Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Kapag iniisip ko si Barbie, maliit na white doll ang nakikita ko,
tapos may blue eyes, blonde hair, saka pink lips,
tapos naka-pink siya.
'Yon siya.
Para sa 'kin noon, di makatotohanan si Barbie.
Naisip ko pa dati,
"Okay, dapat paglaki ko, kamukha ko si Barbie."
Na pagtanda ko, kamukha niya ako.
Pero di gano'n si Mama kahit matanda na siya,
so sabi ko, "Ang pangit."
White si Barbie.
White si Ken. 'Yon ang nakikita natin.
Kaya no'ng nakakita ako ng Black, sabi ko, "May Black Barbie pala?"
Sa isip ko,
nagkaroon ng Black Barbie dahil may Black na nagtatrabaho sa Mattel.
Sabi niya, "Teka." Nagtaas siya ng kamay.
"Excuse me? May nakakapansin ba ng kulang?
Hindi tama 'to. Walang kamukha ko sa mga 'to."
Tapos sabi ng lahat ng white sa Mattel,
"Oo nga, 'no. Di natin naisip 'yon."
"Pero sino'ng bibili no'n? Di ko alam."
Tapos sumagot 'yong Black person, "Ako, saka lahat ng mga kakilala ko."
Sabi naman ng mga taga-Mattel,
"Kaso hindi sapat 'yon. Ewan.
Ayaw nating gumastos sa isang product na hindi bebenta."
At kinailangan ng Black person
na paulit-ulit na sabihin sa kanila 'yong value ng idea na 'yon.
At sa wakas, nag-decide na sila.
Sa isip ko, ganoon ang nangyari.
Alam mo?
Tapos na 'yong documentary.
Sobrang ganda ng original Black Barbie.
Bagay na bagay 'yong Afro niya.
Sabi ko, "Wow, may Black Barbie.
Gusto ko no'n."
Kung walang nakalagay na brand na Barbie do'n,
ibang manika 'yon.
'Yong pagkilala sa manikang 'to bilang Barbie,
sinabi no'n sa mundo na maganda rin ang Black.
Simbolo siya ng success.
Simbolo siya ng beauty.
Nakikita ko sa kanya 'yong mga pwede ko ring maabot.
Black siya. Maganda siya. Bongga siya.
Noong 2011, lumipat ako sa LA
para tuparin ang pangarap ko na maging director.
Tumira ako sa tita ko at puro manika 'yong kuwarto na tinutulugan ko.
Ayoko sa manika.
Pero gusto sila ng tita ko, kaya inalam ko kung bakit.
Ako si Beulah Mae Mitchell,
taga-Fort Worth, Texas.
Ipinanganak ako noong 1938. May 15, 1938.
Noong '60s nagsimula ang Civil Rights Movement.
Ang tagal kong nabuhay sa panahon na 'yon, 'no.
Ibang-iba dati.
Noong bata ako, nagtatrabaho ako sa bahay ng white,
nagluluto, 13 years old ako no'n.
Sa Black school ako nag-aral simula grade one hanggang grade nine.
Noong panahong 'yon, di ka makakaboto. May tinatawag na "bayad muna, bago boto".
Kaya noong lumalaki ako, magbabayad ka para makaboto.
Sa tingin mo ba, dahil lumaki ka sa panahon na 'yon,
no'ng nakakita ka ng Black dolls…
Manghang-mangha ako sa mga Black na manika.
Mahilig kaming dalawa ng nanay ko sa manika
kasi mahilig ako sa fashion, sa magagandang manika, magagandang tao.
Ang ganda-ganda nila.
Gumawa ako ng sariling manika gamit ang garapon
tapos may buhok na gawa sa tali, sinusuklay saka kinukulot ko 'yon
noong bata pa ako.
Masaya kami na may gano'n kaming manika.
Kahit may totoong manika kami, gusto pa rin namin 'yong jar dolls namin
na may buhok na nasusuklay at naaayusan namin.
Hindi ko maalala kung may Black na manika noong bata pa ako.
Kahit Black na baby doll?
Kahit Black na baby doll.
Sigurado ako na puro white 'yong manika na nakukuha namin pag Pasko.
Noong seven o eight ka, gusto mo ba ng Black na manika?
Naisip mo ba…
Hindi ko naisip. Manika lang 'yon, e.
Kaya pag may nakakita ngayon na mas marami ang mga Black kong manika kaysa sa white,
di na magugulat ang mga tao kasi inaasahan na nila 'yon.
No'ng kinuwento ng tita ko na lumaki siyang naglalaro ng white dolls,
Sabi ko, "Okay, naglaro rin ako ng white doll."
Nag-alangan ako, siyempre.
Pero di niya naisip kahit kailan na maglaro ng Black doll.
Naisip ko kaya 'yon noong bata pa ako?
Nakakalito lang, na titingin ka sa salamin pero di ang sarili mo ang makikita mo.
Nakakatawa nga, ilang generation ang pagitan namin ng tita ko,
pero pareho kami ng experience.
Ako si Maxine Waters.
Member ako ng Congress, nangongolekta ako ng Black dolls.
May 12 akong kapatid.
Mahirap kami dati, kaya tuwing Pasko lang kami nakakakuha ng laruan.
May pinupuntahan kaming lugar
na para lang sa mahihirap para makakuha ng mga laruan.
Sinisiguro kong makakakuha ng manika 'yong mga kapatid kong babae.
Sasabihin ko, "Di ko kailangan 'yan."
Mga Black na manika ba 'yon?
Walang Black na manika noon.
Puro white lahat.
Wala kaming masyadong alam, di namin iniisip 'yon dati.
Pero habang mas marami kang natututunan at naiintindihan
tungkol sa sarili mo, sa people of color, doon ako nagsimulang mamulat
sa halaga ng pagkakaroon ng Black na manika,
ng manika na kamukha ko.
Naging importante sa 'min ang pag-collect ng Black dolls.
Para ipakita na gusto at na-a-appreciate namin sila,
na makakabili kami, na magkakaroon kami.
Mahilig talaga sa manika si Mama.
May sarili siyang collection ng iba't ibang klase ng manika.
Iniisip ko, baka dahil walang Black na manika no'ng bata pa siya.
Kaya tuwang-tuwa siya sa kanila.
Kung hindi ka pa nakakakita ng isang manika na kamukha mo,
powerful moment 'yon para sa 'yo bilang babae.
Maraming lugar sa America ang nag-ban ng Black dolls.
Kaya gumagawa ang mga tao ng manika na mukhang unan o sapin.
O gawa sa calico fabric para i-represent ang Black dolls.
Sa Caribbean, may tinatawag silang Topsy-Turvy dolls
na sa isang side, may white na makina na mahaba ang palda,
tapos pag binaligtad mo at hinila pababa 'yong palda,
Black na manika siya.
May nakita na 'kong mga Black na manika, pero kamukha nila si Aunt Jemima.
-Alam mo 'yong sinasabi ko? -Oo.
Walang magagandang manika.
Ang alam natin, kaya lang nagkaroon ng ganyan
dahil gumawa ng experiment sina Kenneth at Mamie Clark
tungkol sa mga gustong manika ng mga batang Black.
May mga Black na manika na ginamit sa experiment na 'yon.
Nilagay namin sila sa mesa.
Dalawang white at dalawang brown na manika.
Magkamukhang-magkamukha, sa kulay lang nagkaiba.
Di namin sila dinamitan, diaper lang.
Tinanong namin ang mga bata ng ilang mga tanong.
"Ituro mo ang puting manika." "Ituro mo ang manika na may kulay."
Tapos tinanong namin ang gusto nila.
"Ituro mo ang manikang gusto mong laruin."
"Ituro mo o ibigay sa 'kin ang magandang manika."
"Ituro mo ang pangit na manika."
Nalaman namin na karamihan sa mga Black na bata noon,
'yong white na manika ang pinipili nila sa mga positive na characteristic,
'yong brown na manika naman sa mga negative na characteristic.
Tapos tinanong ko, "Ituro mo sa 'kin ang manika na kamukha mo."
'Yong ibang mga bata, tiningnan ako na parang napakasama ko
dahil nilagay ko sila sa gano'ng sitwasyon.
Do'n na nagsimulang maintindihan ng mga psychologist
'yong matinding pinsala na nagagawa sa mga tao
ng racial rejection.
Sa tingin ko, doon natauhan ang Black community.
Naintindihan nila
na walang self-esteem ang mga Black na batang babae,
na iniisip nilang hindi sila maganda,
na mas pipiliin nilang magka-white na manika.
Dahil sa resulta ng test na 'yon,
marami sa mga judge ng Supreme Court
sa desisyon ng Brown v. Board of Education
ang nagsabi na 'yon ang evidence na nagtulak para makabuo sila ng desisyon.
Hindi ang statistics,
hindi ang kulang-kulang na supply sa mga school,
hindi dahil pangit ang pagkakagawa ng mga school.
Wala sa mga 'yon ang nakakumbinsi sa kanila puwera sa Clark test.
At dahil doon,
nakapagdesisyon ang Supreme Court sa Brown v. Board of Education
na pag-isahin ang mga school.
Noong 1953, lumipat kami ng nanay ko sa Los Angeles.
Ikinasal ang kapatid ko no'ng July 1955.
Nagtatrabaho sa Mattel 'yong hipag niya.
Ang sabi, "Gusto n'yong magtrabaho sa bakasyon?"
Nagha-hire kasi sila ng college students, e.
Dapat 18 ka doon, pero pinataas ko 'yong edad ko at natanggap ako.
Ako 'to.
Pinapaikot 'yong jack-in-the-box.
Ang nakalagay, "Si Eleanor Ruiz din ang humahawak sa katawan ni Jack,
si Beulah Mitchell naman sa machine ang nagpapaikot kay Jack."
Ako 'yong "spinner," kaya mas malaki ang bayad sa 'kin sa trabahong 'to.
Ako 'to, ito naman ang kapatid ko.
Parehong araw kami nagsimula.
Ito si Ruth Handler at Elliot Handler.
Nagtrabaho kami sa original na may-ari.
Mom-and-pop shop ang tawag nila sa negosyo nila.
Mahal namin si Ruth kasi malakas siyang babae.
Nag-ibang bansa si Ruth.
Pagbalik niya, gusto niyang gumawa ng manikang may suso.
Nagulat kami.
Nasa unahan ako dahil naging lead girl na ako.
NATANGGAP SA MATTEL SI BEULAH
LUMABAS ANG BARBIE
Barbie, you're beautiful
You make me feel
My Barbie doll is really real
Pinangalanan niyang Barbie at Ken 'yong mga manika dahil sa mga anak nila.
Naaalala ko noong bata pa sila. Mas bata lang sila sa 'kin nang konti.
Si Ruth Handler ang nagsulat ng librong 'to.
Nasa librong 'to
ang pangalan ko.
Paano nagsimula ang pagkakaibigan n'yo ng boss mo?
Kasi ang bait niyang tao.
Pag nagtatrabaho ako, pupuntahan niya kami para manood.
Bibilisan naman namin 'yong trabaho, tapos sasabihin niya,
"May suggestion ba kayo kung ano'ng gagawin ko?"
Magtatanong siya sa 'min.
"Sa tingin n'yo, bebenta ang manika na 'to?"
"Ano pa kaya ang kailangan para bumenta ang manika na 'to?"
Pinapahalagahan din niya ang opinyon namin dahil kami ang gumagawa ng mga laruan.
Noong '60 o '61, sabi nila, "Gusto namin ng Black Barbie."
Sabi niya, "Ayos 'yon. Tingnan natin."
No'ng tinanong nila si Ruth Handler
kung pwedeng isali ang Black Barbie sa gagawing products,
parang maliit na revolution 'yon.
Madalas nating binabalewala 'yong mga generation bago tayo.
Pero madalas, malaki 'yong mga nagawa nila.
Noong '60s, gumawa ang Mattel
ng mga kaibigan ni Barbie na Black.
Lumabas si Francie noong 1966, 'yong original.
Minarket siya bilang pinsan ni Barbie.
Noong 1967, nag-offer ang Mattel ng Black version ni Francie.
Lumabas si Christie noong 1968.
Sa Christie doll ko ako pinaka-proud.
Siya raw 'yong babysitter
at best friend ni Barbie.
Sabi ko, "Di pwedeng pareho." Di siya babysitter ng kahit sino.
Di namin kamukha 'yong features niya.
'Yong cheekbones, ilong, labi, mata, lahat.
Parang ang nangyari,
"Okay, paitimin lang natin ang balat niya. Okay na 'yon."
Hanggang sa dumating si Julia.
Ibinase 'yong itsura ni Julia sa kauna-unahang African American woman
na nagbida sa isang TV show.
Si Diahann Carroll.
Clinic, si Mrs. Baker 'to.
Sa akin, si Diahann Carroll
ang unang Black woman na gumanap sa isang TV series.
May halaga sa akin 'yon.
Nagtatrabaho na ako sa TV no'n. Gustong-gusto ko siya.
The best sa 'kin si Julia Baker.
May Christie dolls ako.
May Cara dolls ako.
May tatlong Cara doll ako.
Magkakamukha sila, pero iba-iba 'yong ginagawa nila.
Hindi ko naisip kahit kailan na hindi Barbie sina Cara at Christie.
Sila 'yong Barbie para sa akin.
Pero no'ng nalaman ko na di pala Barbie ang dolls na 'yon,
na di sila kinikilalang Barbie, interesting sa 'kin 'yon.
Noong nakita ni Lou Smith at Robert Hall ang Watts Rebellion,
may gusto silang gawin para matugunan ang kahirapan at kawalan ng trabaho
na nangyayari sa Watts area ng South LA.
Binuo nila 'yong organization na Operation Bootstrap
para magbigay ng job training.
Imulat ang mga Black
sa mundo ng technology na ipinagkait sa kanila.
Oo, trabaho namin 'yon.
Ipakita na may iba pa silang kayang gawin kaysa sa pagbebenta sa tabi.
Oo, trabaho namin 'yon.
Sa pamamagitan ng Operation Bootstrap, may ilang negosyo na nabuo.
Isa sa mga pinaka-successful ang Shindana Toy Company.
Naisip ng tatay ko na kailangan ng mga batang Black
ng magandang self-image,
kaya gumawa siya ng Black dolls na kamukha ng mga Black.
Kinausap niya ang mga may-ari ng Mattel, sina Elliot at Ruth Handler,
para mangutang ng 200,000 dollars at itayo ang toy company.
Advance mag-isip si Lou Smith, saka aktibista siya.
No'ng nagawa na nila 'yong mga laruan, accomplishment sa kanila 'yon.
Noong nakipag-deal sila sa Mattel,
malaking achievement din 'yon.
Binigay lahat para makapagsimula sila. Nagpadala ng mga tao namin doon
para ituro kung paano gumawa ng mga Black na manika.
Ipinakita ng mga taga-Mattel sa kanila
ang ilang manufacturing process na ginagamit nila.
Talagang gustong-gusto nilang magtagumpay 'yong toy factory ng Shindana.
Ito si Baby Nancy.
Lumabas siya noong 1968.
Pwedeng bilhin 'yong Baby Nancy na may natural hairstyle
kung gusto mo ng manikang may Afro.
Meron ding maikli at kulot ang buhok.
Ito 'yong original na damit niya.
Mas naka-focus sila sa kung ano talaga ang itsura
na mas accurate
kaysa sa nakikita natin sa mga manika ng Mattel.
Authentic talaga ang manikang 'to.
Siya lang din ang Black na manika
na nasa Toy Hall of Fame.
Ito si Disco Wanda.
Ginawa si Disco Wanda noong '70s.
Gumawa ang Shindana ng sarili nilang fashion doll.
Di lang laruan ang makukuha ng mga bata, may booklet din.
Sa booklet,
andito si Nurse Wanda, Ballerina Wanda.
Andito rin si Airline Attendant Wanda.
-Hango sila sa totoong tao. -Totoong Black women?
Totoong Black women.
Ibinase ang mga doll sa totoong mga babae at sa mga trabaho nila.
Gusto nilang ipakita 'yong careers
na maiintindihan ng mga batang Black na babae.
Gumawa ang Shindana Toy Company ng mga manika at laruan
na pwede sa lahat ng bata.
Ang cute nilang lahat, saka nakakatuwang paglaruan.
Dahil siguro 'yon sa mga tao na nagtrabaho sa Shindana
at sa nagpatakbo ng kompanya.
Galing ang lahat ng manggagawa sa South Central LA.
Halos pwedeng maglakad papasok ang 99 percent ng empleyado ng Shindana.
Binibili ng parents ang mga manika,
at di man nila nakikita sa factory, ramdam nilang Black ang gumawa no'n.
Ang Shindana Toy Company ang magiging
pinakamalaking producer ng Black toys noong '70s at early '80s.
Parang ito 'yong naging pruweba
na may market, na papatok,
at may paraan para makagawa ng produkto
na magugustuhan at ma-a-appreciate ng mga mamimili.
No'ng dumating ang '80s,
ginaya ng malalaking corporation ang ginagawa nila.
Kalaunan, nagsara sila noong 1983.
Nagtrabaho ako nang 14 years sa factory, tapos noong 1969, nalipat ako sa opisina.
Palagi kong sinasabi sa sarili ko,
"Kailangan nila ng tao na hindi white."
Meron silang isang lalaking Black
na programmer sa sixth floor,
at ako 'yong pangalawang Black.
Magaling akong makisama, kaya komportable silang lahat sa 'kin.
Gano'n akong tipo ng tao.
Nag-hire sila ng Black na babae, si Kitty Black.
Galing siya sa Trade-Tech.
Pumasok siya bilang designer ng mga damit.
Ang unang Black designer namin.
Ako si Kitty Black Perkins.
Ako ang nagdesign ng unang Black Barbie doll para sa Mattel.
May sinagutan akong blind job post.
Pumunta ako sa interview,
tapos iniisip ko no'ng paalis na 'ko,
"Dapat makuha ko ang trabahong 'to. Wala ako ibang pwedeng gawin."
Sabi nila, magdala ako ng isang design.
Kumuha raw ako ng manika, bihisan 'yon, dalhin din 'yong flat patterns,
pati 'yong tinahing damit.
Bumalik ako na may anim na design
imbes na isa lang.
Ang ginawa ni Beulah Mae,
siya ang nagsimula para makapasok si Kitty bilang professional.
Nasanay sila sa presensiya
ng isang palaban at magaling na Black na babae sa trabaho.
Dahil doon kaya naging posible ang next step,
ang palaban at magaling na Black na babaeng designer.
Kung matatanggap ba si Kitty o hindi
kung wala si Beulah doon,
di natin masasabi.
Nakilala ko si Beulah no'ng second day ko siguro sa Mattel.
Proud kami sa kanya kasi sports car 'yong minamaneho niya,
parang siya 'yong Black Barbie namin.
Akala namin, Black Barbie siya.
Totoong Black Barbie.
-Kumusta ka? -Kitty!
Ang ganda mo. Kumusta ka?
-Sobrang blessed ko na nandito ako. -Okay, girl.
-Member ako ng isang samahan. -Anong samahan?
Samahan ng mga walang maalala.
Member din ako no'n.
-Twenty-eight years ako sa Mattel. -Okay.
Pero sa buong panahong 'yon, kilala ko si Beulah.
Galing sa Trade-Tech.
Unang Black designer ng Barbie.
Mas gusto ko ang Black Barbie kaysa sa ibang Barbie.
Ang ganda ng gawa niya.
Sobrang exciting para sa 'kin 'yong panahon na 'yon.
Lahat ng mga Black sa company,
kahit ano pa ang posisyon nila, konti lang naman,
hinahanap nila ako.
Naisip ko, ang saya naman.
Ako si Shonda Rhimes.
Isa akong TV producer, writer,
ako rin ang unang babaeng gumawa ng tatlong TV drama
na naka-100 na episode.
Kailangang may mauna.
Di ako na-excite maging una. Parang ang bigat.
Feeling ko, kung di ako nagtagumpay, may iba bang magkakaroon ng chance?
Mahalaga 'yon. Magkakaroon ba ulit ng Black woman na magli-lead ng TV show?
Importante ang mga 'yon.
Ako si Misty Copeland. Isa akong professional ballerina.
Ako ang unang Black woman na na-promote sa position na principal ballerina
sa 80 years na history ng American Ballet Theater.
Nakilala ko si Susan Fales-Hill, na nasa board ng American Ballet Theater.
Sobrang galing na Black woman na naging mentor ko,
at talagang nagmulat sa akin sa…
Tungkol sa pagsasama-sama at pagtutulungan ng mga babaeng Black.
Ako si Ibtihaj Muhammad.
Olympic athlete ako.
Isa akong Fencer. Isa rin akong Barbie.
Dahil lumaki ako bilang nag-iisang African American,
nag-iisang batang naka-hijab,
minsan, kahit sa sport na gaya ng fencing
at sa paggamit ng sable, bilang nag-iisang babae,
natutunan ko una pa lang na kailangan kong tumayo para sa sarili ko
at di matakot na mag-isa ako.
Protest 'yon.
Isang protest maging Black performer sa stage na 'yon,
sa parte ng history na di ka ibinibilang, na di ginawa para sa 'yo.
Naramdaman kong pinalakas ako no'ng pressure na 'yon para magpatuloy.
Kasi 'yong pagtapak pa lang sa stage,
pwede no'ng mabago ang buhay ng isang tao.
Noong naging soloist na ako, saka principal,
para siyang 'yong pakiramdam na
"Kung di ako magtatagumpay dito,
kailan magkakaroon ng isa pang Black na mabibigyan ng ganitong opportunity?"
Kaya parang naging determinado ako. Sabi ko, "Kailangan kong gawin ito."
Siya ang una naming Black designer.
Natatandaan ko noong pinatawag kami ni Kitty,
tapos sabi niya,
"Di n'yo ba naisip na dapat silang gumawa ng manikang may Black features?"
'Yon ang nasa isip niya.
Tingin ko, may di magandang effect
pag pinilit ang children of color na maglaro ng white dolls.
Ako si Monica Bailey.
May tatlo akong anak.
Lumaki ako as Inglewood, California, lagi rin ako sa Arizona.
Nasa maliit na bayan kami, kaya sobrang hirap humanap ng lugar
na para sa mga Black.
Puro white doll ang laruan ko dati.
Kaya kumukuha ako ng hair oil na nilalagay ng nanay ko sa buhok ko,
ilalagay ko 'yon sa buhok ng doll,
saka ko susuklayin, susubukan kong gawing parang Afro
para maging kamukha ko.
Kahit na alam kong hindi,
pakiramdam ko, kahit papaano, kino-connect ako no'n sa doll ko.
'Yong blue eyes ng doll, kukuha ako ng pangkulay o marker
tapos kukulayan ko ng brown 'yong mga mata.
Lahat ng Barbie ko dati, white.
Feeling ko pa dati, dapat maging kamukha nila 'ko.
Pero 'yong pagkakaroon
ng ganoong standard, ipinaramdam no'n sa akin
at sa ibang mga bata na di kami sapat.
Sabi ko, "Dapat kamukha nila 'ko. Kailangan kong maging sila."
Naaalala ko 'yon. Nakakakilabot habang iniisip ko ngayon. Sobrang…
Oo.
Wow! Hindi ko in-expect 'to!
Natatandaan ko lang
'yong pakiramdam ko na hindi ako maganda.
Dahil sa kulay ng balat ko
at texture ng buhok ko.
Dahil napapaligiran ako ng mga taong hindi ko kamukha
at hindi ako tanggap.
Sobrang hirap.
Sobrang hirap at sobrang bigat.
'Yong pag-iisip mo at lahat ng alam mo
na totoo o hindi totoo, natutunan mo 'yon sa pagkabata.
Kaya kung hindi pinapakita ng mga Barbie na 'to
ang tunay nating realidad,
ano ang pinaparating mo sa mga bata?
"Di ka nag-e-exist."
Noong dinesign ko ang doll na 'to,
kailangan ng Black na batang babae
na magkaroon ng laruan na malalaro niya
na kamukha niya.
Gusto kong makuha niya nang buo 'yong itsura ng isang Black woman.
Sa mga regular na Barbie, laging malaki ang gown,
laging ring mahaba ang buhok.
Gusto ko siyang maging kabaligtaran ni Barbie
at kabaligtaran ni Christie.
Kaya binigyan ko siya ng matingkad na kulay, malaking alahas, maikling buhok,
at wrapped skirt na nagpapakita ng skin.
Isa sa mga paborito kong singer si Diana Ross.
Ang ginawa kong fashion,
parang kamukha ng damit na sinusuot ni Diana Ross.
May isa pang hair designer,
si Mellie Phillips.
Black din siya, naisip namin na gawing short natural 'yong buhok.
Ganoon din ang buhok ko no'ng time na 'yon.
May designer kami sa sculpturing, si Abol. Man of color siya.
Pinalaki namin ang labi niya. Medyo nilaparan ang ilong niya.
Medyo mas maputi ang balat niya kaysa sa pinaka-dark na magagawa namin.
Nagkatalo lang sa preference,
at mas gusto ko ang kulay na 'yon.
Alam kong iba ang Black Barbie.
Di ko lang naisip 'yong laki ng impact niya.
1976 - NATANGGAP SI KITTY SA MATTEL
1980 - INILABAS ANG BLACK BARBIE
21 YEARS ANG PAGITAN NG BARBIE AT BLACK BARBIE
UNANG BLACK DOLL NA TINAWAG NA "BARBIE"
"NANG I-DESIGN KO ANG BLACK BARBIE… GUSTO KONG IPAKITA ANG BLACK CULTURE"
"PAGKALABAS NG BLACK BARBIE… TUMAAS ANG STANDARD PARA SA BLACK DOLLS."
Nararamdaman ko pa rin 'yong sayang naramdaman ko
noong una kong nakilala si Black Barbie.
Sobrang ganda ng original Black Barbie.
Bagay na bagay 'yong Afro niya.
Parang ready na siya sa nightlife, sobrang ganda ng red dress niya.
May melanin 'yong balat niya. Isa siyang brown girl.
Kailan ka unang na-in love sa Black Barbie?
No'ng unang beses ko siyang nahawakan.
Sabi dito, "Black siya. Maganda siya. Bongga siya."
Nakaka-proud 'yon, na makita ang una mong Black Barbie.
Para sa akin, 'yong pagsulong na ginawa nila
noong tinawag nilang Barbie 'yong Black na manika,
at hindi Francie o ibang pangalan,
hinayaan no'n ang babaeng Black
na maging bida sa kuwento.
Sa lahat ng paglalaro ng Barbie, siya ang center of attention.
Siya ang pinakasikat.
Siya ang gugustuhin mong maging,
at sa tingin ko, sa buhay ng sinuman,
di mo dapat gustuhing maging best friend ng pinakasikat.
Parang pagkilala lang siya na nag-e-exist ka,
na nandito ka, at may halaga ka.
'Yong pagkilala sa manikang 'to bilang Barbie…
'Yong laban para sa "Hindi, di natin 'to pwedeng tawaging fashion doll o…
Barbie rin 'to."
…sinasabi no'n sa mundo na maganda rin ang Black.
Kaya nagpapasalamat ako na kasama na tayo ngayon
sa legacy ng Barbie.
Sa pamilya namin, sa mga matatanda,
may mga usapan tungkol sa kung isa ba 'tong pagsulong,
kung ito ba 'yong manika
na gugustuhin mong ibigay sa member ng family mo.
Ayokong maging mababaw pero buhok talaga ang importante.
Nagkaroon kami ng focus group.
Ilan sa mga comment ng mga nanay,
dapat daw mahaba 'yong buhok at di maikli,
o 'yong dress daw, full dapat at hindi slim.
Hindi nila alam kung sinadya ba 'yong mga 'yon,
o nang-iinsulto lang.
Noong time na 'yon, nag-invite ang Mattel…
ng child psychologist sa kompanya
para pag-usapan 'yong manika.
Tungkol 'yon sa mga naramdaman din ng mga nanay.
Pero no'ng nalaman ng child psychologist
na Black 'yong designer,
nawala lahat 'yon.
Inabot ng 21 years para maging karapat-dapat sa pangalang Barbie
ang isang Black fashion doll.
Grabe, manika lang 'to, guys.
Ang totoo, nalaman ko lang na may Black Barbie
no'ng kinuwento ng tita ko.
At napaisip ako. "Alam kaya ng mga tao na may Black Barbie?"
-Pwede ko bang makita? -Oo.
Isa 'to sa mga outfit niya.
Ay, oo, nakita ko na nga siya.
Naisip ko no'n, kamukhang-kamukha siya ni Diana Ross.
Oo, nakita ko na siya. Thanks.
Di ko napansin 'yon. Medyo maputi siya.
Parang si Foxy Brown.
-Oo. -Oo, very '70s 'yong dating niya.
Ang cute ng outfit, off-the-shoulder cutout.
-Ang cute nito. -Oo.
Tapos ito 'yong version nila ng Afro, tama ba?
Di ko alam na totoo siya. Pero nakakita ako ng picture niya.
Noong panahon na 'yon,
di ko talaga naisip na "Ito ang una."
Ewan ko kung nakita ko na 'yong pinakauna na official.
Di ko siguro 'yon binili para sa store ko.
Wala akong nakitang nagbebenta no'n.
Naisip ko ngayong 40 na 'ko, "May ganoon pala?"
Nakakatuwa na gumagawa sila ng replica
ng mga babaeng Black no'ng panahong 'yon,
kahit 'yong leeg lang pataas.
Pero wala akong nakitang gano'n. Kaya nakakahinayang.
Dahil doon, nagkaroon pa ng isang tanong. "Pinromote ba nila ang Black Barbie?"
Wala akong napanood na commercial.
Siguro, oo, kasi nanonood ako ng cartoons pag Linggo
pero wala talaga akong napanood.
Kung nakapanood ka ng Barbie commercial, white si Barbie.
Kung na-promote ang Black dolls
bilang pinakamaganda at pinakapatok na produkto,
magiging mabenta rin sila, baka nga higit pa kaysa sa white Barbie.
Fake yata 'yong sa 'kin noon.
Ewan ko kung 'yong binigay ng parents ko…
Kasi ang hirap makabili no'n.
Tingin ko, kung alam lang talaga ng Mattel na magiging mabenta siya,
baka mas nagkaroon pa ng effort sa paggawa
ng marami pang Black doll, hindi lang isa.
Note ng Mattel nang humingi ang director ng Black Barbie promotional materials:
"Tungkol sa print ads o commercials ng Black Barbie,
may nakita kaming article na nagsasabing
kaunti lang ang promotion na ginawa para sa manikang ito.
Kung ano man ang mga material na ito, hindi pa rin namin nahahanap."
1968-1983: SHINDANA TOY COMPANY 15 YEARS SA NEGOSYO
Nagugustuhan ko na rin 'tong kuwento
tungkol sa tita ko, kay Kitty, Black Barbie,
saka mga usapan tungkol sa Black dolls.
Okay, di ko sinasabing gusto ko na ng mga manika,
pero nalalaman ko kung bakit di lang sila importante sa kanya,
importante sila sa lahat.
Naisip ko tuloy 'yong batang Lagueria
at kung paano sila maglaro ng kapatid niya.
Pag naglalaro kami noon, naglalagay kami ng panali sa buhok,
nagkukunwari kaming mahaba saka blonde 'yong buhok namin.
Bilang mga bata, di namin alam ang ibig sabihin noon.
Pero dahil do'n, napaisip ako ngayon tungkol sa pakikipaglaro
at kung ano 'yong magiging epekto ng mundo na puro Black Barbie.
Nandito si Shani!
Shani, Shani You walk, you smile
Who, girl? You, girl You got style
Si Shani at ang barkada.
So hot
We love all the looks you've got
Gumawa rin ako ng Black doll line na tinawag na Shani.
Nabuo ang line na 'yon
dahil sa success ng Black Barbie.
Nagsimula akong mag-collect ng Barbie dolls no'ng college.
No'ng nakita ko si Shani,
isang bagong simula 'yon.
Nando'n si Asha, na kakulay siguro ng balat mo,
at may sharp features siya.
Nando'n si Nichelle,
na kamukha ng pinsan ng nanay ko, si Tita Toosley.
At sobrang dark ng skin niya.
Tapos si Shani na magandang brown girl.
Revolutionary 'yon.
Noong ni-release na nila 'yong mga manika,
ipinakilala sila
sa isang malaking production sa New York.
And I wonder
-Wonder -Wonder
Who's
Loving…
Gusto nila ng manika na iba't iba ang shade,
gaya ng sa Afro-American community.
May article noon sa The Village Voice.
Ilang page din 'yong tungkol sa dolls na 'to,
kung gaano sila kaimportante.
Sinave ko 'yong article. Nandiyan lang 'yon sa storage ko.
Si Shani 'yong doll namin para pasukin ang ethnic marketplace.
Malaki ang magiging promotion. First time din ito, dahil sa ngayon,
wala pang African American doll line
na may sariling commercial, na may sariling print ads at support,
na magiging focus ng PR
at ng mga nabuo naming connection sa ibang company.
Ako si Isis McKenzie Johnson.
Una kong nagustuhan ang Black Barbie no'ng teenager ako.
Taga-Watts, South Central LA ako, ang hirap ng buhay do'n.
Wala kang oras magpaganda. Gusto mo lang malagpasan ang araw.
Tapos no'ng lumipat na kami ng tirahan, sa Rancho Cucamonga,
wala masyadong people of color doon.
Tinatawag akong "nigger," saka "chocolate bar".
Maraming lumalait sa 'kin, binabansagan ako ng kung ano-ano
dahil lang sa itsura ko.
Oh my gosh, masisira 'yong makeup ko.
Wala rin akong nakikita sa TV na pwede akong maka-relate,
na pwede kong iugnay sa sarili ko, para makatakas sa realidad
na nagpapahirap sa 'kin dahil sa itsura ko.
Sa TV tumatakas ang mga bata,
pero tuwing manonood ako, puro white pa rin 'yong nando'n.
Tapos no'ng may mga show na na may mga Black,
lagi silang mahirap.
Palagi noong pinapaalala na totoo 'yong oppression at kahirapan.
Kaya no'ng lumabas 'yong Black Barbie,
simbolo siya ng success, simbolo siya ng beauty,
at nakikita ko sa kanya 'yong mga pwede ko ring maabot.
'Yong mga batang white, nakikita nila sa mga Barbie nila 'yong potential nila.
Titingnan ko 'yong Barbie, iisipin ko 'yong potential ko
pero sasampalin ako ng realidad na di mangyayari 'yon dahil Black ka.
No'ng lumabas ang Black Barbie,
sabi ko, "Hindi, sa tingin ko, may potential ako."
Kaya wala akong pakialam sa haters, kasi malaki 'yong naitulong nito sa 'kin.
Dahil nakagawa ako ng pangalan para sa sarili ko, binigyan ako ng team
para makagawa pa kami ng maraming manika.
Ako si Stacey McBride-Irby,
dating Barbie designer.
No'ng bata pa 'ko, mahilig akong maglaro ng manika.
Favorite ko si Barbie.
'Yon ang dahilan kaya gusto kong maging fashion designer.
May article sa diyaryong Los Angeles Times na fineature si Kitty Black Perkins.
Tinabi ng tatay ko 'yong article para sa 'kin
kasi gusto niya 'kong i-inspire at palakasin ang loob ko.
Noong nakapasok na 'ko sa garment industry no'ng early '90s,
wala ako masyadong nakitang kamukha ko.
Pero wala naman akong plan B.
Inilabas ko ang article ni Kitty Black Perkins.
Tinawagan ko siya.
-Uy! -Uy!
Kumusta ka?
Noong una kong nakita si Kitty, naka-white business suit siya,
tapos malaki at kulot 'yong buhok niya,
tapos sabi ko, "Oh my God, para siyang
anghel-slash-artista-slash-Barbie."
May convertible siguro siya para liparin ng hangin 'yong buhok niya.
Hindi ko alam. May kung ano talaga sa 'yo.
Okay 'yong interview. Binigyan niya 'ko ng assignment.
Kinailangan kong umuwi, bumili ng Barbie doll
at bumuo ng fashion para sa doll na 'yon.
Habang nakaupo kami, pinag-uusapan 'yong expectations niya,
'yong goals niya, mga ganoon,
may inilabas na folder si Stacey.
May mga article siya
na ginupit niya sa diyaryo, tungkol sa akin.
Pinagmukha niya na parang nalaglag lang 'yong folder.
-Nalaglag nga. -Teka.
Sinadya niyang ilalag 'yon para makita ko.
Alam mo, natanggap ka dahil doon.
Sobrang ambitious niya.
Marami siyang magagandang idea.
Kaya tinanggap ko siya.
NATANGGAP SI STACEY
Natatandaan ako no'ng tinour ako ni Kitty,
tapos nakilala ko si Tita Mae, sobrang masiyahin niya.
Ipinakilala ako ni Kitty, kaya tuwing pupunta ako sa building,
sasabihin niya, "Hi, Little Kitty."
Di ko alam kung alam ba niya 'yong pangalan ko.
Naging receptionist ako noong '89,
at umalis ako noong '99.
Marami akong nakilala mula sa iba't ibang parte ng mundo.
Ang pinakamaganda sa pakikipag-usap sa iba ay 'yong pagngiti.
Sobrang energetic niya, nakakatuwang makakita ng isa pang Black
sa loob ng corporate building ng Mattel.
Sa totoo lang, nalaman ko ang lahat ng mga dapat malaman sa toy industry
kay Kitty Black Perkins.
Kinuha ko siya bilang designer.
Nag-hire ako ng isa pang Black designer
Siya si Thomas Quinn.
Tinuruan ko lang sila na gawin ang gusto nila,
at ang galing nila.
Pagkatapos ng mga dalawang taon,
inalok ako na maging parte ng isa sa mga Barbie team.
Medyo nakakatakot, pero excited ako.
Feeling ko, ready ako,
pero dinala ako no'n sa mundo na ibang-iba
kasi mag-isa na 'kong makikipagsabayan.
Nagretiro ako sa Mattel noong 2003.
Noong umalis ako, napunta sa malaking posisyon si Stacey,
at mabuti 'yon.
Don't you know why
2008 - INILABAS ANG AKA BARBIE
I wanted to be an AKA
An Alpha Kappa Alpha
I wanted to be an AKA
Isa sa mga katrabaho ko,
sabi niya, "Stacey, may AKA doll kami.
Gusto mo bang ikaw ang mag-design? Wala kasi akong alam sa gano'n."
Sabi ko, "Oo naman, gusto ko!"
Itinatag noong 1908 ang Alpha Kappa Alpha Sorority Incorporated.
Bale one hundred… Centennial doll itong gagawin.
Collector's item siya.
Ito 'yong ilan sa mga original sketch na ginawa ko.
Contemporary Goddess 'yong tawag sa isa.
Businesswoman 'yong isa.
Tapos itong isa, pupunta siya sa Greek gala.
'Yong AKA sorority,
gusto nila lahat 'tong tatlo,
pero isa lang 'yong na-produce namin.
Ang daming naghahanap sa manika. Wala ako sa Mattel. Tinatawagan nila ako.
Sold out siya.
Meron ka ba no'ng doll?
Oo, meron din ako ng lahat ng related kay Kamala.
Parang, kailangan meron ako nito. Big deal siya.
Ako mismo ang gumawa ng doll na 'to.
Nag-research ako, at ang sarap sa feeling. May halaga siya sa akin.
At doon talaga ako naging excited sa kung ano pa 'yong susunod.
Doon na nagkaroon ng So In Style.
Hi, ako po si Sierra, at siya po ang mama ko, si Stacey.
Si Sierra 'yong nag-inspire sa 'kin na i-design itong African American line
kasi gusto ko siyang bigyan ng mga manika na kamukha niya,
abutin 'yong mga bata sa community ko, at bigyan sila ng manikang
makaka-relate sila.
Dati, di naglalaro ng Barbie 'yong anak ko.
Di ko siya gets, kasi Barbie-lover ako.
Sa Mattel, bibigyan kami ng idea ng marketing,
tapos gagawa kami base doon.
Tapos sasabihin ng marketing, "Kailangan din natin ng Black doll."
Kaya hindi lahat, may Black doll.
Pero baka hindi kumuha ng African American doll 'yong retailers.
Gusto kong gumawa ng mga doll na di matatanggihan ng mga retailer.
Tuturuan ng ate 'yong bata niyang kapatid
sa math, sa music, sa cheerleading, sa science
o sa art at journalism.
Gusto ko na may fun aspect 'yong mga manika,
pero gusto ko rin na may pinag-aralan sila.
Nakatulong doon 'yong Mattel African American forum.
Ginawa ni Stephen 'yong logo.
Si David ang nakaisip ng "So In Style, S.I.S."
Nag-shopping kami ng packaging designer
sa Slauson Swap Meet para humanap ng inspiration.
Isang buong team kami na gumagawa nito,
at ang saya sa pakiramdam.
Gustong-gusto ng anak ko 'yong mga doll.
Ang sarap makita na napapasaya nang sobra ng gawa ko 'yong anak ko.
Sinadya talaga ng nanay ko na siguraduhin na nakikita naming magkakapatid
'yong sarili namin sa mga laruan namin.
Kaya Black Barbies lang 'yong ibinibili niya sa 'min.
Sinabi talaga sa akin una pa lang
na bawal ang white dolls sa bahay namin.
Dati, ginagawan ko ng mga hijab 'yong mga doll ko.
Lalo na pag may cars na laruan.
Di ako sasakay nang walang hijab. Magugulo ang buhok ko.
Sa akin, di sila manika.
Representation sila ng kung sino'ng gusto kong maging.
May doctors, lawyers, mga lumilibot sa bansa. May trabaho sila.
Naiisip ko ang work ko ngayon, pagkukuwento tungkol sa mga powerful
at interesting na kababaihan.
Ginagawa ko 'yon noong five ako.
Kung hindi Black Barbie si Kerry Washington ng Scandal,
'yong outfits, dress-up, mga damit niya, di ko na alam kung ano 'yon.
Ako si Byronique Barbie.
Ako ay isang self-proclaimed Black Barbie doll.
Pina-tattoo ko 'yong "Barbie doll" sa daliri ko.
Lahat ng mga damit ko, itong hikaw.
Di ko alam kung alin, pero "Byronique" ang isa, tapos "Barbie" ang isa.
Sinasabuhay ko si Black Barbie sa sarili kong paraan,
sa pagiging sobrang adventurous, pagkakaroon ng iba't ibang career path.
Dalawang beses akong nag-skydive.
Nag-swimming ako kasama ng mga pating sa Hawaii.
Nag jet-ski ako. Nag-parasail na rin ako.
Buong akala ko, hindi na magbabago
na pang-white lang
ang pagiging adventurous at exciting, ang pagkakaroon ng iba't ibang buhay.
Pero no'ng nakita ko 'yong Black Barbie na kaya din gawin 'yon,
sobrang importante sa 'kin no'n, kaya sinubukan ko rin.
Grabe 'yong pressure at stress ng pagiging strong, independent woman.
Pero 'yong nabubuhay ka na parang hindi ka nahihirapan,
feeling ko, gano'n ang tunay na Black Barbie.
Kinakaya niya 'yong pressure, kinakaya niya 'yong stress,
ang ganda pa rin niya, may class, kinakaya lahat.
Gawin mo lang 'yong gusto mo.
Sulitin mo ang bawat araw, sulitin ang bawat moment.
-Sobrang inspiring niya para sa 'yo. -Oo.
Tinatanong ko lagi sa sarili ko, "Ano'ng gagawin ni Black Barbie sa moment na 'to?"
Alam mo 'yon?
Taon-taon, ginagawa namin ang United Negro College Fund event.
Gusto nilang i-celebrate ang 30th anniversary ng Black Barbie.
Di ko alam na ise-celebrate ni Stacey 'yong 30th anniversary.
Pag-uwi ko galing sa isang celebration, nalaman ko na siya ang umayos no'n.
Tuwang-tuwa ako, kasi siya 'yong best person para do'n.
Ito ang unang Black Barbie
na dinesign ko para sa 30th anniversary ng Black Barbie.
Ito ang rendition ko ng 1980 doll.
Gusto ko siyang mas gawing lively, kasi akala ko, i-o-auction pareho.
Pero nag-decide sila na 'yong isa lang.
Inspired 'to sa cutouts ng original na jumpsuit.
Mas sexy siya nang konti, kaya nilagyan ko ng cutout sa harap,
tapos imbes na maikling jumpsuit,
gumawa ako ng mas mahabang jumpsuit tapos may cut sa pantalon.
Nagdagdag din ako ng rhinestone jewels.
Ito 'yong Chandra So In Style Barbie ko
na mas dark ang skin tone.
Bukod sa pag-auction ng nag-iisang 30th Anniversary Doll,
ni-release muli ng Mattel ang Black Barbie noong 2010.
INILABAS ANG 40TH ANNIVERSARY BLACK BARBIE
Akala ko, simpleng kuwento lang 'to tungkol sa mga manika,
pero may kakaiba akong naramdaman sa kuwento ng Black Barbie.
Nakaka-relate ako sa isang manika, guys.
Parang connected ako sa kanya, sa tita ko, kay Kitty, at Stacey.
Hindi ko ma-explain.
Sobrang saya ko dahil narinig ko ang magandang kuwento na 'to
tungkol sa nagagawa ng representation.
Excited at curious din akong makita
kung sino ang magde-design ng 40th Anniversary Black Barbie sa 2020.
May narinig ka ba kung ise-celebrate nila
ang 40th birthday ng Black Barbie?
Sa…
-Next year. -Oo.
Wala pa akong naririnig
tungkol sa celebration ng 40th anniversary ng Black Barbie.
Maganda sana 'yon.
Tawagan n'yo ako. Gusto ko ring mag-celebrate kasama n'yo.
Magpapatuloy ba ang legacy?
Siguro…
hindi.
Si Bill 'yong klase ng tao na lumaki kasama si Barbie.
Ginawa niyang career si Barbie.
Nakatrabaho ko siguro siya nang sampung taon.
Ako si Bill Greening.
Principal designer ako sa Barbie Signature line.
Twenty-five years na 'ko sa Mattel.
Naglalaro ako ng Barbie no'ng bata ako.
Marami sa mga nalaro ko, gawa ni Kitty.
Kalaro ko lagi noon 'yong mga pinsan ko.
Marami kaming nalaro na design ni Kitty.
May Pretty Changes, may Black Barbie.
Pati 'yong Pink and Pretty.
Kaya pag naiisip ko 'yong kabataan ko kasama si Barbie, big part si Kitty do'n.
Iniisip ko talaga 'yong original doll niya,
kung paanong di mawawala 'yong elements na gusto ni Kitty.
Sinubukan ko talaga 'tong i-connect sa original,
meron lang sigurong konting modern twist.
-Ang ganda nga ng gawa mo. -Thanks.
Saka noong nagustuhan 'to ni Kitty, parang akong…
Best compliment ever 'yon.
Gusto kong i-honor 'yong legacy ni Kitty sa doll na 'to.
Gusto ko ring sabihin,
ang designer…
ang hirap maghanap ng designers na manika ang dine-design.
Kung sa designer,
wala kami ngayong Black designer sa team.
Alam kong importante 'yon para sa leaderhip.
Saka opportunity ito
para sa mga Black na batang babae,
Black na batang lalaki,
para talagang mag-focus
na gayahin ang Black Barbie.
Umaasa ako na may future Kitty, future Stacey, isa pang Stephen
na dadating para gumawa ng impact.
Ang interesting din sa Black dolls,
pag Black ang gumawa sa kanila,
sobrang versatile.
Sobrang daming idea na lumalabas.
Sobrang daming itsura.
Sobrang daming paraan ng paggawa nila ng manika.
Sobrang nakakatuwa
dahil may originality sa lahat ng manika.
Makakahanap ka ng talagang pinag-isipan at may creativity.
Ako si Mason Williams.
Ako ang senior director, global lead
ng Diversity, Equity, and Inclusion sa Mattel.
Twenty-five years na 'ko sa toy and game industry.
Ipinagmamalaki ko si Barbie.
Gusto ko na may weakness siya
na dapat i-call out, na dapat mas maging diverse kami.
Inisip namin 'yong body image, 'yong mga ganoon.
Sa design department ng Mattel, may ilang Black designers,
pero di mo aakalain na kulang 'yon noong nando'n pa si Kitty.
Habang lumalaki ang mga kompanya, hindi dumami ang bilang namin.
Halos hindi lumaki 'yong bilang namin.
Unang-una, tingnan muna natin 'yong kasalukuyang dami ng tao
sa mga design department sa toy industry, okay?
Mga Black ang pinakawalang representation. Tingin ko, di na nakakagulat 'yon.
Kasi hindi mo alam na pwede ka palang maging ganito
kung di mo pa nakikita.
Pumupunta ako sa mga career talk, may 20 years na siguro.
Pag sumasali ako, "Mason, toy maker" ang sinusulat ko.
Gano'n lagi, hanggang ngayon, kahit iba na ang trabaho ko.
Gusto ko kasing ipakita sa ibang tao na may taong ganito ang trabaho.
Dapat isipin natin kung paano sila ma-i-involve hangga't maaga.
High-school level. Makipag-partner sa HBCUs. Marami pang iba.
Gumawa ng paraan para makita 'yong skill sets ng mga bata,
mga education requirement.
Mag-invest talaga sa mga may talent.
Wag na tayong magsayang ng panahon, gawin na natin 'to.
'Yon ang importante.
Matagal nang hindi pinag-uusapan 'yon.
Ako si Tasja Kirkwood.
Head ako ng Global Consumer Insights sa Mattel.
Maghapon akong nakikipag-usap sa mga bata.
'Yong tinatrabaho ko ang nagpapagana sa design at development process.
Sa tingin ko, importante 'yon pagdating sa usapin na ito.
Sobrang importante talaga ng process.
Tungkol ito sa diversity, pero tungkol din 'to sa diversity ng pag-iisip.
Iba-iba tayo ng pag-iisip at experiences.
Kaya importanteng ma-apply 'yon sa lahat ng ginagawa namin,
sa design at development, sa marketing, strategy, kahit saan.
Dapat paunlarin pa natin ang mga trabahong ito,
at 'yong posible nitong maging impact sa mundo.
'Yon nga 'yon, di ba? 'Yon ang ginawa ni Black Barbie.
Pinakita niyang may career pa.
Kailangan lang nating paunlarin 'yon sa sarili natin mismo.
Yes, gawin na natin 'to.
Pag-usapan natin ang mga usapan na hindi natuloy.
Nagsimula lang naman ang lahat ng 'to sa isang tanong
habang nag-uusap kami ng tita ko.
Ang layo na ng narating natin.
Simula sa isang Black Barbie
hanggang sa mundo na puno ng Black Barbies
hanggang sa maraming Black women pa na nagiging Barbie.
Support na support ako sa lahat ng 'to. Yes.
Natatandaan ko no'ng sinabi sa 'kin
na tumawag daw 'yong Mattel at sinabing
"Gusto naming gawing Barbie si Shonda. Gusto niya ba?"
Sabi ko, "Oo naman." Sobrang excited ako no'n.
Para siyang magic.
'Yong moment na tumawag sila,
na gagawin daw nila 'kong Barbie,
sobrang exciting no'n.
Parang, "Wow, pwede akong maging parte ng isang bagay
na sobrang iconic para sa 'kin,
kasi part na nito ang mga Black woman."
Ito 'yong Barbie ko. Umiyak ako no'ng una ko 'tong nakita.
Gustong-gusto ko 'tong doll na 'to. Ito ang manika ko, si Shonda doll.
Glamour Shonda ang tawag ko sa kanya kasi bihis na bihis siya.
Pangalawang Barbie doll ko 'to.
Ito 'yong ballerina princess
na role ko sa The Nutcracker and the Four Realms ng Disney.
Part talaga ako ng process.
May magaling na head of design sa Shondaland,
si Sandie Bailey.
Si Sandie talaga ang umayos at nakipag-usap sa Mattel
kung ano dapat ang itsura ng doll.
May ipapakita siya sa 'kin, magko-comment ako, "Ang liit ng puwit ko."
Tapos sasabihin niya 'yon nang maayos sa Mattel.
Ang una naming ginawa,
nag-send kami ng reference photos.
Kumuha kami ni Shonda
ng lima hanggang walong picture
na sa tingin niya, maganda ang buhok niya, pati ang mukha at makeup niya,
na gusto niyang maging itsura ng doll noong time na 'yon.
Gusto kong siguraduhin na pag nakita 'to ng mga tao,
ako 'yong makikita nila, kung ano ako.
Hindi 'yong perfect at malinis na version.
Siniguro ko na malaki 'yong balakang niya.
Saka 'singlaki dapat ng dibdib niya 'yong sa akin.
'Yong isa, parang hourglass 'yong body shape.
Tapos magkaiba 'yong puwit nila.
Ito 'yong napili namin.
Ire-represent niya talaga 'ko.
Tanda ko no'ng huling binago 'yong doll, di gano'n kalaki ang dibdib niya.
Sabi nila, "Masyado nang late." Sabi ko, "Lagyan n'yo ng pad."
Kaya naka-padded bra siya.
Bata pa lang ako, sinasabi na sa 'kin na malaki raw ang hita ko.
Dahil sa mga hitang 'to kaya ako nanalo ng Olympic medal.
Kaya gusto ko, malakas at athletic 'yong legs ng Barbie ko.
Gagawan ako ng isa pang Barbie, ang saya no'n.
Para bumalik sila at sabihing
"Gusto naming gumawa ng isa pa na mas nagpapakita ng trabaho mo."
Gusto ko, mas mukha siyang professional.
Tingin ko, magandang opportunity 'yong pangalawang Barbie
para makakita ang mga batang babae ng isang writer,
ng woman of color na nasa ganoong position.
Lagi kong sinasabi, kailangan magkaroon ka ng kakayahang mangarap.
Di mo magagawa 'yon kung di mo pa nakikita sa iba.
Puro Black dolls 'yong binibili kong manika para sa mga anak ko.
Sinusubukan ko ring bumili ng dolls na may texture 'yong buhok gaya nila
para mas maka-relate sila.
Ngayon, normal na 'yon. "Siyempre, may locs siya."
"Syempre naka-Afro siya. Bakit hindi?"
May Barbie tayo na naka-wheelchair.
Ang ganda no'n.
Kailangang-kailangan 'yong mga ganoon.
Lalo na sa mundo natin ngayon.
May anak akong babae. Seven pa lang siya.
'Yong imaginative play, tungkol 'yon sa mundo,
sa pagbuo ng community.
Kaya marami siyang doll
na iba-iba ang kulay.
Gusto ko kasing malaman niya na bukod sa sarili niya,
marami pang iba't ibang tao sa mundo
na may iba't ibang wika, iba't ibang idea,
at iba't ibang pananaw.
Kaya nitong baguhin ang mundo sa maraming paraan.
Parang ang intense at ang bigat pakinggan,
pero 'yon ang totoo.
Kahit sa murang edad, matututunan ng mga bata ang inclusiveness.
Malalaman nila ang diversity.
Matututunan nila ang iba't ibang texture ng buhok at melanin,
at kung ano-ano pa.
Kung mga manika at Barbie na kamukha mo lang ang nakikita mo,
di magiging bukas ang isip mo sa mga bagay na 'yon.
Kapag may kakilala akong white na magkakaanak,
alam nila
na Black doll ang ireregalo ko saka libro na may Black kids.
Gano'n din sa Black friends ko. Puro magaganda naman ang reaction nila.
Walang nagsabi ng "Ba't binibigyan mo 'ko ng Black doll?"
Gusto ng mga bata.
Pero gaano kalayo pa ba ang dapat nating abutin?
Mas inclusive na ngayon ang mga Barbie,
kaya tingin ko, magugustuhan ng batang Lagueria
na maglaro ng mga Barbie.
Pero napapaisip pa rin ako,
gaano kalaki na ba ang nagbago?
Ako si Amirah Saafir.
Professor ako sa Cal State Fullerton, Child & Adolescent Studies department.
Interesado ako sa impact ng contextual factors,
lalo na ang school contextual factors,
sa pagtingin ng mga batang Black sa pagiging Black nila.
Ang idea, makinig lang sa mga bata,
ipakita sa kanila 'yong mga Barbie ngayon, saka pakinggan 'yong opinion nila doon.
Inspired ito ng doll test nina Clark at Clark.
Hango lang ito doon, pero hindi kinopya.
Gusto namin na di sa Black versus white naka-focus ang usapan,
kundi sa lahat ng shade, shapes, at sizes na meron ang mga Barbie.
Tapos sa huli 'yong pakikipag-usap sa mga expert.
May mga researcher,
mga nagse-specialize sa iba't ibang area,
para makakuha tayo ng magandang pananaw sa kung ano'ng halaga ng lahat ng ito.
Ready na kayo?
See you at the finish line
Sino ang pinakamaganda para sa 'yo?
Para po sa 'kin, pinakamaganda si…
Brooklyn.
-Pinakamaganda si Brooklyn? -Opo.
Bakit siya?
Kasi po Black din ang balat niya katulad natin.
Oo, Black nga 'yong balat niya, parang tayo. Tama ka diyan.
Tapos sanay po siyang maggitara.
Sino ang pinakamaganda para sa 'yo?
Siya.
Bakit naman siya maganda?
-Dahil po sa dress. -Gusto mo 'yong dress niya?
May iba pa bang nagpapaganda sa kanya?
-Shoes po niya. -'Yong shoes.
-Gusto ko po 'yong suot niya. -Oo.
-Saka po 'yong hairstyle. -'Yong hairstyle din.
Gusto ko po 'yong shirt niya saka wallet,
ang ganda din po ng shoes saka ng hair.
Pag pinag-uusapan 'yong Barbies, 'yong favorite nila,
marami sa kanila, 'yong dress at shoes ang binabanggit.
Wala masyadong pumapansin sa skin tone.
Ayun, ano'ng masasabi n'yo doon? Ano sa tingin n'yo ang halaga no'n,
'yong tingin nila sa race, para sa kahalagahan ng race?
O kung pinag-iisipan na ba nila ang race bilang mga bata.
Nagtatrabaho ako sa public elementary school,
at pag may pinag-uusapan sila
na may kinalaman sa race, di nila ginagamit 'yong salitang "race".
-Tama. -Di ko pa narinig 'yon na…
Di ko pa rin 'yon nakita sa curriculum.
Mas may "ethnicity", "culture".
Kaya doon sa clips, ang nababanggit nila, "culture", "ethnicity", "religion".
Kung saan tayo nagkakaiba.
Narinig n'yo na ba ang salitang "race"?
-Hindi pa po. -Hindi pa?
-Hindi po. -Ano pong "race"?
Magandang tanong 'yan.
'Yong race po… May isang Barbie na mahilig sa race.
A, parang race na takbuhan? Oo.
Kapag pinag-uusapan n'yo nila Mommy at Daddy ang race,
ano ang sinasabi nila?
"Do not judge a book by its cover"?
Ano naman ang ibig sabihin noon?
Parang pag may Karen na sasabihan ka ng masasama.
Kapag sinabi ko ang salitang "race"…
ano ang naiisip n'yo?
-Racism. -Naiisip mo ang racism?
Ano ba ang racism?
Kapag po hinuhusgahan ka ng iba dahil po sa kulay ng balat mo
at sa itsura at culture mo.
Hindi nila alam ang salitang "race".
-Pero nabanggit agad ang racism. -Oo.
Ano'ng sinasabi ng family n'yo tungkol sa pagiging Black?
Na maging matapang po at laging isipin na Black queen po ako na maganda.
Sabi po ng Mama ko, maging proud ako sa Black skin ko,
saka pag may nagtanong po sa 'kin na di Black
ng "Ano 'yong Black girl magic?"
Sasabihin ko po, "Ay, di mo maiintindihan 'yon."
Sinasabi po nila,
okay lang maging ikaw kahit iba po 'yong itsura mo sa iba.
Okay.
Kasi po tao ka rin katulad ng nila.
Sabi po nila, di po okay na nagagalit po sa amin 'yong mga pulis,
na papadapain po kami, kasi wala po kaming ginagawang masama.
Kahit di nila ginagamit 'yong salita na alam natin,
alam nila kung ano ang race.
May nagsabi ng "Black Lives Matter. Black girl magic."
Parang sinasabi rin nila, "Alam ko 'yong race."
Kailangan pa nating mag-focus na bigyan sila ng language para pag-usapan 'yon.
'Yon ang langugae na sinasabi sa kanila, na naririnig nila sa iba,
pero di ibig sabihin, sinasabuhay din nila 'yon
at ganoon nila tinitingnan ang iba.
Kasi kung pare-pareho ang lahat, at walang kaso ang skin color,
bakit may mga Black man na namamatay sa kamay ng mga pulis?
Ano'ng papel ng Barbie para maunawaan ito ng mga bata?
Responsibilidad ba ng Barbie o ng Mattel
sa ginagawa nila na mas magka-intention
na tumulong ipaintindi ang mga ganito sa bata?
-Oo. -Sa tingin mo?
Kasi sa tingin ko, responsibilidad nating lahat 'yon.
At maraming paraan
para magawa ng Mattel
na mas ipakita kung ano ang race
o kung ano ang ethnicity at culture ng isang Barbie.
May team ba sa Mattel
na naka-focus sa meaning ng mga pagkakaiba, o kung ano ba ito.
Tingin ko, interesting 'yon. Parang maganda na…
Kung gusto talaga natin ng change, di pwedeng sa isang tao lang.
Dapat may team, at may intention.
-Oo. -Dapat tamang team ang meron.
Alin sa mga Barbie na 'to ang kamukha mo?
-Kamukha mo ang Barbie na 'to? -Opo.
Ito po, medyo kamukha ko siya
kasi po brown 'yong eyes at hair niya.
Bakit kamukha mo sila?
Minsan po pag inaayos ko 'yong hair ko, tinataas ko po sa likod.
-Maganda po siya, saka may locs din siya. -Oo nga.
-May kamukha pa ba sa kanya si Mommy? -Opo.
Ano pa?
Naka-wig po siya. Parang naka-wig po ang Barbie na 'to.
Wala po akong kamukha sa mga Barbie na 'to.
Ako rin, e.
Ano'ng responsibilidad natin at ng parents bukod sa pag-e-expose sa kanila?
Sa huli,
hindi naman gagawin ng Barbie ang di mo pa nagagawa, di ba?
Kaya responsibilidad na 'yon ng mga magulang at ng Mattel.
Ayokong iatas sa Barbie
'yong trabaho na dapat tayo ang gumagawa bilang isang society,
na himayin ang mga bagay-bagay.
Para sa 'kin, ang trabaho talaga
ng tunay na diversity, equity, at inclusion
ay buwagin 'yong marahas na institutions at structures,
'yong marahas na mga manika, mga mundo
na nag-e-exist dahil sa matagal na history ng colonialism.
Hangga't di natin ginagawa 'yon, niloloko lang natin ang mga sarili natin.
Five years old 'yong anak ko, para siyang princess ninja ngayon
na nanghihiwa ng melon.
Marami siyang Barbie, at ang nakaka-proud doon,
pantay-pantay lang 'yong tingin niya sa kanila.
Kaya nandoon 'yong lahat ng kulay,
skin tone, style ng buhok, shape ng katawan.
Proud ako do'n.
Tapos pag nakikipaglaro siya sa iba,
makikita mo talaga na naka-focus sila sa laro,
hindi sa kung ano 'yong nilalaro nila.
Pupusta ako, kapag nagtanong ka sa 30 na bata ngayon,
"Ano'ng itsura ni Barbie?" baka makakuha ka ng 26 na iba-ibang sagot.
Sino sa tingin n'yo ang totoong Barbie?
Ito ba?
Ito.
-Ba't ito ang totoong Barbie? -Dahil po sa skin niya.
Kasi po blonde siya.
Kasi blonde siya?
Ito po 'yong totoong Barbie, tapos ito 'yong next nilang ginawa
para po maging kamukha sila ng mga Black na girl,
para di na po white Barbies ang lalaruin nila.
Nagre-research at nanonood po ako ng shows na gumagawa ng toys,
'yan po 'yong unang Barbie na lumabas.
Kapag po nagpunta ka sa bilihan, sila po 'yong unang Barbie na makikita,
gano'n din po sa commercials.
"Sino si Barbie?"
'Yon ang isa sa mga tanong,
tapos lagi nilang pinipili si Miss Malibu, di ba?
Ang nakuha ko mula doon,
nasa sentro itong si Malibu,
nasa paligid lang niya 'yong iba,
at 'yon ang standard sa mundo.
Si classic Barbie, Malibu Barbie, regular Barbie.
Pinaparating nila na 'yon ang ideal,
na 'yon ang normal, at 'yon ang dapat nilang gayahin.
Naiintindihan din nila na 'yong Black Barbie,
'yong Latina at Asian Barbie,
sa huli sila ginawa, para may makita tayong kamukha natin.
'Yong structure ng power at privilege na nasa baba ang mga Black,
naiintindihan 'yon ng mga bata
kahit na hindi nila alam kung ano ang tawag doon.
Kasi nakikita nila na meron ngang hierarchy
kahit sa mga laruan nila.
Kung papapiliin po ako,
ito po 'yong regular Barbie,
kasi may palabas po si Barbie, e.
Tingin ko po, siya 'yong original Barbie
kasi no'ng naghihintay po ako kanina, pinapanood ko po 'yong show,
tapos siya po 'yong unang lumabas.
Pag nanonood ng TV shows ang anak ko, hindi si Black Barbie ang bida.
Si Black Barbie… o kahit sinong Black character,
di natin nakikilala ang pamilya nila, wala tayong alam sa kanila.
Sidekick sila madalas.
Para itong present-day version
ng nangyayaring exclusion noong wala pang Black Barbie doll.
-May napanood ba kayong Barbie movie? -Opo.
-Gano'n ba?
Anong movie 'yon?
Napanood ko po 'yong spy siya,
'yong nasa space, saka 'yong regular show.
Pinapanood ko po dati 'yong Barbie Dreamhouse.
Talaga?
Opo, may napanood kami.
Sirena po siya do'n, tapos kamukha siya nito.
Ako si Nachelle Jackson.
Ito naman ang anak ko, si Kayden.
Hi, 14 years old po ako.
-Pinilit po akong maglaro ng dolls. -Hindi ka naman pinilit.
Natatandaan ko noon,
nakaka-ilang volume na kami ng iba't ibang Barbie movie,
tapos pumunta kami sa Target para bumili ng Barbie doll.
Nasa aisle ako no'n, tapos sabi ko, "Eto si Barbie, o."
Sabi ko pa, "Okay, Barbie 'to, Black siya."
Tapos ayaw niyang pumayag.
Sabi niya, "Hindi 'to si Barbie. Di naman Black si Barbie.
White si Barbie."
Siguro po, kailangan nilang magsama ng ibang race sa shows nila.
Kasi po isang race lang madalas
-'yong main character. -Oo.
Lumabas 'yong show no'ng medyo matanda na 'ko.
Kaya no'ng nine or ten po ako,
mas nagustuhan ko 'yon kasi may Black character.
Kaya po siguro di ko nakita si Barbie bilang Black.
Kasi lagi pong friend ng bida 'yong Black person.
Parang si Nikki o Christine, parang gano'n po.
Ako si Aydrea Walden,
isa akong writer na taga-Los Angeles.
Medyo pamilyar na 'ko sa Barbie Vlog
bago pa 'ko na-involve doon.
May ilan-ilan akong nakita at napanood.
Pamilyar din ako sa Mattel.
Naka-trabaho ko sila sa ibang show,
kaya maganda na ang samahan namin
noong nilapitan nila ako dahil may gusto silang gawin.
Gusto nilang magsalita tungkol sa mga issue no'ng 2020.
Hello sa inyong lahat.
Hi, guys.
May malaking movement na nangyayari ngayon.
Milyon-milyong tao sa buong mundo
ang tumitindig laban sa racism.
Tumitindig sila dahil mula pa noon, madalas mangyari
na di patas ang pagtrato sa mga tao, at may mga nasasaktan din
dahil lang sa kulay ng balat nila.
Sabi nila, "Gusto naming gawin ang Barbie vlog na 'to.
Kung may masasabi ka, anong mensahe ang ipaparating mo?"
Akala siguro ng iba, okay lang ang buhay ko,
pero ang totoo, palagi akong nakakaranas ang racism,
gano'n din ang ibang mga Black.
Nakaka-fascinate na pwedeng magkaroon ng magkaibang experience
ang dalawang tao sa iisang lugar base sa pagkatao nila.
'Yon ang gusto kong pag-usapan.
Nagparamihan kami ni Barbie ng mabebentang sticker sa beach.
Naghiwalay kami para makita kung sino'ng mas maraming mabebenta.
Habang nasa boardwalk ako, tatlong beses akong binawal ng security.
Ano?
Kung ano-ano'ng tinanong nila, tinawagan pa nila si Mama.
Di ko sinabi sa 'yo, pero dahil doon kaya konti ang benta ko.
Akala ng security, may ginagawa akong masama
kahit na pareho lang 'yong ginagawa natin.
Kumuha kami ng mga story sa experience ko, mga totoong nangyari sa buhay ko.
Ginawa naming angkop sa edad ng audience.
Madalas kong gawin 'yon sa trabaho. Ginagawa kong angkop sa mga bata
'yong mga malalaking issue na pang-matanda.
Pag nababanggit ko ang ganito, gumagawa ng excuse ang iba.
Sinasabi nila, "Dapat siguro, kumuha ka ng permit para magbenta."
Pero excuse lang 'yon.
Nangyari sa 'kin 'yon kasi Black ako at mali ang iniisip nila sa akin.
At di nila iniisip ang mga ganoon sa mga white na gaya ko.
Simple lang ang setup. May magkaibigang nagse-share ng experiences.
Naisip ko rin na magandang may pinapakita kaming
dalawang tao na pinagkukuwentuhan ang isang bagay na di madaling pag-usapan.
Mahirap marinig at pag-usapan ang mga ganitong kuwento.
At tingin ko, maganda ang ginawa ng team.
Masaya ako sa naging resulta.
Ano nga 'yong joke ni Dave Chappelle? 'Yong "Ano'ng tingin ni Ja Rule?"
Alam n'yo 'yon?
Di ko naman siguro sasabihin na "Ano'ng tingin ni Barbie sa racism?"
Tara… Tara, tanungin natin si Barbie.
Okay.
Wow!
Ally si white barbie. Ang ganda.
Maganda 'to kung effective. Kung 'yong mga batang white
na idol si Barbie, na gustong maging kagaya niya,
kung makikinig sila doon nang mabuti,
at sisimulan nilang i-call out ang racism kapag nangyayari 'yon,
saka ipagtanggol 'yong mga kaibigan nilang Black at Latino
o kahit sino na naiiba.
Baka makatulong 'to para makita nila 'yong racism. Kasi madalas, hindi, e.
Tingin ko, ang kulang lang doon sa video,
wala silang binigay na advice
ng dapat gawin.
'Yong pagiging listener,
di no'n nabibigay 'yong kailangan para malaman mo ang gagawin
pag tinutukso 'yong kaibigan mo sa sleepover.
Medyo nalulungkot ako
na hindi magawa ng mga bata na maging bata lang.
Di naman sa di kailangan,
kasi mararanasan talaga nila ang realidad at totoo 'yon,
at nangyayari 'yon kahit bata pa lang.
Kaya kung makakatulong 'tong pagsasama ng reality at fantasy
para maging mas mabuti at hindi walang-malay
sa racism at discrimination ang mundo natin,
sobrang ganda nito, worth it siya.
Ang ganda na may pinag-usapan sila na importanteng issue.
Tingin ko, maganda ito para sa mga bata na walang gano'ng experience,
'yong matuto sa gano'ng videos,
at saka baka di nila napag-uusapan 'yon sa bahay.
Pero ang una kong naisip,
"Kailan nagsalita nang ganito karami 'yong character na 'to sa show?"
Walang gano'n.
May mga konting line nga siya, pero sidekick lang siya lagi.
Para magka-progress,
kailangan mong dumaan sa steps, di ba?
Di lang isang malaking hakbang ang progress.
Dumami na ang representation.
Sa movie last year, Big City Big Dreams, nandoon si Barbie Roberts, Malibu.
May nakilala na siyang isa pang Barbie Roberts, taga-Brooklyn.
-Taga-Brooklyn ka? As in New York? -May iba pa bang Brooklyn?
May napanood ako na cute scene.
Si white Barbie saka si Black Barbie.
Roommates sila sa dorm.
Room ko yata 'to.
Name ko 'yong nakalagay. Ako si Barbie.
Ako rin si Barbie.
-Ano'ng apelyido mo? -Roberts.
-Pareho tayo ng name? -Pareho tayo ng name?
Ang cool na pinapakita nila
na may melanated Barbie, may white Barbie din,
pero iisang manika sila,
magkaiba lang ng skin tone.
Nagbukas na ngayon ang Barbie multiverse.
Kung iisipin, "Uy, may progress na,"
kasi lumabas na sa screen si Brooklyn, di ba?
Di na mahalaga kung paano.
Basta nandoon siya, so masasabi nating may progress.
Tingin ko, interesting na maintindihan natin
na may kakompetensiya si Brooklyn
na hindi naman niya kasinggaling mag-perform sa stage.
Ganoon ang nararanasan ng maraming Black na babae sa araw-araw.
Progressive tingnan na hinire ka namin.
Pwedeng hindi ganoon kagaling
ang isang white
pero makikita pa rin siya na kapantay…
May tumatakas na maleta.
…sa kasong 'to, kapantay siya ng over-qualified na Black woman.
Niligtas na naman ng ballet ang araw.
Pareho silang isinali sa isang competition,
at progressive daw 'yon, pero hindi naman.
I'll see you at the finish line
Kahit na nag-tie sila, nakikita ko pa rin na pabor 'yon sa isa.
Bakit di magawa at masabi ng Mattel na
"Okay, magaling si Brooklyn. May talent siya. Sa kanya na 'to."
Para sa ilang mga bata,
parang hindi pa rin inclusive 'yong pinapakita ng media.
May mga usap-usapan na
"Ano ba ang kailangan para isa sa Black characters,
isa sa Latina characters, isa sa Asian characters
ang maging bida sa sarili nilang kuwento?"
Tingin ko, papunta na tayo doon. Ginagawa na namin 'yon.
Sa pag-expand ng Barbie Roberts… Barbie Roberts Brooklyn.
Malaking step ang pag-expand no'n.
Dahil sa success ng movie last year, magkakaroon ng sariling line si Brooklyn.
May sarili na siyang universe.
Magkaibigan pa rin sila doon ni Barbie Malibu,
pero bumubuo tayo ng mundong para lang kay Brooklyn.
Magkakaroon ng sariling Netflix series ang Brooklyn line,
magkakaroon din ng dolls,
at mas lalabas siguro siya sa vlogs at kung ano-ano pa.
Mas lumalawak pa 'yon.
Sinasabi pa rin ng parents ngayon na Black Barbie o Barbie of color sana
ang maging main character.
Kaya tingin ko, umiikot sa empowerment ang legacy na 'to.
Pati sa cultural impact.
Mas nagkakaroon na ngayon ng inclusivity at representation.
Siguro ang una dapat nating isipin,
importante ang pace,
at mas maganda 'yong pace na nagtatagal, na kayang gawin, at may impact sa tao
kaysa sa minsan lang.
Kung di natin nakikita 'yong progress sa bilis na gusto ko,
o sa bilis na gusto mo, o sa bilis na gusto ng iba,
okay lang 'yon, kasi inaasahan ko na patuloy pa rin tayong kikilos.
Ang napagtanto ko rin,
kahit na sa konting progress, may nagagawa ako, may nagagawa tayo.
-Tingin ko, di siya magiging successful. -Bakit?
Kasi nakatira tayo sa…
-Ayokong sabihin. -Sige lang.
Nakatira tayo sa isang mundo na pinakamarami ang mga white.
Tapos 'yong mga pinaka-successful na taong maiisip mo,
mga white din, di ba?
Mataas din kasi 'yong demand pagdating sa mga white,
hindi lang siguro nag-iisang character si Black Barbie
na walang kasamang kahit sinong white character.
Di niya kayang mag-isa.
Gusto ko sana 'yon, pero tingin ko, di magiging successful.
Nalulungkot ako na…
hindi niya nakikitang magiging successful ito
dahil lang person of color ang bida.
'Yon ang kapatid ko at ang pamangkin ko.
Nagulat din ako na ganoon ang tingin niya.
May ginagawa ba talaga tayo kung 2024 na,
pero iniisip pa rin ng mga bata na pinakamaraming white sa mundo?
Ang layo na ng narating natin mula sa Chapter One,
sa kakulangan ng mga Black na manika.
Hindi ba?
Ano'ng laman ng librong 'to?
70th Anniversary Book.
Nilagay nila 'yong quote na sinabi ko.
"Mapalad ako dahil sa 44 na taon ko sa Mattel, sobrang saya ko."
Oo, totoo 'yon.
-Si Kitty… -Nandiyan si Kitty.
-Ayan. -"Kitty Black Perkins.
Ang unang lumikha ng Black Barbie at Holiday Barbie line."
"Ang pinakamaganda sa trabaho ko, gusto agad ako ng bawat batang babae
kapag nalaman na niya ang ginagawa ko."
Eto na 'yon.
Tingnan natin.
Noong 1980, alam natin 'yan, nilabas ang Black Barbie.
-Eighty-two. -Noong 1980.
-Tingnan natin. Nandiyan si Black Barbie? -Wala dito.
-"World Champion…" -"Pushing boundaries."
Pushing boundaries daw, pero walang Black Barbie?
Kaya nga.
Nakakalungkot naman, walang Black Barbie sa "Pushing the Boundaries" list.
-Wala nga siya do'n. -Oo. Pero nando'n si Holiday Barbie.
Habang ginagawa ang film na ito, lagi kong naiisip 'yong batang Lagueria,
isang mahiyain at mahihin na batang Black sa Texas,
at paano kaya kung nakapanood siya ng ganitong documentary?
Mapapanood niya 'to, gugustuhin niyang sumali,
kasi gaya ng tita niya, gusto niyang itanong ang mabibigat na tanong
at simulan ang trabaho para sa mga susunod na henerasyon.
Gaya si Shonda, mabigat maging pinakauna, pero ginawa pa rin niya.
Gaya ni Misty, naintindihan niya na isang protest
na maging Black
at sabihing parte ka ng history na hindi ka lagi ibinibilang.
Gaya nina Kitty at Stacey, nakita niyang may kailangang gawin.
Na kailangang ikuwento ang kuwento ng Black Barbie.
Na ilagay siya timeline.
Dahil importante si Black Barbie,
at may halaga ang kuwento niya.
Gaya nga ng nakikita n'yo,
sobra akong na-inspire habang ginagawa ang film na ito.
Kayo kaya, paano kayo ma-i-inspire nito?
Kaya importante na may mga ganitong palabas.
Pine-preserve nito 'yong legacy.
Para sa 'kin, si Black Barbie talaga ang naging daan, 100 percent.
Gusto kong malaman ng lahat na makikita kay Black Barbie kung sino ako.
Ang pagkatao ko, lahat na, binuhos ko siya sa manikang 'to.
Pakiramdam ko, nakapagbigay ako ng saya
sa bawat batang nakapaglaro ng manika na dinesign ko.
Tingin ko rin, nagamit ko ang creativity ko
na binigay ni God,
sa magandang paraan.
Nagpapasalamat ako sa growth, sa tinatahak na future ng Barbie.
Pero alam ko rin na di tayo makakarating sa future na ito
kung di dahil sa Black Barbie.
Gusto rin sabihin ulit na proud na proud ako sa mga Black woman
sa pag-call out sa mga bagay na importante sa amin
sa mga lugar na kadalasan, pinapatahimik kami.
Sobrang hirap sigurong gawin no'n.
Kaya naman excited ako
pero kailangan ko munang bigyang pugay kung paano ito nagsimula.
Sobrang grateful ko lang sa legacy na nabuo mula doon.
Okay, hindi na ako hater ng mga manika.
Nagpapasalamat nga ako na nalaman ko ang kuwento nila, sobrang nagustuhan kong
ipakita kung paano nakarating sa tuktok at nagtulungan ang mga Black woman.
Ang tatlong babaeng ito,
si Kitty, si Stacey, at ang tita ko, si Beulah Mae Mitchell,
nagsama-sama sila.
Hindi nila nakita ang gusto nila, kaya sila na ang gumawa.
Uy, ganoon lang talaga kami.
Sila ang una, pero sinigurado nilang di sila ang huli
sa pagpapasa sa akin ng responsibilidad ngayon.
Gaya nila, may nakita ako na kailangang gawin,
bumuo ako ng magaling na team,
at sa wakas, ginawang bida sa sarili niyang kuwento si Black Barbie.
Nais ibahagi ng Mattel ang mga sumusunod:
Mula 2016, pinaka-diverse sa market ang mga manika ng Barbie.
Co-lead si Barbie "Brooklyn" Roberts sa broadcast content at iba pa.
Nagbibigay ng internship sa Black students ang FLIP Program.
May tatlo nang natanggap na full-time employees.
Nagbibigay ng opportunity ang Mattel sa Black designers sa OTIS College.
May ginagawang bagong Barbie doll sina Bill at Kitty, design ito ni Kitty.
Masaya akong pumunta sa studio at makakita ng diversity.
Ilang taon na ang dumaan, noong bago pa lang ako sa politics,
walang ganitong diversity.
Walang makeup artists na alam ang tamang kulay para sa mukha ko.
Walang mga nasa likod ng camera,
o mga interview tungkol sa people of color.
May mga nagbago na sa entertainment industry.
Masaya akong makita kayong lahat, na makita ang diversity.
Salamat sa imbitasyon.
Gusto mo bang maging Barbie?
Parang may ganyang idea na dati, mga ilang taon na siguro ang dumaan.
Nasaan na siya?
Sabi ni Karen, "Oo."
Oo, magugustuhan ko 'yon.
Deserve niya 'yon.
May ibang message din na ipaparating 'yon
sa mga Black na batang babae, sa mga millenial,
kasi kilala siya bilang si Auntie.
Kaya pag nakita nila ang pangalan niya sa Barbie,
ang ganda no'n.
Magpakilala ka, nasa camera ka.
Ay! Naka-video pala ako.
Ako si Karen Waters, siya ang nanay ko.
-Dapat siyang maging Barbie. -Dapat siyang maging Barbie.
-Narinig n'yo, Mattel? -Narinig n'yo, Mattel?
Live on TV, galing mismo sa anak niya.
Balang-araw, magkakaroon din
ng Barbie na sobrang mature.
Nagsalin ng Subtitle: K. Erilla
PARA SA BATANG LAGUERIA AT SA LAHAT NG BATA SA ATING SARILI.