Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Halo?
Big Mäck?
Tak. Nie wierzę!
Serwus, Falk!
Cześć, Big Mäck.
- Stary... - Tak się cieszę.
Nie uwierzysz, jak ja się cieszę.
Dlaczego powiedzieli mi, że nie żyjesz?
Kto ci tak powiedział?
Ci w kiciu.
Że co?
Masz pojęcie, ile listów wysłałem?
- Telegramów i w ogóle! - Nic nie dostałem.
Od razu zacząłem cię szukać na Facebooku. Szukałem wszędzie!
Zero. Niczego nie znalazłem.
Nie przestałbym cię szukać, gdyby nie ten rzekomy zgon.
Netflix kręci teraz 90-minutowy dokument.
Świetnie.
Zawsze byłem wojownikiem.
Teraz szczerze: jak się masz?
Opowiem wam hipotetyczną historię.
Czysto hipotetyczną. Bez związku ze mną.
NETFLIX — FILM DOKUMENTALNY
Życie bywa dziwniejsze niż hollywoodzki film.
Miałem wspaniałe perspektywy na wielką karierę.
Donald jest fascynujący. Porywająca osobowość.
Całkowicie legalną.
Dwa napady, które dzieli niemal 20 lat.
W obu miał uczestniczyć Donald Stellwag.
Zawsze był łobuziakiem.
Raz może się coś takiego przytrafić.
To wszystko kłamstwa.
Ale dwa razy? Przedziwne.
Hipotetyczna historia.
BIG MÄCK: GANGSTERZY I ZŁOTO
Nie uważasz za niezwykłe,
że w twoim życiu doszło do dwóch tak dużych wydarzeń?
Absolutnie nie.
W żadnym wypadku.
GRUPA SPARKASSE
PIERWSZY NAPAD
NORYMBERGA, 19 GRUDNIA 1991
Mamy 70, 80, 90...
Było popołudnie, jakoś przed 3:30.
- Pana wnuczka się ucieszy. - Mam nadzieję!
Pozdrowi pan dziewczynę?
Wszedł. Był wysoki i gruby.
Miał na sobie kapelusz, płaszcz, szalik i okulary.
Nagle wyciągnął pistolet i zażądał pieniędzy.
Szybciej. No już.
Groził klientom i moim kolegom.
Dawaj.
Otworzyłam szufladę kasową.
Franki szwajcarskie, liry włoskie: dałam mu wszystko.
Szybciej.
W sumie 54 tysiące marek niemieckich.
Szybko, dawaj.
Dzwoń.
Czekałam na niego. Powiedział, że zaraz wróci.
Nie miałam pojęcia, co się dzieje w banku.
Wsiadł i kazał jechać.
Ruszyłam.
Jedź!
Na końcu ulicy chciałam skręcić w prawo.
Tak nakazywały znaki, ale...
Skręć w lewo!
Wyciągnął pistolet.
Trzymał go 20 centymetrów od mojej głowy.
Skręcaj, bo cię rozwalę!
Pojechałam więc pod prąd ulicą jednokierunkową.
- Szybciej! - Przejechałam też na czerwonym.
Jebać światła, jedź!
W końcu wysiadł i zniknął.
Dobrze pamiętam, jak wyglądał. Był bardzo wysoki, przynajmniej 190 cm.
Około 35 lat, bardzo masywny.
Pana Stellwaga poznałem blisko 30 lat temu,
kiedy przyszedł do mojej ówczesnej kancelarii.
Dobrze to pamiętam. Miał 500 marek.
Wcisnął mi je w dłoń i powiedział,
że szuka go policja, że musi coś wyjaśnić.
Na koniec dzisiejszego programu raz jeszcze pokażemy zdjęcia
zrobione automatycznie podczas napadów na banki.
W grudniu 1991 roku
ten mężczyzna napadł na oddział Sparkasse w Norymberdze.
Taki był początek tej historii.
Rysopis: 35-40 lat,
co najmniej 195 cm wzrostu, wyjątkowo opasły.
Ten mężczyzna okradł bank...
W programie Sprawa XY rozpoznał go policjant.
„To Stellwag. Znam go”.
Poszukiwany za napad na bank? To nie mogłem być ja.
Napad na bank? Zabójstwo? Nieważne.
Nie bałem się.
Wiedziałem, że niczego nie zrobiłem.
Nie sądziłem, że to coś dużego.
„Wpadnę na posterunek i wyjaśnię to nieporozumienie.
Moim zdaniem nic nie zrobiłem”.
Wielu klientów tak mówi przed wizytą w sądzie lub na komendzie.
To niemożliwe. Jestem niewinny.
Sprawiał wrażenie spokojnego.
Musisz ustalić, co to za człowiek,
więc rozmawiasz z nim. Powiedział mi,
że nie miał z tym nic wspólnego, że jest chory.
Weszliśmy do pokoju.
Pokazano nam materiały z akt i to zdjęcie.
Od razu go rozpoznałem.
Pomyślałem, że nie wygląda to dobrze.
Zdjęcie było kiepskiej jakości, ale każdy przyzna, że jest podobny.
Choćby z gabarytów.
Potem postawili mu zarzuty.
Pamiętam, jak inspektor powiedział, że zarzuty dotyczą
napadu na bank i wzięcia zakładników w Norymberdze.
Nie wiedziałem, czego ode mnie chcą.
Na pewno nie byłem wtedy w Norymberdze.
Napad na bank to poważny zarzut, wyrok minimalny to pięć lat.
Od razu cię zatrzymują.
Nie liczy się twoja pozycja społeczna, posady,
sytuacja rodzinna: zostajesz w areszcie.
Policja musi wyjaśnić sprawę.
Niezależnie od zeznań.
Donald mówił, że to nie był on. Że ma alibi.
Musiał się oczywiście zastanowić, gdzie przebywał w czasie napadu.
Detektyw przesłuchujący Donalda
moim zdaniem mu uwierzył.
Spytał, czy zgodzę się na okazanie.
Oczywiście.
Wyobraźcie sobie tę sytuację.
Wszedłem do pustego pokoju
za wielką taflą szkła.
Po prostu tam stałem.
Nie było tam żadnego innego dużego faceta,
stałem zupełnie sam.
Weszło z sześciu-siedmiu klientów napadniętego banku.
Zgadnijcie, co powiedzieli.
„Jest wysoki i gruby, to on”.
Prawie 20 osób wskazało mnie jako sprawcę.
To mną wstrząsnęło.
Pomyślałem sobie, że to jakiś straszny horror.
Wtedy detektyw wpadł na pomysł, żeby zamówić ekspertyzę.
Tak zwany raport antropologiczny,
który miał ustalić, czy osoba na zdjęciu
to rzeczywiście Donald.
Takie ekspertyzy zleca się przy zdjęciach z fotoradarów,
kiedy właściciel samochodu twierdzi, że to nie on prowadził.
Obfotografowali Donalda.
Ekspert porównał te zdjęcia z ujęciem z banku.
Zobaczmy, co uda się ustalić.
EKSPERT W SPRAWIE DONALDA STELLWAGA
To kontrowersyjny ekspert.
Wielu ma o nim kiepskie zdanie.
Ekspert unika odpowiedzi.
Pan *** odmówił komentarza, bardziej wylewny był jego kolega.
Specjalistyczna literatura antropologiczna
opisuje 250-280 wyróżniających charakterystyk samej głowy.
Kiedy sąd oczekuje eksperckiej opinii na czyjś temat,
do gry wchodzimy my.
Ekspert sądowy musi przedstawiać swoje wnioski
prostymi, zrozumiałymi słowami,
a następnie wskazać,
jak pewien jest ich poprawności.
Ekspert porównywał dwa zestawy zdjęć.
Była cała seria
świetnych ujęć rabusia z banku.
Zestawiono je ze zdjęciami podejrzanego,
dzięki czemu porównanie było proste.
Siedzieliśmy jak na szpilkach.
Ten ekspert był dla nas drogą do wolności.
On jednak uznał, że nie można wykluczyć winy Donalda.
Nazywam to „raportem o uchu”, bo ono było zapewne decydujące.
Na zdjęciu świetnie je widać.
Było jasne, że Donald nie odzyska szybko wolności.
Każdy tydzień i każdy dzień były piekłem.
Byłem na łasce systemu prawnego.
Psychiczne pogodzenie się z tym nie było łatwe.
Niemal dwa lata czekałem w areszcie na proces.
To był dla mnie bardzo trudny okres.
LISTOPAD 1993
Trwało to bardzo, bardzo długo.
Dziś to byłoby nie do pomyślenia.
Przez ten czas nic się nie działo.
Zupełnie nic. Zero nowych dowodów.
W końcu zaczął się proces.
SĄD
POCZĄTEK PROCESU, 25 STYCZNIA 1994
W sali było pięcioro sędziów:
trzech zawodowych i dwie ławniczki.
O początku procesu dowiedziałem się ze dwa tygodnie wcześniej.
Raport o uchu okazał się
idealnym punktem zaczepienia dla prasy.
Nawet doświadczeni koledzy nigdy o tym nie słyszeli.
Chcieli się przekonać, czy możliwe jest
skazanie sprawcy na podstawie takiego raportu.
Nic nie wskazywało, że Donald przebywał
w pobliżu banku. Zupełnie nic.
Nie było dowodów ani poszlak. Niczego.
Wszystkie dowody wskazywały, że jest niewinny.
Sprawca na zdjęciu nie nosił rękawiczek.
Dlaczego zatem nie zostawił odbitek linii papilarnych?
Zabezpieczono odbitki, ale nie pasowały do linii papilarnych Donalda.
Widzisz coś takiego i od razu myślisz, że coś tu nie gra.
Dotykał w samochodzie wszystkiego, jako ostatni.
Wierzchnia warstwa odbitek musiała należeć do Stellwaga.
Ale nie. Nic, zero.
Inspektor powiedział: „Mamy odbitki 12 palców.
Osiem z nich może posłużyć do identyfikacji.
To nie mogłeś być ty”. A co ze świadkami?
Pamiętam z procesu zeznania dwóch kobiet.
Jedną z nich była taksówkarka, która przywiozła sprawcę do banku.
Była przekonana, że to Donald.
Zeznawała, że miał palce palacza
i żabi pysk. Że go pamięta.
Jestem o tym przekonana. Siedziałam tuż obok niego.
Napatrzyłam się na niego.
Podobnie było z kasjerką,
której sprawca groził bronią.
To on. Jestem pewna na 95%.
Nie — na 99%.
99% PEWNOŚCI
Był gruby. I wysoki.
Oskarżony się wyróżniał.
Swoją tuszą i swoim wzrostem,
ale był też drugi czynnik, bez związku z jego wyglądem:
chodziło o zaciekłość, z jaką wypierał się winy.
To go wyróżniało na tle innych oskarżonych.
To była jakaś groteska.
Odchodzisz od zmysłów, nic nie kumasz. Sędzia nie uwierzył w żadne moje słowo.
Powiedziałem wtedy adwokatowi:
„Oni tak nie mogą...”.
Odparł: „Jeszcze zobaczysz”.
Donald pracował w reklamie na terenie dawnej NRD.
Dużo się tam zarabiało na sprzedaży magazynów i tak dalej.
Codziennie jeździli do klientów.
Można było śledzić ich ruchy, krok po kroku. To było bardzo pomocne.
NORYMBERGA
Byłem wtedy 250 kilometrów od miasta.
W Leunie, w hotelu, z moją ekipą.
Przysięgliby, że to nie mogłem być ja.
Leuna, hotel przy drodze B91. Jestem tego pewien.
Mieliśmy świadków, alibi. Cała historia była spójna.
...siedział z kierownikiem...
Właściciel hotelu miał nawet
papierowe potwierdzenie rezerwacji.
RACHUNEK NR 94027
Dostał pytanie, czy nie mógł się pomylić,
czy to nie mógł być inny dzień.
Czuło się, że sędziowie w to wszystko nie dowierzali.
Świadkowie zeznali, że Donald
przebywał kilkaset kilometrów dalej,
w zupełnie innym mieście.
To istotne zeznania.
Sąd jednak w nie nie uwierzył.
Prokurator stosował wszystkie sztuczki i podchwytliwe pytania,
żeby obalić to alibi.
Okazało się, że alibi nie ma.
Donald mi zaimponował.
Był gotowy do walki, chciał udowodnić swoją niewinność.
Kluczową postacią był ekspert sądowy.
Przedstawił swoją ocenę.
...na przykład odnoga obrąbka lewego ucha
tworzy łuk okrągły i łączy się płynnie z samym obrąbkiem...
Stwierdził też,
że ucho każdego człowieka to unikat, jak linie papilarne.
Że kiedy zidentyfikuje ucho jako identyczne z uchem danej osoby,
ma 100% pewności.
Że małżowiny są unikatowe.
Kontury małżowiny sprawcy
oraz małżowiny oskarżonego...
W toku postępowania próbowaliśmy obalić jego zeznania
i podważyć jego słowa,
ale on tylko nabierał pewności.
...występuje zgrubienie...
...tkanka łączna, płatek ucha...
ŁÓDKA, CZÓŁENKO, KONCHA
...nikt tego nie ma...
...kontur ucha zewnętrznego
jest całkowicie identyczny z konturem ucha podejrzanego.
CAŁKOWICIE IDENTYCZNY
Pod presją kolejnych pytań,
zadawanych z coraz większą niewiarą,
coraz mocniej utwierdzał się w swoich przekonaniach.
W końcu Donald nie wytrzymał
i oskarżył eksperta o niesłuszne obciążanie go winą.
Spytałem go, co wygaduje.
„Co to za czary-mary?
Co za ciemnotę próbuje nam tu pan wcisnąć?
To nie mogłem być ja, mam alibi i mnóstwo świadków!”.
Przez ten wybuch
ekspert zwrócił się bezpośrednio do oskarżonego,
co zdarza się bardzo rzadko.
„Panie Stellwag, proszę się przyznać. To pan jest sprawcą”.
Wyrwałem sobie ostatnie włosy.
Jak można coś takiego powiedzieć?
To były kluczowe zeznania, które doprowadziły do mojego skazania.
W imieniu prawa ogłaszam następujący werdykt...
PROCES GŁÓWNY, 16 LUTEGO 1994
Nadal słyszę w głowie te słowa.
Oskarżony jest winny.
„Winny”.
Dziewięć lat.
Dziewięć lat to nie przelewki. To długi wyrok.
Szaleństwo.
Myślałem, że to koniec świata.
Jak mogli zignorować cały wybielający mnie materiał dowodowy?
Nie mogłem tego zrozumieć.
Przecież to nie byłem ja.
ZE WZGLĘDU NA TUSZĘ I LEWE UCHO
WINNY
Pamiętajcie jedno: byłem odizolowany.
Izolacja to nie jest normalne więzienie.
Dla mnie to było jasne:
nie jestem sprawcą, więc do niczego się nie przyznam.
Bez przyznania się nie ma szans na resocjalizację.
Jeśli nie starasz się o powrót na łono społeczeństwa,
nie masz żadnych przywilejów.
Kształcenie? Odpada.
Szkolenie zawodowe? Odpada.
Spędzasz 23 godziny w celi i jedną na dziedzińcu.
Siedzisz w jednoosobowej celi,
bez radia ani telewizji. To piekło.
Nikt nigdy ze mną nie rozmawiał. Nikt!
Dla mnie to były tortury.
SIEDEM LAT PÓŹNIEJ
DZIEŃ ZWOLNIENIA, 14 LUTEGO 2001
Nie darowali mi nawet dnia.
Musiałem odsiedzieć wyrok do samego końca.
Przeżyłem to wszystko, odsiedziałem dziewięć lat.
Pragnąłem tylko spokoju.
Wtedy dostałem nowy cios.
Prokuratura z Norymbergi przysłała list,
bym pilnie skontaktował się z prawnikiem.
Chodziło o napad na bank i wzięcie zakładników.
Znowu.
Pomyślałem: „Super, teraz mnie wykończą”.
To było jak w amerykańskim thrillerze.
Pojechałem do adwokata i mówię:
„Miałem się kontaktować w sprawie napadu na bank”.
Potwierdził.
„Jaki znowu napad? Spójrz na mnie, ledwo chodzę!”.
A on na to: „Mam ci coś do przekazania”. Pytam, co takiego.
Zadzwonił do mnie policjant,
który powiedział, że pojawił się nowy wątek w sprawie.
Norymberska policja powraca do starego materiału dowodowego.
ŚLEDZTWO: SPRAWCA NIEZNANY
Odbitka linii papilarnych.
ŚRODKOWY PALEC
Nowy świadek skierował śledczych na właściwy trop.
Mężczyzna równie tęgi jak Donald Stellwag
dopuścił się serii napadów na banki, działając według ustalonego wzoru,
choćby w zakresie ucieczki taksówką.
Odbitki linii papilarnych z miejsc zbrodni
doprowadziły policję do osadzonego już w więzieniu 38-latka.
Te napady to jego sprawka.
TOŻSAMOŚĆ USTALONA
Zatkało mnie.
Zupełnie.
Jakby ktoś walnął mnie obuchem w łeb.
To był wstrząs.
DOWODY SĄDOWEJ POMYŁKI?
DRUGA PRÓBA TEMIDY
43-LATEK UWIĘZIONY ZA NAPAD, KTÓREGO MÓGŁ NIE POPEŁNIĆ
Donald Stellwag został ukarany za napad, którego nie dokonał.
Donald Stellwag walczy o ponowny proces.
Żeby było to możliwe, skazany musi zostać faktyczny sprawca.
Prawdziwy sprawca wpadł przez pewność siebie.
Przechwalał się wspólnikowi,
że w 1991 roku napadł na oddział Sparkasse w norymberskiej dzielnicy Südstadt.
Uciekł i zapewne nigdy by go nie ukarano,
gdyby nie wydał go kompan.
Oskarżonego doprowadzono dziś do sądu,
gdzie przyznał się do napadu,
wielokrotnie przepraszając swego niewinnego sobowtóra.
WYROK W IMIENIU PRAWA
Frank *** został skazany na 11,5 roku więzienia
za ten i inne napady.
BŁĄD POTWIERDZONY
Wiedziałem, że nie popełniłem tej zbrodni ani w ogóle żadnego wykroczenia.
Jestem niewinny.
Niewinny za kratami.
- Donald Stellwag... - Stellwag...
Niesamowity przypadek pomyłki sądowej...
- Błąd sądu... - Donald Stellwag...
Ofiara pomyłki sądowej.
Nie chcę tu mówić o cudownym ratunku,
ale przez cały proces szukaliśmy tego sprawcy-ducha,
aż tu nagle się objawił.
Miło jest mieć świadomość,
że toczyłem wtedy walkę w słusznej sprawie,
że miała ona uzasadnienie.
Coś takiego to sygnał, że człowiek miał jednak rację.
Donald zachował zwykły spokój.
Dość dobrze to wszystko zniósł.
Na zewnątrz.
Nie wiem, co się działo w środku.
Będę szczery:
nie zdołałem jeszcze głęboko w niego wejrzeć.
On na to nie pozwala.
Chybna nigdy nie będę wolny.
Za dużo czasu spędziłem w więzieniu.
Powrót do normalności potrwa bardzo długo.
Muszę sobie poradzić z wieloma sprawami,
zanim zdołam to wyprzeć.
Zresztą nie chcę tego wypierać, tylko to przepracować.
Ta historia była dla mnie szokująca.
Gdy ją usłyszałam, pomyślałam, że to szaleństwo.
Kiedy go poznaliśmy,
widać było, że cierpi na przewlekłą depresję.
Odniosłam jednak wrażenie, że szybko nam zaufał,
bo bardzo staraliśmy się go zrozumieć.
Akceptowaliśmy go takim, jakim był.
Od tamtego czasu starał się wrócić do normalnego życia.
Niedługo wcześniej odzyskał wolność.
Po dziewięciu latach został oficjalnie uniewinniony.
Zrobił to sąd, to wiążący wyrok.
Był potrzebny do uzyskania od państwa odszkodowania.
WYROK OBALONY
OSKARŻONY UNIEWINNIONY
UDOWODNIONO JEGO NIEWINNOŚĆ
Jako niewinny skazaniec miał otrzymać pieniądze za każdy dzień odsiadki.
Ostateczną kwotę uznał za kpinę.
Było tego za mało, żeby zacząć nowe życie.
Uniewinniono mnie 6 grudnia. Sądziłem,
że państwo pomoże mi wrócić do normalnego życia.
Nic z tych rzeczy.
Państwo przyznało mi 20 marek za każdy dzień za kratami.
Po odliczeniu kosztów pobytu
wyliczenie opiera się o liczbę dni.
To prosta kalkulacja dająca określoną kwotę.
KWOTA: 24 046 EURO
To był dla niego wstrząs. Liczył na rekompensatę,
która zapewni mu wygodne życie. Niestety.
To nie były duże pieniądze za dziewięć lat. Byłem rozczarowany.
WIĘZIENIE STRAUBING
Po wyjściu z więzienia trafił do ośrodka tymczasowego,
wspólnego domu dla ekswięźniów.
Dużo czytał.
Zaczął w więzieniu, to było dla niego ważne.
Czytał o zarządzaniu i prowadzeniu biznesu.
Być może szykował się do kariery na wolności.
W więzieniu mierzyłem się z wyzwaniami
takimi jak walka z moją chorobą.
Pamiętajcie, że mam dwa guzy w mózgu.
Niesamowicie się roztyłem
ze względu na zażywany kortyzon i inne terapie.
Myślałem, że nie przeżyję odsiadki.
Guz mózgu mnie zabija.
Jestem pacjentem wysokiego ryzyka.
Zdaniem lekarza to cud, że nadal żyję.
Ale psychicznie jestem w świetnej formie.
Możecie mi wierzyć. W znakomitej.
Chciałem wszystkim udowodnić, że to nie byłem ja.
LUDZIE TYGODNIA
Witam państwa, dobry wieczór.
Spędził osiem lat...
Osiem lat w więzieniu, choć był niewinny. W Niemczech.
To brzmi nierealnie. Człowiek myśli, że to niemożliwe.
Koszmar.
Jak ślepa jest nasza Temida?
Do tej tragedii doszło w Republice Federalnej Niemiec,
państwie demokratycznym.
Rażąca pomyłka sądowa?
Niewinny Donald Stellwag trafił za kraty.
Oto brutalna rzeczywistość Donalda Stellwaga.
Więzienie zmieniło jego życie.
Witamy, panie Stellwag.
- Sprawa Stellwaga. - Donald Stellwag.
Panie Stellwag?
RTL, Bayerischer Rundfunk, SAT 1,
Johannes B. Kerner.
Byłem też w programie Fliegego.
Rozumiemy, że jest pan niewinny
i pragniemy ponownie powitać pana w społeczeństwie.
Pan Donald Stellwag.
Wszystko jest takie samo.
Człowiek popada w rutynę.
Pytam, skąd ponowne zaproszenie.
A on na to: „To jasne!
Powiem wprost: ściągasz dużą widownię”.
Byłem u Maischberger.
Jeśli tego nie zrobił...
Raz poszedłem z nim do telewizji, żeby mieć na niego oko.
Jak pana przeprosili?
Wcale.
Nie do końca.
Przepraszał pana sędzia przewodniczący drugiego procesu, w Ansbach.
Pani prokurator także, choć nie miała związku ze sprawą.
Jeśli jesteś niewinny, musisz płacić za odsiadkę.
Słucham?
Kiedy opowiada, lubi koloryzować.
Maluje wielobarwne obrazy
i upiększa nieco suche fakty.
Historia na tym zyskuje,
jest barwniejsza i lepiej się sprzedaje.
Umie sprzedawać.
Po 14 dniach od mojego zwolnienia,
które nastąpiło w 2001 roku,
prawdziwy sprawca znowu napadł na bank. Tym razem na Postbank w Norymberdze.
Miał pecha, mamy dziś lepszą technologię.
Z góry opadła stalowa siatka, złapali go na gorącym uczynku.
Niestety, miał pecha.
Pierwsze słyszę. Ciekawe.
Czasami opowiada te same historie, ale zmienia ich strukturę.
Brzmią wtedy, jakby opowiadały je dwie różne osoby.
Nie twierdzę, że wie, co się najlepiej sprawdzi.
Ma po prostu pecha, że przydarzyło mu się coś fascynującego.
Opowiada to, co się faktycznie wydarzyło.
Dziennikarz napisał o mnie kiedyś,
że „celebruję niedoskonałość bawarskiego wymiaru sprawiedliwości”.
Ani razu nie skłamałem w telewizji.
Zawsze mówiłem prawdę.
NIEMAL PIĘĆ LAT ZA NIEWINNOŚĆ
WIELOLETNI WYROK ZA NIEWINNOŚĆ
BOLESNE HISTORIE PRAWNICZE
OFIARA POMYŁKI SĄDOWEJ WALCZY
Czy jest już pan wolny
po tym uniewinnieniu?
A może wciąż coś nad panem wisi?
Pozew cywilny przeciwko ekspertowi sądowemu.
Myślałem, że jestem wolny, ale nie. Nadal jestem więźniem.
Często mnie pytano, gdzie widzę winę doktora Corneliusa ***.
Psychicznie nadal nie czuję się wolny.
Zniszczył moją duszę.
Reputacja była dla niego ważna,
tak samo jak cały proces resocjalizacji.
Celem jego ataków zawsze był ekspert sądowy.
Przydarzyło mu się coś niewyobrażalnego.
Przypałętał się taki,
mówiąc wprost, pajac, szarlatan,
i powiedział: „Rozpoznałem pana po uchu”.
Teraz możemy się z tego śmiać, ale postawcie się na miejscu Donalda.
Ryczelibyście i pytali, co się dzieje.
Walczyłem z tym całym ekspertem,
bo jeśli popełnił błąd w mojej sprawie,
to mylił się też w wielu innych.
Wiele niesłusznie skazanych osób
może nie mieć mojej siły, której wymaga taka walka.
To był czwarty czy piąty nieprecyzyjny raport doktora ***.
Donald Stellwag liczy, że otrzyma odszkodowanie
od eksperta, którego błędny raport doprowadził do jego skazania.
Zaskarżył eksperta, tworząc precedens.
Przed moim pozwem nigdy nie skazano sędziego ani eksperta sądowego.
Wyobrażacie to sobie? W naszym systemie prawnym?
Ani razu! To kamień milowy sądownictwa.
Sąd we Frankfurcie przyznał mu słuszność
i nakazał Corneliusowi S. wypłatę odszkodowania.
Ekspert zapłaci 150 tys. euro odszkodowania
za cierpienia Donalda Stellwaga.
Nie wierzyłem, że to możliwe.
Nie chodziło o pieniądze. Pieniądze są kompletnie nieistotne.
To pierwszy przypadek w Niemczech,
kiedy ekspert sądowy ponosi odpowiedzialność cywilną
za swój nieprecyzyjny raport.
Co za satysfakcja!
Niesamowicie się ucieszyłem.
Po wszystkim Stowarzyszenie Antropologów z profesorem Rösingiem na czele
wyznaczyło standardy postępowania procesowego.
Skandal wokół Donalda Stellwaga
pozwolił wyznaczyć standardy, dzięki Bogu.
Później go nie widziałem, ale podobno nadal pracuje.
Nadal tworzy ekspertyzy.
Co niesamowite, również dla sądów,
które korzystały z jego błędnych raportów.
W talk-showach uczestniczyłem w latach 2001-08.
Nie tym chciałem się zajmować.
Nie chciałem tam chodzić i opowiadać swojej historii.
- To było pańskie pierwsze życie. - Owszem.
Przyjrzyjmy się drugiemu życiu pana Stellwaga.
Pomyślałem sobie: „Jesteś wolny, masz niemiecki paszport.
Mogą cię cmoknąć w pompkę”.
Miałem ogromne możliwości.
Szanse, że w jednym życiu wystąpią dwie takie historie
są dość niskie, musicie to przyznać.
Ta druga jest pod wieloma względami
jeszcze lepsza od tej o napadzie na bank.
Nie zaskoczyło mnie, że znowu ma kłopoty.
Niektórym takie rzeczy się nie przytrafiają,
a Donald wpakował się w nie dwa razy. Fascynujące.
Chciałem lepszego, innego życia.
I co z moich chęci?
DRUGI NAPAD
DROGA A81 NIEDALEKO LUDWIGSBURGA, 15 GRUDNIA 2009
Ostrzegamy kierowców
przed opóźnieniami na zjeździe Weinsberg.
Proszę zachować ostrożność.
Był poranek, jakoś przed dziesiątą.
Jechaliśmy we dwóch A81, niedaleko Ludwigsburga,
kiedy nagle pojawiło się czarne bmw z kogutem.
Z tyłu miało znak „Jedź za mną”.
Co mieliśmy robić? Uznaliśmy, że to policja.
Pomyślałem, że jechałem dość szybko.
Zatrzymaliśmy się pod wiaduktem.
W środku było trzech policjantów.
Dwóch wysiadło.
Z naszej strony wyglądało to tak:
„Dokumenty wozu i pańskie”.
Dokumenty wozu.
I pańskie też.
Było dziwnie.
Pasażer miał wpisane w papierach, że sam był kiedyś policjantem.
„Kurwa. A jeśli się zorientuje?”.
Kazaliśmy im wysiąść.
Zauważyłem coś dziwnego w tym bmw,
kod kreskowy przy tablicy rejestracyjnej.
To był wóz z wypożyczalni.
- Policja. - Służba skarbowa, tak?
„Aresztujemy was za unikanie podatków”.
Nie stawiali oporu.
Łatwo poszło. Założyliśmy im kajdanki i gotowe.
„Konfiskujemy furgonetkę”.
Posadziliśmy tych dwóch z tyłu wozu.
Jeden z nich na nas spojrzał...
„Sporo Turków służy teraz w policji”.
Zostawili nas w lesie. Myślałem, że już po nas.
W furgonetce mieliśmy złoto za ponad półtora miliona euro.
Dla takiej kwoty można kogoś zabić.
DONALD — DOM, DONALD — KOMÓRKA
Tak spektakularne napady nie zdarzają się często.
Złoto i biżuteria warte 1,8 mln euro.
Dobre 50 kilo złotego złomu od norymberskiego jubilera
jechało na przetopienie do Pforzheim.
Kosztowności nie ubezpieczono.
To szalona historia.
To jedyne określenie.
Pięciu ludzi przebranych za policjantów i inspektorów skarbowych
przechwytuje transport złota na autostradzie.
Musieli udawać inspektorów skarbowych.
Nalot w Brüser Berg.
W rejonie Kolonia-Bonn aresztowano 24-latka.
Miał być jednym z mózgów napadu.
Czterech innych sprawców pozostaje na wolności, w tym raper Xatar.
Gangsta raper jako prawdziwy gangster?
To była grupa przyjaciół skupionych wokół Xatara.
On miał już wyrobioną pozycję na scenie hip-hopu i gangsta rapu.
Był znany w rejonie Bonn, ale w całych Niemczech jeszcze nie.
Lubi pozować na kryminalistę, bezkompromisową gwiazdę z getta.
„Xatar” oznacza „zagrożenie” po kurdyjsku czy arabsku.
Filmiki w sieci to dla Xatara kluczowy kanał komunikacji.
Latami budował swój obraz brutalnego gangstera.
Piękność Alessandra Mendes złożyła niedawno pozew
przeciw niemieckiemu raperowi Xatarowi,
który miał ją uderzyć w twarz
po nadmiernym spożyciu w posiadłości Playboya.
Na imprezie w USA złamał nos modelce i musiał
wpłacić 50 tys. dolarów kaucji.
Gangsterska muzyka łączyła się z gangsterskim życiem.
Niektórzy podejrzewali go o drobne numery,
ale skok na ponad milion?
Xatar z kompanami uciekali w wielkim stylu.
Najpierw do Abu Zabi, potem do Moskwy.
W lutym 2010 roku aresztowano ich w Iraku.
Xatar stanie teraz przed niemieckim wymiarem sprawiedliwości.
W tym tygodniu zaczyna się jego proces w Stuttgarcie.
Byłem reporterem sądowym
dla Stuttgarter Zeitung. Przez wiele lat.
Uważnie śledziłem proces dotyczący zrabowanego złota.
Czasami człowiek miał wrażenie,
że nie uczestniczy w procesie, lecz w przedstawieniu.
To było aż nierealne.
Xatar był kołem zamachowym napadu.
Zorganizował go i zwerbował kompanów.
Miał cynk, kiedy wyruszy transport
i dokąd będzie zmierzał.
Decyzja była szybka.
Xatar miał problemy finansowe,
przez które był gotów napaść na furgonetkę ze złotem.
Wchodząc do sądu, szeroko się uśmiechali.
Pozdrawiali obecnych w sali znajomych i członków rodzin.
Cicho! Mówię do niego, nie do ciebie!
Prawnicy się przekrzykiwali i wzajemnie obrażali.
Szczególnie pamiętam Maltego Höcha.
Potrafi dodać takim procesom pieprzu.
Był wtedy znanym prawnikiem z telewizji.
Prokurator ma rację, moja klientka jest niewinna.
Miał charakterystyczną fryzurę i nietypowy sposób bycia.
Agresywnie spierał się z adwokatami stawiającymi na alternatywne strategie.
Oskarżeni się nie bronili.
Proces był dla nich formą rozrywki,
oderwania od nudy aresztu.
Dopiero w dalszej części procesu zaczęli zeznawać.
Powstało pytanie, jakim cudem do tego doszło?
Mamy handlarza złotym złomem w Norymberdze.
Mamy napad w Ludwigsburgu.
I napastników z Bonn, kilkaset kilometrów na północ.
Jak to wszystko ze sobą połączyć?
Raz się z panem zgodzę.
Jest tu jeszcze jedno nazwisko.
Xatar twierdził, że cynk dał mu Donald Stellwag.
Kolejna historia.
Niewiarygodna.
NOWE PROBLEMY OFIARY POMYŁKI SĄDOWEJ
CZY TO ON ZAPLANOWAŁ NAPAD NA TRANSPORT ZŁOTA?
Mamy więc telewizyjnego prawnika.
Mamy Xatara. Mamy wreszcie Donalda Stellwaga.
To się kupy nie trzyma.
To tylko dobra historia.
Donald miałby być mózgiem całej operacji? Nie uwierzyłem w to.
Nie widzę tego. Jak Donald miałby to zrobić?
Podstawowe pytanie brzmi: gdzie jest złoto?
Wielu obserwatorów procesu, w tym i ja,
liczyło, że Stellwag pojawi się w sali sądowej.
Trwał proces,
a on był szarą eminencją, na którą wszyscy czekali.
Miał wiedzieć, co się wydarzyło i czym się skończyło.
Nie pojawił się.
Nie uciekałem. Mój adwokat wiedział, gdzie jestem.
Miałem jego numer telefonu. Nie wiedziałem, gdzie przebywa.
Leżę. Trudno mi się poruszać.
Nie mogę nawet pójść do łazienki, nogi nie dają rady.
Przełóż na drugą stronę.
Inaczej nie rozmawiałbym w tej pozycji.
Teraz dobrze.
Nie bałem się konfrontacji w sądzie.
Było oczywiste, że nie mogłem być sprawcą.
Cynk dał Donald Stellwag.
W Stuttgarcie wszyscy zeznali, że byłem szefem.
Ja? Szefem kurdyjskiego gangu?!
Każdy widzi, że to wariactwo.
Jesteś niewinny?
W sprawie napadu na furgonetkę? Oczywiście, bez dwóch zdań.
Bez żadnych wątpliwości.
Nie byłbym tak szalony,
żeby angażować się w to, dysponując grubą forsą.
Jaki miałbym mieć motyw?
Nie miałem z tym nic wspólnego.
Potrafi się dostosować do każdej sytuacji. To fascynujące.
W 2001 roku zacząłem odbudowywać życie.
Potrafiłem się sprzedać.
Dzięki Bogu w więzieniu uczyłem się marketingu.
Wyjątkowa ofiara pomyłki sądowej.
Wolność Donalda Stellwaga jest warta 10 tysięcy marek.
Za tyle sprzedał swoją historię komercyjnej telewizji.
Tylko jej udziela wywiadów.
Nie uwierzylibyście mi, ile zrobiłem w mediach.
Kupę forsy.
- Donald Stellwag. - Donald Stellwag.
Donald Stellwag.
Pan Donald Stellwag.
Myślicie, że te 500 czy 1000 euro za każdy program
to były całe moje zarobki?
Nie.
Zarabiałem na lokowaniu marki browaru.
Witamy, panie Stellwag.
„Czy chce pan nas reklamować
u Johannesa B. Kernera o 22? To świetny program”.
„Tak. Ile mi zapłacicie?”.
„Kupę siana”.
Miałem wielkie koszulki z logo browaru.
Przy kolejnym występie Kerner chciał mnie przechytrzyć.
Spytał, czy znowu będę lokował produkt.
„To dla ZDF delikatna sprawa.
Przygotujemy panu nową koszulkę, bez nadruku”.
No trudno.
Założyłem czapeczkę z reklamą browaru.
„Ale z pana spryciarz!”
Nie potrzebował tych pieniędzy.
Dostał odszkodowanie od eksperta sądowego.
To nie było tak, że nie miał za co żyć.
Co zrobiłeś z tymi pieniędzmi?
Co z nimi zrobiłem? Zainwestowałem w różne biznesy.
Nowe projekty. Czarny dobrze wygląda.
Zaczęło się od wozów reklamowych dla browarów.
Jestem znakomitym sprzedawcą.
Potem, w Hesji, wszedłem w zegarki kolekcjonerskie.
Dał mi kiedyś dwa zegarki.
Nadal je mam.
O, proszę.
Ładny.
Niestety, zepsuty, a nie stać mnie na naprawę.
Kosztowałaby 300-400 euro.
Potem wróciłem do Lauf
i otworzyłem sklep z antykami, Oazę Złota.
Sprzedawałem tam zegarki i antyki.
Konta bankowe były pełne. Mieliśmy mnóstwo gotówki.
KOMPETENTNA, SZYBKA, POLECANA
W Lauf żyliśmy jak pączki w maśle.
W luksusach.
Donald Stellwag był
dyrektorem do spraw sprzedaży i marketingu.
Handlowaliśmy złotem i diamentami.
Wiedziałem, gdzie sprzedać kosztowności.
Zyski były dobre, Frank miał kontakty.
Nie miałem nic wspólnego ze złotem, ale byłem w Ghanie i byłem godny zaufania.
Tak się poznaliśmy.
Stellwag nie jest głupi. Usłyszał o Ghanie.
Wtedy była drugim największym producentem złota na świecie.
Nie wiem, jak teraz.
Wszyscy uważają, że można tam tanio kupić złoto.
Poznałem Franka w Ghanie.
Oferował mi diamenty.
Byłeś w Ghanie?
Frank był. Ja byłem w Oazie Złota.
Kupowałem dla niego złoto, nieco diamentów i tak dalej.
Powstał pomysł na otwarcie kopalni.
Tak zrobiliśmy.
W sieci są świetne zdjęcia, jak otwieramy tę kopalnię.
Jest koparka i wszystko.
W Ghanie trzeba dać w łapę tu i tam,
żeby wszystko działało.
Jego zdaniem wszystko działo się za wolno.
Jesteśmy ekspertami od diamentów.
„Nie możemy tyle czekać, mamy tu koparkę”.
Powiedziałem mu, że za mocno ciśnie.
Nie posłuchał.
Mogę na niego liczyć, na 100%.
Powiedział, że to jego forsa i że mam robić, co każe.
Tak zrobiłem. Wszystko stanęło.
Kupowanie złota i jego przetapianie to typowe pomysły Donalda Stellwaga.
Jest bardzo komunikatywny.
Dość intensywnie korzysta ze swojego telefonu
i zna wielu ludzi.
Obraca się w określonych kręgach.
Podczas procesu w sprawie napadu na transport złota
okazało się, że sprawcy utrzymywali kontakt ze Stellwagiem.
DONALD — DOM, DONALD — KOMÓRKA
TYDZIEŃ PRZED NAPADEM NA TRANSPORT, 8 GRUDNIA 2009
Xatar i Stellwag spotkali się tydzień przed napadem
w mieście, w którym mieszkał ten drugi.
Udowodniono, że podczas tego spotkania
przeglądali w sieci informacje o handlarzu złotem z Norymbergi.
Odwiedzili jego witrynę.
Hanauer ma jeden z największych skupów złota w Niemczech.
Xatar i Kurdowie o tym wiedzieli.
To moi klienci. To prawda, kupowali u mnie zegarki.
Jest magnesem na takie awantury.
Prowadził różne interesy z wieloma ludźmi.
Szczególnie na rynku złota.
Nie dziwi mnie, że może znać
ofiarę napadu innego jego znajomego.
Mogłem powiedzieć Xatarowi, że kupi u Hanauera dużo zegarków.
Skłamałbym, gdybym tego nie przyznał.
Ale nigdy nie mówiłeś mu o furgonetce?
Skąd miałbym o niej wiedzieć?
Musiałbym przez wiele tygodni obserwować sklep Hanauera.
Przyszli mnie przesłuchać.
Wiedziałem wtedy, kto dokonał napadu.
Ale nie gadałem z policją.
Dlaczego dziś o tym mówię? Sprawców skazano i odsiedzieli wyroki.
Oskarżeni wiedzieli, że materiał dowodowy jest mocny.
Że się nie wywiną. Zaoferowano im ugodę.
WYROK: WIĘZIENIE
OSIEM LAT
Najwyżej osiem lat — jeśli się przyznają.
Dlatego wyrok był znany wcześniej.
Proces zakończył się wyrokiem, jak każdy.
Xatar trafił za kratki.
Donald Stellwag nie.
Wypierał się współudziału.
Szukali kosztowności.
Niczego nie znaleźli.
Po co miałbym robić taki skok? To jakaś kpina.
Powód tego napadu był jeden:
żeby raperzy wyrobili sobie szacun i reputację.
Gangsta raper potrzebuje famy.
To taka konwencja.
Z punktu widzenia reputacji
kradzież złota nie jest taka zła.
To prawdziwa gangsterska historia.
Słuchaj, Rus: kawał ze mnie skurwiela.
Mogę zrobić wszystko.
Jego wytwórnia to „Goldmann”.
W klipach występuje cały na złoto.
Wypuścił też teraz hit kinowy.
Kiedy idziesz na sam szczyt, nie ma drogi na skróty.
A może jest? Ale korzystanie z niej kosztuje bardzo drogo.
Ile jest tego złota?
- Gdzie to złoto? - Nikt nie wie.
Film Złoto Renu to historia jego życia.
Bardzo mądrze rozreklamował swój napad.
To fundament jego kariery.
Teraz, mając 34 lata, napisał autobiografię.
To historia przestępcy-bohatera.
Jej tytuł to Xatar. Wszystko albo nic.
Co z tą książką? Opowiadam w niej różne historie.
Skąd pomysł, żeby napisać książkę?
Miałem za dużo czasu i maszynę do pisania.
„Nazywaliśmy go Olbrzymem.
Olbrzym był komiczną postacią.
W zasadzie nie mówił, bardziej sapał.
Miał nowotwór, był już niemal ślepy.
Olbrzym był wrakiem człowieka...
Ale był zatwardziałym gangsterem”.
Od początku było wiadomo, jaką ścieżką będę podążał.
Nie miałem normalnego dzieciństwa.
Większość uważała go za oszusta.
Zdaniem innych to jakiś mafioso,
bo wykręcił parę krzywych akcji.
To kombinator, tak po prostu.
Krył się we mnie zły człowiek.
Owcza skóra mieszkańca tej wioski
kryła złego wilka.
Zmienili mnie w tego wilka.
Nie wiedziałem, jak należy żyć.
Nie zaznałem miłości.
Jako Donalda poznałem go w telewizji,
z programu o napadzie na bank, którego nie dokonał.
Wcześniej, w Fuchsstadt, był Haraldem.
Babcia mówiła mu „Harald” i my też.
BABCIA DONALDA STELLWAGA
DONALD STELLWAG Z BABCIĄ
Dorastał w biedzie.
Nie byli bogaci.
Miał to, co niezbędne, ale nic ponad to.
W latach 60. Fuchsstadt było wioską rolniczą.
Mieszkało tu niespełna 500 osób.
Każdy znał tu każdego.
Byłem nieślubnym dzieckiem.
Co gorsza, synem żołnierza amerykańskiego, okupanta.
Byłem jankeskim bękartem.
Wychowywaliśmy się wśród Amerykanów.
Dla jednych byli wyzwolicielami, dla innych okupantami.
Kiedy jakaś dziewczyna chodziła się z Amerykaninem,
nie było dobrze.
Wyzwali taką od „jankeskich dziwek”.
MATKA DONALDA STELLWAGA
Oboje moi rodzice zmarli młodo.
Wychowywali mnie dziadkowie od strony matki.
Poza nimi nie znałem w tej wiosce nikogo.
Syn Amerykanina był wyrzutkiem.
Był tam klub piłkarski, ognisko młodzieżowe i muzyczne.
Standard w bawarskiej wiosce.
Dla mnie były zamknięte.
Jest zdjęcie z nim w drużynie piłkarskiej.
Był jej bramkarzem, pozuje w samym środku.
Jak najbardziej uczestniczył w życiu wioski.
Jest o rok młodszy ode mnie.
W podstawówce spędziliśmy trzy lata w tej samej klasie.
Namiętnie graliśmy w karty, często się spotykaliśmy.
Spędzał przy kartach całe weekendy.
Raz przyszedł do gospody w prążkowanym garniturze,
zgrywał grubą rybę.
„Nie jestem tym gnojkiem, za którego mnie wszyscy mieliście”.
Chciał wszystkim pokazać, że nawet jankeski bękart
może dojść do czegoś w życiu.
Fuchsstadt było dla niego za małe.
Chciałem zobaczyć coś nowego.
Ruszyłem w świat.
Frankfurt miał wszystko.
Wszystko mi się podobało.
We Frankfurcie można też było zarabiać pieniądze.
Tak wiele się tam działo.
Chciałem się cieszyć życiem.
Dobrze się bawiłem.
Świetnie zarabiałem.
Całkowita wolność i nic więcej.
Jeśli jesteś w Niemczech bogaty i niegłupi...
Będziesz się dalej bogacić.
Bez dwóch zdań.
Nie ma innej możliwości.
Chyba że jesteś zupełnym idiotą.
Albo zachorujesz.
No właśnie.
Obudziłem się, czując ucisk.
Nie wiedziałem, co się dzieje.
Wyszedłem na balkon.
„Nic nie widzę!
Oślepłem!”.
Zrobili mi rentgen.
„Ma pan guz mózgu, musimy natychmiast operować”.
Lekarz powiedział, że to koniec mojego normalnego życia.
Miałem wtedy jakieś 25 lat.
Straciłem popęd płciowy.
Nie mogłem już być mężczyzną.
Kiedy nagle stajesz się takim potworem,
przestaje ci na czymkolwiek zależeć.
Szybko wszystko straciłem, bo uzależniłem się od prochów.
Na poważnie.
Naprawdę. Od heroiny.
Miałem żyć krótko,
więc chętnie igrałem z ogniem.
We Frankfurcie byli też przestępcy.
Wiedziałem wszystko.
Gdzie kupić LSD, gdzie broń. Wszystko.
Mieszałem się w różne sprawy.
Kupowałem hurtowo narkotyki i sprzedawałem je ulicznym dilerom.
Dobrze na tym zarabiałem.
Mieliśmy też nielegalne kasyna.
Grali w nich hazardziści.
Brali u nas pożyczki na lichwiarski procent.
Kręciłem różne numery i kradłem.
Podpadłem organom ścigania.
Nie miał czystej kartoteki. Nic z tych rzeczy.
KRADZIEŻ, OSZUSTWA, WYMUSZENIE
HANDEL NARKOTYKAMI
DWANAŚCIE OSZUSTW
DEFRAUDACJA
Wariactwo. Ale potem mi się poszczęściło.
W listopadzie 1989 roku padł Mur Berliński.
Od grudnia działałem we wschodnich landach.
Padają granice rozwoju zachodniego konsumeryzmu.
Niemcy ze Wschodu byli oszukiwani.
Robili ich w konia.
Ty również?
Oczywiście.
Drücker to określenie agresywnego akwizytora czasopism,
który chodzi od domu do domu i wykorzystuje łatwowierność ofiar.
Jestem Guloff.
Branża akwizytorska prężnie się rozwijała.
Nie zawsze stosują subtelne metody.
Często biorą ofiary na litość.
Dzięki niej zbierają ich podpisy
na długich umowach prenumerat.
Nie było to może najbardziej etyczne, ale byłem w tym wydawnictwie najlepszy.
Oficjalnie pracowałem jako sprzątacz.
Nieoficjalnie dowodziłem akwizytorami.
Zarabialiśmy absurdalne pieniądze.
Kompletnie absurdalne.
Gdyby tylko mnie nie zamknęli...
Dziś byłbym magnatem biznesowym. Naprawdę. Tyle zarabialiśmy.
Niestety, stało się to, co się stało.
W grudniu ’91 ten mężczyzna napadł na oddział Sparkasse w Norymberdze.
Czółenko nie styka się z tkanką łączną małżowiny...
Nie widziałem w tym przypadku przykładu skazania niewinnego.
Na jego niekorzyść świadczyło wiele czynników.
Akwizytor we wschodnich landach
musiał być człowiekiem dość twardym, delikatnie mówiąc.
Tym bardziej więc szef gangu akwizytorów
nie mógł być szczególnie wrażliwy.
To by mu utrudniało ten proceder.
Zasada in dubio pro reo nie działa.
Państwo nie musi już udowodnić ci winy:
to ty musisz dowieść swojej niewinności.
„Proces w sprawie napadu”
to mylący nagłówek. To bynajmniej nie było wszystko.
Donalda Stellwaga nie oskarżono tylko o napad.
Było też przestępstwo przeciw mieniu.
ZARZUT DEFRAUDACJI
Napad to 90% procesu.
Była też drobnostka,
gdzieś zgubił jakieś pieniądze czy coś takiego.
Miał je komuś przekazać? Nie pamiętam dokładnie.
HOTELARZ
STRATA: 230 TYS. MAREK
Nie można mówić, że drugi zarzut to drobna sprawa.
Jeśli dobrze pamiętam, dotyczył człowieka,
który stracił wszystkie oszczędności.
Powiedziałbym, że ten drugi zarzut zdecydowanie pogorszył jego sytuację.
Wskazywał, że jest gotów łamać prawo, żeby zdobywać pieniądze.
I że dobrze na tym zarabiał.
Pamiętam, że był już wcześniej skazany.
Nie byłem aniołem. Miałem kartotekę.
Ale miałem swój kodeks honorowy i wierzyłem,
że nie mogą mnie skazać za coś, czego nie zrobiłem.
Świadkowie zapewniający mu alibi byli akwizytorami
sprzedającymi dla Donalda magazyny.
Sąd zawsze podejrzliwie patrzy na takie zeznania,
bo ci ludzie stoją po stronie oskarżonego
i sami nie mają idealnych życiorysów.
To oczywiście wskazywało,
że działają wspólnie i w porozumieniu.
Sąd uznał, że coś takiego miało też miejsce w tej sprawie.
Że kilku kamratów
zapewniło alibi przestępcy.
Oskarżony jest winny.
Zawsze lepiej mówić o niewinnym
i błędach wymiaru sprawiedliwości
niż wspominać o jego wcześniejszych przestępstwach.
Wtedy ludzie na ulicy powiedzieliby: „Na niewinnego nie padło”.
Moim zdaniem legenda niewinnego skazanego,
z zupełnie czystą kartoteką,
zaistniała przede wszystkim dlatego, że tylko tak można było
sprzedać tę historię w mediach.
Często czas antenowy jest ograniczony.
Trzeba sprowadzić sprawę do czerni i bieli.
Jest ofiarą pomyłki sądowej
i opowie nam, jak do tego doszło.
Czasami trzeba wszystko upraszczać,
żeby komunikat był jasny.
Jeśli chcesz opowiedzieć jego historię,
nie ma sensu podkreślać jego przeszłości i szefowania gangowi akwizytorów.
To generuje niewłaściwe odczucia.
Wiedzieliśmy to. Mieliśmy podczas kręcenia ten sam dylemat.
Uznaliśmy, że to nie zadziała.
Nie był przesadnie sympatyczną postacią,
nikt by w nim nie widział ofiary pomyłki sądowej.
A przecież nią jest.
Dodawał też fakty, których sobie nie przypominałem.
Zastanawiałem się, o czym on mówi.
„Chyba niezupełnie tak się działo”.
Sprawa zyskała określone tempo.
Czasami mam wrażenie, że toczy wewnętrzną walkę.
Że dobro walczy ze złem.
Czasami tak ustawia swoje historie,
żeby znowu skupić na sobie uwagę.
Tak uważam.
Nieważne, co ci powie, zawsze trudno jest ustalić,
co jest prawdą, a co nie.
Dlatego większości jego twierdzeń już nie sprawdzam.
Był taki, odkąd go poznałem.
- To nie ma sensu. - Bo to kłamca?
Dla normalnego człowieka jest kłamcą.
Kolorystą. Hochsztaplerem.
Szefem Drückerów.
Siedzisz w jednoosobowej celi, bez radia ani telewizji.
To piekło.
Trafiłem do więzienia Straubing.
Do izby chorych.
Leżał tam też Donald Stellwag.
Nikt nigdy ze mną nie rozmawiał. Nikt!
Byłem odizolowany od innych osadzonych.
- Bo się pan nie przyznał? - Zgadza się.
„Jestem niewinny, róbcie swoje”.
No i robili swoje.
To była innego rodzaju izolacja. Leżał po prostu w izbie chorych.
Był bardzo chory, bez dwóch zdań.
Nie był odizolowany, bo nie chciał się przyznać do winy?
Nie.
W więzieniach starają się zapobiec powstawaniu szajek.
Donald potrafi przeciągać ludzi na swoją stronę.
Kiedy całą dobę spędzasz z kimś w celi,
to oczywiste, że zaczynacie ze sobą gadać.
Dobrze do siebie pasowaliśmy.
Coś zaskoczyło, zaprzyjaźniliśmy się.
Historia Falka Simanga była niesamowita. Niemal tak pokręcona jak moja.
Dobry wieczór.
Naszym gościem jest dziś Falk Simang.
Z zawodu dekarz i murarz z Drezna,
po służbie wojskowej w armii NRD.
Przez rok był najemnikiem.
Do piątku walczył w Mostarze.
To długa historia.
Zamknięto mnie za zabójstwo.
Na wojnie w Jugosławii.
SPRAWA XY
Walczą tam nie tylko Serbowie, Chorwaci i Bośniacy.
Każdą z armii wspierają też zagraniczni najemnicy.
Także Niemcy.
Niektórym moim wrogom to się nie podobało.
Stałem się celem... dla wszystkich stron.
Dlatego musiałem leżeć w izbie chorych.
To Falk Simang nadał mi przezwisko.
Big Mäck był naprawdę... cóż.
Parę osób na pewno nadal o nim myśli.
Big Mäck był w Straubing legendą.
Nie mieli tam nikogo takiego jak on.
Założyłem w więzieniu określone struktury.
Falk Simang przeszedł szkolenie wojskowe.
Dobrze wiedział, jak werbować ludzi,
czego potrzebują i tak dalej.
To było niesamowite.
Zawsze zbierali się przy drzwiach izby chorych.
To był punkt kontaktowy.
Przepychali pod drzwiami liściki.
SŁUŻBA WIĘZIENNA
Przekazywali banknoty.
Wszystko.
Potem trzeba było trafić do izby chorych
albo dopilnować transportu fantów poza nią,
przez pralnię albo innymi sposobami.
Rozumiecie?
To ma sens. Mogę w to uwierzyć. Na słowo.
Dokładnie czemuś takiemu miała zapobiec ta „izolacja”.
Mówili, że trzeba mnie odizolować.
Odseparować od innych osadzonych.
Przez sześć lat odsiadki nie mógł pan z nikim rozmawiać?
Z nikim.
Mam powiedzieć, że w więzieniu pławiliśmy się w luksusach?
Co komu do tego?
Było praktycznie jak w Chłopcach z ferajny.
Myśląc o więzieniu, wyobrażasz sobie
stare filmy z rzędami zakratowanych cel.
W przypadku cwaniaków wyglądało to inaczej.
Nie było źle, choć tęskniłem za Jimmym.
On siedział w Atlancie.
Izba chorych miała niewielką kuchnię.
Ciągle coś nam tam pichciłem.
Spaghetti albo mięso, jakieś kotlety.
Mieliśmy tam wszystko.
Żyliśmy jak pączki w maśle. W wielkiej masie masła.
Big Mäck był szefem.
Mógł wszystko.
Niczego nam nie brakowało. Mieliśmy wszystko.
Jeśli DeVito czegoś nie zrobi, wszystko stanie.
Jest trochę jak Szczurołap z Hameln.
Potrafi przekonywać ludzi, żeby za niego biegali.
I dobrze, sam raczej nie pobiega.
Inni muszą go wyręczać.
Kobiet można mieć na pęczki,
ale prawdziwi przyjaciele...
Oni trafiają się bardzo rzadko.
Miałem szczęście, że spotkałem Donalda.
Niewinny...
Oglądałem wszystkie programy z jego udziałem.
To było piękne.
Po odzyskaniu wolności modli się
w kaplicy w pobliżu swego domu w Norymberdze.
Ciągle mówił o tym, że jest niewinny.
A potem o jakimś napadzie na transport złota?
Byłoby fajnie, gdyby to był on.
Miałby do tego prawo.
Ktoś dostał niesłuszny wieloletni wyrok.
Wiele rzeczy poszło nie tak.
Może sobie pomyśleć: „Swoje już odsiedziałem.
Teraz mogę zrobić coś naprawdę ostrego”.
W kimś takim może narastać gniew.
Może myśleć: „Są mi coś winni”.
Mogę to sobie wyobrazić.
Nie wiem, co ja bym zrobił,
gdybym był niewinny i tak długo siedział.
Nikt nie jest mu nic winny.
Przydarzyła mu się straszna rzecz.
Ale to nie powód, żeby szukać rewanżu,
żeby myśleć, że teraz można zrobić coś naprawdę złego.
Jesteśmy mu coś winni, ale nie należy tak myśleć.
Jest ofiarą pomyłki sądowej. Kropka.
Przynajmniej w tej sprawie.
Olbrzym był wrakiem człowieka, ale był zatwardziałym gangsterem.
OAZA ZŁOTA
Kiedyś był szefem gangu akwizytorów.
Zmuszał ludzi, by sprzedawali prenumeraty.
ANTYKI I BIŻUTERIA
Olbrzym handlował biżuterią. Oficjalnie.
Mnie chciał sprzedać coś innego.
Informacje.
Skąd miałbym o niej wiedzieć?
Musiałbym przez wiele tygodni obserwować sklep Hanauera.
Stellwag zyskał zaufanie
jednego z pracowników norymberskiego handlarza złotym złomem.
Przez wiele miesięcy
wypytywał go o działania firmy.
Facet odpowiadał dość naiwnie.
Stellwag dowiedział się o niezabezpieczonej furgonetce.
W końcu przekonał sam siebie, że trzeba zrobić ten skok.
FAKTY
DONALD STELLWAG ZAPROPONOWAŁ NAPAD NA TRANSPORT ZŁOTA
Sąd stwierdził, że pan Stellwag był zamieszany w planowanie napadu
i że dał bandytom cynk.
Tym razem nie mogło być mowy o pomyłce sądowej.
Obciążały go poważne dowody.
Sam się nie bronił. Nie musiał.
Był nakaz aresztowania. Chcieli go zamknąć.
Nie robiliśmy niczego, żeby dowieść jego niewinności.
Nie musieliśmy.
Liczyło się tylko to, że nie można go sądzić.
W sprawie złota istotne było tylko jego zdrowie.
Neder zażądał natychmiastowego ustalenia,
czy nadaję się do odsiadki.
Opowiem o tym.
Był taki wysoko postawiony medyk,
lekarz sądowy przy sądzie rejonowym w Norymberdze.
Szef norymberskich patologów, naprawdę gruba ryba.
Wszedł, otworzył moje akta...
Przysięgam wam na wszystko.
Spojrzał na mnie, spojrzał w akta.
Jeszcze raz na mnie i rzekł: „Nie do wiary.
Pan Donald Stellwag?”.
Potwierdziłem.
„To, co mój sąd i państwo panu zrobiły...
Nigdy temu nie zadośćuczynimy”.
„Żadnego więzienia”.
NIEZDOLNY DO ODSIADKI○
Siedziałem potem z Nederem, a ten mówi: „Jestem prawnikiem.
Studiowałem prawo.
Na coś takiego mówimy carte blanche.
W Niemczech to się nie zdarza.
Niezdolny do odsiadki? Trzeba chyba umrzeć!”.
Ano, niezdolny.
Nie można tak mówić. Organy ścigania tego nie lubią.
Powodem jest stan jego zdrowia,
ale w praktyce ma carte blanche.
W praktyce. Podkreślam.
Nie robi niczego złego, ale w teorii mógłby...
Mógłby zrobić wszystko.
To zrozumiałe, że sądzeni przestępcy
zagrożeni długim wyrokiem
spróbują przenieść odpowiedzialność na człowieka,
którego nikt raczej nie oskarży, bo jest niezdolny do odsiadki.
To możliwa strategia obrony.
Gdzie jest złoto? Coś zachachmęciliśmy...
O wszystko obwiniliśmy Olbrzyma.
Chorował tak ciężko, że nie miał powodów do obaw.
Pod tym względem uratował nam tyłki.
Czy proces ustalił prawdę?
Częściowo tak, jestem przekonany. Ale, rzecz jasna, nie całą.
Wiemy, że nie ustalono miejsca ukrycia skradzionych kosztowności.
Nie wiemy, kto zyskał na napadzie.
Sami fanatycy czystości.
Czasami mnie to przerasta.
Na ulicach nie ma tu niczego.
Nasza działka jest zdecydowanie najgorzej utrzymana.
Ludzi to wkurza.
Siedzą w oknach i patrzą, co się dzieje,
żeby móc o czymś donieść.
Typowe życie na niemieckiej wiosce.
Zawsze powtarzam, że nic o mnie nie wiedzą.
Nazywam się Frank Vogel.
Mam teraz prawie 53 lata i opiekuję się panem Stellwagiem.
Dobre żarcie!
Dziękuję.
Dzięki.
Dziękuję panu, panie Vogel.
Dziękuję z głębi serca.
Ale muszę to jeszcze posolić.
Wiem, że chciałbyś ukryć przede mną sól.
Powód jest bardzo prosty.
Ja też jestem gruby.
Może sam znajdę się w takiej sytuacji
i będę leżał w łóżku, bezradny.
Mam nadzieję, że ktoś wtedy o mnie zadba.
To proste. Bez podtekstów.
Żyję z okazjonalnych przychodów.
Antyki...
Cokolwiek się trafi.
Ale nic nielegalnego.
Skąd ten śmiech?
Wszyscy zakładają,
że muszę kręcić nielegalne numery, bo gadam ze Stellwagiem.
Stąd śmiech.
Proces nie ujawnił, kto ma zrabowane złoto.
Mogło je zabrać wiele osób.
Zostało mi trochę złota na sprzedaż.
ZAMAWIAJCIE!
WPROWADZAMY NOWĄ WALUTĘ #TONIEŻART
Możecie kupić prawdziwe złoto Xatara:
limitowaną monetę Xatar.
To złota moneta z twarzą Xatara.
Nawiązania do napadu są oczywiste.
Nie zwlekajcie!
Nie starają się zaprzeczać plotkom,
że może jednak mają to złoto.
Czy ktoś ujawnił, co się stało z łupem?
Nie. Żaden z nas tego nie wie.
Złoto gdzieś ukryto. Czy wie pan gdzie?
Pan tak twierdzi.
Gdzie by pan zakopał złoto, gdyby je miał?
Zakopałby je pan. Ja też.
Minęła dekada, ale nadal mnie pytają, gdzie moje złoto.
Gdzie jest złoto?
Rozejrzyjcie się.
Leżę w domu przyjaciela, który się mną opiekuje.
Nie ma tu złota. Nigdy nie było i nigdy nie będzie.
Przepraszam.
Nie mogę teraz rozmawiać, przyjechali z telewizji.
A Dom Pérignon i reszta wina?
Ile? Tysiąc flaszek Dom Pérignon?
Szalony. Dokąd miały trafić?
Muszę zapytać dostawców.
Dobra.
Pogadamy później.
Ciao.
Napisy: Kuba Żywko