Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
OPTIONS ADLI KİTAPTAN UYARLANMIŞTIR
YAZAN BARRY CORBET, 1980
BİR HİKÂYE
Bir zamanlar
bir kişi ağır bir sakatlık geçirdi.
Hatta o kadar ağırdı ki
ciddi bir felç geçirdi
ve kıymetini bilmediğimiz birçok vücut fonksiyonunu kaybetti.
Ayrıca,
ömrü boyunca tekerlekli sandalyeye mahkûm oldu.
Feci bir kişilik bozukluğu yaşadı.
İleride kuracağı ilişkiler için
son derece kaygılıydı
ve tutunacak hiçbir dalı yoktu.
Ortada bir ikilem vardı.
Mücadele etmek, ya da pes etmek.
Mücadele etmek, çalışmak, oynamak, yaşamak ve hiçbir şey olmamış gibi sevmek demekti.
Ama bir şeyler olmuştu.
Biz omurilik yaralılarıyız.
Hepimizin canı çok yandı.
Ve birçoğumuz bu şekilde nasıl yaşayacağımızı bilmiyoruz.
Ancak tüm dünyada
bizim gibi sakatlıkları olduğu hâlde
mücadele eden,
mücadele etmekten gurur duyan,
kendilerinden alınanı misliyle geri veren insanlar
iyi ki var.
JACKSON HOLE, WYOMING SAKATLIKTAN 4 YIL SONRA
Corbet's'in zirvesine hoş geldiniz.
Yukarıda havalar gerçekten muhteşem.
Jackson'da kaymaya geldiyseniz
vadiye ve dağlara bir bakınca "İşte buradayım" dersiniz.
Teleferikten inersiniz ve sonra ne desem az kalır.
Burası gerçekten nefes kesici.
Bu etkinliğin bir parçası olmak çok onur verici.
Jackson Hole Kayak Merkezi'ndeki Corbet's'ten bahsedelim.
Herhangi bir dağdaki en ikonik özelliklerden biri.
Burası muhteşem bir yer.
Evet, çoğu zaman Amerika'daki
en dik, en tehlikeli ve en zorlu kayak pisti olarak anılır.
Belki de tüm dünyadaki.
Burada 24 sporcumuz var.
İki turlu bir format var.
Tabii istemeyen ikinci turda yarışmak zorunda değil.
Bugün dokuz kadın, on beş erkek var.
Her iki tarafta da kayakçı ve snowboardcular var.
Ve tüm yarışmacılar birlikte rekabet edecek.
Kadınlar ile erkekler ayrı, kayakçılar ve snowboardcular bir arada.
Hakemimiz yok. Yarışmacılar hakemlik yapacak.
Hadi başlayalım.
Corbet's'in tepesine çıkalım. Başlamaya hazırız.
Corbet's'in Kral ve Kraliçeleri.
Corbet's'in Kral ve Kraliçeleri
Jackson Hole'da eşsiz bir etkinliktir.
Bu kayak ve snowboard yarışmasında
sınırları kutluyoruz.
Corbet's, Jackson Hole'un simgesidir.
Birçok kayakçı ve snowboardcu için Everest'tir.
Teleferik ile 12 dakikada 1200 metre yukarı çıkıyorsunuz.
Tepeye yaklaşıyorsun, uçurumu aşıyorsun
ve karşına karla kaplı bir arazi çıkıyor.
Corbet's görünüyor ve öylece bakakalıyorsun.
"Vay be…"
Çok feci bir yer.
Kocaman kayalar var. İnanılmaz keskin taşlar.
O kadar dik ki, aşağı baktığında
bir binanın ikinci katındasın gibi görünüyor.
Bu ölüm dolu uçurum bölgesinden aşağı yalnızca bir yol var.
O da Corbet's Couloir.
Gerçekten öyle.
İyi kayakçıyım diyen birini getirin
ve Corbet's'in ağzına götürün.
"Burada kaymak ister misin?"
Neredeyse herkes,
"Yok kalsın" der.
Çocuğu daha önce hiç görmemiştim.
Olayın farkında değildim. "Herhalde oturup izleyecek."
Oraya çıktığımda…
Sonra baktım insanlarla konuşuyor.
"Yarışacak mı yani?" dedim.
"Tamam, ne güzel."
Sonra bir baktım çocuğu tepeye çıkarmamı istiyorlar.
Onu ne kadar yukarı çıkardığımızı görmeniz lazımdı.
"Bunun artık şakası makası yok."
Yarışmadan önce Trevor ile telefonda görüştük.
"Jess, Corbet's'in burnundan uçacağım" dedi.
"Peki, ne kadar hız alacaksın?" dedim.
"En az 30 metre" dedi.
"Tamam" dedim.
Ne diyeyim?
Seni biraz ittirmem işe yarayabilir.
Bir sporcu olarak, "Acayip süper bir fikir!" dedim.
"Ne duruyoruz?"
Organizatör benim.
"Peki, işler ters giderse ne olacak?"
Herkesin başına bir şey gelebilir.
Corbet's Couloir'da insanlar belini kırdı.
Yalnızca dağdan aşağı yuvarlanırken.
İnanılmaz endişeliydim.
Zaten büyük bir omurilik sakatlığı geçirmişti.
Bunu yaparken ölmesini izlemek için
yarışmaya girmesine izin mi verecektim?
O noktada, kendi kişisel şüphelerim vardı.
Onunla konuşmaya karar verdim.
Düşüncelerimi paylaşmak istedim.
"Bu çocuğu vazgeçirmeli miyim acaba?"
Dedim ki "Bu şey bayağı tehlikeli."
"Emin misin?"
Hiç tereddüt etmeden gözlerimin içine baktı ve dedi ki
"O iş bende."
"Pekâlâ."
"Nasıl yardım edebilirim?"
Travis.
Bunu kullanacağım.
- Onu mu? - Evet.
- Hızlanmana yardım edebilirim. - Tamam, teşekkürler.
Corbet's Couloir'a hızı katarsanız görüşünüz tamamen kısıtlı.
Travis ve diğer sporcuların gördüğü kadar göremiyor
çünkü yatar pozisyonda.
İşin püf noktası şu.
Gelip dağa bakıp diyorsun ki
şuraya inmek istiyorum.
- Anladın mı? - Evet.
Dur da seni biraz daha…
Kayakçılar veya snowboardcular
kaymadan önce çevreyi turlarken
sürekli kenara doğru gider
ve geri dönerler.
Kenara git.
İniş yerine bak. Geri dön.
Çünkü o manzaranın sizi havadayken şaşırtmasını istemezsiniz.
Sana hız vereyim.
Biraz daha hızla prova yapsak daha iyi olur.
Travis onu itip en uçta durduruyordu.
Tüm bunlar olacak iş değildi.
Trevor'ın egzersiz turlarını izlerken
iyice tedirgin olmaya başladım.
Çünkü aşağı çakılacağı belliydi.
Dümdüz, son hız.
Sahne hazırdı. Başlaması an meselesiydi.
Üç, iki, bir, başla!
Kayağını yokuş aşağı doğrulttu.
Yavaş olduğunu düşünmüştüm.
Bence iyi bir karardı.
- Daha hızlı. - Katılıyorum.
Çok daha hızlı.
Daha fazla hızlanmalıyım.
Tamam, olur.
Herkesin ortak kaygısını geri getirdi.
"Hadi be. Peki."
"Hayır, başaracak."
"Yani, belki."
Onu öncekinden daha yüksek bir başlangıç noktasına getirdik.
Muhtemelen herkesten daha yükseğe.
Şunları dediğimi hatırlıyorum.
"Trevor, emin misin gerçekten?"
Birisi iniş yapacağına inanmıyorsa
on seferin dokuzunda
iniş yapamaz.
Peki yani…
- Son kararın mı? - Evet.
İçten gelen bir "Bunu yapmam gerek" hissiyatı vardı.
Ölüm sessizliği hâkimdi.
Operasyonlardan sorumlu başkan yardımcısı ile
risk ve güvenlik direktörümüzle oradayım.
Ve endişeliyim.
Herkes en kolay rotaya bakarken
kendi kendime dedim ki "Hayır, direkt uçurumdan atlayacak."
Ne dersin?
Ne dediğimi tam hatırlamasam da
"İyi eğlenceler" veya "Öbür tarafta görüşürüz" gibi bir şeydi.
Daha doğrusu dedim ki
"Az sonra yapacağın
paradigmaları sarsacak şeyin öbür tarafında görüşürüz."
Ve tekrar konum aldı.
İniş bildirimi yaptı.
Üç, iki, bir, iniş!
Gerisi zaten malum.
Aman tanrım.
Evet!
Bu inanılmazdı.
İşte bu dostum!
Evet!
Vay be.
Tanrım, herkes ona dokunmak istiyordu.
Az önce yaşanan sihrin bir parçası olmak için.
KAYAK ENGEL TANIMAZ
Corbet's adını nereden alıyor, söyleyebilir misiniz?
Tam emin değilim ama…
Buradan ilk o mu kaymıştı?
Sanırım zamanla insanlar unutuyor.
Jackson Hole camiasında Corbet's Couloir hakkında
bir yığın hikâye var
ama Barry Corbet hakkında çok şey bilmiyorum.
Jackson Hole'da kayarak büyüdüm
ama Barry'ye ne olduğunu bilmiyorum.
Gerçek hikâye mi yoksa bizim uydurduğumuz hikâye mi?
Jackson Hole…
Jackson Hole'u görene kadar Vail'i güzel sanırdık.
Oldukça güzel ve cazip bir yerdi.
Barry ile Ağustos 1959'da tanıştım.
Barry ile ilk tanıştığımda
kasabanın tepesinde kışın kayak dersleri veriyordu.
Tesisi kuran Paul McCollister, Barry'nin ve benim arkadaşımdı.
Paul ve Barry ile yukarı çıktığım gün kesinlikle muhteşemdi.
Masmavi bir gündü ve kar harikaydı.
Çalışma alanlarına baktık.
Adı sonradan Corbet's Couloir olan yere nazır bir piknik yaptık.
Barry yukarı bakıp dedi ki "Bir gün birisi oradan kayacak."
"Birisi oradan hakikaten kayacak."
O zamandan beri
Corbet's Couloir olarak anılıyor.
Birisi şunu diyene kadar onun başarılarından pek haberim yoktu.
"Kiminle konuştuğunun farkında mısın?"
"Evet, Barry Corbet." "Onu tanıyor musun?"
Olağanüstü bir karaktere sahipti.
McKinley Dağı'na ilk tırmananlardan biri oldu.
Antarktika'nın en yüksek tepelerine ilk tırmananlardan oldu.
Vinson Dağı ve Tyree Dağı.
Ve niceleri diyelim.
Yaşadığı zamana kıyasla oldukça havalı bir dağcıydı.
Camel reklamlarında bile boy gösterdi.
O fotoğraftan yakayı kurtaramadı. Her yerde vardı.
Benim tuvalette bir tane var.
EVEREST DAĞI 1963
Barry ile Everest'te tanıştık.
Keşif gezisinin asıl amacı
Everest'e ilk Amerikalıyı çıkarmaktı. Yeni bir rota keşfetmek değildi.
Ama Barry ve benim benzer bir tutkumuz vardı.
Dağda daha önce yapılmamış bir şey yapmak.
Bir dağa ilk tırmanan kişi olmayı çoğu dağcı ister.
West Ridge de tam öyle bir yerdi.
Dünyanın en büyük dağıydı ve o kısmına henüz tırmanan yoktu.
Barry zirveye ulaşmak üzereyken dedi ki
"Bence Hornbein ve Unsoeld çıkmalı."
"Sizin yaşınız geçmek üzere, ben bir gün yine gelirim."
Barry, yükleri sonraki kampa taşırken
onlar da zirveye tırmandı.
West Ridge'in ilk tırmanışıydı.
Birleşik Devletler halkı adına
vatandaşlarımızın bu muazzam çabası için
takdir ve minnetlerimi iletiyorum.
Bu kişileri Beyaz Saray'da ağırlamaktan gurur duyuyoruz.
Çok yaratıcı bir adamdı
ve kayalara tırmanmak onun tutkusuydu
ama daha fazlasına ihtiyacı vardı.
Ve film de tam olarak buydu.
Everest'ten döndüğünde "Barry, beni ara" dedim.
"Belki toplanıp bir film çekeriz."
İlk Jackson Hole filmini yaptık.
BIG SKIING JACKSON HOLE
Beni serbest stil kayağa çeken iki ikonik kayak filmi vardı.
Ski the Outer Limits
ve The Mobius Flip.
Barry oraya çıktı ve pistteki ilk büyük taklaları attılar.
Bu birçok insanı heyecanlandırdı zira bırakın taklalar atmayı
kimse kaymaya bile hazır değildi.
Kariyerimizi başlattı.
İşte sınırların ötesindeyiz.
Boşluğa doğru bir uçuş.
Gölgeye ulaşmak için bir manevra.
Çekim tarzı ve anlatıcının söyledikleri şiir gibi.
Dünyada kimsenin görmediği şeyleri yapıyorlardı.
Benim gibi bir çocukta ve tüm dünyada şu duyguyu uyandırdı
"Evet, bunu yapmalıyım. Uçmak istiyorum."
"Sınırların ötesine kaymak istiyorum."
Dün imkânsız olan şey, bugün mutlak sınırdır.
Yarın ise sıradandır.
- Bu adam mı? - N'aber?
Oldu mu?
Sen ve Ashley.
Annesiyle.
Bu harika bir fotoğraf.
- Ben ve Ash. - Trevor'a bak.
Babasıyla.
- Tulumun üstünde… - Athlete's Corner.
Poposunda yazıyor.
Babamın büyüdüğü spor dükkânı.
Annemin ve babamın.
Sonrasında kaykay ve snowboard mağazasına dönüştü.
Trevor snowboarda bayılırdı.
Ufakken kayak gözlüklerini taktığında
bembeyaz dişleri parlardı.
Yemek için içeri bile girmezdi.
"Hayır, tekrar yapmalıyım."
Ben küçükken annem ve babam çok meşguldü.
Mağaza işletiyorlardı.
Maraton hazırlıkları.
Çocuklara hiç vakit kalmıyordu.
İki farklı iş yönetiyordum. Günde 12 saat.
Bazen haftada altı gün.
Evet, gerçekten bir hayli zordu ve çok zorlu zamanlar geçirdim.
Annem ve babam ayrıldığında Trevor beş yaşındaydı.
Bana sorarsanız, boşanma ve annemin ayrılması Trevor'ı…
…derinden etkiledi.
Üç ya da dördüncü sınıftan itibaren
neredeyse her altı ayda bir taşındık.
Çok paramız yoktu.
Kirayı karşılamak için üçüncü odayı başkasına kiralardık.
Fena görünmüyor ya.
Daha temiz görünüyor. Dekorasyon falan yapılmış.
İçeride gerçek bir aile var gibi.
Onca evde yaşamamıza rağmen hepsinde çok kısa bir süre kaldık.
Çocukken nereden bileceğim.
Normal bir aile ortamının nasıl olduğunu bilmiyordum.
Lisedeyken ailesinden hiç destek görmemişti.
Kardeşimiz gibiydi. Bir evden diğerine atlıyordu.
Çekyatın üstünde uyurdu. Hiçbir okul kulübüne katılmazdı.
"Hadi kafayı bulalım" modundaydı.
İlk başta Trevor'ın ağrı kesici müptelası olduğunu bilmiyordum.
Ama sonra bana dedi ki "Anne, bir şey söylemeliyim."
"Şöyle bir sorunum var."
"Bunalımda olduğum için sürekli hap alıyorum."
Hayatta ne yapacağımı bilmediğim bir evredeydim.
Okula gidemedim. Keene State'e başvuramadım.
Beni almak istemediler. Devlet üniversitesine gidebilirdim
ama ne yapacağımı bilemedim.
Nerede yaşayıp çalışacağımı bilmiyordum.
KEENE LİSESİ
Keene'de büyüyen herkes liseden sonra buradan kaçmak isterdi.
Burada Trevor için hiçbir şey yoktu.
Sonra Ashley, Colorado'ya gitti.
Ashley'nin oraya taşındığını
ve Colorado'da ne kadar mutlu olduğunu görünce,
dağlar ve snowboard…
Dedi ki
"Ben gidiyorum."
Ashley dedi ki "Trevor, bir tesisat işi bul."
Trevor Colorado'ya geldi ve dedi ki "İşte bunu yapacağım."
"Sıhhi tesisatla ilgileneceğim. Tesisat ruhsatımı alacağım."
Ama hedefine ulaşmak üzereyken
bir kaza geçirdi.
ASPEN, COLORADO MAYIS 1968
Barry, Ski the Outer Limits filminin çekimlerini bitirmişti.
Aspen'deki Uluslararası Kayak Eğitmenleri Birliği'nin
toplantısı için çekim yapacaktık.
Oraya çıkışını çok iyi hatırlıyorum.
Sonrasında çok endişelendim. Canımı sıkan bir şeyler vardı.
İki-üç saat boyunca gözlerimi telefona diktim
ve telefon çaldı.
"Birisi korkunç bir kaza geçirdi."
"Barry."
Babam nasıl sakatlandığından hiç bahsetmedi.
Annem de pek konuşmadı.
Oldukça karanlık günlerdi.
Kimse tekrar konuşmak istemedi.
Barry kayakçıları çekiyordu ve öğle vakitleriydi.
Arazinin dalgalı yapısını saptamak pilot için pek kolay değildi.
Her yer güneşten parlıyordu.
Barry çekim yapabilmek için
helikopterin kenarında
emniyet kemerini gevşetmişti.
Helikopter bir tepeciğe çarpıyor
ve sallanmaya başlıyor.
O sallantıların birinde Barry'nin emniyet kemeri çıkıyor
ve kapıdan aşağı düşüyor.
Barry'nin öleceği düşüncesi hepimizi feci sarsmıştı.
Öldü gözüyle bakıyorduk.
Onu Denver'da Craig Hastanesi'ne götürdüler.
Ve hayatta tuttular.
Hastanedeyken onu görmeye gittim.
Evde koltuk değneklerinden vardı.
Gelirken getirmemi istedi, ben de getirdim.
Bir hemşire değneklere bakıp demişti ki
"Onları hiç kullanamayacak ki."
Felçli hayatı işte o zaman başladı.
VAIL GEÇİDİ, COLORADO SAKATLIKTAN 5 YIL SONRA
Kazadan beri buraya ilk kez geliyorum.
Buraya dönmekten kesinlikle korkuyordum.
Tedavimde bu yerin büyük bir yeri var.
Korkularımla yüzleşip sakatlığımı kabul etmeliydim.
Burada her şeyimi kaybettim.
Eninde sonunda buraya dönmeliyim.
Hedeflerimi gerçekleştirmek için.
Bu hedeflerden biri de burada Vail Geçidi'nde kaymak.
VAIL GEÇİDİ, COLORADO 15 KASIM 2014
BİNEK ARAÇ YOL TUTUŞ YASASI BURADA YÜRÜRLÜKTEDİR
Trevor'ın sakatlandığı gün
kardeşim, Trevor ve ben Vail Geçidi'ne gidelim dedik.
Otoparka gittik,
malzemelerimizi aldık
ve kar arabası yolundan yukarı yürümeye başladık.
100, 150 metre kadar tırmandık.
Bir adam kar arabasıyla yanımıza gelip durdu
ve ileride bir rampa olduğunu söyledi.
Oraya ulaşınca gördük ki çok da çılgınca bir şey değilmiş.
Bu atlayış için hiçbir endişem yoktu.
Önce ben atladım,
sonra kardeşim,
sonra da Trevor.
Akşamüstü, hava karanlık.
Kaymaya başladım
ve kar aracı yolundan indim.
Onu gördüm.
Rampadan atlar atlamaz tuhaf bir açıyla gitmeye başladı.
Süpermen gibi havada uçuyordum.
Boynumun üstüne düşmek istemedim. Boynumu çekip sırtüstü düştüm.
Kayağım ile botlarım tost gibi preslendi ve yüksek bir çıtırtı sesi duydum.
Biri beni aradı…
Ben araba satıyordum.
Pazarlığın ortasındaydım.
Telefonuma hiç bakamazdım.
Yine de açtım.
Trevor sakatlandı. Ayak parmaklarını hissetmiyor.
Dedim ki
"Telefonu Trevor'a ver."
"Trevor, kaldır o kıçını."
"Böyle şaka olmaz."
"Baba, ayak parmaklarım oynamıyor" dedi.
Öylece uzandığımı hatırlıyorum.
Kız arkadaşımı düşünüyordum.
Ablama, aileme, patronuma diyeceklerimi…
Artık tesisatçı olamayacağım,
sevdiğim şeyleri yapamayacağım.
Ayaklarıma baktım ve olup biteni hemen anladım.
Arama kurtarmayı aradık. Bir ekip gönderiyoruz dediler.
Ama çok sert bir fırtına olduğu için
en az bir saat sürer dediler.
Birimiz inip onlarla buluşmalıydık.
Adrenalinin etkisi geçince belim inanılmaz ağrımaya başladı.
Vakit geçmek bilmiyordu.
Kimse beni bulamayacak, donup öleceğim diye korkuyordum.
Kurtarmaya gelen yoktu.
Kaza yapması ile arama kurtarmanın olay yerine gelmesi arasında
yaklaşık iki buçuk, üç saat vardı.
Arama ekibi yürüme geliyordu.
Kardeşim beni iki kez aradı. "Trevor çok üşüdü."
"Acı çekiyor." "Yoldayız, sizi bırakmayacağım" dedim.
Kendime "Gözlerini kapama Trevor" dediğimi hatırlıyorum.
"Gözlerini kapama."
Eğer kaparsam tekrar uyanacağımı sanmıyordum.
Dinle.
İkimiz de zor zamanlar geçirdik
ve bundan hoşnut değiliz…
Her ne kadar birçoğumuz nedeni anlaşılmaz bir şekilde
kazaların hayatımızı iyileştirdiğini söylese de.
Tuhaf.
Ne var ki,
belini ya da boynunu kırmış biri için durum apaçık ortada olmalı.
Büyük bir değişim geliyor.
Ve önünde pek fazla seçenek yok.
Bir arkadaşım beni hastaneye götürdü.
Oraya varınca beklemeye başladık. Danışma görevlisine sordum.
"Merhaba, şey,
Vail Geçidi'nden gelecek bir çocuk vardı."
"Buraya ne zaman ulaşır acaba?"
İşte bilmem ney kodu dedi.
"Durumu oldukça ciddi."
"Muhtemelen bir buçuk saate burada olurlar."
"Tamam, bekleyeceğim" dedim.
"Gelince haber verir misin?"
Hatırlıyorum da
hastaneye geldiğinde
ona baktım ve
elimi tuttu, ben de röntgene baktım.
"Her şey yoluna girecek" dedi.
"Seni seviyorum."
Kız kardeşime bunu dediğimi hatırlamıyorum.
Elini tutup ona bakarak her şey yoluna girecek demişim.
Bunu şimdi duymak gözümden yaş getirdi.
Ve evet…
Her gün ona ve aileme her şeyin düzeleceğini gösteriyorum.
Beni seven ve bana yakın olan insanlara da.
Yaşadığım şey ne kadar talihsiz olsa da her şey düzelecek.
Bunu her gün kanıtladığımı hissediyorum.
Trevor hastanedeyken
onu öylece yatarken görmek çok zordu.
Oğlumu yıkık dökük bir hâlde görmek çok zordu.
Bir ebeveyn olarak
çocuğunuzun bunu yaşamasını asla istemezsiniz.
Onun geleceği için korkuyor ve endişeleniyordum.
T11 ve T12 omurlarım parçalanmış, omuriliğim delinmiş
ve sırtım karnıma doğru 90 derece yerinden çıkmıştı.
Sırtımda iki adet 30 santimlik çubuk ve 12 vida var.
Bana kısaca "Hayatta olmaz" dediler.
"Bir daha hareket etmen veya yürümen
asla mümkün değil."
Craig'de insanların en sık sorduğu soru…
"Tamamen iyileşecek miyim?"
Buraya gelen insanların bir bölümü
hayatlarının tamamen sona erdiğini düşünüyor.
Parmakçıklar. Hareket edin.
Hareket et.
Hadi, kımıldasanıza.
Hadi, kımıldayın.
Kımıldayın.
Parmaklar haydi, yapabilirsiniz.
Bu bir aile meselesi.
Araştırmalar gösteriyor ki iyi bir aile desteğine sahip insanlar
daha iyi sonuçlar elde ediyor.
O zamanlar biraz mesafeliydik
ve sanki
bir duvar örmüş gibiydim.
Onun yanında kendimi geri çekiyordum.
Annem, Trevor'ı fizik tedavide izlemeye dayanamıyordu.
"Burada duramam" deyip kalkıp giderdi.
Bence bu Trevor'ı oldukça kötü etkiledi.
Tedavi veya rehabilitasyon merkezinde
her gün önemlidir.
Craig'de
çok benzer sakatlıklar geçiren yaklaşık yüz insan yatıyor
ve hepsi farklı sonuçlar verebiliyor.
Ama herkesin en iyi sonucu elde etmesi için birlikte savaşıyorsunuz.
Sinirlerin iyileşmesi için altı aydan iki yıla kadar bir süre var
ve tek hedefimiz yürüyebilmemdi.
Hadi.
Bunu yapmam pek kolay değil.
Yavaş yavaş olacak.
Sanırım Trevor'ı ilk kez canıgönülden bir şeyler yapmaya
motive olmuş görmüştüm.
Her gün kendisini zorlamanın yeni yollarını arıyordu.
Evet, işte sol bacak. Gördün mü?
Artık kaldırabiliyorum. Sağ bacak, hazır mısın?
En fazla bu kadar oynatabiliyorum ama sol bacağım iyi. Kestik.
Çocukluğumda spor yaparken öğrendiklerimi kullandım.
"Bunu nasıl bir oyuna çevirebilirim?"
Trevor ile Craig Hastanesi'nde ilk tanışmamızı hatırlıyorum.
Terapistler bana gelip derdi ki
"Bu çocuk vitesi beşe takmış."
"Henüz erken. İkinci viteste gitmesi gerekiyor."
"Onu nasıl yavaşlatacağız?"
N'aber kamera?
Aydınlığa doğru yürüyoruz.
Omurilik yaralanmalarındaki en büyük şeylerden biri
insanların koyduğu ilk hedefin "Yürümek istiyorum" olmasıdır.
Ve evet, hepimiz yürümek istiyoruz.
Ama iyileşme, daha küçük hedefler üzerine kurulmalıdır.
Tek hedefiniz buysa ve gerçekleşmezse ne olacak?
Şunu belirtmek yanlış olmaz.
Çoğumuz için en zor zamanlar, oradan kaçıştan sonraki
ilk haftalar yahut aylardı.
Zor zamanlar.
Kurum size tuvalet eğitimi verirken
ve hareket etmeyi öğretirken
aynı zamanda sizi anneniz gibi kolluyordu.
Kusurlarınıza rağmen sizi seven biri.
Gerçek ya da hayalî.
Gerçek hayatın çetin şartları için o rahat barınağı terk etmek
ziyadesiyle zor olabilir.
Kendinize yaşamak mı yoksa ölmek mi istediğinizi sorun.
Omurilik yaralanması geçiren birçok kişi
bana en az bir kez intiharı düşündüğünü söyledi.
Genellikle kazadan hemen sonra.
Tabii onlarla tanıştığımda
hepsi hâlâ hayattaydı.
Craig Hastanesi'nden ayrıldıktan bir ay sonra
Trevor'ın keyfi epey kaçtı.
Annem, Trevor'ın arabayı bilerek yolun dışına sürdüğünü söyledi
ve çok endişeleniyordu.
Bir süreliğine, geleceği adına çok tedirgin olmuştum
çünkü sürekli ağrı kesici kullanması gerekecekti.
Reçeteli ilaç batağına düşeceği korkusu beni sarmıştı.
Haplar beni iyice duyarsızlaştırdı.
Eskiden yapabildiğim şeyleri unutmaya çalışıyordum.
Parti ve uyuşturucu gibi şeyleri.
İyice uyuşmuş hissettim.
Artık hiçbir şey umurumda değildi.
Onun için gerçekten endişelendik.
Ben artık yanında değildim. Annem ve babam eve dönmüştü.
Başka kimsesi yoktu.
Nihayetinde Max'in evine taşındım.
Birkaç ay kanepenin üstünde yattım.
Bu ev engelli biri için uygun değildi.
Hele de tekerlekli sandalye kullanan biri için.
Tek tuvalet ikinci kattaydı.
Günaşırı merdivenleri tırmanır, basamakları popo üstü bir bir çıkardım.
Sırf tuvalete gitmek için.
Kesinlikle iyi bir durumda değildim.
Sanırım en dip noktam o zamanlardı.
Zihnen en zor zamanları bunlar olmalı.
Başlarda "Tekrar yürüyeceğim" diyordu.
Ama her şey o kadar kolay değildi.
Tekrar yürüyebilmek için
ne kadar uğraşırsa uğraşsın
hedefine ulaşamayabilirdi.
Gerçekler ortaya çıkacaktı ve henüz buna hazır değildi.
Geçimini nasıl sağlayacaksın? Nerede yaşayacaksın?
Tesisat işleri iyi gidiyordu
ama bu kazadan sonra tesisatçı olmayacaksın.
Ne yapacaksın peki?
Bu benim için çok büyük bir endişeydi.
Bunu onunla konuştunuz mu?
- Konuştuk. - Nasıl geçti?
Hiç iyi geçmedi.
Kolay bir başlangıç olmadı.
Sallantılı zamanları oldu.
Barry kendine çekidüzen vermeye çalışıyordu.
Kayak yapamıyor, tırmanamıyordu.
Hiçbir şey yapamıyordu.
Hayatının merkezinden mahrum kalmıştı.
60'larda bu topluluğun bir parçası olmak kolay değildi.
İnsanlar hayatlarının bittiğini düşünürdü.
Travma, bir değişimdir.
Hayat değişimden ibarettir.
Bu değişime ayak uydurmazsan
olduğun yerde sayar
ve sabit kalırsın. Barry öyle biri değildi.
Barry değişkenliğin timsaliydi.
Babamın bu yönü harikaydı.
Ateşin içine girer ve kendine yeni şekiller verirdi.
Her zaman güç bulmanın
ve değişen koşullarla başa çıkmanın bir yolunu bulurdu.
1980'de babam Options adında bir kitap yayınladı.
Ülke çapında omurilik yaralanması geçiren insanlarla röportajlar yaptı.
Kitapta tüm bu insanların hikâyelerini kendi hikâyeleri ile birleştirip
okuyucuya sundu.
Hastalarla görüşmelerimde onlara bu kitabı verirdim
ve derdim ki
"Birkaç hikâyeyi okuduktan sonra
gelin tekrar konuşalım."
Bakalım kim olduğun ve nereye gittiğin konusunda sana nasıl yardım edecek.
Omurilik yaralanması geçiren birinin
hayata nasıl tutunacağının
kitabını yazdı diyebiliriz.
İnsanlar üzerinde büyük etkisi oldu.
İnsanların engellilik üzerine yazmaya başlaması açısından
bir temel niteliği taşır.
Omurilik yaralanmasıyla
nasıl yaşanır ve hayata tutunulur.
Options ile beraber
iki yardımcı film çekti.
Changes ve Outside.
Bu filmde yeni sakatlanan kişiler var.
Bu kişiler ne kadar yaşar.
Üç yıl, beş yıl, on yıl
kazadan sonra 20, hatta 35 yıl.
OUTSIDE BARRY CORBET, 1972
Ülkeden farklı insanları ziyaret ettim.
Benim gibi veya çok daha kötü sakatlıkları olan insanların
hayatlarını tanımak istedim.
Böylece bir yolculuk başladı.
Omurilik yaralanması geçiren Amerika'lıların izinde.
Omurilik yaranmasına rağmen inanılmaz şeyler başaran
birçok insana ulaştı.
Hepsinin ortak bir noktası vardı.
Anlamlı bir hayata ulaşmak için kendinizi yeniden keşfetmelisiniz.
Düşünüyorum da, felç geçirmeden önce
yapabileceğim 10.000 şey vardı.
Şimdiyse 9.000 şey var.
İster kaybettiğim bin şeye takılıp kalırım
ister kalan 9000'e odaklanırım.
Tabii işin komik yanı şu ki
hiç kimse zaten hayatı boyunca iki-üç binden fazlasını yapmayacak.
Hayatın kolaylaşacak,
seçeneklerin basitleşecek
veya omurilik yaralanması zihinsel ve bedensel sağlığına
katkı sağlayacak diyemem.
Çünkü bunlar doğru değil.
Ama şunu söyleyebilirim.
Bu son derece can sıkıcı durumda bile hayat devam edebilir.
Birlikte yaşanır, sevilir, gülünür
zorluklar atlatılır, paylaşılır
sınırlar aşılır ve seçeneklerin tükenmez.
Çok seçeneğin var.
İyi olmayı seçersen iyi olabilirsin.
Gelecek,
ne kadar belirsiz olsa da
senindir.
Bana şu sözleri eden kaç kişi var tahmin edemezsiniz.
"Omurilik yaralanması benim için bir aydınlanma anı oldu."
"Hayatımın önceliklerini yeniden belirlemeye başladım."
"Kimim ben?"
"Şu anda kimim?"
Crested Butte'daki Adaptive Sports Center'da
Trevor'ın ilk kayak eğitmeniydim.
Şubat 2016'da Craig Hastanesi'nde tanışmıştık.
Trevor'ın enerjisi ve korkusuzluğu
daha önce eğitim verdiğim herkesten daha farklıydı.
Adını bile öğrenmeden hedeflerini anlattı.
Daha ilk gün, Vail Geçidi'nin açıklarında oturaklı kayakla kaymaktan,
sıçrayışlar yapıp uçurumdan atlamaktan bahsediyordu.
"Şuradan nasıl atlayabiliriz?" ve "Şu kutu olmaz mı?" derdi.
Normalde atlayış yapılmasına izin vermiyoruz
ama ne zaman kafamı çevirsem
bir şeylerin üzerinden atlıyordu.
O gün hayatımı değiştirdi.
"Vay canına!"
Heyecanlanıp "Sırada ne var?" diyorsun.
"Acaba şunu yapabilir miyim?"
Çok heyecanlıydı
ve uzun zamandır onu ilk kez mutlu görüyordum.
Dağda snowboard yaparken sakatlandığımdan beri…
Yaklaşık on beş ay önce Vail Geçidi'nin tepesinde
kar fırtınasının ortasında üç buçuk saat beklemiştim.
Akşam dörtten yediye kadar.
Hâliyle, buraya tekrar dönebileceğimi düşünmemiştim.
Dağa geri çıkmanın bana verdiği hissi
kelimelerle tarif etmek mümkün değil.
Hayatımın geri kalanında önemli bir yeri olacak.
Tekrar kaymaya gidince fark ettim ki
hayatım boyunca oturup
acaba tekrar yürüyebilecek miyim diye beklemeyeceğim.
Gidip farklı şeylere saldıracağım.
Travma sonrası gelişim, travma geçiren birinin
tecrübe ettiklerini
kendisi için olumlu bir araç hâline getirme yeteneğidir.
Trajedi kendisini nasıl
farklı fırsatlara dönüştürür?
High Fives Vakfı onu Tahoe Gölü'nde bir kayak kampına davet etti
ve Roy ile o zamanlar iyi arkadaş oldu.
High Fives, kâr amacı gütmeyen ulusal bir kuruluştur.
Amacımız hayat değiştiren sakatlıkları önlemek
ve doğa sporlarında sakatlananlara kaynak ve umut sağlamaktır.
High Fives hibe verdiği zaman hedefler belirlemelisiniz.
Böylece verdiğimiz hibenin hayat kalitenizin artmasında
nasıl katkı sağladığını görürüz.
Trevor'ın oturaklı kayağa başladıktan sonraki en büyük hedefi
Paralimpik takımına katılmaktı.
Hadi Trev.
Devam.
Antrenmana başladıktan henüz üç-dört ay sonra
takımda yer almak için adından söz ettiriyordu.
Gümüş madalyanın sahibi, ABD'den "Bebek" Trevor Kennison!
Sonrasında Winter Park'a gitti ve üçüncü kış sezonuna başladı.
Ondan sonra ise kayak yarışını bırakmaya karar verdi.
Çoğumuz sebebini merak ettik.
Kayak yarışlarını bıraktım çünkü asıl tutkum
rampalardan, raylardan ve uçurumlardan atlamaktı.
Bütün dağda kaymak istiyordum.
Trevor'ın hibe için seçtiği hedeflerin içinde
paralimpik takımına katılmaktan daha fazlası vardı.
Raydan ters taklayla atlamak,
Corbet's Couloir'dan atlamak, X Games'te yarışmak,
Vail Geçidi'nde oturakla kaymak,
ve oturaklı kayakta çifte ters takla atan ilk kişi olmak.
"Kayak yarışlarını bırakma" dedim.
"Orada para var."
Ama yine bildiğini okuyordu. Serbest kayak yapacaktı.
Babam, kız kardeşim ve Roy bile beni ciddiye almıyordu.
"Evet, bunu yapmak istiyorum" dedim.
"Sponsor bulup bir kariyer inşa edeceğim."
"Canım" dedim.
"Sana sağlam bir kariyer bulalım
ve öyle devam edelim
çünkü bu kısa vadeli."
Cevabı ne oldu?
Buna cevabı şu oldu.
Ağzını açmadı.
"Baba, hele bir siktir git. Ben bunu aklıma kazıdım" der gibiydi.
İşte kayak dünyasını kasıp kavuran video.
Engelli bir kayakçı dağın tepesinden atlıyor.
Jackson Hole, Wyoming'de.
Trevor Kennison Colorado'da yaşıyor.
Kayak pistinden bize bağlanacak
ve bakalım yeni şöhretiyle neler yapıyor.
Oturmuş ESPN izliyordum.
Karşınızda Trevor Kennison. Kayak yapmaya müsait olmasa da
kullandığı mekanizma sayesinde…
Trevor Kennison mı? Bu benim oğlum!
Ha siktir!
Corbet's'ten sonra tüm hayatım değişti.
İnsanlar kim olduğumu anladı.
Trevor çıtayı yükseltmeye devam ediyor.
Gözü pek kişiliğiyle insanlara ilham veriyor,
engelli ya da değil.
Öğrenmeyi seviyorum.
Kendimi zorlayıp öğrenmeye bayılıyorum.
İşte bu Trev!
Trevor, çıtayı çok yükseklere çekmeye başlamıştı.
Oturaklı kayakta çok hızlı ilerliyordu.
Aman tanrım!
İşte Trevor Kennison.
Bugün burada bizimle.
Artık bir profesyonel sayılır. Oldukça ün kazandın.
Son birkaç yılda epey ilerleme kaydettin.
- Bunun eş benzeri yok, değil mi? - Evet, öyle.
Bu seni nasıl etkiledi?
Geçtiğimiz iki, üç yılda
bana hayat adına umut verdi ve dolu dolu yaşamak için
motivasyon kaynağım oldu.
Her daim pozitif bir tutuma sahip.
Onunla ilk kez kaydığımda
altı metrelik bir atlayış yaptı.
O günü çok net hatırlıyorum.
Demişti ki "X Games yarışmacıları gibi 30 metrelik atlayışlar yapmak istiyorum."
Bugün X Games'te büyük bir coşku yaşandı.
Trevor Kennison, Big Air atlayışı yapan
ilk engelli sporcu olacak.
Hadi!
Saf irade ve kararlılığın hikâyesi.
Sınırları zorladı.
Engelleri aştı
ve bunu tekrar yapmaya hazır.
Trevor Kennison burada tarih yazmanın peşinde.
Aspen'de Big Air atlayışını yapan ilk engelli sporcu olacak.
Rampadan çıktı, dengesi çok iyi. Efsane gidiyor!
Ah, çok yaklaşmıştı!
Sonuna kadar mücadele etti ama olmadı işte.
İyi misin?
Evet, ne olur ne olmaz.
Şikâyetiniz nedir? Takip için mi geldiniz?
Hayır, sırtım için MR çektireceğim.
Oturaklı kayak harika bir spor.
Kayağın her türünde olduğu gibi
en uç noktasına gittiğinizde
tehlike seviyesi artacaktır.
Ayaktayken
şoku yaklaşık doksan santim olan dizlerinizde absorbe edersiniz.
Bir miktarını da belinizi bükerek karşılarsınız.
En iyi oturaklı kayağın süspansiyonu yaklaşık on beş, yirmi santim.
Kayağınız o şoku karşılayamazsa
darbe doğrudan omurganıza iletilir.
Omurlarınızı havaya uçurabilir.
Ben ve bazı tanıdıklarım
oturaklı kayak yaparken ikincil omurilik yaralanması yaşadı.
Bunun sebebi şokun absorbe edilememesi.
Babalık yapmalıyım.
Bu atlayışlar.
Canımı sıkıyor.
Yani, boynu üstüne düşebilir
ve artık Trevor falan kalmaz.
Ha siktir.
İki tür hedef vardır.
Anlık gelişen kısa hedefler.
Bir de geleceğin karanlığında bizi bekleyenler.
Ulaşmak için durmak bilmeden çalışacağımız hedefler.
Hedefleriniz yeni kapılar açabilir.
Kapılardan geçmeniz gerekmiyor
ama duvarlara çarpıyorsanız geçişinizi kolaylaştırırlar.
İyi misin?
Bir hedef belirleyin.
Bir hedef üretin.
Yapmadığınız, ama yapabileceğiniz bir şey seçin ve yapın.
Gerçekçi hedeflerin belirlenmesi rehabilitasyonun temel taşıdır.
Hedefi olmayana
ekmek yok.
Daha önce bu raydan atlamış mıydın?
Bu pistte?
Hayır. Ama şimdi atlayacağım.
Beş, dört, üç,
iki, bir.
Trevor inişe geçiyor.
- Harika ya. - Harika.
- İşte bu ya. - Mükemmeldi.
Birisi telsizle sorabilir mi, şu an ters takla atsam olur mu?
İstediğini yapabilirsin.
Trevor "Ters taklaya hazır olun" diyor.
- Başlayacağın zaman söyle. - On saniye.
Tamam, on saniye.
Hadi kanka, bu iş sende.
- Trevor'a on saniye. - Hadi.
Beş, dört, üç,
iki, bir.
İşte bu!
İşte bu ulan!
İşte bu!
- Aman tanrım! - İşte bu!
Çok kolay gözüktü.
On numaraydı.
- Muhteşemdi! - Teşekkürler.
Bravo. Çok iyiydin Trev.
Akıl alır gibi değil. Üç yıl öncesi, kayak yarışları,
Ashley, Roy ve babam
beni ciddiye almıyorlardı
ama şimdi gerçekten yapıyorum.
Ne kadar zaman önce bilmiyorum ama bunu aklıma koymuştum.
Belki bir yıl önce, insanlara anlatırdım
ve derlerdi ki "Bu sanki biraz…
…çılgın bir fikir gibi."
Boş hayal, dostum.
Ama bunu gerçekten yapmak
ve hayalleri gerçekleştirmek
çok güzel bir şey.
- Güzelden de öte. - Akıl alır gibi değil…
Belki de yarın kutuyu oraya koyarız.
Kutu üzerine geri takla atarız.
1 YIL SONRA
Evet, geçen senekinden kesinlikle birkaç metre daha büyük.
Niye gerginsin?
Çünkü rayın üzerine takla atacağım.
Raydan raya.
Bu aklıma gelmemişti.
Çok kötüymüş ya.
Nereye iniş yaptım?
Sağdaki turuncu noktaların hizasında bir yere indin.
Bir tane daha yapayım. Aynı hızda, biraz daha sağlam gireceğim.
Evet.
Dostum, bu süperdi.
Raya böyle inmek istiyorum. Bu yöne bakarak.
Orası olmalı. Koyalım bence.
Rayın üstünde çoğu şey kontrolünden çıkıyor.
- Evet. - Şey gibi…
- Çok tehlikeli. - Aynen öyle.
- On santim üzerinde gidiyorsun. - Biliyorum.
Sanırım bu, hayatımdaki en korkunç an olacak.
Bilmiyorum, korkutucu ama bu konuda rahatım.
- Anlatabildim mi? - Evet.
Raya çıktığımda ters taklayı güzel kotarmam lazım.
Of be millet.
Çok gerginim ya.
- Hadi başlayalım. - Hadi Trev.
Tamam, yapalım şunu.
- Hadi Trev. - İniyorum.
İşte bu lan!
Aman tanrım!
Harika ya.
Vay canına!
Aman tanrım.
Başardım!
İşte bu!
İki yıldır bunu hayal ediyordum.
Geçen sene o rayda ters takla attıktan bir yıl sonra buradayım.
Sağ salim kaydım.
Doğruya doğru, bundan öte bir duygu yok.
İşte bu ya!
- Kanka ya! - Tam kayağın ucundan.
Yardımlarınız için sağ olun.
Babam birçok yönden kendisini yeniden buldu.
Kazadan sonra kayak yapamıyordu.
Artık tırmanış yapamıyordu.
Fethedecek yeni şeyler aradı.
70'lerin başında babam
Roger Brown ile The Edge filmini çekiyordu
ve Büyük Kanyon'da birkaç hafta çekim yaptılar.
Belden aşağısı felçli olan kimse kanoyu denememişti.
Tekerlekli sandalyede oturup filmi çekerken fark etti ki
"Hep belden yukarısını kullanıyorlar."
"Buna ben de sahibim. Sanırım deneyeceğim."
Craig'deki insanların tüm uyarılarına rağmen
cilt yaralarına, dekübit ülserlere
ve nehirde ölme riskine karşın yine de öğrendi.
Bacakları felçliydi.
Kanoda kalçalar önemli bir yer tutar.
Zira devrildiğiniz zaman, kalçalarınızı oynatıp
aynı anda kürek çekerek
kendinizi bir şekilde düzeltmeye çalışırsınız.
Bir keresinde gerçekten de nehirde ölüm tehlikesi geçirdi.
Akıntı yüzünden düzgün dönüş yapamadı.
Barry, çok iyi eğitmenlerle birlikte aylar geçirdi
ve kanoda Eskimo dönüşü yapmanın bir yolunu buldu.
Teknikler geliştirdi.
Kamyonetinin yanına üç kano bağlamayı başardı.
Craig Hastanesi'nin en sevdiğim mottolarından biri şudur.
"Mümkün olanı siz belirleyin."
Barry'yi düşündüğümde aklıma birçok yönden bu geliyor.
Mümkün olanı kendisi belirledi.
Barry yine bildiğini okudu ve felçli bir kanocu olarak
Büyük Kanyon dahil olmak üzere Batı'nın en zorlu nehirlerini aştı.
Bu onun için çok şey ifade ediyordu
çünkü sevdiği her şeyden, maceralardan mahrum kalmıştı
ve kano, yeni bir maceranın kapısını açtı.
Eğlenmenin bir yolunu bulurdu.
Daha öncekilere benzemese de işini gören bir yoldu bu.
Barry esasında dedi ki
"Beni tekerlekli sandalyede olmam tanımlamayacak."
"Toplumun, tekerlekli sandalye kullananlar için düşündüğü şeylerin
ötesine geçen sportif uğraşlarla kendimi ifade edeceğim."
Sen ve sakatlığın biraz zamanla yumuşayınca
yürümek aklına pek gelmeyecek.
Eskiden yaptığın şeyleri özlemle düşünmeyeceksin.
Şu anda yapabildiğin şeylere
ilgi ve zevkle odaklanacaksın.
Sırt ya da boyun kırılmasına kıyasla yapabileceğin epey şey var
ve bunlardan bazılarını öyle seveceksin ki neşeni içinde tutamayacaksın.
Ve kalkıyoruz.
Aynen be.
Evet, Trevor.
Evet beyler!
Evet beyler.
Hadi gidelim.
Trevor altımızdaki ana kanaldan kayacak.
Tamam. Üç, iki, bir, başla.
Hadi dostum.
Aman tanrım!
Oturaklı kayak, beni tekerlekli sandalyemden özgür kıldı.
Dağda her yere gidebilir, herkes gibi olabilirdim.
Bu özgürlüğü geri kazanmak, bana yaşamak için bir amaç verdi.
Aman tanrım!
Olay şu. Kayak yaparken kendimi özgür hissediyorum.
Bütün hissediyorum. Aşırı mutlu oluyorum.
Karın üstünde süzülmek resmen ruhumu yatıştırıyor.
Tanrım. İşte bu ya!
Evet beyler!
Bu iyiydi.
Kayağa ya da snowboarda gittiğinizde
uyum sağlamalısınız.
Benim ise biraz daha uyum sağlamam gerekiyor.
REVELSTOKE, BRİTANYA KOLUMBİYASI
Her dönüşte, karın içine gömülüyor.
Ortadan kayboluyor.
Evet dostum!
Evet be!
Sakatlıktan sonra
çoğu şeyin değerini daha iyi anlıyorsunuz.
Trevor'la dağa çıktığınız zaman
bunu daha iyi görüyorsunuz.
Oturaklı kayak kullanıyor ama buna rağmen yanıp yakılmıyor.
Üç, iki, bir,
Trevor iniyor.
Şahsına münhasır biri.
Kayak pistindeyken adeta ışık saçıyor.
İçindeki tutkuyu dışa vuruyor gibi
ve bu çok özel bir şey.
Sadece engelli veya bir rahatsızlığı olan kişilere ilham verdiğini sanmıyorum.
Benim senin gibi insanlara da ilham veriyor.
Elinde ve ayağında çalışır on parmağı olan insanlara.
İki nefes ve bir kalp atışı.
Trevor'a bakıp diyorlar ki "Bunu yapmam mümkün değil."
O yalnızca engelli bir sporcu değil. O bir sporcu.
Mesele şu ki, bu tarz şeyler yapmak istiyorsanız
basamakları teker teker çıkmalısınız.
- Tamam. - İyi misin?
Evet.
Pekâlâ, anlaşıldıysa
Trev on saniyeye iniyor.
Beş, dört, üç, iki, bir.
Vay…
Açık ara atladığım en yüksek uçurum.
- Dostum, GoPro var ya… - İniş yaptığın yere baksana!
Evet!
Muhteşem günlerim oldu.
Karşılaştığım herkes ve her şey ile
aynı frekansta olduğum günler.
Öyle günlerde
içimden fışkıran özgüven ve neşe tanımadık kişilere bile bulaşıyor.
Bazı günlerdeyse tekerlekli sandalyem yuvarlanan gecekonduya dönüyor.
İletişim kurmamı engelleyen kromdan bir kafes.
Bu kadar.
Beni rahatsız etme.
Bugün sakatım.
Tekerlekli sandalye kullandığım için hiç hor görülmüş hissetmedim.
Acındığımı hissettim.
Kendi kendimi hor gördüm.
İlki karşımdaki insanın sorunu,
ikincisi ise benim.
Omurilik yaralanması berbat bir şey.
Birçok insan sana bakıp bir tekerlekli sandalye görüyor.
Bu sorun değil ama sen bundan ibaret değilsin.
Tekerlekli sandalye senin bir parçan. Onlar senin bacakların.
Bazen gelip nasıl oldu diye soruyorlar.
"Snowboard yaparken belimi kırdım." "Öyle mi, çok üzücü."
Tek söyledikleri bu. Ne diye üzülüyorsunuz ki?
"Peki, anladım" deyin yeter.
Ama beni asıl etkileyen gerçek şeyler için üzülmelisiniz.
Bu şeyler için üzülmeniz gerek.
İnsanlar bilmiyor.
Babam film çekmeyi bırakıp yazarlığa başladı.
New Mobility adlı bir dergide editör oldu.
Barry editör olduğunda
insanlara daha önce hiç ulaşamadığı şekillerde ulaşabildi.
Barry, dergide çok zorlu konuları ele aldı.
Omurilik yaralanmasında uyuşturucu kullanımı.
Hapisteki omurilik felçlileri ve cinsellik.
Tabu olan bir konu yoktu.
Tekerlekli sandalyedekiler için cüretkâr bir Rolling Stone gibiydi.
Ağza alınmayan konuları konuşuyordu.
Bağırsak ve mesane yönetimi.
Sağlam vücutlu kişilerin ağza almadığı tüm konular.
İlk sakatlandığı zamanlar
acaba kız arkadaşı olabilir mi diye merak etmiştim.
Trevor hep bir ailesi olsun isterdi.
Bu onun için oldukça önemli bir şey.
Erekte olabiliyorum ama bir kızı hamile bırakamam.
Sakatlıktan bahsederken
insanların aklına bunlar pek gelmez.
Ama bunun sonrası da var.
Gerçek hayat bu.
Bunlarla baş ediyorum.
Barry ve derginin anlayışı şuydu.
"Omurilik yaralanması geçirenler de sizinle aynı hayatı yaşıyor."
"Engelli hayat, hayattır. Bu yüzden tüm yönlerini ele alacağız."
Hayatlarının o kısmının bittiğini düşünen insanlar için ne ferahlatıcı.
Babam bunları su yüzüne çıkardı.
Sakatlık geçiren kişilerin cinsel hayatıyla ilgili
iyi, kötü, güzel ve çirkine değindi.
İşimi burada görüyorum.
Bu, engelli seks sandalyesi.
İşte buraya oturuyorum ve şöyle ileri geri gidiyorum.
Sakatlığımdan sonra eskisi gibi boşalamıyorum.
Bu bana tekrar o hissi veriyor.
Kumaşı sanki biraz yıpranmış.
Kumaşını biraz gerdirip değiştirsem iyi olur.
Tekrar erkek gibi hissetmemi sağlıyor. Hakkını yemeyin.
Omurilik yaralanmalarında hazırlıklı olmadığınız şeyler var.
Ve dürüst olalım, tuvalet meselesi başı çekiyor.
İnsanların sakatlıkları belirli bir seviyenin üzerindeyse
idrar akışını kontrol etme kabiliyetlerinde bozulmalar yaşanıyor.
Yani her an olabilir.
Bu küçük uçurumdan atlamak üzereyiz.
Hava biraz loş ama…
Kayıp göreceğiz galiba.
Tanrım, sanırım altıma işedim.
İsteyerek olmadı!
Tamam.
Üç, iki, bir, iniyorum.
İn!
Aksaklıklar olacak
ve önünde iki seçenek var.
Kendini heder edebilirsin
ki haklısın.
Ya da istersen sonrası için komik bir anı olur.
GoPro çantamın gözünden bir sonda çıkarır mısın?
Yeteri miktarda sıvı alıyorsanız
günde sekiz ila on iki kez işersiniz.
- Orada ne yapıyorsun Trevy? - İşiyorum.
- Hadi ya. - Evet.
Niye çöpün arkasındasın?
Gidebileceğim bir tuvalet yok.
Her defasında yeni bir sonra kullanmalısınız.
Her işemek istediğinizde.
Bunu cebinizden ödüyorsanız
tek bir sonda 18 dolara kadar mal olabilir.
Yani cebinizden günde yaklaşık 250 dolar çıkabilir.
Sırf işemek için.
Hiç adil değil.
Şunun resmini çeksene. Borusu dışarıdayken.
Bu bayağı şey…
İşte gerçekler. Acı gerçekler.
Barry, ona mesaj atan bir kadından bahsetmişti.
Gözlerine inanamamış.
Tuvalet yönetimi ve sonda üzerine reklamlar görünce
ortada gerçek bir topluluk olduğunu hissetmiş.
Sonda veya fitil kullanımı hakkında hiçbir bilgim yoktu.
En basit şeyler. Tuvalete gitmek eskisi gibi değil.
Zor. Çok zaman alıyor.
Kolay bir yolculuk değil.
Bağırsaklar rutin çalışır.
Bir sorun çıkmazsa her gün aynı saatlerde olur.
Lastik eldiven takıp bir fitil çıkarmalısın.
Sonra içine koyuyorsun
ve en az bir saat bekliyorsun ki
bağırsakların tamamen boşalsın.
Bazen parmak stimülasyonu adı verilen teknik uygulanıyor.
Anüs çevresine parmak sokuluyor
ve peristaltizm sayesinde bağırsaklar boşalıyor.
Başta utanç verici olabilir.
Çok zaman alabilir.
Omurilik yaralanmasıyla birlikte gelen
birçok güçlükten sadece biri.
Omurilik yaralanmasıyla yaşamayı öğrenmek
hayatının geri kalanında tüplü dalış yapmak gibidir.
"Yumuşak bir mindere mi oturuyorum?"
"Mesanem dolu mu?"
Hissedemediğiniz bunca şeyi sürekli kontrol etmelisiniz.
Omurilik yaralanmasıyla yaşamak zor.
Kesinlikle yalnızlaşıyorum ve inişler çıkışlar oluyor.
Yürüyüşe çıkan ya da bu tür şeyler yapan insanları görünce
bazen keyfim kaçabiliyor.
Bazen keşke onlar kadar normal olabilsem diyorum.
Trev ile her hafta konuşuruz.
Çoğu zaman her gün.
Trevor'ın keyfinin kaçtığını sessiz olmasından anlıyorsunuz.
Şunu fark ettim ki Trevor'ın böyle hissettiği zamanlar
onu tekrar dışarı çıkarmamız gerekiyor.
Sevdiği şeyleri yapmaya geri dönmesini sağlamalıyız.
Trevor gibi özel projelerimiz var
ama genelde engelli kayakçılar için kayaklar tasarlıyoruz.
İnsanların dağa geri dönmesine veya ilk kez çıkmasına yardım ederiz.
Bak bu fikir dahiyane olacak, sonra demedi deme.
Telefonda az çok anladım, beni korkuttu.
Değil mi ama?
- Yani on beş santimlik bir düğüm… - Ağzıma bir şey lazım.
Ağzına mı?
Bak olay şu.
Elime yaparsam.
Evet, tek elle gitmen gerekir.
Aynen, işte onu istemiyorum.
Bunu ağzında mı istiyorsun şimdi?
Yani evet, onu demeye çalışıyorum. Engelleri aşıyoruz burada.
Bazı kayakçılar düz zeminde hızlanmak için motorlu vinç kullanıyor.
Kayakçılar normalde ipe iki elleriyle tutunur
ama Trevor elleriyle kayağına tutunuyor.
Bu yüzden, ipi hızlıca salacak bir düzenek kuruyoruz.
İp bir şu kadar kısa kalacak gibi. Bunu yapmak mantıklı mı?
- Tamam. Deneyip göreceğiz. - Evet.
Yeni sulardayız.
Hazır mısın?
Bu heyecan verici bir şey.
DENVER, COLORADO
Ne durumdasın Trevor?
Ter boşaldım. Çok gerginim.
Daha önce birkaç çitin üzerinden atlamadın mı?
Hayır.
Bunu neden yapacaksın?
Çünkü hiç yapılmadı
ve canım öyle istiyor.
Yukarıya çıkarılacağım. Sonra ipi ağzımla çekeceğim.
Şuranın üstünden atlayacağım
ve oraya iniş yapacağım.
Felçli olsam da…
Sokaklarda bu tarz şeyleri sadece sıradan kişiler yapıyor.
Tekerlekli sandalyeyle bu işe girişince…
"Sen önce kayak yapmayı öğren."
Komik çünkü insanlar tahmin edemiyor.
Sürekli mesafe katetmek, sınırları zorlamak
ve ileri gitmek istiyorum.
Bence bu da o yönde bir adım.
CODY WILDER RAY PROFESYONEL KAYAKÇI
Evet, Cody!
Nasıl görünüyor?
Sıkışıyor.
Bu şey sıkışıyor.
Bir daha yapabilir miyiz?
Tamam, keyiflendin mi?
- Evet. - Tamam mı?
Tamam. Şimdi dayanabildiğin kadar dayan.
Dayanabildiğin kadar dayan tatlım.
Hadi bakalım!
Aman dostum.
- Çok korkunç bir şeydi. - Boyun üstü.
Açıkçası…
Bir şeyim yok gibi ama sanırım boynum bir tanesini daha kaldıramaz.
- Evet. - Haklısın.
Tekrar denemek istemiyorsan yapmanı istediğim son şey…
Kendime kızıyorum çünkü yapabileceğim bir şeydi.
Eminim yapabilirdim, ama işte…
Ne oldu?
Yarın sabah omzumu oynatamayacağım.
Oturaklı kayakta takla atılır mı? Hayır.
Amacı insanların kayak yapmasını sağlamaktı.
Altında yirmi kiloluk metal ile taklalar atmanı sağlamak değil.
Dün akşam yemeğinde, hatta bir saat sonra bile
hiçbir şey yapamadım. Sürekli ağrıdı durdu.
Kolumu gerçekten kaldıramıyorum.
Tam burası çok ağrıyor.
Köprücük kemiği ya da omzum. İkisinden biri.
Omuzlarım çok önemli çünkü onlar benim ayaklarım.
Onlar olmadan tekerlekli sandalyemi itip dolaşamam.
Tekerlekli sandalyeye bağlıyken
"Bir kol gitti" demek kolay değil.
Hâlâ bağımsız hareket edebiliyorum gibi…
Vücudumun yarısı zaten çalışmıyor.
Bir de uzuv mu kaybedeyim, anlatabildim mi?
Dört çalışır uzuvdan bir taneye düşüyorsun.
Kesinlikle bir uyarı gibi
ama bu işin peşini bırakacak mıyım? Hayır.
90'ların başında Barry ile tanıştığımda
Omuzları gitmeye başlamıştı. Kendisi yıpranmaya başlamıştı bile.
Son yıllarında
akülü sandalyede olmasına rağmen kendisiyle gerçekten barışıktı.
Sakatlığıyla savaşmıyor,
neden böyleyim demiyordu.
Kendi kişiliği ile çok daha huzur içindeydi.
2003 civarı Barry'ye mesane kanseri teşhisi kondu.
Doktor, Barry'ye tedavi sürecinden bahsetti.
Zaten zayıf olan vücudu, kemoterapiyle
çok daha zayıf düşecekti.
O sırada, bunun tüm vücuda yayıldığını biliyorlardı.
Tedavi görmek istemedi.
Hepsi bu kadar.
Yani…
…ne diyebilirim ki?
Gözümde tütüyor o.
Barry'yle tanışmak, onunla birlikte çalışmak
ve onunla yakın arkadaş olmak
hayatımın
en önemli olayıydı.
Ağladığımı görse kızardı.
Şey…
İşin acayip kısmı, bunun haberini aldım
ve yaklaşık dört gün sonra
karım dedi ki
"Sana bir mektup geldi."
Barry'den.
Ürkütücü.
Vefatından iki hafta sonra.
Tamam.
"Sevgili dostlar,
hayatımın çok büyük bir kısmını
yıllar içinde gelişen dostluklara borçluyum."
"Birçoğunuzun bildiği gibi, hayatım artık sona erdi."
"Bu mektubu almanın sebebi, çok değerli bir arkadaşım olman
ve bunu bil istedim."
"Beklenenden erken ayrıldığım için biraz üzgünüm
ama siz kendinizi üzmeyin."
"36 yıl önceki helikopter kazasından sonra
tahmin edebileceğimden
çok daha fazla yaşadım."
"Hepsi, şaşırtıcı bir tarz ve zarafetle
kendi yollarına koyulan
çocuklarım için hiçbir korkum yok."
"Sevgi ve tutku dolu kariyerlerim oldu.
Macera dolu hayatımda istediğim her şeye ulaştım."
"Hiçbir şeyi kaçırmadım. Pişman değilim."
"Hepinize sevgilerimle."
"İmza, Barry."
"Barry."
İşte böyle biriydi.
Onun sesiyle okusam daha sıradan olur ve arka planda
bir tür gülümseme eşlik ederdi.
The American Alpine Club Journal'da vefat ilanını yazarken
bir duraksadım
ve düşündüm de
acaba felç geçirmeseydi Barry'nin hayatı nasıl olurdu.
Babam hayatını iki kısma bölmüştü.
Kazadan önceki ilk hayatı
ve kazadan sonraki ikinci hayatı.
Hayatını bir bütün olarak kabul etmesi
çok uzun yıllar sonra oldu.
Bunların hepsi, aynı şeyin ayrılmaz bir parçası derdi.
Ona bir defa, hayatının hangi yarısının daha değerli olduğunu sordum
ve ikinci yarısı dedi.
Çok şey öğrenmiş ve olgunlaşmıştı.
Dünyanın dört bir yanında
omurilik yaralanması geçiren insanlara umut verdi ve vermeye devam ediyor.
Doktorlara, sigorta şirketlerine
ve sıradan insanlara
engellilere yeni bir açıdan bakmayı öğretti.
Hedefi asla lider olmak değildi.
Yine de oldu ama onun için yaptığı şey önemliydi.
Kendini bir lider ilan edip insanlara "takip edin" demedi
ama insanlar etti.
Barry, kayakçılar arasında Corbet's Couloir ile anılır
ama geride çok daha fazlasını bıraktı.
Ski The Outer Limits'in asıl meselesi sınırları zorlamak
ve bazı şeyleri yeniden icat etmekti.
Bence sınırları zorlamak babamın doğasında vardı.
İnsanların aklındaki engelli algısını değiştirdi
ve bence bu sayede dünya asla eskisi gibi olmayacak.
Barry, korkunç bir kazayı alıp
benzer kazalar geçiren herkes için harika bir armağana çevirerek
bizlere bir miras bırakmıştır.
Onlara umut verdi.
Sahip olmadıkları bir şeyi.
İnsan geriye dönüp bakınca olanlara inanamıyor.
Şu anda olduğum yerde bulunduğum için
çok minnettarım.
Kimse neye sahip olduğunu onu kaybedene kadar bilemez.
Ama geriye dönüp bakınca
ben sakatım ve tekerlekli sandalyedeyim
ama sağlıklı insanların yarısından daha fazla şey yapıyorum.
Bu, düşünce yapısıyla ilgili. Gidip yapıyorsun.
Buraya dönmekten kesinlikle korkuyordum.
Hem de çok.
Burası benden çok şey aldı
ama buraya geri dönmek ve kendimi tekrar tamamlamak istedim.
O kapıyı kapatıp kalbimin acısını dindirmek istiyorum.
Sakatlandığın günü düşün. O noktadan nasıl ilerleyebilirsin?
Ya hayatını sonsuza dek değiştiren yerde
sevdiğin spora geri dönebilseydin?
Bu çok güç verici olmaz mıydı?
Bence Trevor bunu bir fikir olarak benimseyip
en üst seviyeye taşıdı.
Trevor'ın en büyük hedeflerinden biri, oturaklı kayakta
çift ters takla atan ilk kişi olmaktı.
Bunu yapacağı yer ise Vail Geçidi'ydi.
Dedi ki "Anne…
…burası…
…benim dağım"
"Belim burada kırıldı ama geri döndüm
ve sakatlıktan
başım dik çıktım."
"Olanlara katlanıyorum anne."
"Başardım…
…ve geri döndüm anne."
"Geri döndüm."
VAIL GEÇİDİ, COLORADO SAKATLIKTAN 6 YIL SONRA
Aferin canım. Gurur duyuyorum.
Rampaya baksana anne.
Aman tanrım!
Trevor…
Tanrım!
Şaka mı bu ya! Nereye iniş yapacaksın?
Aman tanrım, Trevor.
Vay canına.
Rampa işte orada.
Millet, Trevor'ın hız kontrolüne
iki dakikaya başlıyoruz.
Trevor'ın hazırlanmasına yardım etmeyi size bırakıyorum.
Pozisyon alıp çekim yapacağım.
- Şimdi kapat. - Bir, iki, üç.
Rampanın neresinden havalanacaksın?
Rampadan atlayacağın ideal nokta neresi kanka?
Ne yönde gidiyorsam oradan atlarım.
Yani geldiğimde şöyle…
Pat diye atılıp sonra beklemeliyim.
Yaptıktan sonra yeterince havada kalacağımdan…
Emin olmalısın.
Bence yeterince kalacağım ama emin olmak istiyorum.
Bam bam!
- Evet efendim. - Tamam, ben hazırım beyler.
Sakatlığın destansı bir şey.
Efsanevi bir kahramanlık kokuyor.
Kahraman mı olacaksın?
Gerçek şu ki
çok seçeneğin yok.
Geçmişin bir parçasını yitirip
değişim ateşlerinden geçen
ve tüm engelleri aşan kahramanımız
dünyaya geri dönerek
daha bütün bir varlık olarak yeniden doğmaya hazırdır.
Biz iki kez doğarız.
İnsanlığın en büyük felaket korkularını ve aşkınlık umutlarını simgeliyoruz.
Kahramanlık yoluna çıktık
zira başka seçeneğimiz yok.
Başkalarına göre aşkınlığımız,
kahramanca enerjimiz ve kararlılığımızın delilidir.
Bize göre ise enerjimiz ve kararlılığımız sınırları aşma ihtiyacından doğar
çünkü hayatta kalmanın başka yolu yok.
Berman konuşuyor. Durum raporu lütfen.
Hâlâ tepedeyiz.
30 saniye önceden bana haber ver.
- Tamam. - Hazır mıyız?
Atlayış için son 30 saniye. Sonra beş saniyelik bir geri sayım olacak.
Bu iş sende dostum.
Herkes hazır.
Anlaşıldı.
Hazır.
Aşağıda hazırız.
Yukarıda hazırız.
Evet kardeşim.
Tamam.
Beş saniyeye başlıyoruz.
- Beş, dört… - Hadi yapalım şunu canım.
üç, iki,
bir ve iniş.
Üç, iki, bir.
İşte bu be!
İşte bu!
İşte bu ya.
- Vay be. - Harikaydı Trevy!
Evet, biraz ağlamış olabilirim.
- Seninle gurur duyuyorum. - Aman tanrım.
Öcümü aldım anne.
- Öcünü aldın. - Öcümü aldım.
Son öneriler,
son nasihatler ve giderayak sözler.
Maceralarımızı elbette çoğu zaman biz seçmiyoruz.
En iyi maceralar başımıza gelir.
Engelli yaşamanın bir diğer yolu
her şeyi bir macera olarak görmektir.
Her anı macera dolu niteliklerle bezenmiş gibi yaşamaktır.
Belirsizlik ve risk,
zenginlik ve neşe,
ihtiyat ve cüret.
Felaket olgusu ve korkusuna
kendimiz ve başkaları için ışık tutarız.
Bu imajı pekiştirirsek, toplumda anlayış ve üzüntü uyandırırız.
Yani sözün özü,
herkes için
bir ilham kaynağıyız.
İlham vermekten korkmamalıyız.
Dünyanın buna ihtiyacı var.
Biz de savurgan bir tutumla bunu sağlamalıyız.
Bizim dünyaya hediyemiz,
dünyanın bize
hediyesidir.
Herkes,
engelli veya engelsiz fark etmeksizin
sahip olduğuyla yetinmeyi bilmelidir.
Barry Corbet.
Lookout Dağı, Colorado. 1980.
BARRY CORBET'E İTHAFEN (1936-2004)
VE OMURİLİK YARALANMASI GEÇİRİP KENDİNİ YENİDEN BULAN HERKESE.
PROFESYONEL KAYAĞI BIRAKTIKTAN SONRA TREVOR, HİKÂYESİNİ PAYLAŞARAK
TRAVMATİK BİR SAKATLIK GEÇİREN KİŞİLERİN KENDİLERİNİ KEŞFETMELERİ İÇİN
MOTİVASYON KONUŞMACISI OLMAYI ARZULUYOR.
WWW.HIGHFIVESFOUNDATION.ORG'U ZİYARET EDİN
Alt yazı çevirmeni: Yılmaz Kasap