA RIN NIYA
1321
01:25:51,000 --> 01:25:53,080
Nang pumanaw si José Luis,…
1322
01:25:53,880 --> 01:25:56,640
Naiwan akong mag-isa.
1323
01:25:56,720 --> 01:25:58,000
Ewan ko, ito'y…
1324
01:25:58,880 --> 01:26:01,600
parang wala ang suporta mo.
1325
01:26:05,160 --> 01:26:06,680
Kaya…
1326
01:26:08,120 --> 01:26:12,040
Nawala ako. Sinubukan akong tulungan
ng mga kaibigan ko.
1327
01:26:12,520 --> 01:26:13,600
Nagtagumpay sila.
1328
01:26:14,480 --> 01:26:17,600
Matagal bago ako umalis sa bahay,
halos dalawang taon.
1329
01:26:19,640 --> 01:26:21,640
Nawalan ako ng ganang lumabas…
1330
01:26:21,720 --> 01:26:23,120
Hindi ko gusto.
1331
01:26:24,080 --> 01:26:25,280
Dahil ako ay…
1332
01:26:27,320 --> 01:26:28,680
Nahihiya ako.
1333
01:26:31,720 --> 01:26:33,040
At dahil naisip ko na…
1334
01:26:34,800 --> 01:26:36,920
pagdidiskitahan ako ng mga tao.
1335
01:26:39,440 --> 01:26:41,880
Hindi 'yon nangyari, kabaligtaran ito.
1336
01:26:48,320 --> 01:26:51,320
Matapos ang taon,
huminto ko sa pagtulong sa hayop.
1337
01:26:53,400 --> 01:26:55,360
Dahil hindi na ko gaya ng dati.
1338
01:27:01,440 --> 01:27:03,480
At napagtanto ko na… Hindi.
1339
01:27:03,560 --> 01:27:05,560
Hindi ako gumagawa sa trabaho at…
1340
01:27:06,440 --> 01:27:08,640
Nasa isip ko pa rin ito.
1341
01:27:08,720 --> 01:27:11,280
Iba na ang nararamdaman ko sa mga hayop.
1342
01:27:23,280 --> 01:27:27,720
Nang pumanaw si José Luis Barbero,
wala na kaming narinig sa samahan,
1343
01:27:27,800 --> 01:27:30,480
wala mula sa SOS Delfines
1344
01:27:30,560 --> 01:27:34,440
o FAADA o sinuman. Pinili nilang ihiwalay
ang kanilang mga sarili.
1345
01:27:34,960 --> 01:27:38,560
Nagulat ako, pero…
1346
01:27:39,760 --> 01:27:42,600
Wala akong maramdaman
sa taong di ko kilala.
1347
01:27:43,120 --> 01:27:45,160
Hindi rin ako nalulungkot dito.
1348
01:27:45,240 --> 01:27:50,560
Wala akong ginawang masama para malungkot.
1349
01:27:50,640 --> 01:27:54,440
Kung malungkot ako,
ibig sabihin nito nakukunsyensiya ako.
1350
01:27:56,280 --> 01:28:00,400
At ang ginawa ko lang
kuhanan ang mga dolphin na inaabuso.
1351
01:28:00,480 --> 01:28:02,320
Iyon lang ang ginawa ko.
1352
01:28:03,280 --> 01:28:05,640
Nasa Marineland pa rin ang mga dolphin.
1353
01:28:08,760 --> 01:28:11,160
Noong iniwan kami ni José Luis Barbero
1354
01:28:12,280 --> 01:28:14,840
at naiwan akong mamahala sa dolphinarium,
1355
01:28:16,880 --> 01:28:18,600
lumitaw ang mga paghihirap
1356
01:28:18,680 --> 01:28:21,960
nang magsimula akong magalit
1357
01:28:22,480 --> 01:28:24,880
sa mga desisyong ginawa sa Madrid,
1358
01:28:26,560 --> 01:28:30,880
na hindi pumabor sa mga hayop.
Ang isinasaalang-alang lang nila ay…
1359
01:28:32,880 --> 01:28:34,240
kumita.
1360
01:28:46,320 --> 01:28:48,200
Sa simula ng 2017,
1361
01:28:48,280 --> 01:28:51,880
huminto na ang Aspro Ocio
na pagtiwalaan ako
1362
01:28:51,960 --> 01:28:53,120
at…
1363
01:28:54,160 --> 01:28:55,400
Alam mo ba?
1364
01:28:55,880 --> 01:28:58,760
Sobra akong naginhawaan.
1365
01:29:06,040 --> 01:29:09,280
Ayoko na yatang magtrabaho pa
sa mga dolphin na nabihag.
1366
01:29:10,640 --> 01:29:13,560
Gusto ko silang
makatrabaho muli sa ibang paraan.
1367
01:29:15,680 --> 01:29:17,120
Siguro sa…
1368
01:29:17,960 --> 01:29:21,520
30 taon lahat ng bihag na dolphin
sa Espanya, sa Europa,
1369
01:29:21,600 --> 01:29:26,040
ay pakakawalan
at ililipat sa mga santuwaryo
1370
01:29:26,120 --> 01:29:27,800
o anuman gusto mong itawag.
1371
01:29:28,280 --> 01:29:31,440
Siyempre gusto kong masali
sa ganoong uri ng trabaho.
1372
01:29:32,840 --> 01:29:36,240
Marahil pantasya ito,
pero lagi ko itong pinapangarap.
1373
01:29:52,400 --> 01:29:55,000
-Ano?
-Maganda. Astig.
1374
01:29:55,080 --> 01:29:57,520
Punta tayo sa beach ng ganito bukas.
1375
01:29:58,080 --> 01:30:00,640
Parang may suot akong kurtina dito.
1376
01:30:00,720 --> 01:30:02,120
Tingnan natin, pikit.
1377
01:30:03,440 --> 01:30:04,320
Kindat ka.
1378
01:30:04,400 --> 01:30:07,760
Palaging nagbibiro si José Luis.
1379
01:30:07,840 --> 01:30:12,680
Kapag kasama namin ang mga kaibigan at
pinag-uusapan ang kamatayan o mga ganun,
1380
01:30:12,760 --> 01:30:15,720
sasabihin niya,
"Bababa ako at titignan ka."
1381
01:30:21,200 --> 01:30:22,760
Bati ka sa nanonood, Mari.
1382
01:30:25,120 --> 01:30:27,840
-Muntik na kong mahulog.
-Pahulog ka, halika.
1383
01:30:28,600 --> 01:30:30,000
Tignan mo katawang yan.
1384
01:30:32,920 --> 01:30:34,680
Maganda ang mga ulap na 'yon.
1385
01:30:37,440 --> 01:30:41,080
Madalas sabihin ko sa kanya,
"Baba, gusto kitang makita."
1386
01:30:41,160 --> 01:30:42,480
Pero di siya bumababa.
1387
01:31:02,000 --> 01:31:07,280
KASUNOD NG PAGLABAS NG VIDEO NAGLAGAY
NG MGA TAKIP ANG MARINELAND PARA DI MAKITA
1388
01:31:11,040 --> 01:31:13,040
MAY MGA 330 DOLPHINARIA SA MUNDO
1389
01:31:13,120 --> 01:31:15,600
ANG ESPANYA ANG PINAKAMARAMI SA EUROPA
1390
01:31:16,200 --> 01:31:21,000
TUMANGGI ANG ASPRO OCIO
NA MAKIBAHAGI SA PELIKULA
1391
01:31:28,560 --> 01:31:34,560
TUMANGGI ANG DATING EMPLEYADO
NG MARINELAND NA MAKIBAHAGI SA PELIKULA
1392
01:33:08,040 --> 01:33:13,040
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni:
Maricar Borbon