Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Barbie denince aklıma
mavi gözlü, sarı saçlı, pembe dudaklı, beyaz bir bebek geliyor.
Baştan ayağa pespembe giyinmiş.
Çağrışımı bu.
Ben Barbie'yi bir türlü gerçekçi bulamadım.
"Demek büyüdüğümde Barbie'ye benzemem lazım" diye düşündüm.
"Belki büyüyünce benzerim."
Ama annem büyüktü ve benzemiyordu. O yüzden "Yemezler" dedim.
Barbie beyazdı, Ken beyazdı. Gördüğümüz buydu.
Siyahi Barbie'yi görünce "Siyahisi mi varmış?" dedim.
Benim tahminimce
siyahi Barbie'nin yaratılma sebebi Mattel'de çalışan bir siyahi olsa gerek.
Toplantıda söz alıp "Durun bir dakika" demiş.
"Pardon da neyin eksik olduğunu görmüyor musunuz?
Böyle olmaz. Bana benzeyen bebek yok."
Mattel'deki tüm beyazlar da
"Hiç aklımıza gelmemişti. Galiba haklısın" demişler.
"Ama bunu kim alır ki? Bilemedim."
Siyahi çalışan da "Ben alırım" demiş. "Tanıdıklarım da alır."
Bunun üstüne Mattel'dekiler
"Bu kadarı yetmez ama" demiş.
"Satmayacak bir şeye bu kadar para dökmeyelim."
Sonra o siyahi çalışan tekrar tekrar bunun önemini anlatmış.
Nihayet düğmeye basmışlar.
En azından ben kafamda böyle kuruyorum.
Var ya…
Belgeseli özetledin.
Orijinal siyahi Barbie müthiş. Afro saçları mükemmel.
"Vay canına, siyahi Barbie yapmışlar. Ben de istiyorum" dedim.
Üstünde Barbie markası yoksa aynı kapıya çıkmıyor.
Bu bebeğe Barbie adını vermeleri
siyahilerin de güzel olduğu mesajını verdi.
Başarının, güzelliğin vücut bulmuş hâliydi.
Ona bakınca yapabileceklerimi görüyordum.
Siyahi, güzel, bomba gibi.
SİYAHİ BARBIE
2011 yılında film sektörüne girme hayalimi gerçekleştirmek için
Los Angeles'a taşındım.
Bu süreçte teyzemin oyuncak bebek dolu odasında kaldım.
Bebeklerden nefret ederim.
Ama teyzem bayılıyor. Ben de sebebini öğrenmek istedim.
Benim adım Beulah Mae Mitchell. Fort Worth, Teksaslıyım.
1938 yılında doğdum. 15 Mayıs 1938.
Sivil Haklar Hareketi'yse 60'larda başladı.
Ne kadar süre öyle yaşadığımı düşün.
Her şey çok farklıydı.
Henüz küçük bir çocukken beyazların evinde işe başladım.
13 yaşında yemeklerini yapıyordum.
Birinci sınıftan dokuzuncu sınıfa kadar siyahi okulunda okudum.
O zamanlar oy kullanamıyorduk. "Parayı ver, oyu at" sistemi vardı.
Ben büyürken oy hakkı paraylaydı.
Sence böyle bir dönemde büyüdüğün için mi
siyahi oyuncak bebek görünce…
Siyahi bebek görmeye bayılıyordum.
Annem de ben de oyuncak bebekleri çok severdik.
Çünkü modayı, oyuncak bebekleri, güzel insanları seviyorum.
Çok güzellerdi.
Çocukken reçel kavanozundan kendime bebek yapmıştım.
İçine ip koymuştum, çocukken saç gibi tarayıp kıvırıyordum.
O bebeklerle oynamak eğlenceliydi.
Gerçek oyuncak bebeklerimiz de vardı
ama yine de saçıyla oynayabildiğimiz kavanoz bebekleri severdik.
Küçükken siyahi bebeğim olduğunu hatırlamıyorum.
-Bez bebek bile mi? -Bez bebeğim bile yoktu.
Eminim, tüm bebeklerim… Noel'de beyaz bebek hediye ederlerdi.
Yedi sekiz yaşlarındayken hiç siyahi bebek istedin mi?
Hiç…
Aklıma bile gelmedi. Altı üstü bebekti işte.
İnsanlar şimdi bakıyor,
beyaz bebekten çok siyahi bebeğim var.
Ama artık beklentileri bu olduğu için pek şaşırmıyorlar.
Teyzemin çocukken beyaz bebeklerle oynamasını dinlerken
"Ben de beyaz bebeklerle oynadım" diye düşündüm.
Tabii biraz gönülsüzce.
Ama siyahi bir bebek fikri onun aklına bile gelmemiş.
Küçük Lagueria'nın aklına gelmiş midir diye düşündüm.
Toplumun aynasına bakıp kendini görememek ne acı bir şey.
Tuhaf.
Teyzemle aramızdaki kuşak farkına rağmen tecrübelerimiz yine de benzer.
Benim adım Maxine Waters.
Kongre üyesiyim ve siyahi bebek koleksiyonu yapardım.
12 kardeşim var.
Yoksul bir aileydik, anca Noel'de oyuncak alınırdı.
Yoksul insanların oyuncak aldığı özel bir yere gitmemiz gerekirdi.
Her seferinde kız kardeşlerimin oyuncak bebek aldığından emin olur,
"Ben almasam da olur" derdim.
Bebekler siyahi miydi?
Siyahi bebek diye bir şey yoktu, hepsi beyazdı.
O zamanlar ya bilgisizdik ya da üstüne düşünmüyorduk.
Ama kendine ve etnik azınlıklara dair daha çok şey öğrenip
durumu idrak etmeye başlayınca
bana benzeyen, siyahi bir oyuncak bebeğim olmasının
ne kadar önemli olduğunu anladım.
Siyahi bebek koleksiyonu bizim için önemli hâle geldi.
Bu bebekleri sevip takdir ettiğimizi, satın alacak paramız olduğunu gösterdi.
Annem oyuncak bebeklere bayılır.
O da koleksiyon yapıyor. Koleksiyonunda her tür bebek var.
Bence sebebi annemin çocukluğunda siyahi oyuncak bebek olmaması.
O yüzden görünce büyüleniyor.
Hayatınız boyunca size benzeyen hiç oyuncak görmediyseniz
görmenizin bir kadında etkisi büyük olacaktır.
Amerika'da siyahi bebeklerin yasak olduğu çok sayıda bölge vardı.
O yüzden insanlar yastıktan, yorgandan bebek yapıyordu.
Ya da siyahi bebek yapmak için patiska kumaş kullanıyorlardı.
Karayipler'de "ters yüz" dedikleri bebekler vardı.
Bir tarafında uzun etekli beyaz bir bebek varken
çevirip eteğini indirdiğinizde siyahi bir bebeğe dönüşüyordu.
Siyahi bebekler de vardı ama "Jemima teyze" tipli bebeklerdi.
-Anlarsın ya? -Evet.
Güzel bebekler değillerdi.
Varlıklarından haberdar olmamızın sebebi
Kenneth ve Mamie Clark'ın yaptıkları bir deneyde
siyahi çocuklara oyuncak bebek tercihlerini sorup
deney esnasında siyahi bebekler kullanmış olmalarıydı.
1938 - BEULAH MAE MITCHELL DOĞDU
1940 - CLARK BEBEK DENEYİ
Hepsini bir masaya koyduk.
İki beyaz ve iki koyu tenli bebek.
Renkleri dışında her açıdan tıpatıp aynılardı.
Bebek bezi dışında kıyafet giydirmedik.
Sonra çocuklara çok basit birkaç soru sorduk.
"Beyaz bebek hangisi?"
"Siyahi bebek hangisi?"
Sonra da tercihlerini sorduk.
"Hangi bebekle oynamayı tercih edersin?"
"Güzel olan bebeği göster ya da uzat."
"Kötü olan bebeği göster."
O dönemde siyahi çocukların çoğunluğunun
olumlu özellikleri beyaz bebeğe yakıştırırken
olumsuz özellikleri siyahi bebeğe yakıştırdıklarını gördük.
Bunun ardından "Sana benzeyen bebeği göster" derdim.
Kimi çocuklar onları böyle bir çıkmaza soktuğum için
bana şeytanmışım gibi bakardı.
Psikologlar bu sayede ırksal dışlanmanın
insanlara ne kadar korkunç bir hasar verdiğini anlamaya başladılar.
Bu siyahiler arasında büyük bir şok dalgası yarattı.
Siyahi kız çocuklarının özgüvensiz hissettiklerini,
kendilerini güzel bulmadıklarını, beyaz bebekleri tercih ettiğini gösterdi.
Bu deneyin sonucunda
Yüksek Mahkeme'deki birçok hâkim Brown ve Eğitim Kurulu davası kararında
nihai kararlarını etkileyen şeyin bu deney olduğunu söyledi.
İstatistikler değil,
okullara malzemelerin eşitsiz dağıtılması değil,
okulların baştan savma kurulması değil.
Hiçbiri kararları üzerinde Clark deneyi kadar etkili olmamıştı.
Bunun sonucunda Yüksek Mahkeme
Brown ve Eğitim Kurulu davasında okullarda ırk ayrımına son verdi.
1953 - BEULAH, KALİFORNİYA'YA TAŞINDI
1953 yılında annemle birlikte Kaliforniya'ya taşındık.
1955'in temmuz ayında ablam evlendi.
Görümcesi Mattel'de çalışıyordu.
"Yazın burada çalışmak ister misiniz?" dedi.
Üniversite öğrencilerini işe alıyorlardı.
18 yaşını geçmiş olmak gerekiyordu ama yaşımı büyütüp işi kaptım.
İşte şuradayım.
Sürpriz kutusunun büküm işinde.
"Eleanor Ruiz kutunun altını ve üstünü monte ederken
Beulah Mitchell makinede büküm işlemini yapıyor."
Bana "bükücü" derlerdi. O yüzden maaşım biraz daha fazlaydı.
İşte ben şuradayım, şu da ablam.
İşe aynı gün başlamıştık.
Bunlar da Ruth Handler ve Elliot Handler.
Şirketin kurucularıydılar
ve bunu küçük bir aile şirketi olarak görüyorlardı.
Ruth'a bayılırdık çünkü çok güçlü bir kadındı.
Ruth Handler yurt dışından döndüğünde memeleri olan oyuncaklar yapmak istedi.
Hepimiz şoka girmiştik.
Ben ilk üretim hattında çalışıyordum çünkü şef olmuştum.
1955 - BEULAH, MATTEL'DE İŞE GİRDİ
1959 - BARBIE DOĞDU
Barbie, öyle güzelsin ki
Sana baktığımda öyle geliyor ki
Barbie bebeğim gerçek sanki
Bebeklere Barbie ve Ken adlarını verdi, çocuklarının adlarıydı.
Küçüklüklerini çok iyi hatırlıyorum. Benden birkaç yaş küçüklerdi.
Bu kitabı Ruth Handler yazdı.
Kitapta…
…benim adım da geçiyor.
Peki patronunla nasıl oldu da arkadaş oldunuz?
Çünkü çok cana yakın biriydi.
Biz üretim hattında çalışırken gelip bizi izlerdi.
Biz hızla işimizi yaparken
"Başka neler yapabileceğime dair önerileriniz var mı?" derdi.
Bize sorular sorardı.
"Sizce bu bebek iyi satış yapar mı?"
"Bu bebeği daha iyi kılmak için başka neler yapabiliriz?"
Bizim görüşlerimize de ofis çalışanları kadar önem verirdi
çünkü oyuncakları yapan bizdik.
1960 ya da 1961 yılıydı, "Siyahi bebek istiyoruz" dedik.
"Tamam, bir bakalım" dedi.
Ruth Handler'dan
siyahi bir Barbie üretmeyi düşünmesini istemek
küçük bir devrim hareketiydi.
Genellikle bizden önceki kuşakların kıymetini pek bilmiyoruz.
Oysa çoğu zaman büyük adımlar atmış oluyorlar.
Mattel 60'larda Barbie için siyahi arkadaşlar üretti.
İlk bebek olan Francie 1966'da çıktı. Barbie'nin kuzeni olarak pazarlandı.
Mattel 1967'de Francie'nin siyahi versiyonunu çıkardı.
Christie 68'de piyasaya sürüldü.
En sevdiğim bebeğim Christie'ydi.
Barbie'nin bebek bakıcısı ve en iyi arkadaşı olarak satılıyordu
ama "İkisi birden olamaz, arkadaşı ama bakıcısı değil" dedim.
Yüz hatları bize benzemiyordu.
Elmacık kemikleri, burnu, dudakları, gözleri, hiçbir şeyi.
Sanki "İyi bari, ten rengi koyu olsun, yeter de artar" demişler gibiydi.
Sonra Julia çıktı.
Julia, bir dizide başrol oynayan ilk Afroamerikalıdan,
yani Diahann Carroll'dan esinlenerek yaratılmıştı.
Muayenehane, ben Baker.
Bir dizide başrol oynayan
ilk siyahi kadın olan Diahann Caroll'ın Julia rolü
bende büyük etki yaratmıştı.
Televizyon sektörüne yeni giriyordum ve ona hayrandım.
Julia Baker'a bayılıyordum.
Christie bebeklerim vardı, Cara bebeklerim vardı.
Üç Cara bebeğim vardı.
Tıpatıp aynıydılar ama farklı rolleri vardı.
Cara ve Christie'yi Barbie olarak görmediğim an olmadı.
Benim için Barbie'den farkları yoktu.
Ama daha sonra Barbie olmadıklarını öğrenmek
ve Barbie olmadıklarına vurgu yapılması bana çok ilginç geldi.
1965 - WATTS İSYANI
Watts İsyanı'na tanık olan Lou Smith ve Robert Hall
güney Los Angeles'ın Watts mahallesinde yaşanan
yoksulluk ve işsizlik konusunda bir şeyler yapmak istiyorlardı.
İmkân Yaratma Operasyonu adını verdikleri bir kuruluşla
iş eğitimlerine başladılar.
Siyahileri şu ana kadar dâhil olmadıkları teknoloji dünyasına sokmak.
Evet, bizim işimiz bu.
Yeteneklerini köşe başı tutmaktan farklı değerlendirmeyi göstermek.
Evet, işimiz bu.
İmkân Yaratma Operasyonu'yla çok sayıda şirket kuruldu.
En başarılı olanlarından biri de Shindana Oyuncak Şirketi'ydi.
SHINDANA OYUNCAK
Babam, siyahi çocukların
kendilerine daha olumlu bakmalarını sağlamak gerektiğini düşünüyordu
ve bu yüzden siyahilere benzeyen siyahi bebekler yapmaya karar verdi.
Mattel'in sahipleri Elliot ve Ruth Handler'la konuştu
ve şirketi kurmak için 200.000 dolar yardım aldı.
Lou Smith zamanının ötesinde biriydi ve bir aktivistti.
Oyuncak üretmeye başladılar ve büyük başarı sağladılar.
Mattel'le anlaşmaya varmaları da büyük bir başarı olarak görülmüştü.
Tüm ihtiyaçlarını sağladılar.
Bebek yapmayı öğretmeleri için bizim şirketten yardım gönderdiler.
Mattel'den gelen insanlar
kullandıkları bazı üretim araçlarını onlara tanıttılar.
Shindana'nın oyuncak fabrikasının başarılı olmasını istiyorlardı.
İşte bu Nancy Bebek.
1968 yılında doğdu.
Doğal hâlini istiyorsanız saçının doğal olduğu versiyonu vardı.
Bir de kısa ve kıvırcık saçlı versiyonu vardı.
Bu orijinal kıyafeti.
Mattel'in ürettiği bebeklere baktığımızda gördüğümüze nazaran
insanların kendilerini bulduğu, daha gerçekçi bir bebek ürettiler.
Çok daha sahici görünen bir bebekti.
Ayrıca Ulusal Oyuncak Müzesi'nde yer alan tek siyahi bebek.
Bu, Disko Wanda.
Disko Wanda 70'lerde üretildi.
Shindana kendi moda bebeğini üretti.
Oyuncağın yanında ufak bir kitapçık da vardı.
Bu kitapçıkta
Hemşire Wanda, Balerin Wanda ve Hostes Wanda var.
-Gerçek kadınlardan esinle. -Siyahi kadınlar mı?
Gerçek siyahi kadınlardan.
O bölgede yaşayan gerçek kadınlar ve kariyerlerinden esinlenilmişti.
Özellikle siyahi kızlar için mantıklı kariyerlere eğilmek istediler.
Shindana Oyuncak Şirketi
bebek ve oyuncakları tüm çocuklara erişilebilir kıldı.
Hepsi birbirinden şirindi, onlarla oynamak çok keyifliydi.
Bence bu…
Shindana'yı işleten insanlar ve çalışanları sayesinde mümkün oldu.
İş gücünün tamamı Los Angeles merkezinin güneyinden.
Shindana çalışanlarının %99'u işe yürüyerek gidebiliyor.
Aileler bu bebekleri alırken
fabrikadaki durumu görmeseler bile hissedebiliyorlardı.
Nihayetinde Shindana Oyuncak Şirketi
70'lerde ve 80'lerin başında en büyük siyahi oyuncak üreticisi oldu.
Bir nevi şunu kanıtlamış oldular.
Bu ürünler için sağlam bir pazar vardı.
İnsanların talep ve takdir ettiği bu oyuncakları
üretmenin bir yolu mevcuttu.
80'li yılların başlangıcında
başka şirketler de bu modeli uygulamaya başladılar.
Nihayetinde 1983 yılında şirket kapandı.
Fabrikada 14 yıl çalıştım.
Sonra 1969 yılında ofise geçiş yaptım.
İçimden hep "Zaten siyahi birine ihtiyaçları vardı" derdim.
Çünkü altıncı katta siyahi bir programcıları vardı
ve onun dışında ilk siyahi bendim.
Dost canlısı biriyimdir, insanlar yanımda rahat hisseder.
Öyle bir insanım.
Ticaret ve Teknoloji Fakültesi'nden Kitty Black adlı siyahi bir kadın aldılar.
Kıyafet tasarımcısı olarak geldi.
İlk siyahi tasarımcımızdı.
Ben Kitty Black Perkins.
Mattel için ilk siyahi Barbie'yi ben tasarladım.
Bir iş ilanına başvurmuştum.
Mülakata gittim.
Mülakat çıkışında tek düşündüğüm şey
"Bu işi almam lazım, başka bir iş yapamam"dı.
Yanımda bir tasarım getirmemi istemişlerdi.
Bir bebek alıp giydirecektim,
dikiş patronlarını ve kıyafeti de yanımda getirecektim.
Bir tasarım yerine altı tasarımla gittim.
Beulah Mae, Kitty'nin işe alınması için zemin hazırlamış oldu.
Yani…
İş yerinde güçlü, siyahi bir kadının varlığına
Beulah sayesinde alışmış oldular.
Bu da bir sonraki adımı kolaylaştırdı.
Tasarımcı olarak güçlü, siyahi bir kadın tutmak.
Beulah zaten orada olmasaydı Kitty'nin işi alıp alamayacağından
pek emin değilim.
Beulah'yla muhtemelen Mattel'deki ikinci günümde tanıştım.
Onunla gurur duyuyorduk
çünkü spor arabası vardı ve siyahi bir Barbie'ye benziyordu.
Hatta onu siyahi Barbie sanmıştık.
Kanlı canlı bir siyahi Barbie.
-Nasılsın? -Kitty!
Seni çok iyi gördüm. Nasılsın?
-Burada olduğuma çok mutluyum. -Hadi bakalım.
-Ben artık BBH kulübündeyim. -O nedir?
"Bir Bok Hatırlamayanlar."
Ben de üyeyim.
-28 yıl Mattel'de çalıştım. -Peki.
Tüm o süreç boyunca Beulah'yla tanışıyorduk.
Fakülteden çıkıp gelmişti.
Barbie'nin ilk siyahi tasarımcısıydı.
Siyahi Barbie benim için hepsinden özel ve Kitty harika bir iş çıkardı.
O günler benim için çok heyecan verici zamanlardı.
Şirkette çalışan tüm siyahiler
sayıca az olsalar da pozisyonları fark etmeksizin
gelip beni buluyorlardı.
Çok hoşuma gitmişti.
Adım Shonda Rhimes.
Televizyon yapımcısı ve yazarım.
Aynı zamanda 100 bölümü devirmiş üç dizi yaratan ilk kadınım.
İlla biri yapacaktı
ama ilk olmak heyecanlı değil, yük gibiydi.
Başarısız olursam başkalarına bu şans verilecek miydi?
Bu önemliydi.
Siyahi bir kadın başrol oynayabilecek miydi?
Bunlar önemliydi.
Benim adım Misty Copeland. Profesyonel balerinim.
Amerikan Bale Tiyatrosu'nun 80 yıllık tarihinde
baş balerin pozisyonuna terfi eden ilk siyahi kadınım.
Amerikan Bale Tiyatrosu'nun kurulundan Susan Fales-Hill'le tanıştım.
Bu muhteşem kadın akıl hocam oldu
ve bir nevi gözlerimi açıp şunu görmemi sağladı.
Siyahi kadınlar bir araya gelip birbirlerini desteklemeliydi.
Adım Ibtihaj Muhammad.
Olimpiyat sporcusuyum.
Eskrimciyim ve aynı zamanda bir Barbie'yim.
Çoğu zaman Afroamerikalı ve başörtülü tek kız olduğum için,
kılıçla dövüşülen eskrim gibi bir sporda kimi zaman tek kız olduğum için
daha bu işin çok başlarında kendimi göstermem gerektiğini,
korkamayacağımı anladım.
Bu bir protesto.
Siyahi biri olarak o sahnede olmak bile bir protesto.
Sizi dışlayan, istemeyen bir tarihin parçası olmak.
Bu baskı beni devam etmek için gaza getirdi
çünkü o sahnede olmak bile bir insanın hayatını değiştirebilir.
Solo performans yapmaya ve baş balerinliğe başladığımda
içimden bir ses "Eğer bu noktada başarısız olursam
kumpanya başka bir siyahiye bir daha ne zaman şans verecek?" diyordu.
Amansız bir hâl aldı. "Başarmak zorundayım" diyordum.
İlk siyahi tasarımcımızdı.
Hatırlıyorum da Kitty hepimizi bir araya toplayıp
"Siyahi hatlara sahip bir bebek yapmaları mümkün olmalı, değil mi?" demişti.
Kafasında bu vardı.
Bence farklı etnik kökenlerden gelen çocukları
beyaz bebeklerle oynatmak hasara sebebiyet verdi.
Benim adım Monica Bailey. Üç çocuk annesiyim.
Inglewood, California'da doğdum ve Arizona'da büyüdüm.
Küçük bir kasabadaydık,
siyahilere ait bir yer bulmak bile oldukça zordu.
Çoğu oyuncak bebeğim beyazdı.
Annemin saçıma sürdüğü yağı alırdım,
dipten uca saçlarına onu sürerdim.
Kabartıp kıvırcıklaştırmak için tarayıp dururdum.
Biraz bana benzesin diye.
Benzemediğini bilsem de
yine de aramızda bir bağ oluşuyormuş gibi gelirdi.
Mavi gözlü olanlarının gözlerini
ya boya kalemiyle ya keçeli kalemle kahverengiye boyardım.
Barbie'lerim beyazdı, onlara benzemem gerektiğini düşünüyordum.
Ama standardın
bu olması
benim ve diğer siyahi kızların yetersiz hissetmemize sebep oldu.
"Onlara benzemem, onlar gibi olmam lazım" dedim.
İyi hatırlıyorum. Şu an düşününce içim ürperiyor.
O kadar…
Evet.
Vay canına, bunu beklemiyordum.
Tek hatırladığım
kendimi güzel hissetmediğimdi.
Ten rengim yüzünden.
Saçımın dokusu yüzünden.
Bana benzemeyen ve beni kabul etmeyen insanların etrafında olduğum için.
Çok zordu.
Çok zordu, çok ama çok.
Tüm düşünceleriniz, doğru ya da yanlış belledikleriniz
çocuklukta öğrenilir.
Eğer bu Barbie'ler gerçek hayatın bir yansıması değilse
çocuklara ne demiş oluyoruz?
"Sen yoksun."
Bu bebeği tasarladığımda
siyahi kız çocuklarının
kendilerine benzeyen bir oyuncakla oynayabilme ihtiyaçları vardı.
Bu bebeğin baştan ayağa siyahi kadınlara benzemesini istedim.
Diğer Barbie bebeklerin elbiseleri hep kabarıktı
ve saçları hep uzundu.
Bu bebeğin tam tersi olmasını istiyordum.
Barbie'nin de, Christie'nin de tam tersi olmalıydı.
O yüzden daha parlak renkler seçtim, büyük takılar ve kısa saç ekledim.
Yırtmaçlı anvelop bir etek tasarladım.
En sevdiğim şarkıcılardan biri Diana Ross'tu.
Tasarladığım kıyafet de Diana Ross kostümlerini andırıyordu.
Melli Phillips adında bir saç tasarımcımız vardı.
O da siyahiydi.
Sonunda kısa, doğal saçı seçtik.
O zamanlar benim saçım da kısa ve doğaldı.
Bir de model tasarımcımız Abol vardı, o da siyahi bir adamdı.
Dudaklarını kalınlaştırdık, burnunu biraz daha geniş yaptık.
Ten rengi yapabileceğimiz en koyu renkten biraz daha açık bir renk oldu.
Bu bilinçli bir tercihti
ve ben o rengi seçtim.
Siyahi Barbie'nin farklı olduğunu biliyordum.
Ama boyutunun farkına varmamıştım.
1976 - KITTY, MATTEL'DE İŞE BAŞLADI
1980 - SİYAHİ BARBIE PİYASAYA ÇIKTI
1959 - 1980 BARBIE VE SİYAHİ BARBIE ARASINDA 21 YIL
ADI BARBIE OLAN İLK SİYAHİ BEBEK
"SİYAHİ BARBIE'NİN SİYAHİ KÜLTÜRÜNÜ YANSITMASINI İSTEDİM"
"SİYAHİ BARBIE ÇIKTIĞINDA ÇITAYI YÜKSELTTİ."
Siyahi Barbie'yle ilk karşılaştığımda hissettiğim mutluluğu
bugün bile hâlâ hissedebiliyorum.
Orijinal siyahi Barbie müthiş. Afro saçları mükemmel.
Şahane bir kırmızı elbisesi vardı ve gece hayatına akmak üzere gibiydi.
Cildinde melanin olduğunu görüyordunuz, daha koyu tenliydi.
Siyahi Barbie'ye olan aşkın ilk ne zaman başladı?
Elime geçtiği ilk anda.
"Siyahi, güzel, bomba gibi" yazıyor.
İlk siyahi Barbie'yi görmek büyük gurur kaynağıydı.
Benim açımdan atılan adımlardan biri de
bu siyahi bebeğe Francie filan değil, Barbie adını vermiş olmalarıydı.
Bu sayede siyahi bir kadın hikâyenin başrolü olabilmişti.
Barbie'yle oynadığınız her oyunda ilginin odağı odur.
Balonun yıldızı odur.
Onun gibi olmak istersiniz.
Bence kimse balonun yıldızının en iyi arkadaşı olmak istememeli.
Bir nevi bu dünyanın parçası olduğunuzun ve varlığınızın teyit edilmesi gibiydi.
Değerli olduğunuzun kanıtıydı.
Bu bebeğe Barbie adını vermeleri…
"Hayır, buna farklı bir bebek muamelesi yapamayız,
bu da Barbie" denmesi
siyahilerin de güzel olduğu mesajını verdi.
Bizi de buna dâhil ettikleri için gerçekten çok minnettarım.
Benim ailemde, yetişkinler arasında
bunun ileriye dönük bir adım olup olmadığı konuşuluyordu.
Bir aile üyesine hediye edebileceğiniz bir oyuncak olup olmadığı.
Basite indirgemek istemem ama olay saçta bitiyordu.
Bir hedef grupla çalıştık.
Annelerden gelen yorumların bazıları
saçın uzun değil de kısa olmasına yönelikti.
Ya da kıyafetinin kabarık olmayıp düz inmesine.
Bunun bir genelleme sonucu mu,
bilinçli mi yapıldığından emin değillerdi.
Mattel o aşamada bir…
Bebeği detaylıca tartışmak için bir çocuk psikoloğu davet etti.
Annelerin hislerine benzer duygular içindeydiler.
Ama çocuk psikoloğu tasarımcının siyahi olduğunu duyunca
sorun ortadan kalktı.
Siyahi bir bebeğin Barbie adına layık görülmesi 21 yıl almış.
Yapmayın, altı üstü bir bebek yahu.
Açıkçası hikâyeyi teyzemden dinleyene dek siyahi Barbie'den haberim yoktu.
"Acaba başkalarının haberi var mı?" diye düşündüm.
-Görebilir miyim? -Tabii.
Bu kıyafetlerinden biri.
Tabii ya, daha önce görmüştüm. Diana Ross'a çok benzediğini düşünmüştüm.
Evet, görmüştüm. Sağ ol.
Kaçırmışım. Ten rengi biraz açık.
Foxy Brown'ı andırıyor.
-Evet. -70'lerden fırlamış gibi.
Kıyafeti güzelmiş. Omuz dekoltesi…
-Çok tatlı. -Evet.
Bu da herhâlde afro saçın Mattel versiyonu.
Varlığını hayal meyal hatırlıyorum. Bir fotoğrafını görmüştüm.
Ama çıkış yılını göz önünde bulundurunca ilk siyahi Barbie olduğunu düşünmemiştim.
İlkini görüp görmediğimden emin değilim.
Belki benim mağazama gelmemişti.
Raflarda hiç görmedim.
40'larımdayım, "Bunca zaman var mıymış?" diyorum.
O zamanın siyahi kadınlarının bir temsilini yaratmış olmaları çok güzel.
En azından kafasının.
Ama hiç görmemiştim. Kaçırdığıma üzüldüm.
Tam bu noktada bir soru daha doğdu. "Siyahi Barbie'nin reklamı yapıldı mı?"
Reklamlarını hiç görmedim.
Her cumartesi çizgi film kuşağı izlerdim ama reklamlarını hiç görmedim.
Barbie reklamlarındaki Barbie hep beyazdı.
Siyahi bebekler de en yeni ve güzel oyuncak olarak pazarlansa
onlar da en az beyaz Barbie kadar satardı.
Sanırım bende sahtesi vardı.
Bizimkiler gerçeğini mi aldı bilmem.
Çünkü bulup alması zordu.
Bence Mattel'dekiler ne kadar çok satacağını bilseler
belki daha çok çaba gösterir,
tek bir siyahi bebek yerine siyahi bir koleksiyon yaratırlardı.
MATTEL'İN BELGESEL YAPIMCISINA SİYAHİ BARBIE REKLAMLARINA DAİR CEVABI:
"SİYAHİ BARBIE İÇİN YAPILAN BASILI REKLAM VE REKLAM FİLMLERİNE DAİR
YAYINLANMIŞ BİR MAKALEDE BU BEBEK İÇİN ÇOK AZ REKLAM YAPILDIĞINI OKUDUM.
VAR OLAN AZ MİKTARDA REKLAMI DA HENÜZ BULAMADIM."
1968 - 1983: SHINDANA OYUNCAK ŞİRKETİ 15 YILDIR PİYASADA
1985 - BARBIE RÜYA EVİ
Teyzem, Kitty ve siyahi Barbie'yle ilgili bu hikâye açıkçası çok hoşuma gitti.
Siyahi bebekler hakkında insanlarla konuşmak da.
Oyuncak bebek sevmeye başladığımı söylemeyeceğim
ama bebeklerin sadece teyzem için değil, herkes için niye önemli olduğunu anladım.
Bu da beni çocukluğumu, yani küçük Lagueria'yı,
ve ablamla ne oyunlar oynadığımızı düşünmeye itti.
Kafamıza yastık kılıflarını geçirip
uzun, sarı saçlarımız varmış gibi yapardık.
Bunun ne demek olduğunu anlamıyorduk.
Ama şimdi bana oynadığımız oyunları sorgulatıyor,
bir sürü siyahi Barbie olsaydı neler olacağını düşündürüyor.
1991 - SHANI BARBIE
Shani geldi!
Shani, Shani Yürüyüşün, gülüşün
Kimi mi diyorum? Tarzın çok özgün
Shani ve arkadaşları.
Çok güzelsin
Mükemmel her stilin
Shani adlı siyahi bebeklerin tasarımda da çalıştım.
Bu bebeklerin yapılmasının sebebi
siyahi Barbie'nin başarısıydı.
Barbie bebek koleksiyonuna üniversitede başladım.
Shani'yi gördüğümde yeni ufuklara yelken açmış gibiydim.
Aşağı yukarı seninkine benzer bir ten rengi olan Asha'yı piyasaya sürdüler.
Daha keskin hatları vardı.
Bir de Nichelle vardı. Annemin kuzeni Toosley teyzeye benziyordu.
Ten rengi oldukça koyuydu.
Sonra teni kahve tonlarında olan Shani'yi çıkardılar.
Devrim yarattı.
Bebekleri piyasaya sürerken
açılış mahiyetinde New York'ta büyük bir etkinlik yaptılar.
Merak ediyorum
-Ediyorum -Ediyorum
-Kim -Kim
Seviyor…
Nasıl ki Afroamerikalıların ten renkleri çeşitliyse
farklı ten renklerinde bebekler istediler.
The Village Voice'ta bir makale vardı.
Sayfalarca bu bebeklerin ne kadar önemli olduğunu yazmışlardı.
O makaleyi sakladım. Depoda bir yerde duruyor.
Shani'yle etnik pazara açılacağız.
Bol bol reklamı yapılacak, ki bu da bir ilk.
Çünkü hâlihazırda Afroamerikalı bebeklerin
kendi basılı reklamları, reklam filmleri ve reklam desteği yok.
Halkla ilişkilerin odağı değiller, reklam tanıtım filmlerinde yer almıyorlar.
Benim adım Isis McKenzie Johnson.
Siyahi Barbie aşkım ergenliğimde başladı.
Los Angeles'ta, Watts'ta büyüdüm. Hayat çok zordu.
Tipinizle uğraşmaya vakit yoktu, yaşam savaşı veriyordunuz.
Ailecek şehir merkezinden Rancho Cucamonga'ya taşındığımızda
etrafımızda pek etnik azınlık yoktu.
"Pis zenci" diyen oldu, "çikolata" diyen oldu.
Görünüşüm yüzünden birçok aşağılamaya maruz kaldım.
Eyvah, makyajımı mahvediyorum.
Televizyonda özdeşleşebildiğim kimse yoktu.
Kendimi bulabildiğim,
görünüşüm yüzünden beni ezen gerçek dünyadan kaçabileceğim bir şey.
Çocuklar kaçışı televizyonda bulur ama televizyondaki herkes beyazdı.
Siyahilerin olduğu üç beş programda da herkes fakirlikten kırılıyordu.
Mücadelenizin asla bitmeyeceğinin acı bir hatırlatması gibi.
Siyahi Barbie piyasaya çıktı.
Başarının, güzelliğin vücut bulmuş hâliydi.
Ona bakınca yapabileceklerimi görüyordum.
Beyaz kız çocukları bunu beyaz Barbie'de görüyorlardı.
Ama ben o Barbie'ye aynı amaçla baktığımda
siyahi olduğum için bunun mümkün olmadığını düşünüyordum.
Sonra siyahi Barbie çıktığında "Aslında benim için de mümkün" dedim.
Bununla derdi olan halt etmiş, siyahi Barbie'nin bana çok yardımı oldu.
Artık kendime bir isim yapmıştım,
o yüzden başka bebekler yaratmam için bana bir ekip verdiler.
Benim adım Stacey McBride-Irby. Eski Barbie tasarımcısıyım.
Küçükken bebeklerle oynamaya bayılırdım.
Favorim Barbie'ydi.
Moda tasarımcısı olmak isteme sebebim oydu.
Los Angeles Times, Kitty Black Perkins'in haberini yapmıştı.
Babam o gazete haberini saklamıştı.
Bana ilham vermek, beni teşvik etmek istiyordu.
90'ların başında tekstil sektörüne ilk girdiğimde
bana benzeyen pek kimse yoktu.
Ama yedek bir planım yoktu.
Kitty Black Perkins haberini bulup çıkardım.
Randevusuz aradım.
-Selam! -Selam!
Nasılsın?
Kitty'yi ilk gördüğümde üstünde beyaz bir döpiyes vardı.
Kabarık ve kıvırcık saçları vardı.
Görünce "Vay canına" dedim.
"Hem meleğe hem aktrislere hem de Barbie'ye benziyor."
Üstü açık spor arabası vardı, saçları rüzgârda uçuşuyordu.
Bilmiyorum, farklı bir havan vardı.
Mülakat harika geçti. Bana bir ödev verdi.
Bir Barbie bebek alıp eve gidecektim
ve bebek için kıyafet tasarlayacaktım.
Beklentilerinin ve hedeflerinin ne olduğuna dair
oturup konuştuğumuzda
Stacey bir klasör çıkardı.
Gazetelerden kestiği
benim hakkımda bir sürü haber vardı.
Yanlışlıkla düşürmüş numarası yaptı.
-Yanlışlıklaydı. -Dur.
Sırf göreyim diye bile bile düşürdü.
Söyleyeyim, işi o sayede kaptın.
Çok hırslı biriydi.
Çok sayıda harika fikri vardı.
Ben de onu işe aldım.
1996 - STACEY İŞE GİRDİ
Kitty'nin bana şirketi ilk gezdirişini hatırlıyorum.
Mae teyzenle de o zaman tanıştım. Şen şakrak bir insandı.
Bizi Kitty tanıştırmıştı.
Ne zaman şirket binasına gitsem
"Hoş geldin küçük Kitty" derdi.
Adımın Stacey olduğunu biliyor muydu, bilmem.
89 yılında resepsiyonda çalışmaya başladım ve 99 yılında işten ayrıldım.
Dünyanın dört yanından insanlarla tanıştım.
İletişim kurmanın en güzel yanı insanı gülümsetmesidir.
Çok enerjik biriydi.
Mattel şirket binasında çalışan
başka bir siyahi kadın görmek çok güzeldi.
Oyuncak sektöründe bilmem gereken her şeyi
Kitty Black Perkins'den öğrendim.
Onu tasarımcı olarak işe aldım.
Siyahi bir tasarımcı daha aldım. Adı Thomas Quinn'di.
Bağımsız çalışabilmeleri için onlara akıl hocalığı yaptım
ve harika işler çıkardılar.
Yaklaşık iki yıl kadar sonra
başka bir Barbie ekibine katılmam için ricada bulundular.
Biraz gözüm korkmuştu ama heyecanlıydım.
Hazır olduğumu hissediyordum
ama bambaşka bir dünyayla karşı karşıyaydım
ve kendi başıma çalışmak zorundaydım.
1996 - STACEY İŞE GİRDİ
Mattel'den 2003 yılında emekli oldum.
Ben ayrıldığımda Stacey önemli bir rol üstlendi.
Bu da harikaydı.
Bilmiyor musun sebebini
2008 - AKA BARBIE ÇIKTI
Neden AKA olmak istediğimi
Alfa Kappa Alfa
Neden AKA olmak istediğimi
Meslektaşlarımdan biri "Stacey, bir AKA bebek yaratacağız" dedi.
"Sen tasarlamak ister misin? Hâkim olduğum bir konu değil."
"Evet, seve seve!" dedim.
Alfa Kappa Alfa Kulübü 1908 yılında kurulmuştu.
Yani 100 yıl sonra… Asırlık bir bebekti.
Koleksiyonerler içindi.
Bunlar orijinal çizimlerimin bir kısmı.
Birine Çağdaş Tanrıça adını vermiştik.
Biri iş kadınıydı.
Buysa kulüp partisine gidiyordu.
Aslında AKA Kulübü her üçünü de istemişti
ama sadece birini üretebildik.
İnsanlar yana yakıla arıyordu.
Mattel'den ayrılmıştım ama beni bile arıyorlardı.
Tükenmişti.
Bebekten sende var mı?
Evet, Kamala'yla ilintili her şey gibi.
Olmazsa olmazdı, bu önemli bir şeydi.
Bu bebeği tek başıma tasarlamıştım.
Bol bol araştırma yapmıştım. Mutluydum, benim için anlamı büyüktü.
İşte o an geleceğe dair büyük bir heyecan duydum.
"So in Style" koleksiyonu böyle çıktı.
Merhaba, ben Sierra. Bu da annem Stacey.
Afroamerikalı Barbie serisini tasarlarken ilham kaynağım Sierra'ydı
çünkü ona benzeyen bebeklerle oynayabilmesini,
camiamızdaki kız çocuklarının bebeklerle özdeşleşebilmesini istedim.
Kızım o dönemde Barbie'lerle oynamıyordu.
Bir Barbie hayranı olarak anlamıyordum.
Mattel'de fikirler pazarlama departmanından gelirdi
ve biz uygulamaya geçirirdik.
Sonra pazarlama departmanı "Siyahi bir tane de lazım" derdi.
Her koleksiyonda siyahi bebek yoktu.
Satış mağazaları da siyahi olanları stoklamayabiliyordu.
Mağazaların hayır diyemeyeceği bir koleksiyon yaratmak istedim.
Abla, kız kardeşine akıl hocalığı yapıp
matematik, müzik, amigoluk, bilim, sanat veya gazetecilik öğretiyordu.
Eğlenceli bir yanları olsun ama aynı zamanda eğitici olsunlar istedim.
Mattel Afroamerikan Forumu büyük destek oldu.
Logoyu Stephen tasarladı.
Koleksiyonun adı olan "So in Style, S.I.S" David'in fikriydi.
Ambalaj tasarımcısıyla
ilham için Slauson Bitpazarı'na alışverişe gittik.
Yani bunun üstüne çalışan koca bir ekiptik
ve bu müthiş bir histi.
Kızım bu bebeklerle oynamaya bayıldı.
Benim yarattığım bir şeyin kızımı böyle mutlu etmesi çok güzeldi.
Annem çok bilinçli bir şekilde
bana ve kız kardeşlerime özdeşleşebileceğimiz oyuncaklar seçti.
Bize yalnızca siyahi Barbie alırdı.
Neredeyse en başından itibaren eve beyaz bebek girmeyeceğini biliyordum.
Çocukken bebeklerime kendim başörtüsü yapardım.
Özellikle de arabalarla oynuyorsam.
Başörtüsüz arabaya binerseniz saçınız başınız dağılır.
Bence oyuncaktan öte olmak istediğim kişinin temsiliydiler.
Doktorlardı, avukatlardı, ülkeyi geziyor, bir şeyler yapıyorlardı.
Şimdiki işimi düşününce,
güçlü ve ilginç kadınların heyecanlı hayatlarını anlatıyorum,
bunu beş yaşında da yapıyordum.
Skandal dizisinde Kerry Washingon
kıyafetleriyle, giyimiyle siyahi Barbie değilse
ne olduğunu bilmiyorum.
Adım Byronique Barbie.
Ben de kendi çapımda bir siyahi Barbie'yim.
Parmağımda "Barbie bebek" dövmesi var.
Barbie kıyafetlerim, küpelerim var.
Hangisi bilmiyorum ama birinde "Byronique" yazıyor,
birinde "Barbie".
Kendi çapımda siyahi bir Barbie gibi yaşamaya çalışıyorum.
Maceraya açığım, birçok farklı kariyerim oldu.
İki kez paraşütle atladım.
Hawaii'de köpekbalıklarıyla yüzdüm.
Jet-ski ve deniz paraşütü yaptım.
Yıllar boyunca istatistiki olarak bunun beyaz kadınlara özgü olduğunu,
anca onların maceraperest olup farklı hayatlar yaşayabileceğini sandım.
Ama siyahi Barbie'nin de aynı şeyleri yapabildiğini görmek
benim için çok önemli ve bunu içselleştirmeye çalışıyorum.
Kimseye eyvallahı olmayan bir kadın olmak çok baskı yaratan, stresli bir şey.
Ama hayatını yaşayabilmek ve bunu hesapsızca yapabilmek…
Siyahi Barbie bunun vücut bulmuş hâli.
Güzelliğinden, şıklığından ve soğukkanlılığından ödün vermeden
o baskıyla ve stresle başa çıkabiliyor.
Ne istiyorsa onu yapıyor
ve her günü, her anı istediği gibi yaşıyor.
-Bu da sana ilham veriyor. -Kesinlikle öyle.
Bazen gündelik işlerimi yaparken "Siyahi Barbie olsa ne yapardı?" diyorum.
MICHELLE OBAMA İLK SİYAHİ FIRST LADY
Siyahi Üniversiteler Vakfı için her yıl bir etkinlik yapardık.
Siyahi Barbie'nin 30'uncu yaşını kutlamak istediler.
Stacey'nin 30'uncu yıl dönümü için bir şey yapacağını bilmiyordum.
Kutlama için geldiğimde ne yaptığını gördüm.
Çok mutlu oldum çünkü bunu yapacak en doğru isimdi.
Siyahi Barbie'nin 30'uncu yıl dönümü için tasarladığım
ilk siyahi Barbie işte bu.
1980'deki bebek için benim versiyonum.
İkisi de açık artırmaya çıkacak diye biraz heyecan katmak istedim.
Ama sadece birini açık artırmaya çıkardılar.
Orijinal tulumun omuz dekoltesinden ilham aldım.
Benimki biraz daha seksi, o yüzden dekolteyi öne taşıdım.
Sonra kısa bir tulum yerine
uzun bir tulum yapıp yan kısımlarında yırtmaç açtım.
Suni elmastan mücevher ekledim.
Bu da So in Style koleksiyonundan Chandra bebeğim.
Ten rengi daha koyuydu.
MATTEL, 30'UNCU YIL DÖNÜMÜ İÇİN ÜRETİLEN TEK BEBEĞİ AÇIK ARTIRMAYA ÇIKARIP
SİYAHİ BARBIE'Yİ 2010'DA YENİDEN PİYASAYA SÜRDÜ.
2020 - 40. YIL DÖNÜMÜ VERSİYONU
Bu aptal bebekler hakkında basit bir hikâye olacak sanıyordum
ama siyahi Barbie'nin hikâyesi insanı etkiliyor.
Bir oyuncak bebekle empati kuruyorum yahu.
Aramızda bir bağ varmış gibi. Onunla, teyzemle, Kitty'yle, Stacey'yle…
Kelimelere dökemeyeceğim bir bağ.
Temsil edilmenin etkilerini gösteren bu muhteşem hikâyeyi dinlemek
beni gerçekten çok mutlu ediyor.
Siyahi Barbie'nin 2020'deki 40'ıncı yıl dönümü için
seçtikleri tasarımcıyı görmeyi heyecanla bekliyorum.
Siyahi Barbie'nin 40'ıncı yaşını nasıl kutlayacaklarını biliyor musun?
Yani…
-Seneye. -Evet.
Siyahi Barbie'nin 40'ıncı yıl dönümü kutlaması hakkında
kulağıma bir şey gelmedi.
Ama harika olur.
Beni arayın, birlikte kutlamayı çok isterim.
Bu miras devam edecek miydi?
Galiba…
…hayır.
Bill, Barbie'yle büyümüş bir insan.
Tüm kariyerini Barbie üstüne kurdu.
Yanılmıyorsam yaklaşık 10 yıl birlikte çalıştık.
Benim adım Bill Greening.
Barbie Signature koleksiyonunun baş tasarımcısıyım.
25 yıldır Mattel'de çalışıyorum.
Çocukken Barbie'lerle oynardım. Bebeklerimin büyük kısmı Kitty'ninkilerdi.
Kuzenlerimle hep Barbie oynardık, Kitty'nin tasarımlarıyla da çok oynadım.
Sarı tulumlu Barbie, siyahi Barbie, pembeli Barbie, hepsiyle oynardık.
Çocukluğumda Barbie'yle ilişkimde Kitty'nin katkısı çok büyük.
Aklımda onun yarattığı orijinal bebek vardı.
Kitty'nin beğendiği özellikleri korumak istiyordum.
O bağlantıyı korumak için elimden geleni yaptım
ama ufak modern dokunuşlar da ekledim.
-Muhteşem oldu. -Sağ ol Kitty.
Kitty'nin onayını vermesi benim için…
Alıp alabileceğim en iyi iltifat.
Bu bebekle Kitty'nin mirasını korumak istedim.
Söylemeden edemeyeceğim,
tasarımcı konusuna gelecek olursak…
Oyuncak tasarımına odaklanan tasarımcı bulmak zor bir iş.
Şu an ekibimizde siyahi tasarımcımız yok.
Bunun liderlik için önemini biliyorum.
Bu aslında bir fırsat.
Çok sayıda siyahi kız çocuğu
ve oğlan çocuğu için
iyice odaklanıp
siyahi Barbie'yi yeniden yaratma fırsatı.
Umuyorum ki bir fark yaratmak isteyen
başka Kitty'lerimiz, Stacey'lerimiz ve Stephen'larımız da olacak.
Siyahi bebeklerle ilgili enteresan bir başka nokta da
siyahi insanlar tarafından yapıldıklarında ne kadar çeşitli olabildikleri.
Çok sayıda farklı fikir, farklı tarz ortaya çıkıyor.
Bebekleri tasarlayabilecekleri farklı yollar buluyorlar.
Basmakalıp bebekler yapmıyorlar ve bence bu oldukça enteresan.
Çok yaratıcı ve üstüne düşünülmüş bebekler görüyorsunuz.
Ben, Mason Williams.
Çeşitlilik, Eşitlik ve Kapsayıcılık departmanının başında yer alıyorum.
25 yıldır oyun ve oyuncak sektöründeyim.
Barbie benim için büyük iftihar kaynağı.
İnsanların eksikliklerimizi görüp değişim ve kapsayıcılık istemesinden,
beden algısını düşünmemizi istemelerinden çok memnunum.
Mattel'in tasarım departmanında birkaç siyahi tasarımcı var
ama Kitty'nin döneminden bu yana beklenen artış görülmüyor.
Şirketler büyüdü ama biz sayıca pek artmadık.
Tek tük artışlar gözledik.
Öncelikle oyuncak sektöründeki tasarım departmanlarının
çalışanlarına bir bakalım.
En az temsil edilenler siyahiler.
Buna kimsenin şaşıracağını sanmam.
Eğer hiç örneğini görmediyseniz ne yapıp ne yapamayacağınızı bilemezsiniz.
Kariyer günlerine gidiyorum. Yaklaşık 20 senedir giderim.
Gittiğimde isim etiketine "Mason, Oyuncakçı" yazıyorum.
Her seferinde bunu yazarım. Şu anki pozisyonumda da.
Çünkü bu işi yapan siyahiler olduğunu göstermenin önemine inanıyorum.
Çocukların ilgisini daha erken yaşta çekmemiz gerek.
Lise döneminde.
Siyahi üniversitelerle işbirliği artmalı.
İnsanların becerilerini geliştirip
ihtiyaçları olan eğitimi vermenin yollarını bulmalıyız.
Yeni yeteneklere yatırım yapmalıyız.
"Hadi bu işi halledelim" demek o kadar zor değil.
Önemli olan da bunu yapmak.
Bu konu uzun süre sürüncemede kaldı.
Benim adım Tasja Kirkwood.
Küresel Tüketici Analizi departmanının başıyım.
Tüm günüm çocuklarla konuşarak geçiyor.
Yaptığım işin büyük kısmı tasarıma ve ürün geliştirmeye yönelik
ve bence özellikle bu konuda çok büyük bir öneme sahip.
Yeni yetenek bulmak çok önemli.
Kültürel çeşitlilik önemli ama fikir çeşitliliği de öyle.
Herkesin fikri, deneyimi farklı.
Yaptığımız her işte fikir çeşitliliği sağlamak,
tasarımdan ürün gelişimine, pazarlamadan stratejiye,
her alanda önemli.
Bu pozisyonları güçlendirmeli ve yaratabilecekleri etkiyi artırmalıyız.
Olay bundan geçiyor.
Siyahi Barbie bunu yaptı. Kariyer seçeneklerini gösterdi.
Aynısını yapmaya devam etmemiz lazım.
Evet, hadi bakalım.
Şu sürüncemede kalmış diyaloğu yeniden canlandıralım.
Tüm bu hikâye teyzemle yaptığım bir konuşmada
sorduğum bir soruyla başladı.
Geldiğimiz noktaya bakın.
Bir siyahi Barbie'den bir dünya siyahi Barbie'ye
ve birçok siyahi kadının Barbie modeli olmasına.
Sonuna kadar arkasındayım. Evet.
Mattel'den aradıklarına dair bir mesaj aldım.
"Shonda'yı Barbie yapmak istiyoruz. İster mi?" demişler.
"Kesinlikle" dedim. Çok heyecan vericiydi.
Büyülü bir histi.
Arayıp bana benzeyen bir Barbie yapmak istediklerini söyledikleri an
çok heyecanlı bir andı.
"Benim için farklı anlamda böyle ikonik bir şeyin parçası olacağım
çünkü artık siyahi kadınlar da bir parçası" dedim.
İşte benim Barbie'm bu. İlk gördüğümde hüngür hüngür ağladım.
Bu bebeğe bayılıyorum. Bu benim bebeğim, Shonda bebek.
Giyinip kuşandığı için adını Süslü Shonda koydum.
Bu benim ikinci Barbie bebeğim.
Disney'nin Fındıkkıran ve Dört Diyar'ında oynadığım balerin prenses.
Tüm sürecin bir parçasıydım.
Shondaland'in muhteşem bir tasarım şefi var.
Sandie Bailey.
Bebeğin neye benzeyeceğine dair Mattel'le tüm konuşmaları Sandie yaptı.
Önerileri bana gönderirdi, "Popom küçük olmuş" derdim.
Bunu tatlı tatlı onlara iletirdi.
İlk yaptığımız iş referans fotoğrafları göndermek oldu.
Shonda'yla saçının, suratının, makyajının
tam istediği gibi göründüğü,
bebeğin benzemesini istediği beş on fotoğraf seçmeye çalıştık.
İnsanlar buna baktıklarında beni olduğum gibi görsünler istedim.
Kusurlarımdan arındırılmış, mükemmel versiyonumu değil.
Belinin kalın olmasını özellikle istedim.
Göğsü benimkine benzesin istedim.
Birinin silüeti daha kum saati gibi.
Popoları da kesinlikle farklı.
Sonunda bunu seçtik.
Beni temsil edecekti.
Bebeğin son tasarımında memeleri olması gerekenden küçüktü.
"Artık çok geç" dediler. "Sütyenini doldurun" dedim, doldurdular.
Çocukluğumda hep bacaklarımın kalın olduğunu söylerlerdi.
Bu bacaklar bana Olimpiyat madalyası kazandırdı.
Barbie'min bacaklarının da güçlü ve atletik olmasını istedim.
İkinci kez Barbie olacağım, bu muhteşem bir şey.
Yeniden iletişime geçtiler
ve "Yaptığın işi temsil eden bir Barbie daha istiyoruz" dediler.
Daha profesyonel görünmesini istedim.
Bence ikinci Barbie harika bir fırsattı.
Bu sayede genç kızlar
böyle bir pozisyonda yazarlık yapan siyahi bir kadın görebileceklerdi.
Kendiniz için hayal kurabilme gücüne sahip olmanız gerek.
Ama örneğini görmediyseniz imkânsız.
Kızlarım için aldığım bebeklerin hepsi siyahi.
Hatta daha çok özdeşleşebilmeleri için
saçlarının dokusu onlarınkine benzeyen bebekler alıyorum.
Artık normalleşti.
"Saçı tabii rastalı olacak" diyoruz. "Tabii afro olacak, niye olmasın?"
Tekerlekli sandalyede olanı var. Bu harika bir şey.
Bunların hepsi çok gerekli şeyler.
Hele ki bugün yaşadığımız dünyada.
Küçük bir kızım var, yedi yaşında.
Hayalî oyunların kaynağı gerçek dünyadır, bir topluluk yaratma arzusudur.
Çok sayıda bebeği var ve hepsinin ten rengi farklı.
Çünkü kendisinden farklı insanlar da olduğunu bilmesini istiyorum.
Farklı diller konuşuyorlar, farklı bakış açıları ve fikirleri var.
Bu birçok açıdan dünyayı değiştirebilir.
Bu kulağa çok iddialı ve büyük bir laf gibi gelebilir
ama gerçek bu.
Çocuklar daha çok küçük yaşta kapsayıcılığı, çeşitliliği öğrenebilirler.
Saç dokularının farklı olabildiğini, melaninin ne olduğunu…
Sadece kendinize benzeyen bebek ve Barbie'lerle oynuyorsanız
ufkunuzu buna kolayca açamazsınız.
Ne zaman beyaz bir arkadaşımın bebeği olsa
hepsi bilir ki
siyahi bir bebek ya da siyahilerin olduğu bir kitap hediye edeceğim.
Siyahi arkadaşlarıma da.
Şu ana kadar tepkiler hep olumlu oldu.
Kimse "Niye siyahi bebek aldın?" demedi. Çocuklar bayılıyor.
Peki daha alacak ne kadar yolumuz kaldı?
Evet, Barbie'ler artık daha kapsayıcı.
Küçük Lagueria görmüş olsa eminim bu Barbie'lerle oynamaya bayılırdı.
Ama yine de merak ediyorum, gerçekten büyük bir değişim var mı?
Benim adım Amirah Saafir.
Kaliforniya Eyalet Üniversitesi'nde Çocuk ve Genç Çalışmaları'nda profesörüm.
Esas olarak ilgilendiğim alan özellikle okula dair bağlamsal faktörlerin
siyahi çocukların siyahiliğe bakışına etkisi.
Ana fikir, çocuklara bugün üretilen Barbie'leri gösterip
düşüncelerini onlardan duymaktı.
Clark'ların yaptığı bebek deneyinden ilham aldık
ama esin kaynağımız olmasına rağmen farklı bir modelleme yaptık.
Bilinçli olarak diyaloğu siyah ve beyaz ekseninden değil,
Barbie'lerin renkleri, şekilleri, boyutları üzerinden kurmak istedik.
Bu diyaloğun son aşaması uzmanlarla konuşmaktı.
Farklı alanlarda uzmanlaşmış araştırmacılarla bir araya gelip
bunun ne anlama geldiğini geniş çerçevede görmek istedik.
Hazır mısınız?
Bitiş çizgisinde görüşürüz
Sence bunlardan en güzeli hangisi?
Bence bunlardan en güzeli sanırım…
Brooklyn.
-En güzeli Brooklyn mi? -Evet.
Neden en güzeli o?
-Çünkü cildi bizimki gibi siyah. -Evet, cildi bizimki gibi siyah.
Doğru, haklısın.
Ayrıca gitar konusunda eşsiz bir yeteneği var.
Sence bunlardan en güzeli hangisi?
En güzeli bu.
Bu Barbie'yi güzel kılan ne?
-Elbisesi. -Elbisesini mi beğendin?
Onu güzel kılan başka bir şey var mı?
-Ayakkabısı. -Ayakkabısı.
Elbisesini beğendim.
-Saçını da beğendim. -Saçını da beğendin.
Bluzunu ve çantasını beğendim.
Ayakkabıları çok güzel. Saçı da öyle.
En beğendikleri Barbie konusunda konuşurken
çoğu giydikleri kıyafetten, ayağındaki ayakkabıdan bahsediyor.
Ten renginden bahseden daha az.
Sizin bu konudaki görüşlerinizi merak ediyorum.
Sizce bunun ırk üzerine düşünceleri ve ırksal özellikler açısından anlamı ne?
Çocukların kafasında ırk ön planda mı?
Ben bir devlet ilkokulunda çalışıyorum
ve uzaktan yakından ırkla alakalı bir şey söylediklerinde
"ırk" demiyorlar.
-Doğru. -Bu kelimenin hiç…
Müfredatta bu kelimeyi hiç görmedim.
Onun yerine "etnisite" ya da "kültür" deniyor.
Bu videolara baktığımızda
"kültür, etnisite, din" gibi kelimelerle belirgin özelliklerinden bahsediyorlar.
"Race", yani "ırk" kelimesini daha önce hiç duydunuz mu?
-Hayır. -Hayır mı?
-Hayır. -"Race" ne demek?
Çok güzel bir soru.
"Race" kelimesini duyduğumda aklıma Barbie yarıştırmak geliyor.
"Yarış" anlamındaki "race" mi? Peki.
Anne babanızla ve ailenizle ırk hakkında konuştuğunuzda
size ne söylüyorlar?
"Görünüşe aldanmamak lazım."
"Görünüşe aldanmamak" ne demek?
Mesela sizinle dalga geçen beyaz bir insan gibi.
Irk kelimesini kullandığımda
aklınıza ne geliyor?
-Irkçılık. -Irkçılık mı geliyor?
Irkçılık nedir?
İnsanların ten renginize, görünüşünüze ve kültürünüze göre
hakkınızda bir hüküm vermesi.
"Irk" kelimesini bilmeyebiliyorlar.
-Ama ırkçılığı biliyorlar. -Evet.
Aileniz, anne babanız siyahi olmak hakkında ne söylüyor?
Cesur olmamı,
güzel, siyahi bir prenses olduğumu asla unutmamamı.
Annem ten rengimle gurur duymamı söylüyor.
Siyahi olmayan biri "Siyahi kız cazibesi nedir?" diye sorarsa
"Sen anlamazsın" dememi söylüyor.
Diyorlar ki,
"Farklı görünsen bile olduğun kişi olmaktan çekinme."
"Sen de herkes gibi insansın."
Polislerin bize kötü davranmasının adil olmadığını,
hiçbir şey yapmadığımız hâlde bizi yere yatıramayacaklarını söylüyorlar.
Yetişkinlerin terminolojisini kullanmasalar da
ırkın ne olduğunu biliyorlar.
"Siyahi hayatlar değerlidir, siyahi kız cazibesi" diyorlar.
Yani ırk nedir, biliyorlar.
Onlara bunu ifade edebilecekleri dili öğretmeliyiz.
Bunlar kulak aşinalıklarının olduğu, dışarıdan duydukları laflar
ama kendilerinin ve etrafındakilerin yaşam biçimleri böyle olmayabiliyor.
Çünkü herkes aynıysa ve ten renginin bir önemi yoksa
polis neden sokakta siyahi erkekleri öldürüyor?
Çocukların bunu anlamasında Barbie'nin rolü nedir?
Çocukların bu ayrımı öğretebilmek için
daha bilinçli hareket etmek Barbie'nin ve Mattel'in sorumluluğu mu?
-Evet. -Öyle mi dersin?
Bence bu tüm toplumun sorumluluğu.
Bence bu bağlamda
Mattel'in yapabileceği şey…
Bir Barbie'nin hangi ırka, kültüre ya da etnisiteye ait olduğunu
daha kolay anlaşılır hâle getirebilirler.
Mattel'de "farklı"nın ne demek olduğuna, neye benzediğine bakan bir ekip var mı?
Bence bu çok ilginç olabilir. Bence…
Değişimden bahsediyorsak bu bireysel olarak yapılamaz.
Bilinçli bir ekip çalışması olmalı.
-Evet. -Doğru ekip olmalı.
Bu Barbie'lerden hangisi size daha çok benziyor?
-Bu Barbie mi sana benziyor? -Evet.
Bence bu biraz beni andırıyor
çünkü saçları ve gözleri kahverengi.
Nesi sana benziyor?
Çünkü bazen saçımı yaparken arkaya doğru topluyorum.
-Güzel ve benim gibi rastalı. -Evet.
-Anneni andıran yanı var mı? -Evet.
Nesi var?
Annem peruk takıyor. Bu bebek de peruk takıyor gibi.
Bu Barbie'lerin hiçbiri bana benzemiyor.
Bana da benzemiyor.
Çocukları bununla tanıştırmak dışında ailelere ve bize düşen nedir?
En nihayetinde bir Barbie bizim eksikliklerimizi kapatmayacak.
Bu ailelerin ve Mattel'in sorumluluğu.
Toplum olarak bizim üstümüze düşen
var olan düzeni temelinden yıkma işini
Barbie'ye yükleyemeyiz.
Bence en nihai amacımız
gerçek çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılığı sağlamak için
şiddet kullanan kurumlara, yapılara ket vurmaya çalışmaktır.
Şiddeti körükleyen bebekler ve dünyaları
sömürgeciliğin süregelen mirası sayesinde hâlâ hayatın parçası.
Bunu yapmadığımız sürece anca kendimizi kandırırız.
Kızım beş yaşında.
Bu aralar kavun kesme peşinde bir ninja prenses.
Bir sürü Barbie'si var.
En gurur duyduğum kısmı da tüm Barbie'lerini eşit görmesi.
Oyuncaklarının arasında
her renk, ten rengi, saç stili, vücut şekli mevcut.
Bununla gurur duyuyorum.
Kızımı arkadaşlarıyla oynarken gördüğümde
çocukların aslında hangi oyuncakla oynadıklarına değil,
oyuna odaklandıklarını görüyorum.
Bahse girerim ki şu an 30 tane çocuk toplasak
ve "Barbie neye benziyor?" desek 26 farklı cevap alırız.
Sizce bunlardan hangisi gerçek Barbie?
Bu mu gerçek Barbie?
Bu.
-Bunu gerçek kılan ne? -Ten rengi.
-Çünkü saçı sarı. -Saçı sarı diye mi?
Gerçek Barbie bu. Şunu sonradan yaptılar.
Siyahi kızların kendilerine benzeyen Barbie'si olsun
ve beyaz Barbie'ye mecbur kalmasınlar diye.
Oyuncak yapımı konusunda araştırma yapıp programlar izliyorum
ve ilk çıkan Barbie buymuş.
Bir mağazaya gittiğinizde ilk gördüğünüz Barbie bu.
Reklamlarda da öyle.
"Gerçek Barbie kim?" sorduğunuz sorulardan biriydi
ve her seferinde Malibu Barbie'yi gösterdiler, değil mi?
Benim bundan çıkarımım şu yönde.
Merkezde Malibu var ve geri kalanlar onun ekseninde.
O dünyanın standardı bu.
Klasik Barbie, Malibu Barbie, standart Barbie.
Çocuklara bu şekilde neyin normal ve ideal olduğuna,
hedeflerinin ne olması gerektiğine dair bir mesaj veriliyor.
Siyahi, Latin Amerikalı ve Asyalı Barbie'nin
bizler özdeşleşebilelim diye sonradan eklendiğini anlayabiliyorlar.
Toplumsal güç yapısında siyahilerin hiyerarşinin altında olduğu
bunu ifade edecek sözcükleri bilmeseler de çocuklara açıkça söyleniyor.
Çünkü oynadıkları oyuncaklarda bile bu hiyerarşiyi görebiliyorlar.
İlla bir seçim yapmam gerekirse
bence gerçek Barbie standart olanı
çünkü gerçek Barbie'nin dizisi var.
Bence orijinal Barbie bu
çünkü bekleme odasında diziyi izliyordum
ve ilk gösterdikleri karakter oydu.
Kızım çizgi filmini izliyor ve siyahi Barbie ana karakter değil.
Ona ve diğer siyahilere dair bir şey öğrenmiyoruz.
Ailelerini tanımıyoruz, haklarında bir şey bilmiyoruz.
Yan karakter oluyorlar.
Siyahi Barbie'nin olmadığı dönemde yapılan dışlamanın
neredeyse günümüz versiyonu diyebiliriz.
-Filmlerini izlediniz mi? -Evet.
-İzledim. -Öyle mi?
Hangisini izlediniz?
Casuslu olanı, uzayda olanı, normal filmini.
-Barbie Rüya Evi videolarını izlerdim. -Öyle mi?
Evet, bir Barbie filmini izlemiştik.
Barbie denizkızıydı, aynı şuna benziyordu.
Benim adım Nachelle Jackson.
Bu da kızım Kayden.
Selam, 14 yaşındayım ve bebeklerle oynamaya mecbur bırakıldım.
Mecbur filan bırakılmadın.
Hatırlıyorum da
çıkmış bir sürü Barbie filminin birkaçını izledikten sonra
Barbie bebek almak için alışverişe çıktık.
Reyona geldiğimizde "İşte, burada bir Barbie var" dedim.
"Bak, bu da Barbie ve siyahi."
Son derece emin ve kararlı bir şekilde
"Bu Barbie değil, Barbie siyahi değil" dedi.
"Barbie beyaz."
Bence dizilerinde başka ırklara da yer vermeliler.
-Çünkü ana karakter hep aynı ırktan. -Evet.
Dizi daha sonra çıktı.
Ben dokuz on yaşlarındayken.
Diziyi daha çok sevdim, siyahi karakter vardı.
Barbie'yi siyahi düşünemememin sebebi bu olsa gerek.
Çünkü siyahi karakter hep Barbie'nin arkadaşı oluyor.
Adı Nikki ya da Christie filan oluyor.
Benim adım Aydrea Walden. Los Angeles'ta yazarlık yapıyorum.
Barbie Vlog'a katılmadan önce konuya biraz aşinaydım.
Yayınlanan birkaç video radarıma girmişti.
Mattel'i de biliyordum.
Başka dizilerde Mattel'le çalışmıştım ve iyi bir iş ilişkimiz vardı.
2020 yılında yaşanan sorunlarla ilgili
bir şey yapmak isteyip istemediğimi sormak için iletişime geçtiler.
-Herkese merhaba. -Merhaba.
Yakın zamanda büyük bir hareket başladı.
Dünyanın dört bir yanında milyonlarca insan
ırkçılıkla mücadele için direniyor.
Bunu yapmalarının sebebi
insanların çok uzun süredir ten renkleri yüzünden
haksız muameleye uğraması ya da zarar görmesi.
"Bu konuda Barbie vlog'u yapmak istiyoruz" dediler.
"Bir şey söyleyebilecek olsan ne söylerdin?"
Hayatım iyiymiş gibi görünebilir
ama aslında ben ve birçok siyahi insan sürekli ırkçılığa maruz kalıyor.
İki insanın aynı ortamda tamamen farklı deneyimler yaşaması
bana hep çok ilginç gelmiştir.
Bundan bahsetmek istedim.
Geçen ay sahilde çıkartma satma yarışması yaptık.
Kim daha çok satacak diye farklı yönlere gittik.
İskeleye gittiğimde sahil güvenlik beni üç kez durdurdu.
Ne?
Tekrar tekrar aynı soruları sordular, hatta annemi bile aradılar.
Sana söylememiştim ama o yüzden pek satış yapamadım.
Seninle aynı şeyi yapmamıza rağmen güvenlik kötü bir şey yaptığımı düşündü.
Hayatta başıma gelmiş gerçek hikâyeleri aldık
ve o yaşa uygun hâle getirdik.
Bunu sık yapıyorum.
Yetişkinlere özgü büyük sorunları alıp
genç izleyicilerin yaşına uygun hâle getiriyorum.
Bu konuyu açtığımda insanlar genellikle bahaneler buluyor.
"Sahilde satış yapmak için izin alman gerekirdi" diyorlar.
Ama bunlar sadece bahane.
Tek sebebi siyahi olduğum için hakkımda yanlış çıkarımlar yapmaları.
Benimle aynı durumdaki beyazlar için aynı çıkarımı yapmıyorlar.
İki arkadaşın dertleştiği basit bir sahne olacaktı.
İkisini konuşmaktan rahatsız oldukları bir konuda konuşturmamızın da
olumlu olduğunu düşündüm.
Bunu konuşmak da dinlemek de rahatsızlık verici.
Bence ekip harika bir iş çıkardı.
Çıkan sonuçtan memnunum.
Şu Dave Chappelle esprisi neydi? "Ja Rule bu konuda ne diyor?"
Anlarsınız ya.
"Barbie ırkçılık konusunda ne diyor?" diye soracağımı sanmam.
Belki de…
Barbie'yi dinleyelim.
Peki. Vay canına.
Beyaz Barbie destekçimizmiş. Bayıldım.
İşe yararsa güzel.
Barbie'ye hayran olup ona benzemek isteyen
beyaz kız çocukları buna kulak verip
ırkçılık yapıldığını gördüklerinde seslerini çıkarırlarsa,
siyahi, Latin Amerikalı ya da diğer etnik azınlık arkadaşlarına
arka çıkarlarsa güzel.
Irkçılığı fark etmelerini sağlayabilir çünkü çoğu zaman fark etmiyorlar.
Bence videoda eksik kalmış bir nokta
uygulamaya geçirilebilecek bir öneri bulunmamasıydı.
Sadece bir insana kulak vermek
birinde yatıya kaldığınızda arkadaşınıza sataşan olduğu zaman
ne yapacağınıza dair size bir yardım sağlamıyor.
Açıkçası bu yüzden biraz içim yanıyor.
Keşke çocuklar çocuk olabilse.
Bunun gereksiz olduğunu söylemiyorum çünkü hayat böyle bir şey
ve gerçek hayat küçük yaştan itibaren sizi etkiliyor.
Eğer gerçek hayatın kurguyla kesiştiği bu video
dünyamızı daha hoşgörülü kılabilecekse,
ırkçılık ve ayrımcılığa karşı farkındalığımızı artıracaksa
bu olumlu bir şey, buna değer.
Bu önemli toplumsal soruna değinmeleri harika.
Bu durumu tecrübe etmeyen, evlerinde bu konu konuşulmayan çocukların
bu videolardan bunu öğrenmesi bence harika bir şey.
Ama aklıma ilk gelen şey
"Bu karakter dizide bu kadar konuşmuyor ki" oldu.
Konuşmuyor.
Arada bir iki kelime ediyor ama yan karakterden öteye gitmiyor.
İlerleme göstermek için ileri adım atmak gerek.
İlerleme bir anda olmaz.
Etnik azınlıkların temsili arttı.
Geçen seneki Big City Big Dreams filminde Malibu'lu Barbie Roberts var.
Brooklyn'den başka bir Barbie Roberts'la tanışıyor.
-Brooklyn'li misin? New York'taki mi? -Başka Brooklyn mi var?
İzlediğim bir bölüm çok tatlıydı.
Bir beyaz, bir siyahi Barbie vardı. Aynı yurt odasına düşmüşlerdi.
-Burası benim odam. -Kapıda benim adım yazıyor.
-Adım Barbie. -Ama benim adım da Barbie.
-Soyadın ne? -Roberts.
-Adaş mıyız? -Adaş mıyız?
Ama melanin seviyesi yüksek bir Barbie ve beyaz bir Barbie koyarak
ten renkleri farklı olsa da aynı bebek olduklarını gösterdiler.
Barbie evreni artık genişledi.
Bunun ilerleme olduğu kanısındalar.
Bunun tek sebebi de Brooklyn'e ekranda yer verilmiş olması.
Nasıl yer verildiği önemsiz.
Sırf ekrana çıktı diye bunu ilerleme addediyorlar.
Bence işin ilginç tarafı
Brooklyn'in kendisine denk olmayan biriyle rekabete girip
aynı sahneyi paylaştığını görmemiz.
Bu gündelik hayatta birçok siyahi kadının sürekli deneyimlediği bir şey.
"Seni işe almamız ilerlemenin göstergesi."
Beyaz karakter yaptığı işte yetersiz olsa dahi
yine de denk görülüyor.
Firari bavul!
Hele ki bu durumda çok yetenekli siyahi bir karaktere denk.
Bale bir kez daha durumu kurtardı.
Aynı seviyede rekabet ediyorlar
ve öyle olmamasına rağmen bu ilerlemeci bir adım olarak görülüyor.
Bitiş çizgisinde görüşürüz
Berabere kalmış olsalar da ben bunu kayırmacılık olarak görüyorum.
Mattel neden buna bir el atıp
"Brooklyn becerikli, yetenekli. Bu yarışmayı o kazansın" demedi?
Anladığım kadarıyla bazı çocuklar
medyanın hâlâ yeterince kapsayıcı olmadığını düşünüyor.
Şöyle sorular geldi.
"Siyahi, Latin Amerikalı, Asyalı bir karakterin
kendi hikâyelerinin kahramanı olması için daha ne yapmamız gerek?" dediler.
Bunun için uğraşıyoruz. Gerçekten uğraşıyoruz.
Barbie Roberts'ı ekleyerek… Pardon, Brooklyn demek istedim.
Bu genişleme ileri bir adım.
Geçen seneki filmin başarısı sayesinde Brooklyn koleksiyonu çıkarıyoruz.
Brooklyn'e özel bir evren.
Hâlâ Barbie Malibu'yla arkadaş olacaklar ama evreni Brooklyn üzerine kuruyoruz.
Brooklyn koleksiyonu için bir Netflix dizisi yapılacak,
bebekler tasarlayacağız ve vlog'larla etkileşimi artıracağız.
Yani gelişiyoruz.
Aileler hâlen etnik azınlığa mensup ya da siyahi bir Barbie'nin
ana karakter olmasını istiyor.
Bunun mirası insanlara güç katmak, kültürel etki yaratmak olacaktır.
Kapsayıcılık ve farkların temsili giderek artıyor.
Bence üstüne düşünmemiz gereken en önemli konu…
Tempoyu korumak önemli.
Erişilebilir, sürdürülebilir, piyasada etki yaratacak bir tempo
anlık çözümlerden iyidir.
Eğer kendi istediğim hızda bir değişim görmüyorsam,
siz ya da diğer insanlar görmüyorsa,
sorun değil çünkü benim beklentim bunu o düzeye getirmeye çalışmak.
Ufak da olsa bir ilerleme kaydedersek işimi yapıyorum demektir.
-Bence o kadar başarılı olmayacak. -Neden?
Çünkü yaşadığımız dünya…
-Söylemeye dilim varmıyor. -Söyle.
Ağırlıklı olarak beyaz bir dünyada yaşıyoruz
ve "başarılı insan" dediğinizde aklınıza gelen insanlar
hep beyaz, değil mi?
Beyaz insanlardan gelen talep bu kadar yüksekken
siyahi Barbie'nin beyaz bir karakter dâhil edilmeden
bağımsız bir karakter olması pek mümkün gelmiyor.
Yani tek başına olmaz mı?
Keşke olsa ama bence o kadar başarılı olmaz.
Bunu duyduğuma üzüldüm.
Sırf siyahi bir karakter olduğu için başarılı olmayacağını düşünmesi
beni hayal kırıklığına uğrattı.
Bunlar ablam ve yeğenimdi.
Yeğenimin böyle hissetmesi beni şaşırttı.
Sene 2024 olmasına rağmen çocuklar hâlâ dünyayı beyaz görüyorsa
üstümüze düşeni yapmış olabilir miyiz?
Siyahi bebeklerin hiç olmadığı zamanlardan bu yana ilerleme kaydettik.
Değil mi?
BEULAH MITCHELL 40 YILLIK HİZMET
Bu kitapta neler var, anlatır mısın?
70'inci yıl dönümü kitabı.
Benden de bir alıntı yaptılar.
"İyi ki Mattel'de 44 yıl çalıştım. Orada çok mutluydum."
Evet, mutluydum.
Kitty de buralarda bir yerde.
-Ne diyor? -Kitty Black.
"İlk siyahi Barbie'nin ve Barbie Tatilde'nin yaratıcısı."
"İşimin en sevdiğim yanı
ne iş yaptığımı öğrenen her kızın bana bayılması."
İşte burada.
Bakalım.
Bildiğimiz gibi siyahi Barbie 1980'de doğdu.
-1982'de. -1980'de.
-Bakalım siyahi Barbie var mı? -Hayır, burada yok.
-"Şampiyona…" -"Sınırları zorladık."
Sınırları zorluyorlar ama siyahi Barbie yok.
Hiç sorma.
Sınırları zorlayanlar listesine siyahi Barbie'nin girmemesi çok acı.
-Girmemiş. -Yok.
Ama Barbie Tatilde girmiş.
Bu filmi çekerken
aklıma sürekli küçük Lagueria geldi.
Teksaslı, utangaç, tatlı dilli, siyahi bir kız için
böyle bir belgesel görmenin yaratacağı etkiyi düşündüm.
İzleyip gördüklerine özenirdi.
Çünkü o da teyzesi gibi zor sorular sormak
ve gelecek kuşaklar için bir temel atmak istedi.
Shonda gibi ilk olmanın yükünü hissetti ama yine de yaptı.
Misty gibi siyahi bir bedene sahip olup
sizi kimi zaman dışlayan bir tarihin parçası olmakta diretmenin
bir protesto olduğunu anlardı.
Kitty ve Stacey gibi o da toplumun bir ihtiyacını gördü.
Siyahi Barbie'nin hikâyesini anlatma ihtiyacı.
Tarihe not düşme ihtiyacı.
Çünkü siyahi Barbie önemli ve hikâyesi çok değerli.
Gördüğünüz gibi
bu filmi çekmek bana bir ilham kaynağı oldu
ve sizi nasıl etkileyeceğini merak ediyorum.
Bu yüzden böyle filmler çok önemli.
O mirası korumak için.
Bu yolu siyahi Barbie'nin açtığından yüzde yüz eminim.
Siyahi Barbie'nin beni yansıttığını herkesin bilmesini istiyorum.
Karakterim, olduğum her şey bu Barbie'de vücut buldu.
Tasarladığım bebeklerle oynayan tüm kız çocuklarına
biraz da olsun neşe kattığımı düşünüyorum.
Tanrı vergisi yeteneğimi iyiye kullandığım kanısındayım.
Barbie'nin gelişimi ve izlediği yol konusunda minnettarım.
Ama bence siyahi Barbie olmasaydı böyle bir yolda ilerliyor olmazdı.
Bir daha söyleyeyim.
Bizim için önemli olan konuları
genellikle susturulduğumuz ortamlarda dile getirdikleri için
siyahi kadınlarla gurur duyuyorum.
Çok zor bir iş olduğuna eminim.
Yani oldukça heyecanlıyım
ama önce bizi bu noktaya getirenlere teşekkür borçluyum.
Bunun bize bıraktığı mirasa minnettarım.
Tamam, artık bebeklerden nefret etmiyorum.
Hatta iyi ki hikâyelerini öğrendim
çünkü siyahi kadınların nasıl bir araya gelip
birbirlerine destek olduğunu göstermek çok hoşuma gitti.
Bu üç kadın,
Kitty, Stacey ve teyzem Beulah Mae Mitchell,
istedikleri şeyin var olmadığını görünce bir araya gelip yaratmışlar.
Eh, bu iş bizden sorulur.
İlk olabilirler
ama meşaleyi bana vererek son olmayacaklarını garantilediler.
Aynı onlar gibi ben de bir ihtiyaç gördüm,
harika bir ekip kurdum
ve nihayet siyahi Barbie'yi hikâyenin ana kahramanı yaptım.
SİYAHİ BARBIE
Mattel şunları paylaştı:
Barbie 2016'dan beri piyasadaki en çeşitli bebek.
Barbie "Brooklyn" Roberts dizinin başrollerinden.
FLIP programı siyahi öğrencilere staj imkânı sağlıyor
ve üçü tam zamanlı işe alındı.
Mattel, siyahi tasarımcılar için imkânlar yaratıyor.
Bill ve Kitty, Kitty'nin tasarladığı bir Barbie üstünde çalışıyor.
Sette böyle bir çeşitlilik görmek beni çok mutlu etti.
Yıllar önce siyasete ilk atıldığım dönemlerde
böyle bir çeşitlilik yoktu.
Makyaj sanatçıları yüzümüze ne süreceklerini bilmezdi.
Kamera arkasında da kimse yoktu.
Azınlıklar hakkında röportaj yapılmazdı.
Eğlence sektöründe işler oldukça değişti.
Sizi, buradaki çeşitliliği görmek çok hoşuma gitti.
Davetiniz için sağ olun.
Barbie olmak ister miydiniz?
Yanılmıyorsam birkaç sene önce böyle bir fikir ortaya atılmıştı.
Hani, nerede?
-Karen "Evet" diyor. -Evet, harika olur.
Bence bunu hak ediyor.
Hem bence bu farklı bir mesaj verir.
Y kuşağı mensubu genç siyahi kadınların,
onu "teyze" olarak bilenlerin,
onun veya adının Barbie'yle anıldığını görmesi harika olur.
-Kendini tanıt, çekimdeyiz. -Çekimde olduğumuzu bilmiyordum.
Ben Karen Waters, bu da annem.
-Ve Barbie olması lazım. -Barbie olması lazım.
-Duydun mu Mattel? -Duydun mu Mattel?
Kızından canlı istek.
Eh, günün birinde
yaşı kemale ermiş bir Barbie de yapacaklar.
Alt yazı çevirmeni: Doğa Uludağ
KÜÇÜK LAGUERIA VE HEPİMİZİN İÇİNDEKİ ÇOCUK İÇİN