Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
DROGA ZAMKNIĘTA
WILMINGTON, KAROLINA PÓŁNOCNA, 2018
To punkty schronienia.
Tu są dzielnice,
to ratownicy.
To jednostki gwardii narodowej, które trzeba nakarmić.
Mamy plan.
Nie tylko karmimy, tworzymy systemy.
To zupełnie inne…
Jak się nazywasz?
Jestem José.
A dalej?
- José. - José!
Jak masz na nazwisko?
Andrés.
„Karmimy, tworzymy systemy”, to twoje słowa?
Tak.
Podoba mi się to.
Jeśli nie ma systemu, nie możemy zadbać o ludzi.
Jakie masz stanowisko…
Nie mam stanowiska.
Największym wyzwaniem jest to, że wszystko jest daleko.
Czerwony Krzyż jest offline.
Nie mogą niczego dostarczyć.
Nawet bez dostaw możemy wydać 150 000 posiłków.
Świetnie.
Sprawdźcie, czy jest 40 w każdym.
Nie chcemy, żeby ktoś był głodny.
Hej!
- Ile jest punktów? - Trzy.
Znamy liczby.
Jedno, dwa i trzy.
Poziom wody jest bardzo wysoki, zobaczcie.
To jedyny sposób dowozu jedzenia.
Mamy jakiś tysiąc posiłków.
Cieszę się, że mamy ten wóz.
Uwaga. Bądźcie ostrożni.
Uwaga!
- Wszystko dobrze. - Bądźcie gotowi.
- Przygotujcie się. - Gotowi.
Odprężeni?
Pewnie.
Uważajcie.
Uwaga.
Jeśli spadnie, to lepiej skaczmy.
Raczej wytrzyma, ale śpieszmy się.
Śpieszmy się.
Wszyscy potrafimy pływać?
Tak.
Ja też.
Mamy jedzenie.
Obyśmy mogli nakarmić ludzi. I obyśmy byli bezpieczni.
Co my…
Co zrobimy z jedzeniem?
Teraz niewiele.
Spróbujemy?
Nie teraz.
Dobrze.
Uwaga na linę!
NAKARMIĆ ŚWIAT
Uwielbiam słowo „kucharz”, bo po hiszpańsku to „cocinero”.
Według mnie brzmi romantycznie.
ZAŁOŻYCIEL WCK
Cocinero to osoba, która pracuje na kuchence z ogniem.
Czasem się oparzy,
poczuje ten ogień.
Wkładasz wszystko do garnka,
dolewasz wody i dorzucasz składniki,
i z dozą miłości, czasu i ciepła
na końcu
wychodzi danie.
Rybny,
portugalski, mozambijski, hiszpański, kataloński,
angielski, amerykański gulasz!
Tędy, Jason.
Tak żeglarze z Katalonii gotowali na morzu.
Dlatego lubię używać
słowa „kucharz”. Szef kuchni to…
W moich zespołach jest wiele osób, które są dużo lepszymi szefami
i lepiej zarządzają ode mnie.
To duch World Central Kitchen,
garnek, który nakarmi świat.
Jestem dobry w dostrzeganiu możliwości, gdzie inni widzą chaos.
Po prostu znajduję duże problemy,
rozumiejąc, że duże problemy mają bardzo proste rozwiązania.
Właściwie wszystkim chodzi o talerz zupy.
Możemy przynajmniej dla siebie gotować.
Dlatego bycie kucharzem to dla mnie największy zaszczyt.
Gotuję i karmię.
Piękne.
Popatrz na to. Brązowe.
Ser się lekko stopił.
A tu mamy szybkie tapas, proste, niesamowite, wyjątkowe.
Przyjechałem do Waszyngtonu w 1993 roku.
Miałem 23–24 lata.
Udało mi się stworzyć najpopularniejszą restaurację
serwującą hiszpańskie tapas w Ameryce.
Ale wielu miało wątpliwości,
czy byłem dla niej odpowiednim szefem kuchni.
Prawdopodobnie nie.
Miałem 23 lata.
Myślał o restauracji z tapas.
ŻONA JOSÉ
W tym wieku myślisz, że wiesz wszystko.
Zdziwiłam się.
Był bardzo młody, ale pracował dla El Bulli
i naprawdę ekskluzywnych restauracji w Hiszpanii.
Ferran miał na niego ogromny wpływ.
SZEF KUCHNI, EL BULLI
Nie tylko powielał istniejące schematy,
ale tworzył też nowe techniki.
Byłem tam, kiedy tworzyło się coś niesamowitego.
Nowy wszechświat.
Posiadanie restauracji nie było moim przeznaczeniem,
była to droga rozwoju.
Ale mimo to miałem ducha i pasję.
Wiele osób w Waszyngtonie
postrzegało go jako karierowicza.
„Kim jest ten Hiszpan?”.
Miał duże ambicje,
może za bardzo obrósł w piórka.
Napisaliśmy książkę o tapas.
Nie było innego hiszpańskiego szefa kuchni.
PISARZ I DZIENNIKARZ
Mógł więc reprezentować Hiszpanię.
Czym są tapas? O co chodzi?
To po prostu przystawki?
Tapas to małe dania z Hiszpanii.
Właśnie tak.
Chciał pokazać światu hiszpańskie jedzenie.
Ale to chyba tylko jeden element układanki.
José miał przede wszystkim charakter.
Doświadczenie tapas odzwierciedla duszę José.
Lubi się wszystkim dzielić.
Dzieli się jedzeniem i doświadczeniami.
Chodzi o poczucie wspólnoty.
To jak eksplozja smaku w ustach!
Zaraz dojdzie do eksplozji w moich ustach.
Nie lubię entuzjazmu, chyba się ze mną zgodzicie.
- Szef kuchni José Andrés… - Szefowie kuchni jako celebryci
to był zupełnie nowy koncept.
José dał się porwać tej fali.
Istnieje całe spektrum…
BYŁA DZIENNIKARKA KULINARNA WASHINGTON POST
…egocentryzmu tych kulinarnych celebrytów.
Nazywam się José Andrés, a to jest Made in Spain.
Wtedy stał się bardziej marką.
SARDYNKI W OLIWIE
Ma teraz całą korporację.
Spójrzcie na to!
Nastąpiła drastyczna zmiana.
Zawsze chodziliśmy na targ w Dupont Circle.
CÓRKA JOSÉ
I pewnej niedzieli na tym targu
ludzie zaczęli go nagle zatrzymywać.
Pytali, czy mogą sobie zrobić z nim zdjęcie.
Byłam odrobinę wściekła. Uważałam, że jest mój.
Czemu wszyscy nagle chcą robić sobie z nim zdjęcia?
- Inés, zjesz trochę paelli? - Zjem całą.
Całą? Nic dla mnie nie zostawisz?
Rozmawialiśmy i doszliśmy do wniosku,
że występowanie w telewizji nie da mu szczęścia.
Atakują ze wszystkich stron.
Ale jeśli miał coś do przekazania,
wykorzystywał swoją sławę.
Uważam, że osoby w moim zawodzie
nie robią wystarczająco dużo
w kwestii karmienia ludzkości.
HAITI, TRZĘSIENIE ZIEMI, 2010
W życiu każdego jest taki moment,
kiedy otrzymuje powołanie.
Nie wiesz, kiedy ono się pojawi,
ani od kogo, ani skąd.
Ale pewnego dnia odezwało się moje powołanie.
Trzęsienie ziemi nawiedziło Haiti.
Byłem na wakacjach na Kajmanach
i czułem się bezradny, bo byłem tak blisko i tak daleko.
Oglądając obrazy zniszczeń, powiedzieliśmy sobie: „jedziemy”.
Nie myślałem, że jadę pomóc.
Pomyślałem, że jadę się uczyć.
Potrzebujemy pomocy.
Nie ma jedzenia ani wody. Nic.
Miasto w nocy było bardzo ciemne,
ulice puste, mnóstwo ludzi przebywało w obozach.
Jesteśmy w obozie na obrzeżach Port-au-Prince.
Jakieś 250 osób.
Zacząłem gotować potrawkę z fasoli.
Wiele kobiet z obozu mi pomagało,
obierając ziemniaki czy cebule.
Zobaczyłem, że kobiety, które mi pomagają,
jakby się uśmiechają.
Patrzyły na mnie, jakby przekazując mi,
że chociaż doceniają to, co robię,
że codziennie dla nich gotuję,
to jednak fasola, którą gotuję, różni się od tego, co oni jedzą.
Ja sobie wtedy pomyślałem,
że przygotowuję najlepszą fasolę na świecie.
Jestem przecież José Andrés.
Mam program kulinarny w Hiszpanii i restauracje w Ameryce.
Ale posłuchałem ich.
Przy pomocy dużego moździerza i tłuczka
przygotowaliśmy purée z fasoli, aksamitne i jedwabiste,
tak jak oni lubią.
Chociaż jego ego ucierpiało,
zrozumiał, że trzeba szanować innych.
W jedzeniu chodzi o wspólnotę. Żeby jeść tak, jak lubisz,
a nie tak, jak uważa jakiś biały zbawca.
Myślę, że to naprawdę ukształtowało World Central Kitchen
we wszystkich jej działaniach.
W pewien sposób pokazały mi drogę,
którą powinna pójść World Central Kitchen.
Do dziś, kiedy jedziemy w odległe miejsca,
upewniamy się, że karmimy miejscowych tym, co uwielbiają jeść.
Było dla mnie jasne, że chcę stworzyć organizację,
która będzie w stanie zareagować na wydarzenia,
które zakłócają życie ludzi.
Która będzie w stanie zapewnić jedzenie i wodę.
Spróbuję przez dwa–trzy lata,
żeby pokazać, że to coś potrzebnego, czego nikt nie zapewnia.
Jesteśmy tu z prostą misją.
Sprawić, że jedzenie będzie czynnikiem zmian.
Skończyło się jedzenie i woda.
- Będzie dobrze. - Przykro mi, Portoryko,
ale zupełnie rozwalacie nasz budżet.
Ludzie błagają, obawiają się, potrzebują…
9500 KONTENERÓW UTKNĘŁO W PORCIE
…artykułów, które są tu zatrzymane.
PORTORYKO, HURAGAN MARIA, 2017
POTRZEBUJEMY WODY I JEDZENIA!
Portoryko wszystko zmieniło pod każdym względem.
Powiedział, że wyjeżdża na tydzień.
Po prostu wziął ze sobą plecak i…
Nawet nie wiem, jak się tam dostał.
To był pierwszy lot, który wylądował na Portoryko po Marii.
Nate Mook, mój dobry duch…
PORTORYKAŃCZYCY! CHCEMY WAS NAKARMIĆ!
Zadzwoniłem do niego trzy godziny przed lotem
i powiedziałem, że lecę. Po trzech godzinach był ze mną.
Przylecieliśmy trzy dni po huraganie, nie wiedzieliśmy, czego się spodziewać.
Zabraliśmy ubrania na trzy dni.
Myśleliśmy, że zostaniemy kilka dni, może trochę pomożemy.
Ale…
DYREKTOR WCK
…to, co zastaliśmy po wylądowaniu, to była katastrofa.
To uderzyło w całą wyspę.
I to nie na kilka dni, ale na wiele miesięcy.
Logistyka była wyzwaniem.
W miejscu takim jak Portoryko samo dostarczanie zasobów…
REAGOWANIE NA KLĘSKI, CZERWONY KRZYŻ
…w dużej ilości jest trudne.
Większość ludzi odwiedza w Portoryko San Juan.
Raczej nie bywają w innych miejscach.
Nie jadą w obszary wiejskie.
To bardzo trudny teren. Trudno się poruszać.
A w czasie huraganu jeszcze trudniej.
Dotarliśmy do centrum kongresowego.
Znaleźliśmy odpowiednich ludzi, poznaliśmy się.
Zaprosili nas na spotkanie, okazało się, że na temat paliwa.
Wszyscy się martwią, bo nie ma już dostępu
do paliwa na wyspie.
A my na to: „jasne, to ważne,
a co z jedzeniem?”.
Jedzenie staje się dodatkiem.
Przywieziono gotowe do spożycia racje żywnościowe.
To popakowane produkty o długim terminie przydatności,
które dajemy żołnierzom w konfliktach zbrojnych.
Niestety to wciąż podstawa w wielu sytuacjach kryzysowych.
Nie są zbyt jadalne.
Łyżka!
Zadzwoniłem do żony i powiedziałem,
że raczej nie wrócę.
Bo Armia Zbawienia prosi o jedzenie.
Czerwony Krzyż nie miał kuchni.
Pytałem wszystkich.
Jak zamierzacie nakarmić ludzi?
„Opracowujemy plan”.
A ja na to:
„ponad dwa miliony ludzi są głodne teraz”.
Jedzenie jest proste, bo misja jest jasna.
Ludzie są głodni, trzeba ugotować i nakarmić ich.
To tyle. Nic więcej, żadnego planowania.
Zrobiliśmy to, co szefowie kuchni. Po prostu zaczęliśmy.
Pojechaliśmy do lokalnego dystrybutora
i zaczęliśmy od niego kupować.
Zaczęliśmy powoli, 100 posiłków tu, 30 posiłków tam.
Stworzyliśmy zespół.
Zwiększaliśmy skalę. Zrobiliśmy kanapki, potem paellę.
Zdobyliśmy inną kuchnię i robiliśmy portorykańskie dania.
W ten sposób karmiliśmy jakieś
pół miliona ludzi dziennie.
Będziemy otwierać kuchnie. Mayagüez, Aguadilla.
Otworzymy jedną w Manatí.
Kolejną jutro w Ponce.
Znał ludzi, znał szefów kuchni w Portoryko
i kontaktował się z nimi, a oni znali kolejnych.
W kryzysie dzwonisz do ekspertów.
Jeśli jest kryzys medyczny, przywozisz lekarzy.
Nikt nie dzwonił do kucharzy i szefów kuchni na świecie,
kiedy ludzie byli głodni.
Robią świetny ryż z krabem.
To jedno z moich ulubionych miejsc.
Jeśli musisz nakarmić 10 000 ludzi, a wszystko jest zniszczone
i nie wiesz, jak to zrobić,
bo wciąż nie masz składników ani kuchni,
ale w pobliżu jest kobieta, która przygotowuje tamale,
czy nie jest dobrze podejść i zapytać,
czy nie może zrobić 10 000 tamali?
Tym samym pomagasz lokalnej gospodarce,
wzmacniając miejscowe firmy.
Po huraganie Maria chcieliśmy opuścić Portoryko,
byliśmy bardzo zaniepokojeni sytuacją
i tym, dokąd to wszystko zmierzało. Musieliśmy zamknąć firmę.
To wyglądało jak kraj trzeciego świata i…
WŁAŚCICIELE FOOD TRUCKA
Oglądaliśmy to, co zazwyczaj widzi się w telewizji.
Byliśmy tego częścią i baliśmy się,
byliśmy zdesperowani.
Chcieliśmy po prostu wyjechać.
Wtedy pojawił się José Andrés i zaczął wypisywać
na kawałku papieru wszystko, co zrobimy.
- Mówił… - Cały plan.
…o ugotowaniu 10 000 do 100 000 posiłków dla Portorykańczyków,
a my pomyśleliśmy, że chyba oszalał.
World Central Kitchen powstała tak,
żeby najpierw rozwiązać problem,
a potem martwić się, jak za to zapłacimy.
Tworzyliśmy system rozwiązań,
wydawaliśmy setki tysięcy dziennie…
a nie mieliśmy w banku ani dolara.
Przyjechałem tu z 10 000 dolarów w kieszeni i kartami kredytowymi.
Otworzyłem konto w kilku miejscach.
José płacił własnymi kartami.
Nie miał środków na tę operację.
Nawet w przypadku 10 000 posiłków dziennie,
ale już na pewno przy 100 000 posiłków, pieniądze szybko się kończą.
Ja pomagałem w zarządzaniu importem.
Kupowaliśmy wszystko. Raz wydałem 70 000 dolarów na owoce.
Musiałem zrobić krok w tył.
Właśnie wydałem roczną pensję na owoce?
Zbieraliśmy pieniądze.
Zbierali przyjaciele i rodzina.
NA LINII Z CZERWONYM KRZYŻEM
Milion posiłków jest realny. Wydajemy realne pieniądze.
Chciałem zapytać waszego dyrektora, czy jest możliwość,
skoro jesteście bardziej doświadczeni,
żeby Czerwony Krzyż wspomógł finansowo
na większą lub mniejszą skalę pracę,
którą wykonaliśmy w imieniu wszystkich Amerykanów.
- Więc… - Sprawdziłem…
kwestie finansowe przed naszą rozmową.
Chciałem mieć pełen obraz dostępnych środków.
Będę szczery.
Zbiórka środków na ten cel nie idzie dobrze.
Powiedzieli mi jasno, że nie mogą pomóc,
bo temat Portoryko nie generuje pieniędzy.
Więc chociaż są dużą organizacją, nie mogą nam pomóc.
Tak bardzo chcemy pomóc ludziom,
którzy odczuwają skutki katastrof, że budujemy wokół tego mur,
bo czasem tyle osób chce w to wejść,
a nie wszyscy mają dobre intencje.
Musiałem wyglądać na silnego przed moimi ludźmi.
Ale równocześnie w środku byłem słaby i bałem się.
I zastanawiałem się…
Jak to rozwiążemy?
Zawsze są napięcia w grupie ludzi,
którzy niestrudzenie służą innym.
Wiemy, że może jest niedostatecznie szybko czy dobrze.
Zawsze mogłoby być lepiej.
Myślę, że José starał się…
Wciąż się stara.
Stara się nagłaśniać kwestie, które widzi,
nie chodzi o wytykanie palcem, ale o zwrócenie uwagi
na daną możliwość.
Po prostu… nie mam więcej pieniędzy.
FEMA ma uwolnić środki, ale oni są tacy wolni.
Proszę o linię kredytową i niemal dostaję
milionową linię kredytową na pieniądze, których nie mam.
Był wyczerpany psychicznie i fizycznie.
Pamiętam, że po prostu się załamał
i nie mógł się pozbierać.
To było rozdzierające widzieć, że robił tak wiele
i wciąż czuł, że to za mało.
Wszyscy mówiliśmy, że potrzebuje przerwy.
Że musi się wyspać, zobaczyć się z rodziną.
Potrzebował chociaż dnia odpoczynku.
I chyba wrócił tylko dlatego…
CÓRKA JOSÉ
…żeby pójść do lekarza.
Wrócił i był naprawdę odwodniony, pozbawiony energii,
zupełnie jak nie on.
W jego oczach widać było,
że był tu fizycznie, ale nie emocjonalnie ani nawet psychicznie.
Mama błagała go, żeby jeszcze nie wracał.
Żeby jeszcze poczekał, zebrał siły, zawsze o tym zapomina.
Martwię się, kiedy wyjeżdża…
CÓRKA JOSÉ
…bo nigdy nie wiadomo,
jaki szalony pomysł przyjdzie mu do głowy.
Most.
Poczekaj.
Pójdę tam.
Jeśli nie wrócę, zostaw mnie.
Zawsze go pytam,
czemu zrobił z siebie bohatera,
który musi wszystkim pomóc.
Cztery tysiące ryżu…
Kiedy tam był, nie rozmawiałyśmy z nim przez kilka dni.
Albo nie było dobrego połączenia,
albo był bardzo zajęty. Widziałyśmy go w telewizji.
Albo czytałyśmy jego tweety i wiedziałyśmy, że wszystko dobrze.
Założyłyśmy konto na Twitterze, żeby być na bieżąco.
Panie prezydencie, myślę, że nakarmimy tę wyspę.
Musimy tylko odłożyć na bok biurokrację.
Kiedy widzę prezydenta, który rzuca ręczniki,
problemem nie są same ręczniki, to był miły gest.
Problem w tym, że tym się staje pomoc.
Rzucę ci coś, rzucę ci kości.
To nie jest pomoc.
Ci ludzie nie mogą wyjść z domów, musimy do nich pojechać.
- Przywozisz posiłki od pięciu tygodni? - Tak.
Od pierwszego dnia, dla całej społeczności.
- Wszystkiego najlepszego. - Dzięki.
Ma 90 lat, to weteran.
Znamy tysiące takich imion.
Znamy je na pamięć. Dowozimy osobiście.
Kiedy mówimy, że dostarczyliśmy tysiąc posiłków,
nie rzuciliśmy im tysiąca posiłków.
Zapukaliśmy do drzwi
z tysiącem posiłków tego dnia.
To jest pomoc.
José jest bardzo pragmatyczny.
Ma wielkie marzenia i wizję,
ale zawsze wychodzi od tego, co możliwe.
Więc te cele nigdy nie wydają się zbyt wzniosłe ani szalone.
Wydaje się, że to ma sens.
To było szaleństwem, ale uwierzyliśmy, że możemy tego dokonać
i postanowiliśmy się włączyć.
Właściciel domu powiedział mi, że José Andrés przyjeżdża do Portoryko
i chce coś zbudować, żeby gotować dla ludzi.
WŁAŚCICIEL FOOD TRUCKA
Ucieszyłem się.
Zaczynamy nowy dzień.
Będziemy gotować dla jak największej liczby ludzi.
Mówiłem moim znajomym z food trucków,
że jeśli coś bardzo złego spotka Portoryko,
to my jesteśmy kuchenną armią.
To ważny moment!
Przyjeżdża pierwszy food truck!
Mamy też drugi!
Trzeci food truck też wrócił!
Mamy dziś pewnie jakieś 3000 posiłków tylko dzięki food truckom.
Ludzie nie doceniają José.
Rzucił szkołę w wieku 14 lat.
Patrzą na niego i mówią, że to duży Hiszpan, taki zabawny,
uwielbiają jego jedzenie.
Nie doceniają go.
Nie doceniają wymiarów rozwiązań, których poszukuje…
Uda nam się!
…umiejętności znalezienia ludzi, którzy coś załatwią.
Dzięki niemu to zadziała. Nakarmi ludzi.
Dzisiaj gotujemy do upadłego.
Będzie rock and roll!
Gotowaliśmy dla tysięcy ludzi.
Tworzyliśmy coś, co przejdzie do historii.
- Pomogło? - Było 150, oczywiście!
- Pomogło? - Wszystko się rozeszło.
Zaczęły się rozchodzić wieści, że gotujemy posiłki.
Nagle pojawiła się Armia Zbawienia
i poprosiła o posiłki do domów opieki i szpitali.
Dzwonili do nas i mówili, że nie mają czym karmić pacjentów.
To była doniosła chwila, bo zorientowaliśmy się,
że chociaż nie mieliśmy doświadczenia
w prowadzeniu operacji pomocy po katastrofie,
to równocześnie było proste.
FEMA twierdzi,
że jestem w tym dla zysku?
Tak.
To nie do wiary.
Na początku bardzo się starałem.
Rozumiałem, że moja organizacja nie była rozpoznawalna.
I wtedy FEMA przekazała pieniądze World Central Kitchen
na kontynuację pracy.
Ale w lokalnej prasie wyszedł artykuł…
SPRZECZNOŚCI W MILIONOWYM KONTRAKCIE
…że José Andrés pojechał do Portoryko dorobić się.
Słyszałem o panu bardzo surowe opinie.
Że jest pan kombinatorem,
złodziejem,
że przyjechał pan tu zarobić.
Że dzięki tej operacji zostanie pan milionerem.
Jestem prezesem World Central Kitchen.
Na żadnym stanowisku w organizacji pozarządowej
nie zarobiłem ani centa.
Pytanie jest proste.
Ile pieniędzy z tej umowy trafi do pana kieszeni?
Zero.
Do pana kieszeni?
José głęboko frustrowała biurokracja.
Trzy tysiące ludzi zginęło w Portoryko nie z powodu huraganu,
ale z powodu partactwa po nim.
Nie mógł w to uwierzyć. Oczywiście to dlatego, że…
José nie należy do świata zamówień publicznych,
nie należy do świata biurokracji.
Ma doświadczenie w sektorze prywatnym, jest przedsiębiorcą.
A przedsiębiorca robi wszystko, co trzeba, żeby sprawy załatwić.
I właśnie to jest model, który wtedy powstał.
Kiedy piję rum na koniec dnia w hotelu,
ja za niego płacę.
Kiedy palę cygaro na koniec dnia,
to ja za nie płacę.
Czuję się potężny, ale jednocześnie bezsilny.
Wiem, że można zrobić więcej, ale się nie da,
kiedy głodni Amerykanie idą spać bez jedzenia.
Ludzie czasem pytają,
jak znalazłem się tu, gdzie jestem.
Czasem odpowiadam,
że to dzięki rodzicom.
Oboje byli pielęgniarzami.
Pracowali w tym samym szpitalu.
Spędziłem dużo czasu w szpitalu,
na korytarzach izby przyjęć.
Wtedy widziałem…
że lekarze i pielęgniarki robią więcej niż muszą.
Czytają książkę dziecku, przy którym nie ma rodziny
albo zabierają starszą kobietę na spacer,
bo nikt inny tego nie zrobi, a ona potrzebuje ruchu.
Małe gesty pełne empatii.
Widziałem, jak moi rodzice to robią.
Mój ojciec zawsze karmił wszystkich w dni wolne, uwielbiał gotować.
Zawsze mówił, że jeśli w ostatniej chwili przyjdzie więcej osób,
wystarczy dodać więcej ryżu i wszyscy zjedzą.
Miałem skomplikowaną relację z matką.
Była fascynującą osobą, bardzo kochającą.
Była dla wszystkich.
Ale czasem miała…
Bywała bardzo porywcza.
Byłem najstarszy i to było dla mnie trudne,
bo czułem, że muszę chronić młodszych braci.
Ale to, co skomplikowane,
było pewnie powodem, dla którego zawsze znajdowałem
kreatywne sposoby, żeby być poza domem.
Pozwólcie mi się uczyć w Barcelonie, chociaż mam 15–16 lat.
Pozwólcie mi pracować, żebym mógł trochę zarobić.
Ale moja mama była cudowną kobietą i tęsknię za nią.
Była bardzo uparta, nie uznawała odmowy.
Pewnie tego się od niej nauczyłem, mam to zapisane w genach.
Mój ojciec uwielbiał dla wszystkich gotować.
I chyba też to po nim mam.
Chcę skupić się na bardzo dobrych cechach,
które przekazali mi rodzice.
- Dokąd idziesz? - Cześć.
- Wychodzę, nie chcę słuchać. - Czemu?
- Nie chcę wiedzieć. - Nie powiem nic złego.
Wiem. Nie obchodzi mnie to.
- Ale będziesz w domu? - Tak.
- Dobrze. - Chcą usłyszeć o tobie.
- O mnie już mają. - Do zobaczenia.
Pa.
Zanim moi znajomi poznają mojego tatę,
zwykle od razu ich przepraszam,
bo kto wie, co tym razem zrobi?
Jest bardzo nieprzewidywalny.
Przygotuj pomarańcze!
Zawsze wiadomo, że nie będzie cicho.
To pewnik.
Odłóż to.
Chciałybyśmy, żeby mieścił się w normach typowego taty,
ale on zupełnie przekracza tę granicę.
Nauczenie się tego zajęło nam chwilę.
Nie wstydzi się tego, kim jest.
Proszę bardzo, gotujemy w domu,
bo kiedy się razem gotuje, dobrze się wiedzie.
- Dokładnie. - Bum!
Bum.
Moja rodzina jest dla mnie wszystkim.
Idź tam.
Moje córki są w takim wieku, że zanim się obejrzę,
za rok skończą studia.
Tak kroi córka szefa kuchni, która chodzi na uniwersytet.
- Nigdy… - Popatrz…
Nie byłam w szkole kucharskiej!
To świetny sposób na manicure.
Nie była w szkole kucharskiej.
Kiepski ze mnie nauczyciel, nic się nie nauczyła.
Ale mogę powiedzieć, że to mój nóż.
Do dzisiaj pamiętam wiele zapachów,
które dobiegały z kuchni mojej matki.
Ta cała choreografia…
Do dziś ma to ogromny wpływ na moje postrzeganie jedzenia.
Jeśli jest pieprz, dodajesz go. Jeśli nie ma, nie dodajesz.
Nie chcę tego romantyzować. Moi rodzice pracowali i…
Wiesz, co robimy?
…często gotowanie na szybko wykarmiało rodzinę.
Ale w tym procesie była miłość.
Co cię emocjonuje, tato, w perspektywie czterech lat?
Wiesz, co mnie emocjonuje?
Że jesteś moją córką.
Carlota!
Pamiętam, jak byłem z żoną,
kiedy urodziła się nasza pierwsza córka, Carlota.
Chyba pierwszy raz zrozumiałem,
że ledwie nauczyłem się być dorosłym,
ledwie nauczyłem się być mężem,
a teraz muszę się nauczyć być tatą.
Ale gdyby nie prowadził mnie piękny głos mojej żony,
chyba nie twierdziłbym, że jestem dobrym ojcem.
Kiedy José wyjeżdżał i potem wracał, najtrudniejsza dla mnie
była ponowna adaptacja do rozkładu dnia rodziny.
Dzieci się kłócą, a on prosił o spokój.
Myślałam sobie „witamy w normalnym życiu”.
Moja mama jest zdecydowanie spoiwem.
Sprawia, że tata jest w jednym kawałku. Bo jego wszędzie nosi.
Żona wyszła za mnie dla mojego gotowania.
Powiedz to mamie.
On się ze mną ożenił dla moich przepisów.
Moja mama zawsze mówi,
kiedy ktoś pyta, kto w domu gotuje,
że mój tata gotuje,
ale ona karmi rodzinę.
Wszystko, co wiem o gotowaniu, zawdzięczam mojej żonie.
Kiedy ktoś pyta „masz trzy dziewczynki?”,
mówię, że mam trzy dziewczynki i chłopca.
Czasem jestem stuknięty.
Żona zawsze utrzymuje mnie w ryzach.
Czasem na mnie spojrzy, czasem się uśmiechnie,
czasem ma poważną minę mówiącą „za kogo ty się masz?”.
I od razu się uspokajam.
Dobrze, że się razem śmiejemy,
uważam, że to bardzo ważne.
Dzięki temu jestem przy zdrowych zmysłach.
Mówimy, że José robi to, co robi,
bo ja robię swoje. On wraca i znajduje
bezpieczną przystań.
Bezpieczną przystań, która jest realnym miejscem.
Musimy się dostosować.
A jeśli się pomylisz w przepisie,
- zmień nazwę przepisu. - Bum!
Jestem pewna, że mama ma dla niego zawsze gotowy plecak.
Bo nigdy nie wiadomo, co się zdarzy.
Nagrania z erupcji
Volcán de Fuego w Gwatemali są apokaliptyczne.
Trwa ewakuacja i pomoc.
Ponad 3000 ludzi musiało opuścić swoje domy.
Liczba ofiar to co najmniej 25 osób.
Prawie dwa miliony w jakiś sposób ucierpiały.
Niegdyś tętniące życiem obszary
są teraz pokryte pyłem.
GWATEMALA, VOLCÁN DE FUEGO, 2018
Pojedziemy tu, a potem na północ.
Musimy wjechać na górę,
- a potem tędy. - Jedziemy do społeczności.
Wyjeżdżamy o 6.30 rano.
Sam pewnie będzie dowodził.
- Dziękuję, Sam. - Będzie z nami przez dwa tygodnie.
Tylko dwa tygodnie?
To jakiś początek.
Pytanie brzmi, co polepszy ich życie.
Jeśli jedzą tylko kanapki z fasolą,
to oczywiście gotujemy posiłek z kurczakiem lub wołowiną
i mamy proteiny, skrobię i warzywa.
Dokąd idziemy?
- Boczne drzwi. - Moja kostka!
Podejdźmy do bocznych drzwi.
Idziemy do… Gotowe.
Zespół, narada.
Jeśli gdzieś ludzie mają problem, żeby dostać coś do jedzenia,
tam właśnie będziemy.
Tak!
W tej sytuacji musimy uważać, bo dla mnie niebezpieczne jest,
że narażę was na ryzyko.
Poza tym, że misja się nie powiedzie.
Ale uważam, że warto podjąć takie ryzyko, żeby nakarmić ludzi.
- Zgadzasz się? - Tak.
Ten chłopak, który zginął,
wziął swój samochód
- i pojechał w góry… - Ostrzec ludzi.
…żeby ostrzec ludzi. I zginął.
Mówił im, żeby uciekali, bo wulkan wybuchnie.
I niektórzy pomyśleli, że oszalał.
Jak chłopiec, który krzyczał o wilku.
Prawda?
- Co? - Chłopiec z bajki z wilkiem.
Wiele razy krzyczał, że idzie wilk,
a wilka nie było.
I kiedy wilk przyszedł, nikt nie słuchał.
Znam angielski.
- Nie musisz wyjaśniać… - Nie wiem, czy…
- Rozumiem. - …to ogólnie znana historia.
Wilka. Wiem, o co chodzi.
Chcesz zabić wilka, bo jesteś głodny.
Nie o to chodzi.
- To nie ta historia. - Przepraszam.
Chyba nikt, kto z nami pracuje
w World Central Kitchen, tego nie planował.
My ich nie wybieramy.
To okoliczności ich wybierają.
Dużo osób uważa, że skoro pracujemy w niebezpiecznych miejscach,
to nie czujemy strachu albo jesteśmy lekkomyślni.
Kolejny głaz.
Jeśli nie chcesz podejmować ryzyka, zostajesz w domu,
i to jest dobre.
Dla mnie to wliczone ryzyko, jak to w życiu.
Kalkulujemy, jaki będzie miało wpływ
na innych, na ludzkość to, że podejmiemy ryzyko.
To wszystko popiół. Nie chmury, nie mgła.
Ta ścieżka potrafi być niezwykle samotna.
Trudno nie tracić relacji, gdy nie wiesz, kiedy i gdzie będziesz.
Większość ludzi, nawet przyjaciele, którzy znają cię od lat
i od lat widzą, jak działasz, nie potrafią tego zrozumieć.
Kiedy miałem 11 lat…
OPERACJE WSPARCIA, WCK
…mój starszy brat, miał 15 lat,
zginął, ratując mnie w wypadku samochodowym.
To mną wstrząsnęło w dzieciństwie.
Zawsze wiedziałem, że chcę zrobić sobie jakiś tatuaż
lub upamiętnić go w inny sposób.
I w końcu zdecydowałem się na „dziękuję”, bo co innego można powiedzieć?
DZIĘKUJĘ
To ciągłe przypomnienie, żeby być wdzięcznym.
To, co chcę osiągnąć, jest proste. Jak dać siłę społecznościom?
Nie możemy tylko myśleć, że rozdamy za darmo jedzenie.
Próbujemy stworzyć systemy,
w których ludzie przejmą odpowiedzialność za swoją sytuację
i swoje problemy.
Tutejsza społeczność
udzieliła mi dziś ważnej lekcji
w bardzo odległym obszarze w Gwatemali, Ceylán,
pięć kilometrów od wierzchołka wulkanu.
Może i mają niewielkie środki,
ale każdy przyszedł ze szklanką, kubkiem…
Z talerzem, widelcem, i to całe śmieci.
To w ten sposób powinno się przekazywać jedzenie.
Nie możemy dawać jedzenia i tworzyć więcej śmieci i odpadków.
Adios, señoras.
Daliśmy im całą kuchnię,
żeby mogli dalej karmić społeczność 1200 osób.
Tu będzie dobrze.
W przypadku kolejnej katastrofy
mają jedzenie, czystą wodę,
elektryczność i łączność.
Zazwyczaj ludzie, szczególnie po klęskach żywiołowych,
nie chcą wychodzić z żądaniami.
Nie jest to zamierzone, ale jest pewna wymiana.
Niemal czują obowiązek oddania części swojej godności,
żeby otrzymać tę pomoc.
Dlatego zawsze zastanawiałem się,
jak możemy pomóc innym rozwiązać ich problemy.
A potem jak to zrobić.
To ten ludzki element.
I ten ostatni krok, to, jak komuś pomagasz,
jakie to wywołuje uczucia?
Jak sprawić, żeby ten proces nie wymagał oddawania w zamian godności?
Kiedy wyjeżdżamy, kiedy biały człowiek ze swoją siłą
i organizacjami pozarządowymi wyjeżdża z tych krajów,
musimy upewnić się, że wszystko
będzie dalej działało. To moje marzenie.
WASZYNGTON D.C., 1993
Jeśli przygotujecie z nami
3000 posiłków dziennie, które dobrze wyglądają i smakują…
ZAŁOŻYCIEL DC CENTRAL KITCHEN
…będziecie się uczyć i pracować, damy wam świetną pracę.
Kiedy miałem 24 lata,
byłem wolontariuszem w DC Central Kitchen.
Pracowałem z byłymi więźniami,
z bezdomnymi,
którzy nagle znaleźli miejsce, które mogli nazwać domem.
Robert Egger jako pierwszy zauważył, że marnowanie jedzenia to problem.
Zabieraliśmy to jedzenie do kuchni,
pakowaliśmy to, które było nietknięte,
i rozdawaliśmy je ludziom w potrzebie w Waszyngtonie.
Codziennie 5000 wolontariuszy zakasuje rękawy
i odwdzięcza się społeczności.
José Andrés, jeden z najważniejszych młodych szefów kuchni w Ameryce.
Jest tu z nami?
Wstań, José.
Drzwi otwierają się i wchodzi José. Zaczynamy rozmawiać.
Nigdy nie widział szkoleń pracowniczych.
Ale sama idea, uczenie ludzi gotowania,
to naprawdę mu się spodobało.
Każdy powinien mieć szacunek osoby obok.
Jeśli nie mamy szacunku, nie mamy niczego.
I o to chodzi w DC Central Kitchen!
Robert Egger nauczył mnie czegoś, czego zrozumienie zajęło mi lata.
Że wydaje się, że w działaniach charytatywnych
chodzi o zbawienie tego, który daje,
a powinno chodzić o wyzwolenie tego, kto otrzymuje.
Dajemy zbyt wiele, żeby poczuć się dobrze.
Nie robimy wystarczająco, żeby upewnić się,
że kiedy dajemy, uwalniamy ludzi od ich problemów.
José był dziką kartą.
Nikt się go nie spodziewał.
Wchodził w świat kulinariów
i radykalizował go przy pomocy kuchni molekularnej
i robił wszystko, co odrzucało wielu szefów kuchni.
Dzisiaj będziemy się starali
dać ludziom maksimum smaku minimalną ilością jedzenia.
Potem coś się zaczęło zmieniać.
Zrobił wrażenie.
Naszym celem nie jest istnienie świetnych restauracji
z niesamowitymi daniami, naszym celem musi być też
próba rozwiązania problemów, których częścią jest jedzenie.
José Andrés to jeden z najbardziej uznanych szefów kuchni w Ameryce,
ma restauracyjne imperium.
Ten wieczny optymista nadzoruje 27 restauracji,
w tym dziesięć w Waszyngtonie.
Ale obecnie łatwiej znaleźć go…
HURAGANY, POSIŁKI I HELIKOPTERY
…w operacjach pomocy.
Trzeba zmienić sposób dostarczania pomocy.
Nie odtwarzaj przepisu.
Kiedy kierujemy się instrukcją,
tracimy naszą kreatywność.
Gotuję i korzystam tylko ze słońca!
Możemy nakarmić wszystkich w dowolnym miejscu i czasie.
Jaki jest twój ostateczny cel?
Mój ostateczny cel, pewnie każdego z nas
powinniśmy mieć taki… powinniśmy o tym mówić,
powinniśmy wydawać się lekko szaleni.
Chciałbym być częścią tworzenia systemu,
który zakończy głód na świecie.
OSOBNO, ALE NIE SAM
Masz 30 restauracji. Masz cudowną żonę i dom.
Co każe ci założyć kamizelkę i lecieć w miejsca katastrof?
Jak wielu innych czasem czuję się winny.
Mogę przynajmniej dać z siebie coś w zamian.
To słynny szef kuchni, który ma w Stanach restauracje.
Wielu mówi, że José jest szefem kuchni, ale też pracownikiem humanitarnym.
Nie wybiera między jednym a drugim.
Zauważcie, jak łatwo to ze sobą łączy.
Trzeba pokazać, że można robić obie rzeczy,
że nie musisz wybierać między sobą a wypłatą.
To najlepsze, co w życiu jadłam.
Pyszne. Dziękuję. Gracias.
Nie straciliśmy jeszcze żadnych klientów.
BAHAMY, HURAGAN DORIAN, 2019
Chcę dać naszą listę facetowi z zarządu portu.
To samochody, paliwo, agregaty.
Chcemy ugotować paellę?
W punktach dystrybucji.
Propan, paliwo do samochodów, samochody.
Potrzebujemy lodu.
Miejsce, w którym działaliśmy całościowo
i gdzie wszystkie doświadczenia wielu lat…
Grzejniki są na gaz?
…w pewien sposób zaowocowały, były Bahamy.
Jak przygotowane jest lotnisko na ich przyjęcie?
Obserwujemy huragan Dorian od tygodnia.
Mieliśmy zespół gotowy na wyjazd do Portoryko.
OPERACJE POMOCY, WCK
Nie uderzył, ale zaczął zbierać siły.
Umieściliśmy wtedy zespoły na całej Florydzie.
Wiatr przybrał na sile i zmienił kierunek,
wszystkie modele zaczęły wskazywać na Bahamy.
OPERACJE WSPARCIA, WCK
Potrzebujemy jakieś 550 kg.
Jesteśmy 130 km na południe
i robimy zapasy w Nassau.
Rozmawiamy o logistyce i o tym, jak to przetransportować
statkiem lub samolotem.
Nie wiemy, co jest możliwe, póki się nie wydarzy.
OPERACJE POMOCY, WCK
Jesteśmy teraz na krawędzi. Wiatr uderzył w tę część.
Wszystko tu przygotowujemy.
Mamy tu zespoły i będziemy wszystko jak najszybciej
transportować do Freeport.
Sytuacje kryzysowe przemawiają w niesamowity sposób.
Trzeba tylko słuchać.
Jeśli stoisz twardo na ziemi, możesz słuchać.
Możesz słuchać sytuacji.
Możesz słuchać wiatru.
Możesz słuchać fal.
Możesz słuchać ludzi.
Można się przygotowywać.
Ale nikt nie ma kontroli nad naturą!
Chcę, żebyście zrozumieli.
Nie jesteśmy w zasięgu huraganu!
Jesteśmy 150 km dalej.
Wyobraźcie sobie, co dzieje się w Abaco!
To będzie jeden z największych w historii!
Módlmy się za wszystkich!
Wiatr wieje z prędkością 100 km/h?
Tak.
Musimy zadzwonić po drodze do ministra, żeby dał zgodę na lot.
Ale musimy uważać, bo powiedzieli,
że możemy wejść dzisiaj o 20.
To za późno.
- O 20? - Tak nam powiedzieli.
Nie chcemy jechać w nocy.
Wiem, ale tak powiedzieli.
Dlaczego mamy się narażać,
skoro wszyscy mówią, że to niebezpieczne.
Pilot zdecyduje, co jest bezpieczne,
ale potrzebujemy pozwolenia.
- Zabieramy kanapki? - Tak, samochód czeka.
Możesz lecieć bez pozwolenia od rządu?
Są pewnie teraz tacy zajęci,
że łatwiej prosić o…
Wybaczenie.
Możemy zabrać je do środka?
Wstawimy część tutaj.
Jest źle?
Może ja wrócę i zdam relację, a ty zostaniesz?
Dokładnie… Czyli ja zostaję,
ale on chyba musi szybko odlecieć.
Jak szybko?
Pięć minut.
Kiedy po raz pierwszy lądujesz,
w takiej sytuacji musisz być niezwykle zaradny.
To ekstremalna sytuacja, bo jesteś na wyspie.
Czy w hotelu coś zostało? Kuchnia jest do użytku?
- Nic nie jest do użytku. - Zero?
Zero. Nie mamy prądu.
- Dobrze. - Agregat się przewrócił.
Ale jeśli dostarczymy agregat, kuchnia będzie sprawna.
- Tak. - Biegiem.
Słyszymy, że jest duża potrzeba jedzenia.
Mamy trochę kanapek i owoców.
Dostarczymy to ludziom
i upewnimy się,
że mamy miejsce na pierwszą kuchnię,
bo inaczej będzie dużo głodnych ludzi.
- Wszystko dobrze? - Tak.
Mój syn jest we Freeport, nie odezwał się do mnie.
Rany.
Będziemy żywić wszystkie schrony na wyspie
tak długo, jak trzeba.
Ile jest tu osób?
- Ponad trzysta. - Ponad trzysta?
Tak.
Czasem bardzo trudno od razu przygotować ciepły posiłek.
Ale za to można zrobić
szybkie kanapki,
które natychmiast pomogą.
Teraz mamy pewnie jakieś 300 kanapek. i sporo owoców.
Na teraz. Więcej przyleci helikopterami.
To prawie idealne racje żywieniowe,
gotowe do spożycia.
Jeśli dodasz do tego owoce,
to świetny zestaw, który stanowi
szybką pomoc.
Żeby każdy, kto jest głodny, mógł coś zjeść.
Dziękuję.
Ocena kuchni.
Jedyna ocalała kuchnia w Marsh Harbor jest w hotelu.
Została zupełnie zalana.
Tutejsza restauracja
ewidentnie nie przetrwała.
Ale kuchnia tak, to niesamowite.
Mamy kuchenkę i kombiwar, który próbujemy uruchomić.
Wygląda na to, że możemy coś z tym zrobić.
Wykorzystamy tę kuchnię czy hotel w Abaco?
Musimy szybko podjąć decyzję.
Teraz wszystko musi dotrzeć do Nassau.
Dopóki nie mamy tam kuchni,
musimy zrobić jak najwięcej posiłków tu.
Elso, najlepiej ze wszystkich wiesz, jak to zrobić.
Masz Karlę, młodszego rycerza Jedi.
W tej kuchni można zrobić 10 000 posiłków. Ale jak je przetransportować?
Zobaczmy, ile zmieści się w helikopterze.
Raz, dwa, trzy,
Każda z nich to zupełnie inna sprawa,
zupełnie inna.
Oglądaliście Żywe trupy?
To właśnie to.
To naprawdę upiorne. Sam pytał, czy chcę jechać sama.
WOLONTARIUSZKA, WCK
A ja na to: „serio"?
Pracowałam przy…
11 katastrofach, może 12 z World Central Kitchen.
Połowa z nich to pożary.
Świeży sok cytrynowy.
Sól.
Organizowałam kuchnie, które zapewniają mnóstwo posiłków.
Pozostaję przy zdrowych zmysłach,
wiedząc, że coś robię, zamiast oglądać wiadomości
i widzieć, jakie to wszystko straszne. Dzięki temu mogę coś zrobić.
Jutro będzie burza.
- Słyszałeś? - Tak.
Często nie widzę ludzi, po prostu gotuję.
Tym razem jest inaczej.
Lubię spotykać ludzi.
Jeśli Bóg chce, żebym przeżył, przeżyję.
- Powodzenia w nocy. - Dziękuję.
Znajdziemy cię jutro, dobrze?
Nie pozwól nikomu zdefiniować twojego dnia.
Nadszedł huragan Dorian, ale nie zdefiniuje mojego dnia.
WOLONTARIUSZ, WCK
Mam nad nim kontrolę i to ja go zdefiniuję.
- Nareszcie! - Musisz go oznaczyć.
Straciłem firmę,
ale spojrzałem na to jak na szansę,
żeby dokonać zmian w sobie.
Po co płakać nad rozlanym mlekiem? Już się wylało.
Huragan przyszedł, zrobił, co musiał.
Teraz my musimy robić to, co trzeba, żeby przetrwać.
Gotowi? Raz, dwa, trzy.
- Uwaga na nogi! - Powoli w dół.
Stworzenie funkcjonalnej kuchni
na opustoszałej wyspie, gdzie musisz wykorzystywać zasoby,
które już tam są, to zawsze wyzwanie.
Nie ma gazu.
W rurach wciąż może być dużo powietrza.
Chcemy się tego pozbyć.
Ale nie wiem, co zrobić ze stołami.
- Gotowy? Na trzy. - Trzy.
To 450 kg ryżu.
- Ryżu? - Tak.
To będzie główna kuchnia, stąd będziemy dowozić.
Był tu Alejandro, szef kuchni. Martwił się…
KUCHARZ, WCK
…czy uda się wyczyścić kuchnię.
Ja uważałem, że to możliwe.
Ale po kilku dniach,
martwe zwierzęta mogłyby zacząć śmierdzieć.
Dobrze.
To okropna kuchnia.
Sprzątaliście ją?
- Powodzenia. - O Boże. Było…
Dużo gorzej.
To co robimy?
To był od początku zły pomysł.
To nie jest dobre.
Nie nakarmiłbym rodziny w takiej kuchni.
I kropka. Nie da się.
Musimy znaleźć najbezpieczniejsze miejsce do gotowania.
Nie możemy wszystkich przenieść naraz. Ale przypłyną łodzie.
DESPERACJA ROŚNIE NA BAHAMACH
W porcie w Marsh Harbor odbywa się ewakuacja.
Setki ludzi powoli wyjeżdżają.
Wszyscy ludzie tu czekają.
Kobiety i dzieci tędy!
Mamy trochę jedzenia, ale nie wiem,
czy powinniśmy je rozdać.
- Nie chcę stworzyć chaosu. - Daj mi pięciu ludzi.
- Mam piłkę. - Tak?
Mogę ją wymienić na coś do jedzenia?
To właśnie mamy, mamy jedzenie.
Wiem, przeczytałam.
Możesz ją zatrzymać.
Damy ci kanapkę.
Wolałabym coś do picia.
Stop!
Chcesz wywołać chaos?
Od ilu lat to powtarzam?
Teraz wszyscy tu przyjdą!
Wiem.
Nie przeginaj.
Zrobimy kolejkę. Pomóż mi.
I tyle.
Rozdamy zapasy do końca.
- Mogę przeprosić? - Nie.
Nie przepraszaj mnie. Przeproś jego.
- To mój przyjaciel, jak brat. - Wcale nie.
- Nie chcę tego słuchać. - Wiesz, czemu byłem zły?
- Nie chcę tego słuchać. - Powiedz.
- Nie martw się. - Nie!
- Powiedz, co się stało. - Nie chcę.
Powiedz mu, co się stało.
- Nie chcę. - Wiesz, czemu
byłem na niego zły? Wiesz, co się stanie?
Kiedy rozdajesz jedzenie w niezorganizowany sposób,
wszyscy przychodzą i są problemy.
- Nie będę tego słuchać. - Dlatego.
- Uwierz mi. - Rozumiem.
- Zobaczyłaś moją reakcję, ale… - Tak.
Miałem powody. Widziałem to w przeszłości.
- Wiem. - Teraz się z tobą zgadzam.
Nie chcę użyć tej wymówki, dlaczego to zrobiłem.
Chciałem, kiedy to się zdarzyło.
Bo czasem coś takiego się dzieje i ludzie widzą,
i wszyscy przychodzą. Na Haiti…
Kiedy ludzie to widzą, mówią, że nie ma w tym miłości ani sumienia.
Jest zupełnie na odwrót.
- Dobrze. - Do zobaczenia.
Ale dziękuję.
Wiele osób mówi, że jestem dla wszystkich surowy.
Chciałbym być miły przez cały czas.
„Dobra robota, dobra robota”.
Przykro mi.
Ale kiedy to się nie dzieje, wszystko jest do bani,
kiedy ludzie są głodni i spragnieni.
Nie wykonaliśmy maksymalnie naszej pracy.
Co mam ci powiedzieć?
„Możesz to powiedzieć milej”.
Powiem w milszy sposób.
Nie wykorzystujemy w pełni potencjału naszej pracy.
I co wtedy?
Jeśli idziemy dalej, dobrze.
Ale jeśli nie, to nie wykorzystujemy potencjału naszej pracy!
Ustawcie się w linii.
Zaczynamy.
Dobrze?
Jak się masz, Sam?
Powiedz mi, czego trzeba.
Mamy ludzi w Abaco, ale brakuje prądu.
Nie ma bieżącej wody ani lodówek.
Nie możemy tu zostawić jedzenia.
Chwila, poczekał.
Szefowie kuchni działają w chaosie. Za to im się płaci.
Nie chcę więcej cholernej paelli. Jestem nią zmęczony.
Chcę takich paelli.
Ktoś inny musi to wyłapać, nie zawsze ja.
Męczy mnie bycie tym złym.
Czasem restauracja jest jak zorganizowany chaos,
bo nawet jeśli masz menu i wszystko jest gotowe,
stanowiska są gotowe, dużo może się zdarzyć.
Jest zamieszanie.
Cały czas wypełniają pudła.
Kelner pomyli stolik,
kucharz zapomni, że ktoś ma alergię.
Mówiłem rano, że go zabieramy!
Cholerni ludzie!
Do pewnego stopnia kuchnia przygotowuje ludzi
w tym biznesie do adaptowania się do okoliczności.
Często najlepiej czują się w chaosie.
W czasie katastrof
kontekst i lokalizacja są inne,
skala też jest inna,
ale szefowie kuchni są do tego stworzeni.
To dla nas wielkie wyzwanie.
Mamy wystarczająco dużo doświadczenia
z całego świata i poradzimy sobie.
Przygotujmy się na załadunek.
Chcemy sprowadzić dzisiaj tonę jedzenia.
Musimy je schłodzić.
Możecie to wykorzystać.
Jeszcze dwie dojadą do jutra.
Rząd tuż po burzy dostarczył
dwa 13-metrowe kontenery na kostnice.
To bardzo duża lodówka.
Na szczęście musieli wykorzystać tylko jeden.
Możemy go użyć, ale nie transportować.
- Zbierzmy tyle, ile się da. - Jasne.
Niech to przywiezie, nie możemy czekać.
Za pierwszym razem jechaliśmy samochodem
i Sam zatrzymał się pośrodku zniszczonego terenu.
I powiedział: „jesteśmy na miejscu”.
A ja na to: „gdzie?”.
WYKONAWCA, WCK
Powiedział, że tu będzie kuchnia.
Ten wiatrak będzie potrzebny
do walki z muchami.
Możemy ich użyć w kuchni.
Kłódki. Nowe, z kluczami.
Są dobre.
Hej, Kyle!
Widzisz ten klucz do rur na skrzyni?
To było szaleństwo. To była faza kowbojów.
Byliśmy między kowbojami i piratami
przez pierwszy miesiąc pobytu tutaj.
Co jeśli to obrócimy?
Musieliśmy robić dużo prowizorki.
Znalazłem wielki, całkiem zniszczony namiot imprezowy,
duża część wciąż się nadawała.
Całą resztę na tym zbudowaliśmy.
Raz, dwa, trzy!
Gorący posiłek!
To naród wyspiarski
i trzeba karmić wszystkich, którzy są równocześnie w potrzebie,
i są od siebie zupełnie odcięci,
korzystając ze wszystkich dostępnych środków.
Z każdej istniejącej maszyny poza łodzią podwodną,
żeby jedzenie trafiło tam, gdzie trzeba.
Zawalił się most, który odciął całą wyspę Małe Abaco,
około 600 osób.
Zdobyliśmy amfibię, przejechaliśmy tam, gdzie był wcześniej most
i jeździliśmy nią od drzwi do drzwi.
Zobaczyli nasze uśmiechnięte twarze i ten zwariowany pojazd,
który jeździł po ich drogach, gdzie nikt wcześniej nie dotarł
i nastąpiła zmiana w morale.
Zamawialiście pizzę?
Pizzę? Oczywiście.
Ja tylko dowożę pizzę.
Jak się tu dostaliście?
Unosi się na wodzie.
Czego potrzebujecie?
Teraz wszystkiego.
Zostaniemy tu jakiś czas. Szukamy ludzi do pomocy.
Szukamy ludzi…
- Mieszkasz tu? - Nie, w Nassau.
Ludzie chcą pomóc swoim społecznościom
i jednocześnie czują, że mogą oderwać się od najbliższego kryzysu
i poczuć, że coś robią. To przekierowuje całą energię.
WOLONTARIUSZKA, WCK
Uwielbiam dowozy.
Sprawdzę, gdzie on jest.
Cześć!
Po burzy wszyscy jedli tylko przekąski,
chipsy, zupki chińskie, tego typu rzeczy.
Mam dzisiaj jabłka.
Ale zjedzenie ciepłego posiłku przywracało do życia.
Jak masz na imię?
- Devin. - Chodź tu.
Porozmawiaj ze mną.
Teraz…
Jestem tu sam, bez rodziny.
Bez dziewczyny, bez nikogo.
Ale nic mi nie będzie.
Ale… wciąż jesteś szczęśliwy?
Ja też. Ja też.
- Straciłam wszystko, ale żyję. - Ja też!
- Prawda? - Codziennie jem.
- Za darmo. - I pracuję.
Nie przebijesz tego. Nie mam rachunków.
- Prawda. - Czym się tu martwić?
Cześć, Devin. Podziel się ze mną miłością.
- Trzymaj się. - Dzięki za jedzenie.
Cześć!
Po burzy chciałam jakoś pomóc,
bo nie wyjechaliśmy.
Mówili wszystkim, że trzeba się ewakuować.
Dużo ludzi wyjechało.
- Chcecie jedzenie? - Dali mi wtedy tacę.
Pomagałam przy kompleksie rządowym.
Chciałam zrobić więcej.
Wtedy zaangażowałam się w World Central Kitchen.
Tak.
Ciepłe jedzenie!
Kiedy widzisz mężczyzn i kobiety, którzy z nami pracują,
lub wolontariuszy, którzy dołączają…
Czas ruszać w drogę!
Mamy kurczaka i makaron z warzywami.
- Smacznego. - Dziękuję.
…wszyscy mają chęć do działania
i empatię.
Duży z ciebie facet. Daj mi duży uścisk!
Wiem.
Robię coś pożytecznego, pomagam.
To miłe uczucie.
Mamy tyle empatii,
którą cały czas widać.
- Jak się masz? - Świetnie.
Dobrze cię widzieć.
Czy siekana kapusta będzie dobra?
Powinna być w kawałkach…
- W kawałkach lepsza? - Tak.
Możemy zrobić tradycyjnie.
Pastorze, to szef kuchni José.
- José? - Tak.
Więc to jest kucharz.
- Tak myślałam. - On tylko zmywa.
Silne Bahamy.
Udało się, bo każdy mężczyzna i kobieta z World Central Kitchen
miał kontrolę nad sytuacją.
Cześć, Rodrick!
Jadłeś coś dzisiaj?
Panowaliśmy nad tą chwilą.
Wzięliśmy odpowiedzialność za zaopatrzenie ludzi,
którzy zostali zapomniani.
Bo podjęliśmy się tego.
To nasza odpowiedzialność.
Dobrze, jadę.
- Dasz radę! - Tak!
Szybko wracajcie.
Zdecydowanie wolałabym zrobić to przed zmrokiem,
ale musieliśmy to zrobić i dać ludziom jeść.
Tylu, ilu się da.
Wszystkie ręce na pokład.
- Dobra robota, świetnie się spisałeś. - Dzięki.
Mamy trochę jabłek, wody i kanapek.
Kiedy wyjedziecie,
możecie go tu zostawić, zajmiemy się nim.
Pewnie.
Macie może mały motocykl, który mogę zabrać?
To nie jest praca. To powołanie.
Tak.
Uwielbiam, jak się uśmiechasz do ludzi. Widzę, jak cię kochają.
Utożsamiasz ducha World Central Kitchen.
- Dziękuję. - Dzięki.
Jestem w rezerwacie ludu Nawaho.
Jestem w Arizonie.
Teraz?
Co pięć kilometrów
jest znak z napisem
„Wyjeżdżasz z Arizony. Witamy w Nowym Meksyku".
A tu nagle: „Wyjeżdżasz z Nowego Meksyku. Witamy w Arizonie”.
Co tu jest nie tak?
REZERWAT LUDU NAWAHO, PANDEMIA, MARZEC 2020
Dzień dobry.
Wybaczcie spóźnienie.
Są tu duże odległości,
a samochód pojechał w złą stronę.
Przepraszam, ale już jedziemy.
Przyjedziemy. Samochód się zgubił.
Najwyższy wskaźnik COVID na mieszkańca.
Dlatego wszyscy skupiają się na ludzie Nawaho.
Ten jest gotowy.
Przepraszam w imieniu World Central Kitchen.
Poprawimy się.
Ciężki jest.
Straciliśmy mojego kuzyna.
A półtora tygodnia później mojego wujka.
UTRZYMUJ DYSTANS SPOŁECZNY
PARKI LUDU NAWAHO ZAMKNIĘTE
Zakazili się wirusem, a on ich zabrał.
MENADŻER PROJEKTU LUD NAWAHO, WCK
Odnalazłem sens,
codziennie wstając rano, żeby przygotować zestawy jedzenia
oraz leki.
Musimy chronić starszych, bo oni są kluczem
do naszej kultury i dziedzictwa.
DOLINA KALIFORNIJSKA, KALIFORNIA
Nazywam się Carolina Sanchez.
Przyjechałam do USA w wieku 14 lat.
Pracuję w polu od 17 lat.
Jest nas ósemka.
Dziękuję.
Współpracujemy z organizacją rolników
która stara się chronić prawa rolników w Kalifornii
i ma problemy z koronawirusem.
Karmimy wiele rolniczych miejscowości.
Usiądź i zjedz.
Zawsze myślę o moich dzieciach.
Że mogę dać im dobre jedzenie.
To mnie motywuje.
Nazywają nas „niezbędną siłą roboczą”.
Pracujemy
naprawdę ciężko,
żeby dostarczyć talerz jedzenia
do ich domów, na ich stół.
Chociaż czasem
nie mamy tego dla siebie.
Kolejka biegnie wokół.
NOWY JORK
Buenos días.
Dziękujemy za oczekiwanie. Jest dzisiaj dobre jedzenie.
Są warzywa i owoce.
Dziękuję.
Ustawcie się w kolejce.
I zostawcie dwa metry przerwy
- do kolejnej osoby. - To był trudny czas.
Dziękuję.
Dziękuję im za jedzenie.
Chyba się rozpłaczę.
- Skończyły się kanapki. - Przepraszam.
- Przetrwamy to. - Przetrwamy.
BĘDZIE DOBRZE
W czasie COVID mój tata naprawdę…
się przestraszył.
Trzymacie dystans? Utrzymujcie dystans.
JOKOHAMA, JAPONIA
Był w Japonii na wycieczkowcu.
WOŁOWINA
Mamy kuchnie, potrzebujemy ludzi.
Był w Kalifornii na innym statku.
OAKLAND, KALIFORNIA
Jeśli to będzie prawdziwa pandemia i w tydzień
będą setki tysięcy, będzie już za późno.
- Niech się odwali. - Dobrze.
O wszystkim wiedział,
bo był tam osobiście,
jak mało kto.
Łatwo było zostać bez jedzenia.
Zobaczyliśmy to przy COVID.
Dystrybucja została zupełnie zatrzymana.
Pytanie brzmiało, co się stanie z restauracjami,
co się stanie z pracownikami,
jak możemy sprawić, że przetrwają,
chociaż nie pracują.
Próbuję otworzyć moje restauracje.
Mam wciąż 800 pracowników. Nie mogą wrócić do pracy.
Nawet jeśli, to zrobimy 20% tego,
co robiliśmy wcześniej.
W tym momencie to ma sens,
to świetny sposób, żeby być częścią rozwiązania.
To społeczna kuchnia, to już nie restauracja.
To sytuacja kryzysowa.
Właśnie ten catering,
będę brutalnie szczera, trzyma nas przy życiu.
- Ile posiłków robicie dzisiaj? - Mamy 3250.
Trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt.
Angażujemy food trucki,
ponownie zatrudniamy personel, to mała stymulacja.
ODPOWIEDŹ NA COVID-19, WCK
Ja myślałam tak:
„kto ma duże restauracje,
które przygotują dużo jedzenia…
ODPOWIEDŹ NA COVID-19, WCK
…które staną się liderami społeczności i będą dystrybuować?”.
Jesteśmy spożywczym patrolem.
Ratujemy sytuację.
Jestem wyczulona na potrzeby społeczności,
bo nie tylko moja rodzina
w Wenezueli codziennie ma problem z jedzeniem,
ja sama nie miałam żadnej gotówki
na porządny posiłek.
Nie ma za co!
Kochamy was!
Bądźcie bezpieczni!
To niesamowite.
Przy każdej operacji robimy mapy.
Uwielbiamy mapy.
Nie wiem, czy robią mapy, bo uważają to za pomocne,
czy tylko dlatego, że je lubią. Wciąż nie wiem.
Chcę wierzyć, że uważają, że to pomaga.
- Pomaga? - Bardzo.
To nasza mapa ze wszystkimi szpitalami.
Karmienie szpitali to nic nowego.
Ale karmienie całego personelu
wszystkich szpitali publicznych Nowego Jorku to nowość.
Wczoraj to było 93 447 posiłków.
Zatrzymamy się w Bellevue,
potem w North Central Bronx.
A potem Harlem i Queens.
Ludzie spodziewają się…
OPERACJE WSPARCIA, WCK
…że będziemy przykładem w całym kraju.
Co powinna zrobić FEMA? Co jest efektywne?
José mówi, że tworzymy model
dla rządu, żeby zaczął karmić ten kraj.
Jesteśmy jednym wielkim projektem pilotażowym. Nakarmić system.
Rząd powinien być powodem, dla którego Ameryka jest nakarmiona
w sytuacjach kryzysowych, jak po huraganie,
żeby nie powtórzyła się sytuacja z Portoryko.
Musimy sprawić, że część pieniędzy
zostanie przeznaczona na określone uprawy.
Zgadzam się w pełni,
tak jak mówisz, chodzi o zdrowie.
Świeże warzywa.
Chyba będzie lepiej trochę go odsunąć.
Przesuń krzesło w stronę…
Trochę w tę stronę.
Jesteś blisko kamery, więc na pewno,
powiedziałbym…
- Mam nie krzyczeć. - Na pewno.
- Spokojnie, wiesz… - Mikrofon jest blisko.
Tak.
Bo inaczej dźwięk będzie zbyt intensywny.
Mój głos nie jest intensywny.
Z przyjemnością witamy wiceprezydenta Joe Bidena
ubiegającego się o kandydaturę Demokratów,
i José Andrésa, znanego szefa kuchni.
Dziękuję za udział, panie wiceprezydencie.
Dziękuję za zaproszenie, doceniam je.
Nazywam się José Andrés.
- Znam pana. - Dobrze pana widzieć…
- Jest pan sławny! - …i słyszeć.
Moja żona spotkała pana, kiedy z Michelle Obamą…
- Wielokrotnie. - …rozmawiał pan o Portoryko.
- Mówiła, że robi pan świetną robotę. - Na razie dobrze idzie.
Ale wie pan, dużo pracy przed nami.
Dużo pracy.
Jeśli poprowadzi nas pan, wykonamy ją.
Chciałbym, żeby to pan prowadził.
Wierzę, że musimy zacząć wreszcie traktować jedzenie poważnie.
OCHRONA ŻYWNOŚCI
Gracias.
Jedzenie musi być traktowane jako kwestia bezpieczeństwa narodowego.
Nasze działanie to sprawdzian,
jak restauracje mogą być na pierwszej linii żywienia.
Te same restauracje, które karmią na świecie nielicznych,
będą działały w służbie żywienia wielu.
Bo nawet jeśli się nie znamy,
jeśli jesteśmy w stanie połączyć siły w kryzysie,
możemy wszystkich nakarmić bez względu na wszystko.
Możemy to zrobić w całej Ameryce.
Sprawię, że kongres za to zapłaci.
Jeśli nie, wyjdą na głupców.
Pandemia COVID była momentem transformacji dla World Central Kitchen.
Wczoraj obsłużyli 45 000 osób.
Wszystkie to dzieci? Dziękuję. Piątka!
Nie tylko pod względem skali,
ale też rozumienia, że odgrywamy rolę
w postrzeganiu części głębszych kwestii systemowych.
Ponad 1700 restauracji w całej Ameryce
pomaga nam dostarczyć jedzenie do każdego zakątka.
Mamy do czynienia z kryzysem humanitarnym.
On tylko będzie się powiększał.
To eksploduje,
jeśli nie dostarczymy wszędzie jedzenia.
Jesteśmy na Wyspach Dziewiczych, w Portoryko.
W Kolumbii, Wenezueli.
W Hiszpanii, skąd pochodzę.
STRAŻ POŻARNA MADRYT
- Adios. - Muchas gracias.
Żyjemy w świecie, w którym katastrofy zdarzają się częściej.
Jak widać, dzisiaj wulkan jest niezwykle aktywny.
Wiatr przybiera na sile!
Co roku mamy huragany kategorii 5.
Wcześniej był jeden na dekadę.
Pożary w Kalifornii trwają cały rok.
Kiedyś był sezon pożarów, teraz już nie.
Gracias.
Strażacy dalej ciężko pracują.
Robimy, co możemy, żeby im pomóc.
Nie ma chwili odpoczynku.
Ten zespół gotuje 12 000 posiłków.
Stworzymy tu punkt dystrybucji.
Przekazaliśmy już tysiące ciepłych posiłków.
Wciąż karmimy 1200 ludzi dziennie w Tijuanie.
Większość osób w namiotach za mną była w schronach.
Będziemy tu, aż skończą się kanapki.
To szczęście w nieszczęściu co dzień budzić się i mieć cel.
Tyle osób się budzi i nie ma celu.
Pokażmy im magię.
Dalej pracujemy.
Dalej serwujemy jedzenie, robimy, co trzeba.
Mamy śnieg i niesłabnący entuzjazm naszego zespołu.
Zwyczajnie dawanie ludziom jeść
w takich czasach może zmienić całe twoje nastawienie.
Czujemy, że rząd nie zrobił wiele,
ostatecznie i tak musimy to zrobić sami.
To honor i przywilej móc służyć ludziom
w prawdopodobnie najgorszym okresie ich życia.
Dotrzemy do bardzo odległych społeczności
i przekażemy im świeże i ciepłe posiłki.
Chodźmy.
W ostatnim roku
poświęcałem największy procent mojego czasu
World Central Kitchen.
Wyjeżdżamy tej czy następnej nocy?
- Tej. - Nad ranem.
Jutro o 1 w nocy.
Jestem w Houston.
Jestem z Nate'em.
- Hola, Lucio. - Cześć!
Jak się masz?
Pyta, kiedy wrócimy do domu.
Wkrótce.
Musimy nakarmić ludzi, potem tata wróci.
Pyta, czy jedziemy do Chin.
Co planujemy, dokąd jedziemy.
To się na pewno na nich odbija.
Nie byłem przy moich córkach tyle, ile powinienem.
Nie byłem przy mojej żonie.
Ale czasem jest ciężko.
Chcesz coś zjeść?
Raczej tak.
Masz tu braci, siostry?
- Tak. - Ilu?
Mam dwóch braci.
Dwóch braci? To jeszcze jedno.
- Oni… - Dobrze.
Dziękuję. Mój tata.
Potrzebuje jedzenia?
Tak, dużo jedzenia.
Jest w innym domu.
Będziemy karmić ludzi.
Pokaż mi, kto tu mieszka i potrzebuje zjeść.
Jadę za tobą.
„Znam ludzi, którzy potrzebują jedzenia”.
Dziecko prowadzi cię do ludzi, którzy potrzebują pomocy.
To ma wartość, której nie kupisz.
Proszę. La señora.
Organizowanie działania, możliwość zatrzymania się wszędzie,
i przekazanie ludziom jedzenia na ulicy,
to dla mnie chwila szczęścia.
Dobrze, jak chcesz, szefie.
Chcesz czy nie? Sam gotuję, to smaczne.
Czyli zjesz.
Dobrze?
Dziękujemy.
Gracias.
Jeśli trzeba, to przetłumaczę.
Mówię po angielsku i hiszpańsku.
Dokąd idziemy?
Wielu ludzi chwali naszą pracę.
Ale nie odpowiadamy tak samo na każdą sytuację,
byłoby to zbyt wolne.
Czasem okoliczności, w których karmimy,
nie są najlepsze,
ale zawsze karmimy ludzi, bez względu na wszystko.
Ale wierzę, że musimy poruszać się coraz szybciej.
Kiedy pytają,
po co nam rząd, to właśnie po to.
Codziennie trochę lepiej.
Jestem trochę zrzędliwy, nie będę udawał.
Starzeję się.
Ale chyba mam to pod kontrolą.
Nie mam na to wymówki. To bierze się…
z pragnienia perfekcji.
Muszę przestać zrzędzić.
Świetnie, że chcesz nakarmić kota.
Nakarmimy kota.
Angel, jesteś kochany.
Je mięso?
Dziękuję ci.
- Nie ma za co. - Dobry z ciebie człowiek.
- Nie zmieniaj się. - Nie zmienię.
Ale jest więcej ludzi na kolejnych ulicach.
Wszystkich nakarmimy.
Muszę wracać do domu. Wyjechałem na zbyt długo.
Mamy z żoną 25. rocznicę i…
to ważna sprawa,
muszę być przy mojej żonie.
Jest tyle przeszkód po drodze, to jakieś szaleństwo.
Już dłużej nie mogę.
Co się stało?
Cholera, skończyło mi się paliwo.
Zapomniałem, że bak był pusty…
Był pusty od czterech godzin.
NAKARMIĆ ŚWIAT
Napisy: Sonia Janicka