1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:35,285 --> 00:00:39,664
Kapag iniisip ko si Barbie,
maliit na white doll ang nakikita ko,

4
00:00:39,748 --> 00:00:42,876
tapos may blue eyes,
blonde hair, saka pink lips,

5
00:00:42,959 --> 00:00:44,669
tapos naka-pink siya.

6
00:00:45,503 --> 00:00:46,463
'Yon siya.

7
00:00:47,047 --> 00:00:50,300
Para sa 'kin noon,
di makatotohanan si Barbie.

8
00:00:50,383 --> 00:00:52,135
Naisip ko pa dati,

9
00:00:52,218 --> 00:00:56,890
"Okay, dapat paglaki ko,
kamukha ko si Barbie."

10
00:00:56,973 --> 00:00:58,933
Na pagtanda ko, kamukha niya ako.

11
00:00:59,017 --> 00:01:01,311
Pero di gano'n si Mama
kahit matanda na siya,

12
00:01:01,394 --> 00:01:02,896
so sabi ko, "Ang pangit."

13
00:01:04,105 --> 00:01:05,106
White si Barbie.

14
00:01:05,190 --> 00:01:07,525
White si Ken. 'Yon ang nakikita natin.

15
00:01:07,609 --> 00:01:10,612
Kaya no'ng nakakita ako ng Black,
sabi ko, "May Black Barbie pala?"

16
00:01:12,072 --> 00:01:13,698
Sa isip ko,

17
00:01:13,782 --> 00:01:18,620
nagkaroon ng Black Barbie
dahil may Black na nagtatrabaho sa Mattel.

18
00:01:18,703 --> 00:01:21,372
Sabi niya, "Teka." Nagtaas siya ng kamay.

19
00:01:21,456 --> 00:01:24,292
"Excuse me? May nakakapansin ba ng kulang?

20
00:01:24,375 --> 00:01:27,378
Hindi tama 'to.
Walang kamukha ko sa mga 'to."

21
00:01:27,462 --> 00:01:30,090
Tapos sabi ng lahat ng white sa Mattel,

22
00:01:31,257 --> 00:01:34,511
"Oo nga, 'no. Di natin naisip 'yon."

23
00:01:35,178 --> 00:01:37,514
"Pero sino'ng bibili no'n? Di ko alam."

24
00:01:37,597 --> 00:01:43,812
Tapos sumagot 'yong Black person,
"Ako, saka lahat ng mga kakilala ko."

25
00:01:43,895 --> 00:01:45,730
Sabi naman ng mga taga-Mattel,

26
00:01:47,398 --> 00:01:49,234
"Kaso hindi sapat 'yon. Ewan.

27
00:01:49,317 --> 00:01:52,612
Ayaw nating gumastos
sa isang product na hindi bebenta."

28
00:01:52,695 --> 00:01:55,323
At kinailangan ng Black person

29
00:01:55,406 --> 00:01:59,494
na paulit-ulit na sabihin sa kanila
'yong value ng idea na 'yon.

30
00:01:59,577 --> 00:02:01,871
At sa wakas, nag-decide na sila.

31
00:02:01,955 --> 00:02:05,125
Sa isip ko, ganoon ang nangyari.

32
00:02:06,167 --> 00:02:07,293
Alam mo?

33
00:02:09,754 --> 00:02:11,381
Tapos na 'yong documentary.

34
00:02:26,354 --> 00:02:29,315
Sobrang ganda ng original Black Barbie.

35
00:02:29,399 --> 00:02:31,776
Bagay na bagay 'yong Afro niya.

36
00:02:33,194 --> 00:02:35,697
Sabi ko, "Wow, may Black Barbie.

37
00:02:36,239 --> 00:02:37,448
Gusto ko no'n."

38
00:02:38,283 --> 00:02:41,327
Kung walang nakalagay
na brand na Barbie do'n,

39
00:02:41,411 --> 00:02:42,871
ibang manika 'yon.

40
00:02:42,954 --> 00:02:45,665
'Yong pagkilala
sa manikang 'to bilang Barbie,

41
00:02:45,748 --> 00:02:48,751
sinabi no'n sa mundo
na maganda rin ang Black.

42
00:02:48,835 --> 00:02:50,461
Simbolo siya ng success.

43
00:02:50,545 --> 00:02:52,005
Simbolo siya ng beauty.

44
00:02:52,088 --> 00:02:55,633
Nakikita ko sa kanya
'yong mga pwede ko ring maabot.

45
00:02:56,217 --> 00:02:59,596
Black siya. Maganda siya. Bongga siya.

46
00:03:27,749 --> 00:03:30,668
Noong 2011, lumipat ako sa LA

47
00:03:30,752 --> 00:03:34,005
para tuparin ang pangarap ko
na maging director.

48
00:03:34,756 --> 00:03:38,760
Tumira ako sa tita ko at puro manika
'yong kuwarto na tinutulugan ko.

49
00:03:40,803 --> 00:03:42,180
Ayoko sa manika.

50
00:03:43,389 --> 00:03:47,435
Pero gusto sila ng tita ko,
kaya inalam ko kung bakit.

51
00:03:48,394 --> 00:03:51,773
Ako si Beulah Mae Mitchell,

52
00:03:51,856 --> 00:03:54,067
taga-Fort Worth, Texas.

53
00:03:54,150 --> 00:03:58,863
Ipinanganak ako noong 1938. May 15, 1938.

54
00:03:58,947 --> 00:04:02,033
Noong '60s nagsimula
ang Civil Rights Movement.

55
00:04:02,700 --> 00:04:05,078
Ang tagal kong nabuhay
sa panahon na 'yon, 'no.

56
00:04:06,371 --> 00:04:08,873
Ibang-iba dati.

57
00:04:08,957 --> 00:04:12,418
Noong bata ako,
nagtatrabaho ako sa bahay ng white,

58
00:04:12,502 --> 00:04:15,255
nagluluto, 13 years old ako no'n.

59
00:04:15,338 --> 00:04:20,677
Sa Black school ako nag-aral
simula grade one hanggang grade nine.

60
00:04:20,760 --> 00:04:25,848
Noong panahong 'yon, di ka makakaboto.
May tinatawag na "bayad muna, bago boto".

61
00:04:27,267 --> 00:04:31,896
Kaya noong lumalaki ako,
magbabayad ka para makaboto.

62
00:04:31,980 --> 00:04:36,943
Sa tingin mo ba,
dahil lumaki ka sa panahon na 'yon,

63
00:04:37,026 --> 00:04:39,195
no'ng nakakita ka ng Black dolls…

64
00:04:39,279 --> 00:04:42,699
Manghang-mangha ako
sa mga Black na manika.

65
00:04:42,782 --> 00:04:46,703
Mahilig kaming dalawa
ng nanay ko sa manika

66
00:04:47,203 --> 00:04:52,542
kasi mahilig ako sa fashion,
sa magagandang manika, magagandang tao.

67
00:04:52,625 --> 00:04:54,043
Ang ganda-ganda nila.

68
00:04:54,627 --> 00:04:58,548
Gumawa ako ng sariling manika
gamit ang garapon

69
00:04:58,631 --> 00:05:03,011
tapos may buhok na gawa sa tali,
sinusuklay saka kinukulot ko 'yon

70
00:05:03,094 --> 00:05:04,512
noong bata pa ako.

71
00:05:04,595 --> 00:05:07,432
Masaya kami na may gano'n kaming manika.

72
00:05:07,515 --> 00:05:12,603
Kahit may totoong manika kami,
gusto pa rin namin 'yong jar dolls namin

73
00:05:12,687 --> 00:05:16,941
na may buhok na nasusuklay
at naaayusan namin.

74
00:05:18,735 --> 00:05:23,156
Hindi ko maalala kung may Black
na manika noong bata pa ako.

75
00:05:23,239 --> 00:05:24,949
Kahit Black na baby doll?

76
00:05:25,033 --> 00:05:26,868
Kahit Black na baby doll.

77
00:05:26,951 --> 00:05:31,789
Sigurado ako na puro white 'yong manika
na nakukuha namin pag Pasko.

78
00:05:31,873 --> 00:05:36,002
Noong seven o eight ka,
gusto mo ba ng Black na manika?

79
00:05:36,085 --> 00:05:36,961
Naisip mo ba…

80
00:05:37,045 --> 00:05:40,340
Hindi ko naisip. Manika lang 'yon, e.

81
00:05:40,923 --> 00:05:46,763
Kaya pag may nakakita ngayon na mas marami
ang mga Black kong manika kaysa sa white,

82
00:05:46,846 --> 00:05:51,059
di na magugulat ang mga tao
kasi inaasahan na nila 'yon.

83
00:05:55,271 --> 00:05:59,275
No'ng kinuwento ng tita ko
na lumaki siyang naglalaro ng white dolls,

84
00:05:59,359 --> 00:06:02,487
Sabi ko, "Okay,
naglaro rin ako ng white doll."

85
00:06:02,987 --> 00:06:04,697
Nag-alangan ako, siyempre.

86
00:06:05,615 --> 00:06:08,785
Pero di niya naisip kahit kailan
na maglaro ng Black doll.

87
00:06:09,577 --> 00:06:12,747
Naisip ko kaya 'yon noong bata pa ako?

88
00:06:12,830 --> 00:06:17,794
Nakakalito lang, na titingin ka sa salamin
pero di ang sarili mo ang makikita mo.

89
00:06:17,877 --> 00:06:21,506
Nakakatawa nga, ilang generation
ang pagitan namin ng tita ko,

90
00:06:21,589 --> 00:06:23,966
pero pareho kami ng experience.

91
00:06:25,343 --> 00:06:27,553
Ako si Maxine Waters.

92
00:06:27,637 --> 00:06:31,265
Member ako ng Congress,
nangongolekta ako ng Black dolls.

93
00:06:31,349 --> 00:06:32,892
May 12 akong kapatid.

94
00:06:32,975 --> 00:06:38,106
Mahirap kami dati, kaya tuwing Pasko lang
kami nakakakuha ng laruan.

95
00:06:38,648 --> 00:06:41,109
May pinupuntahan kaming lugar

96
00:06:41,192 --> 00:06:45,530
na para lang sa mahihirap
para makakuha ng mga laruan.

97
00:06:45,613 --> 00:06:50,493
Sinisiguro kong makakakuha ng manika
'yong mga kapatid kong babae.

98
00:06:50,576 --> 00:06:52,495
Sasabihin ko, "Di ko kailangan 'yan."

99
00:06:52,578 --> 00:06:54,372
Mga Black na manika ba 'yon?

100
00:06:54,455 --> 00:06:56,290
Walang Black na manika noon.

101
00:06:56,374 --> 00:06:57,959
Puro white lahat.

102
00:06:58,042 --> 00:07:01,796
Wala kaming masyadong alam,
di namin iniisip 'yon dati.

103
00:07:01,879 --> 00:07:05,883
Pero habang mas marami
kang natututunan at naiintindihan

104
00:07:05,967 --> 00:07:10,471
tungkol sa sarili mo, sa people of color,
doon ako nagsimulang mamulat

105
00:07:10,555 --> 00:07:13,224
sa halaga ng pagkakaroon
ng Black na manika,

106
00:07:13,307 --> 00:07:15,643
ng manika na kamukha ko.

107
00:07:15,726 --> 00:07:19,105
Naging importante sa 'min
ang pag-collect ng Black dolls.

108
00:07:19,188 --> 00:07:22,692
Para ipakita na gusto
at na-a-appreciate namin sila,

109
00:07:22,775 --> 00:07:25,153
na makakabili kami, na magkakaroon kami.

110
00:07:25,236 --> 00:07:27,238
Mahilig talaga sa manika si Mama.

111
00:07:27,321 --> 00:07:30,825
May sarili siyang collection
ng iba't ibang klase ng manika.

112
00:07:30,908 --> 00:07:34,704
Iniisip ko, baka dahil walang
Black na manika no'ng bata pa siya.

113
00:07:34,787 --> 00:07:36,914
Kaya tuwang-tuwa siya sa kanila.

114
00:07:36,998 --> 00:07:40,710
Kung hindi ka pa nakakakita
ng isang manika na kamukha mo,

115
00:07:40,793 --> 00:07:43,588
powerful moment 'yon
para sa 'yo bilang babae.

116
00:07:43,671 --> 00:07:48,259
Maraming lugar sa America
ang nag-ban ng Black dolls.

117
00:07:48,342 --> 00:07:52,346
Kaya gumagawa ang mga tao ng manika
na mukhang unan o sapin.

118
00:07:52,430 --> 00:07:57,768
O gawa sa calico fabric
para i-represent ang Black dolls.

119
00:07:58,269 --> 00:08:01,981
Sa Caribbean, may tinatawag silang
Topsy-Turvy dolls

120
00:08:02,064 --> 00:08:06,527
na sa isang side, may white
na makina na mahaba ang palda,

121
00:08:06,611 --> 00:08:10,072
tapos pag binaligtad mo
at hinila pababa 'yong palda,

122
00:08:10,156 --> 00:08:11,449
Black na manika siya.

123
00:08:11,532 --> 00:08:17,079
May nakita na 'kong mga Black na manika,
pero kamukha nila si Aunt Jemima.

124
00:08:18,206 --> 00:08:20,249
-Alam mo 'yong sinasabi ko?
-Oo.

125
00:08:20,333 --> 00:08:22,293
Walang magagandang manika.

126
00:08:22,835 --> 00:08:26,130
Ang alam natin,
kaya lang nagkaroon ng ganyan

127
00:08:26,214 --> 00:08:29,967
dahil gumawa ng experiment
sina Kenneth at Mamie Clark

128
00:08:30,801 --> 00:08:34,222
tungkol sa mga gustong manika
ng mga batang Black.

129
00:08:34,305 --> 00:08:38,309
May mga Black na manika
na ginamit sa experiment na 'yon.

130
00:08:41,646 --> 00:08:43,397
Nilagay namin sila sa mesa.

131
00:08:44,315 --> 00:08:47,527
Dalawang white
at dalawang brown na manika.

132
00:08:48,069 --> 00:08:51,614
Magkamukhang-magkamukha,
sa kulay lang nagkaiba.

133
00:08:52,448 --> 00:08:54,867
Di namin sila dinamitan, diaper lang.

134
00:08:55,368 --> 00:08:58,371
Tinanong namin ang mga bata
ng ilang mga tanong.

135
00:08:59,330 --> 00:09:03,584
"Ituro mo ang puting manika."
"Ituro mo ang manika na may kulay."

136
00:09:04,126 --> 00:09:06,462
Tapos tinanong namin ang gusto nila.

137
00:09:06,963 --> 00:09:09,757
"Ituro mo ang manikang gusto mong laruin."

138
00:09:10,967 --> 00:09:13,803
"Ituro mo o ibigay sa 'kin
ang magandang manika."

139
00:09:14,554 --> 00:09:17,390
"Ituro mo ang pangit na manika."

140
00:09:17,473 --> 00:09:21,018
Nalaman namin na karamihan
sa mga Black na bata noon,

141
00:09:21,102 --> 00:09:25,523
'yong white na manika ang pinipili nila
sa mga positive na characteristic,

142
00:09:26,190 --> 00:09:30,236
'yong brown na manika naman
sa mga negative na characteristic.

143
00:09:31,153 --> 00:09:35,700
Tapos tinanong ko, "Ituro mo sa 'kin
ang manika na kamukha mo."

144
00:09:38,035 --> 00:09:42,039
'Yong ibang mga bata,
tiningnan ako na parang napakasama ko

145
00:09:42,748 --> 00:09:45,001
dahil nilagay ko sila
sa gano'ng sitwasyon.

146
00:09:45,668 --> 00:09:49,297
Do'n na nagsimulang maintindihan
ng mga psychologist

147
00:09:49,380 --> 00:09:54,635
'yong matinding pinsala
na nagagawa sa mga tao

148
00:09:54,719 --> 00:09:56,596
ng racial rejection.

149
00:09:56,679 --> 00:10:00,683
Sa tingin ko, doon natauhan
ang Black community.

150
00:10:00,766 --> 00:10:02,935
Naintindihan nila

151
00:10:03,477 --> 00:10:07,189
na walang self-esteem
ang mga Black na batang babae,

152
00:10:07,273 --> 00:10:09,525
na iniisip nilang hindi sila maganda,

153
00:10:09,609 --> 00:10:12,236
na mas pipiliin nilang
magka-white na manika.

154
00:10:13,070 --> 00:10:15,281
Dahil sa resulta ng test na 'yon,

155
00:10:15,364 --> 00:10:18,200
marami sa mga judge ng Supreme Court

156
00:10:18,284 --> 00:10:21,120
sa desisyon ng Brown v. Board of Education

157
00:10:21,203 --> 00:10:26,584
ang nagsabi na 'yon ang evidence
na nagtulak para makabuo sila ng desisyon.

158
00:10:26,667 --> 00:10:28,044
Hindi ang statistics,

159
00:10:28,127 --> 00:10:31,589
hindi ang kulang-kulang
na supply sa mga school,

160
00:10:31,672 --> 00:10:34,508
hindi dahil pangit
ang pagkakagawa ng mga school.

161
00:10:34,592 --> 00:10:39,597
Wala sa mga 'yon ang nakakumbinsi
sa kanila puwera sa Clark test.

162
00:10:39,680 --> 00:10:41,390
At dahil doon,

163
00:10:41,474 --> 00:10:45,311
nakapagdesisyon ang Supreme Court
sa Brown v. Board of Education

164
00:10:45,394 --> 00:10:47,313
na pag-isahin ang mga school.

165
00:10:50,316 --> 00:10:55,863
Noong 1953, lumipat kami
ng nanay ko sa Los Angeles.

166
00:10:56,447 --> 00:11:00,826
Ikinasal ang kapatid ko no'ng July 1955.

167
00:11:00,910 --> 00:11:03,537
Nagtatrabaho sa Mattel 'yong hipag niya.

168
00:11:03,621 --> 00:11:06,540
Ang sabi, "Gusto n'yong
magtrabaho sa bakasyon?"

169
00:11:06,624 --> 00:11:09,627
Nagha-hire kasi sila
ng college students, e.

170
00:11:09,710 --> 00:11:14,131
Dapat 18 ka doon, pero pinataas ko
'yong edad ko at natanggap ako.

171
00:11:20,137 --> 00:11:21,472
Ako 'to.

172
00:11:23,641 --> 00:11:25,685
Pinapaikot 'yong jack-in-the-box.

173
00:11:25,768 --> 00:11:32,525
Ang nakalagay, "Si Eleanor Ruiz din
ang humahawak sa katawan ni Jack,

174
00:11:32,608 --> 00:11:36,487
si Beulah Mitchell naman sa machine
ang nagpapaikot kay Jack."

175
00:11:36,570 --> 00:11:41,450
Ako 'yong "spinner," kaya mas malaki
ang bayad sa 'kin sa trabahong 'to.

176
00:11:49,375 --> 00:11:53,003
Ako 'to, ito naman ang kapatid ko.

177
00:11:53,087 --> 00:11:55,089
Parehong araw kami nagsimula.

178
00:11:55,589 --> 00:11:59,719
Ito si Ruth Handler at Elliot Handler.

179
00:11:59,802 --> 00:12:01,679
Nagtrabaho kami sa original na may-ari.

180
00:12:01,762 --> 00:12:04,932
Mom-and-pop shop
ang tawag nila sa negosyo nila.

181
00:12:05,015 --> 00:12:08,394
Mahal namin si Ruth
kasi malakas siyang babae.

182
00:12:09,395 --> 00:12:10,980
Nag-ibang bansa si Ruth.

183
00:12:11,063 --> 00:12:14,316
Pagbalik niya, gusto niyang
gumawa ng manikang may suso.

184
00:12:14,400 --> 00:12:16,068
Nagulat kami.

185
00:12:16,152 --> 00:12:20,823
Nasa unahan ako
dahil naging lead girl na ako.

186
00:12:21,657 --> 00:12:23,826
NATANGGAP SA MATTEL SI BEULAH

187
00:12:23,909 --> 00:12:24,994
LUMABAS ANG BARBIE

188
00:12:25,077 --> 00:12:28,289
Barbie, you're beautiful

189
00:12:28,956 --> 00:12:32,501
You make me feel

190
00:12:32,585 --> 00:12:35,921
My Barbie doll is really real

191
00:12:36,005 --> 00:12:40,301
Pinangalanan niyang Barbie at Ken
'yong mga manika dahil sa mga anak nila.

192
00:12:40,384 --> 00:12:45,556
Naaalala ko noong bata pa sila.
Mas bata lang sila sa 'kin nang konti.

193
00:12:45,639 --> 00:12:49,477
Si Ruth Handler
ang nagsulat ng librong 'to.

194
00:12:50,060 --> 00:12:51,312
Nasa librong 'to

195
00:12:52,354 --> 00:12:54,482
ang pangalan ko.

196
00:12:55,232 --> 00:12:59,487
Paano nagsimula
ang pagkakaibigan n'yo ng boss mo?

197
00:13:00,946 --> 00:13:04,617
Kasi ang bait niyang tao.

198
00:13:04,700 --> 00:13:08,829
Pag nagtatrabaho ako,
pupuntahan niya kami para manood.

199
00:13:09,497 --> 00:13:13,417
Bibilisan naman namin 'yong trabaho,
tapos sasabihin niya,

200
00:13:13,501 --> 00:13:16,879
"May suggestion ba kayo
kung ano'ng gagawin ko?"

201
00:13:16,962 --> 00:13:18,506
Magtatanong siya sa 'min.

202
00:13:18,589 --> 00:13:22,760
"Sa tingin n'yo,
bebenta ang manika na 'to?"

203
00:13:22,843 --> 00:13:26,430
"Ano pa kaya ang kailangan
para bumenta ang manika na 'to?"

204
00:13:26,514 --> 00:13:32,436
Pinapahalagahan din niya ang opinyon namin
dahil kami ang gumagawa ng mga laruan.

205
00:13:33,062 --> 00:13:37,608
Noong '60 o '61, sabi nila,
"Gusto namin ng Black Barbie."

206
00:13:37,691 --> 00:13:39,944
Sabi niya, "Ayos 'yon. Tingnan natin."

207
00:13:40,444 --> 00:13:43,155
No'ng tinanong nila si Ruth Handler

208
00:13:43,239 --> 00:13:47,701
kung pwedeng isali
ang Black Barbie sa gagawing products,

209
00:13:47,785 --> 00:13:49,954
parang maliit na revolution 'yon.

210
00:13:50,871 --> 00:13:54,875
Madalas nating binabalewala
'yong mga generation bago tayo.

211
00:13:54,959 --> 00:13:59,713
Pero madalas,
malaki 'yong mga nagawa nila.

212
00:14:02,883 --> 00:14:05,511
Noong '60s, gumawa ang Mattel

213
00:14:05,594 --> 00:14:08,764
ng mga kaibigan ni Barbie na Black.

214
00:14:08,848 --> 00:14:12,184
Lumabas si Francie
noong 1966, 'yong original.

215
00:14:12,268 --> 00:14:14,228
Minarket siya bilang pinsan ni Barbie.

216
00:14:14,311 --> 00:14:18,858
Noong 1967, nag-offer ang Mattel
ng Black version ni Francie.

217
00:14:18,941 --> 00:14:21,193
Lumabas si Christie noong 1968.

218
00:14:21,277 --> 00:14:23,779
Sa Christie doll ko ako pinaka-proud.

219
00:14:23,863 --> 00:14:26,574
Siya raw 'yong babysitter

220
00:14:26,657 --> 00:14:28,784
at best friend ni Barbie.

221
00:14:28,868 --> 00:14:32,580
Sabi ko, "Di pwedeng pareho."
Di siya babysitter ng kahit sino.

222
00:14:33,163 --> 00:14:35,457
Di namin kamukha 'yong features niya.

223
00:14:35,541 --> 00:14:39,420
'Yong cheekbones,
ilong, labi, mata, lahat.

224
00:14:39,503 --> 00:14:40,880
Parang ang nangyari,

225
00:14:40,963 --> 00:14:44,800
"Okay, paitimin lang natin
ang balat niya. Okay na 'yon."

226
00:14:44,884 --> 00:14:47,094
Hanggang sa dumating si Julia.

227
00:14:48,762 --> 00:14:53,392
Ibinase 'yong itsura ni Julia
sa kauna-unahang African American woman

228
00:14:53,475 --> 00:14:56,687
na nagbida sa isang TV show.

229
00:14:56,770 --> 00:14:58,689
Si Diahann Carroll.

230
00:14:59,356 --> 00:15:00,900
Clinic, si Mrs. Baker 'to.

231
00:15:00,983 --> 00:15:02,818
Sa akin, si Diahann Carroll

232
00:15:02,902 --> 00:15:05,946
ang unang Black woman
na gumanap sa isang TV series.

233
00:15:06,030 --> 00:15:07,990
May halaga sa akin 'yon.

234
00:15:08,073 --> 00:15:11,452
Nagtatrabaho na ako sa TV no'n.
Gustong-gusto ko siya.

235
00:15:11,535 --> 00:15:13,746
The best sa 'kin si Julia Baker.

236
00:15:13,829 --> 00:15:15,664
May Christie dolls ako.

237
00:15:15,748 --> 00:15:16,874
May Cara dolls ako.

238
00:15:16,957 --> 00:15:18,584
May tatlong Cara doll ako.

239
00:15:18,667 --> 00:15:21,837
Magkakamukha sila,
pero iba-iba 'yong ginagawa nila.

240
00:15:21,921 --> 00:15:26,383
Hindi ko naisip kahit kailan
na hindi Barbie sina Cara at Christie.

241
00:15:26,467 --> 00:15:28,719
Sila 'yong Barbie para sa akin.

242
00:15:28,802 --> 00:15:32,181
Pero no'ng nalaman ko
na di pala Barbie ang dolls na 'yon,

243
00:15:32,264 --> 00:15:35,643
na di sila kinikilalang Barbie,
interesting sa 'kin 'yon.

244
00:15:45,986 --> 00:15:50,449
Noong nakita ni Lou Smith
at Robert Hall ang Watts Rebellion,

245
00:15:50,532 --> 00:15:54,078
may gusto silang gawin para matugunan
ang kahirapan at kawalan ng trabaho

246
00:15:54,161 --> 00:15:58,040
na nangyayari sa Watts area ng South LA.

247
00:15:58,123 --> 00:16:01,418
Binuo nila 'yong organization
na Operation Bootstrap

248
00:16:01,502 --> 00:16:03,337
para magbigay ng job training.

249
00:16:04,672 --> 00:16:06,006
Imulat ang mga Black

250
00:16:06,090 --> 00:16:09,343
sa mundo ng technology
na ipinagkait sa kanila.

251
00:16:09,426 --> 00:16:10,970
Oo, trabaho namin 'yon.

252
00:16:11,470 --> 00:16:15,599
Ipakita na may iba pa silang kayang gawin
kaysa sa pagbebenta sa tabi.

253
00:16:15,683 --> 00:16:17,059
Oo, trabaho namin 'yon.

254
00:16:17,142 --> 00:16:21,438
Sa pamamagitan ng Operation Bootstrap,
may ilang negosyo na nabuo.

255
00:16:21,522 --> 00:16:26,318
Isa sa mga pinaka-successful
ang Shindana Toy Company.

256
00:16:28,612 --> 00:16:31,573
Naisip ng tatay ko na kailangan
ng mga batang Black

257
00:16:31,657 --> 00:16:34,034
ng magandang self-image,

258
00:16:34,535 --> 00:16:39,415
kaya gumawa siya ng Black dolls
na kamukha ng mga Black.

259
00:16:39,498 --> 00:16:43,752
Kinausap niya ang mga may-ari
ng Mattel, sina Elliot at Ruth Handler,

260
00:16:43,836 --> 00:16:47,673
para mangutang ng 200,000 dollars
at itayo ang toy company.

261
00:16:47,756 --> 00:16:51,719
Advance mag-isip si Lou Smith,
saka aktibista siya.

262
00:16:51,802 --> 00:16:56,348
No'ng nagawa na nila 'yong mga laruan,
accomplishment sa kanila 'yon.

263
00:16:56,432 --> 00:16:59,018
Noong nakipag-deal sila sa Mattel,

264
00:16:59,101 --> 00:17:01,687
malaking achievement din 'yon.

265
00:17:01,770 --> 00:17:06,275
Binigay lahat para makapagsimula sila.
Nagpadala ng mga tao namin doon

266
00:17:06,358 --> 00:17:09,486
para ituro kung paano gumawa
ng mga Black na manika.

267
00:17:09,570 --> 00:17:12,698
Ipinakita ng mga taga-Mattel sa kanila

268
00:17:12,781 --> 00:17:16,869
ang ilang manufacturing process
na ginagamit nila.

269
00:17:16,952 --> 00:17:21,457
Talagang gustong-gusto nilang
magtagumpay 'yong toy factory ng Shindana.

270
00:17:27,504 --> 00:17:29,882
Ito si Baby Nancy.

271
00:17:31,050 --> 00:17:34,428
Lumabas siya noong 1968.

272
00:17:37,556 --> 00:17:40,809
Pwedeng bilhin 'yong Baby Nancy
na may natural hairstyle

273
00:17:40,893 --> 00:17:43,228
kung gusto mo ng manikang may Afro.

274
00:17:43,312 --> 00:17:46,065
Meron ding maikli at kulot ang buhok.

275
00:17:47,274 --> 00:17:49,693
Ito 'yong original na damit niya.

276
00:17:50,194 --> 00:17:54,656
Mas naka-focus sila
sa kung ano talaga ang itsura

277
00:17:54,740 --> 00:17:56,408
na mas accurate

278
00:17:56,492 --> 00:17:59,328
kaysa sa nakikita natin
sa mga manika ng Mattel.

279
00:17:59,411 --> 00:18:03,415
Authentic talaga ang manikang 'to.

280
00:18:03,499 --> 00:18:05,709
Siya lang din ang Black na manika

281
00:18:05,793 --> 00:18:08,837
na nasa Toy Hall of Fame.

282
00:18:10,255 --> 00:18:12,382
Ito si Disco Wanda.

283
00:18:12,466 --> 00:18:15,052
Ginawa si Disco Wanda noong '70s.

284
00:18:15,135 --> 00:18:18,347
Gumawa ang Shindana
ng sarili nilang fashion doll.

285
00:18:18,430 --> 00:18:21,934
Di lang laruan ang makukuha
ng mga bata, may booklet din.

286
00:18:22,017 --> 00:18:23,602
Sa booklet,

287
00:18:23,685 --> 00:18:27,439
andito si Nurse Wanda, Ballerina Wanda.

288
00:18:27,523 --> 00:18:30,567
Andito rin si Airline Attendant Wanda.

289
00:18:30,651 --> 00:18:33,529
-Hango sila sa totoong tao.
-Totoong Black women?

290
00:18:33,612 --> 00:18:35,239
Totoong Black women.

291
00:18:35,322 --> 00:18:40,494
Ibinase ang mga doll sa totoong
mga babae at sa mga trabaho nila.

292
00:18:40,577 --> 00:18:42,830
Gusto nilang ipakita 'yong careers

293
00:18:42,913 --> 00:18:46,834
na maiintindihan
ng mga batang Black na babae.

294
00:18:47,459 --> 00:18:50,671
Gumawa ang Shindana Toy Company
ng mga manika at laruan

295
00:18:50,754 --> 00:18:52,631
na pwede sa lahat ng bata.

296
00:18:52,714 --> 00:18:56,426
Ang cute nilang lahat,
saka nakakatuwang paglaruan.

297
00:18:56,969 --> 00:19:02,808
Dahil siguro 'yon sa mga tao
na nagtrabaho sa Shindana

298
00:19:02,891 --> 00:19:04,643
at sa nagpatakbo ng kompanya.

299
00:19:04,726 --> 00:19:10,482
Galing ang lahat ng manggagawa
sa South Central LA.

300
00:19:10,566 --> 00:19:15,821
Halos pwedeng maglakad papasok
ang 99 percent ng empleyado ng Shindana.

301
00:19:16,572 --> 00:19:18,991
Binibili ng parents ang mga manika,

302
00:19:19,074 --> 00:19:22,953
at di man nila nakikita sa factory,
ramdam nilang Black ang gumawa no'n.

303
00:19:24,037 --> 00:19:27,040
Ang Shindana Toy Company ang magiging

304
00:19:27,124 --> 00:19:31,712
pinakamalaking producer
ng Black toys noong '70s at early '80s.

305
00:19:31,795 --> 00:19:34,673
Parang ito 'yong naging pruweba

306
00:19:34,756 --> 00:19:37,926
na may market,  na papatok,

307
00:19:38,010 --> 00:19:40,971
at may paraan para makagawa ng produkto

308
00:19:41,054 --> 00:19:44,224
na magugustuhan
at ma-a-appreciate ng mga mamimili.

309
00:19:44,308 --> 00:19:47,144
No'ng dumating ang '80s,

310
00:19:47,227 --> 00:19:52,691
ginaya ng malalaking corporation
ang ginagawa nila.

311
00:19:52,774 --> 00:19:56,612
Kalaunan, nagsara sila noong 1983.

312
00:19:57,738 --> 00:20:03,702
Nagtrabaho ako nang 14 years sa factory,
tapos noong 1969, nalipat ako sa opisina.

313
00:20:04,453 --> 00:20:06,914
Palagi kong sinasabi sa sarili ko,

314
00:20:06,997 --> 00:20:10,667
"Kailangan nila ng tao na hindi white."

315
00:20:10,751 --> 00:20:13,128
Meron silang isang lalaking Black

316
00:20:13,212 --> 00:20:16,423
na programmer sa sixth floor,

317
00:20:16,506 --> 00:20:19,092
at ako 'yong pangalawang Black.

318
00:20:19,968 --> 00:20:23,805
Magaling akong makisama,
kaya komportable silang lahat sa 'kin.

319
00:20:23,889 --> 00:20:26,016
Gano'n akong tipo ng tao.

320
00:20:28,852 --> 00:20:32,648
Nag-hire sila
ng Black na babae, si Kitty Black.

321
00:20:33,190 --> 00:20:34,900
Galing siya sa Trade-Tech.

322
00:20:34,983 --> 00:20:38,278
Pumasok siya bilang designer ng mga damit.

323
00:20:38,362 --> 00:20:41,198
Ang unang Black designer namin.

324
00:20:41,865 --> 00:20:44,576
Ako si Kitty Black Perkins.

325
00:20:45,911 --> 00:20:50,749
Ako ang nagdesign
ng unang Black Barbie doll para sa Mattel.

326
00:20:50,832 --> 00:20:52,960
May sinagutan akong blind job post.

327
00:20:53,043 --> 00:20:55,295
Pumunta ako sa interview,

328
00:20:55,379 --> 00:20:58,423
tapos iniisip ko no'ng paalis na 'ko,

329
00:20:58,507 --> 00:21:04,304
"Dapat makuha ko ang trabahong 'to.
Wala ako ibang pwedeng gawin."

330
00:21:04,388 --> 00:21:08,308
Sabi nila, magdala ako ng isang design.

331
00:21:08,392 --> 00:21:12,854
Kumuha raw ako ng manika, bihisan 'yon,
dalhin din 'yong flat patterns,

332
00:21:12,938 --> 00:21:15,941
pati 'yong tinahing damit.

333
00:21:16,024 --> 00:21:20,320
Bumalik ako na may anim na design

334
00:21:20,404 --> 00:21:21,613
imbes na isa lang.

335
00:21:23,031 --> 00:21:24,825
Ang ginawa ni Beulah Mae,

336
00:21:24,908 --> 00:21:28,954
siya ang nagsimula para makapasok
si Kitty bilang professional.

337
00:21:29,454 --> 00:21:33,292
Nasanay sila sa presensiya

338
00:21:33,375 --> 00:21:38,213
ng isang palaban at magaling
na Black na babae sa trabaho.

339
00:21:38,297 --> 00:21:41,008
Dahil doon kaya naging posible
ang next step,

340
00:21:41,091 --> 00:21:44,219
ang palaban at magaling
na Black na babaeng designer.

341
00:21:44,303 --> 00:21:48,932
Kung matatanggap ba si Kitty o hindi

342
00:21:49,016 --> 00:21:50,892
kung wala si Beulah doon,

343
00:21:51,685 --> 00:21:53,437
di natin masasabi.

344
00:21:53,520 --> 00:21:59,151
Nakilala ko si Beulah
no'ng second day ko siguro sa Mattel.

345
00:21:59,651 --> 00:22:04,406
Proud kami sa kanya
kasi sports car 'yong minamaneho niya,

346
00:22:04,489 --> 00:22:06,700
parang siya 'yong Black Barbie namin.

347
00:22:07,200 --> 00:22:09,411
Akala namin, Black Barbie siya.

348
00:22:09,494 --> 00:22:11,747
Totoong Black Barbie.

349
00:22:11,830 --> 00:22:14,458
-Kumusta ka?
-Kitty!

350
00:22:16,585 --> 00:22:19,087
Ang ganda mo. Kumusta ka?

351
00:22:19,171 --> 00:22:22,215
-Sobrang blessed ko na nandito ako.
-Okay, girl.

352
00:22:22,299 --> 00:22:25,177
-Member ako ng isang samahan.
-Anong samahan?

353
00:22:25,260 --> 00:22:27,054
Samahan ng mga walang maalala.

354
00:22:29,264 --> 00:22:30,682
Member din ako no'n.

355
00:22:32,017 --> 00:22:35,937
-Twenty-eight years ako sa Mattel.
-Okay.

356
00:22:36,021 --> 00:22:39,316
Pero sa buong panahong 'yon,
kilala ko si Beulah.

357
00:22:39,399 --> 00:22:41,109
Galing sa Trade-Tech.

358
00:22:41,193 --> 00:22:44,696
Unang Black designer ng Barbie.

359
00:22:44,780 --> 00:22:47,741
Mas gusto ko ang Black Barbie
kaysa sa ibang Barbie.

360
00:22:47,824 --> 00:22:49,785
Ang ganda ng gawa niya.

361
00:22:49,868 --> 00:22:56,500
Sobrang exciting para sa 'kin
'yong panahon na 'yon.

362
00:22:56,583 --> 00:23:00,253
Lahat ng mga Black sa company,

363
00:23:01,505 --> 00:23:04,925
kahit ano pa ang posisyon nila,
konti lang naman,

364
00:23:05,634 --> 00:23:07,636
hinahanap nila ako.

365
00:23:09,346 --> 00:23:12,432
Naisip ko, ang saya naman.

366
00:23:12,516 --> 00:23:14,059
Ako si Shonda Rhimes.

367
00:23:14,142 --> 00:23:16,186
Isa akong TV producer, writer,

368
00:23:16,269 --> 00:23:19,272
ako rin ang unang babaeng
gumawa ng tatlong TV drama

369
00:23:19,356 --> 00:23:21,400
na naka-100 na episode.

370
00:23:21,483 --> 00:23:22,943
Kailangang may mauna.

371
00:23:23,026 --> 00:23:25,737
Di ako na-excite maging una.
Parang ang bigat.

372
00:23:25,821 --> 00:23:30,409
Feeling ko, kung di ako nagtagumpay,
may iba bang magkakaroon ng chance?

373
00:23:30,492 --> 00:23:34,121
Mahalaga 'yon. Magkakaroon ba ulit
ng Black woman na magli-lead ng TV show?

374
00:23:34,204 --> 00:23:35,622
Importante ang mga 'yon.

375
00:23:35,705 --> 00:23:40,168
Ako si Misty Copeland.
Isa akong professional ballerina.

376
00:23:40,252 --> 00:23:44,714
Ako ang unang Black woman na na-promote
sa position na principal ballerina

377
00:23:44,798 --> 00:23:48,218
sa 80 years na history
ng American Ballet Theater.

378
00:23:48,301 --> 00:23:52,931
Nakilala ko si Susan Fales-Hill,
na nasa board ng American Ballet Theater.

379
00:23:53,014 --> 00:23:55,267
Sobrang galing na Black woman
na naging mentor ko,

380
00:23:55,350 --> 00:24:00,188
at talagang nagmulat sa akin sa…

381
00:24:00,272 --> 00:24:04,317
Tungkol sa pagsasama-sama
at pagtutulungan ng mga babaeng Black.

382
00:24:04,401 --> 00:24:06,528
Ako si Ibtihaj Muhammad.

383
00:24:06,611 --> 00:24:10,073
Olympic athlete ako.

384
00:24:10,157 --> 00:24:12,701
Isa akong Fencer. Isa rin akong Barbie.

385
00:24:12,784 --> 00:24:16,496
Dahil lumaki ako
bilang nag-iisang African American,

386
00:24:16,580 --> 00:24:18,373
nag-iisang batang naka-hijab,

387
00:24:18,457 --> 00:24:21,418
minsan, kahit sa sport na gaya ng fencing

388
00:24:21,501 --> 00:24:25,046
at sa paggamit ng sable,
bilang nag-iisang babae,

389
00:24:25,130 --> 00:24:29,551
natutunan ko una pa lang na kailangan kong
tumayo para sa sarili ko

390
00:24:29,634 --> 00:24:31,511
at di matakot na mag-isa ako.

391
00:24:31,595 --> 00:24:33,054
Protest 'yon.

392
00:24:33,138 --> 00:24:36,433
Isang protest maging Black performer
sa stage na 'yon,

393
00:24:36,516 --> 00:24:40,937
sa parte ng history na di ka ibinibilang,
na di ginawa para sa 'yo.

394
00:24:41,021 --> 00:24:45,609
Naramdaman kong pinalakas ako
no'ng pressure na 'yon para magpatuloy.

395
00:24:45,692 --> 00:24:47,944
Kasi 'yong pagtapak pa lang sa stage,

396
00:24:48,445 --> 00:24:51,114
pwede no'ng mabago ang buhay ng isang tao.

397
00:24:51,198 --> 00:24:54,409
Noong naging soloist na ako,
saka principal,

398
00:24:54,493 --> 00:24:56,453
para siyang 'yong pakiramdam na

399
00:24:56,536 --> 00:24:58,455
"Kung di ako magtatagumpay dito,

400
00:24:58,538 --> 00:25:02,584
kailan magkakaroon ng isa pang Black
na mabibigyan ng ganitong opportunity?"

401
00:25:02,667 --> 00:25:07,672
Kaya parang naging determinado ako.
Sabi ko, "Kailangan kong gawin ito."

402
00:25:08,465 --> 00:25:10,800
Siya ang una naming Black designer.

403
00:25:10,884 --> 00:25:16,515
Natatandaan ko
noong pinatawag kami ni Kitty,

404
00:25:16,598 --> 00:25:17,557
tapos sabi niya,

405
00:25:18,058 --> 00:25:23,021
"Di n'yo ba naisip na dapat silang
gumawa ng manikang may Black features?"

406
00:25:23,563 --> 00:25:25,565
'Yon ang nasa isip niya.

407
00:25:25,649 --> 00:25:28,693
Tingin ko, may di magandang effect

408
00:25:28,777 --> 00:25:32,030
pag pinilit ang children of color
na maglaro ng white dolls.

409
00:25:33,448 --> 00:25:35,033
Ako si Monica Bailey.

410
00:25:35,116 --> 00:25:38,203
May tatlo akong anak.

411
00:25:38,286 --> 00:25:43,250
Lumaki ako as Inglewood, California,
lagi rin ako sa Arizona.

412
00:25:43,917 --> 00:25:47,546
Nasa maliit na bayan kami,
kaya sobrang hirap humanap ng lugar

413
00:25:48,255 --> 00:25:51,383
na para sa mga Black.

414
00:25:52,008 --> 00:25:54,427
Puro white doll ang laruan ko dati.

415
00:25:54,511 --> 00:25:59,558
Kaya kumukuha ako ng hair oil
na nilalagay ng nanay ko sa buhok ko,

416
00:25:59,641 --> 00:26:03,019
ilalagay ko 'yon sa buhok ng doll,

417
00:26:03,103 --> 00:26:06,231
saka ko susuklayin,
susubukan kong gawing parang Afro

418
00:26:06,314 --> 00:26:07,983
para maging kamukha ko.

419
00:26:08,066 --> 00:26:09,776
Kahit na alam kong hindi,

420
00:26:09,859 --> 00:26:13,780
pakiramdam ko, kahit papaano,
kino-connect ako no'n sa doll ko.

421
00:26:13,863 --> 00:26:18,827
'Yong blue eyes ng doll,
kukuha ako ng pangkulay o marker

422
00:26:18,910 --> 00:26:21,580
tapos kukulayan ko ng brown
'yong mga mata.

423
00:26:21,663 --> 00:26:23,498
Lahat ng Barbie ko dati, white.

424
00:26:23,582 --> 00:26:26,042
Feeling ko pa dati,
dapat maging kamukha nila 'ko.

425
00:26:26,126 --> 00:26:27,627
Pero 'yong pagkakaroon

426
00:26:29,504 --> 00:26:32,716
ng ganoong standard,
ipinaramdam no'n sa akin

427
00:26:32,799 --> 00:26:35,051
at sa ibang mga bata na di kami sapat.

428
00:26:35,135 --> 00:26:38,138
Sabi ko, "Dapat kamukha nila 'ko.
Kailangan kong maging sila."

429
00:26:38,680 --> 00:26:43,351
Naaalala ko 'yon. Nakakakilabot
habang iniisip ko ngayon. Sobrang…

430
00:26:45,312 --> 00:26:46,688
Oo.

431
00:26:47,480 --> 00:26:50,025
Wow! Hindi ko in-expect 'to!

432
00:27:00,160 --> 00:27:01,411
Natatandaan ko lang

433
00:27:02,245 --> 00:27:06,082
'yong pakiramdam ko na hindi ako maganda.

434
00:27:07,083 --> 00:27:08,918
Dahil sa kulay ng balat ko

435
00:27:10,211 --> 00:27:12,213
at texture ng buhok ko.

436
00:27:12,922 --> 00:27:17,010
Dahil napapaligiran ako
ng mga taong hindi ko kamukha

437
00:27:17,093 --> 00:27:18,970
at hindi ako tanggap.

438
00:27:20,013 --> 00:27:21,598
Sobrang hirap.

439
00:27:23,141 --> 00:27:25,685
Sobrang hirap at sobrang bigat.

440
00:27:25,769 --> 00:27:28,563
'Yong pag-iisip mo at lahat ng alam mo

441
00:27:28,647 --> 00:27:34,069
na totoo o hindi totoo,
natutunan mo 'yon sa pagkabata.

442
00:27:34,152 --> 00:27:37,947
Kaya kung hindi pinapakita
ng mga Barbie na 'to

443
00:27:38,031 --> 00:27:40,617
ang tunay nating realidad,

444
00:27:40,700 --> 00:27:42,911
ano ang pinaparating mo sa mga bata?

445
00:27:42,994 --> 00:27:44,204
"Di ka nag-e-exist."

446
00:27:44,287 --> 00:27:46,373
Noong dinesign ko ang doll na 'to,

447
00:27:47,374 --> 00:27:51,336
kailangan ng Black na batang babae

448
00:27:51,419 --> 00:27:54,881
na magkaroon ng laruan na malalaro niya

449
00:27:54,964 --> 00:27:56,257
na kamukha niya.

450
00:28:03,890 --> 00:28:08,603
Gusto kong makuha niya nang buo
'yong itsura ng isang Black woman.

451
00:28:09,396 --> 00:28:14,526
Sa mga regular na Barbie,
laging malaki ang gown,

452
00:28:15,026 --> 00:28:18,113
laging ring mahaba ang buhok.

453
00:28:18,196 --> 00:28:23,451
Gusto ko siyang
maging kabaligtaran ni Barbie

454
00:28:24,077 --> 00:28:26,663
at kabaligtaran ni Christie.

455
00:28:27,414 --> 00:28:32,877
Kaya binigyan ko siya ng matingkad
na kulay, malaking alahas, maikling buhok,

456
00:28:33,420 --> 00:28:38,842
at wrapped skirt na nagpapakita ng skin.

457
00:28:38,925 --> 00:28:42,637
Isa sa mga paborito kong singer
si Diana Ross.

458
00:28:42,721 --> 00:28:44,639
Ang ginawa kong fashion,

459
00:28:44,723 --> 00:28:48,852
parang kamukha ng damit
na sinusuot ni Diana Ross.

460
00:28:49,519 --> 00:28:52,105
May isa pang hair designer,

461
00:28:52,188 --> 00:28:53,982
si Mellie Phillips.

462
00:28:54,065 --> 00:28:58,194
Black din siya, naisip namin
na gawing short natural 'yong buhok.

463
00:28:58,278 --> 00:29:01,030
Ganoon din ang buhok ko
no'ng time na 'yon.

464
00:29:01,990 --> 00:29:07,412
May designer kami sa sculpturing,
si Abol. Man of color siya.

465
00:29:07,495 --> 00:29:12,876
Pinalaki namin ang labi niya.
Medyo nilaparan ang ilong niya.

466
00:29:12,959 --> 00:29:19,299
Medyo mas maputi ang balat niya
kaysa sa pinaka-dark na magagawa namin.

467
00:29:19,382 --> 00:29:22,302
Nagkatalo lang sa preference,

468
00:29:22,385 --> 00:29:25,221
at mas gusto ko ang kulay na 'yon.

469
00:29:25,847 --> 00:29:29,642
Alam kong iba ang Black Barbie.

470
00:29:29,726 --> 00:29:33,354
Di ko lang naisip
'yong laki ng impact niya.

471
00:29:33,438 --> 00:29:35,523
1976 - NATANGGAP SI KITTY SA MATTEL

472
00:29:35,607 --> 00:29:38,151
1980 - INILABAS ANG BLACK BARBIE

473
00:29:38,860 --> 00:29:42,030
21 YEARS ANG PAGITAN
NG BARBIE AT BLACK BARBIE

474
00:29:43,782 --> 00:29:46,367
UNANG BLACK DOLL NA TINAWAG NA "BARBIE"

475
00:29:46,451 --> 00:29:49,746
"NANG I-DESIGN KO ANG BLACK BARBIE…
GUSTO KONG IPAKITA ANG BLACK CULTURE"

476
00:29:49,829 --> 00:29:53,917
"PAGKALABAS NG BLACK BARBIE…
TUMAAS ANG STANDARD PARA SA BLACK DOLLS."

477
00:29:54,000 --> 00:29:59,380
Nararamdaman ko pa rin
'yong sayang naramdaman ko

478
00:29:59,464 --> 00:30:02,467
noong una kong nakilala si Black Barbie.

479
00:30:02,550 --> 00:30:05,595
Sobrang ganda ng original Black Barbie.

480
00:30:05,678 --> 00:30:08,473
Bagay na bagay 'yong Afro niya.

481
00:30:08,556 --> 00:30:12,936
Parang ready na siya sa nightlife,
sobrang ganda ng red dress niya.

482
00:30:13,019 --> 00:30:16,773
May melanin 'yong balat niya.
Isa siyang brown girl.

483
00:30:16,856 --> 00:30:19,734
Kailan ka unang na-in love
sa Black Barbie?

484
00:30:20,235 --> 00:30:22,487
No'ng unang beses ko siyang nahawakan.

485
00:30:23,321 --> 00:30:27,700
Sabi dito, "Black siya.
Maganda siya. Bongga siya."

486
00:30:28,201 --> 00:30:32,747
Nakaka-proud 'yon,
na makita ang una mong Black Barbie.

487
00:30:33,331 --> 00:30:37,168
Para sa akin,
'yong pagsulong na ginawa nila

488
00:30:37,252 --> 00:30:40,964
noong tinawag nilang Barbie
'yong Black na manika,

489
00:30:41,464 --> 00:30:43,675
at hindi Francie o ibang pangalan,

490
00:30:43,758 --> 00:30:46,302
hinayaan no'n ang babaeng Black

491
00:30:46,386 --> 00:30:48,388
na maging bida sa kuwento.

492
00:30:49,055 --> 00:30:54,394
Sa lahat ng paglalaro ng Barbie,
siya ang center of attention.

493
00:30:54,894 --> 00:30:57,063
Siya ang pinakasikat.

494
00:30:57,146 --> 00:30:59,440
Siya ang gugustuhin mong maging,

495
00:30:59,524 --> 00:31:01,776
at sa tingin ko, sa buhay ng sinuman,

496
00:31:01,860 --> 00:31:05,113
di mo dapat gustuhing
maging best friend ng pinakasikat.

497
00:31:05,196 --> 00:31:09,075
Parang pagkilala lang siya
na nag-e-exist ka,

498
00:31:09,158 --> 00:31:12,620
na nandito ka, at may halaga ka.

499
00:31:12,704 --> 00:31:16,082
'Yong pagkilala
sa manikang 'to bilang Barbie…

500
00:31:16,165 --> 00:31:21,921
'Yong laban para sa "Hindi, di natin 'to
pwedeng tawaging fashion doll o…

501
00:31:22,005 --> 00:31:23,798
Barbie rin 'to."

502
00:31:24,716 --> 00:31:27,427
…sinasabi no'n sa mundo
na maganda rin ang Black.

503
00:31:27,510 --> 00:31:33,016
Kaya nagpapasalamat ako
na kasama na tayo ngayon

504
00:31:33,099 --> 00:31:34,392
sa legacy ng Barbie.

505
00:31:34,475 --> 00:31:38,187
Sa pamilya namin, sa mga matatanda,

506
00:31:38,271 --> 00:31:43,526
may mga usapan
tungkol sa kung isa ba 'tong pagsulong,

507
00:31:44,444 --> 00:31:46,487
kung ito ba 'yong manika

508
00:31:46,571 --> 00:31:49,949
na gugustuhin mong ibigay
sa member ng family mo.

509
00:31:50,033 --> 00:31:53,369
Ayokong maging mababaw
pero buhok talaga ang importante.

510
00:31:53,453 --> 00:31:55,330
Nagkaroon kami ng focus group.

511
00:31:55,413 --> 00:31:58,374
Ilan sa mga comment ng mga nanay,

512
00:31:58,458 --> 00:32:03,296
dapat daw mahaba 'yong buhok at di maikli,

513
00:32:03,379 --> 00:32:07,091
o 'yong dress daw,
full dapat at hindi slim.

514
00:32:07,175 --> 00:32:11,095
Hindi nila alam
kung sinadya ba 'yong mga 'yon,

515
00:32:11,596 --> 00:32:14,557
o nang-iinsulto lang.

516
00:32:14,641 --> 00:32:18,061
Noong time na 'yon, nag-invite ang Mattel…

517
00:32:20,313 --> 00:32:24,484
ng child psychologist sa kompanya

518
00:32:24,567 --> 00:32:26,361
para pag-usapan 'yong manika.

519
00:32:26,444 --> 00:32:31,324
Tungkol 'yon
sa mga naramdaman din ng mga nanay.

520
00:32:32,825 --> 00:32:35,787
Pero no'ng nalaman ng child psychologist

521
00:32:35,870 --> 00:32:37,872
na Black 'yong designer,

522
00:32:38,957 --> 00:32:40,375
nawala lahat 'yon.

523
00:32:40,959 --> 00:32:45,213
Inabot ng 21 years para maging
karapat-dapat sa pangalang Barbie

524
00:32:45,296 --> 00:32:47,465
ang isang Black fashion doll.

525
00:32:47,548 --> 00:32:49,968
Grabe, manika lang 'to, guys.

526
00:32:50,468 --> 00:32:53,262
Ang totoo, nalaman ko lang
na may Black Barbie

527
00:32:53,346 --> 00:32:55,056
no'ng kinuwento ng tita ko.

528
00:32:55,139 --> 00:32:58,726
At napaisip ako. "Alam kaya
ng mga tao na may Black Barbie?"

529
00:32:59,227 --> 00:33:00,770
-Pwede ko bang makita?
-Oo.

530
00:33:01,354 --> 00:33:03,189
Isa 'to sa mga outfit niya.

531
00:33:03,272 --> 00:33:06,025
Ay, oo, nakita ko na nga siya.

532
00:33:06,109 --> 00:33:09,278
Naisip ko no'n,
kamukhang-kamukha siya ni Diana Ross.

533
00:33:09,362 --> 00:33:11,698
Oo, nakita ko na siya. Thanks.

534
00:33:13,032 --> 00:33:15,576
Di ko napansin 'yon. Medyo maputi siya.

535
00:33:19,872 --> 00:33:21,499
Parang si Foxy Brown.

536
00:33:22,041 --> 00:33:25,503
-Oo.
-Oo, very '70s 'yong dating niya.

537
00:33:25,586 --> 00:33:28,297
Ang cute ng outfit,
off-the-shoulder cutout.

538
00:33:28,840 --> 00:33:31,384
-Ang cute nito.
-Oo.

539
00:33:31,467 --> 00:33:35,013
Tapos ito 'yong version nila
ng Afro, tama ba?

540
00:33:35,722 --> 00:33:39,434
Di ko alam na totoo siya.
Pero nakakita ako ng picture niya.

541
00:33:39,517 --> 00:33:41,352
Noong panahon na 'yon,

542
00:33:41,436 --> 00:33:44,355
di ko talaga naisip na "Ito ang una."

543
00:33:44,439 --> 00:33:47,650
Ewan ko kung nakita ko na
'yong pinakauna na official.

544
00:33:47,734 --> 00:33:50,319
Di ko siguro 'yon binili para sa store ko.

545
00:33:50,403 --> 00:33:52,071
Wala akong nakitang nagbebenta no'n.

546
00:33:52,155 --> 00:33:54,866
Naisip ko ngayong 40 na 'ko,
"May ganoon pala?"

547
00:33:54,949 --> 00:33:57,618
Nakakatuwa na gumagawa sila ng replica

548
00:33:57,702 --> 00:34:00,204
ng mga babaeng Black no'ng panahong 'yon,

549
00:34:00,288 --> 00:34:01,998
kahit 'yong leeg lang pataas.

550
00:34:02,623 --> 00:34:05,835
Pero wala akong nakitang gano'n.
Kaya nakakahinayang.

551
00:34:06,836 --> 00:34:11,716
Dahil doon, nagkaroon pa ng isang tanong.
"Pinromote ba nila ang Black Barbie?"

552
00:34:12,383 --> 00:34:14,302
Wala akong napanood na commercial.

553
00:34:14,385 --> 00:34:17,096
Siguro, oo, kasi nanonood ako
ng cartoons pag Linggo

554
00:34:17,180 --> 00:34:19,766
pero wala talaga akong napanood.

555
00:34:19,849 --> 00:34:23,144
Kung nakapanood ka
ng Barbie commercial, white si Barbie.

556
00:34:23,644 --> 00:34:25,855
Kung na-promote ang Black dolls

557
00:34:25,938 --> 00:34:28,775
bilang pinakamaganda
at pinakapatok na produkto,

558
00:34:28,858 --> 00:34:33,571
magiging mabenta rin sila,
baka nga higit pa kaysa sa white Barbie.

559
00:34:34,072 --> 00:34:35,990
Fake yata 'yong sa 'kin noon.

560
00:34:36,074 --> 00:34:38,659
Ewan ko kung 'yong binigay ng parents ko…

561
00:34:38,743 --> 00:34:40,953
Kasi ang hirap makabili no'n.

562
00:34:41,037 --> 00:34:47,335
Tingin ko, kung alam lang talaga ng Mattel
na magiging mabenta siya,

563
00:34:47,418 --> 00:34:54,258
baka mas nagkaroon pa ng effort sa paggawa

564
00:34:54,342 --> 00:34:59,222
ng marami pang Black doll, hindi lang isa.

565
00:34:59,722 --> 00:35:04,435
Note ng Mattel nang humingi ang director
ng Black Barbie promotional materials:

566
00:35:04,519 --> 00:35:08,272
"Tungkol sa print ads
o commercials ng Black Barbie,

567
00:35:08,356 --> 00:35:11,067
may nakita kaming article na nagsasabing

568
00:35:11,150 --> 00:35:15,363
kaunti lang ang promotion
na ginawa para sa manikang ito.

569
00:35:15,446 --> 00:35:20,868
Kung ano man ang mga material na ito,
hindi pa rin namin nahahanap."

570
00:35:24,247 --> 00:35:27,959
1968-1983: SHINDANA TOY COMPANY
15 YEARS SA NEGOSYO

571
00:35:35,716 --> 00:35:37,844
Nagugustuhan ko na rin 'tong kuwento

572
00:35:37,927 --> 00:35:40,471
tungkol sa tita ko,
kay Kitty, Black Barbie,

573
00:35:40,555 --> 00:35:43,349
saka mga usapan tungkol sa Black dolls.

574
00:35:43,432 --> 00:35:46,310
Okay, di ko sinasabing
gusto ko na ng mga manika,

575
00:35:46,394 --> 00:35:50,022
pero nalalaman ko kung bakit
di lang sila importante sa kanya,

576
00:35:50,565 --> 00:35:52,316
importante sila sa lahat.

577
00:35:52,984 --> 00:35:56,696
Naisip ko tuloy 'yong batang Lagueria

578
00:35:56,779 --> 00:36:00,324
at kung paano sila maglaro
ng kapatid niya.

579
00:36:00,408 --> 00:36:04,120
Pag naglalaro kami noon,
naglalagay kami ng panali sa buhok,

580
00:36:04,203 --> 00:36:07,498
nagkukunwari kaming
mahaba saka blonde 'yong buhok namin.

581
00:36:07,582 --> 00:36:10,835
Bilang mga bata, di namin alam
ang ibig sabihin noon.

582
00:36:10,918 --> 00:36:14,922
Pero dahil do'n, napaisip ako ngayon
tungkol sa pakikipaglaro

583
00:36:15,006 --> 00:36:18,759
at kung ano 'yong magiging epekto
ng mundo na puro Black Barbie.

584
00:36:23,514 --> 00:36:24,682
Nandito si Shani!

585
00:36:24,765 --> 00:36:27,143
Shani, Shani
You walk, you smile

586
00:36:27,226 --> 00:36:29,645
Who, girl? You, girl
You got style

587
00:36:29,729 --> 00:36:31,272
Si Shani at ang barkada.

588
00:36:31,355 --> 00:36:32,273
So hot

589
00:36:32,356 --> 00:36:34,901
We love all the looks you've got

590
00:36:34,984 --> 00:36:39,822
Gumawa rin ako
ng Black doll line na tinawag na Shani.

591
00:36:39,906 --> 00:36:44,785
Nabuo ang line na 'yon

592
00:36:44,869 --> 00:36:48,080
dahil sa success ng Black Barbie.

593
00:36:48,164 --> 00:36:52,335
Nagsimula akong mag-collect
ng Barbie dolls no'ng college.

594
00:36:52,418 --> 00:36:54,212
No'ng nakita ko si Shani,

595
00:36:54,795 --> 00:36:56,964
isang bagong simula 'yon.

596
00:36:57,048 --> 00:37:02,261
Nando'n si Asha,
na kakulay siguro ng balat mo,

597
00:37:02,345 --> 00:37:04,263
at may sharp features siya.

598
00:37:04,347 --> 00:37:05,848
Nando'n si Nichelle,

599
00:37:05,932 --> 00:37:09,435
na kamukha ng pinsan
ng nanay ko, si Tita Toosley.

600
00:37:09,518 --> 00:37:11,520
At sobrang dark ng skin niya.

601
00:37:11,604 --> 00:37:15,650
Tapos si Shani na magandang brown girl.

602
00:37:16,525 --> 00:37:17,735
Revolutionary 'yon.

603
00:37:17,818 --> 00:37:20,321
Noong ni-release na nila 'yong mga manika,

604
00:37:20,404 --> 00:37:22,240
ipinakilala sila

605
00:37:22,740 --> 00:37:26,327
sa isang malaking production sa New York.

606
00:37:26,410 --> 00:37:27,870
And I wonder

607
00:37:27,954 --> 00:37:33,125
-Wonder
-Wonder

608
00:37:33,209 --> 00:37:35,211
Who's

609
00:37:35,294 --> 00:37:39,507
Who's

610
00:37:40,174 --> 00:37:41,050
Loving…

611
00:37:41,133 --> 00:37:44,303
Gusto nila ng manika
na iba't iba ang shade,

612
00:37:44,387 --> 00:37:47,598
gaya ng sa Afro-American community.

613
00:37:47,682 --> 00:37:49,934
May article noon sa The Village Voice.

614
00:37:50,017 --> 00:37:52,645
Ilang page din
'yong tungkol sa dolls na 'to,

615
00:37:52,728 --> 00:37:54,897
kung gaano sila kaimportante.

616
00:37:54,981 --> 00:37:58,484
Sinave ko 'yong article.
Nandiyan lang 'yon sa storage ko.

617
00:37:58,567 --> 00:38:02,863
Si Shani 'yong doll namin
para pasukin ang ethnic marketplace.

618
00:38:02,947 --> 00:38:07,076
Malaki ang magiging promotion.
First time din ito, dahil sa ngayon,

619
00:38:07,159 --> 00:38:10,538
wala pang African American doll line

620
00:38:10,621 --> 00:38:15,126
na may sariling commercial,
na may sariling print ads at support,

621
00:38:15,209 --> 00:38:17,795
na magiging focus ng PR

622
00:38:17,878 --> 00:38:20,840
at ng mga nabuo naming
connection sa ibang company.

623
00:38:22,842 --> 00:38:25,886
Ako si Isis McKenzie Johnson.

624
00:38:26,929 --> 00:38:29,849
Una kong nagustuhan
ang Black Barbie no'ng teenager ako.

625
00:38:29,932 --> 00:38:33,311
Taga-Watts, South Central LA ako,
ang hirap ng buhay do'n.

626
00:38:33,394 --> 00:38:36,939
Wala kang oras magpaganda.
Gusto mo lang malagpasan ang araw.

627
00:38:37,023 --> 00:38:40,735
Tapos no'ng lumipat na kami ng tirahan,
sa Rancho Cucamonga,

628
00:38:40,818 --> 00:38:43,738
wala masyadong people of color doon.

629
00:38:43,821 --> 00:38:46,574
Tinatawag akong "nigger,"
saka "chocolate bar".

630
00:38:46,657 --> 00:38:50,077
Maraming lumalait sa 'kin,
binabansagan ako ng kung ano-ano

631
00:38:50,161 --> 00:38:51,620
dahil lang sa itsura ko.

632
00:39:03,007 --> 00:39:05,551
Oh my gosh, masisira 'yong makeup ko.

633
00:39:07,470 --> 00:39:10,765
Wala rin akong nakikita sa TV
na pwede akong maka-relate,

634
00:39:10,848 --> 00:39:14,685
na pwede kong iugnay sa sarili ko,
para makatakas sa realidad

635
00:39:14,769 --> 00:39:17,313
na nagpapahirap sa 'kin
dahil sa itsura ko.

636
00:39:17,396 --> 00:39:19,065
Sa TV tumatakas ang mga bata,

637
00:39:19,148 --> 00:39:22,026
pero tuwing manonood ako,
puro white pa rin 'yong nando'n.

638
00:39:22,109 --> 00:39:24,820
Tapos no'ng may mga show na
na may mga Black,

639
00:39:24,904 --> 00:39:26,364
lagi silang mahirap.

640
00:39:26,447 --> 00:39:30,409
Palagi noong pinapaalala
na totoo 'yong oppression at kahirapan.

641
00:39:32,203 --> 00:39:34,121
Kaya no'ng lumabas 'yong Black Barbie,

642
00:39:34,205 --> 00:39:38,209
simbolo siya ng success,
simbolo siya ng beauty,

643
00:39:38,292 --> 00:39:42,129
at nakikita ko sa kanya
'yong mga pwede ko ring maabot.

644
00:39:42,213 --> 00:39:46,759
'Yong mga batang white, nakikita nila
sa mga Barbie nila 'yong potential nila.

645
00:39:47,635 --> 00:39:50,346
Titingnan ko 'yong Barbie,
iisipin ko 'yong potential ko

646
00:39:50,429 --> 00:39:54,600
pero sasampalin ako ng realidad
na di mangyayari 'yon dahil Black ka.

647
00:39:55,184 --> 00:39:57,103
No'ng lumabas ang Black Barbie,

648
00:39:57,186 --> 00:40:00,106
sabi ko, "Hindi, sa tingin ko,
may potential ako."

649
00:40:00,189 --> 00:40:05,653
Kaya wala akong pakialam sa haters,
kasi malaki 'yong naitulong nito sa 'kin.

650
00:40:07,696 --> 00:40:12,243
Dahil nakagawa ako ng pangalan
para sa sarili ko, binigyan ako ng team

651
00:40:12,326 --> 00:40:16,163
para makagawa pa kami ng maraming manika.

652
00:40:17,540 --> 00:40:19,583
Ako si Stacey McBride-Irby,

653
00:40:19,667 --> 00:40:21,710
dating Barbie designer.

654
00:40:21,794 --> 00:40:25,172
No'ng bata pa 'ko,
mahilig akong maglaro ng manika.

655
00:40:25,256 --> 00:40:27,007
Favorite ko si Barbie.

656
00:40:27,091 --> 00:40:30,469
'Yon ang dahilan
kaya gusto kong maging fashion designer.

657
00:40:31,053 --> 00:40:36,434
May article sa diyaryong Los Angeles Times
na fineature si Kitty Black Perkins.

658
00:40:36,517 --> 00:40:39,145
Tinabi ng tatay ko
'yong article para sa 'kin

659
00:40:39,228 --> 00:40:42,815
kasi gusto niya 'kong i-inspire
at palakasin ang loob ko.

660
00:40:42,898 --> 00:40:48,279
Noong nakapasok na 'ko
sa garment industry no'ng early '90s,

661
00:40:48,362 --> 00:40:50,698
wala ako masyadong nakitang kamukha ko.

662
00:40:50,781 --> 00:40:53,617
Pero wala naman akong plan B.

663
00:40:53,701 --> 00:40:57,371
Inilabas ko ang article
ni Kitty Black Perkins.

664
00:40:57,455 --> 00:40:58,914
Tinawagan ko siya.

665
00:40:59,665 --> 00:41:02,001
-Uy!
-Uy!

666
00:41:02,084 --> 00:41:04,086
Kumusta ka?

667
00:41:05,671 --> 00:41:10,593
Noong una kong nakita si Kitty,
naka-white business suit siya,

668
00:41:10,676 --> 00:41:13,220
tapos malaki at kulot 'yong buhok niya,

669
00:41:13,304 --> 00:41:15,848
tapos sabi ko, "Oh my God, para siyang

670
00:41:15,931 --> 00:41:21,270
anghel-slash-artista-slash-Barbie."

671
00:41:21,353 --> 00:41:25,816
May convertible siguro siya
para liparin ng hangin 'yong buhok niya.

672
00:41:25,900 --> 00:41:28,402
Hindi ko alam. May kung ano talaga sa 'yo.

673
00:41:28,486 --> 00:41:31,071
Okay 'yong interview.
Binigyan niya 'ko ng assignment.

674
00:41:31,155 --> 00:41:34,575
Kinailangan kong umuwi,
bumili ng Barbie doll

675
00:41:34,658 --> 00:41:37,161
at bumuo ng fashion para sa doll na 'yon.

676
00:41:37,661 --> 00:41:44,043
Habang nakaupo kami,
pinag-uusapan 'yong expectations niya,

677
00:41:44,126 --> 00:41:46,504
'yong goals niya, mga ganoon,

678
00:41:47,421 --> 00:41:49,840
may inilabas na folder si Stacey.

679
00:41:49,924 --> 00:41:51,926
May mga article siya

680
00:41:53,052 --> 00:41:56,472
na ginupit niya sa diyaryo,
tungkol sa akin.

681
00:41:56,555 --> 00:41:59,850
Pinagmukha niya
na parang nalaglag lang 'yong folder.

682
00:41:59,934 --> 00:42:02,144
-Nalaglag nga.
-Teka.

683
00:42:02,228 --> 00:42:05,773
Sinadya niyang ilalag 'yon para makita ko.

684
00:42:05,856 --> 00:42:08,192
Alam mo, natanggap ka dahil doon.

685
00:42:08,275 --> 00:42:11,070
Sobrang ambitious niya.

686
00:42:12,696 --> 00:42:15,157
Marami siyang magagandang idea.

687
00:42:15,741 --> 00:42:17,493
Kaya tinanggap ko siya.

688
00:42:20,120 --> 00:42:21,497
NATANGGAP SI STACEY

689
00:42:21,580 --> 00:42:25,960
Natatandaan ako no'ng tinour ako ni Kitty,

690
00:42:26,043 --> 00:42:30,923
tapos nakilala ko si Tita Mae,
sobrang masiyahin niya.

691
00:42:31,006 --> 00:42:37,388
Ipinakilala ako ni Kitty,
kaya tuwing pupunta ako sa building,

692
00:42:37,471 --> 00:42:40,474
sasabihin niya, "Hi, Little Kitty."

693
00:42:41,058 --> 00:42:44,061
Di ko alam kung alam ba niya
'yong pangalan ko.

694
00:42:44,144 --> 00:42:46,939
Naging receptionist ako noong '89,

695
00:42:47,022 --> 00:42:49,024
at umalis ako noong '99.

696
00:42:49,108 --> 00:42:52,570
Marami akong nakilala
mula sa iba't ibang parte ng mundo.

697
00:42:52,653 --> 00:42:56,782
Ang pinakamaganda sa pakikipag-usap
sa iba ay 'yong pagngiti.

698
00:42:56,865 --> 00:43:02,204
Sobrang energetic niya,
nakakatuwang makakita ng isa pang Black

699
00:43:02,788 --> 00:43:06,458
sa loob ng corporate building ng Mattel.

700
00:43:07,209 --> 00:43:11,630
Sa totoo lang, nalaman ko ang lahat
ng mga dapat malaman sa toy industry

701
00:43:11,714 --> 00:43:13,924
kay Kitty Black Perkins.

702
00:43:14,508 --> 00:43:17,678
Kinuha ko siya bilang designer.

703
00:43:17,761 --> 00:43:20,139
Nag-hire ako ng isa pang Black designer

704
00:43:20,222 --> 00:43:22,141
Siya si Thomas Quinn.

705
00:43:22,224 --> 00:43:26,895
Tinuruan ko lang sila
na gawin ang gusto nila,

706
00:43:26,979 --> 00:43:29,607
at ang galing nila.

707
00:43:29,690 --> 00:43:32,234
Pagkatapos ng mga dalawang taon,

708
00:43:32,318 --> 00:43:37,573
inalok ako na maging parte
ng isa sa mga Barbie team.

709
00:43:37,656 --> 00:43:41,076
Medyo nakakatakot, pero excited ako.

710
00:43:41,160 --> 00:43:42,995
Feeling ko, ready ako,

711
00:43:43,078 --> 00:43:46,832
pero dinala ako no'n sa mundo na ibang-iba

712
00:43:46,915 --> 00:43:49,376
kasi mag-isa na 'kong makikipagsabayan.

713
00:43:51,337 --> 00:43:54,923
Nagretiro ako sa Mattel noong 2003.

714
00:43:55,007 --> 00:43:58,636
Noong umalis ako,
napunta sa malaking posisyon si Stacey,

715
00:43:58,719 --> 00:44:00,054
at mabuti 'yon.

716
00:44:00,554 --> 00:44:02,640
Don't you know why

717
00:44:02,723 --> 00:44:04,516
2008 - INILABAS ANG AKA BARBIE

718
00:44:04,600 --> 00:44:07,227
I wanted to be an AKA

719
00:44:07,811 --> 00:44:10,522
An Alpha Kappa Alpha

720
00:44:11,106 --> 00:44:13,567
I wanted to be an AKA

721
00:44:13,651 --> 00:44:15,319
Isa sa mga katrabaho ko,

722
00:44:15,402 --> 00:44:20,366
sabi niya, "Stacey, may AKA doll kami.

723
00:44:20,449 --> 00:44:24,870
Gusto mo bang ikaw ang mag-design?
Wala kasi akong alam sa gano'n."

724
00:44:24,953 --> 00:44:28,332
Sabi ko, "Oo naman, gusto ko!"

725
00:44:29,083 --> 00:44:32,961
Itinatag noong 1908 ang
Alpha Kappa Alpha Sorority Incorporated.

726
00:44:33,504 --> 00:44:36,757
Bale one hundred…
Centennial doll itong gagawin.

727
00:44:36,840 --> 00:44:38,342
Collector's item siya.

728
00:44:38,425 --> 00:44:41,512
Ito 'yong ilan
sa mga original sketch na ginawa ko.

729
00:44:41,595 --> 00:44:44,056
Contemporary Goddess 'yong tawag sa isa.

730
00:44:44,139 --> 00:44:46,350
Businesswoman 'yong isa.

731
00:44:46,433 --> 00:44:49,144
Tapos itong isa,
pupunta siya sa Greek gala.

732
00:44:49,228 --> 00:44:51,772
'Yong AKA sorority,

733
00:44:51,855 --> 00:44:53,857
gusto nila lahat 'tong tatlo,

734
00:44:53,941 --> 00:44:56,652
pero isa lang 'yong na-produce namin.

735
00:44:56,735 --> 00:45:01,573
Ang daming naghahanap sa manika.
Wala ako sa Mattel. Tinatawagan nila ako.

736
00:45:01,657 --> 00:45:03,117
Sold out siya.

737
00:45:03,200 --> 00:45:04,576
Meron ka ba no'ng doll?

738
00:45:04,660 --> 00:45:07,746
Oo, meron din ako
ng lahat ng related kay Kamala.

739
00:45:07,830 --> 00:45:10,624
Parang, kailangan meron ako nito.
Big deal siya.

740
00:45:11,291 --> 00:45:14,002
Ako mismo ang gumawa ng doll na 'to.

741
00:45:14,086 --> 00:45:18,424
Nag-research ako, at ang sarap sa feeling.
May halaga siya sa akin.

742
00:45:18,507 --> 00:45:25,264
At doon talaga ako naging excited
sa kung ano pa 'yong susunod.

743
00:45:25,848 --> 00:45:27,933
Doon na nagkaroon ng So In Style.

744
00:45:28,851 --> 00:45:32,438
Hi, ako po si Sierra,
at siya po ang mama ko, si Stacey.

745
00:45:33,063 --> 00:45:37,735
Si Sierra 'yong nag-inspire sa 'kin
na i-design itong African American line

746
00:45:37,818 --> 00:45:41,280
kasi gusto ko siyang bigyan
ng mga manika na kamukha niya,

747
00:45:41,363 --> 00:45:44,324
abutin 'yong mga bata sa community ko,
at bigyan sila ng manikang

748
00:45:44,408 --> 00:45:45,534
makaka-relate sila.

749
00:45:45,617 --> 00:45:48,370
Dati, di naglalaro
ng Barbie 'yong anak ko.

750
00:45:48,454 --> 00:45:50,873
Di ko siya gets, kasi Barbie-lover ako.

751
00:45:51,582 --> 00:45:55,252
Sa Mattel, bibigyan kami
ng idea ng marketing,

752
00:45:55,335 --> 00:45:57,254
tapos gagawa kami base doon.

753
00:45:57,337 --> 00:46:01,633
Tapos sasabihin ng marketing,
"Kailangan din natin ng Black doll."

754
00:46:01,717 --> 00:46:03,969
Kaya hindi lahat, may Black doll.

755
00:46:04,052 --> 00:46:08,766
Pero baka hindi kumuha
ng African American doll 'yong retailers.

756
00:46:08,849 --> 00:46:14,229
Gusto kong gumawa ng mga doll
na di matatanggihan ng mga retailer.

757
00:46:14,313 --> 00:46:17,357
Tuturuan ng ate 'yong bata niyang kapatid

758
00:46:17,441 --> 00:46:20,986
sa math, sa music,
sa cheerleading, sa science

759
00:46:21,069 --> 00:46:23,155
o sa art at journalism.

760
00:46:23,238 --> 00:46:26,575
Gusto ko na may fun aspect
'yong mga manika,

761
00:46:26,658 --> 00:46:30,037
pero gusto ko rin
na may pinag-aralan sila.

762
00:46:30,621 --> 00:46:34,208
Nakatulong doon
'yong Mattel African American forum.

763
00:46:34,291 --> 00:46:37,085
Ginawa ni Stephen 'yong logo.

764
00:46:37,169 --> 00:46:41,548
Si David ang nakaisip
ng "So In Style, S.I.S."

765
00:46:41,632 --> 00:46:45,093
Nag-shopping kami ng packaging designer

766
00:46:45,177 --> 00:46:48,472
sa Slauson Swap Meet
para humanap ng inspiration.

767
00:46:48,555 --> 00:46:52,392
Isang buong team kami na gumagawa nito,

768
00:46:52,476 --> 00:46:54,228
at ang saya sa pakiramdam.

769
00:46:54,311 --> 00:46:56,855
Gustong-gusto ng anak ko 'yong mga doll.

770
00:46:56,939 --> 00:47:02,736
Ang sarap makita na napapasaya nang sobra
ng gawa ko 'yong anak ko.

771
00:47:03,237 --> 00:47:08,784
Sinadya talaga ng nanay ko na siguraduhin
na nakikita naming magkakapatid

772
00:47:08,867 --> 00:47:11,203
'yong sarili namin sa mga laruan namin.

773
00:47:11,286 --> 00:47:15,207
Kaya Black Barbies lang
'yong ibinibili niya sa 'min.

774
00:47:15,290 --> 00:47:17,960
Sinabi talaga sa akin una pa lang

775
00:47:18,043 --> 00:47:21,088
na bawal ang white dolls sa bahay namin.

776
00:47:21,171 --> 00:47:25,259
Dati, ginagawan ko
ng mga hijab 'yong mga doll ko.

777
00:47:25,342 --> 00:47:29,054
Lalo na pag may cars na laruan.

778
00:47:29,137 --> 00:47:32,724
Di ako sasakay nang walang hijab.
Magugulo ang buhok ko.

779
00:47:32,808 --> 00:47:34,226
Sa akin, di sila manika.

780
00:47:34,309 --> 00:47:37,437
Representation sila
ng kung sino'ng gusto kong maging.

781
00:47:37,521 --> 00:47:41,942
May doctors, lawyers,
mga lumilibot sa bansa. May trabaho sila.

782
00:47:42,025 --> 00:47:45,946
Naiisip ko ang work ko ngayon,
pagkukuwento tungkol sa mga powerful

783
00:47:46,029 --> 00:47:47,739
at interesting na kababaihan.

784
00:47:47,823 --> 00:47:49,908
Ginagawa ko 'yon noong five ako.

785
00:47:49,992 --> 00:47:53,787
Kung hindi Black Barbie
si Kerry Washington ng Scandal,

786
00:47:53,871 --> 00:47:57,875
'yong outfits, dress-up, mga damit niya,
di ko na alam kung ano 'yon.

787
00:47:59,126 --> 00:48:01,128
Ako si Byronique Barbie.

788
00:48:01,712 --> 00:48:05,674
Ako ay isang
self-proclaimed Black Barbie doll.

789
00:48:05,757 --> 00:48:08,552
Pina-tattoo ko
'yong "Barbie doll" sa daliri ko.

790
00:48:08,635 --> 00:48:12,598
Lahat ng mga damit ko, itong hikaw.

791
00:48:12,681 --> 00:48:17,102
Di ko alam kung alin, pero "Byronique"
ang isa, tapos "Barbie" ang isa.

792
00:48:17,185 --> 00:48:20,564
Sinasabuhay ko si Black Barbie
sa sarili kong paraan,

793
00:48:20,647 --> 00:48:25,736
sa pagiging sobrang adventurous,
pagkakaroon ng iba't ibang career path.

794
00:48:25,819 --> 00:48:27,571
Dalawang beses akong nag-skydive.

795
00:48:27,654 --> 00:48:30,657
Nag-swimming ako
kasama ng mga pating sa Hawaii.

796
00:48:31,241 --> 00:48:34,161
Nag jet-ski ako. Nag-parasail na rin ako.

797
00:48:34,244 --> 00:48:36,997
Buong akala ko, hindi na magbabago

798
00:48:37,080 --> 00:48:39,333
na pang-white lang

799
00:48:39,416 --> 00:48:43,921
ang pagiging adventurous at exciting,
ang pagkakaroon ng iba't ibang buhay.

800
00:48:44,004 --> 00:48:47,799
Pero no'ng nakita ko 'yong Black Barbie
na kaya din gawin 'yon,

801
00:48:47,883 --> 00:48:51,553
sobrang importante sa 'kin no'n,
kaya sinubukan ko rin.

802
00:48:51,637 --> 00:48:56,016
Grabe 'yong pressure at stress
ng pagiging strong, independent woman.

803
00:48:56,099 --> 00:49:01,438
Pero 'yong nabubuhay ka
na parang hindi ka nahihirapan,

804
00:49:01,521 --> 00:49:04,650
feeling ko,
gano'n ang tunay na Black Barbie.

805
00:49:04,733 --> 00:49:08,570
Kinakaya niya 'yong pressure,
kinakaya niya 'yong stress,

806
00:49:08,654 --> 00:49:11,740
ang ganda pa rin niya,
may class, kinakaya lahat.

807
00:49:11,823 --> 00:49:13,617
Gawin mo lang 'yong gusto mo.

808
00:49:14,201 --> 00:49:17,287
Sulitin mo ang bawat araw,
sulitin ang bawat moment.

809
00:49:18,121 --> 00:49:21,667
-Sobrang inspiring niya para sa 'yo.
-Oo.

810
00:49:21,750 --> 00:49:26,922
Tinatanong ko lagi sa sarili ko, "Ano'ng
gagawin ni Black Barbie sa moment na 'to?"

811
00:49:27,005 --> 00:49:28,090
Alam mo 'yon?

812
00:49:30,926 --> 00:49:36,723
Taon-taon, ginagawa namin
ang United Negro College Fund event.

813
00:49:36,807 --> 00:49:41,561
Gusto nilang i-celebrate
ang 30th anniversary ng Black Barbie.

814
00:49:41,645 --> 00:49:45,565
Di ko alam na ise-celebrate
ni Stacey 'yong 30th anniversary.

815
00:49:46,066 --> 00:49:51,071
Pag-uwi ko galing sa isang celebration,
nalaman ko na siya ang umayos no'n.

816
00:49:51,154 --> 00:49:56,201
Tuwang-tuwa ako,
kasi siya 'yong best person para do'n.

817
00:49:59,037 --> 00:50:02,332
Ito ang unang Black Barbie

818
00:50:02,416 --> 00:50:06,253
na dinesign ko
para sa 30th anniversary ng Black Barbie.

819
00:50:06,336 --> 00:50:08,755
Ito ang rendition ko ng 1980 doll.

820
00:50:08,839 --> 00:50:13,010
Gusto ko siyang mas gawing lively,
kasi akala ko, i-o-auction pareho.

821
00:50:13,093 --> 00:50:15,721
Pero nag-decide sila na 'yong isa lang.

822
00:50:15,804 --> 00:50:19,933
Inspired 'to sa cutouts
ng original na jumpsuit.

823
00:50:20,017 --> 00:50:24,479
Mas sexy siya nang konti,
kaya nilagyan ko ng cutout sa harap,

824
00:50:24,563 --> 00:50:27,315
tapos imbes na maikling jumpsuit,

825
00:50:27,399 --> 00:50:31,403
gumawa ako ng mas mahabang jumpsuit
tapos may cut sa pantalon.

826
00:50:31,903 --> 00:50:35,115
Nagdagdag din ako ng rhinestone jewels.

827
00:50:35,198 --> 00:50:39,786
Ito 'yong Chandra So In Style Barbie ko

828
00:50:39,870 --> 00:50:41,580
na mas dark ang skin tone.

829
00:50:41,663 --> 00:50:46,001
Bukod sa pag-auction
ng nag-iisang 30th Anniversary Doll,

830
00:50:46,084 --> 00:50:49,212
ni-release muli ng Mattel
ang Black Barbie noong 2010.

831
00:50:52,466 --> 00:50:55,010
INILABAS ANG 40TH ANNIVERSARY BLACK BARBIE

832
00:50:55,093 --> 00:50:58,472
Akala ko, simpleng kuwento lang 'to
tungkol sa mga manika,

833
00:50:58,555 --> 00:51:02,184
pero may kakaiba akong naramdaman
sa kuwento ng Black Barbie.

834
00:51:02,267 --> 00:51:05,228
Nakaka-relate ako sa isang manika, guys.

835
00:51:05,937 --> 00:51:10,776
Parang connected ako sa kanya,
sa tita ko, kay Kitty, at Stacey.

836
00:51:10,859 --> 00:51:13,070
Hindi ko ma-explain.

837
00:51:13,153 --> 00:51:17,074
Sobrang saya ko dahil narinig ko
ang magandang kuwento na 'to

838
00:51:17,157 --> 00:51:20,327
tungkol sa nagagawa ng representation.

839
00:51:20,410 --> 00:51:22,537
Excited at curious din akong makita

840
00:51:22,621 --> 00:51:26,583
kung sino ang magde-design
ng 40th Anniversary Black Barbie sa 2020.

841
00:51:26,666 --> 00:51:29,461
May narinig ka ba kung ise-celebrate nila

842
00:51:29,544 --> 00:51:31,755
ang 40th birthday ng Black Barbie?

843
00:51:31,838 --> 00:51:33,131
Sa…

844
00:51:33,215 --> 00:51:34,716
-Next year.
-Oo.

845
00:51:34,800 --> 00:51:37,552
Wala pa akong naririnig

846
00:51:37,636 --> 00:51:42,766
tungkol sa celebration
ng 40th anniversary ng Black Barbie.

847
00:51:42,849 --> 00:51:44,518
Maganda sana 'yon.

848
00:51:46,019 --> 00:51:49,439
Tawagan n'yo ako.
Gusto ko ring mag-celebrate kasama n'yo.

849
00:51:51,108 --> 00:51:53,026
Magpapatuloy ba ang legacy?

850
00:51:55,612 --> 00:51:56,988
Siguro…

851
00:51:58,323 --> 00:51:59,324
hindi.

852
00:52:00,909 --> 00:52:05,372
Si Bill 'yong klase ng tao
na lumaki kasama si Barbie.

853
00:52:05,455 --> 00:52:08,667
Ginawa niyang career si Barbie.

854
00:52:08,750 --> 00:52:12,671
Nakatrabaho ko siguro siya
nang sampung taon.

855
00:52:12,754 --> 00:52:14,422
Ako si Bill Greening.

856
00:52:14,506 --> 00:52:18,385
Principal designer ako
sa Barbie Signature line.

857
00:52:18,468 --> 00:52:21,263
Twenty-five years na 'ko sa Mattel.

858
00:52:21,346 --> 00:52:24,099
Naglalaro ako ng Barbie no'ng bata ako.

859
00:52:24,182 --> 00:52:26,518
Marami sa mga nalaro ko, gawa ni Kitty.

860
00:52:26,601 --> 00:52:29,104
Kalaro ko lagi noon 'yong mga pinsan ko.

861
00:52:29,187 --> 00:52:31,565
Marami kaming nalaro na design ni Kitty.

862
00:52:31,648 --> 00:52:34,442
May Pretty Changes, may Black Barbie.

863
00:52:34,526 --> 00:52:36,444
Pati 'yong Pink and Pretty.

864
00:52:36,528 --> 00:52:41,408
Kaya pag naiisip ko 'yong kabataan ko
kasama si Barbie, big part si Kitty do'n.

865
00:52:41,491 --> 00:52:45,078
Iniisip ko talaga
'yong original doll niya,

866
00:52:45,662 --> 00:52:49,040
kung paanong di mawawala
'yong elements na gusto ni Kitty.

867
00:52:49,124 --> 00:52:51,960
Sinubukan ko talaga 'tong
i-connect sa original,

868
00:52:52,043 --> 00:52:55,755
meron lang sigurong konting modern twist.

869
00:52:55,839 --> 00:52:57,883
-Ang ganda nga ng gawa mo.
-Thanks.

870
00:52:57,966 --> 00:53:01,178
Saka noong nagustuhan 'to
ni Kitty, parang akong…

871
00:53:01,845 --> 00:53:03,805
Best compliment ever 'yon.

872
00:53:03,889 --> 00:53:07,142
Gusto kong i-honor
'yong legacy ni Kitty sa doll na 'to.

873
00:53:07,225 --> 00:53:09,561
Gusto ko ring sabihin,

874
00:53:09,644 --> 00:53:14,816
ang designer…

875
00:53:14,900 --> 00:53:21,448
ang hirap maghanap ng designers
na manika ang dine-design.

876
00:53:21,531 --> 00:53:22,532
Kung sa designer,

877
00:53:22,616 --> 00:53:25,410
wala kami ngayong Black designer sa team.

878
00:53:25,493 --> 00:53:28,538
Alam kong importante 'yon
para sa leaderhip.

879
00:53:28,622 --> 00:53:31,458
Saka opportunity ito

880
00:53:32,292 --> 00:53:35,420
para sa mga Black na batang babae,

881
00:53:36,338 --> 00:53:37,923
Black na batang lalaki,

882
00:53:38,465 --> 00:53:41,635
para talagang mag-focus

883
00:53:42,219 --> 00:53:47,057
na gayahin ang Black Barbie.

884
00:53:47,849 --> 00:53:53,438
Umaasa ako na may future Kitty,
future Stacey, isa pang Stephen

885
00:53:53,521 --> 00:53:55,732
na dadating para gumawa ng impact.

886
00:53:55,815 --> 00:53:58,276
Ang interesting din sa Black dolls,

887
00:53:58,360 --> 00:54:02,322
pag Black ang gumawa sa kanila,

888
00:54:02,405 --> 00:54:05,200
sobrang versatile.

889
00:54:05,283 --> 00:54:09,037
Sobrang daming idea na lumalabas.

890
00:54:09,120 --> 00:54:10,455
Sobrang daming itsura.

891
00:54:10,538 --> 00:54:15,961
Sobrang daming paraan
ng paggawa nila ng manika.

892
00:54:16,044 --> 00:54:17,671
Sobrang nakakatuwa

893
00:54:17,754 --> 00:54:22,092
dahil may originality sa lahat ng manika.

894
00:54:22,175 --> 00:54:26,346
Makakahanap ka ng talagang
pinag-isipan at may creativity.

895
00:54:26,429 --> 00:54:27,847
Ako si Mason Williams.

896
00:54:27,931 --> 00:54:30,350
Ako ang senior director, global lead

897
00:54:30,433 --> 00:54:33,103
ng Diversity, Equity, and Inclusion
sa Mattel.

898
00:54:33,186 --> 00:54:36,273
Twenty-five years na 'ko
sa toy and game industry.

899
00:54:36,356 --> 00:54:39,234
Ipinagmamalaki ko si Barbie.

900
00:54:39,317 --> 00:54:41,236
Gusto ko na may weakness siya

901
00:54:41,319 --> 00:54:44,447
na dapat i-call out,
na dapat mas maging diverse kami.

902
00:54:44,531 --> 00:54:48,118
Inisip namin 'yong body image,
'yong mga ganoon.

903
00:54:49,369 --> 00:54:52,872
Sa design department ng Mattel,
may ilang Black designers,

904
00:54:53,373 --> 00:54:57,377
pero di mo aakalain
na kulang 'yon noong nando'n pa si Kitty.

905
00:54:58,003 --> 00:55:02,090
Habang lumalaki ang mga kompanya,
hindi dumami ang bilang namin.

906
00:55:02,173 --> 00:55:04,634
Halos hindi lumaki 'yong bilang namin.

907
00:55:05,427 --> 00:55:09,514
Unang-una, tingnan muna natin
'yong kasalukuyang dami ng tao

908
00:55:09,597 --> 00:55:12,517
sa mga design department
sa toy industry, okay?

909
00:55:12,600 --> 00:55:17,397
Mga Black ang pinakawalang representation.
Tingin ko, di na nakakagulat 'yon.

910
00:55:17,480 --> 00:55:22,402
Kasi hindi mo alam
na pwede ka palang maging ganito

911
00:55:22,485 --> 00:55:23,903
kung di mo pa nakikita.

912
00:55:23,987 --> 00:55:28,575
Pumupunta ako sa mga career talk,
may 20 years na siguro.

913
00:55:28,658 --> 00:55:32,704
Pag sumasali ako,
"Mason, toy maker" ang sinusulat ko.

914
00:55:33,538 --> 00:55:37,042
Gano'n lagi, hanggang ngayon,
kahit iba na ang trabaho ko.

915
00:55:37,125 --> 00:55:43,131
Gusto ko kasing ipakita sa ibang tao
na may taong ganito ang trabaho.

916
00:55:43,214 --> 00:55:47,010
Dapat isipin natin kung paano sila
ma-i-involve hangga't maaga.

917
00:55:47,510 --> 00:55:51,306
High-school level.
Makipag-partner sa HBCUs. Marami pang iba.

918
00:55:51,389 --> 00:55:55,393
Gumawa ng paraan
para makita 'yong skill sets ng mga bata,

919
00:55:55,477 --> 00:55:57,020
mga education requirement.

920
00:55:57,103 --> 00:55:59,814
Mag-invest talaga sa mga may talent.

921
00:55:59,898 --> 00:56:04,110
Wag na tayong magsayang
ng panahon, gawin na natin 'to.

922
00:56:04,194 --> 00:56:06,237
'Yon ang importante.

923
00:56:06,321 --> 00:56:08,948
Matagal nang hindi pinag-uusapan 'yon.

924
00:56:09,032 --> 00:56:10,700
Ako si Tasja Kirkwood.

925
00:56:10,784 --> 00:56:13,620
Head ako ng Global Consumer Insights
sa Mattel.

926
00:56:13,703 --> 00:56:16,122
Maghapon akong
nakikipag-usap sa mga bata.

927
00:56:16,623 --> 00:56:20,335
'Yong tinatrabaho ko ang nagpapagana
sa design at development process.

928
00:56:20,418 --> 00:56:23,880
Sa tingin ko, importante 'yon
pagdating sa usapin na ito.

929
00:56:23,963 --> 00:56:26,174
Sobrang importante talaga ng process.

930
00:56:26,257 --> 00:56:30,136
Tungkol ito sa diversity, pero tungkol
din 'to sa diversity ng pag-iisip.

931
00:56:30,220 --> 00:56:32,514
Iba-iba tayo ng pag-iisip at experiences.

932
00:56:32,597 --> 00:56:35,683
Kaya importanteng ma-apply 'yon
sa lahat ng ginagawa namin,

933
00:56:35,767 --> 00:56:40,522
sa design at development,
sa marketing, strategy, kahit saan.

934
00:56:40,605 --> 00:56:43,400
Dapat paunlarin pa natin
ang mga trabahong ito,

935
00:56:43,483 --> 00:56:46,986
at 'yong posible nitong
maging impact sa mundo.

936
00:56:47,070 --> 00:56:50,407
'Yon nga 'yon, di ba?
'Yon ang ginawa ni Black Barbie.

937
00:56:50,490 --> 00:56:52,283
Pinakita niyang may career pa.

938
00:56:52,367 --> 00:56:55,829
Kailangan lang nating paunlarin 'yon
sa sarili natin mismo.

939
00:56:57,163 --> 00:56:59,749
Yes, gawin na natin 'to.

940
00:56:59,833 --> 00:57:03,253
Pag-usapan natin
ang mga usapan na hindi natuloy.

941
00:57:03,336 --> 00:57:06,464
Nagsimula lang naman
ang lahat ng 'to sa isang tanong

942
00:57:06,548 --> 00:57:09,092
habang nag-uusap kami ng tita ko.

943
00:57:09,175 --> 00:57:10,969
Ang layo na ng narating natin.

944
00:57:11,052 --> 00:57:12,971
Simula sa isang Black Barbie

945
00:57:13,054 --> 00:57:15,682
hanggang sa mundo na puno ng Black Barbies

946
00:57:15,765 --> 00:57:18,977
hanggang sa maraming Black women pa
na nagiging Barbie.

947
00:57:19,060 --> 00:57:22,147
Support na support ako
sa lahat ng 'to. Yes.

948
00:57:22,230 --> 00:57:24,899
Natatandaan ko no'ng sinabi sa 'kin

949
00:57:24,983 --> 00:57:28,027
na tumawag daw 'yong Mattel at sinabing

950
00:57:28,111 --> 00:57:31,281
"Gusto naming gawing Barbie
si Shonda. Gusto niya ba?"

951
00:57:31,364 --> 00:57:34,033
Sabi ko, "Oo naman."
Sobrang excited ako no'n.

952
00:57:34,534 --> 00:57:35,869
Para siyang magic.

953
00:57:35,952 --> 00:57:38,830
'Yong moment na tumawag sila,

954
00:57:38,913 --> 00:57:41,833
na gagawin daw nila 'kong Barbie,

955
00:57:41,916 --> 00:57:43,501
sobrang exciting no'n.

956
00:57:43,585 --> 00:57:46,713
Parang, "Wow, pwede akong
maging parte ng isang bagay

957
00:57:47,505 --> 00:57:49,340
na sobrang iconic para sa 'kin,

958
00:57:49,424 --> 00:57:52,385
kasi part na nito ang mga Black woman."

959
00:57:52,469 --> 00:57:57,891
Ito 'yong Barbie ko.
Umiyak ako no'ng una ko 'tong nakita.

960
00:57:57,974 --> 00:58:02,061
Gustong-gusto ko 'tong doll na 'to.
Ito ang manika ko, si Shonda doll.

961
00:58:02,145 --> 00:58:05,148
Glamour Shonda ang tawag ko sa kanya
kasi bihis na bihis siya.

962
00:58:05,231 --> 00:58:07,442
Pangalawang Barbie doll ko 'to.

963
00:58:08,026 --> 00:58:11,112
Ito 'yong ballerina princess

964
00:58:11,196 --> 00:58:14,949
na role ko sa The Nutcracker
and the Four Realms ng Disney.

965
00:58:15,033 --> 00:58:18,286
Part talaga ako ng process.

966
00:58:18,369 --> 00:58:23,750
May magaling
na head of design sa Shondaland,

967
00:58:23,833 --> 00:58:25,543
si Sandie Bailey.

968
00:58:25,627 --> 00:58:29,506
Si Sandie talaga ang umayos
at nakipag-usap sa Mattel

969
00:58:29,589 --> 00:58:31,508
kung ano dapat ang itsura ng doll.

970
00:58:31,591 --> 00:58:34,761
May ipapakita siya sa 'kin,
magko-comment ako, "Ang liit ng puwit ko."

971
00:58:34,844 --> 00:58:37,639
Tapos sasabihin niya 'yon
nang maayos sa Mattel.

972
00:58:37,722 --> 00:58:39,599
Ang una naming ginawa,

973
00:58:39,682 --> 00:58:41,809
nag-send kami ng reference photos.

974
00:58:41,893 --> 00:58:43,561
Kumuha kami ni Shonda

975
00:58:43,645 --> 00:58:46,189
ng lima hanggang walong picture

976
00:58:46,272 --> 00:58:51,027
na sa tingin niya, maganda ang buhok niya,
pati ang mukha at makeup niya,

977
00:58:51,110 --> 00:58:54,781
na gusto niyang maging itsura
ng doll noong time na 'yon.

978
00:58:54,864 --> 00:58:58,034
Gusto kong siguraduhin
na pag nakita 'to ng mga tao,

979
00:58:58,117 --> 00:59:00,370
ako 'yong makikita nila, kung ano ako.

980
00:59:00,453 --> 00:59:04,123
Hindi 'yong perfect at malinis na version.

981
00:59:04,207 --> 00:59:06,793
Siniguro ko na malaki 'yong balakang niya.

982
00:59:06,876 --> 00:59:09,796
Saka 'singlaki dapat
ng dibdib niya 'yong sa akin.

983
00:59:09,879 --> 00:59:13,466
'Yong isa, parang hourglass
'yong body shape.

984
00:59:14,884 --> 00:59:17,303
Tapos magkaiba 'yong puwit nila.

985
00:59:17,387 --> 00:59:18,805
Ito 'yong napili namin.

986
00:59:18,888 --> 00:59:20,682
Ire-represent niya talaga 'ko.

987
00:59:20,765 --> 00:59:25,395
Tanda ko no'ng huling binago 'yong doll,
di gano'n kalaki ang dibdib niya.

988
00:59:25,478 --> 00:59:28,273
Sabi nila, "Masyado nang late."
Sabi ko, "Lagyan n'yo ng pad."

989
00:59:28,356 --> 00:59:29,899
Kaya naka-padded bra siya.

990
00:59:30,400 --> 00:59:35,363
Bata pa lang ako, sinasabi na sa 'kin
na malaki raw ang hita ko.

991
00:59:35,446 --> 00:59:38,408
Dahil sa mga hitang 'to
kaya ako nanalo ng Olympic medal.

992
00:59:38,491 --> 00:59:42,745
Kaya gusto ko, malakas at athletic
'yong legs ng Barbie ko.

993
00:59:42,829 --> 00:59:46,332
Gagawan ako ng isa pang Barbie,
ang saya no'n.

994
00:59:46,416 --> 00:59:48,167
Para bumalik sila at sabihing

995
00:59:48,251 --> 00:59:52,046
"Gusto naming gumawa ng isa pa
na mas nagpapakita ng trabaho mo."

996
00:59:52,130 --> 00:59:54,632
Gusto ko, mas mukha siyang professional.

997
00:59:54,716 --> 00:59:58,011
Tingin ko, magandang opportunity
'yong pangalawang Barbie

998
00:59:58,094 --> 01:00:03,349
para makakita ang mga batang babae
ng isang writer,

999
01:00:03,433 --> 01:00:07,520
ng woman of color
na nasa ganoong position.

1000
01:00:07,604 --> 01:00:12,317
Lagi kong sinasabi, kailangan
magkaroon ka ng kakayahang mangarap.

1001
01:00:12,400 --> 01:00:15,069
Di mo magagawa 'yon
kung di mo pa nakikita sa iba.

1002
01:00:17,322 --> 01:00:21,743
Puro Black dolls 'yong binibili kong
manika para sa mga anak ko.

1003
01:00:22,243 --> 01:00:26,456
Sinusubukan ko ring bumili ng dolls
na may texture 'yong buhok gaya nila

1004
01:00:26,539 --> 01:00:29,167
para mas maka-relate sila.

1005
01:00:29,250 --> 01:00:32,211
Ngayon, normal na 'yon.
"Siyempre, may locs siya."

1006
01:00:32,295 --> 01:00:35,465
"Syempre naka-Afro siya. Bakit hindi?"

1007
01:00:35,548 --> 01:00:37,634
May Barbie tayo na naka-wheelchair.

1008
01:00:37,717 --> 01:00:38,801
Ang ganda no'n.

1009
01:00:38,885 --> 01:00:41,679
Kailangang-kailangan 'yong mga ganoon.

1010
01:00:41,763 --> 01:00:43,806
Lalo na sa mundo natin ngayon.

1011
01:00:43,890 --> 01:00:46,434
May anak akong babae. Seven pa lang siya.

1012
01:00:46,517 --> 01:00:48,978
'Yong imaginative play,
tungkol 'yon sa mundo,

1013
01:00:49,062 --> 01:00:50,938
sa pagbuo ng community.

1014
01:00:51,022 --> 01:00:52,398
Kaya marami siyang doll

1015
01:00:52,482 --> 01:00:54,067
na iba-iba ang kulay.

1016
01:00:54,150 --> 01:00:57,153
Gusto ko kasing malaman niya
na bukod sa sarili niya,

1017
01:00:57,236 --> 01:00:59,364
marami pang iba't ibang tao sa mundo

1018
01:00:59,447 --> 01:01:02,075
na may iba't ibang wika, iba't ibang idea,

1019
01:01:02,158 --> 01:01:03,743
at iba't ibang pananaw.

1020
01:01:04,243 --> 01:01:07,121
Kaya nitong baguhin ang mundo
sa maraming paraan.

1021
01:01:07,205 --> 01:01:11,042
Parang ang intense at ang bigat pakinggan,

1022
01:01:11,125 --> 01:01:12,377
pero 'yon ang totoo.

1023
01:01:12,460 --> 01:01:16,547
Kahit sa murang edad,
matututunan ng mga bata ang inclusiveness.

1024
01:01:16,631 --> 01:01:18,091
Malalaman nila ang diversity.

1025
01:01:18,174 --> 01:01:21,135
Matututunan nila ang iba't ibang
texture ng buhok at melanin,

1026
01:01:21,219 --> 01:01:22,512
at kung ano-ano pa.

1027
01:01:22,595 --> 01:01:27,058
Kung mga manika at Barbie
na kamukha mo lang ang nakikita mo,

1028
01:01:27,141 --> 01:01:30,103
di magiging bukas ang isip mo
sa mga bagay na 'yon.

1029
01:01:30,186 --> 01:01:33,523
Kapag may kakilala akong
white na magkakaanak,

1030
01:01:33,606 --> 01:01:35,108
alam nila

1031
01:01:36,442 --> 01:01:40,321
na Black doll ang ireregalo ko
saka libro na may Black kids.

1032
01:01:40,405 --> 01:01:45,159
Gano'n din sa Black friends ko.
Puro magaganda naman ang reaction nila.

1033
01:01:45,243 --> 01:01:47,870
Walang nagsabi ng
"Ba't binibigyan mo 'ko ng Black doll?"

1034
01:01:47,954 --> 01:01:49,038
Gusto ng mga bata.

1035
01:01:51,749 --> 01:01:54,460
Pero gaano kalayo pa ba
ang dapat nating abutin?

1036
01:01:54,961 --> 01:01:58,589
Mas inclusive na ngayon ang mga Barbie,

1037
01:01:58,673 --> 01:02:01,384
kaya tingin ko,
magugustuhan ng batang Lagueria

1038
01:02:01,467 --> 01:02:04,345
na maglaro ng mga Barbie.

1039
01:02:05,555 --> 01:02:07,348
Pero napapaisip pa rin ako,

1040
01:02:07,432 --> 01:02:10,101
gaano kalaki na ba ang nagbago?

1041
01:02:10,601 --> 01:02:12,562
Ako si Amirah Saafir.

1042
01:02:13,146 --> 01:02:17,692
Professor ako sa Cal State Fullerton,
Child & Adolescent Studies department.

1043
01:02:17,775 --> 01:02:20,570
Interesado ako sa impact
ng contextual factors,

1044
01:02:20,653 --> 01:02:22,530
lalo na ang school contextual factors,

1045
01:02:22,613 --> 01:02:25,116
sa pagtingin ng mga batang Black
sa pagiging Black nila.

1046
01:02:25,199 --> 01:02:27,785
Ang idea, makinig lang sa mga bata,

1047
01:02:27,869 --> 01:02:33,249
ipakita sa kanila 'yong mga Barbie ngayon,
saka pakinggan 'yong opinion nila doon.

1048
01:02:33,332 --> 01:02:36,711
Inspired ito ng doll test
nina Clark at Clark.

1049
01:02:36,794 --> 01:02:40,631
Hango lang ito doon, pero hindi kinopya.

1050
01:02:40,715 --> 01:02:45,344
Gusto namin na di sa Black versus white
naka-focus ang usapan,

1051
01:02:45,428 --> 01:02:49,307
kundi sa lahat ng shade, shapes,
at sizes na meron ang mga Barbie.

1052
01:02:49,807 --> 01:02:52,685
Tapos sa huli 'yong pakikipag-usap
sa mga expert.

1053
01:02:52,769 --> 01:02:54,228
May mga researcher,

1054
01:02:54,312 --> 01:02:56,939
mga nagse-specialize sa iba't ibang area,

1055
01:02:57,023 --> 01:03:01,611
para makakuha tayo ng magandang pananaw
sa kung ano'ng halaga ng lahat ng ito.

1056
01:03:01,694 --> 01:03:02,904
Ready na kayo?

1057
01:03:04,113 --> 01:03:07,700
See you at the finish line

1058
01:03:09,202 --> 01:03:11,496
Sino ang pinakamaganda para sa 'yo?

1059
01:03:11,579 --> 01:03:16,292
Para po sa 'kin, pinakamaganda si…

1060
01:03:18,461 --> 01:03:19,337
Brooklyn.

1061
01:03:19,420 --> 01:03:21,339
-Pinakamaganda si Brooklyn?
-Opo.

1062
01:03:21,422 --> 01:03:22,757
Bakit siya?

1063
01:03:22,840 --> 01:03:25,051
Kasi po Black din
ang balat niya katulad natin.

1064
01:03:25,134 --> 01:03:29,055
Oo, Black nga 'yong balat niya,
parang tayo. Tama ka diyan.

1065
01:03:29,138 --> 01:03:32,266
Tapos sanay po siyang maggitara.

1066
01:03:32,350 --> 01:03:37,438
Sino ang pinakamaganda para sa 'yo?

1067
01:03:38,189 --> 01:03:39,190
Siya.

1068
01:03:39,273 --> 01:03:41,400
Bakit naman siya maganda?

1069
01:03:41,901 --> 01:03:44,737
-Dahil po sa dress.
-Gusto mo 'yong dress niya?

1070
01:03:45,696 --> 01:03:48,449
May iba pa bang nagpapaganda sa kanya?

1071
01:03:48,533 --> 01:03:50,201
-Shoes po niya.
-'Yong shoes.

1072
01:03:50,284 --> 01:03:52,495
-Gusto ko po 'yong suot niya.
-Oo.

1073
01:03:52,578 --> 01:03:55,289
-Saka po 'yong hairstyle.
-'Yong hairstyle din.

1074
01:03:55,373 --> 01:03:58,209
Gusto ko po 'yong shirt niya saka wallet,

1075
01:03:58,292 --> 01:04:01,337
ang ganda din po ng shoes saka ng hair.

1076
01:04:01,420 --> 01:04:04,507
Pag pinag-uusapan 'yong Barbies,
'yong favorite nila,

1077
01:04:04,590 --> 01:04:08,511
marami sa kanila,
'yong dress at shoes ang binabanggit.

1078
01:04:08,594 --> 01:04:10,888
Wala masyadong pumapansin sa skin tone.

1079
01:04:10,972 --> 01:04:16,310
Ayun, ano'ng masasabi n'yo doon?
Ano sa tingin n'yo ang halaga no'n,

1080
01:04:16,394 --> 01:04:19,605
'yong tingin nila sa race,
para sa kahalagahan ng race?

1081
01:04:19,689 --> 01:04:23,359
O kung pinag-iisipan na ba nila
ang race bilang mga bata.

1082
01:04:23,442 --> 01:04:26,070
Nagtatrabaho ako
sa public elementary school,

1083
01:04:26,571 --> 01:04:29,240
at pag may pinag-uusapan sila

1084
01:04:29,323 --> 01:04:34,203
na may kinalaman sa race,
di nila ginagamit 'yong salitang "race".

1085
01:04:34,287 --> 01:04:36,706
-Tama.
-Di ko pa narinig 'yon na…

1086
01:04:36,789 --> 01:04:39,750
Di ko pa rin 'yon nakita sa curriculum.

1087
01:04:39,834 --> 01:04:43,045
Mas may "ethnicity", "culture".

1088
01:04:43,129 --> 01:04:48,509
Kaya doon sa clips, ang nababanggit nila,
"culture", "ethnicity", "religion".

1089
01:04:48,593 --> 01:04:50,136
Kung saan tayo nagkakaiba.

1090
01:04:50,219 --> 01:04:55,141
Narinig n'yo na ba ang salitang "race"?

1091
01:04:55,725 --> 01:04:57,101
-Hindi pa po.
-Hindi pa?

1092
01:04:57,184 --> 01:04:58,811
-Hindi po.
-Ano pong "race"?

1093
01:04:58,895 --> 01:05:00,313
Magandang tanong 'yan.

1094
01:05:00,396 --> 01:05:06,319
'Yong race po…
May isang Barbie na mahilig sa race.

1095
01:05:06,402 --> 01:05:08,446
A, parang race na takbuhan? Oo.

1096
01:05:08,529 --> 01:05:12,491
Kapag pinag-uusapan n'yo
nila Mommy at Daddy ang race,

1097
01:05:13,242 --> 01:05:14,911
ano ang sinasabi nila?

1098
01:05:17,914 --> 01:05:20,416
"Do not judge a book by its cover"?

1099
01:05:21,042 --> 01:05:23,544
Ano naman ang ibig sabihin noon?

1100
01:05:23,628 --> 01:05:27,715
Parang pag may Karen
na sasabihan ka ng masasama.

1101
01:05:27,798 --> 01:05:30,051
Kapag sinabi ko ang salitang "race"…

1102
01:05:32,553 --> 01:05:34,138
ano ang naiisip n'yo?

1103
01:05:34,221 --> 01:05:36,682
-Racism.
-Naiisip mo ang racism?

1104
01:05:36,766 --> 01:05:38,267
Ano ba ang racism?

1105
01:05:40,144 --> 01:05:45,232
Kapag po hinuhusgahan ka ng iba
dahil po sa kulay ng balat mo

1106
01:05:45,316 --> 01:05:47,568
at sa itsura at culture mo.

1107
01:05:47,652 --> 01:05:49,904
Hindi nila alam ang salitang "race".

1108
01:05:49,987 --> 01:05:52,198
-Pero nabanggit agad ang racism.
-Oo.

1109
01:05:52,281 --> 01:05:57,119
Ano'ng sinasabi ng family n'yo
tungkol sa pagiging Black?

1110
01:05:58,204 --> 01:06:03,751
Na maging matapang po at laging isipin
na Black queen po ako na maganda.

1111
01:06:04,710 --> 01:06:07,838
Sabi po ng Mama ko,
maging proud ako sa Black skin ko,

1112
01:06:07,922 --> 01:06:10,549
saka pag may nagtanong po
sa 'kin na di Black

1113
01:06:10,633 --> 01:06:12,551
ng "Ano 'yong Black girl magic?"

1114
01:06:12,635 --> 01:06:15,513
Sasabihin ko po,
"Ay, di mo maiintindihan 'yon."

1115
01:06:15,596 --> 01:06:17,431
Sinasabi po nila,

1116
01:06:18,599 --> 01:06:22,353
okay lang maging ikaw
kahit iba po 'yong itsura mo sa iba.

1117
01:06:22,436 --> 01:06:23,270
Okay.

1118
01:06:23,354 --> 01:06:26,023
Kasi po tao ka rin katulad ng nila.

1119
01:06:26,607 --> 01:06:30,444
Sabi po nila, di po okay
na nagagalit po sa amin 'yong mga pulis,

1120
01:06:30,528 --> 01:06:35,408
na papadapain po kami,
kasi wala po kaming ginagawang masama.

1121
01:06:35,491 --> 01:06:38,703
Kahit di nila ginagamit
'yong salita na alam natin,

1122
01:06:38,786 --> 01:06:40,705
alam nila kung ano ang race.

1123
01:06:40,788 --> 01:06:44,709
May nagsabi ng
"Black Lives Matter. Black girl magic."

1124
01:06:44,792 --> 01:06:47,044
Parang sinasabi rin nila,
"Alam ko 'yong race."

1125
01:06:47,128 --> 01:06:50,715
Kailangan pa nating mag-focus na bigyan
sila ng language para pag-usapan 'yon.

1126
01:06:50,798 --> 01:06:54,635
'Yon ang langugae na sinasabi sa kanila,
na naririnig nila sa iba,

1127
01:06:54,719 --> 01:06:57,054
pero di ibig sabihin,
sinasabuhay din nila 'yon

1128
01:06:57,138 --> 01:06:58,973
at ganoon nila tinitingnan ang iba.

1129
01:06:59,056 --> 01:07:02,727
Kasi kung pare-pareho ang lahat,
at walang kaso ang skin color,

1130
01:07:02,810 --> 01:07:06,313
bakit may mga Black man
na namamatay sa kamay ng mga pulis?

1131
01:07:06,397 --> 01:07:09,525
Ano'ng papel ng Barbie
para maunawaan ito ng mga bata?

1132
01:07:09,608 --> 01:07:12,236
Responsibilidad ba ng Barbie o ng Mattel

1133
01:07:12,319 --> 01:07:14,905
sa ginagawa nila na mas magka-intention

1134
01:07:14,989 --> 01:07:17,074
na tumulong ipaintindi
ang mga ganito sa bata?

1135
01:07:17,158 --> 01:07:18,701
-Oo.
-Sa tingin mo?

1136
01:07:18,784 --> 01:07:22,329
Kasi sa tingin ko,
responsibilidad nating lahat 'yon.

1137
01:07:22,413 --> 01:07:24,874
At maraming paraan

1138
01:07:25,624 --> 01:07:27,668
para magawa ng Mattel

1139
01:07:28,961 --> 01:07:32,590
na mas ipakita kung ano ang race

1140
01:07:32,673 --> 01:07:35,676
o kung ano ang ethnicity
at culture ng isang Barbie.

1141
01:07:35,760 --> 01:07:38,054
May team ba sa Mattel

1142
01:07:38,137 --> 01:07:42,099
na naka-focus sa meaning
ng mga pagkakaiba, o kung ano ba ito.

1143
01:07:42,183 --> 01:07:45,102
Tingin ko, interesting 'yon.
Parang maganda na…

1144
01:07:45,186 --> 01:07:48,522
Kung gusto talaga natin ng change,
di pwedeng sa isang tao lang.

1145
01:07:48,606 --> 01:07:50,900
Dapat may team, at may intention.

1146
01:07:50,983 --> 01:07:53,194
-Oo.
-Dapat tamang team ang meron.

1147
01:07:54,236 --> 01:07:58,908
Alin sa mga Barbie na 'to ang kamukha mo?

1148
01:07:58,991 --> 01:08:02,036
-Kamukha mo ang Barbie na 'to?
-Opo.

1149
01:08:02,119 --> 01:08:05,247
Ito po, medyo kamukha ko siya

1150
01:08:05,331 --> 01:08:08,501
kasi po brown 'yong eyes at hair niya.

1151
01:08:08,584 --> 01:08:10,086
Bakit kamukha mo sila?

1152
01:08:10,169 --> 01:08:14,757
Minsan po pag inaayos ko
'yong hair ko, tinataas ko po sa likod.

1153
01:08:14,840 --> 01:08:18,469
-Maganda po siya, saka may locs din siya.
-Oo nga.

1154
01:08:18,552 --> 01:08:20,638
-May kamukha pa ba sa kanya si Mommy?
-Opo.

1155
01:08:20,721 --> 01:08:21,555
Ano pa?

1156
01:08:21,639 --> 01:08:25,059
Naka-wig po siya.
Parang naka-wig po ang Barbie na 'to.

1157
01:08:25,810 --> 01:08:28,395
Wala po akong kamukha
sa mga Barbie na 'to.

1158
01:08:28,479 --> 01:08:30,314
Ako rin, e.

1159
01:08:30,397 --> 01:08:35,402
Ano'ng responsibilidad natin at ng parents
bukod sa pag-e-expose sa kanila?

1160
01:08:35,486 --> 01:08:36,779
Sa huli,

1161
01:08:36,862 --> 01:08:41,283
hindi naman gagawin ng Barbie
ang di mo pa nagagawa, di ba?

1162
01:08:42,451 --> 01:08:46,205
Kaya responsibilidad na 'yon
ng mga magulang at ng Mattel.

1163
01:08:46,288 --> 01:08:49,208
Ayokong iatas sa Barbie

1164
01:08:49,291 --> 01:08:54,505
'yong trabaho na dapat tayo
ang gumagawa bilang isang society,

1165
01:08:54,588 --> 01:08:56,549
na himayin ang mga bagay-bagay.

1166
01:08:56,632 --> 01:08:58,926
Para sa 'kin, ang trabaho talaga

1167
01:08:59,009 --> 01:09:03,264
ng tunay na diversity,
equity, at inclusion

1168
01:09:03,347 --> 01:09:08,269
ay buwagin 'yong marahas
na institutions at structures,

1169
01:09:08,352 --> 01:09:10,980
'yong marahas na mga manika, mga mundo

1170
01:09:11,063 --> 01:09:15,484
na nag-e-exist dahil sa matagal
na history ng colonialism.

1171
01:09:15,568 --> 01:09:20,406
Hangga't di natin ginagawa 'yon,
niloloko lang natin ang mga sarili natin.

1172
01:09:20,489 --> 01:09:24,243
Five years old 'yong anak ko,
para siyang princess ninja ngayon

1173
01:09:24,326 --> 01:09:27,246
na nanghihiwa ng melon.

1174
01:09:27,329 --> 01:09:30,791
Marami siyang Barbie,
at ang nakaka-proud doon,

1175
01:09:30,875 --> 01:09:34,128
pantay-pantay lang
'yong tingin niya sa kanila.

1176
01:09:34,211 --> 01:09:38,424
Kaya nandoon 'yong lahat ng kulay,

1177
01:09:38,507 --> 01:09:41,427
skin tone, style ng buhok,
shape ng katawan.

1178
01:09:41,510 --> 01:09:42,928
Proud ako do'n.

1179
01:09:43,012 --> 01:09:45,389
Tapos pag nakikipaglaro siya sa iba,

1180
01:09:45,472 --> 01:09:49,852
makikita mo talaga
na naka-focus sila sa laro,

1181
01:09:49,935 --> 01:09:52,229
hindi sa kung ano 'yong nilalaro nila.

1182
01:09:52,313 --> 01:09:56,609
Pupusta ako, kapag nagtanong
ka sa 30 na bata ngayon,

1183
01:09:56,692 --> 01:10:00,696
"Ano'ng itsura ni Barbie?"
baka makakuha ka ng 26 na iba-ibang sagot.

1184
01:10:00,779 --> 01:10:04,116
Sino sa tingin n'yo ang totoong Barbie?

1185
01:10:05,659 --> 01:10:06,744
Ito ba?

1186
01:10:08,913 --> 01:10:09,914
Ito.

1187
01:10:09,997 --> 01:10:13,083
-Ba't ito ang totoong Barbie?
-Dahil po sa skin niya.

1188
01:10:13,167 --> 01:10:15,127
Kasi po blonde siya.

1189
01:10:15,211 --> 01:10:16,295
Kasi blonde siya?

1190
01:10:16,378 --> 01:10:20,299
Ito po 'yong totoong Barbie,
tapos ito 'yong next nilang ginawa

1191
01:10:20,382 --> 01:10:23,510
para po maging kamukha
sila ng mga Black na girl,

1192
01:10:23,594 --> 01:10:26,347
para di na po white Barbies
ang lalaruin nila.

1193
01:10:26,430 --> 01:10:30,142
Nagre-research at nanonood po ako
ng shows na gumagawa ng toys,

1194
01:10:30,226 --> 01:10:32,770
'yan po 'yong unang Barbie na lumabas.

1195
01:10:32,853 --> 01:10:38,400
Kapag po nagpunta ka sa bilihan,
sila po 'yong unang Barbie na makikita,

1196
01:10:38,484 --> 01:10:40,194
gano'n din po sa commercials.

1197
01:10:40,277 --> 01:10:41,445
"Sino si Barbie?"

1198
01:10:41,528 --> 01:10:43,280
'Yon ang isa sa mga tanong,

1199
01:10:43,364 --> 01:10:47,326
tapos lagi nilang pinipili
si Miss Malibu, di ba?

1200
01:10:47,409 --> 01:10:51,163
Ang nakuha ko mula doon,

1201
01:10:51,247 --> 01:10:53,958
nasa sentro itong si Malibu,

1202
01:10:54,041 --> 01:10:56,418
nasa paligid lang niya 'yong iba,

1203
01:10:56,502 --> 01:10:58,629
at 'yon ang standard sa mundo.

1204
01:10:58,712 --> 01:11:01,423
Si classic Barbie,
Malibu Barbie, regular Barbie.

1205
01:11:01,507 --> 01:11:04,009
Pinaparating nila na 'yon ang ideal,

1206
01:11:04,093 --> 01:11:08,264
na 'yon ang normal,
at 'yon ang dapat nilang gayahin.

1207
01:11:08,347 --> 01:11:11,475
Naiintindihan din nila
na 'yong Black Barbie,

1208
01:11:11,558 --> 01:11:13,686
'yong Latina at Asian Barbie,

1209
01:11:13,769 --> 01:11:17,606
sa huli sila ginawa,
para may makita tayong kamukha natin.

1210
01:11:17,690 --> 01:11:21,568
'Yong structure ng power at privilege
na nasa baba ang mga Black,

1211
01:11:21,652 --> 01:11:23,737
naiintindihan 'yon ng mga bata

1212
01:11:23,821 --> 01:11:27,074
kahit na hindi nila alam
kung ano ang tawag doon.

1213
01:11:27,157 --> 01:11:29,827
Kasi nakikita nila
na meron ngang hierarchy

1214
01:11:29,910 --> 01:11:31,412
kahit sa mga laruan nila.

1215
01:11:31,495 --> 01:11:33,539
Kung papapiliin po ako,

1216
01:11:33,622 --> 01:11:36,959
ito po 'yong regular Barbie,

1217
01:11:37,042 --> 01:11:39,753
kasi may palabas po si Barbie, e.

1218
01:11:39,837 --> 01:11:42,631
Tingin ko po, siya 'yong original Barbie

1219
01:11:42,715 --> 01:11:48,012
kasi no'ng naghihintay po ako kanina,
pinapanood ko po 'yong show,

1220
01:11:48,095 --> 01:11:51,640
tapos siya po 'yong unang lumabas.

1221
01:11:53,392 --> 01:11:57,688
Pag nanonood ng TV shows ang anak ko,
hindi si Black Barbie ang bida.

1222
01:11:57,771 --> 01:12:00,691
Si Black Barbie…
o kahit sinong Black character,

1223
01:12:00,774 --> 01:12:04,570
di natin nakikilala ang pamilya nila,
wala tayong alam sa kanila.

1224
01:12:04,653 --> 01:12:05,863
Sidekick sila madalas.

1225
01:12:05,946 --> 01:12:09,450
Para itong present-day version

1226
01:12:09,533 --> 01:12:13,912
ng nangyayaring exclusion
noong wala pang Black Barbie doll.

1227
01:12:13,996 --> 01:12:16,081
-May napanood ba kayong Barbie movie?
-Opo.

1228
01:12:16,165 --> 01:12:17,291
-Opo.
-Gano'n ba?

1229
01:12:17,374 --> 01:12:18,751
Anong movie 'yon?

1230
01:12:18,834 --> 01:12:21,211
Napanood ko po 'yong spy siya,

1231
01:12:21,295 --> 01:12:23,881
'yong nasa space, saka 'yong regular show.

1232
01:12:24,465 --> 01:12:27,509
Pinapanood ko po dati
'yong Barbie Dreamhouse.

1233
01:12:27,593 --> 01:12:28,427
Talaga?

1234
01:12:28,510 --> 01:12:32,014
Opo, may napanood kami.

1235
01:12:32,097 --> 01:12:34,725
Sirena po siya do'n,
tapos kamukha siya nito.

1236
01:12:36,185 --> 01:12:38,604
Ako si Nachelle Jackson.

1237
01:12:38,687 --> 01:12:40,689
Ito naman ang anak ko, si Kayden.

1238
01:12:42,900 --> 01:12:45,402
Hi, 14 years old po ako.

1239
01:12:46,070 --> 01:12:50,616
-Pinilit po akong maglaro ng dolls.
-Hindi ka naman pinilit.

1240
01:12:50,699 --> 01:12:52,284
Natatandaan ko noon,

1241
01:12:52,368 --> 01:12:58,665
nakaka-ilang volume na kami
ng iba't ibang Barbie movie,

1242
01:12:59,166 --> 01:13:02,753
tapos pumunta kami sa Target
para bumili ng Barbie doll.

1243
01:13:02,836 --> 01:13:06,924
Nasa aisle ako no'n,
tapos sabi ko, "Eto si Barbie, o."

1244
01:13:07,424 --> 01:13:10,177
Sabi ko pa,
"Okay, Barbie 'to, Black siya."

1245
01:13:11,053 --> 01:13:13,430
Tapos ayaw niyang pumayag.

1246
01:13:13,514 --> 01:13:17,309
Sabi niya, "Hindi 'to si Barbie.
Di naman Black si Barbie.

1247
01:13:17,393 --> 01:13:18,560
White si Barbie."

1248
01:13:18,644 --> 01:13:22,398
Siguro po, kailangan nilang magsama
ng ibang race sa shows nila.

1249
01:13:22,481 --> 01:13:24,316
Kasi po isang race lang madalas

1250
01:13:24,400 --> 01:13:25,943
-'yong main character.
-Oo.

1251
01:13:26,026 --> 01:13:28,821
Lumabas 'yong show
no'ng medyo matanda na 'ko.

1252
01:13:28,904 --> 01:13:31,532
Kaya no'ng nine or ten po ako,

1253
01:13:32,157 --> 01:13:34,993
mas nagustuhan ko 'yon
kasi may Black character.

1254
01:13:35,077 --> 01:13:38,122
Kaya po siguro
di ko nakita si Barbie bilang Black.

1255
01:13:38,205 --> 01:13:42,000
Kasi lagi pong friend ng bida
'yong Black person.

1256
01:13:42,501 --> 01:13:45,254
Parang si Nikki o Christine,
parang gano'n po.

1257
01:13:45,337 --> 01:13:46,588
Ako si Aydrea Walden,

1258
01:13:46,672 --> 01:13:48,924
isa akong writer na taga-Los Angeles.

1259
01:13:49,007 --> 01:13:51,135
Medyo pamilyar na 'ko sa Barbie Vlog

1260
01:13:51,218 --> 01:13:52,886
bago pa 'ko na-involve doon.

1261
01:13:52,970 --> 01:13:58,475
May ilan-ilan akong nakita at napanood.

1262
01:13:58,559 --> 01:14:00,769
Pamilyar din ako sa Mattel.

1263
01:14:00,853 --> 01:14:03,355
Naka-trabaho ko sila sa ibang show,

1264
01:14:03,439 --> 01:14:06,150
kaya maganda na ang samahan namin

1265
01:14:06,233 --> 01:14:09,987
noong nilapitan nila ako
dahil may gusto silang gawin.

1266
01:14:10,070 --> 01:14:14,408
Gusto nilang magsalita
tungkol sa mga issue no'ng 2020.

1267
01:14:14,908 --> 01:14:16,243
Hello sa inyong lahat.

1268
01:14:16,326 --> 01:14:17,494
Hi, guys.

1269
01:14:17,578 --> 01:14:21,081
May malaking movement
na nangyayari ngayon.

1270
01:14:21,165 --> 01:14:23,917
Milyon-milyong tao sa buong mundo

1271
01:14:24,001 --> 01:14:26,879
ang tumitindig laban sa racism.

1272
01:14:26,962 --> 01:14:30,841
Tumitindig sila
dahil mula pa noon, madalas mangyari

1273
01:14:30,924 --> 01:14:35,262
na di patas ang pagtrato sa mga tao,
at may mga nasasaktan din

1274
01:14:35,345 --> 01:14:37,014
dahil lang sa kulay ng balat nila.

1275
01:14:37,097 --> 01:14:40,100
Sabi nila, "Gusto naming
gawin ang Barbie vlog na 'to.

1276
01:14:40,184 --> 01:14:42,895
Kung may masasabi ka,
anong mensahe ang ipaparating mo?"

1277
01:14:42,978 --> 01:14:45,063
Akala siguro ng iba,
okay lang ang buhay ko,

1278
01:14:45,147 --> 01:14:48,400
pero ang totoo,
palagi akong nakakaranas ang racism,

1279
01:14:48,484 --> 01:14:51,361
gano'n din ang ibang mga Black.

1280
01:14:51,445 --> 01:14:54,740
Nakaka-fascinate na pwedeng
magkaroon ng magkaibang experience

1281
01:14:54,823 --> 01:14:57,784
ang dalawang tao sa iisang lugar
base sa pagkatao nila.

1282
01:14:57,868 --> 01:14:59,369
'Yon ang gusto kong pag-usapan.

1283
01:14:59,453 --> 01:15:02,831
Nagparamihan kami ni Barbie
ng mabebentang sticker sa beach.

1284
01:15:02,915 --> 01:15:05,959
Naghiwalay kami para makita
kung sino'ng mas maraming mabebenta.

1285
01:15:06,043 --> 01:15:10,130
Habang nasa boardwalk ako,
tatlong beses akong binawal ng security.

1286
01:15:10,214 --> 01:15:11,048
Ano?

1287
01:15:11,131 --> 01:15:15,219
Kung ano-ano'ng tinanong nila,
tinawagan pa nila si Mama.

1288
01:15:15,302 --> 01:15:18,388
Di ko sinabi sa 'yo,
pero dahil doon kaya konti ang benta ko.

1289
01:15:18,889 --> 01:15:21,016
Akala ng security,
may ginagawa akong masama

1290
01:15:21,099 --> 01:15:23,602
kahit na pareho lang 'yong ginagawa natin.

1291
01:15:23,685 --> 01:15:28,106
Kumuha kami ng mga story sa experience ko,
mga totoong nangyari sa buhay ko.

1292
01:15:28,190 --> 01:15:30,817
Ginawa naming angkop sa edad ng audience.

1293
01:15:30,901 --> 01:15:35,239
Madalas kong gawin 'yon sa trabaho.
Ginagawa kong angkop sa mga bata

1294
01:15:35,322 --> 01:15:38,408
'yong mga malalaking issue
na pang-matanda.

1295
01:15:38,492 --> 01:15:42,204
Pag nababanggit ko ang ganito,
gumagawa ng excuse ang iba.

1296
01:15:42,287 --> 01:15:46,291
Sinasabi nila, "Dapat siguro,
kumuha ka ng permit para magbenta."

1297
01:15:46,375 --> 01:15:47,918
Pero excuse lang 'yon.

1298
01:15:48,001 --> 01:15:52,339
Nangyari sa 'kin 'yon kasi Black ako
at mali ang iniisip nila sa akin.

1299
01:15:52,422 --> 01:15:56,009
At di nila iniisip ang mga ganoon
sa mga white na gaya ko.

1300
01:15:56,093 --> 01:15:59,304
Simple lang ang setup. May magkaibigang
nagse-share ng experiences.

1301
01:15:59,388 --> 01:16:02,391
Naisip ko rin na magandang
may pinapakita kaming

1302
01:16:02,474 --> 01:16:06,436
dalawang tao na pinagkukuwentuhan
ang isang bagay na di madaling pag-usapan.

1303
01:16:06,520 --> 01:16:09,481
Mahirap marinig at pag-usapan
ang mga ganitong kuwento.

1304
01:16:09,565 --> 01:16:12,025
At tingin ko, maganda ang ginawa ng team.

1305
01:16:12,109 --> 01:16:14,027
Masaya ako sa naging resulta.

1306
01:16:14,778 --> 01:16:18,949
Ano nga 'yong joke ni Dave Chappelle?
'Yong "Ano'ng tingin ni Ja Rule?"

1307
01:16:20,742 --> 01:16:21,660
Alam n'yo 'yon?

1308
01:16:23,829 --> 01:16:27,916
Di ko naman siguro sasabihin na
"Ano'ng tingin ni Barbie sa racism?"

1309
01:16:28,000 --> 01:16:31,211
Tara… Tara, tanungin natin si Barbie.

1310
01:16:35,382 --> 01:16:36,508
Okay.

1311
01:16:37,050 --> 01:16:37,926
Wow!

1312
01:16:38,468 --> 01:16:41,221
Ally si white barbie. Ang ganda.

1313
01:16:41,305 --> 01:16:45,267
Maganda 'to kung effective.
Kung 'yong mga batang white

1314
01:16:45,350 --> 01:16:49,896
na idol si Barbie,
na gustong maging kagaya niya,

1315
01:16:49,980 --> 01:16:52,190
kung makikinig sila doon nang mabuti,

1316
01:16:52,274 --> 01:16:57,404
at sisimulan nilang i-call out
ang racism kapag nangyayari 'yon,

1317
01:16:57,487 --> 01:17:02,075
saka ipagtanggol
'yong mga kaibigan nilang Black at Latino

1318
01:17:02,159 --> 01:17:04,286
o kahit sino na naiiba.

1319
01:17:04,369 --> 01:17:08,915
Baka makatulong 'to para makita nila
'yong racism. Kasi madalas, hindi, e.

1320
01:17:08,999 --> 01:17:12,377
Tingin ko, ang kulang lang doon sa video,

1321
01:17:12,461 --> 01:17:16,632
wala silang binigay na advice

1322
01:17:16,715 --> 01:17:17,841
ng dapat gawin.

1323
01:17:17,924 --> 01:17:20,177
'Yong pagiging listener,

1324
01:17:20,260 --> 01:17:25,724
di no'n nabibigay 'yong kailangan
para malaman mo ang gagawin

1325
01:17:25,807 --> 01:17:28,810
pag tinutukso
'yong kaibigan mo sa sleepover.

1326
01:17:29,311 --> 01:17:32,564
Medyo nalulungkot ako

1327
01:17:32,648 --> 01:17:36,652
na hindi magawa ng mga bata
na maging bata lang.

1328
01:17:37,486 --> 01:17:39,071
Di naman sa di kailangan,

1329
01:17:39,154 --> 01:17:42,616
kasi mararanasan talaga nila
ang realidad at totoo 'yon,

1330
01:17:42,699 --> 01:17:44,951
at nangyayari 'yon kahit bata pa lang.

1331
01:17:45,035 --> 01:17:49,915
Kaya kung makakatulong 'tong
pagsasama ng reality at fantasy

1332
01:17:49,998 --> 01:17:53,543
para maging mas mabuti
at hindi walang-malay

1333
01:17:53,627 --> 01:17:58,423
sa racism at discrimination
ang mundo natin,

1334
01:17:58,507 --> 01:18:00,967
sobrang ganda nito, worth it siya.

1335
01:18:01,051 --> 01:18:04,471
Ang ganda na may pinag-usapan sila
na importanteng issue.

1336
01:18:04,554 --> 01:18:08,809
Tingin ko, maganda ito para sa mga bata
na walang gano'ng experience,

1337
01:18:09,309 --> 01:18:10,936
'yong matuto sa gano'ng videos,

1338
01:18:11,019 --> 01:18:13,980
at saka baka di nila
napag-uusapan 'yon sa bahay.

1339
01:18:14,064 --> 01:18:15,774
Pero ang una kong naisip,

1340
01:18:15,857 --> 01:18:19,027
"Kailan nagsalita nang ganito karami
'yong character na 'to sa show?"

1341
01:18:19,111 --> 01:18:19,945
Walang gano'n.

1342
01:18:20,028 --> 01:18:24,116
May mga konting line nga siya,
pero sidekick lang siya lagi.

1343
01:18:24,199 --> 01:18:25,701
Para magka-progress,

1344
01:18:25,784 --> 01:18:28,328
kailangan mong dumaan sa steps, di ba?

1345
01:18:28,412 --> 01:18:31,915
Di lang isang malaking hakbang
ang progress.

1346
01:18:31,998 --> 01:18:34,167
Dumami na ang representation.

1347
01:18:34,251 --> 01:18:39,131
Sa movie last year, Big City Big Dreams,
nandoon si Barbie Roberts, Malibu.

1348
01:18:39,214 --> 01:18:42,050
May nakilala na siyang
isa pang Barbie Roberts, taga-Brooklyn.

1349
01:18:42,134 --> 01:18:45,679
-Taga-Brooklyn ka? As in New York?
-May iba pa bang Brooklyn?

1350
01:18:45,762 --> 01:18:47,973
May napanood ako na cute scene.

1351
01:18:48,056 --> 01:18:51,143
Si white Barbie saka si Black Barbie.

1352
01:18:51,226 --> 01:18:52,936
Roommates sila sa dorm.

1353
01:18:53,645 --> 01:18:54,980
Room ko yata 'to.

1354
01:18:55,731 --> 01:18:58,442
Name ko 'yong nakalagay. Ako si Barbie.

1355
01:18:58,525 --> 01:19:00,819
Ako rin si Barbie.

1356
01:19:01,403 --> 01:19:03,655
-Ano'ng apelyido mo?
-Roberts.

1357
01:19:04,448 --> 01:19:06,575
-Pareho tayo ng name?
-Pareho tayo ng name?

1358
01:19:06,658 --> 01:19:08,785
Ang cool na pinapakita nila

1359
01:19:08,869 --> 01:19:11,538
na may melanated Barbie,
may white Barbie din,

1360
01:19:11,621 --> 01:19:13,081
pero iisang manika sila,

1361
01:19:13,165 --> 01:19:15,459
magkaiba lang ng skin tone.

1362
01:19:15,542 --> 01:19:18,545
Nagbukas na ngayon ang Barbie multiverse.

1363
01:19:18,628 --> 01:19:22,257
Kung iisipin, "Uy, may progress na,"

1364
01:19:22,340 --> 01:19:27,888
kasi lumabas na sa screen
si Brooklyn, di ba?

1365
01:19:28,513 --> 01:19:30,348
Di na mahalaga kung paano.

1366
01:19:30,432 --> 01:19:33,435
Basta nandoon siya,
so masasabi nating may progress.

1367
01:19:33,518 --> 01:19:36,563
Tingin ko, interesting
na maintindihan natin

1368
01:19:36,646 --> 01:19:38,774
na may kakompetensiya si Brooklyn

1369
01:19:38,857 --> 01:19:42,903
na hindi naman niya
kasinggaling mag-perform sa stage.

1370
01:19:42,986 --> 01:19:48,867
Ganoon ang nararanasan
ng maraming Black na babae sa araw-araw.

1371
01:19:49,367 --> 01:19:52,078
Progressive tingnan na hinire ka namin.

1372
01:19:56,374 --> 01:19:58,877
Pwedeng hindi ganoon kagaling

1373
01:19:59,878 --> 01:20:02,297
ang isang white

1374
01:20:02,380 --> 01:20:05,050
pero makikita pa rin siya na kapantay…

1375
01:20:05,133 --> 01:20:06,802
May tumatakas na maleta.

1376
01:20:06,885 --> 01:20:10,680
…sa kasong 'to, kapantay siya
ng over-qualified na Black woman.

1377
01:20:11,181 --> 01:20:14,267
Niligtas na naman ng ballet ang araw.

1378
01:20:14,351 --> 01:20:16,895
Pareho silang isinali
sa isang competition,

1379
01:20:16,978 --> 01:20:21,858
at progressive daw 'yon, pero hindi naman.

1380
01:20:21,942 --> 01:20:26,279
I'll see you at the finish line

1381
01:20:26,363 --> 01:20:30,617
Kahit na nag-tie sila,
nakikita ko pa rin na pabor 'yon sa isa.

1382
01:20:31,117 --> 01:20:34,162
Bakit di magawa at masabi ng Mattel na

1383
01:20:34,246 --> 01:20:38,834
"Okay, magaling si Brooklyn.
May talent siya. Sa kanya na 'to."

1384
01:20:39,501 --> 01:20:41,878
Para sa ilang mga bata,

1385
01:20:41,962 --> 01:20:46,007
parang hindi pa rin inclusive
'yong pinapakita ng media.

1386
01:20:46,091 --> 01:20:47,968
May mga usap-usapan na

1387
01:20:48,677 --> 01:20:53,306
"Ano ba ang kailangan
para isa sa Black characters,

1388
01:20:53,390 --> 01:20:56,351
isa sa Latina characters,
isa sa Asian characters

1389
01:20:56,434 --> 01:20:58,770
ang maging bida sa sarili nilang kuwento?"

1390
01:20:58,854 --> 01:21:02,107
Tingin ko, papunta na tayo doon.
Ginagawa na namin 'yon.

1391
01:21:02,190 --> 01:21:06,027
Sa pag-expand ng Barbie Roberts…
Barbie Roberts Brooklyn.

1392
01:21:06,111 --> 01:21:08,113
Malaking step ang pag-expand no'n.

1393
01:21:08,196 --> 01:21:13,910
Dahil sa success ng movie last year,
magkakaroon ng sariling line si Brooklyn.

1394
01:21:13,994 --> 01:21:15,829
May sarili na siyang universe.

1395
01:21:15,912 --> 01:21:18,582
Magkaibigan pa rin sila doon
ni Barbie Malibu,

1396
01:21:18,665 --> 01:21:21,668
pero bumubuo tayo
ng mundong para lang kay Brooklyn.

1397
01:21:21,751 --> 01:21:26,506
Magkakaroon ng sariling Netflix series
ang Brooklyn line,

1398
01:21:26,590 --> 01:21:28,258
magkakaroon din ng dolls,

1399
01:21:28,341 --> 01:21:31,553
at mas lalabas siguro siya
sa vlogs at kung ano-ano pa.

1400
01:21:31,636 --> 01:21:32,971
Mas lumalawak pa 'yon.

1401
01:21:33,054 --> 01:21:37,392
Sinasabi pa rin ng parents ngayon
na Black Barbie o Barbie of color sana

1402
01:21:37,475 --> 01:21:39,728
ang maging main character.

1403
01:21:39,811 --> 01:21:43,106
Kaya tingin ko, umiikot
sa empowerment ang legacy na 'to.

1404
01:21:43,189 --> 01:21:44,608
Pati sa cultural impact.

1405
01:21:44,691 --> 01:21:48,612
Mas nagkakaroon na ngayon
ng inclusivity at representation.

1406
01:21:48,695 --> 01:21:52,282
Siguro ang una dapat nating isipin,

1407
01:21:54,117 --> 01:21:55,785
importante ang pace,

1408
01:21:55,869 --> 01:22:00,916
at mas maganda 'yong pace na nagtatagal,
na kayang gawin, at may impact sa tao

1409
01:22:00,999 --> 01:22:02,626
kaysa sa minsan lang.

1410
01:22:02,709 --> 01:22:08,465
Kung di natin nakikita
'yong progress sa bilis na gusto ko,

1411
01:22:08,548 --> 01:22:11,593
o sa bilis na gusto mo,
o sa bilis na gusto ng iba,

1412
01:22:12,177 --> 01:22:17,390
okay lang 'yon, kasi inaasahan ko
na patuloy pa rin tayong kikilos.

1413
01:22:17,474 --> 01:22:18,892
Ang napagtanto ko rin,

1414
01:22:18,975 --> 01:22:22,395
kahit na sa konting progress,
may nagagawa ako, may nagagawa tayo.

1415
01:22:22,479 --> 01:22:25,273
-Tingin ko, di siya magiging successful.
-Bakit?

1416
01:22:25,774 --> 01:22:28,401
Kasi nakatira tayo sa…

1417
01:22:29,277 --> 01:22:31,655
-Ayokong sabihin.
-Sige lang.

1418
01:22:32,948 --> 01:22:36,785
Nakatira tayo sa isang mundo
na pinakamarami ang mga white.

1419
01:22:36,868 --> 01:22:41,164
Tapos 'yong mga pinaka-successful
na taong maiisip mo,

1420
01:22:42,290 --> 01:22:43,959
mga white din, di ba?

1421
01:22:44,042 --> 01:22:49,506
Mataas din kasi 'yong demand
pagdating sa mga white,

1422
01:22:49,589 --> 01:22:54,719
hindi lang siguro
nag-iisang character si Black Barbie

1423
01:22:54,803 --> 01:22:58,181
na walang kasamang
kahit sinong white character.

1424
01:22:59,015 --> 01:23:00,517
Di niya kayang mag-isa.

1425
01:23:01,017 --> 01:23:04,437
Gusto ko sana 'yon,
pero tingin ko, di magiging successful.

1426
01:23:05,772 --> 01:23:07,691
Nalulungkot ako na…

1427
01:23:09,609 --> 01:23:14,239
hindi niya nakikitang
magiging successful ito

1428
01:23:14,322 --> 01:23:16,825
dahil lang person of color ang bida.

1429
01:23:19,995 --> 01:23:22,789
'Yon ang kapatid ko at ang pamangkin ko.

1430
01:23:23,790 --> 01:23:26,376
Nagulat din ako na ganoon ang tingin niya.

1431
01:23:27,002 --> 01:23:29,546
May ginagawa ba talaga tayo kung 2024 na,

1432
01:23:29,629 --> 01:23:33,633
pero iniisip pa rin ng mga bata
na pinakamaraming white sa mundo?

1433
01:23:34,217 --> 01:23:37,220
Ang layo na ng narating natin
mula sa Chapter One,

1434
01:23:37,303 --> 01:23:39,848
sa kakulangan ng mga Black na manika.

1435
01:23:40,432 --> 01:23:41,433
Hindi ba?

1436
01:23:47,522 --> 01:23:51,234
Ano'ng laman ng librong 'to?

1437
01:23:52,610 --> 01:23:54,696
70th Anniversary Book.

1438
01:23:55,280 --> 01:23:58,074
Nilagay nila 'yong quote na sinabi ko.

1439
01:23:59,367 --> 01:24:03,371
"Mapalad ako dahil sa 44 na taon ko
sa Mattel, sobrang saya ko."

1440
01:24:03,455 --> 01:24:04,664
Oo, totoo 'yon.

1441
01:24:05,582 --> 01:24:07,542
-Si Kitty…
-Nandiyan si Kitty.

1442
01:24:07,625 --> 01:24:09,085
-Ayan.
-"Kitty Black Perkins.

1443
01:24:09,169 --> 01:24:13,256
Ang unang lumikha ng Black Barbie
at Holiday Barbie line."

1444
01:24:13,339 --> 01:24:17,427
"Ang pinakamaganda sa trabaho ko,
gusto agad ako ng bawat batang babae

1445
01:24:17,510 --> 01:24:20,388
kapag nalaman na niya ang ginagawa ko."

1446
01:24:20,472 --> 01:24:22,307
Eto na 'yon.

1447
01:24:23,892 --> 01:24:25,060
Tingnan natin.

1448
01:24:25,143 --> 01:24:30,482
Noong 1980, alam natin 'yan,
nilabas ang Black Barbie.

1449
01:24:30,565 --> 01:24:32,525
-Eighty-two.
-Noong 1980.

1450
01:24:32,609 --> 01:24:35,820
-Tingnan natin. Nandiyan si Black Barbie?
-Wala dito.

1451
01:24:35,904 --> 01:24:37,906
-"World Champion…"
-"Pushing boundaries."

1452
01:24:37,989 --> 01:24:40,825
Pushing boundaries daw,
pero walang Black Barbie?

1453
01:24:40,909 --> 01:24:42,035
Kaya nga.

1454
01:24:42,619 --> 01:24:46,915
Nakakalungkot naman, walang Black Barbie
sa "Pushing the Boundaries" list.

1455
01:24:46,998 --> 01:24:51,336
-Wala nga siya do'n.
-Oo. Pero nando'n si Holiday Barbie.

1456
01:24:53,922 --> 01:24:58,676
Habang ginagawa ang film na ito,
lagi kong naiisip 'yong batang Lagueria,

1457
01:24:58,760 --> 01:25:02,347
isang mahiyain at mahihin
na batang Black sa Texas,

1458
01:25:02,430 --> 01:25:06,017
at paano kaya kung nakapanood siya
ng ganitong documentary?

1459
01:25:06,768 --> 01:25:09,062
Mapapanood niya 'to,
gugustuhin niyang sumali,

1460
01:25:09,145 --> 01:25:12,732
kasi gaya ng tita niya, gusto niyang
itanong ang mabibigat na tanong

1461
01:25:12,816 --> 01:25:16,402
at simulan ang trabaho
para sa mga susunod na henerasyon.

1462
01:25:16,486 --> 01:25:21,032
Gaya si Shonda, mabigat maging pinakauna,
pero ginawa pa rin niya.

1463
01:25:21,116 --> 01:25:25,411
Gaya ni Misty,
naintindihan niya na isang protest

1464
01:25:25,495 --> 01:25:26,996
na maging Black

1465
01:25:27,080 --> 01:25:31,084
at sabihing parte ka ng history
na hindi ka lagi ibinibilang.

1466
01:25:31,167 --> 01:25:34,796
Gaya nina Kitty at Stacey,
nakita niyang may kailangang gawin.

1467
01:25:34,879 --> 01:25:37,882
Na kailangang ikuwento
ang kuwento ng Black Barbie.

1468
01:25:37,966 --> 01:25:39,592
Na ilagay siya timeline.

1469
01:25:39,676 --> 01:25:42,804
Dahil importante si Black Barbie,

1470
01:25:42,887 --> 01:25:44,889
at may halaga ang kuwento niya.

1471
01:25:46,266 --> 01:25:47,809
Gaya nga ng nakikita n'yo,

1472
01:25:47,892 --> 01:25:52,105
sobra akong na-inspire
habang ginagawa ang film na ito.

1473
01:25:52,188 --> 01:25:55,191
Kayo kaya, paano kayo ma-i-inspire nito?

1474
01:25:56,067 --> 01:25:58,695
Kaya importante
na may mga ganitong palabas.

1475
01:25:58,778 --> 01:26:00,780
Pine-preserve nito 'yong legacy.

1476
01:26:01,573 --> 01:26:05,451
Para sa 'kin, si Black Barbie talaga
ang naging daan, 100 percent.

1477
01:26:06,035 --> 01:26:10,957
Gusto kong malaman ng lahat na makikita
kay Black Barbie kung sino ako.

1478
01:26:11,040 --> 01:26:16,629
Ang pagkatao ko, lahat na,
binuhos ko siya sa manikang 'to.

1479
01:26:17,172 --> 01:26:21,467
Pakiramdam ko, nakapagbigay ako ng saya

1480
01:26:22,177 --> 01:26:26,222
sa bawat batang nakapaglaro
ng manika na dinesign ko.

1481
01:26:26,306 --> 01:26:29,100
Tingin ko rin,
nagamit ko ang creativity ko

1482
01:26:29,184 --> 01:26:30,685
na binigay ni God,

1483
01:26:30,768 --> 01:26:32,937
sa magandang paraan.

1484
01:26:33,021 --> 01:26:39,027
Nagpapasalamat ako sa growth,
sa tinatahak na future ng Barbie.

1485
01:26:39,110 --> 01:26:43,031
Pero alam ko rin
na di tayo makakarating sa future na ito

1486
01:26:43,114 --> 01:26:44,782
kung di dahil sa Black Barbie.

1487
01:26:44,866 --> 01:26:50,288
Gusto rin sabihin ulit
na proud na proud ako sa mga Black woman

1488
01:26:50,371 --> 01:26:55,043
sa pag-call out
sa mga bagay na importante sa amin

1489
01:26:55,126 --> 01:26:58,379
sa mga lugar na kadalasan,
pinapatahimik kami.

1490
01:26:58,463 --> 01:27:00,965
Sobrang hirap sigurong gawin no'n.

1491
01:27:01,549 --> 01:27:03,718
Kaya naman excited ako

1492
01:27:03,801 --> 01:27:07,263
pero kailangan ko munang bigyang pugay
kung paano ito nagsimula.

1493
01:27:07,764 --> 01:27:11,976
Sobrang grateful ko lang
sa legacy na nabuo mula doon.

1494
01:27:18,691 --> 01:27:22,195
Okay, hindi na ako hater ng mga manika.

1495
01:27:22,946 --> 01:27:28,076
Nagpapasalamat nga ako na nalaman ko
ang kuwento nila, sobrang nagustuhan kong

1496
01:27:28,159 --> 01:27:32,705
ipakita kung paano nakarating sa tuktok
at nagtulungan ang mga Black woman.

1497
01:27:32,789 --> 01:27:34,666
Ang tatlong babaeng ito,

1498
01:27:34,749 --> 01:27:39,337
si Kitty, si Stacey,
at ang tita ko, si Beulah Mae Mitchell,

1499
01:27:39,420 --> 01:27:41,089
nagsama-sama sila.

1500
01:27:41,172 --> 01:27:44,926
Hindi nila nakita ang gusto nila,
kaya sila na ang gumawa.

1501
01:27:45,510 --> 01:27:48,012
Uy, ganoon lang talaga kami.

1502
01:27:48,846 --> 01:27:52,517
Sila ang una,
pero sinigurado nilang di sila ang huli

1503
01:27:52,600 --> 01:27:55,228
sa pagpapasa sa akin
ng responsibilidad ngayon.

1504
01:27:55,812 --> 01:27:58,606
Gaya nila, may nakita ako
na kailangang gawin,

1505
01:27:58,690 --> 01:28:01,109
bumuo ako ng magaling na team,

1506
01:28:01,192 --> 01:28:07,573
at sa wakas, ginawang bida
sa sarili niyang kuwento si Black Barbie.

1507
01:28:15,748 --> 01:28:17,625
Nais ibahagi ng Mattel ang mga sumusunod:

1508
01:28:17,709 --> 01:28:20,628
Mula 2016, pinaka-diverse sa market
ang mga manika ng Barbie.

1509
01:28:20,712 --> 01:28:23,798
Co-lead si Barbie "Brooklyn" Roberts
sa broadcast content at iba pa.

1510
01:28:23,881 --> 01:28:26,634
Nagbibigay ng internship
sa Black students ang FLIP Program.

1511
01:28:26,718 --> 01:28:28,886
May tatlo nang natanggap
na full-time employees.

1512
01:28:28,970 --> 01:28:32,265
Nagbibigay ng opportunity ang Mattel
sa Black designers sa OTIS College.

1513
01:28:32,348 --> 01:28:36,019
May ginagawang bagong Barbie doll
sina Bill at Kitty, design ito ni Kitty.

1514
01:29:17,018 --> 01:29:21,689
Masaya akong pumunta sa studio
at makakita ng diversity.

1515
01:29:22,982 --> 01:29:28,363
Ilang taon na ang dumaan,
noong bago pa lang ako sa politics,

1516
01:29:29,447 --> 01:29:31,574
walang ganitong diversity.

1517
01:29:31,657 --> 01:29:35,870
Walang makeup artists na alam
ang tamang kulay para sa mukha ko.

1518
01:29:36,454 --> 01:29:39,123
Walang mga nasa likod ng camera,

1519
01:29:39,207 --> 01:29:42,293
o mga interview
tungkol sa people of color.

1520
01:29:42,377 --> 01:29:45,797
May mga nagbago na
sa entertainment industry.

1521
01:29:45,880 --> 01:29:49,258
Masaya akong makita kayong lahat,
na makita ang diversity.

1522
01:29:49,342 --> 01:29:50,802
Salamat sa imbitasyon.

1523
01:30:09,654 --> 01:30:11,447
Gusto mo bang maging Barbie?

1524
01:30:11,531 --> 01:30:16,994
Parang may ganyang idea na dati,
mga ilang taon na siguro ang dumaan.

1525
01:30:17,620 --> 01:30:18,621
Nasaan na siya?

1526
01:30:21,958 --> 01:30:23,918
Sabi ni Karen, "Oo."

1527
01:30:24,001 --> 01:30:25,670
Oo, magugustuhan ko 'yon.

1528
01:30:26,254 --> 01:30:27,964
Deserve niya 'yon.

1529
01:30:28,047 --> 01:30:30,716
May ibang message din na ipaparating 'yon

1530
01:30:31,217 --> 01:30:34,095
sa mga Black na batang babae,
sa mga millenial,

1531
01:30:34,178 --> 01:30:36,055
kasi kilala siya bilang si Auntie.

1532
01:30:36,139 --> 01:30:38,391
Kaya pag nakita nila
ang pangalan niya sa Barbie,

1533
01:30:38,474 --> 01:30:40,017
ang ganda no'n.

1534
01:30:41,352 --> 01:30:43,187
Magpakilala ka, nasa camera ka.

1535
01:30:43,271 --> 01:30:45,064
Ay! Naka-video pala ako.

1536
01:30:46,941 --> 01:30:49,277
Ako si Karen Waters, siya ang nanay ko.

1537
01:30:49,360 --> 01:30:52,196
-Dapat siyang maging Barbie.
-Dapat siyang maging Barbie.

1538
01:30:52,280 --> 01:30:54,824
-Narinig n'yo, Mattel?
-Narinig n'yo, Mattel?

1539
01:30:54,907 --> 01:30:57,201
Live on TV, galing mismo sa anak niya.

1540
01:30:58,828 --> 01:31:02,165
Balang-araw, magkakaroon din

1541
01:31:02,665 --> 01:31:04,876
ng Barbie na sobrang mature.

1542
01:32:58,447 --> 01:33:03,452
Nagsalin ng Subtitle: K. Erilla

1543
01:33:06,622 --> 01:33:13,629
PARA SA BATANG LAGUERIA
AT SA LAHAT NG BATA SA ATING SARILI.