Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Patatas.
Sanggol.
Puwede ko bang marinig nang wala muna ang house?
Oo.
"Ang lahat ng sumubok…"
Sige, pakikinggan ko ang lahat.
"Mga binibini at ginoo,
sa red corner…"
-Oo. -"Bilang taga-Timog Aprika."
"Sa red corner…"
-"Napakarami niyon…" -"Bilang Amerikano."
-Oo. -"Bilang Amerikano."
"Amerikano ako."
"Dapat ay mapagtanto mong…"
hindi tanong iyon."
May lugar…
"Napakarami…"
-"…pero kung paano." -"Sinubukan ko…"
-"Dapat kong malamang… oo, kaya natin." -"Alam ko."
Oo.
Nasaan na ang lahat? Bakit walang tao rito?
Ano'ng sinasabi mong maaga ako?
Oo, maganda iyan.
Kumusta, Toronto, Canada?
Kumusta kayong lahat?
Maligayang pagdating!
Maraming salamat sa pagpunta!
Narito na tayo!
Narito tayo.
Napakasaya nito.
Napakatagal na noong huli.
Napakatagal na. Pero narito na tayo ulit.
At masaya akong makita kayong lahat.
Na-miss ko ito nang sobra.
Na-miss kong libutin ang mundo.
Na-miss ko ang wika at kultura ng mga tao.
Kagagaling lang namin sa Europe. Napakaganda.
Natupad ang isa sa mga pangarap ko.
Unang beses kong pumunta sa Switzerland.
Isa iyon sa mga pangarap ko.
Kung hindi ninyo alam, sasabihin ko kung bakit pangarap ko iyon.
Isang Xhosa mula sa Timog Aprika ang mama ko.
Lumaki ako sa Timog Aprika.
Isang Swiss ang papa ko mula sa Switzerland.
'Di ako nakapunta sa Switzerland.
Noong may pagkakataon na, wala naman akong oras.
Kaya hindi natuloy. At ngayon, nagpunta kami sa Switzerland…
unang beses iyon.
At para akong nakalaya.
Kasi ganito iyon.
Buong buhay ko,
pakiramdam kong hindi talaga ako minahal ng papa ko.
Ganoon.
At noong nagpunta ako sa Switzerland at nakita ko siya,
ang sabi ko, "Hindi."
"Swiss lang siya."
Ganoon silang lahat.
Medyo kakaiba lang iyon.
Sinubukan ko siyang sorpresahin,
sa pamamagitan ng pag-aaral ng German.
Matagal kaming hindi nagkita.
Dahil nagsasalita siya ng German, naisip kong sorpresahin siya.
Kaya nag-aral ako sa Duolingo.
Pagdating ko sa Germany, ginamit ko ang natutunan ko.
Pagdating ko sa Switzerland, sabi ko, "Ito na."
Handa na ako. "Sosorpresahin ko ang papa ko."
Pupunta ako sa bahay niya, kakatok sa pinto.
Bubuksan niya iyon nang gulat, "Trevor!"
At sasabihin ko, "Papa, ich sprechen Deutsch!"
At sasagot siya, "Ano? Ich liebe dich!"
Na parang…
Kompleto iyon. Naplano ko ang lahat.
'Di nangyari ang plano ko.
Nakarating ako. Nagulat siya. Pero noong nagsalita na ako,
sabi ko, "Papa, ich sprechen Deutsch!"
Sabi niya, "'Wag mong gawin iyan."
"Hindi, 'wag mong gawin iyan."
Kakaiba ang pag-aaral ko ng German.
Gusto kong matutunan ang wika ng mga kamag-anak ko sa papa ko.
Pero…
may natutunan ako sa wikang German na hindi naging maganda.
Nasa Germany ako,
binisita ang ilang kamag-anak sa lugar na Cologne.
Maganda iyon. Puntahan ninyo.
Nakamamanghang lugar.
Kasama ko ang isa sa mga kaibigan ko, si Rolf.
Isang araw, sinabi sa'kin ni Rolf, "Trevor,
kumain kaya tayo ngayon ng tradisyonal na pagkaing German, ha?"
"Gusto mo ng tradisyonal na pagkaing German?"
"Oo, isasama ka namin, ha?"
Sabi ko, "Maganda iyan, Rolf. Ano'ng kakainin natin?"
Sabi niya, "Sige, alam mo ba iyong Subway?"
"Hindi German iyon, Rolf."
Sumagot siya, "Nein. Sinasabi ko lang na parang ganoon."
"Tama? Kung saan kakain ka ng mga sandwich
und may tinapay at pipili ka ng ilalagay."
"Oo, alam ko kung ano ang Subway."
Sabi niya, "Sige. Dadalhin kita sa German na bersyon, ha?"
"Mas maganda roon."
"Pinakamasarap na tinapay at karne. Dapat kang pumunta."
Sinama niya ako, at totoo ang sinabi niya.
Pumunta kami sa tindahan ng sandwich.
Parang 50 taon na iyon.
German ang lahat. Pumasok kami, at sinabi ko,
"Ito iyon!"
"Wala ako sa bahay ng papa ko, pero… magagamit ko ang natutunan kong German."
Tiningnan ako ni Rolf at sinabing, "Ako na ba ang oorder?"
Sumagot ako, "Hindi, ako ang oorder."
Sabi niya, "Sige, ikaw ang bibili ng pagkain?"
"Hindi, ikaw ang bibili. Ako lang ang oorder."
"Gusto kong gamitin ang natutunan kong German."
Sabi niya, "Baka hindi ka nila maintindihan."
"Kasi mahirap ang--"
Sabi ko, "Kaya ko ito, Rolf."
Nagpunta ako sa counter. Mabait iyong babae.
Sabi niya, "Guten Tag, kann ich dich helfen?"
Sumagot ako, "Guten Tag!"
At napadumi yata siya.
'Di ko malilimutan ang hitsura
ng mukha niya.
Nanigas siya sa takot. Tiningnan niya akong parang…
Ang ibig sabihin niyon ay "ang Itim na Hitler."
Oo.
Ang pagkakasabi ko ng ilang salita,
para palang Führer.
Parang nawasak ako.
Tuwang-tuwa naman si Rolf.
Sa buong biyahe namin pauwi, sa kotse, hinampas niya ang sarili niya.
"Trevor, naisip mo ba, paano kung Itim si Hitler?"
"Hindi iyon magtatagumpay, ano?"
"Rolf, 'di naman nakatatawa iyon."
"Sinubukan kong matuto ng German para makausap ang pamilya ko,
at ngayon, parang ako ang pinakamasamang tao sa kasaysayan."
Sabi niya, "Oo, pero nakatatawa talaga iyon."
"Nakita mo sana ang sarili mo."
"Parang lulusubin mo ang karne nila."
"Oh mein Gott! Sana--"
Sabi ko, "Rolf, 'di ayos iyan!"
"Nasasaktan ako ngayon."
"Kumalma ka, Trevor. Hayaan mo ako sa schadenfreude na ito, ha?"
Natuto ako ng bagong salita noon.
Oo. 'Di ko pa iyon narinig dati.
Isang salitang German, Schadenfreude.
Ganoon.
Ang ibig sabihin niyon, "masiyahan sa kasawian ng iba."
Bagong kaalaman…
'Di naisalin ang salitang iyon sa ibang wika.
Bakit kaya?
Nakalolokang salita. Schadenfreude.
Bakit mo gugustuhin iyon?
Masiyahan sa kasawian ng iba. Bakit mo…
Pero naisip ko, "parang napakasama niyon, pero…
ginagawa nating lahat iyon."
Lahat tayo rito.
Nararanasan natin ang schadenfreude.
Alam mo iyon?
Lahat tayo. Alam mo kung kailan ka may schadenfreude?
Kapag nagmamaneho ka sa highway, ano?
Habang naglalakbay ka, maayos ang lahat,
at titingin ka sa kabilang bahagi, napakabigat ng trapiko.
At may nararamdaman ka sa loob mo.
"Tama ang mga desisyon ko sa buhay!"
Schadenfreude iyon.
Alam ninyo kung ano ang schadenfreude?
Schadenfreude ang nangyari sa mga Itim na babae
noong nakita nilang umiyak ang matatandang Puting lalaki
matapos sabihin ng Disney na babaguhin ang The Little Mermaid.
Schadenfreude iyon.
Isa iyon sa pinakanakatatawang bagay na nakita ko.
Mga matatandang lalaking umiiyak.
"Sinira nito ang pagkabata ko!"
"Binago nila ang The Little Mermaid!"
"Hindi niya kamukha ang orihinal!"
"Hindi kamukha?"
'Di niya kamukha ang orihinal? 'Di kamukha?
Wala kang naaalala sa orihinal 'pag tinitingnan mo siya?
Wala? Alam ninyong ang kulay lang ng balat niya ang nagbago?
Ang kulay ng balat niya…
Pula ang buhok, isda ang katawan niya.
'Di mo naaalala roon ang The Little Mermaid?
Iyon talaga ang una mong nakita sa The Little Mermaid? Talaga?
Alam ninyo kung ano ang schadenfreude?
Schadenfreude…
Ang…
lahat mula…
sa Ireland at Kenya
at Trinidad
at Jamaica
at Timog Aprika
at India…
naramdaman iyon
noong lumabas sa balita, "May masamang balita ang Royal Family."
Ito ang hindi nauunawaan ng mga tao. Sabi nila, "Tinatawanan ba ninyo ito?"
"Oo, una sa lahat. Pero…"
"Hindi mo nauunawaan iyon."
Sensitibo ang Royal Family sa tugon ng tao sa masamang balita nila.
Pero 'di nila nauunawaang 'di masamang balita iyon.
Kapag gusto ng Royal Family na maawa tayo sa kanila,
masamang balita ba talaga iyon?
Sabi nila, "Hinihiling namin ang pakikiramay ninyo."
"Nawala sa'min sina Harry at Meghan."
"Nawala sa inyo? Nawawala sila?"
"Hindi."
"Ang paborito ninyong mag-asawang Briton ay Amerikano na ngayon."
"May masamang balita ang Royal Family."
"Masamang balita ba iyon?" "Oo."
"Namatay ang Reyna." "Ano ang ikinamatay?"
Natapos ang buhay!
Talaga? 'Di ko sinasabing 'di dapat magdalamhati,
pero natapos niya ang buhay niya.
Alam mo kung gaano karami ang hindi nagagawa iyon? Natapos niya ang buhay.
Namatay siya bilang Reyna. Ano'ng dahilan? Katandaan.
Natapos mo ang buhay.
Tapos. Lalabas ang credits.
Ililibing siyang kasama ang yaman.
Hashtag "winning."
Gusto mong malungkot ang mga sinakop? Yaman nila iyon.
Sabi ng mga Aprikano, "Puwede na bang makuha ang mga diamante namin?"
Sabi nila, "Hindi, dadalhin iyon ng Reyna."
Seryoso ka ba?
Sabi ng mga tao, "Hindi ito ang panahon para pag-usapan siya."
"Hindi ka dapat nagsasalita nang masama tungkol sa kanya. Hindi…"
"Hindi ka dapat nagsasalita nang masama tungkol sa patay."
Hindi, gawin ninyo iyon.
Tamang panahon sa pagsasalita nang masama tungkol sa mga tao… 'pag patay na sila.
Hindi ba?
Magkasundo tayo roon, ha?
Maging mabuti tayo sa isa't isa habang buhay,
at magsabi nang masama 'pag namatay na ang tao.
Ganoon.
Gawin ninyo iyon para sa'kin.
Kapag patay na ako, sabihin mo ang gusto mo.
'Pag nakita mo ako sa kalye, batiin mo ako.
Alam mo kung bakit? Kasi wala na ako.
Sabi nila…
"Sumasayaw ang mga tao sa libingan niya."
Ginawa ang libingan para sa ganoon. Kaya patag iyon.
Puwedeng magsayaw roon.
Kung hindi, nakahilig sana iyon para madulas ka.
Kahit doon, nagtagumpay pa rin ang Reyna.
Pinakamagaling na mananayaw ang sumasayaw sa libingan niya.
Naiisip ba ninyong naroon ang mga Aprikano?
Naroon lang sila, nagsasayaw?
Sabi ng mga Irish, "Kami ang susunod."
"Bigyan ninyo kami ng espasyo sa libingan."
Darating ang mga Indian. "Pagkakataon na namin."
Sa huli, ang lahat ng mula sa Caribbean…
Ang pagpatay na sinulat niya
Palakpakan!
Isa sa mga paborito kong
gawin dati…
manood ng nakatatakot na pelikula
at husgahan ang mga tao kapag gumagawa ng tangang desisyon.
Gusto ko iyon.
Nanonood ako ng nakatatakot na pelikula.
Hinihintay kong gumawa ng tangang desiyon ang mga tao.
'Pag namatay sila, sinasabi ko, "Dapat lang sa'yo iyan."
Walang katuturan.
Wala talaga.
Alam mo iyon? May hinahabol.
May lalaking nakamaskara, at mayroon siyang kutsilyo.
Naglalakad ang lalaki.
Tatakbo sa kotse ang tao, laging nabibitiwan ang susi.
Patay. Ano'ng ginagawa mo?
Ano'ng ginagawa mo?
'Pag hinahabol ka ng kutsilyo at nakarating ka sa kotse…
'Wag ka nang pumasok. Sayang ang oras.
Tumakbo ka lang sa gilid ng kotse.
Tapos, maghintay ka.
'Pag pumunta sila sa daang iyon, doon ka sa kabila.
Naroon sila, kaya dito ka pumunta.
Buong araw nating gawin ito.
Ang tanga ng desisyon ng mga tao sa nakatatakot na pelikula. Ewan ko.
Paborito ko tuwing magtatago.
Iyon lang ang gagawin. Magtago at manahimik.
Sa isang oras at kalahati, 'di nila iyon magawa.
Parang sa A Quiet Place.
Napanood ninyo iyon? Isa sa mga paborito ko.
Iyong may mga alien na walang nakikita?
Gumagamit sila ng echolocation para malaman kung nasaan ang lahat.
Laging may taong nagtatago sa shed. Naroon lang…
Mananahimik ka lang. Kumalma lang.
Naroon lang, kalmado.
Puwedeng nakaupo at tahimik na naglalaro ng Xbox.
Hindi.
Laging may sanggol.
Minsan may mga pagkakataong makikita mong susuko na ang halimaw.
Kung kailan gagawin ng halimaw…
Kapag malapit na itong umalis… kapag aalis na ito,
laging may tangang tatalon at sasabihing,
"Hindi ko na kaya!"
"Kunin mo na ako!"
Patay. Dapat lang sa'yo iyan.
'Di ko maunawaan iyon. 'Di talaga.
Bakit? Maghihintay ka lang.
Mananatili ka lang sa loob hanggang mawala ang panganib.
Bakit 'di mo magawa? Bakit nahihirapan kang manatili sa loob?
Tapos, dumating ang pandemya.
Sabi ko, "Nauunawaan ko na."
Kasi naabot natin ang sukdulan.
Naloka ang mga tao noong pandemya.
Akala ko magtutulungan tayo. Naniwala ako roon.
Sa lahat ng pelikulang pinanood ko noong bata…
Akala ko, kapag may banta sa buhay ng sangkatauhan,
kalilimutan natin ang lahat ng pagtatalo
at magtutulungan tayo para magtagumpay.
Alam mo iyon?
Akala ko, kapag dumating ang virus, magtutulungan tayo.
Sasabihin natin, "Sige, wala nang racism. Wala nang sexism. Magtulungan tayo."
Tatalunin natin ang kalabang mga alien, at babalik tayo,
sasabihing, "Sige, bumalik tayo sa racism at sexism."
Ganoon sa Independence Day. Naaalala ninyo?
Ganoon ang kinalakihan kong pinanonood.
Nagtulungan ang lahat para labanan ang mga alien. Itinigil natin…
Walang politika. Nagkaisa tayo at nanalo.
Sa tunay na buhay, ano'ng ginawa natin? Nag-away tayo at natalo.
Isang koponan dapat tayo.
Si Will Smith dapat ang bayani natin.
Hindi nangyari ang plano!
Ganoon kaya nawala ang mga dinosaur?
'Di siguro sila nagkasundo sa mga bagay.
Siguro may nagbigay ng babala, "May asteroyd!"
"May asteroyd na babagsak sa mundo!"
May ibang mga dinosaur na nagsabing, "Hindi totoo ang asteroyd!"
"Kalokohan iyon!"
Tumama ang batong iyon sa planeta…
Natakpan ng alikabok ang daigdig.
Nagtakbuhan ang mga dinosaur,
"May alikabok sa lahat ng lugar!"
"Magsuot ka ng mask!"
Sabi ng T. rex, "Hindi ko kaya!"
Alam mo kung ano ang nakababaliw…
Akala ko Aprika ang maaapektuhan nang sobra sa pandemya.
Ang totoo, kinilabutan ako.
Takot na takot ako para sa kontinente ng Aprika.
Buong buhay ko, nakita ko, kapag may virus sa mundo,
kapag nakarating sa Aprika, malala iyon.
Naaalala ko noong kumalat na iyon sa mundo,
naghanda na ako para roon.
Tinawagan ako ng mga kaibigan ko.
Tinanong nila, "Trevor, nakikita mo ba ang nangyayari sa coronavirus?"
"Oo, nakikita ko." "Ano sa tingin mo ang mangyayari?"
"Naku, pare. Lagot kayo."
"Kayo?" "Oo. Nasa Amerika ako."
"Tama ang mga desisyon ko."
Iyon pala, baligtad.
Mas magaling ang Aprika kumpara sa ibang kontinente
sa pagkontrol sa sakit.
Nagulat ang lahat.
Ang mas nakagugulat…
Noong nagkaroon ng Ebola sa Aprika,
laging pinahiwatig ng balitang kasalanan ng mga Aprikano ang pagkakaroon ng Ebola.
Kapag nanood ka ng balita, may bahagyang paninisi
sa mga balita, hindi ba?
Hindi naging makatao.
May tao sa Sky o BBC na nakatayo roon.
May mga bangkay sa likod nila.
"Sarah, narito ako Kanlurang Aprika, kung saan makikita mong
dumarami ang mga bangkay ng mga biktima ng Ebola."
"Maraming siyentipiko ang nagtatanong
kung, sa kasamaang palad, dapat sisihin ng mga Aprikano ang sarili nila."
"Tumatanggi sila sa payo ng Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan,
at 'di nauunawaan ang kahalagahan ng distansya sa isa't isa
sa panahong ito."
"At mukhang sarili lang nila ang dapat nilang sisihin."
"Dillian Pann, BBC. Balik sa inyo sa studio."
Napanood ko iyon at sinabing, "Hindi!"
"Mga Aprikano, bakit natin ginagawa ito sa sarili natin?"
"Bakit, Aprika?"
"Bakit?"
"Bakit gusto nating gawin ito sa sarili natin?"
"Bakit gusto nating halikan ang mga unggoy?"
"Napakaseksi ng mga labi mo."
Noong dumating ang Covid,
ginamit ng mga Aprikano ang lahat ng natutunan nila
sa bawat virus na nilabanan nila nang walang tulong ng Kanluran,
at nakontrol nila iyon nang mas maayos kaysa sa ibang kontinente.
Walang pumuri sa kanila. Pinalabas ng lahat na suwerte lang sila.
Masuwerte ang mundong 'di masama ang budhi ng mga Aprikano.
Oo.
'Di nagtatanim ng sama ng loob ang mga Aprikano.
Kasi gagawin ko ang kahit ano
makita lang ang isang tagapagbalitang Aprikano…
"Magandang gabi, ito ang Africa News Network."
"Ngayong gabi, tututukan natin ang pandemya ng coronavirus
na sinisira ang Kanluran."
"Maraming siyentipikong Aprikano ang nagtatanong
kung sinisisi ng mga taong ito ang mga sarili nila."
"Marami sa kanilang tumanggi sa payo ng Pandaigdigang Organisasyon sa Kalusugan,
at 'di pinansin ang paraan ng pagdistansya sa isa't isa."
"Ang ilan sa kanila, tinuruan pang maghugas ng sariling kamay."
"Ang lala."
"Mukhang ang nagpatitindi ng problemang ito
ay ang hindi nila pagsusuot ng mask sa mukha,
sinasabing, 'Hindi ako makahinga sa kapirasong telang ito,'"
"Kilala ito ng mga siyentipiko sa tawag na 'sakit sa baga ng mga nakabubuwisit.'"
"Balik sa inyo sa studio, Chippewa."
Gagawin ko ang lahat para makita iyon.
Isa sa pinakamalaking epekto ng Covid na hindi ko inaasahan,
kung paano nito ginawang tanga ang mga tao.
Kung may isang bagay na ginawa ang coronavirus,
pinakita nito kung gaano karami ang tanga sa mga kaibigan ko.
Nag-aral ang lahat sa Unibersidad ng Facebook.
Siyentipiko ang lahat.
May conspiracy theory ang lahat.
"Alam mo kung ano'ng nangyari? Gobyerno ang gumawa nito."
"Gobyerno?" "Oo. Ginawa ito ng gobyerno."
"Bakit?" "Para kontrolin tayo."
"Ito ang nagbigay sa kanila ng kontrol?"
"Iniisip mong ginusto ito ng mga namamahala?"
Ano sa tingin mo ang nagbibigay ng higit na kontrol sa gobyerno?
Ang populasyong nagtatrabaho, kumikita ng pera,
bumibili ng mahal na bilihin, nagkakautang, bumabalik sa trabaho,
ginagawa ang 'di nila gusto para magkapera
para bayaran ang utang nila sa bagay na 'di nila kailangan,
para sa mahal na bilihin.
Para magkapera sa pagpasok sa trabaho para sa bagay na ayaw nila,
para sa bagay na 'di nila kailangan,
para makautang ng pera para sa bagay na 'di nila gusto,
para magkaroon ng mas malaking utang para makuha ang bagay na 'di nila gusto,
para pumasok sa trabahong 'di nila kailangan, para sa pera…
Ano sa tingin ninyo ang nagbibigay sa kanila ng higit na kontrol? Iyon?
O ang lahat na nasa bahay lang
na may libreng pera, iniisip lang ang buhay?
Nasa bahay lang ang lahat.
"Bakit dalawang araw lang ang weekend?"
Bangungot iyon para sa gobyerno.
Ang tanga ng ganoong teorya.
Ganito iyon. 'Di ako laban sa mga conspiracy theory.
Pakiunawa iyon. Gusto ko nga ang magandang conspiracy theory.
Dapat may pinaniniwalaang ganoon ang lahat.
Sa buhay mo, dapat may pinaniniwalaan kang isang magandang conspiracy theory.
Oo. Nagiging alerto ka.
'Wag kang basta magtitiwala sa sinasabi sa'yo.
Mayroon ka dapat isa.
Sa'kin? Ang paborito ko?
Naniniwala akong
purong pribilehiyo ng mga Puti ang gluten.
Alam ninyong tama ako.
Pero sa Covid, nakatatawa ang mga conspiracy.
Lalo na at alam ko ang talagang nangyari.
Ganoon. Kaya ako nadidismaya.
Alam ko nga.
Alam ko mismo ang sanhi ng Covid.
Nakita ko ang mangyayari at wala akong sinabi. Kasalanan ko.
Masyado tayong humiling.
Humiling tayo nang sobra.
Nakita kong mangyayari iyon.
Noong bata ako, espesyal ang paghiling.
'Di madalas mangyari iyon.
Dapat may espesyal na pangyayari
para makahiling ka.
Kapag nakakita ka ng clover na may tamang dami ng dahon.
May bituin, bulalakaw.
"Saan?" "Hayun!" Huli na.
O dapat kaarawan mo.
Ilalabas ang mga kandila.
Kapag nahipan mo ang lahat,
puwede kang humiling.
'Pag may napalampas ka, maiinis ka.
Pero humiling na ang mga tao sa kahit ano.
May nakitang pilikmata sa pisngi,
"Humiling ka!"
Gaano karami ang ganoon sa mukha mo kahit anong oras?
Humiling na ang mga tao sa oras.
Hindi ba? "11:11."
"Humiling ka!"
Araw-araw iyon.
Dalawang beses dito sa isang araw kasi ayaw nila ng malalaking numero.
'Di puwedeng humiling araw-araw. Walang okasyon. Pero ginawa ng mga tao.
Hiling nang hiling ang mga tao.
Kahit saan. Nadamay pa ang mga rapper.
"Sana nga." Sana ano? Hindi puwedeng ganoon na lang.
Ganoon natin nakuha ang Covid. Nagsama-sama ang lahat ng hiling natin.
Nagkatotoo ang mga iyon nang sabay-sabay.
Nakuha natin iyon.
Parang kupal na genie ang Covid na binigay ang lahat ng hiniling natin.
Humiling tayong lahat.
Ilan ang nagkiskis ng lampara
sa simula ng 2020?
Hiling nang hiling,
"Sana hindi na ako papasok sa opisina araw-araw."
"Natupad ang hiling mo."
Hiniling mong huwag nang pumasok sa opisina.
Nakalimutan mong hilinging 'wag mapunta ang opisina sa bahay mo.
Ngayon, nakakulong ka,
araw-araw, nasa Zoom,
hindi makakurap, dapat laging nakatingin.
Oo.
Hinanap ang sulok ng bahay
na pinakikitang maayos ang buhay mo.
Humiling ang lahat.
At nakuha natin ang hiniling natin.
Ilang mga magulang ang nagkiskis ng lampara?
Hiling nang hiling?
"Sana magkaroon ako ng oras na kasama ang mga anak ko."
"Natupad ang hiling mo."
Oo.
Napagtanto ng maraming magulang na kaya ninyo gusto ang mga anak ninyo…
kasi part-time lang ninyo silang kilala.
Nakita mo sila sa umaga, nakitang aalis, pinatulog sa gabi.
Magandang gig iyon.
Pero bigla na lang, nakulong ang lahat sa loob ng bahay, 24/7.
Nakatatawang makitang nagbago ang mga magulang.
Ang saya. Naaalala ninyo sa simula, naroon ang lahat ng mga magulang,
"Hindi ninyo bubuksan ang mga paaralan!"
"Hindi aalis ang mga anak ko!"
"Poprotektahan ko sila kahit ano ang mangyari."
"Inang oso ako, poprotektahan ko ang mga anak ko, naririnig ninyo?"
"Hindi ninyo bubuksan ang mga paaralan hanggang mawala ang virus!"
Pagkalipas ng siyam na buwan…
Naroon ulit ang mga magulang na nagsisisigaw.
"Kailan ba bubuksan ang mga paaralan?"
"Huwag ninyong asahang magsasama kami buong araw! Ako ba ang mama nila?"
"Nasa paaralan dapat sila!"
Sabi ng mga bata, "Pero, Mama, may bagong variant."
"Makinig ka, Timmy, kailangan mong malaman kung gaano ka kalakas, ha?"
"Alinman dito, kakayanin ng baga mo o hindi. Ha, anak?"
"Kaya pumunta ka roon at tingnan kung gaano ka kalakas."
"Kung kaya ni Simba, kaya mo rin. 'Wag kang mag-alala."
"Sige na, anak."
Humiling tayong lahat!
Ilang magkakarelasyon ang humiling?
Kinikiskis ang lampara.
Nakatingin sa mga mata ng isa't isa.
"Putsa, mahal."
"Sana makulong tayo sa kuwarto buong araw."
"Sana ikulong nila tayo at itapon ang susi."
"Ang mga bagay na gagawin ko sa'yo…"
"Talaga? Ano'ng gagawin mo sa'kin?"
"Sana sabihin nilang tayong dalawa lang ang magkikita buong araw."
"Buong araw."
"Natupad ang hiling mo."
Maraming magkakarelasyon
ang maraming natutunan sa pandemya.
Maraming magkakarelasyon ang natuto noong pandemya.
Napagtanto ng maraming taong
wala ngang kondisyon ang pag-ibig,
pero may hangganan ang pagkagusto.
"Mahal kita. Ewan ko lang kung gusto pa kita."
Masayang nagsimula ang lahat, ano? Sa simula, parang sleepover.
"Diyos ko, napakasaya nito!"
Ang mga linggo ay naging mga buwan.
Ang mga buwan ay naging mga taon.
At dumating ang puntong nasa bahay ka,
may kislap sa'yong mata,
at narinig mo silang
umuubo sa kabilang kuwarto.
At sinabi mo, "Salamat."
"Sige, Hesus."
"Kunin mo na siya, Panginoon."
"Kung oras na niya, oras na niya."
"Masusunod ang kalooban mo, Panginoong Hesus."
"Magagamit ko ang espasyo para sa opisina."
Alam ninyo,
isa sa mga bagay na ikinalulungkot ko tungkol sa mundong ito,
madalas, wala tayong panahong isipin ang mga tanong nating bakit.
Alam natin ang mga nangyayari.
Nararamdaman natin ang mga nangyayari sa'tin.
Pero madalas,
wala tayong oras, o 'di tayo naglalaan ng oras para isipin
kung bakit.
Bakit tayo galit na galit?
Bakit lagi tayong nag-aaway?
Wala tayong malasakit para sa isa't isa.
Naging napakasama natin.
Kung tatanungin ninyo ako, dahil…
natatakot tayo.
Bilang mga tao, komportable tayong…
may alam.
Nakalimutan nating walang katiyakan sa buhay.
Naturuan tayong bawat araw, alam natin.
Komportable tayong may alam, kaya akala mo lagi mong malalaman.
Kumusta ang trapiko ngayon? Alam mo.
Ang lagay ng panahon kaya? Alam mo.
"Uulan sa Huwebes."
Naisip mo kung ano'ng mahika iyon?
Kung may ganoong teknolohiya 500 taong nakalipas,
sasabihin mong "Uulan sa Huwebes," iisipin ng mga taong…
Sinamantala natin iyon, kaya nakalimutan nating…
walang katiyakan ang buhay.
Wala tayong alam. Pinakita iyon ng pandemya.
Nalantad ang bawat isa sa'tin.
At kailangan natin ng sandali para isipin kung bakit.
Bakit tayo galit na galit? Dismayado?
Hindi dahil sa pelikula,
hindi dahil hindi tayo makalabas,
o makapunta sa mall, anuman doon.
Pero dahil nawala sa'tin ang isa't isa.
Nawala ka sa'kin. Nawala ako sa'yo.
Nawala sa'tin ito.
Alam mo iyon?
Dismayado ang mga tao dahil doon.
Pinalala pa ng mga namamahala dahil pinalabas nilang may alam sila.
Iyon ang nagpalala ng mga bagay.
Masyado silang nagtiwala,
na parang may alam sila.
Sinabi nilang 21 araw lang.
Dalawampu't isang araw. 'Di ko malilimutan ang numerong iyon.
Kasi 'di natin tinanong kung bakit.
Hindi ba?
Nabalitaan nating magdamag na nagtatayo ng ospital sa Tsina para sa 10,000 tao.
Wala sa'ting nagtanong, "Bakit?"
Sabi lang natin, "Tsina."
"Mahilig silang magtayo ng mga bagay."
Naaalala ko rin kung paanong nagtiwala ang mga pinuno.
Mas mayabang ang ilan sa iba.
Isa sa mga paborito ko,
ang Punong Ministro ng UK, si Boris Johnson.
Oo.
Interesante iyon.
Nagpunta siya sa isang ospital
noong pandemya,
at niyakap niya ang mga tao.
Sa simula pa lang, niyakap niya na ang mga tao.
Tinanong siya ng mamamahayag, "Punong Ministrong Johnson,
tama bang yakapin mo ang mga tao habang…"
Sumagot siya, "Una, kumalma kayong lahat. Hindi ito pandemya."
"Tingnan ninyo ang buhok ko. Mukha ba akong stressed? Kumalma kayo."
"Wala… Maayos ang lahat. Puwede kong hawakan ang mga tao."
"Hindi tayo magsasara. Mananatiling bukas ang lahat."
"Mananatiling bukas ang mga pub, magpapatuloy ang football."
"Mawalang-galang na, aalis na ako…"
Umalis siya. Wala siyang pakialam.
Ang pangulo ng Amerika, mas mayabang iyon.
Oo. Nakita ninyo noong lumabas siya? Si Donald J. Trump?
Nasa kanya ang lahat ng angas.
Sabi niya, "Aayusin natin iyon."
"Sa loob ng 21 araw."
"Mawawala ang virus sa loob ng 21 araw."
"Sinasabi pa ng iba na 20 lang."
Dumating ang sakit at naging malakas ang tama nito kina Trump at Boris.
Dinala sila sa ICU, muntik nang mamatay. Kaya lang sila nabuhay…
pareho silang pinuno ng bansa. Binigyan sila ng sikretong inumin.
Si Boris, lumabas ng ospital na parang nakita si Hesus.
Galing sa ospital, nagdaos ng press conference,
pinasara niya ang lahat.
Dumating siya nang hindi masyadong nakabihis, "Kayong lahat, hindi biro ito."
"Nakita ko mismo ito. Magsasara ang UK."
"Itigil ang football. Isara ang mga pub."
"Hindi ito basta-basta. Naranasan ko na mismo ito."
"Hindi masaya iyon. Hindi na ako makapagsasalita… Aalis na ako."
"Hindi ako makapagsalita. Kailangan…" At nawala siya.
Nawala! Takot na takot siya.
Medyo inasahan kong dumating bigla ang coronavirus, parang…
Si Trump, sa kabilang banda, ay walang pakialam.
Baka mamatay siya sa tigas ang ulo.
Lumabas siya ng ospital,
halos 'di makahinga, pero nagdaos ng press conference.
'Di nagsalita. Ganito lang…
"Kung kaya ko,
kaya n'yo rin."
'Sus.
'Di ko talaga maunawaang may bumoto sa taong iyon.
'Di ko maunawaan.
Siyanga pala,
'di pampolitika ang ibig kong sabihin.
Nauunawaan ko. Iboboto ng mga tao ang politikang gusto nila.
'Di ko maunawaan kung bakit binoto siya ng mga tao.
Mas nakababaliw pang binoto siya ng mga tao
at nadismaya sila sa kung sino siya.
Pinakanakalolokong bagay na nakita ko.
Sabi ng mga tao, "Hindi ako makapaniwala sa ginagawa niya."
"Hindi talaga ako makapaniwala sa ginagawa niya."
"Hindi ka makapaniwala sa nangyayari?"
"Donald Trump. Naniniwala ka rito?"
"Na ginagawa niya ang parehong bagay na ginagawa niya buong buhay niya?"
"Hindi ako makapaniwala. Nakagugulat--"
"Nagulat ka?"
Si Donald Trump ang hindi nakagugulat na taong nakita ko.
Lagi siyang ganoon.
Karaniwang kontrabida siya.
Mukhang kontrabida, parang kontrabida magsalita.
Parang dapat nasa isang episode siya ng Scooby-Doo.
Sa mukha at dating na iyon?
Makikita mo siya sa listahan kapag nilulutas na ang krimen.
"Sino sa tingin mo iyon, Scoob?"
"Hindi ako. Iyon lang ang masasabi ko."
"Wala akong ginawa. Inosente ako."
Sasabihin niya, "Inosente ako. Inosente talaga."
"Sinasabi ng ibang ako ang pinakainosenteng taong nabuhay."
"Oo, sa tingin ko, siya iyon."
Hindi ko maunawaan.
Bakit mo iboboto… Ang totoo…
Nakuha ko, pero hindi ko nauunawaan.
Kasi ang nakuha ko rito at napagtanto kong
sa Estados Unidos,
kung gusto mong manalo sa eleksyon, may kakaibang boses ka dapat.
Simple lang. Gusto mong maging pangulo ng Estados Unidos?
Magkaroon ng kakaibang boses, mananalo ka.
Kalimutan mo ang mga polisiya at ideya. Nakababagot iyon.
Lalabas ka roon, "Ito ang--"
"Normal ang boses nito."
Hindi.
Lalabas kang may kakaibang boses, gusto ng mga tao iyon.
Napagtanto ba ninyong walang pangulo ng Amerika
ang may normal na boses 'pag nagsasalita. Wala.
Balikan ninyo. Wala sa kanilang nagsasalita nang normal.
Balikan ninyo… parang si JFK.
'Di siya nagsalita nang normal.
Kakaiba. Sabi niya, "Huwag mong itanong ang magagawa ng bansa para sa'yo,
pero itanong mo ang magagawa mo…" Hindi normal iyon.
Wala akong pakialam sa sasabihin ninuman. 'Di normal iyon.
Sinasabi mong pumipila siya sa McDonald's,
umoorder ng pagkain gamit ang boses na iyon?
"Kukuha ako ng isang number one, medium, may fries."
"At isang McFlurry."
"Ano'ng sinasabi mong sira ang ice cream machine?"
Hindi normal iyon.
Walang pangulo ng Amerika ang nagsasalita nang normal.
Bill Clinton. 'Di siya nagsalita nang normal.
Lagi niyang ginagawa ang tunog na parang inaakit ang manonood.
Parang…
"Wala akong sekswal na relasyon…
sa babaeng iyon."
Ano'ng ginagawa mo?
Walang pangulo ng Amerika ang nagsalita nang normal.
George Bush. 'Di siya nagsalita nang normal.
Lagi siyang may kakaibang tawa.
"Hahanapin ko ang mga taong gumawa nito,
at bobombahin natin ang ibang bansa."
"Lokohin ako nang isang beses…"
Hindi normal iyon.
Walang pangulo ng Amerika ang nagsalita nang normal.
Barack Obama. 'Di siya nagsalita nang normal.
Lagi niyang ginagawa ang tunog na parang nagba-buffer.
"Bilang mga Amerikano,
susubukan nating kumuha
ng mas mabilis na Internet."
Hindi normal iyon.
Joe Biden. 'Di siya nagsasalita nang normal.
Seryoso ka ba?
Humihina ang boses niya 'pag nagtatalumpati siya.
'Di normal iyon. Naroon siyang nagsasalita…
"Ang pinakamahalagang dapat maunawaan…"
"…ang mga pangarap ng mahuhusay na mga Itim. Ano ba?"
"Sige na. Pakiusap."
"Seryoso ako."
"Sige na."
Hindi normal iyon.
Si Trump ang pinakakakaiba sa lahat.
Madaling basahin ang bawat pangulo ng Amerika.
Naunawaan mo ang takbo ng mga bagay.
Kay Trump, 'di mo alam ang aasahan mo.
Hindi ba? Ang gulo ng boses niya.
Nagbabago ang tonong walang katuturan.
Alam ninyo kung gaano kahirap alamin kung saan ilalagay ang volume
kapag nanonood ng talumpati niya?
Nakaupo ako roon at binabago ang volume na parang DJ.
Habang nagsasalita siya. Kasi 'di mo alam kung kailan magbabago.
Naroon siya, "Sa tingin ko, bilang mga Amerikano,
sinusubukan natin nang sinusubukan."
"Lahat sumusubok."
"Alam ko iyon. Alam ko."
"Pero alam ko at sa tingin ko,
kung kaya natin, kaya natin,
pero 'di natin gagawin, gagawin natin, siguro. Pero…"
Ano?
Hindi normal iyon.
Kaya natatawa ako kapag pumupunta ako sa Canada at nanonood ako ng balita.
Kapag nasa Canada ako, at manonood ng balita,
"May kahiya-hiyang nangyayari sa Canada."
"May iskandalo na naman si Justin Trudeau."
Nakatutuwa ang mga iskandalo niya. Seryoso ka ba?
Kumpara sa mga pangulo ng Amerika? Ano? Sabi nila, "Nakahihiya siya."
"Nahatulan na ba siya ng kahit ano? Kaya manahimik ka."
"Nakahihiya siya."
Nakatatakot… "Natulog siya sa bahay ng mayaman."
Nakatutuwa iyon.
Ang paborito kong iskandalo ni Justin Trudeau,
iyong nagpunta siya sa India.
At naging Indian siya.
Iyon ang pinakamagandang iskandalo sa kasaysayan.
Naaalala ko noong lumabas iyon.
Umalis siya. Nakasuot siya ng suit. Umalis siya sa Canada.
Kumaway siya mula sa eroplano. "Paalam sa inyong lahat."
Sumakay, lumipad siya patungong India, lumapag.
Bumukas ang pinto, lumabas siya, at half-Indian na siya.
Nakasuot siya ng jacket.
Pero ang nakababaliw roon,
habang nasa biyahe, lalo siyang nagiging Indian
bawat araw.
Malinaw na walang nagsasabi sa kanya ng balita sa Canada,
kasi naloloka ang mga Canadian.
"Bastos iyan! Paano mo nagawa iyan?"
At naroon siyang lalong nagiging Indian.
Nagsimula sa pang-itaas, tapos sa pantalon.
Kompleto niya na ang damit. May headdress pa.
Paborito ko iyong nagpunta siya sa pulong kasama ang mga opisyal ng India
at nakasuot silang lahat ng suit.
Pumasok siya sa pulong
na mukhang sasali sa audition para sa Baat Ban.
"Ano'ng kalokohan ito?"
Nagiging Indian na siya at umasa akong
sa gitna ng talumpati niya…
umasa ako at bigla na lang siyang…
"Ipinagmamalaki ko
ang pagtutulungan natin."
"Bilang mga Canadian at Indian,
tayo…"
Umasa akong mangyayari iyon.
Hinintay ko iyon.
"Ang pinakamalaking iskandalo sa kasaysayan."
"Naging Indian siya."
Hindi naman ganoon kasama.
Masyado niya lang pinipilit.
Sa tingin ko, masyadong pinipilit ni Justin Trudeau.
Masyadong niyang pinipilit ipakitang nagmamalasakit siya.
Hindi naman ganoon kasama. May kinikilingan ako.
Alam kong may kinikilingan ako.
Kasi… naging Trudeau rin ako.
Sige.
Aaminin ko rito ngayon.
Naging Trudeau rin ako, Canada.
Masyado kong pinilit na mapalapit sa mga tao, at…
'di naging maganda iyon.
Nangyari ang kuwento sa Edinburgh, Scotland.
Magandang lugar. Puntahan ninyo. Nakamamangha.
Lahat.
Puno ng kasaysayan ang lugar.
Mainit ang pagtanggap ng mga tao.
'Di mainit doon, pero mainit ang pagtanggap ng mga tao.
Luma ang lahat. Gusto nilang sinasabi iyon.
Kahit saan ka pumunta sa Edinburgh, sinasabi nila,
"Sa tingin mo, gaano na katagal ang tulay na iyon?"
"Hindi ko alam." Sasagot sila, "300 taon."
"Okey iyan." Sasabihin pa nila, "Ang simbahang iyon, 500 taon."
"Ito ang anak ko, 800 taon."
"Mukha siyang anim na taon." "Gawang Scottish iyan."
Kahanga-hanga ang mga tao. Napakaganda roon.
Naroon kami para sa comedy festival.
At…
tuwing naglalakbay ako,
'pag nasa parehong lugar kami ng mga kaibigan ko,
naglalaan kami ng oras para magsama-sama.
At oorder kami ng pagkain o lalabas, at kapag ginagawa namin iyon,
hinahayaan namin ang isa na pumili ng pagkain.
Walang nakikipagkasundo. Makapipili ng araw ang lahat.
Tuwing darating ang araw ko,
laging pagkaing Indian ang pinipili ko.
Sa'kin, iyon ang pinakamasarap na pagkain sa mundo.
Walang katulad iyon.
Kung 'di ka sang-ayon, magkita tayo sa paradahan at mag-away.
Gusto ko ang pagkaing Indian, buong buhay ko.
Nasa Edinburgh kami. Kasama ko ang mga kaibigan ko. "Saan tayo pupunta?"
"Trevor?" Sumagot ako, "Pagkaing Indian." "Lagi na lang!" "Oo, lagi."
"Pareho lang lagi." "Bakit nagtatanong ka pa?"
"Kung alam mo na, 'wag ka nang magtanong."
Hinanap ko kung saan kami pupunta.
Lagi kong hinahanap ang tunay na kainang Indian.
Iyong tunay na kainang Indian talaga.
Naunawaan ninyo? Pumupunta ako sa lugar, at magtatanong-tanong ako.
Tatanungin ko ang mga tao, "Saan kayo pumupunta?"
Kung ano ang sasabihin ng mga Puti, hindi ako pupunta roon.
Nahanap ko itong tunay na kainan.
At iyon… Napakasaya ko.
Ang dahilan kung bakit dapat tunay,
para maunawaan ninyo ako nang kaunti…
Lumaki ako sa Timog Aprika, gaya ng alam ninyo.
Maraming 'di nakaaalam nito, ang Timog Aprika…
isa sa may pinakamalaking populasyon ng Indian sa labas ng India.
Ganoon. Isa sa pinakamalaking populasyon ng India sa labas ng India.
Alam kong una na ngayon ang Canada.
Pero noong lumalaki ako,
kami lang ang may pinakamalaking populasyon ng Indian sa labas ng India.
Kaya kapag sumabog ang India…
Kami na ang India.
Ganoon kalapit.
Masuwerte akong napaligiran ako ng kulturang Indian.
Isa sa mga best friends ko habang lumalaki,
ang batang Indian na si Theesan Pillay.
Malapit talaga kami sa isa't isa.
'Di ninyo mauunawaan. Araw-araw, magkasama kami.
Magkasama kami kapag recess.
Magkasama kaming kumakain, magkasama kami sa lahat.
Kasi magkatulad kami sa maraming bagay.
Nagkakilala kami sa simula ng pasukan.
Napakarami naming pagkakatulad.
Mahilig siyang tumakbo, ako rin.
Kaya…
Magkasama kami ni Theesan araw-araw.
Simple ang ritwal namin. Papasukan ang lahat ng klase namin,
at magkikita kami sa break time.
Sa break time, magkasama kaming kakain ng tanghalian.
Magkaiba ang tanghalian namin.
May baong tanghalian si Theesan mula sa mama niya araw-araw.
May pera ako mula sa mama ko,
pambili ng pagkain sa tindahan sa paaralan.
Sa kantina. Ano?
Bumibili ako ng pagkain araw-araw.
Hindi nagluluto ang mama ko.
Sinubukan niya minsan, at sinabi ko, "Huwag mo nang ulitin ito."
"Pang-aabuso ito sa bata. Bigyan mo na lang ako ng pera."
Kaya bumili ako ng pagkain araw-araw.
Si Theesan, araw-araw na dala ang pagkaing niluto ng mama niya.
Araw-araw, curry ang pagkain niya.
Alam ko iyon
kasi araw-araw, magkasama kami,
bubuksan ni Theesan ang baunan niya,
ilalabas niya ang maliit na lata ng inumin,
aalisin niya ang balot ng sandwich na tatsulok ang hiwa.
Ilalabas niya iyon,
bubuksan niya ang tinapay,
titingnan niya ang loob at sisigaw nang napakalakas.
"Curry!"
"Putsa, Mama."
Araw-araw.
Araw-araw, uupo kami, kakainin ko ang pagkain ko, siya rin.
Kukunin niya ang inumin mula sa baunan, aalisin ang balot ng sandwich, titingnan,
at sisigaw, "Curry!"
"Putsa, Mama."
Araw-araw iyon.
Walang palya.
Araw-araw. Mutton curry.
Lamb curry.
Potato curry. Lahat ng curry na maiisip mo.
Pero curry ang pagkain niya araw-araw.
"Curry!" Iyon ang paborito kong bahagi ng araw.
Minsan, 'di ko titingnan ang pagkain ko para 'di ko mapalampas iyon.
Nakaupo ako sa tabi niya, naghihintay.
Bubuksan niya iyon at sisigaw, "Curry!"
At gagayahin ko siya, "Putsa, Mama."
Nangyari iyon araw-araw sa ilang mga buwan.
At sa wakas,
sa wakas,
baka-sakaling matigil iyon.
Isang araw, tumingin ako kay Theesan, sumigaw siya, "Curry!"
"Putsa, Mama."
Sabi ko, "Theesan."
"Alam mong curry iyan araw-araw."
Sabi niya, "Ano?"
Sabi ko, "Curry iyan araw-araw."
"Araw-araw, binubuksan mo ang tinapay,
at araw-araw, nagugulat ka at sumisigaw, 'Curry! Putsa, Mama.'"
Pero laging curry iyan.
Sumagot siya, "Alam ko, Trevor."
"Hindi ako nagugulat. Dismayado lang."
"Kasi bawat araw na papasok ako sa paaralan,
at araw-araw, sinasabi ko, 'Gusto kong kumain ng tanghalian.'"
"Araw-araw, bubuksan ko ang baunan ko at alam ko na kung ano iyon
kasi kagabi, curry ang kinain namin."
"Ang ginagawa ng mama ko, kukunin niya ang curry na iyon,
tapos ilalagay niya sa sandwich para sa'kin,
at iyon ang curry na kakainin ko ngayon."
"At alam kong pag-uwi ko mamaya,
kakainin ko ang curry na alam kong kakainin ko rin bukas."
"Kaya araw-araw, curry ang pagkain ko."
"Curry, pagkatapos curry ulit."
"Trevor, alam kong Indian ako, pero sobra na iyon."
"Gusto ko lang ng iba, alam mo iyon?"
"Sari-sari ang nagpapasarap sa buhay, 'di lang curry."
Tinanong ko siya, "Pero Theesan, hindi ba masarap?"
"Hindi ko na alam."
"Nawalan na ako ng pananaw."
"Ito, sa'yo na lang."
Binigay niya sa'kin ang curry sandwich niya.
Kumagat ako.
Toronto, may mga sandali sa buhay ninyong…
huhubugin ang pagkatao ninyo magpakailanman.
Mga sandaling tutukuyin kung paano ka tatanda.
Isa ito sa mga sandaling iyon.
Nilagay ko ang sandwich na iyon sa bibig ko,
kinagat ko, at nabuhayan ang bibig ko.
Natuklasan ng dila ko ang layunin nito.
'Di ko alam na ganoon kasarap ang patatas.
Nagtatatalon ang mga lasa.
Nanlaki ang mata ko.
Iyon ay… "Grabe!" Napasigaw ako, "Curry!"
"Salamat, Mama."
Sabi ko, "Theesan, napakasarap nito. Kinakain mo ito araw-araw?"
Sumagot siya, "Araw-araw talaga."
Sabi ko, "Sige, magpalit tayo."
"Ibibigay ko sa'yo ang pera ko,
at ibigay mo sa'kin ang curry araw-araw."
Ginawa namin iyon. Nagpalit kami.
Sasabihin ko sa inyo. Best friends na kami noon…
at naging soulmates kami.
Oo, kasi pareho naming nakuha ang gusto namin.
Hindi ba? Nakakain ako ng lutong-bahay araw-araw.
At bilang Indian, nakapagsimula siya ng negosyo. Napakasaya ni Theesan.
Tamang-tama iyon.
Mula noon, nagustuhan ko ang curry.
Kaya makalipas ang ilang dekada… Sa Edinburgh, Scotland…
Lumabas ako kasama ang mga kaibigan ko.
Pumipili kami ng kakainan. Indian ang pinili ko.
Tunay na Indian. Nakarating kami sa lugar, at tunay talaga iyon.
Tunay na tunay. Pumasok kami at tumutugtog ang musika ng India.
May mga Indian na kumakain. May kusinerong Indian sa likod.
Indian na waiter. Indian ang palamuti sa pader.
Sabi ko, "Ito iyon, ang tahanan ko."
Pumasok kami at umupo.
Pagkaupo namin, ang kaibigan kong si Steve,
nanghingi ng menu. At sinabi ko, "Steve."
"Ayos na. Ako na ang oorder para sa lahat."
Sumagot siya, "Trevor. Ako na ang oorder para sa sarili ko, salamat."
Sabi ko, "Hindi ganoon, Steve."
"Gusto ko lang umorder para sa lahat."
"Ano? Ayos ba?"
Sabi niya, "Ewan ko kung bakit kailangang ganoon…"
"Oorder ako para sa sarili ko. Okey lang?"
Sabi ko, "Hindi okey iyon, Steve."
"Hindi okey. Ha?"
"Kasi baka may sabihin kang magpapahiya sa'kin
sa harap ng mga Indian. Ano?"
"Ako na ang bahala rito."
Sabi niya, "Pasensiya na. Ano'ng magpapahiya sa'yo
sa harap ng mga Indian?"
Sabi ko, "Ewan ko, at ayaw kong mangyari iyon."
"Ako na ang bahala rito, ha?"
Sabi niya, "Ikaw ang bahala rito?"
"Trevor, napakatagal ko nang kumakain ng curry."
Sabi ko, "Steve, hindi dapat tayo magtalo. Huwag ngayon."
Sabi niya, "Ano'ng sinasabi mo? Bakit kita ipahihiya?"
Sabi ko, "Hindi mo kailangang malaman kung bakit. Huwag na."
"Bakit nga? Dahil Puti ako?"
Sabi ko, "Sa'yo nanggaling iyan."
"Hindi ko gustong pag-usapan ang lahi."
"Sinabi mo iyan, kaya pag-usapan na natin."
Tuwing dinadala ko ang mga kaibigan kong Puti sa katutubong kainan,
lagi silang may sinasabing nakahihiya para sa'kin.
Bawat oras. Lagi na lang.
'Di nila alam kung paano sabihin ang pangalan ng pagkain
o may sasabihing kakaiba.
"Kukuha ako niyon, ang papadums?"
"Ano'ng tawag sa ganito?"
"Kukuha ako nito, pero 'di maanghang."
"Bahala ka!"
"Kukuha ako ng curry, pero hindi maanghang." "Bahala ka!"
Paano ka hihingi ng curry na 'di maanghang?
Ganoon ang curry.
Gusto mo ng curry na walang anghang.
Pumupunta ka ba sa kainan ng sushi at humihingi ng isdang pinakuluan?
"Ayaw ko ng maanghang."
"Nilibot ng mga ninuno mo ang mundo at pumatay ng mga tao para sa pampalasa!"
"Ngayon, ayaw mo niyon?"
"Manahimik ka at kainin ang maanghang, Steve."
Sabi niya, "Trevor, 'di ko nauunawaan kung saan nanggagaling iyan."
"Hindi kita ipahihiya. Alam ko ang curry."
Sabi ko, "Hayaan na natin. Ako ang bahala."
"Mas alam ko ito kaysa sa'yo."
Sabi niya, "Hindi ka higit na Indian kaysa sa'kin."
Sabi ko, "Ano'ng sinabi mo?"
"Hindi ka higit na Indian kaysa sa'kin."
At sinabi ko, “Kuch Kuch Hota Hai.”
"Ano iyon?" "Mismo."
"Huwag mong sabihing 'di ako higit na Indian sa'yo."
"Kapag dumating ang waiter…" Sabi niya, "Hindi ako mananahimik."
Sabi ko, "Manahimik ka!" Sabi niya, "Sige, umorder ka."
Pinuntahan kami ng waiter,
guwapong Indian na maganda ang kasuotang Indian,
at lumapit siya.
Kilala ko si Steve. Kinekwestiyon niya ang alam ko.
Nakita ko iyon sa gilid ng mata ko.
Doon ako naging Trudeau.
Masyado akong masigla.
Gusto kong ipakitang pareho ako ng mga taong ito.
Noong dumating ang waiter, 'di ko siya pinagsalita.
Nasabik ako at sinabing, "Magandang gabi."
"Ako ang oorder para sa buong mesa."
"Kukuha kami ng tatlong garlic roll naan."
"Kukuha kami ng tatlong rumali roti."
"Bigyan mo kami ng isang shahi paneer, isang palak paneer."
"Kukuha rin kami ng rogan josh. Karne ng tupa, siyempre."
"Kukuha rin kami ng isang butter chicken para sa mga kaibigan kong Caucasian."
"Kukuha rin kami ng tatlong samosa
at tatlong mango lassi para sa inumin."
"Maraming salamat."
Napakahusay ko.
Naramdaman ko iyon.
Naramdaman iyon ng lahat.
May naramdaman sila.
Kasi tumahimik sa mesa.
Tiningnan lang ako ng waiter.
Noong una, akala ko humanga siya. Tapos napagtanto kong naguluhan siya.
At may isang Indian na lumapit,
tiningnan ako sa mata, at sinabing…
"Pasensiya na, sir, puwede mo bang ulitin ang sinabi mo?"
"Hindi ko naunawaan ang sinabi mo. Mayroon kang punto."
Nasabi ko na lang, "Ay, putsa!"
"Scottish siya!"
Alam kong siya ay… Nasa Scotland kami.
Scottish… Pero Indian siya! 'Di ko inaasahan iyon.
Kasi Indian ang buong lugar. Kainang Indian, Indian ang mga tao.
Indian ang palamuti sa pader. Indian ang lalaking iyon.
Indian ang balbas niya. Pero tunog Shrek siya.
Hindi ko inasahan iyon.
At hindi niya ako naunawaan.
Kasi naging Trudeau ako.
'Di ko naman dapat pinilit iyon.
Pero napagtanto kong
'di ako puwedeng tumigil.
Kasi magiging racist iyon.
Kaya ngayon,
may Scottish-Indian na nakatingin sa'kin.
Tahimik ang lahat, at nagsalita siya,
"Kung okey lang sa'yo, puwede bang umorder ka nang mas mabagal?"
"Hindi ko narinig ang sinabi mo."
"Gusto mong sabihin ko ulit ang lahat ng order?"
"Kung ayos lang sa'yo, handa na ako."
"Sa tingin ko, makaoorder na ang lahat para sa sarili nila…"
"Hindi na sila kailangang alalayan."
"Mag-isa nang oorder ang lahat."
"Ganoon na ang gagawin natin, ha?"
Sabi ni Steve, "Gusto ko,
pero natatakot akong baka may masaktan ako."
"Itong kaibigan namin ang oorder para sa'min. Sige na, Trevor."
"Mas marami kang alam kaysa sa'kin."
Sabi ko, "Hindi, Steve. Ikaw na."
"Siguradong alam mo ang gusto mo."
Sabi niya, "Paano kung may masabi akong nakahihiya?"
"Ayaw kong masaktan ang taong iba ang kultura, Trevor."
"Wala kang masasaktan. Walang pagkakamali rito, ha?"
"Magkakaibigan tayong lahat."
"Kapag may nagkamali, kalimutan natin."
"Anumang mangyari ngayon, kalilimutan nating lahat, ha?"
"Umorder ka na."
Sabi niya, "Gusto ko sana, pero Trevor, ikaw na lang."
Sabi ko, "Umorder ka na, Steve." "Hindi, Trevor."
Sumagot ako, "Umorder ka na, tanga!"
"Umorder ka na!"
Sabi ng waiter, "Hindi ninyo kailangang mag-away."
"Halatang 'di komportable ang kaibigan mo."
"Hindi ba? Umorder ka na para sa kanya."
"Oo, hindi talaga komportable."
"Sige, kukuha kami…
ng tatlong rumali roti, at…
tatlong garlic naan,
isang shahi paneer, isang palak paneer,
at kukuha rin kami ng lamb rogan josh."
"At kukuha rin kami ng isang butter chicken--"
"Para sa mga kaibigan mong Caucasian?"
"Para sa kahit kanino."
"Puwedeng kumain ng iba't ibang klase ng curry. 'Di dapat maanghang lahat."
"Walang problema, basta kakain ang lahat."
"Walang maling paraan."
"Maunawain ka talaga, Trevor."
"Oo naman."
"Kukuha rin kami--"
"Hindi mo sasagutin?"
"Hindi, tatawag ulit iyan."
Sabi niya, "Nakaiilang kasi. Sagutin mo na. Maghihintay ako."
"Sige."
"Hello?"
"Oo, si Trevor ito. Ano'ng kailangan mo?"
"Oo, pareho lang iyon. Bakit ka tumawag?"
"Abala ako. Puwede ba…"
"Ano'ng kailangan mo? Masyadong matagal. Puwede…"
"Hindi, walang problema sa boses ko. Puwedeng…"
"Hindi, maayos ang lahat. Hindi ako dinukot."
"Hindi ako dinukot. Maayos ang lahat."
"Hindi ito lihim na mensahe. Ano'ng kailangan mo?"
"Hindi, mag-usap tayo mamaya."
"Hindi, ganito minsan ang boses ko. Huwag kang mag-alala."
"Sige… Hindi, at alam ko kung ano ang boses ko."
"Alam ko rin ang boses ko."
"Ganito ako buong buhay ko, ha?"
"Sige. Mag-usap tayo mamaya."
"Sige, mahal din kita, Mama. Paalam."
Pinakanakaiilang na pagkain ko sa buhay ko.
Halos wala akong kinain.
Umupo lang ako roon, iniisip ang buhay ko.
Tumayo kami at umalis.
Ang laki ng ngiti ni Steve.
Nauna silang maglakad sa'kin,
at sa pag-alis ko sa kainan, kinawayan kami ng waiter.
Sabi niya, "Maganda sana ang gabi ninyo."
Kinawayan namin siya. Sabi niya pa, "Bago kayo umalis…"
"Hindi ba ikaw si Trevor Noah?"
"'Yung komedyante, hindi ba?"
Sumagot ako, "Oo, bakit?"
Sabi niya, "Hindi, kasi…
naloko kita, Trevor!"
"Naloko talaga kita, Trevor!"
Sabi ko, "Teka, ano…"
"Teka, Indian ka?" Sabi niya, "Siyempre, Indian ako!"
"Siyempre! Indian ang buong lugar!"
"Naloko kita, ano?"
Sabi ko, "Hindi ko nauunawaan." Sabi niya, "Talaga?"
"Pumasok ka. At sinabi ko, 'Parating si Trevor Noah.'"
"Nagsalita ka nang may punto. Kaya sinabi ko, 'Ako rin.'"
"May punto ka. Kaya may punto rin ako."
"May punto ka. Nagbiro ka. Kaya nagbiro rin ako."
"Gusto mo ba ang biro ko?" Sumagot ako, "Ayaw ko ang biro mo!"
"Akala ko aayawan na ako ng mga tao! Alam mo ba iyon?"
Sabi niya, "Nakagugulat. Pawis na pawis ka! 'Di dahil sa curry iyon, ano?"
"Nakatatawa talaga, Trevor!"
Sabi ko, "Hindi nakatatawa. Pinagtawanan ako ng mga kaibigan ko."
Sabi niya, "Alam ko." Sabi ko, "Natakot ako. Bakit mo ginawa iyon?"
Sabi niya, "Kasi, Trevor, nasisiyahan ako sa kasawian ng iba."
"Schadenfreude ang tawag doon."
Uy, Toronto!
Kahanga-hanga kayo. Maraming salamat sa pagpunta!
Mahal ko kayo. Magandang gabi!
Mahal na mahal ko kayo. Magandang gabi sa inyong lahat.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni: Cyril Dayao