1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:07,382 --> 00:00:11,094
FILM OPARTY NA PRAWDZIWYM,
TRAUMATYCZNYM WYDARZENIU.

3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

4
00:00:11,177 --> 00:00:14,014
WIDZOM ZALECA SIĘ ROZWAGĘ

5
00:00:59,976 --> 00:01:01,728
<i>To był piękny dzień.</i>

6
00:01:03,188 --> 00:01:06,066
<i>Czuło się ciepło wulkanu.</i>

7
00:01:07,108 --> 00:01:09,611
<i>Czuło się, że ziemia jest ciepła.</i>

8
00:01:12,989 --> 00:01:15,533
<i>Widziało się piękne kolory,</i>
<i>różne odcienie żółtego</i>

9
00:01:15,617 --> 00:01:17,494
<i>i ciemnopomarańczowego.</i>

10
00:01:18,578 --> 00:01:20,830
<i>Wszystko mieniło się kolorami.</i>

11
00:01:22,332 --> 00:01:24,542
<i>Para buchała spod stóp.</i>

12
00:01:26,419 --> 00:01:29,088
<i>To był oszałamiający widok.</i>

13
00:01:32,550 --> 00:01:34,928
<i>To miejsce przypominało Marsa.</i>

14
00:01:38,848 --> 00:01:42,852
<i>Było tam dużo więcej pary,</i>
<i>niż się spodziewałam.</i>

15
00:01:45,605 --> 00:01:47,148
<i>Wiedzieliśmy, że jest tam</i>

16
00:01:47,899 --> 00:01:51,319
<i>coś pięknego i strasznego,</i>
<i>chcieliśmy to zobaczyć.</i>

17
00:01:52,695 --> 00:01:57,325
<i>Ale nasi przewodnicy powiedzieli:</i>
<i>„Nie zbliżajcie się do krawędzi krateru”.</i>

18
00:02:04,040 --> 00:02:05,875
<i>Coraz bardziej się niepokoiłam.</i>

19
00:02:05,959 --> 00:02:07,836
<i>Zwróciłam się do przewodnika</i>

20
00:02:07,919 --> 00:02:11,965
<i>i zapytałam: „Co zrobimy w razie erupcji?</i>

21
00:02:12,048 --> 00:02:14,509
<i>Zaczynam się trochę denerwować”.</i>

22
00:02:16,803 --> 00:02:18,096
<i>Kocham żonę nad życie,</i>

23
00:02:18,179 --> 00:02:21,057
<i>ale często się niepokoi.</i>

24
00:02:21,141 --> 00:02:24,769
<i>Dlatego po prostu to zlekceważyłem.</i>

25
00:02:26,646 --> 00:02:30,150
<i>Powiedziałem nawet:</i>
<i>„Nie dojdzie do erupcji”.</i>

26
00:02:36,948 --> 00:02:43,496
WULKAN: EWAKUACJA Z WHAKAARI

27
00:02:53,256 --> 00:02:58,469
WYSPA PÓŁNOCNA, NOWA ZELANDIA

28
00:03:01,306 --> 00:03:02,432
<i>Czy dla młodego kiwi,</i>

29
00:03:02,515 --> 00:03:04,183
<i>istnieje lepsze miejsce?</i>

30
00:03:06,436 --> 00:03:11,149
<i>Wzgórza, polowania, łowienie ryb.</i>

31
00:03:17,363 --> 00:03:18,907
<i>Ocean, w którym można pływać.</i>

32
00:03:21,242 --> 00:03:23,995
Nie ma nic lepszego.

33
00:03:27,999 --> 00:03:31,336
Whakatāne to piękne miasto,
oferujące wiele przygód.

34
00:03:39,886 --> 00:03:44,682
Jest położone na wschodnim wybrzeżu
Wyspy Północnej.

35
00:03:45,767 --> 00:03:47,018
Auckland jest tutaj.

36
00:03:49,103 --> 00:03:52,440
A tu, na południe wzdłuż wybrzeża,
jest Whakatāne.

37
00:03:53,524 --> 00:03:58,446
Ludzie wymawiają tę nazwę
„Łokatejn” albo „Fekatani”

38
00:03:58,529 --> 00:04:00,323
czy „Łokatani” i tak dalej.

39
00:04:02,867 --> 00:04:07,247
To niewielka społeczność,
która ma w sercu wiele miłości.

40
00:04:16,256 --> 00:04:19,550
<i>W Whakatāne mieszka 38 000 ludzi.</i>

41
00:04:20,051 --> 00:04:24,889
Pięćdziesiąt jeden procent mieszkańców
nie ma maoryskiego pochodzenia.

42
00:04:24,973 --> 00:04:27,850
A 48% to Maorysi.

43
00:04:30,353 --> 00:04:32,981
Nasze społeczności
wzajemnie się wspierają.

44
00:04:36,567 --> 00:04:40,655
Należy do nas piękny obszar,

45
00:04:40,738 --> 00:04:45,493
na którym znajduje się również
czynny wulkan,

46
00:04:45,576 --> 00:04:49,831
Whakaari. Jest nazywany „Białą Wyspą”.

47
00:04:53,876 --> 00:04:59,340
Biała Wyspa jest oddalona
o ok. 48 kilometrów od wybrzeża Whakatāne.

48
00:05:00,717 --> 00:05:02,802
Kiedy jedziesz wzdłuż wybrzeża

49
00:05:02,885 --> 00:05:04,595
i patrzysz w dal,

50
00:05:04,679 --> 00:05:07,849
widzisz na horyzoncie słupy dymu

51
00:05:07,932 --> 00:05:10,184
wydobywające się z krateru.

52
00:05:12,437 --> 00:05:17,817
To niesamowity widok.
Surowe piękno natury.

53
00:05:21,696 --> 00:05:25,283
Według naszych lokalnych wierzeń
wywodzimy się z gór.

54
00:05:25,950 --> 00:05:27,952
Jesteśmy potomkami Whakaari.

55
00:05:29,287 --> 00:05:32,665
Obrońcami tej wyspy.

56
00:05:33,249 --> 00:05:38,713
Ma niesamowitą energię i moc.

57
00:05:40,798 --> 00:05:44,093
Jest też wyjątkowa
z punktu widzenia turystyki.

58
00:05:44,177 --> 00:05:45,303
BIAŁA WYSPA LOTNISKO

59
00:05:45,386 --> 00:05:47,722
BIAŁA WYSPA – WYCIECZKI

60
00:05:48,598 --> 00:05:50,641
Ludzie kochają Białą Wyspę.

61
00:05:50,725 --> 00:05:53,436
Masa ludzi żyje tu z takich wycieczek.

62
00:05:54,812 --> 00:05:56,522
Nasze restauracje,

63
00:05:57,565 --> 00:05:59,025
nasze motele,

64
00:05:59,525 --> 00:06:02,111
dosłownie wszystko, sklepy, butiki…

65
00:06:02,195 --> 00:06:03,112
EKSPLORUJ

66
00:06:04,781 --> 00:06:09,911
…wszystko to zależy od ludzi,
których przyciągnęła turystyka przygodowa.

67
00:06:14,373 --> 00:06:19,295
CHARLESON, KAROLINA POŁUDNIOWA

68
00:06:19,378 --> 00:06:21,464
Nasz ślub

69
00:06:21,547 --> 00:06:25,384
był idealnym, magicznym dniem.

70
00:06:25,468 --> 00:06:28,679
Przez całe życie się tyle nie uśmiechałam.

71
00:06:35,978 --> 00:06:37,396
Poszukuję przygód.

72
00:06:37,480 --> 00:06:40,399
Ona absolutnie ich nie poszukuje.

73
00:06:40,483 --> 00:06:44,195
Wolę raczej poleżeć,

74
00:06:44,278 --> 00:06:47,907
zrelaksować się na plaży, coś w tym stylu.

75
00:06:48,616 --> 00:06:51,494
Na miesiąc miodowy szukaliśmy rejsu.

76
00:06:51,577 --> 00:06:54,288
Znaleźliśmy rejs do Nowej Zelandii.
Pomyśleliśmy:

77
00:06:54,372 --> 00:06:58,167
„Świetnie. Nowa Zelandia
oferuje piękne widoki

78
00:06:58,251 --> 00:07:01,546
i wiele atrakcji. Idealnie”.

79
00:07:04,090 --> 00:07:05,550
Moja siostra i ja

80
00:07:05,633 --> 00:07:08,719
lubimy wszystko, co zapewnia nam
dużo adrenaliny

81
00:07:08,803 --> 00:07:12,014
i pozwala czerpać przyjemność z ryzyka.

82
00:07:16,394 --> 00:07:18,271
Skakaliśmy z Auckland Tower.

83
00:07:21,065 --> 00:07:23,276
Uprawialiśmy rafting.

84
00:07:25,194 --> 00:07:28,781
Rodzice byli na kilku rejsach,

85
00:07:28,865 --> 00:07:31,868
które bardzo im się podobały,
więc zaproponowali nam

86
00:07:31,951 --> 00:07:36,998
rejs do Nowej Zelandii.

87
00:07:37,081 --> 00:07:41,294
Podczas tego rejsu mogliśmy wybierać
dodatkowe wycieczki na ląd.

88
00:07:42,587 --> 00:07:44,964
Ja wybierałam wycieczkę jednego dnia,

89
00:07:45,047 --> 00:07:48,092
a Matt kolejnego.

90
00:07:48,176 --> 00:07:53,890
Dziewiątego grudnia
wypadała kolejka Matta.

91
00:07:54,474 --> 00:07:58,769
Kręci mnie wszystko, co związane z nauką.
To się wydawało bardzo ciekawe.

92
00:07:58,853 --> 00:08:02,064
Wulkan, na który możesz się wspiąć
i zajrzeć do krateru.

93
00:08:02,148 --> 00:08:03,483
WYCIECZKA NA BIAŁĄ WYSPĘ

94
00:08:03,566 --> 00:08:05,109
Biała Wyspa była czymś,

95
00:08:05,193 --> 00:08:07,278
czego zwykle nie daje się zobaczyć,

96
00:08:07,361 --> 00:08:11,282
ponieważ to jeden z najbardziej czynnych
wulkanów na świecie.

97
00:08:11,365 --> 00:08:13,117
PRAWDZIWE EMOCJE

98
00:08:13,201 --> 00:08:15,453
Opis wskazywał na proste przejście.

99
00:08:15,536 --> 00:08:18,748
Żeby tam dotrzeć, nie potrzebujesz
sprzętu wspinaczkowego.

100
00:08:18,831 --> 00:08:23,753
Mieliśmy tylko dotrzeć do krateru
i zajrzeć do tego niezwykłego wulkanu.

101
00:08:23,836 --> 00:08:25,296
JEZIORO PARUJĄCEGO KWASU

102
00:08:25,880 --> 00:08:28,633
To brzmiało ekscytująco,
ale nie niebezpiecznie.

103
00:08:29,634 --> 00:08:31,594
Pomyślałam: „Okej, wygląda fajnie”.

104
00:08:31,677 --> 00:08:34,347
Przeczytaliśmy opis
i pomyślałam: „W porządku”.

105
00:08:45,316 --> 00:08:47,818
Mieszkamy w Hamilton na Nowej Zelandii,

106
00:08:47,902 --> 00:08:51,822
jestem pastorem.

107
00:08:52,698 --> 00:08:58,579
Moja córka uczyła się o geologii
i aktywności wulkanicznej.

108
00:08:58,663 --> 00:09:03,209
Powiedziałem jej: „Powinniśmy jechać,
dopóki mamy taką możliwość”.

109
00:09:05,253 --> 00:09:07,797
Na moje pięćdziesiąte urodziny

110
00:09:07,880 --> 00:09:12,677
zrobiła mi niespodziankę i dała mi bilety
na wycieczkę do Whakaari.

111
00:09:14,011 --> 00:09:16,847
DZIEWIĄTY GRUDNIA 2019

112
00:09:16,931 --> 00:09:19,267
W poniedziałek rano panuje spokój.

113
00:09:19,350 --> 00:09:21,435
Nie ma zbyt dużego ruchu.

114
00:09:22,186 --> 00:09:27,066
Dotarliśmy do biura firmy wycieczkowej,

115
00:09:27,942 --> 00:09:33,197
przeczytaliśmy dokumenty i poproszono nas
o wpisanie danych kontaktowych

116
00:09:33,281 --> 00:09:35,866
i danych naszych krewnych.

117
00:09:37,952 --> 00:09:41,038
Wiedziałem, że jest ryzyko
i byłem tam z córką,

118
00:09:41,122 --> 00:09:43,082
nie zamierzałem jej narażać.

119
00:09:43,165 --> 00:09:47,420
W żadnym momencie nie obawiałem się
tego, co planowaliśmy.

120
00:09:50,756 --> 00:09:52,300
Dzień dobry!

121
00:09:52,383 --> 00:09:57,096
<i>Tego dnia kilka stateczków</i>
<i>płynęło na Białą Wyspę,</i>

122
00:09:57,179 --> 00:09:58,973
<i>my byliśmy w Phoenix.</i>

123
00:10:02,518 --> 00:10:03,978
<i>Opuściliśmy nabrzeże</i>

124
00:10:04,061 --> 00:10:08,399
<i>i płynęliśmy rzeką</i>
<i>przez pięć czy dziesięć minut.</i>

125
00:10:09,692 --> 00:10:13,738
<i>Przekraczasz rzekę</i>
<i>i wypływasz na otwarty ocean.</i>

126
00:10:15,239 --> 00:10:18,451
<i>A stamtąd na Białą Wyspę.</i>

127
00:10:26,792 --> 00:10:31,547
Opuściliśmy statek wycieczkowy
koło dziewiątej rano.

128
00:10:32,048 --> 00:10:35,926
Jechaliśmy autobusem przez godzinę
do Whakatāne,

129
00:10:36,010 --> 00:10:41,057
do portu, z którego mieliśmy wyruszyć
razem z 40 innymi turystami.

130
00:10:42,308 --> 00:10:46,103
Wsiedliśmy do Te Puia,

131
00:10:46,187 --> 00:10:47,938
przewodnik mówił, że jest nowy.

132
00:10:48,022 --> 00:10:49,732
Kupili go w tamtym roku.

133
00:10:51,400 --> 00:10:54,195
Na pokładzie Te Puia
było czterech przewodników.

134
00:10:54,278 --> 00:10:56,530
To byli miejscowi z Whakatāne,

135
00:10:56,614 --> 00:11:00,409
cieszyli się, że mogą nam opowiedzieć
o historii Białej Wyspy.

136
00:11:02,662 --> 00:11:05,039
Rankiem 9 grudnia

137
00:11:05,623 --> 00:11:10,878
przewodnikami byliśmy ja,
Hayden, Tipene i Jake.

138
00:11:11,754 --> 00:11:16,467
Przygotowaliśmy statek i wyruszyliśmy,
tak jak każdego innego dnia.

139
00:11:17,093 --> 00:11:20,805
Kiedy zbliżymy się do brzegu,
zwiedzimy wewnętrzny obszaru krateru.

140
00:11:20,888 --> 00:11:24,183
Zwiedzanie potrwa około godziny, półtorej.

141
00:11:24,266 --> 00:11:26,435
Mój młodszy brat Hayden kochał przyrodę,

142
00:11:27,019 --> 00:11:29,605
uwielbiał lato.

143
00:11:31,023 --> 00:11:35,528
W 2009 roku został przewodnikiem
i oprowadzał po Whakaari.

144
00:11:36,362 --> 00:11:40,533
Hayden szczegółowo opisywał w dzienniku
każdą wycieczkę na Białą Wyspę,

145
00:11:40,616 --> 00:11:43,702
a odbył ich 1111.

146
00:11:45,037 --> 00:11:46,414
To niesamowite.

147
00:11:46,497 --> 00:11:52,002
Nie wiedziałem, że to była
1111. wycieczka Haydena na wyspę.

148
00:11:54,547 --> 00:11:57,675
Hayden to jeden z przewodników
o najdłuższym stażu.

149
00:11:58,592 --> 00:12:01,429
Pomagał mnie szkolić,

150
00:12:01,512 --> 00:12:04,807
a po pracy chodziliśmy do miejscowego
klubu wędkarskiego

151
00:12:06,183 --> 00:12:10,771
albo jeździliśmy na wycieczki
do wodospadów Tarawera.

152
00:12:12,231 --> 00:12:13,774
Zawsze był gotów na przygodę.

153
00:12:16,277 --> 00:12:19,905
Przyroda stała się jego wielką pasją.

154
00:12:21,115 --> 00:12:23,242
Nie tylko Whakaari i nie tylko wulkan.

155
00:12:32,001 --> 00:12:38,883
WHAKAARI / BIAŁA WYSPA

156
00:12:38,966 --> 00:12:42,428
Podmuchy wiatru były potężne,
a fale naprawdę spore.

157
00:12:42,511 --> 00:12:45,890
Wielu nieszczęsnych pasażerów

158
00:12:45,973 --> 00:12:48,767
przeniesiono na rufę Te Puia,

159
00:12:48,851 --> 00:12:50,436
ze względu na chorobę morską.

160
00:12:51,479 --> 00:12:53,230
Siedzieliśmy z moimi bliskimi…

161
00:12:54,565 --> 00:12:56,942
nie nabijaliśmy się,
ale trochę się śmialiśmy,

162
00:12:57,026 --> 00:12:59,945
uśmiechaliśmy się do siebie.
Dobrze czuliśmy się na wodzie.

163
00:13:00,029 --> 00:13:02,948
Podobały nam się te fale.

164
00:13:04,867 --> 00:13:08,078
Nie mieliśmy pojęcia,
jak wzburzone będzie morze.

165
00:13:08,829 --> 00:13:11,832
Spędziliśmy na statku z półtorej godziny.

166
00:13:11,916 --> 00:13:15,461
Przynajmniej siedem czy osiem osób
wymiotowało,

167
00:13:16,045 --> 00:13:19,507
bo cały statek unosił się w górę,
a potem opadał.

168
00:13:19,590 --> 00:13:23,886
Najpierw widzieliśmy ocean,
potem niebo i znów ocean i niebo.

169
00:13:25,012 --> 00:13:26,805
Sama prawie zwymiotowałam.

170
00:13:26,889 --> 00:13:29,808
Trzymałam się tak za brzuch.

171
00:13:33,729 --> 00:13:36,357
W jedną stronę płynie się
półtorej godziny.

172
00:13:37,316 --> 00:13:39,693
Czasem morze bywa naprawdę wzburzone,

173
00:13:39,777 --> 00:13:42,988
okropne. Jeśli nie jesteś przyzwyczajony,

174
00:13:43,656 --> 00:13:45,324
szybko dostajesz choroby morskiej.

175
00:13:48,244 --> 00:13:49,745
Była jeszcze jedna opcja.

176
00:13:49,828 --> 00:13:53,040
Można było lecieć helikopterem,
lot trwał tylko 20 minut.

177
00:13:55,501 --> 00:13:56,794
Tego dnia

178
00:13:56,877 --> 00:13:59,547
obudziłem się zdenerwowany,
stresowałem się.

179
00:14:00,673 --> 00:14:06,262
To był pierwszy dzień, kiedy mogłem
samodzielnie latać z pasażerami.

180
00:14:10,057 --> 00:14:13,477
Przyleciałem do Nowej Zelandii,
by wyrobić licencję pilota.

181
00:14:15,187 --> 00:14:17,439
Szukałem dobrego miejsca do nauki latania.

182
00:14:21,068 --> 00:14:22,027
Kiedy było ładnie,

183
00:14:22,111 --> 00:14:24,947
startując z nabrzeża,
widziało się Białą Wyspę.

184
00:14:25,656 --> 00:14:27,116
Leciało się prosto do celu.

185
00:14:30,035 --> 00:14:35,040
A tego dnia warunki były idealne.

186
00:14:44,675 --> 00:14:48,679
Kiedy Phoenix podpłynął do wyspy,

187
00:14:48,762 --> 00:14:52,600
załoga zaczęła przygotowywać nas
do wyjścia na ląd.

188
00:14:53,893 --> 00:14:57,813
Moja córka powiedziała: „Chodź,
chcę być pierwsza na wyspie”.

189
00:15:14,622 --> 00:15:16,790
Rozpoczęła się wycieczka

190
00:15:16,874 --> 00:15:18,834
i powoli posuwaliśmy się naprzód.

191
00:15:20,544 --> 00:15:22,880
Było dwóch przewodników,
pierwszy szedł przodem,

192
00:15:22,963 --> 00:15:27,092
a drugi na końcu.
Grupa szła pomiędzy nimi.

193
00:15:39,730 --> 00:15:42,107
To jak scena z <i>Parku Jurajskiego</i>.

194
00:15:42,191 --> 00:15:43,651
Tak wygląda, gdy nadlatujesz.

195
00:15:49,114 --> 00:15:52,993
Pierwsze lądowanie na Białej Wyspie
było dla mnie jak lądowanie na Księżycu,

196
00:15:53,077 --> 00:15:56,080
bo krajobraz wydaje się wręcz nierealny.

197
00:16:04,171 --> 00:16:06,590
Po wylądowaniu przekazałem
zasady bezpieczeństwa.

198
00:16:07,800 --> 00:16:10,719
Ruszyłem na piechotę w stronę krateru.

199
00:16:10,803 --> 00:16:15,557
BRIAN JEZIORO WULKANICZNE

200
00:16:18,894 --> 00:16:21,438
Większość wulkanu znajduje się pod wodą,

201
00:16:21,522 --> 00:16:23,691
widać tylko jego czubek.

202
00:16:24,858 --> 00:16:27,569
Biała Wyspa to stratowulkan.

203
00:16:27,653 --> 00:16:32,032
Po erupcji nie ma strumieni lawy
jak w przypadku wulkanów na Hawajach.

204
00:16:33,492 --> 00:16:36,078
Pojawiają się kolejne warstwy skał

205
00:16:36,161 --> 00:16:39,373
oraz pył. To wszystko idzie w górę.

206
00:16:53,178 --> 00:16:55,431
Kiedy Te Puia podpłynęła do wyspy,

207
00:16:56,015 --> 00:16:57,891
przesiedliśmy się do małych pontonów.

208
00:16:57,975 --> 00:17:00,561
To po prostu gumowe łodzie.

209
00:17:00,644 --> 00:17:03,480
Można nimi szybko dotrzeć do wyspy.

210
00:17:03,564 --> 00:17:05,315
Trwa to z minutę czy dwie.

211
00:17:07,026 --> 00:17:12,031
Dopłynęli do rozklekotanego
cementowego pomostu,

212
00:17:12,114 --> 00:17:15,200
z metalową drabiną.

213
00:17:19,621 --> 00:17:23,625
Fale rozbijały się o plażę

214
00:17:23,709 --> 00:17:28,047
i obmywały brzeg,
przez co bryza miała zapach soli.

215
00:17:29,465 --> 00:17:30,674
Unosił się tam też

216
00:17:30,758 --> 00:17:35,220
mocny zapach siarki… wręcz smród.

217
00:17:36,513 --> 00:17:40,059
Wszystko było jałowe. Ani śladu życia.

218
00:17:42,102 --> 00:17:45,481
Kiedy zeszliśmy z pomostu
i się rozejrzeliśmy…

219
00:17:46,231 --> 00:17:49,026
Miałem pewne wyobrażenie wulkanu,
ale to miejsce

220
00:17:49,109 --> 00:17:50,152
wyglądało inaczej.

221
00:17:51,361 --> 00:17:54,406
Żadnej lawy. Tylko masa pary.

222
00:17:55,908 --> 00:17:57,868
To było bardzo piękne,

223
00:17:58,577 --> 00:18:03,290
ale miałam poczucie,
że jesteśmy na pustkowiu.

224
00:18:15,260 --> 00:18:18,138
Podzieliliśmy się na grupy.

225
00:18:18,222 --> 00:18:21,517
Moimi przewodnikami byli Hayden i Tipene.

226
00:18:22,643 --> 00:18:27,022
Tipene chyba się uczył, Hayden go szkolił.

227
00:18:28,607 --> 00:18:30,692
Tipene był bardzo dociekliwy.

228
00:18:31,610 --> 00:18:33,612
Wiecznie zadawał pytania.

229
00:18:35,572 --> 00:18:37,116
Był dumnym Maorysem.

230
00:18:39,701 --> 00:18:42,037
Cieszył się z tej pracy.

231
00:18:42,913 --> 00:18:47,251
Lubił krążyć po statku,
rozmawiać z ludźmi.

232
00:18:47,334 --> 00:18:49,378
Uwielbiał opowiadać im historie,

233
00:18:50,129 --> 00:18:51,964
maoryskie mity i legendy.

234
00:18:54,091 --> 00:18:56,593
Tego dnia w ogóle nie miał pracować.

235
00:18:57,636 --> 00:18:58,804
Mieliśmy iść na zakupy.

236
00:19:00,472 --> 00:19:03,934
Ale wezwano go, żeby kogoś zastąpił,
więc pojechał do pracy.

237
00:19:07,855 --> 00:19:10,524
Przewodnicy, piloci i kapitanowie

238
00:19:10,607 --> 00:19:14,027
znajdą każdą skałę na wyspie.

239
00:19:15,445 --> 00:19:18,031
Znają Whakaari lepiej niż ktokolwiek inny.

240
00:19:18,115 --> 00:19:20,450
No dobrze! Witajcie na Białej Wyspie.

241
00:19:20,534 --> 00:19:23,662
Będę dziś waszym przewodnikiem
podczas zwiedzania wyspy.

242
00:19:23,745 --> 00:19:26,456
Dali nam kaski z paskami pod brodą

243
00:19:26,540 --> 00:19:29,251
i dali nam respiratory.

244
00:19:29,334 --> 00:19:32,921
Pójdziemy w górę tamtym zboczem,

245
00:19:33,005 --> 00:19:34,923
aż do głównego krateru.

246
00:19:35,007 --> 00:19:36,884
Staniemy w paru ciekawych miejscach.

247
00:19:36,967 --> 00:19:39,094
Opowiem wam o wyspie.

248
00:19:39,178 --> 00:19:41,972
Jeśli wszyscy są gotowi,

249
00:19:42,055 --> 00:19:43,807
zaczniemy teraz wycieczkę.

250
00:19:48,061 --> 00:19:50,189
Pierwsza grupa wyruszyła szybko,

251
00:19:50,272 --> 00:19:52,316
po szkoleniu z zasad bezpieczeństwa.

252
00:19:53,734 --> 00:19:56,820
Nasza grupa wciąż się zbierała.

253
00:19:58,238 --> 00:19:59,656
Do czego służą?

254
00:19:59,740 --> 00:20:00,991
Będziecie je ssać,

255
00:20:01,074 --> 00:20:02,534
to pomoże wytwarzać ślinę.

256
00:20:02,618 --> 00:20:07,414
Gdyby dym podrażnił wam gardła,

257
00:20:07,497 --> 00:20:10,375
to wam pomoże. Nie będziecie tak kaszleć.

258
00:20:15,672 --> 00:20:21,094
<i>Trasa wokół wyspy to pętla.</i>
<i>Zaczynasz na plaży.</i>

259
00:20:21,178 --> 00:20:22,387
POMOST, PHOENIX, TE PUIA

260
00:20:22,471 --> 00:20:23,764
<i>Po dotarciu do krateru</i>

261
00:20:23,847 --> 00:20:26,642
<i>zawracasz i okrążasz wyspę.</i>

262
00:20:26,725 --> 00:20:27,851
JEZIORO WULKANICZNE

263
00:20:27,935 --> 00:20:30,938
<i>Na koniec docierasz do punktu wyjścia.</i>

264
00:20:31,021 --> 00:20:32,689
HELIKOPTER

265
00:20:34,691 --> 00:20:37,444
Na wyspie jest sporo gazu,
który usiłuje znaleźć ujście.

266
00:20:37,527 --> 00:20:42,032
Wydostaje się on

267
00:20:42,115 --> 00:20:43,325
w błotnistej substancji.

268
00:20:43,909 --> 00:20:46,995
Słychać rodzaj bulgotania.

269
00:20:50,999 --> 00:20:53,460
Siarka wydostaje się razem z parą.

270
00:20:53,543 --> 00:20:56,463
Krystalizuje się, zapada

271
00:20:56,546 --> 00:20:59,758
i formuje strukturę
podobną do komina na domu.

272
00:20:59,841 --> 00:21:01,551
Nazywamy to siarkowym kominem.

273
00:21:03,720 --> 00:21:08,892
Krajobraz składa się
ze skał, pyłu i błota.

274
00:21:10,560 --> 00:21:13,897
Pośród tych szarości

275
00:21:13,981 --> 00:21:17,567
rozsiane są złoża siarki

276
00:21:17,651 --> 00:21:20,237
w niesamowitym, jaskrawożółtym kolorze.

277
00:21:20,821 --> 00:21:25,200
Białe kryształy zdają się błyszczeć
w promieniach słońca.

278
00:21:28,036 --> 00:21:31,915
Czujesz ten bezkres

279
00:21:31,999 --> 00:21:34,751
i potęgę miejsca, w które wkraczasz.

280
00:21:41,383 --> 00:21:43,969
Przebłysk matki natury

281
00:21:44,052 --> 00:21:48,348
w jej najpiękniejszej,
ale też najgroźniejszej postaci.

282
00:21:55,355 --> 00:22:01,653
Przewodnik mówił, że jezioro ma zwykle
piękny, niebieskawo-zielony odcień,

283
00:22:01,737 --> 00:22:05,699
ale tego dnia było białe,
prawdopodobnie w wyniku

284
00:22:05,782 --> 00:22:09,036
jakiegoś rodzaju nocnej aktywności,

285
00:22:09,119 --> 00:22:12,539
za sprawą której pył opadł na jezioro.

286
00:22:14,750 --> 00:22:16,585
To się chyba często zdarza,

287
00:22:16,668 --> 00:22:19,963
a przewodnicy znali się na rzeczy,
więc byłem spokojny.

288
00:22:24,217 --> 00:22:26,553
Ruszyliśmy w stronę krateru.

289
00:22:26,636 --> 00:22:31,850
Co kilka metrów zatrzymywaliśmy się,
żeby zrobić zdjęcia.

290
00:22:31,933 --> 00:22:35,187
Zapytałam naszego przewodnika:

291
00:22:35,270 --> 00:22:37,939
„Kiedy była ostatnia erupcja?

292
00:22:38,023 --> 00:22:41,359
Zaczynam się trochę niepokoić”.

293
00:22:41,443 --> 00:22:45,322
Odpowiedział, że doszło do erupcji
w 2013 i 2016 roku.

294
00:22:45,405 --> 00:22:50,118
Odpowiedziałam: „Jest koniec 2019 roku
i naprawdę zaczynam się martwić”.

295
00:22:50,202 --> 00:22:53,413
Hayden wspomniał, że na wyspie
jest drugi stopień zagrożenia.

296
00:22:53,497 --> 00:22:56,458
Nie wyjaśnił, co to oznacza.

297
00:22:56,541 --> 00:23:02,881
Zaniepokoiło mnie, że powiedział,
że to podwyższone zagrożenie.

298
00:23:04,800 --> 00:23:07,177
Stopień pierwszy, drugi,
niewiele to znaczyło.

299
00:23:07,761 --> 00:23:12,432
Przy pierwszym niewiele się dzieje,
drugi to podwyższona aktywność,

300
00:23:12,516 --> 00:23:14,935
a trzeci stopień to erupcja…

301
00:23:16,895 --> 00:23:19,981
Między poziomem pierwszym a trzecim
była spora rozpiętość.

302
00:23:27,280 --> 00:23:30,951
Wróciliśmy do punktu,
z którego wyruszyliśmy.

303
00:23:31,993 --> 00:23:37,249
Wsiedliśmy na pokład Phoenixa
i przygotowywaliśmy się do odpłynięcia.

304
00:23:40,085 --> 00:23:43,130
Zaczęliśmy rozmawiać
z jednym z przewodników

305
00:23:43,213 --> 00:23:44,464
o tym,

306
00:23:44,548 --> 00:23:48,468
że dotąd aktywność wulkaniczna
na Białej Wyspie trwała w nocy,

307
00:23:48,552 --> 00:23:49,719
pod nieobecność ludzi.

308
00:23:49,803 --> 00:23:53,306
KAMERA WULKANICZNA GEONET 7 SIERPNIA 2012

309
00:23:53,390 --> 00:23:58,478
Tak jakby wulkan był uprzejmy
wobec odwiedzających.

310
00:24:01,606 --> 00:24:04,901
„Wybuchnę, kiedy was nie będzie”.

311
00:24:07,320 --> 00:24:13,285
Gdy opuściliśmy wyspę i ruszyliśmy
w drogę powrotną, spojrzałem na krater.

312
00:24:14,035 --> 00:24:17,038
Widziałem grupę z drugiego statku.

313
00:24:18,206 --> 00:24:24,462
PO TYM, JAK PHOENIX ODPŁYNĄŁ,
NA WYSPIE POZOSTAŁO 47 OSÓB.

314
00:24:26,131 --> 00:24:28,216
Zawsze fajnie było podchodzić do krateru

315
00:24:28,300 --> 00:24:30,510
i słyszeć, jak ludzie wzdychają i mówią:

316
00:24:30,594 --> 00:24:33,221
„O rany” albo „Boże, to niesamowite”,

317
00:24:33,305 --> 00:24:35,098
a potem zaczynają robić zdjęcia.

318
00:24:36,933 --> 00:24:42,647
Geolodzy przyjeżdżali,
żeby dokładnie mu się przyjrzeć.

319
00:24:44,566 --> 00:24:46,818
Był też przeciwległy biegun:

320
00:24:46,902 --> 00:24:50,030
„Chcę tylko zdjęcie krateru na Instagram”.

321
00:24:52,407 --> 00:24:53,825
<i>Dotarliśmy do krateru</i>

322
00:24:53,909 --> 00:24:56,703
<i>koło 14.00.</i>

323
00:24:58,246 --> 00:25:01,917
<i>Patrzyliśmy w dół,</i>
<i>na tę nieskończoną otchłań pełną pary.</i>

324
00:25:02,667 --> 00:25:04,586
<i>Ten widok onieśmiela.</i>

325
00:25:06,963 --> 00:25:08,548
<i>Pozwolili nam jeszcze</i>

326
00:25:08,632 --> 00:25:11,551
<i>zrobić sobie zdjęcia na tle krateru.</i>

327
00:25:12,260 --> 00:25:16,473
<i>Zauważyłem, że inny statek,</i>
<i>Phoenix, właśnie opuścił wyspę.</i>

328
00:25:16,556 --> 00:25:18,850
<i>Posiedzieliśmy tam jeszcze parę minut</i>

329
00:25:18,934 --> 00:25:20,685
<i>i ruszyliśmy w dół.</i>

330
00:25:21,686 --> 00:25:24,147
Pomyślałam: „Dobra, schodzimy na dół.

331
00:25:24,856 --> 00:25:30,737
Wycieczka zaraz się skończy”.
Poczułam pewną ulgę.

332
00:25:34,199 --> 00:25:35,909
Przypłynęli statkiem wycieczkowym,

333
00:25:35,992 --> 00:25:37,911
więc mieliśmy mało czasu.

334
00:25:37,994 --> 00:25:42,958
Schodziliśmy dość szybko.
Zmierzaliśmy w kierunku pomostu.

335
00:25:44,751 --> 00:25:48,755
Druga grupa
była jakieś dziesięć minut za nami.

336
00:25:48,838 --> 00:25:53,927
My oddalaliśmy się od krateru,
a Hayden się do niego zbliżał.

337
00:25:55,470 --> 00:25:57,472
Droga powrotna z krateru to pętla,

338
00:25:57,555 --> 00:26:00,183
do plaży idzie się stamtąd
jakieś 500 metrów.

339
00:26:01,226 --> 00:26:04,312
Tego dnia miałem czworo pasażerów,
dwie pary.

340
00:26:04,396 --> 00:26:06,773
To tam minęliśmy grupy,

341
00:26:06,856 --> 00:26:09,567
które szły w kierunku krateru.

342
00:26:11,653 --> 00:26:14,531
Rozpoznałem Haydena,
przywitałem się z nim…

343
00:26:14,614 --> 00:26:18,243
Szedł w stronę krateru
razem ze swoją grupą.

344
00:26:20,370 --> 00:26:22,539
Dotarliśmy do kwaśnego jeziora.

345
00:26:24,124 --> 00:26:27,377
Widzieliśmy bulgoczącą ciecz
pośród obłoków pary,

346
00:26:27,460 --> 00:26:29,921
która docierała do naszych twarzy.

347
00:26:31,256 --> 00:26:34,384
Hayden powiedział, że możemy tam zostać
dwie, góra trzy minuty,

348
00:26:35,010 --> 00:26:39,139
tyle żeby dobrze się przyjrzeć
i zrobić trochę zdjęć.

349
00:26:39,222 --> 00:26:43,685
Związki chemiczne,
które uwalniały się tam na szczycie,

350
00:26:43,768 --> 00:26:46,688
były dużo groźniejsze.

351
00:26:47,564 --> 00:26:50,900
Wszyscy chcieli zrobić zdjęcie.

352
00:26:54,279 --> 00:26:58,199
Nadszedł czas, żeby ruszać.
Szliśmy w kolumnie.

353
00:26:58,283 --> 00:27:00,577
Moja siostra szła z przodu, z Haydenem.

354
00:27:01,578 --> 00:27:05,498
Ja byłem z rodzicami gdzieś pośrodku.

355
00:27:10,670 --> 00:27:14,466
W połowie drogi do pomostu
były dwa strumienie,

356
00:27:14,549 --> 00:27:17,886
spływające z różnych części wyspy.

357
00:27:17,969 --> 00:27:19,429
Przewodnicy kazali nam stanąć

358
00:27:19,512 --> 00:27:21,389
i wsadzić palce do wody,

359
00:27:22,307 --> 00:27:24,976
a potem jej spróbować.
Czuło się różne minerały.

360
00:27:26,144 --> 00:27:29,647
Po spróbowaniu wody
stałem tyłem do krateru.

361
00:27:30,231 --> 00:27:33,985
Jeden z turystów powiedział:
„Patrzcie na to”.

362
00:27:34,069 --> 00:27:38,323
Odwróciliśmy się i zobaczyliśmy
ciemną chmurę unoszącą się znad wulkanu.

363
00:27:38,406 --> 00:27:42,452
Nie wyglądało to niepokojąco.
Zrobiłem nawet zdjęcie.

364
00:27:42,535 --> 00:27:43,995
GODZINA 14.11

365
00:27:44,079 --> 00:27:48,166
To wyglądało jak dym z komina. Bezgłośny.

366
00:27:49,042 --> 00:27:52,253
Odwróciliśmy się i zobaczyliśmy
coś w rodzaju czarnych fajerwerków

367
00:27:52,337 --> 00:27:55,256
albo Dementora z <i>Harry’ego Pottera</i>,
z długim czarnym ogonem.

368
00:27:55,340 --> 00:27:59,636
Szybko wyjęliśmy telefony
i zaczęliśmy robić zdjęcia.

369
00:28:00,261 --> 00:28:03,556
Po chwili rozległ się głośny huk,

370
00:28:04,557 --> 00:28:09,813
a po nim grupa skał
została wyrzucona w powietrze.

371
00:28:09,896 --> 00:28:15,276
To wszystko zaczęło przybierać na sile,
skala tego zjawiska narastała.

372
00:28:16,611 --> 00:28:18,696
Od razu wiedziałam,

373
00:28:18,780 --> 00:28:22,784
że jest źle, że musimy uciekać.

374
00:28:24,077 --> 00:28:27,122
Odwróciłam się i zobaczyłam pióropusz.

375
00:28:27,205 --> 00:28:29,624
Był już wyższy niż Biała Wyspa.

376
00:28:30,667 --> 00:28:33,253
Od razu zrozumiałam, co się dzieje.

377
00:28:34,003 --> 00:28:36,798
Mój mózg po prostu… wariował.

378
00:28:36,881 --> 00:28:40,176
Działał na najwyższych obrotach,
żeby określić, co robić.

379
00:28:40,760 --> 00:28:42,095
Za mną

380
00:28:42,178 --> 00:28:47,976
Kelsey zawołała po prostu:
„Uciekajcie!”. Zaczęło się.

381
00:28:50,270 --> 00:28:52,355
- Biegnijcie!
- Naprzód!

382
00:28:52,439 --> 00:28:54,190
Annie!

383
00:28:54,274 --> 00:29:00,947
NAGRANIE Z TELEFONU JEDNEGO Z OCALAŁYCH

384
00:29:01,781 --> 00:29:06,453
<i>Byłam przerażona.</i>
<i>Ziściły się moje największe koszmary.</i>

385
00:29:08,538 --> 00:29:12,208
<i>Na przedzie Hayden krzyczał,</i>
<i>żebyśmy biegli.</i>

386
00:29:12,292 --> 00:29:14,502
<i>Wybuchła panika</i>

387
00:29:14,586 --> 00:29:17,297
<i>i wszyscy zaczęliśmy biec,</i>
<i>ile sił w nogach.</i>

388
00:29:18,298 --> 00:29:20,383
<i>Tuż za mną biegli rodzice.</i>

389
00:29:21,384 --> 00:29:26,014
<i>Czuliśmy, jak cień wybuchu</i>
<i>rośnie za naszymi plecami.</i>

390
00:29:28,975 --> 00:29:31,019
<i>Zdołaliśmy schronić się</i>

391
00:29:31,102 --> 00:29:37,650
<i>za dużymi skałami.</i>
<i>Chwilę później pochłonęła nas chmura pyłu.</i>

392
00:29:46,993 --> 00:29:48,995
<i>To była mroczna pustka.</i>

393
00:29:49,078 --> 00:29:54,501
<i>Słyszeliśmy tylko dudnienie i ryk.</i>

394
00:29:54,584 --> 00:29:57,212
<i>Na tamtym etapie</i>
<i>nic już nie mogłem zrobić.</i>

395
00:30:07,388 --> 00:30:12,519
<i>Płynęliśmy do kolejnej zatoki,</i>
<i>za załomem klifu,</i>

396
00:30:13,019 --> 00:30:14,479
<i>kiedy nastąpiła erupcja.</i>

397
00:30:17,565 --> 00:30:21,528
O mój Boże. O nie.

398
00:30:23,363 --> 00:30:27,450
Patrzę, jak dym idzie w górę.
To piękny widok.

399
00:30:28,493 --> 00:30:31,371
Biel jest czystą bielą,
czerń jest naprawdę ciemna.

400
00:30:31,454 --> 00:30:34,457
To niezwykła chwila.

401
00:30:36,918 --> 00:30:42,465
W ciągu kilku sekund to,
co wydawało się piękne, stało się ponure.

402
00:30:43,007 --> 00:30:48,304
Chmura pyłu zaczęła spływać po zboczu.

403
00:30:49,681 --> 00:30:52,767
Załoga zrozumiała, co się wydarzyło.

404
00:30:52,851 --> 00:30:56,479
Statek gwałtownie przyspieszył.

405
00:30:57,522 --> 00:31:01,317
Wciąż byliśmy na zewnątrz.
Załoga kazała wszystkim wejść pod pokład.

406
00:31:02,569 --> 00:31:03,987
<i>Wszyscy do środka!</i>

407
00:31:05,071 --> 00:31:10,702
- Do środka, szybko!
- Już!

408
00:31:10,785 --> 00:31:12,287
Jezu!

409
00:31:12,370 --> 00:31:15,665
POMOST

410
00:31:15,748 --> 00:31:19,669
Schodziliśmy w stronę wybrzeża,
gdy jeden z pasażerów zapytał:

411
00:31:20,378 --> 00:31:23,715
„Powinniśmy biec?”. Spojrzałem przez ramię

412
00:31:23,798 --> 00:31:26,009
i zobaczyłem potężną erupcję.

413
00:31:26,593 --> 00:31:28,553
Pamiętam, że nad lewym ramieniem

414
00:31:28,636 --> 00:31:31,598
zobaczyłem rodzaj
mknących ku nam pocisków.

415
00:31:32,891 --> 00:31:34,851
Tak jakby unosiły się na setki metrów

416
00:31:34,934 --> 00:31:36,436
i się nie kończyły.

417
00:31:37,687 --> 00:31:39,314
Spojrzałem na helikopter,

418
00:31:39,397 --> 00:31:42,734
który stał jakieś 300-400 metrów ode mnie.

419
00:31:42,817 --> 00:31:45,236
Nie było takiej opcji.

420
00:31:46,070 --> 00:31:49,574
Drugą opcją było schronienie się w wodzie.

421
00:31:49,657 --> 00:31:51,868
Kazałem im biec w stronę wody.

422
00:31:54,329 --> 00:31:56,873
Dotarłem na nabrzeże
i po prostu wskoczyłem do wody.

423
00:32:00,251 --> 00:32:03,463
Wstrzymywałem oddech tak długo,
jak potrafiłem.

424
00:32:03,963 --> 00:32:05,673
Zapanowała ciemność.

425
00:32:09,427 --> 00:32:14,933
NAGRANIE AUDIO Z TELEFONU
JEDNEGO Z OCALAŁYCH

426
00:32:21,189 --> 00:32:24,901
<i>Kawałki skał uderzały we mnie</i>
<i>i odbijały się od mojego kasku.</i>

427
00:32:26,027 --> 00:32:29,948
<i>Nigdy w życiu</i>
<i>nie widziałem takiej ciemności.</i>

428
00:32:30,657 --> 00:32:35,328
<i>Nigdy nie doświadczyłem</i>
<i>tak absolutnej ciemności.</i>

429
00:32:39,207 --> 00:32:43,461
Jeśli zdarzyło ci się cokolwiek czytać
o spływach piroklastycznych, wiesz,

430
00:32:43,544 --> 00:32:44,963
że ludzie nie przeżywają.

431
00:32:45,964 --> 00:32:49,509
Wiedziałam,
jakie mamy szanse na przeżycie.

432
00:32:49,592 --> 00:32:52,887
Mogliśmy się tylko schronić
i trzymać kciuki.

433
00:32:52,971 --> 00:32:58,810
Przycisnęłam mocniej okulary
i maskę gazową i nie puszczałam.

434
00:33:03,564 --> 00:33:06,109
<i>Słyszałam krzyki innych ludzi.</i>

435
00:33:06,943 --> 00:33:08,528
<i>To było potworne.</i>

436
00:33:09,904 --> 00:33:14,701
<i>Czułem się tak, jakby płonęły mi plecy.</i>

437
00:33:15,910 --> 00:33:20,415
<i>Miałem tak poparzone ręce i nogi,</i>
<i>że nawet ich nie czułem.</i>

438
00:33:22,000 --> 00:33:24,419
<i>Matt powiedział: „Przepraszam, Lauren”.</i>

439
00:33:24,502 --> 00:33:26,087
<i>Pękało mi serce.</i>

440
00:33:27,588 --> 00:33:33,219
<i>Trzymałam go za rękę, bo byłam przekonana,</i>

441
00:33:33,302 --> 00:33:39,809
<i>że tam zginiemy. Chciałam tylko,</i>
<i>żeby znaleziono nasze ciała obok siebie.</i>

442
00:33:41,519 --> 00:33:43,688
<i>Ten zapach był przytłaczający.</i>

443
00:33:43,771 --> 00:33:47,734
<i>Nie dało się znieść tego gorąca.</i>

444
00:33:47,817 --> 00:33:51,696
<i>Rozgrzana para paliła mnie żywcem.</i>

445
00:33:52,447 --> 00:33:55,158
<i>Starałem się w ogóle nie oddychać.</i>

446
00:33:55,241 --> 00:33:58,369
<i>Nie otwierałem ust, nie otwierałem oczu.</i>

447
00:33:58,453 --> 00:34:04,917
<i>Próbowałem przyjąć pozycję embrionalną,</i>
<i>żeby moje plecy przyjęły uderzenie.</i>

448
00:34:11,340 --> 00:34:12,759
Pod wodą panuje cisza.

449
00:34:12,842 --> 00:34:16,429
Czekasz, aż znów pojawi się światło.

450
00:34:17,180 --> 00:34:20,600
Nie wiesz, kiedy to się skończy,

451
00:34:21,184 --> 00:34:23,561
bo nie ma światła, nie ma niczego.

452
00:34:25,063 --> 00:34:27,815
W pewnej chwili
pojawiła się odrobina światła.

453
00:34:27,899 --> 00:34:29,358
Pomyślałem: „Dzięki Bogu”.

454
00:34:29,442 --> 00:34:31,652
Zacząłem płynąć w jego stronę,
ale zniknęło.

455
00:34:36,074 --> 00:34:41,037
Mówię Mattowi, że go kocham.
Wykrzykuję to co dziesięć sekund.

456
00:34:41,120 --> 00:34:43,039
„Kocham cię”.

457
00:34:43,122 --> 00:34:48,002
Słyszę tylko, jak krzyczy z bólu.

458
00:34:49,295 --> 00:34:51,547
Nigdy nie słyszałam, żeby tak krzyczał.

459
00:34:53,549 --> 00:34:59,305
Ten ból był rozdzierający.
Przepaliło mi ubrania.

460
00:35:01,557 --> 00:35:03,726
Cała erupcja trwała dwie, trzy minuty.

461
00:35:03,810 --> 00:35:08,606
To były dwie najbardziej przerażające
minuty mojego życia.

462
00:35:09,398 --> 00:35:11,109
Myślałem: „To tyle.

463
00:35:11,609 --> 00:35:16,239
To mój ostatni dzień na tej planecie.
Zginiemy w czasie miesiąca miodowego”.

464
00:35:22,411 --> 00:35:25,623
<i>Wyjrzałem przez okno</i>

465
00:35:25,706 --> 00:35:31,546
<i>i już w ogóle</i>
<i>nie widziałem wyspy. Zniknęła.</i>

466
00:35:38,386 --> 00:35:41,389
Czas płynął wolniej.

467
00:35:41,472 --> 00:35:44,725
Zawsze powtarzałem:
„Gdyby coś mi się stało,

468
00:35:44,809 --> 00:35:48,938
miałem dobre, pełne życie

469
00:35:49,021 --> 00:35:52,316
i jestem zadowolony z tego,
do czego doszedłem”.

470
00:35:52,942 --> 00:35:58,030
Ale wtedy zrozumiałem: „Nie,
nie jestem jeszcze gotów odpuścić.

471
00:35:58,114 --> 00:36:01,325
Chyba będę nadal próbował

472
00:36:01,409 --> 00:36:03,578
wyjść z tej sytuacji z życiem”.

473
00:36:05,580 --> 00:36:08,416
Pył zaczął osiadać na powierzchni wody,

474
00:36:08,499 --> 00:36:11,794
znów pojawiło się światło
i właśnie wtedy wypłynąłem.

475
00:36:18,509 --> 00:36:21,679
Spojrzałem za siebie, w stronę wyspy.

476
00:36:21,762 --> 00:36:25,224
Było nadal widać
duże ilości pyłu w powietrzu,

477
00:36:25,308 --> 00:36:27,560
opadającego na wyspę.

478
00:36:41,532 --> 00:36:44,243
Najpierw wykrzyczałem imię Lauren.

479
00:36:49,207 --> 00:36:52,543
Byłem w fatalnym stanie
i bałem się, że zginęła.

480
00:36:53,711 --> 00:36:55,922
Pamiętam, że strasznie się bałem.

481
00:36:59,592 --> 00:37:00,885
Już dobrze.

482
00:37:04,764 --> 00:37:05,932
Wszystko w porządku.

483
00:37:10,978 --> 00:37:12,396
W końcu…

484
00:37:14,732 --> 00:37:18,069
poruszyła się i powiedziała: „Tu jestem”.

485
00:37:18,152 --> 00:37:22,907
Nigdy w życiu nie czułem takiej ulgi.

486
00:37:22,990 --> 00:37:25,868
Gdybym ja przeżył, a ona nie,
to byłby mój największy koszmar.

487
00:37:25,952 --> 00:37:28,663
To byłoby najgorsze.

488
00:37:28,746 --> 00:37:30,957
Nie mógłbym sobie tego wybaczyć.

489
00:37:33,876 --> 00:37:36,545
Kiedy erupcja minęła,

490
00:37:36,629 --> 00:37:41,133
chyba pod wpływem szoku,
wstałem i przeszedłem parę metrów.

491
00:37:42,635 --> 00:37:46,055
Byliśmy niedaleko kwaśnego jeziora.

492
00:37:47,306 --> 00:37:52,770
Słyszałem krzyki, wrzaski i płacz.

493
00:37:53,271 --> 00:37:58,317
Widziałem ludzi,
którzy tarzali się po ziemi.

494
00:37:58,401 --> 00:38:02,238
Bardzo cierpieli, to był straszny widok.

495
00:38:04,573 --> 00:38:07,785
Sytuacja powoli się uspokajała,
w końcu wszystko ucichło.

496
00:38:07,868 --> 00:38:10,288
Panowała cisza. Pomyślałam:

497
00:38:10,371 --> 00:38:12,915
„Teraz albo nigdy”.

498
00:38:12,999 --> 00:38:16,168
Wstałam i zaczęłam krzyczeć,
żeby ruszyli za mną,

499
00:38:16,252 --> 00:38:19,338
a potem ruszyliśmy w stronę pomostu.

500
00:38:21,966 --> 00:38:24,969
Mnie fizycznie nic nie dolegało.

501
00:38:26,345 --> 00:38:30,391
Ale wszyscy, którzy zostali na wyspie,
byli w złym stanie.

502
00:38:30,474 --> 00:38:32,601
Nikt nie zdołał uciec przed tą parą.

503
00:38:32,685 --> 00:38:35,980
Para miała około 200 stopni Celsjusza.

504
00:38:36,063 --> 00:38:38,858
Wychodzisz z czegoś takiego
jak ugotowany kurczak,

505
00:38:38,941 --> 00:38:40,443
mówiąc dość brutalnie.

506
00:38:41,027 --> 00:38:42,320
Spojrzałem na swoją rękę

507
00:38:42,403 --> 00:38:44,947
i zobaczyłem, że skóra z niej zwisała.

508
00:38:46,157 --> 00:38:49,660
Wiedziałem, że jest ze mną źle
i że z nią też jest źle.

509
00:38:49,744 --> 00:38:53,664
Myślałem tylko o jednym:
„Musimy natychmiast uciec z tej wyspy”.

510
00:38:54,332 --> 00:38:59,462
Biegnijcie, proszę!

511
00:38:59,545 --> 00:39:01,380
<i>Ciężko mi się szło.</i>

512
00:39:02,631 --> 00:39:04,216
<i>Kilka razy upadałam.</i>

513
00:39:05,509 --> 00:39:08,637
<i>Matt był dużo bardziej poparzony,</i>

514
00:39:08,721 --> 00:39:13,934
<i>bo miał na sobie dużo mniej ubrań,</i>
<i>ale mimo to mi pomagał.</i>

515
00:39:16,729 --> 00:39:18,356
To była czysta adrenalina.

516
00:39:19,315 --> 00:39:23,027
Wiedziałem, gdzie mniej więcej jest pomost
i zmierzałem w tamtą stronę.

517
00:39:29,825 --> 00:39:34,497
Zobaczyłem jedną z grup,
zmierzającą w stronę nabrzeża.

518
00:39:34,580 --> 00:39:37,083
Zaczęli się tam gromadzić.

519
00:39:37,166 --> 00:39:40,920
Około dwudziestu osób czekało na ratunek.

520
00:39:54,225 --> 00:39:56,018
Nie wiedziałem, że to zrobimy,

521
00:39:56,102 --> 00:39:58,813
ale kapitan zawrócił w kierunku miejsca,

522
00:39:59,688 --> 00:40:01,857
z którego przypłynęliśmy.

523
00:40:04,235 --> 00:40:07,363
Zmierzając w tamtą stronę,

524
00:40:08,489 --> 00:40:11,784
wpłynęliśmy w chmurę pyłu
i zrobiło się ciemno.

525
00:40:11,867 --> 00:40:13,911
Chryste.

526
00:40:20,918 --> 00:40:23,546
<i>Straż przybrzeżna Whakatāne,</i>
<i>tu Phoenix, odbiór.</i>

527
00:40:23,629 --> 00:40:24,922
3 MINUTY PO ERUPCJI

528
00:40:25,005 --> 00:40:29,343
Usłyszałem wezwanie znajomego kapitana,

529
00:40:29,427 --> 00:40:31,387
wydawał się bardzo wzburzony.

530
00:40:32,471 --> 00:40:34,682
„Na wyspie są ludzie, doszło do erupcji”.

531
00:40:36,350 --> 00:40:39,937
W jego głosie słychać było napięcie,
to brzmiało poważnie.

532
00:40:40,020 --> 00:40:42,356
STRAŻ PRZYBRZEŻNA

533
00:40:42,440 --> 00:40:44,942
Rozdzwoniły się telefony.

534
00:40:46,861 --> 00:40:52,950
Przebiegłem przez parking nad rzekę,
skąd było widać Białą Wyspę.

535
00:40:54,618 --> 00:40:57,955
Nad wyspą unosiła się wielka chmura,

536
00:40:58,038 --> 00:40:59,415
która była coraz większa.

537
00:41:08,090 --> 00:41:09,467
O Boże.

538
00:41:11,218 --> 00:41:12,511
Już po pięciu minutach

539
00:41:12,595 --> 00:41:15,139
zapytał, gdzie jest pomoc.

540
00:41:15,222 --> 00:41:17,308
Widać było, pod jaką muszą być presją.

541
00:41:17,391 --> 00:41:18,809
Proszą o pomoc,

542
00:41:18,893 --> 00:41:20,936
a po paru minutach pytają: „Gdzie pomoc?”.

543
00:41:21,020 --> 00:41:23,898
POLICJA

544
00:41:23,981 --> 00:41:26,317
Po drugiej ktoś przyszedł na komisariat

545
00:41:26,400 --> 00:41:28,903
i powiedział nam,
że trwa erupcja Whakaari.

546
00:41:29,820 --> 00:41:35,075
Nie mieliśmy widoku na samo Whakaari,
ale nad wzgórzami

547
00:41:35,159 --> 00:41:37,369
widzieliśmy dość imponującą chmurę.

548
00:41:38,704 --> 00:41:42,082
Ktoś z personelu powiedział:
„Są tam kamery.

549
00:41:42,166 --> 00:41:44,376
Sprawdźmy kamery”.

550
00:41:44,460 --> 00:41:50,257
Zobaczyliśmy cztery małe kropki,

551
00:41:51,091 --> 00:41:53,469
ale wiedzieliśmy, że to ludzie.

552
00:41:53,552 --> 00:41:56,889
Dopiero wtedy uświadomiliśmy sobie,
że są tam ludzie.

553
00:41:59,266 --> 00:42:00,643
Pracowaliśmy.

554
00:42:00,726 --> 00:42:02,561
Mieliśmy deadline.

555
00:42:02,645 --> 00:42:06,357
Usłyszeliśmy syreny i zaczęliśmy
się zastanawiać: „Co się dzieje?”.

556
00:42:07,483 --> 00:42:09,735
Pojechałam do rezerwatu Mataatua,

557
00:42:10,361 --> 00:42:14,532
stanęłam i przebiegłam przez wielką łąkę.

558
00:42:15,699 --> 00:42:17,409
Wiedzieliśmy, że coś jest nie tak.

559
00:42:17,993 --> 00:42:20,496
Pióropusz był większy niż zwykle.

560
00:42:20,579 --> 00:42:25,501
Ludzie po prostu obserwowali
erupcję Whakaari.

561
00:42:27,920 --> 00:42:30,339
Byłam w domu i zobaczyłam tę wiadomość.

562
00:42:31,340 --> 00:42:34,093
Ludzie zaczynali gromadzić się
u mnie w domu…

563
00:42:35,094 --> 00:42:36,637
a ja próbowałam

564
00:42:36,720 --> 00:42:39,765
jakoś to sobie poukładać.

565
00:42:42,851 --> 00:42:44,186
Zastanawiałam się…

566
00:42:52,861 --> 00:42:55,739
Byłem na maoryskim pogrzebie

567
00:42:57,324 --> 00:42:59,952
i czułem w tej energii,

568
00:43:00,035 --> 00:43:03,080
że coś było nie tak.

569
00:43:05,040 --> 00:43:09,295
Wyjrzałem i zobaczyłem dym.

570
00:43:09,378 --> 00:43:14,174
To nie była normalna
chmura wulkaniczna nad Whakaari,

571
00:43:14,258 --> 00:43:16,051
była bardzo ciemna i gęsta.

572
00:43:17,553 --> 00:43:22,391
Kiedy zrozumiałem, że to się dzieje
naprawdę, zacząłem płakać.

573
00:43:23,475 --> 00:43:26,186
POLICJA

574
00:43:28,105 --> 00:43:32,192
Na początku nie było wiadomo,
kim są turyści,

575
00:43:32,276 --> 00:43:33,652
którzy popłynęli na wyspę,

576
00:43:33,736 --> 00:43:36,488
i kto ich tam zabrał.

577
00:43:38,032 --> 00:43:40,284
Byliśmy jednak pewni,

578
00:43:40,367 --> 00:43:44,622
że w chwili erupcji na wyspie byli ludzie.

579
00:43:46,248 --> 00:43:48,751
Przesłaliśmy wezwanie
straży przybrzeżnej Whakatāne,

580
00:43:49,376 --> 00:43:51,837
a oni wyruszyli w stronę Białej Wyspy.

581
00:43:52,838 --> 00:43:55,507
Tyle że płynie się tam półtorej godziny.

582
00:43:56,091 --> 00:43:58,761
To było frustrujące, bo musieliśmy…

583
00:43:58,844 --> 00:44:01,055
Żebyśmy mogli dotrzeć tak daleko,

584
00:44:01,138 --> 00:44:03,849
musi minąć trochę czasu.

585
00:44:06,226 --> 00:44:10,856
Na Białą Wyspę wyruszyły też
helikoptery ratunkowe z Auckland.

586
00:44:14,985 --> 00:44:17,154
Były też śmigłowce pogotowia ratunkowego.

587
00:44:17,237 --> 00:44:19,156
Helikoptery Westpac Rescue.

588
00:44:19,782 --> 00:44:22,034
Prowadzą poszukiwania i akcje ratunkowe,

589
00:44:22,117 --> 00:44:25,079
mają niezbędny sprzęt i środki,

590
00:44:25,162 --> 00:44:29,583
ale też byli jakąś godzinę drogi od wyspy.

591
00:44:35,464 --> 00:44:37,257
- Tam są ludzie.
- Patrz na statek.

592
00:44:40,219 --> 00:44:42,721
Kiedy wróciliśmy do zatoki,

593
00:44:42,805 --> 00:44:46,141
wszystko było pokryte szarym pyłem.

594
00:44:47,142 --> 00:44:51,063
Twój mózg nie może
przetworzyć tego, co widzisz.

595
00:44:52,272 --> 00:44:57,027
Moją uwagę przyciągnął helikopter.

596
00:44:57,820 --> 00:45:01,281
O cholera, patrzcie na helikopter.

597
00:45:03,867 --> 00:45:09,790
Widziałem wyraźnie,
że został zepchnięty do tyłu.

598
00:45:09,873 --> 00:45:13,544
Zepchnęło go z lądowiska,
a śmigła były wygięte.

599
00:45:16,088 --> 00:45:20,926
Po raz pierwszy uświadomiłem sobie,

600
00:45:21,009 --> 00:45:25,514
jaka potęga została wyzwolona
podczas erupcji.

601
00:45:29,393 --> 00:45:32,229
Przypomniałem sobie, że zrobiłem
trzy czy cztery zdjęcia

602
00:45:32,312 --> 00:45:35,732
kilka minut po tym,
jak opuściliśmy pomost.

603
00:45:37,025 --> 00:45:39,027
Jeśli uważnie się przyjrzeć,

604
00:45:40,195 --> 00:45:45,576
widać małe kropeczki,
ludzi tuż nad kraterem.

605
00:45:48,328 --> 00:45:51,373
Moja grupa wciąż była blisko krateru.

606
00:45:51,457 --> 00:45:54,877
Byliśmy 100-150 metrów

607
00:45:54,960 --> 00:45:58,005
od miejsca erupcji.

608
00:46:00,883 --> 00:46:03,177
Po swojej lewej widziałem rodziców.

609
00:46:08,891 --> 00:46:13,645
Ojciec siedział, walcząc z maską gazową.

610
00:46:17,065 --> 00:46:18,984
Siostry wtedy nie widziałem.

611
00:46:20,819 --> 00:46:22,654
Widziałem matkę…

612
00:46:26,241 --> 00:46:30,120
Po prostu tam leżała, nie poruszała się,

613
00:46:31,205 --> 00:46:33,457
w żaden sposób się nie komunikowała.

614
00:46:38,879 --> 00:46:42,216
Było tam tylu ludzi…

615
00:46:42,299 --> 00:46:46,929
<i>Wyspa nadal wypuszcza parę</i>
<i>z jeziora wulkanicznego.</i>

616
00:46:48,347 --> 00:46:52,559
<i>Widzimy ludzi na pomoście.</i>

617
00:46:52,643 --> 00:46:54,520
Widzę minimum 16 osób.

618
00:46:54,603 --> 00:46:57,189
Boże, są pokryci pyłem.

619
00:46:57,272 --> 00:46:59,441
Boże. Tam.

620
00:46:59,525 --> 00:47:03,362
Gdy tylko zobaczyliśmy,
jak potężna była erupcja,

621
00:47:04,238 --> 00:47:07,074
zmienił się nasz cel.

622
00:47:07,157 --> 00:47:11,036
Chodziło teraz o to, by pomóc tym ludziom.

623
00:47:14,540 --> 00:47:17,042
Na tamtym etapie musiałem podjąć decyzję.

624
00:47:17,668 --> 00:47:21,922
Czy mam płynąć do statku
i zadbać o siebie,

625
00:47:22,005 --> 00:47:24,591
czy wrócić i spróbować im pomóc?

626
00:47:27,886 --> 00:47:32,641
To chwila próby i robisz, co możesz.

627
00:47:35,227 --> 00:47:39,982
Popłynąłem na nabrzeże
i zacząłem pomagać ludziom.

628
00:47:42,276 --> 00:47:45,862
Wszyscy wpadli w popłoch
i próbowali wsiąść do pontonu.

629
00:47:46,488 --> 00:47:50,534
Nie wiedzieliśmy, czy to nie była
tylko pierwsza erupcja przed tą główną.

630
00:47:51,118 --> 00:47:56,415
Na pomoście zapanował chaos.
Musieliśmy uciec z wyspy.

631
00:47:56,498 --> 00:47:57,666
Mogę skoczyć.

632
00:47:57,749 --> 00:47:58,750
Czekajcie!

633
00:47:58,834 --> 00:48:01,253
- Pomocy!
- Zaczekajcie!

634
00:48:01,336 --> 00:48:02,921
Próbowaliśmy wsiąść do pontonu,

635
00:48:03,005 --> 00:48:06,425
który podpłynął jako pierwszy,
ale ludzie wepchnęli się przed nas,

636
00:48:06,508 --> 00:48:12,222
więc przy drugim
chwyciłem drabinkę, żeby wsiąść

637
00:48:12,306 --> 00:48:14,766
i po prostu wślizgnąłem się
bezwładnie do łodzi.

638
00:48:16,435 --> 00:48:17,853
Dobra.

639
00:48:22,149 --> 00:48:23,692
Nie dotykajcie mnie,

640
00:48:23,775 --> 00:48:26,194
nie dotykajcie.

641
00:48:28,238 --> 00:48:29,948
Wciąż panował chaos,

642
00:48:30,032 --> 00:48:31,700
ludzie próbowali wskoczyć,

643
00:48:31,783 --> 00:48:34,703
więc trzeba było ich trochę odpychać.

644
00:48:34,786 --> 00:48:37,831
Pamiętam, jak chwytałem ich za ręce,
żeby pomóc im wsiąść,

645
00:48:37,914 --> 00:48:40,709
a ich skóra zostawała mi w dłoniach.

646
00:48:40,792 --> 00:48:45,589
To było jak w czasie wojny.

647
00:48:48,091 --> 00:48:49,259
O Boże.

648
00:48:49,343 --> 00:48:53,722
- O rany…
- Dawaj.

649
00:48:53,805 --> 00:48:56,433
- Pomocy!
- Pomocy!

650
00:49:02,773 --> 00:49:05,734
Ponton dotarł do Phoenixa,

651
00:49:07,736 --> 00:49:11,990
a przewodniczka wyciągnęła
trzy czy cztery apteczki.

652
00:49:12,074 --> 00:49:15,827
Widziałem, że była zdenerwowana,

653
00:49:15,911 --> 00:49:19,498
a ponieważ stałem blisko, zapytałem:

654
00:49:20,082 --> 00:49:23,168
„Mamy z córką przeszkolenie
z zakresu pierwszej pomocy,

655
00:49:23,251 --> 00:49:25,295
czy możemy pomóc?”.

656
00:49:25,379 --> 00:49:29,341
Odpowiedziała: „Przyda się każda pomoc”.

657
00:49:30,676 --> 00:49:32,928
Sięgnąłem po apteczkę

658
00:49:33,011 --> 00:49:34,596
i poszedłem na rufę.

659
00:49:35,597 --> 00:49:37,641
Pierwsi ocalali

660
00:49:37,724 --> 00:49:39,351
wsiadali na pokład.

661
00:49:41,978 --> 00:49:44,398
Urządziliśmy triaż,

662
00:49:45,107 --> 00:49:49,444
sadzaliśmy ich i próbowaliśmy

663
00:49:49,528 --> 00:49:52,197
ukoić ich ból,
polewając oparzenia zimną wodą.

664
00:49:53,657 --> 00:49:58,120
A oni wrzeszczeli: „Zabierzcie mnie stąd”.

665
00:49:58,203 --> 00:50:00,997
Łodzie już tu są!

666
00:50:01,081 --> 00:50:03,792
- O Boże.
- Twój silnik.

667
00:50:04,668 --> 00:50:10,215
Mieli poparzone od 45% do 80%
powierzchni ciała, niektórzy nawet 100%.

668
00:50:11,049 --> 00:50:15,095
Przeżywalność powyżej 45% znacząco spada.

669
00:50:15,178 --> 00:50:17,931
Wiesz, że masz do czynienia z ludźmi…

670
00:50:19,558 --> 00:50:24,312
którzy umrą w ciągu kolejnej godziny,
w drodze na brzeg.

671
00:50:28,150 --> 00:50:30,527
To była… trudna sytuacja.

672
00:50:32,195 --> 00:50:35,240
Statek był przepełniony.

673
00:50:36,158 --> 00:50:40,287
Musieliśmy wrócić tak szybko,
jak mogliśmy.

674
00:50:42,247 --> 00:50:46,001
KILKU CZŁONKÓW ZAŁOGI PHOENIXA
POZOSTAŁO NA WYSPIE,

675
00:50:46,084 --> 00:50:48,253
ŻEBY SZUKAĆ OCALAŁYCH.

676
00:50:48,336 --> 00:50:53,341
STATEK ROZPOCZĄŁ 90-MINUTOWĄ
DROGĘ POWROTNĄ.

677
00:50:54,968 --> 00:50:59,181
30 MINUT PO ERUPCJI

678
00:51:06,730 --> 00:51:08,940
Odebrałem telefon od żony.

679
00:51:09,024 --> 00:51:11,818
Powiedziała: „Nad Whakaari
unoszą się kłęby dymu,

680
00:51:12,569 --> 00:51:13,445
wszystko okej?”.

681
00:51:14,029 --> 00:51:17,240
Odpowiedziałem:
„Chyba tak. Nic nie słyszałem,

682
00:51:17,324 --> 00:51:18,992
ale myślę, że Hayden

683
00:51:19,075 --> 00:51:20,118
dałby nam znać”.

684
00:51:21,703 --> 00:51:23,955
Spojrzałem na ocean,

685
00:51:24,039 --> 00:51:27,834
a na niebie był wielki pióropusz dymu.

686
00:51:33,799 --> 00:51:36,676
Jechałem wzdłuż wybrzeża,

687
00:51:36,760 --> 00:51:40,555
kiedy nagle zauważyłem wielki pióropusz,

688
00:51:40,639 --> 00:51:42,933
większy i zdecydowanie ciemniejszy
niż zwykle.

689
00:51:46,937 --> 00:51:51,858
Spojrzałem na niego i pomyślałem:
„Coś tam się dzieje”.

690
00:51:55,779 --> 00:51:59,157
Volcanic Air odebrało wiadomość,
że doszło do erupcji.

691
00:51:59,741 --> 00:52:04,538
Mogłem to obejrzeć na jednej z kamer

692
00:52:04,621 --> 00:52:06,790
ulokowanych na wybrzeżu Whakatāne.

693
00:52:06,873 --> 00:52:09,584
KAMERA WULKANICZNA GEONET 9 GRUDNIA 2019

694
00:52:09,668 --> 00:52:11,670
Stało się jasne,

695
00:52:11,753 --> 00:52:15,048
że nie można było siedzieć
z założonymi rękoma.

696
00:52:15,632 --> 00:52:17,259
Wiedzieliśmy, że są tam ludzie.

697
00:52:17,342 --> 00:52:21,179
Mieliśmy środki i możliwości, by pomóc.

698
00:52:21,263 --> 00:52:24,432
Tak należało zrobić i tak zrobiliśmy.

699
00:52:25,725 --> 00:52:27,227
Tak jak zwykle,

700
00:52:27,310 --> 00:52:30,814
kiedy przychodzi do podejmowania decyzji,

701
00:52:31,314 --> 00:52:34,568
albo coś robisz, albo nie. Ja zrobiłem.

702
00:52:36,862 --> 00:52:39,614
Zadzwoniłem do Tima
i powiedziałem: „Lecę”.

703
00:52:39,698 --> 00:52:42,033
Odpowiedział: „Widzimy się na miejscu”.

704
00:52:43,618 --> 00:52:46,413
Zadzwoniłem do swoich dwóch
doświadczonych pracowników.

705
00:52:46,496 --> 00:52:49,624
Poprosiłem: „Przygotujcie helikopter,

706
00:52:49,708 --> 00:52:53,753
zatankujcie go, zbierzcie sprzęt,
który może się przydać,

707
00:52:53,837 --> 00:52:56,214
dodatkowe maski i trochę wody”.

708
00:52:58,008 --> 00:53:03,221
Zaczęli działać
i parę minut później wystartowałem.

709
00:53:06,516 --> 00:53:10,729
40 MINUT PO ERUPCJI

710
00:53:12,105 --> 00:53:14,441
W radiu było słychać rozmowy

711
00:53:15,400 --> 00:53:17,944
i nagle usłyszałem głos Johna Funnella.

712
00:53:23,283 --> 00:53:25,201
Właśnie latałem

713
00:53:25,785 --> 00:53:28,872
nad Whakatāne swoją awionetką,

714
00:53:28,955 --> 00:53:31,041
testowałem nowy sprzęt.

715
00:53:32,417 --> 00:53:38,131
Wtedy usłyszałem,
jak Mark Law apelował w radiu o wsparcie.

716
00:53:40,675 --> 00:53:44,638
Potrzebowaliśmy kogoś, kto kołowałby
nad nami i byłby stacją przekaźnikową,

717
00:53:44,721 --> 00:53:48,016
umożliwiałby komunikację,

718
00:53:48,099 --> 00:53:52,646
bo na Białej Wyspie
był bardzo ograniczony zasięg.

719
00:53:54,356 --> 00:53:59,527
Nie ma tam radia,
żadnego systemu radiowego.

720
00:54:02,739 --> 00:54:04,908
Zgłosiłem się do pomocy.

721
00:54:07,869 --> 00:54:11,247
Miałem masę paliwa i mogłem tam dotrzeć.

722
00:54:12,040 --> 00:54:15,919
Nawet nie pomyślałem,
że mógłbym nie polecieć.

723
00:54:44,447 --> 00:54:46,908
Ofiary leżały na pokładzie,

724
00:54:46,992 --> 00:54:48,660
na dziobie, na rufie.

725
00:54:48,743 --> 00:54:51,413
Wypełnialiśmy swoje zadania
i pomagaliśmy ludziom.

726
00:54:51,496 --> 00:54:54,124
Każdy na statku pomagał.

727
00:54:57,127 --> 00:55:00,046
Mieliśmy do czynienia z rękami bez skóry,

728
00:55:00,130 --> 00:55:05,427
nogami, twarzami,
ale oparzenia były dużo poważniejsze.

729
00:55:07,679 --> 00:55:10,765
W tamtej kluczowej chwili pomyślałem:

730
00:55:10,849 --> 00:55:15,061
„Co może oparzyć cię przez ubranie,

731
00:55:15,145 --> 00:55:17,272
ale go nie spalić?”.

732
00:55:19,065 --> 00:55:25,822
Zrozumiałem, że para dokonała obrażeń
dużo gorszych niż te, które widzieliśmy.

733
00:55:27,991 --> 00:55:29,492
Nie było miejsca pod pokładem.

734
00:55:29,576 --> 00:55:32,871
Płynęliśmy na dziobie statku,

735
00:55:32,954 --> 00:55:36,583
oblewała nas słona woda,
czuliśmy zimne powietrze i słońce.

736
00:55:36,666 --> 00:55:39,377
To była koszmarna podróż.

737
00:55:48,178 --> 00:55:50,722
Ciągle patrzyłam na horyzont
i zastanawiałam się:

738
00:55:51,306 --> 00:55:54,434
„Dlaczego jeszcze nie dotarliśmy?
Minęły już długie godziny”.

739
00:55:54,517 --> 00:55:59,439
Było słychać, że statek jest przepełniony.

740
00:55:59,522 --> 00:56:04,360
Więc myślałam: „Płyń dalej, Phoenix”.

741
00:56:12,160 --> 00:56:14,829
Na pokładzie Phoenixa
przebywało 26 rannych

742
00:56:14,913 --> 00:56:17,332
i ciężko rannych.

743
00:56:20,376 --> 00:56:22,420
Wtedy pomyślałem:

744
00:56:22,504 --> 00:56:27,884
„Cholera. Jest jeszcze masa ludzi,
którym trzeba pomóc”.

745
00:56:28,551 --> 00:56:35,308
21 OSÓB POZOSTAŁO W POBLIŻU KRATERU,
NAJBLIŻEJ MIEJSCA ERUPCJI.

746
00:56:39,854 --> 00:56:42,190
Byłem w pobliżu kwaśnego jeziora.

747
00:56:42,273 --> 00:56:47,320
Siedziałem tam, kołysząc się z bólu.

748
00:56:49,322 --> 00:56:53,952
Czułem mrowienie w całym ciele.
Widziałem, że moje ramiona

749
00:56:54,536 --> 00:56:56,204
pokryte są szarym pyłem.

750
00:57:00,583 --> 00:57:04,045
Myślałem: „Umrę tu, to koniec”.

751
00:57:06,047 --> 00:57:10,677
Siedziałem pośród minimum sześciu osób.

752
00:57:11,177 --> 00:57:12,637
Nie żyły albo umierały.

753
00:57:14,556 --> 00:57:18,601
Głosy powoli milkły.

754
00:57:19,477 --> 00:57:21,896
Krzyki stawały się rzadsze.

755
00:57:22,647 --> 00:57:27,986
Płacz stawał się cichszy.

756
00:57:29,362 --> 00:57:33,116
Wiedziałem, że masz
największe szanse na przeżycie,

757
00:57:33,199 --> 00:57:37,036
jeśli otrzymasz pomoc medyczną
w ciągu pierwszej godziny.

758
00:57:39,873 --> 00:57:42,000
Siedziałem przez pół godziny,

759
00:57:42,083 --> 00:57:44,419
po czym zrozumiałem,
że nikt się nie pojawi.

760
00:57:47,088 --> 00:57:49,174
Nagle coś mnie tknęło.

761
00:57:51,217 --> 00:57:55,096
„Wstań i szukaj pomocy”.

762
00:57:58,975 --> 00:58:01,769
Wstanie i zostawienie moich rodziców

763
00:58:01,853 --> 00:58:06,149
było najtrudniejszą rzeczą,
jaką kiedykolwiek musiałem zrobić.

764
00:58:11,404 --> 00:58:16,284
Kiedy już znalazłem siłę,
ruszyłem przed siebie. Nie szedłem,

765
00:58:16,367 --> 00:58:22,457
tylko kuśtykałem. Parłem naprzód.

766
00:58:32,342 --> 00:58:34,844
Po piętnastu, dwudziestu minutach

767
00:58:35,553 --> 00:58:38,014
ludzie zaczęli krzyczeć:

768
00:58:38,097 --> 00:58:40,391
„Potrzebuję wody!”.

769
00:58:43,311 --> 00:58:46,981
Zrobiliśmy, co mogliśmy,
z Mattem i Lauren.

770
00:58:47,065 --> 00:58:48,399
I z ludźmi z przodu.

771
00:58:50,735 --> 00:58:52,320
To, co miałem w apteczce,

772
00:58:52,904 --> 00:58:56,407
było dużo mniej istotne niż sam pojemnik.

773
00:58:58,660 --> 00:59:04,791
Wyrzuciłem wszystko ze środka
i wypełniłem go wodą.

774
00:59:07,544 --> 00:59:11,965
Zaczęliśmy oblewać zimną wodą ich ręce

775
00:59:12,549 --> 00:59:14,968
i wszystko, co było na wierzchu.

776
00:59:18,346 --> 00:59:21,599
Wszyscy wydawali okrzyki ulgi.

777
00:59:21,683 --> 00:59:23,977
Robiliśmy wszystko, co mogliśmy.

778
00:59:25,478 --> 00:59:27,397
Kilka razy mówiono mi:

779
00:59:27,480 --> 00:59:28,606
„Musisz usiąść,

780
00:59:28,690 --> 00:59:31,359
pewnie masz w płucach dużo pyłu”.

781
00:59:31,943 --> 00:59:37,448
Ale ciężko usiąść w takiej sytuacji.

782
00:59:37,532 --> 00:59:39,284
Po prostu działasz dalej.

783
00:59:43,329 --> 00:59:47,083
Owinęli mnie kocem, żebym nie marzła,

784
00:59:47,166 --> 00:59:53,089
a Geoff Hopkins
ogrzewał mnie nawet własnym ciałem.

785
00:59:55,842 --> 00:59:58,553
<i>Powiedziała: „Nie przeżyję.</i>

786
00:59:58,636 --> 01:00:00,305
<i>Nie dam rady”.</i>

787
01:00:04,309 --> 01:00:10,773
<i>„Przeżyjesz.</i>
<i>To nie jest koniec twojego życia.</i>

788
01:00:13,526 --> 01:00:15,820
<i>Masz przed sobą wiele lat”.</i>

789
01:00:19,407 --> 01:00:23,286
<i>Poprosiła, żebym potrzymał ją za rękę,</i>

790
01:00:23,369 --> 01:00:28,082
<i>ale była tak poparzona, że nie mogłem.</i>

791
01:00:30,376 --> 01:00:34,297
<i>Nie jestem szczególnie religijna,</i>
<i>ale modliłam się do Boga,</i>

792
01:00:34,380 --> 01:00:37,467
<i>by ukrócił moje męki,</i>

793
01:00:38,217 --> 01:00:45,058
<i>żebym nie musiała już cierpieć.</i>
<i>I wtedy straciłam przytomność.</i>

794
01:00:53,483 --> 01:00:55,401
Ciężko mi się oddychało.

795
01:00:56,611 --> 01:00:59,697
Miałem ciężkie nogi.

796
01:01:01,949 --> 01:01:06,245
Każdy krok wymagał wysiłku…

797
01:01:10,166 --> 01:01:14,837
Przypomniałem sobie, że podczas szkolenia
z zasad bezpieczeństwa

798
01:01:14,921 --> 01:01:17,423
Hayden kazał nam podążać na plażę
wzdłuż strumienia.

799
01:01:19,092 --> 01:01:22,929
Zobaczyłem strumień,
który musiałem przekroczyć.

800
01:01:24,472 --> 01:01:30,228
Był bardzo gorący, płonął,
więc musiałem nad nim przeskoczyć.

801
01:01:32,605 --> 01:01:36,693
Marzyłem o tym, żeby usiąść.

802
01:01:37,944 --> 01:01:43,991
Wiedziałem, że jeśli zrobię sobie przerwę,
więcej już nie wstanę.

803
01:01:48,246 --> 01:01:50,540
Dolatując do wyspy, zobaczyłem,

804
01:01:50,623 --> 01:01:53,793
że wciąż unosiły się tam
ogromne ilości pyłu.

805
01:01:54,669 --> 01:01:57,714
Cała kolumna pyłu i pary.

806
01:01:59,382 --> 01:02:02,301
Pomyślałem: „Dobra, rozejrzę się”.

807
01:02:04,178 --> 01:02:06,514
Wleciałem do krateru.

808
01:02:08,182 --> 01:02:11,561
Pamiętam, że spojrzałem w dół
i pomyślałem: „To wygląda jak człowiek.

809
01:02:11,644 --> 01:02:12,854
Jest ich więcej.

810
01:02:14,105 --> 01:02:15,898
To chyba siedzący facet”.

811
01:02:17,191 --> 01:02:20,111
I pomyślałem: „Zaraz, jest ich więcej”.

812
01:02:23,239 --> 01:02:26,367
Próbowałem lecieć z dwoma radiami
i telefonem komórkowym.

813
01:02:27,618 --> 01:02:31,831
Starałem się lecieć pod wiatr,
w stronę chmury pyłu,

814
01:02:31,914 --> 01:02:33,750
w tę i z powrotem.

815
01:02:36,169 --> 01:02:40,506
Wiedziałem, że musimy przekazać władzom
informację o tym,

816
01:02:41,090 --> 01:02:44,010
jak poważna jest sytuacja,
tak żeby mogli przygotować plan

817
01:02:44,093 --> 01:02:46,345
i odpowiednie środki.

818
01:02:47,305 --> 01:02:50,183
Powiedziałem do Marka:
„Musimy poznać liczbę ofiar

819
01:02:50,266 --> 01:02:51,684
i liczbę rannych”.

820
01:02:55,313 --> 01:02:58,274
Próbowałem lądować w kilku miejscach,
ale było za dużo pyłu.

821
01:02:58,357 --> 01:03:03,070
Znalazłem jedno z drewnianych lądowisk,

822
01:03:03,154 --> 01:03:04,071
ruszyłem tam

823
01:03:04,155 --> 01:03:07,158
i zanurkowałem.

824
01:03:09,660 --> 01:03:15,708
Po wylądowaniu nie wyłączyłem silnika.
Chwyciłem maskę i wyskoczyłem.

825
01:03:18,961 --> 01:03:21,339
Dostrzegłem ślady stóp przy strumieniu.

826
01:03:26,761 --> 01:03:29,680
Planowałem lądowanie,

827
01:03:30,431 --> 01:03:32,558
nad wyspą unosiła się masa pyłu.

828
01:03:33,142 --> 01:03:36,312
Trzeba było dobrze zaplanować lądowanie.

829
01:03:38,856 --> 01:03:44,487
Na początku zapomniałem maski.
Nie odszedłem zbyt daleko od helikoptera,

830
01:03:44,570 --> 01:03:47,657
zanim uświadomiłem sobie,
że ciężko się tam oddycha.

831
01:03:47,740 --> 01:03:49,826
Było bardzo ciężko.
Trzeba było mieć maskę.

832
01:03:55,873 --> 01:03:58,167
<i>Zobaczyłem jedną osobę, potem kolejną.</i>

833
01:03:59,126 --> 01:04:01,212
<i>Kolejną grupę kawałek dalej.</i>

834
01:04:02,129 --> 01:04:04,841
<i>Byli przytomni, ale ledwo.</i>

835
01:04:05,633 --> 01:04:09,428
<i>Niektórzy krzyczeli głośniej od innych.</i>

836
01:04:14,267 --> 01:04:17,603
Wyobrażałem sobie,
co musiało dziać się w dole.

837
01:04:19,480 --> 01:04:22,900
Znajdowaliśmy kolejne osoby,
które potrzebowały pomocy.

838
01:04:22,984 --> 01:04:27,154
Szybko zrozumiałem,

839
01:04:27,238 --> 01:04:30,074
że mamy do czynienia
z prawdziwym koszmarem.

840
01:04:34,787 --> 01:04:36,414
Odezwałem się do chłopaków

841
01:04:36,497 --> 01:04:39,375
i zdałem im raport. „Jest tu sporo ludzi.

842
01:04:40,293 --> 01:04:41,460
Wielu już nie żyje.

843
01:04:41,544 --> 01:04:45,131
Wielu przeżyło i pomożemy im wszystkim”.

844
01:04:48,551 --> 01:04:52,179
Przekazywaliśmy informacje
kontroli ruchu lotniczego,

845
01:04:53,514 --> 01:04:58,686
żeby skierowali dwa helikoptery
Westpac Rescue na Białą Wyspę.

846
01:05:02,189 --> 01:05:06,193
Powiedziałem:
„Są tu potwornie cierpiący ludzie,

847
01:05:06,277 --> 01:05:09,280
a nie mamy sprzętu medycznego.

848
01:05:09,363 --> 01:05:11,908
Nie mamy helikopterów z noszami.

849
01:05:11,991 --> 01:05:15,453
Potrzebujemy was tu na wyspie”.

850
01:05:18,998 --> 01:05:20,291
Natychmiast odpowiedzieli.

851
01:05:20,374 --> 01:05:21,918
„Już lecimy”.

852
01:05:22,710 --> 01:05:25,338
Dałem znać Markowi: „Pomoc jest w drodze.

853
01:05:25,421 --> 01:05:28,257
Niedługo będzie lepiej”.

854
01:05:29,884 --> 01:05:32,637
Zaczęliśmy zajmować się ludźmi,

855
01:05:32,720 --> 01:05:34,513
którzy leżeli na ziemi,

856
01:05:34,597 --> 01:05:36,599
udrożnialiśmy ich drogi oddechowe,

857
01:05:36,682 --> 01:05:40,728
oczyszczaliśmy nosy… Niektórych
układaliśmy w bezpiecznej pozycji,

858
01:05:40,811 --> 01:05:43,814
zakładaliśmy im maski gazowe,

859
01:05:43,898 --> 01:05:45,775
polewaliśmy wodą.

860
01:05:46,651 --> 01:05:49,362
Zamierzaliśmy to robić
aż do przybycia pomocy.

861
01:05:50,404 --> 01:05:52,073
Wciąż opadał na nas pył.

862
01:05:52,156 --> 01:05:53,908
Od czasu do czasu słyszeliśmy

863
01:05:53,991 --> 01:05:57,244
potężne huki dochodzące z pióropusza.

864
01:05:59,872 --> 01:06:01,749
Działaliśmy dalej.

865
01:06:10,883 --> 01:06:14,136
Straż przybrzeżna Whakatāne
napotkała Phoenixa w połowie drogi

866
01:06:14,220 --> 01:06:17,181
do Whakatāne i zrównała się ze statkiem.

867
01:06:17,264 --> 01:06:20,935
Kapitan poinformował, że na pokładzie
jest wiele osób w stanie krytycznym.

868
01:06:21,018 --> 01:06:23,270
Zdecydowano, że ekipa ratownicza

869
01:06:23,354 --> 01:06:27,400
przejdzie na pokład Phoenixa
i udzieli wsparcia podczas podróży.

870
01:06:27,483 --> 01:06:30,361
Ratownicy wskoczyli na pokład
i ruszyliśmy dalej.

871
01:06:33,739 --> 01:06:38,327
Myślałem: „Ratownicy przejmą kontrolę”.

872
01:06:38,911 --> 01:06:44,125
Ale tak naprawdę,
choć mieli wielką apteczkę,

873
01:06:44,208 --> 01:06:47,044
nie było w niej nic, co mogłoby pomóc.

874
01:06:48,212 --> 01:06:51,215
Ratownik powiedział:
„Róbcie dalej to, co robiliście.

875
01:06:51,298 --> 01:06:53,801
Uspokajaj ich.
Nic więcej nie możemy zrobić”.

876
01:07:04,020 --> 01:07:07,106
Ludzie zaczęli zbierać się nad wodą,

877
01:07:07,189 --> 01:07:08,566
wzdłuż rzeki.

878
01:07:08,649 --> 01:07:12,111
Widziałam masę karetek i radiowozów.

879
01:07:13,863 --> 01:07:16,490
Miałam wrażenie, że był tam

880
01:07:16,574 --> 01:07:20,327
każdy członek personelu ratunkowego.

881
01:07:22,913 --> 01:07:25,374
Kiedy dowiedzieliśmy się,
że statki wracają,

882
01:07:25,458 --> 01:07:28,461
zacząłem oczyszczać nabrzeże.

883
01:07:28,544 --> 01:07:31,672
Wiedziałem, że gdy tylko dotrą na brzeg,
zaczną wynosić ludzi.

884
01:07:35,926 --> 01:07:38,054
Próbowaliśmy ustalić,

885
01:07:38,137 --> 01:07:41,599
gdzie urządzimy punkt triażu dla ludzi,
którzy mieli opuścić statki.

886
01:07:46,395 --> 01:07:49,690
Trochę w to nie wierzyłem, wypierałem to.

887
01:07:51,108 --> 01:07:54,403
Myślałem: „Chyba powinienem
zadzwonić do Haydena”.

888
01:07:54,487 --> 01:07:57,531
Próbowałem dzwonić, ale nie odebrał.

889
01:07:58,741 --> 01:08:01,118
W małej społeczności

890
01:08:01,202 --> 01:08:04,205
masz nieco więcej znajomości,

891
01:08:04,288 --> 01:08:06,999
więc moja żona zadzwoniła do znajomej

892
01:08:08,209 --> 01:08:10,377
i zapytała, czy wszystko jest w porządku.

893
01:08:10,461 --> 01:08:12,546
Ta odpowiedziała: „Nie jest dobrze”.

894
01:08:17,426 --> 01:08:19,720
Odebrałem dzieci
i szybko pojechałem do miasta.

895
01:08:23,099 --> 01:08:25,309
Pojechaliśmy do Whakatāne,

896
01:08:25,392 --> 01:08:27,645
prosto do siedziby White Island Tours.

897
01:08:28,813 --> 01:08:33,275
Wszędzie stały karetki i radiowozy.

898
01:08:33,359 --> 01:08:39,406
Zebrała się tam cała rodzina,
czekaliśmy na wieści.

899
01:08:50,376 --> 01:08:53,170
Dotarłem na skaliste zbocze.

900
01:08:53,921 --> 01:08:57,007
Widziałem stamtąd wodę i pomyślałem:

901
01:08:57,591 --> 01:09:00,136
„Udało mi się”.
Nagle zobaczyłem przed sobą

902
01:09:00,219 --> 01:09:03,222
członka załogi Phoenixa.

903
01:09:04,348 --> 01:09:06,851
Przykładał radio do ust

904
01:09:06,934 --> 01:09:10,980
i mówił coś w stylu:
„To wszystko, czas się zwijać”.

905
q8؝L/9nsE7VQM!!#UeBTKQo*FKj%j4A잋yN0)AxRyX.(&	Ot@Li
yGN_ٱ!,T.<| bDGv-Cua`|\	sT~Fp	"Y6j;^#$R~	eрR(\ų	T wh =ep9wgP|}yAc#]	x>dLد*|XLȩ?WY}9I(a ]<q׭~w]@oR-|E昄]L6328ZJB
TsP6ow_պۯw)	6X^'%J;)SY7owF۬Y8~wQ-v/">ggX4<"%\ڸnpSAfoysH&"
^,`K~f=9'xPKb _6w
X1Md7Ҟ`eFm7TR'R}68byN!7{4v-JtfsQcn:@1
I3=Sn7>!X.@C 3:2r6_biq1"~5eQ\RF-WYm#}WD^?& rȇ	zOڜxP
@Aq'-7L}Lf.UK)fVHRy~6p'W2r>Gc2s~6*_:VV7Yŀ\|(s1=mߙwSt.p.OZ@d$uzY7ԌW;sCc<A{e|]Mq)ݿ<zXo:)V55Ks.K{F*(? ۲Z^1ـW@V1_<5;tf0)m&1lTnނ*$ UnKX);QR,/\҃z_X4!w#3vS@s!TC\cb3ͭns:jN@ZTK9z|A6C<g:5QH&oze=
B*3QnQ)}?liyyՠUN%9
1' jctX+I!i?̫!^A<1x-C"FkGWIbK̛5v%vK>pI͆V;z/H9CbMCΕ"U\tA5ln(P$BlFxSxDX7p#rc:1(|?cXemDj]eWma!nИ#mn9Z2]!Å9H~.Qַ$ jzvk,oo>y!ާ8M]NS@ Q41jy@NRPrNRiRV*E_투.tw1YC&jn=D083QO~>Ajm2Yy:ؕd@;{PZbdgL0F
qL7kn#e@*"0(Thd!+ޒ9b&V:Ac],\7JxX`i u?Rz5{4&7kztAX}!#O53-Lۖ8+g>&Ҝ ^t|=}`a\Jrۃ
Q<KOlؠ[8Y
I[ik2%FJڑTxpJ^r(RɏMrmYaqu@w˂&KM;EY=y]1|<Ϊo	#1x {q᎜óp+CWK)<`-.I5,8oư%;	oaޜgl8m3-e`QbR?F^  lP"nR/dZURfk#D3? OP\H{&Pdsj:3;nӄeI+'~B%y Sz%R]V	hcJno3M"=Z묪|`%& $5KNr>ҹ\[TZ7 &mHb~>
\'Pf"-؅R-qN\eg)DT̼tN#yo96QW\R2pRmZoS^q)KZYlf-jrIfcF9.A#v_qTV2P&?:2Ŭ8_"4#-=z?fuiPۊ=އG4T)@f>փ;et}Hg?rM,R-wWwx 5g:Rm?Xޒ󙮀{DX7΄+r])ƍlؐGj$G,tJЪf0
^m~+(bޱ1$ҬiKdʌc׺1 2nc0]; FLq@&'mqE3dTKx(d2岉M$,.LRyxF*Ngu-Xq`壏%ؒlRjɈEԷ>ߖ#,_Kn͢!B6LQFisbD]k|{
y=뒭ypڌO3YZQ@䫙#GqX_AfBNc*"b8A^<HS3r/lM3?\y֠Z2;w(o@*w/jhjaӼ(;G[
`"O˶p,ɐ !i"{YƌZT++@&ZS1S̈́Uv-eڥmiܚ T]|V׭x2&-[Om3vԔ;hUa䕭U`32nRߪpevjq$cQD짆fʯE<L2o}eQM%HX,40%bCO߯~N`?iKh}bX_+rXj2GZjϤ}eOΨ;3wʮBAQmHiSp6k?9Zې$x~hJ5f|5ocieUr/f9h!%25)d2TYI@U#W\<k\lg~5SJK_n4?a\DKp[YfdAXJ=IEE>gj3YkC>38V@n|p}WF
Tc7LFˬ+<`ď^!4ݝPFyجe);glPnAk2O"hOfse@܊ N[ا_\ZFVGo7ø_8^ka<͏t\k7<tD27xN7pluCX f4){I7՜^A$Gf̊>e(v}YN8{/ $\b%-dg\{e[L#2/|OEys fw;>Q"qXc\UW;ItE7F́V	D@~Hv_@n:/dKy0(JjDW@E81}!t]۝E>ɪ'~][CmX/	fgZR].'&|㓫aeQ4)tzkze9p/}.b<ۓd aH*0lԌ0ʕL 8:{ØZN)g,`'hM6O:}6Ɏ]eۓfuj8cEOM릒-ot8`}R6[VgRveO!8 8?^PJBlܯkJh+ŏ|hJ!
im1o+A#yy
{8X5*TWx'UFLpӫpoV,MYX|M۩r=!{aeNֳ+Tp>!Gf/:5XU5\	_O6	i'2/38朡J>bفivrMW#1 l|ヶ)gBp]d-W8+1&%C*s6_E*,dz{'Z9 ?d*;GX`	Seg9-	<`J//c;jhӂɯDUc\zNC|Y%<2_1VIu${8K"%ٳg<ܖ_#PѲˢЮ[ae~:T x![$nիv6\LPviD6RcĊVx@LA'8VJDI]xnz|=3rņcwOpo8*
yb6u/FGi	_}{ƇDP֛<GdF3Li@{A dH p"D m:( t:85~ĚYܡ޽xclB,ՔP֘3fmJ-)&&?1IU]ÑmF&]ƶGG%{Rc%~IwGkUc2P2lBoQ:@ί0>0>ץdlmy:mm`ΜzFO2S/Sp*XD=-jꅪl1S7bҊf\e|+nk}N	&.\ժ봳9f$Pl.h?2cL^qݖniI2Op#-pF֨TxOWߌ:e@-e&HTXk>y^~cE ѐ[9o[:\}BuYvKVTq2Ka@\Dhj>{Q./+氞đF4iIt`)zw(^F4N:PLbTs|4-NOf9Jc>k?P2} 5< hOf"I7ã*?P6뼜0[Hs4?p:&Vzekxm&o7,Jˋ
̼NFvDs=^6Gx<)ilZo7GqXwDDhw\)6Nݗ/Ns7%$l{(78??^I$v]78V/W6 Nl)[|UK4Ҕ@&ScJ`K)%]=
w#~gʸ L@g7?bTe&C;$;\ }q|ڀ_5q5K6ZQCAd\./
z1~%f&o}Z](iGSdC8[(7p3CD0*r *֏3],7fgP]gt+kP͕hDA
)̆mAY)IqU
mu'hʂn$7B[>7nȸؖM<oeE \` *_='E疭s=5	}LO. a/ay?ABX}ց5TһDh﵅ 6fi1;'ۜ,"ks-m<wsȦ,C:m#'#=<iѓ#N}{ HĂCħ*@e@-T+B4Hgx̯U򘈦KCYfNcGƲ|h&\͝@8ˁ n=9^Lĝ7$SK6/<AoݔQݖj{b7qvUƸsQk WUۉ]@hVfyC<*zrjZ{CT<	{@khcT:!:9KfthvZ5OEJ_Ix; ??do :+J8ef0Ef! D S}{a)e`p &@du7W59Cd$*hhv"jv*gȉ]ymeq9NmYXɴ%sHcCh萰sHզhLb'DC*4%t?Cz:J
D 9Qd^ǰY?.D}(T_M%X7q*l*(,`Q]NU
F6B<B-=#]T/8Ms}mrⵐLj.g*bwڰ;Uek*dҭY={Oҁ:Q%[Qyv&%Vw|go,0n*TFF#MKS>B0KV"֬7I@)+
)֌J=,`21b|8>g&<
R{3'?'Wx7\+| g䨿nz~@ &ZP D

o9sLsF;\(m
..Lkk1#1scH{q,coP
\jm|0OxZZф8|}Lz_$H^nN_ ޺dAhډKgu1o"LXe+P:pp{N_6"0&%{ig2(c	,e\ gѐKPЏ3t3'
!B0U0D*xS8i5P@fKBu`#HݯJ虪sp1$({'nGMiDaC<':<FQo؃F^@Ǿk?kHA^pY:r"-'l*SytsR4b@Ϟ2G+Q,]ا0aoMm{mh
xYH7k[	+AϹ(Y00qk|^G\krd34PԏHi,V$06iCUd$Ɨ*n+3ohS!gd:xsȪ%J	WtF"^PuF<坉mRFGNDt3\"΀l)A-Fb|]`9pWaspZq(K{g3ߤ:D]'{i	*C2ˈd#APE;0CsZ,NJXasZkHVW%gP8؂a=GD<ztL	jd+
)0/}"E`
28&Γ
&UJ9vX,$xyh',PP_$WLD)4mchM`ahN&]:쿗vR(j5)rif 	0Noոؠ<8RoB
FMQrOfq:/{l[5Ȃj1{W
l<g>47Eb6Moe3-.8WCB?qot*wfޫ3PTjqCWcu	R%$U]XH_E,?J>!_a/OI_͎#K/grDV!3F#X43iz@.(	 /]o;𪡪ktUn͑ȉ,lo
HdUx`ǀZp'{raQKrD8	Z?^<	; 㥨UxIEȵgp[Z٫9yVz0YBC,>z!5!rc/GXg{%^Tr 0\w&\5Wjˑ`:P,ԧihl%֗ew %[zZP hjm8kCi-
Bh4PSbU +y_&<SQ!R^ӈEJLh5>\!lN2l*Xʵ[HV[HاR}z5-*L<^飦&aJV^yς8SFl>uڸ!:'qRO&6s)D9k$#{	Ȍ99󞐿A><M%9JBO2GU'b-gswН볱B[lxp2\谷#`Sc&^LAlw,܍.ՇN&&&k<tꅓvVFY.4a3PwH]'R:9r)h'/u>C^²XLXVם1N+1<DܠQ(Ol(n}țõ~=r
@m`mDM	b&zvf~9leQqxuӍd<zTV*
(fz-.-a7#RjBoB"r[/-L.Y+gU	<Ou  qڨ_ӐD5Ŀc$O(%nnb>(="SYy(xyDT*?¼	3x&ML2ށ)`0~wC5)|w5_+0$.ƻA}(XI8Mz+͑)HWV 'jr:˙,_?mqֻh'~W	%Y\1x)9ifje6G&D;eB9XB63kȀP꜁&G;`d>ҵed(70`#^k/XyHBdbK]4xpnbX8BdlN4!քt$c
5΃FuD!jŵh>}Ƹxq0\6Ⱥ&TQ˼WosЊDjDBQ!`rN-_389MX.:!@,g͆:`8hD־(#MvOQe10 C3d$x?>>2ajhG Ơ+;~f$)si(ٗ'"BKc霙Y"]T`U
f|oU`dur2:#Qh*s2eSM26ca1@¯U-4f)&}4F$OQ2[Cn2l٨Xn[:;bueqk-夜#eysT# <S)YPޜHG-[IㄮB*5fd.2́GVfO:p-8,FFǷ	-	Dx%aT.u,U-{ٗ	2F7ac:+s"id}ԃ8/ _p&^_݅fO%!8dfiqfIsq9{#n# k-նgNmEp9(S3$4c;tB=0! <y$VVSgGx(i9Gz?+9kLF-XQ* bT(
?ДH[}50EFC,+j;'+̐*ԧQu(!9, !1S*zgE-]eL=9iQ;/#@/q?c&{\mv6"Kp(V¢I,ZU'X(P{U#tcV=cHc㯺T|޵-40E)ac_ĩR+Fmh`#5Ү!>'Bץƹ'H|ʪtB{1A%+L<?@=ild9xsH[u(s:<_CKox,BA;eC.5\܃'\u0dpIc֑#GkS*cnL3 -Azޑ&rTbSدĽ6Wuop?hG;O&r򍻦^OPt /$%AĴ7|щWf13D=Z nTx		^;C")ɓ\RS)|࿃UKZߏO R"vd0&}˩.խ☥( 3$%O0kYVe4f.bv&:rH0`"1Z"Yoɉ, *ȟ5OW,]T5g^y-%~YB!}׍+)ҟv&Ha^Zu14p3ÄK=Xɺ3DD?EI8ĆwUgzri{iswT*7q5XK$u=)?f9T+-0nƖyI5z9aRjl~M`.M'c&h..8HmBQjIҞ+\ҋtMAu=pV.OzEz<jݬ9P"$3^6T:gdk:@χ I4gh}f't*^M>YjQ#x
g_jkǍ1N"yބAOA=3WQHiy!L²]!Q˚E­00gcpӠ #U3PcNC;@	V1毤1)n?އ>nfw(ؙ\,gՕ3O}aѪAYLE"&vvrXZ$4>jœl*^̗u)WSPDmSvJC=v:u:ͤn7&٦Q_KyGjoI4Bdz8Tؙ IƇ47$dg
(םq6K򕾊x"5WB{Fv(eح/BK(.oA_,Ř!QOiف˗n{ۅ#ArN]єmiboJ/^<- 5@Ǉ@uߵb3th&{ AxfSDԏo&n3}|leq8A 	*W8Gj:+&#w~ؿCw@WeFQGa&j&7h{.`ZHy{&WV,FAb
(|ٙ5IL<֌ĺb"0)A֌ap~@3%Og>SτC2v2u]';MvǗm=<
ӹ?lYG6*;&b̜yTeS:Ģj5'c
65+qỌxCڋ'rKq%. ?J*Z%J	#HXLWo@br59^(ךJ]2v_+a(dQԢ#1v/&$8[64ae,fv
HGrwc^[/Цh.Nn+SdCzjߎjhfsxM*2WP׆b96%W^ZRx!-QV*,Fir;2CԦ3 .- 2I\S{PB`hImNu smǧZS&ґGTwZXazrjNl96R'F:e8>]\q_kf	2X(80:uׯg6G8,3xs>Ȕu|Xޅ%}xO=x/	:UtR:qFHKpm:*puCVmQ7!DaSO*وnR=YFv[YJ@D,f2"+E.9Ri2eJ#M=ag_đ $Z \Н|CSw1fevU6xl*/A}e-r)CMm7[F Ogxz*#n>2aH.<鶸m=U5PaKaEZ|wiTpLbuDƊHQ +lw't5Z2O28t*W+_׊ыֹ]m3>Lކ6P	uady5` 1Hy*}\:L\G8dele-QLGQSpU8_uJƼIOpS-V,T;s%)|m3gj+S;u<.*C=b{8e iS)lotLϐ&?w,$|?2,WJ>I_f= $
@XW%B<f=&z]|˯/s|LyCLYah*լۮ[c!qnnd5-RzVDJ0S
V̶IA/7|3
_uB߉|J69~M8|5'MSܸ:cQp=6#/G5Vg"T"|XoC\=O4[&="GF g!I$OK1-0ktև5jzB4ETV8P: 9:;P5⳧hE&9?t #&e=p )kb:WrQ}?s/"u#e>7]VJ)Aω(zO1S/Rph$psQG/b@?%Ety+Pcbr'B{TٯĊ(Ӓ71tVSK(`3<F>~cl`#ϲ.^^hsaL=Smlc`"%,WٞU8̝i/L9;c`w5t_81V3`{A3@j셋n.ڞ<"#65p2$ چ%Z HxQsV.;kF3^jXMѺ`FiZ)aO*[W1CdcG+Sz{'9hJ-ޯK{PHHN\D{@8!K .} N05g啄#_<S3gȟލA1	BWhl/#?a_m$\!vC+0ȱ_\9ו߸tYŨ~A
}*dK_tz׻GP6,P u-dM{l=ԋӛ+^mLGH1?"K\|k~*H/?sOI
dMt]|4X/QwJs=7(F; N#pUݸ:]j6 z$!mRVu2WB?xҔvwnW8few	`۲20&HCѽ:T,!菃ҙ
Ǫ[^;gb
'k Ci$u!}հБ}igUCLVOeˀ0躸z(4dT)*nW@M]RCճ8ӫ90?q)IeL(ݽ_[
=(C(:bl$2-WFu!g>t
D>sjo2?V+1W0I7RatmiL%b=8G^jBܾ׎IYZ+md2x&cސ@£XC5bЁh䭁T3fPK-$܄.7҃RT]ۭ}k5TkΥ`@N,9eDM ky+-VN,xS" k2پrq}AjH^e&th.b:(W8F$ɲ-.b(ɾ5LLב!F^0-;eNv@`0m{/3/K!(TşYpgxp_mwK`'/.˚1
4%-TUmxCXV*|9@DRIGCŒsu%ݒC͛)W{zܺ|(Ў#aVAvW[EPUaW~'%,3Ng_B𗦖5X~[)PYluaexIYX0N(LH1^jicOS2'R؎LhRMj,Vfsnr|z|֠s,~sI ]Z{i<&Y/)9gʕ`}3s=V^_:/dwՎl_L8;Z&W;Yd01w~=ksani^s[0uY$;)0xs$c%.w,ຽTTt?-@8zb4p٠PÈ|pz2u- 7ek|\/.Vs8DNaA?߲k26aT Dw{s^**D=R_n4rc5Izſ`PC[y$}+c׃B 7LPgOlpH]C`DP^+3}Lh&-SJ
Sak.8=e}ڮ,{V0"Ø ¯_K@?tl|jJ@d1B#; Ã:*-WjENdb]ܪGY=3#e'ծI\k(-[g/O}Zq&<u$$Wb_22Xj#
</aSESSk5<ԣSC~>EY)>܆oDX~V~uzTGX`),XDjB`p?#Nb [I9z?XZqwAGse}\Hô2ǎ?g)BDIvOpbCȝ&"ʬ50pTHG^v8
7jI73%l0yJ"~"hŐibs!	AUZJrDYkCjM5QopԌ=7vq91NO[dqD]mƼ2=%{*\k K:\Ӝ)SR˷ocZ<"O][x҉E61K=>4
<݉w05r'7T-&Sk4r`#!	,LETڽ-u8PAO[iZ\Z|;cW nNh!E2hXe{'0I@ЇMjrcB%óEIVE.nh -2y`*qlԟ@!1m\z_`2_M0b!qfJۛ9V4~I6#n@'	kl_-eFfIE	f7Q2 BUuW(»AO'50>7I*񴍓i/]Cӓ*''0^>A,ԃ%&N<,h5G0vBzrMYy2&!41W$F0F:<5OsW{HڟvYc6.2숲|ח)C$<8bnnǼh
9>xr(ӗ/R1m"|)ƅ+u|
9י91{'D8l2uf˘bB&ewܯ7\!C/n&0ǗF͌ȼfYl@Th<}"R[+B+t,>ю	)O{?Lk1,&q/'ײtv7?hHvwVAiP)l;u5ЂLP'B`^z!砭#JƷ;Aʘ;$5xo83Qbg0z
k7*1g,t #AN_|Y{8u4(#V mf02#'ri*ι2JSsK?b̭2=-[:"r\1RYĤ#btr"L;LaLn̸*pފ[{F#g;t|!`gsJs%ׂʞDLƽYP ,l0kn(WRs׆scX=1^نSٱ3D{@}8D3!*m9ݼq榺FZ10%&ʥ,~2f<qi1U5Oƣz<_sTw2Tč;*U:5,O:a?̆}pM42b_܅\$ ?HfaS\_oV]xn3Bɧ>l~)4uc,Yn%%5*`/t%ȹW͓k5$lwc&b0Hnk,C55G]SV{J!Y)jޏ0+rw4Ֆv]TwǏ/w՝xUm}SABcޠ{cV0RǟO#lo	;1VWbݨZ$$em|2{Xg_f;BPB;:kx%M~mhy p`ߥHGK_,jiLѵIsjkUզ	DO1ֵ=?dVqبQT_.82vrNTuq}8y@M"tX.p	ߋh?OLm N>xƦ$ćv,Ȣsѓ$~3V@`%B[jҁ083,i)͞Dgo'p7)+_Q-Vq#l,G3abʏIwwB 3};} wTz[`V7U,E8P.iQ w6eSא)C-PQfW8\-1^_#SJO(9ǜؾWJn݋ŗZLl(éegM*[qq{CWūAͫC0uRsw%+8+s%5>O֎ JTPf_XB%} shcAF9J#
W!Si,MMyI8jw#quR l
>+1 #^ɲgmF(Ty0 GC61Sm4;(z:4]Ç|	L#/й9)ѯTDٗddۯV#Q}5ō1<@U_IHbLo>BD	HRF7E
~[7sy-p4ԝJQlXvrc00z_	Ť)
غs0͙zWby.tYP8܀^;+c@ͨXWlHtRg_D7r3z s.Cg
csIryAqoj[2{j{ 7P)mfuW m8Lg |ɭ+ƨ(ӗj(.Vhϯ_Bl[PUjf	&V`H7%^e5Շg:!Q'S"y j	NfY	SU>qrʣ۰}NUv%pH@F5hpP&%M8+G-RIr{gwܹ:dzUS?{)1zNG'(4}䅜"ڐ0`R}}X9~{ltoN/(P&M:[1:
e3L_# Q+cln!
?}I2^r1XzՋ|LPI^Yda։BhǶF3ؘ-[Ga_$Z"V"f$~f򔸇y2jς)[08 uL_8,_C>6v	&Ts}=Ym'hUؘt:Oqj[A2`< ՜l#u|?](CYt]f-d~<[8Aȯ7eCŝدVltQQU͖D-DgZcڨ!ȫbO~qg|8:O:"~	1imȂ!`HH^)̉:SWh
U޷luq袘*t{7\=͹cDI?U$Uث]~{%(tVXX(jڬ,W/FC)^8s:+ĵϪEU>?m7[P|J=nMVV4qOp`'36tɒhRq{&V00h#A<N v9넮^N|L, _Y0,G$0:LtTDym9C@jJ+:cٯQTG"lTSS
ұP"5=yנ&Cm;fFl\ж<?,t' ֏df"H ix;&NMztzh.D	ʬڀ"8fpH?z".5ýRpkR
ݛ.bC
x"k2{vj' }y	DOҴt{)2U9xkvgy9WAo }Dr{^Fq`H3XΠ+#? <Q{ZOCm٨	mFea+4sbZ=\N<O\\qTTI;b[*
:`C-_zM
#.ڍ"+(I9r%!I> R{x[dnm/GylD[r431mA~ǂs=iae[6y2!AW6hFt1#O\:x|lCKdv5!U|fC~2/LyPؖKWTߐ|; #w,v;]*`jFX_Z"Bͮj[P}jp#E;kmRmVG<Z7Ŝθ. awr_i'4L훫RCY~*"/;hnFo>O	@1w|`,bߠ#oV+'̼7Vua>@3_Ow+- k[8-DfyAb^iH_/nIHyWG;
qeN`t}2lf [oHVVyeՆ wa؄YΥOd`Ca	I:Z:N(Pa;7Z^B(Zoqݯ>#d`{⁩g/٥&iAE:N(-ͧ%l=wswۿ+k]@젶2!U_q4:8%HiϫAf[5x21W8<9U4g|tħ		=LCv5!t3.^<rds`eI1O/]F7j	q	!;rYMDV`LZ*ͯi-T׻cf=eLÍFFǪ5j860DG[8i^<llȻ[X9&YMV=(q1CsP`8S+!l7! Xm@(p`R&	eex%-	dGUJ@au9A˨p'_8Tz*ow$O\X5QʥXad譜q3\4-dBؘp-[DUyR*C1FݐKr3S)PfUy%[[SO%+i6xWMmf@	bFvNh:Ft~aQ(*QV veX$rPASazJLob!b]Ibњ[L<;1-¿|-ƲFL9E|g?pAevh2.ܪJ.)$T):,+RjYIpA8$Ȍ4*i-rkv!)9lc qq0@soGA$L`nYe]rhg}彩|cZf=N]$oѴr.NTC.Ҽc㩰1<~F_!㊀[̬0dGI%b(ޣTVtTC0Bc8>JS!7V-ޝ$@Os]WH#4'}51\{&KH ,}HVd7uS&w6V!k@JI!q"S<(\!ݻ@D<GfL8rWACVl!IbpÌrΒsLh	ˮj]ΡuU2\%φvvhA=-PISSg^Sje3Md9_)`VkijB\jіA=@7ɲvW<}/>/\
#B鰇SqI3 Z	)l/MǑ/KuA\߁֡5㺹(@prRw8;;yY֙(!ݪZ?*QK<*N{69]%27_WM)B܂x^	 .ga/h#pP|Շx).ݙܲWqN45NHGN@}SjK݊寥4|7roH;K\*Jv$G*iIZ>cc:C5
UDrl°a(>*Ĝa-l58}Fz6"_K˚(YޖIB^Y\by"[붿J
3#q{whdn\02@_-WB&x
 o?OD<1{wC9:r08g5$N&o:b +|lw	o8$;g)hQĜ./*t`n/A#]	ҳ8dSɗ,5vU0G3`!旰 9fRF%}E{,p.FH3w.'VcyV'+@͐Vl3ذ}WM0U}`>U	~(=~e5ʹI]#!H
e#'HpF!$%I	B|= C@܅l;	6ֈr"kٓ(S!tY6+3|sh2>E̋a0	xH*/\z%_M;I,q _~WfÊH5AYb׍`^bUSlZkQ-3k造F{4=x7.H11#(!#;lI`(':L4rU1+qǁmY;5鎪&]MG獧J=rㆷAw&P-(VBu)&+vkpe˦Ċ	KcD.V nul湫(^ 17_ϊkegHTpF3h>mHٟ)6 B$O	%h3xufIʧ̽_R4m u0^!rz!׼>$[ ynh}&n))B57~MXOwgpwt@T"w8(sd3?.NlyQr~]j׊OayLGF,l,]JA~~vI%8H 9f`iJn(;uL[|6SJ"j0`՘E+<ej-flR)#U	䮒e5@J򫪠0'2X}/P'vJgǃ:YK)WӘ"s}ȭsԝdz@xa6QU+glͷO&-Fr$l.am:N`cyQl_&iZb=<|AbļA$7B8~蝔c,ldTHPƯ>C/FO[}HkS:|UpƠ,fHHyuy8)ľJ([jNZsPYTGrl2f[&T^+1=S7.}88QvMX~A+ ~sdVRHz0A*8}U-Nʼ߀XU`K[3QZXRWYO!>A`&t<gPJvKuHivkBeL\tWG,(Hw&e|;tFv/`E̞󖾄uRUs[roJYQ	BlT69"z<!N~2#ɵJ,qUOaQh][q)U3Bmq*T(k$[	uؚqH˼Cc~ƌ88=GKZ 4fʒlޑ4[@@T;|M~Cq|x;Y>#f2Tvt~uhiŌ
"O_!^ha!r
.6eN)f|zY9:.sy hd< }8onwbwz!4҅MDeqLR	Vb3/AoRILG\{)Yfǃo@|)GR.B[|gCO?y8PT}%䳺Ě:S Wvs~ev-z/ժՅ2`
t(ǟ9\

qh	"vwv?_X&2R+6`L:.G=8[QSyVK_;TuS_S]-WvpǆٙitCߧ3_RqΛ hVG"dHM!e-<cm5e47=#)EoulBEq(}^SNX2z(:Yݳr'h-na]Xr)CTK#t8;1WHhm<JX@^@C1(Twnxʫ$b"hW+n	A{HE`DiɚPwS{[s[iLa,w[XT%xT4lC?KTU ,fT{_K}#PcrYݰaQdᜅɳtNy0Z7bcu=
1Z4j]A^ܜ|f(+Y	j3fn=Q >MsykԞ>pݺa(.Cߗ)AхL#0s]HKkş6ˌ`u5ޣ,ђYuLMZJMxNgi@'PXm0)$9]|St15ڐ,|LɅ aZpPeߩco"wB`¹iAd80>c+z$u"A~Opg85(/_Y0n*ϙ6A)n"
sV!ic٨LtXZE8=FC%L$>;X҇
E:rΏBj?F#"1p.[>Y9\nu{	Ǝp^@3+˿ZoC蛐 H>i63|x.Uc%]EQ'ȅ1r~:`o*͘:/+fv~&q3Kfd %J'Fue׏=窱 Ӏ
i\D$c:qydI:K/Cm8he?[)YlU%.|4?A#Z퓡: i
Q5,a`ygE0"rDϋM}, jM<25t͘>ߛIDqao֪ϕ%z=M]-47UZ_(=zZZnȪ2<2\M%"yF4Lev>.BR*tLMB]F}>9y?
s{>gBn)ض#ar۷yk&V35ND@t'	LMyNOd|
-K*uٔEئo#{*m. 
5rO9ՉkK8#IY?o.w	2}qhٯ.̃>"Öe%`@ `7Y>Sg-;ブ`,J.1O߾Lޖ,a pE"OX7L=`YK\Z=	ssWL/R$cG_ u!6>`2"ph|N<7ֲ8oE-{d_8|!qqxvM?6x$Rq*=@llK [IM^Z>AŌndRiѥpv۔ugC[B9#ݽ`R	g"!.NčMZVhŪ-"\az 	%/ү~%zs5PEpe=H&LD2rv~D%bVfLR%]#[Bc=