1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:37,479 --> 00:00:41,079
Żyjemy w zaprogramowanej
komputerowo rzeczywistości,

4
00:00:41,079 --> 00:00:44,159
a dostrzec możemy to tylko wtedy,

5
00:00:44,159 --> 00:00:46,600
gdy zostaje wprowadzona zmiana

6
00:00:48,320 --> 00:00:50,679
i następuje odchył od normy.

7
00:00:53,679 --> 00:00:57,439
Jeśli uważacie ten świat za zły,
powinniście zobaczyć inne.

8
00:00:59,759 --> 00:01:03,840
Kiedy kultowy pisarz science
fiction Philip K. Dick snuł wizję świata

9
00:01:03,840 --> 00:01:06,359
jako programu komputerowego i symulacji,

10
00:01:06,359 --> 00:01:11,239
powstały podwaliny dla jednej
z najważniejszych sag ostatnich 20 lat:

11
00:01:16,040 --> 00:01:17,359
"Matrixa".

12
00:01:18,959 --> 00:01:22,599
Dziś rzeczywistość dogoniła fikcję.

13
00:01:24,840 --> 00:01:27,439
Komputery stały się
przedłużeniem nas samych,

14
00:01:28,560 --> 00:01:31,560
awatary dają nam drugie życie
w wirtualnych światach,

15
00:01:36,760 --> 00:01:39,879
a słowo "matriks" weszło do użycia.

16
00:01:42,120 --> 00:01:45,280
A może już żyjemy w Matriksie?

17
00:01:47,040 --> 00:01:51,120
Czteroczęściowy cykl stał się
fenomenem nie tylko kinowym,

18
00:01:51,120 --> 00:01:53,280
ale także kulturowym i społecznym.

19
00:01:53,280 --> 00:01:57,920
Uchwycił wyzwania i niepokoje ery cyfrowej
z niezrównanym wyczuciem.

20
00:01:58,879 --> 00:02:02,799
I wywarł ogromny wpływ na nasze pokolenie.

21
00:02:06,439 --> 00:02:09,639
Podłączoną, hybrydową generację,
która bezustannie,

22
00:02:09,639 --> 00:02:13,840
czasem do granic absurdu
kwestionuje rzeczywistość.

23
00:02:16,000 --> 00:02:19,520
MATRIX: POKOLENIE

24
00:02:28,439 --> 00:02:31,400
REŻYSERIA

25
00:02:33,360 --> 00:02:34,840
Jesteśmy dziećmi lat 80.,

26
00:02:35,479 --> 00:02:38,439
wychowanymi na telewizji
i pierwszych grach wideo,

27
00:02:38,439 --> 00:02:40,719
ale bez komórek i internetu.

28
00:02:43,479 --> 00:02:47,280
W wieku nastoletnim pociągał nas
melancholijny grunge Nirvany

29
00:02:49,439 --> 00:02:51,919
i surowość Rage Against The Machine,

30
00:02:53,240 --> 00:02:56,599
zespołów krytykujących
amerykański styl życia.

31
00:02:59,879 --> 00:03:02,360
Kiedy ukazał się "Matrix",
byliśmy podejrzliwi.

32
00:03:07,960 --> 00:03:12,560
Spodziewaliśmy się kolejnego płytkiego
i schematycznego filmu akcji.

33
00:03:16,639 --> 00:03:19,919
Dostaliśmy jednak enigmatyczne
dzieło kinematografii.

34
00:03:21,479 --> 00:03:24,759
Każdy wychodził z kina
z własną interpretacją.

35
00:03:26,800 --> 00:03:30,199
Jak Neo zastanawialiśmy się,
co przed chwilą przeżyliśmy.

36
00:03:30,199 --> 00:03:33,439
Film oszałamiał wizualnie
i stawiał pytania.

37
00:03:34,280 --> 00:03:38,039
A przy tym miał współczesną
oprawę muzyczną, która nas zachwyciła.

38
00:03:44,400 --> 00:03:48,719
"Matrix" ukazał się marcu 1999 roku,
gdy wszyscy bali się wielkiej awarii.

39
00:03:50,680 --> 00:03:55,080
Tak zwana pluskwa milenijna
miała zapoczątkować apokalipsę

40
00:03:55,080 --> 00:03:58,759
z powodu problemów komputerów
z przejściem w trzecie tysiąclecie.

41
00:04:09,080 --> 00:04:11,240
Pluskwa nie okazała się zagrożeniem

42
00:04:11,240 --> 00:04:13,879
i maszyny nie przejęły
kontroli nad ludźmi,

43
00:04:13,879 --> 00:04:18,040
{\an8}jednak to był pierwszy przypadek,
gdy technologia cyfrowa

44
00:04:18,040 --> 00:04:20,759
{\an8}mogła wykoleić rzeczywistość
w skali globalnej.

45
00:04:23,399 --> 00:04:25,959
"Matrix" wyreżyserowały
siostry Wachowskie.

46
00:04:25,959 --> 00:04:27,879
Przedstawia dystopię,

47
00:04:27,879 --> 00:04:31,720
w której sztuczna inteligencja
zniewoliła ludzi,

48
00:04:31,720 --> 00:04:34,279
by czerpać z nich energię.

49
00:04:39,639 --> 00:04:45,199
Maszyny pacyfikują ludzi,
tworząc symulację rzeczywistości.

50
00:04:49,079 --> 00:04:51,839
Przeciw systemowi występuje
grupa buntowników,

51
00:04:51,839 --> 00:04:56,360
która w zrujnowanym świecie hakuje iluzję,

52
00:04:56,360 --> 00:04:58,839
żeby odzyskać kontrolę
nad rzeczywistością.

53
00:05:13,319 --> 00:05:14,600
Weszliśmy.

54
00:05:15,160 --> 00:05:17,680
Opowieść skupia się na przebudzeniu Neo,

55
00:05:17,680 --> 00:05:21,120
granego przez Keanu Reevesa hakera.

56
00:05:24,639 --> 00:05:28,560
Jego duchowy przewodnik Morfeusz
stawia go przed trudnym wyborem:

57
00:05:29,439 --> 00:05:33,800
czy kwestionować to,
co zawsze uznawał za realne.

58
00:05:36,319 --> 00:05:38,240
Jeśli weźmiesz niebieską pigułkę,

59
00:05:38,240 --> 00:05:39,920
ta historia się skończy.

60
00:05:39,920 --> 00:05:43,480
Obudzisz się w łóżku
i będziesz wierzył w to, co chcesz.

61
00:05:43,480 --> 00:05:46,680
Jeśli weźmiesz czerwoną,
pozostaniesz w Krainie Czarów,

62
00:05:47,439 --> 00:05:50,000
a ja ci pokażę,
jak głęboka jest nora królika.

63
00:05:51,920 --> 00:05:53,439
Pamiętaj,

64
00:05:54,360 --> 00:05:56,480
oferuję ci prawdę, nic więcej.

65
00:06:07,480 --> 00:06:08,959
To nie jest realne.

66
00:06:08,959 --> 00:06:10,000
A co jest?

67
00:06:10,959 --> 00:06:12,639
Jak to zdefiniujesz?

68
00:06:13,600 --> 00:06:16,519
Przedstawiając losy bohatera,
film stawia pytania

69
00:06:16,519 --> 00:06:18,920
o relacje między ludźmi i maszynami

70
00:06:18,920 --> 00:06:21,519
oraz szczeliny pomiędzy
realnym i wirtualnym.

71
00:06:27,399 --> 00:06:30,000
Neo usiłuje oddzielić prawdę od kłamstwa.

72
00:06:30,000 --> 00:06:33,519
Czy jest wybrańcem,
czy zwykłym człowiekiem?

73
00:06:35,519 --> 00:06:39,279
Czy maszyny są wcieleniem zła,
czy bytem takim jak on?

74
00:06:42,680 --> 00:06:44,639
Film odniósł światowy sukces.

75
00:06:44,639 --> 00:06:46,120
Otrzymał cztery Oscary

76
00:06:46,120 --> 00:06:49,399
i zainspirował serię
animowanych krótkometrażówek

77
00:06:49,399 --> 00:06:52,040
w reżyserii wybitnych twórców:

78
00:06:56,199 --> 00:06:57,680
"Animatrix".

79
00:07:00,279 --> 00:07:02,560
Następnie powstały dwa sequele:

80
00:07:05,199 --> 00:07:07,600
"Reaktywacja" i "Rewolucje".

81
00:07:10,120 --> 00:07:13,800
Uniwersum Matrixa wzbogacały także komiksy

82
00:07:16,040 --> 00:07:17,079
i gry wideo.

83
00:07:19,160 --> 00:07:23,439
Obmyślone jako projekt transmedialny
dzieła uzupełniały się wzajemnie.

84
00:07:24,879 --> 00:07:29,279
"Matrix" stał się rozbudowanym światem,
jak jego słynny poprzednik.

85
00:07:36,920 --> 00:07:40,160
Obie sagi podejmują
wielkie filozoficzne tematy,

86
00:07:41,360 --> 00:07:43,720
a ich bohaterowie szukają prawdy o sobie.

87
00:07:44,279 --> 00:07:45,720
Nie ma próbowania.

88
00:08:05,040 --> 00:08:08,000
Tak jak "Gwiezdne wojny"
nawiązywały do zimnej wojny

89
00:08:08,000 --> 00:08:12,360
i walki dobra ze złym Imperium,
"Matrix" odzwierciedlał erę,

90
00:08:12,360 --> 00:08:15,879
w której technologia daje to,
co najlepsze, i to, co najgorsze.

91
00:08:21,079 --> 00:08:24,199
W latach 90.
dręczyło nas wiele lęków na jej temat.

92
00:08:27,000 --> 00:08:30,959
W filmie "Dziwne dni" istnieje urządzenie
pozwalające zapisać wspomnienia

93
00:08:30,959 --> 00:08:33,919
np. zbrodni prosto z mózgu.

94
00:08:41,120 --> 00:08:45,399
W "Kosiarzu umysłów" poznaliśmy
pierwsze wizje wirtualnej rzeczywistości.

95
00:08:50,799 --> 00:08:53,080
Tak jak główny bohater "Truman Show",

96
00:08:53,080 --> 00:08:55,879
od urodzenia uwięziony
w programie telewizyjnym,

97
00:08:56,600 --> 00:08:59,080
im bardziej polegamy na maszynach,

98
00:08:59,080 --> 00:09:01,639
tym mamy mniej kontroli
nad własnym życiem.

99
00:09:08,639 --> 00:09:11,159
Ale w "Matriksie" jest coś wyjątkowego.

100
00:09:13,759 --> 00:09:16,720
Podobnie jak Neo,
który korzysta z oprogramowania,

101
00:09:16,720 --> 00:09:19,240
by nauczyć swój awatar sztuk walki,

102
00:09:23,720 --> 00:09:29,080
tak "Matrix" wspomaga się
i żywi współczesną popkulturą.

103
00:09:29,080 --> 00:09:30,559
Cholera.

104
00:09:30,559 --> 00:09:32,840
Spodobało mu się.

105
00:09:33,360 --> 00:09:34,600
Chcesz więcej?

106
00:09:34,600 --> 00:09:35,639
Tak.

107
00:09:37,080 --> 00:09:41,039
Sagę Wachowskich zainspirowało
cyberpunkowe science fiction,

108
00:09:41,039 --> 00:09:45,279
w tym "Łowca androidów" Ridleya Scotta
na podstawie Philipa K. Dicka.

109
00:09:51,279 --> 00:09:53,600
Deckard walczy z replikantem,

110
00:09:54,679 --> 00:09:56,799
androidem przypominającym człowieka.

111
00:09:58,279 --> 00:10:00,679
Neo walczy z agentem Smithem,

112
00:10:00,679 --> 00:10:03,840
programem komputerowym w ludzkiej formie.

113
00:10:07,320 --> 00:10:11,080
Cykl czerpie także wizualnie
z gatunku tech noir,

114
00:10:11,080 --> 00:10:13,840
który łączy science fiction
z "czarnym kinem",

115
00:10:13,840 --> 00:10:16,480
jak na przykład "Mroczne miasto".

116
00:10:18,559 --> 00:10:22,039
Część scenografii w "Matriksie"
pochodzi z tego filmu.

117
00:10:24,320 --> 00:10:27,080
Znajdziemy tu również
odniesienia do komiksów,

118
00:10:27,080 --> 00:10:31,559
zwłaszcza ilustracji
do "Niewidzialnych" Granta Morrisona.

119
00:10:36,440 --> 00:10:39,519
Kolejnym źródłem inspiracji
dla "Matrixa" była Azja.

120
00:10:39,519 --> 00:10:43,639
To pierwszy przebój filmowy tak otwarcie
czerpiący z japońskiego anime,

121
00:10:46,360 --> 00:10:48,559
a zwłaszcza "Ghost in the Shell".

122
00:10:51,559 --> 00:10:54,799
"Matrix" odnosi się do niego
wizualnie i fabularnie,

123
00:10:54,799 --> 00:10:57,799
badając relacje
pomiędzy organicznym a mechanicznym.

124
00:10:59,960 --> 00:11:05,080
Wersja aktorska z 2017
oddawała ducha oryginalnego dzieła.

125
00:11:06,559 --> 00:11:10,960
Także w "Matriksie" ciało jest powłoką,
która może ulec przekształceniu.

126
00:11:15,519 --> 00:11:19,159
I wreszcie mamy też odniesienia
do hongkońskiego kina akcji.

127
00:11:20,679 --> 00:11:22,919
Postacie zdają się władać upływem czasu.

128
00:11:22,919 --> 00:11:27,879
Mogą go przyspieszać i zwalniać,
jak w filmach Johna Woo, mistrza gatunku.

129
00:11:31,080 --> 00:11:34,720
Słynne strzelaniny w zwolnionym
tempie z "Płatnego mordercy",

130
00:11:34,720 --> 00:11:36,639
"Dzieci triady" czy "Bez twarzy"

131
00:11:42,440 --> 00:11:47,000
zyskują nowy wymiar wizualny
w "Matriksie".

132
00:11:52,639 --> 00:11:57,840
Wszak to słynny hongkoński choreograf
Yuen Woo Ping na prośbę Wachowskich

133
00:11:57,840 --> 00:12:01,720
opracował niezwykłe walki
w stylu gier wideo.

134
00:12:17,960 --> 00:12:22,200
W 2003 roku Charlie Rose,
znany amerykański publicysta kulturalny,

135
00:12:22,200 --> 00:12:26,840
poświęcił sadze specjalny program,
jeszcze przed premierą trzeciej części.

136
00:12:26,840 --> 00:12:31,080
Trójka głównych aktorów i producent
dyskutowali o fenomenie "Matrixa"

137
00:12:31,080 --> 00:12:34,000
i jego nowatorskim podejściu
do sztuk walki:

138
00:12:34,000 --> 00:12:38,480
odtwórcy ról
sami występowali w scenach akcji.

139
00:12:39,039 --> 00:12:42,080
Każda postać miała własny styl.

140
00:12:42,600 --> 00:12:44,360
Co to jest Kopnięcie Skorpiona?

141
00:12:45,919 --> 00:12:48,000
Will Ping mi go wymyślił.

142
00:12:48,000 --> 00:12:53,519
To ten ostatni kopniak, kiedy załatwiam
faceta wyrzutem nogi zza pleców.

143
00:12:55,480 --> 00:12:59,919
Dał nam własne ruchy.
Charakterystyczne dla postaci.

144
00:12:59,919 --> 00:13:04,440
Agent Smith jest agresywny i boksuje.

145
00:13:05,639 --> 00:13:10,200
Keanu ma potrójne kopnięcie w powietrzu.

146
00:13:11,039 --> 00:13:14,639
Mój atak to Orzeł,
gdzie wyskakuję w powietrze.

147
00:13:16,039 --> 00:13:18,480
Ruchy definiują nasze postaci.

148
00:13:20,480 --> 00:13:23,240
Wielkim osiągnięciem "Matrixa"
było połączenie

149
00:13:23,240 --> 00:13:25,799
dwóch oddzielnych światów w spójną całość.

150
00:13:27,159 --> 00:13:31,399
Powstała przełomowa estetyka
wizualna i dźwiękowa.

151
00:13:40,919 --> 00:13:45,360
"Matriks" rozpoczął nową erę
kina cyfrowego lat dwutysięcznych.

152
00:13:51,720 --> 00:13:55,879
Erę, którą zwiastował "Terminator 2"
z przerażającym T-1000...

153
00:13:57,960 --> 00:13:59,039
Wypad.

154
00:13:59,720 --> 00:14:02,200
...i realistyczne dinozaury Spielberga.

155
00:14:07,159 --> 00:14:12,799
I jak "Park Jurajski" rozbudzał sprzeczne
uczucia wobec technologii.

156
00:14:12,799 --> 00:14:13,840
Jeszcze raz.

157
00:14:15,039 --> 00:14:16,759
Nienawidzę komputerów.

158
00:14:16,759 --> 00:14:18,159
Z wzajemnością.

159
00:14:24,720 --> 00:14:27,960
"Matriksa" nakręcono
za 60 milionów dolarów,

160
00:14:30,360 --> 00:14:33,679
podczas gdy inne duże produkcje,
takie jak "Armageddon",

161
00:14:33,679 --> 00:14:35,279
kosztowały dwukrotnie więcej.

162
00:14:40,559 --> 00:14:45,200
Film wprowadzał innowacyjne rozwiązania,
takie jak efekt lotu kuli,

163
00:14:48,679 --> 00:14:50,799
który stał się jego znakiem firmowym.

164
00:14:58,919 --> 00:15:01,720
"Matrix" był inspiracją
dla wielu produkcji,

165
00:15:01,720 --> 00:15:05,600
które komputerowo manipulowały
czasem i przestrzenią.

166
00:15:07,279 --> 00:15:09,240
Weźmy "Aniołki Charliego",

167
00:15:13,120 --> 00:15:15,279
Spartan w "300",

168
00:15:18,679 --> 00:15:20,279
czy lot kuli w "Wanted".

169
00:15:22,000 --> 00:15:27,519
Lisbeth Salander z sagi "Millenium"
przypomina Trinity:

170
00:15:28,200 --> 00:15:33,360
obie są punkowymi buntowniczkami
i hakerkami na motorach.

171
00:15:45,679 --> 00:15:48,799
Film parodiowano w "Strasznym filmie",

172
00:15:48,799 --> 00:15:50,399
"Simpsonach" i "Shreku",

173
00:15:50,399 --> 00:15:53,399
ugruntowując jego pozycję
popkulturowego klasyka.

174
00:15:54,879 --> 00:15:57,399
23 lata później w "Babilonie"

175
00:15:57,399 --> 00:16:01,879
Matrix trafia do panteonu
kinematografii obok Meliesa,

176
00:16:01,879 --> 00:16:05,440
Chaplina, Bergmana, Kubricka czy Camerona.

177
00:16:05,440 --> 00:16:08,080
Damien Chazelle, rocznik 1985,

178
00:16:08,080 --> 00:16:11,679
przedstawia nam
swoją wersję historii kina.

179
00:16:14,080 --> 00:16:16,960
Dzięki bogatemu,
pełnemu odniesień uniwersum,

180
00:16:16,960 --> 00:16:20,120
błyskotliwej fabule
i oszałamiającej stronie wizualnej

181
00:16:20,120 --> 00:16:22,000
trylogia stała się fenomenem.

182
00:16:22,000 --> 00:16:23,200
Jestem.

183
00:16:23,200 --> 00:16:26,919
"Matrix" połączył fascynację
całego pokolenia komiksami,

184
00:16:26,919 --> 00:16:30,000
filmami akcji i filozofią.

185
00:16:38,039 --> 00:16:41,000
Producent Joel Silver
nie obawiał się wyzwań.

186
00:16:41,000 --> 00:16:43,679
Wraz z reżyserkami filmu stworzył trio,

187
00:16:43,679 --> 00:16:49,480
które wzbogaciło kasowe kino akcji
o intelektualną głębię.

188
00:16:51,200 --> 00:16:54,679
W wywiadzie z Charliem Rose'em wyjaśnił,

189
00:16:54,679 --> 00:17:00,000
z jaką sprawnością rodzeństwo Wachowskich
stworzyło amalgamat swoich inspiracji.

190
00:17:00,799 --> 00:17:04,920
Dlaczego ten film wywołał taki wstrząs?

191
00:17:05,599 --> 00:17:08,279
I wyznaczył kierunek dla kolejnych?

192
00:17:08,279 --> 00:17:12,920
Ta dwójka ma ogromny dar

193
00:17:13,440 --> 00:17:18,640
kompilowania wszystkiego,
co ich ukształtowało

194
00:17:18,640 --> 00:17:22,759
i na ich podstawie tworzenia
czegoś zupełnie nowego

195
00:17:22,759 --> 00:17:25,799
fabularnie i wizualnie.

196
00:17:27,039 --> 00:17:31,240
{\an8}Widzowie czekali na coś więcej
niż kolejna nawalanka,

197
00:17:31,240 --> 00:17:33,519
{\an8}których mam na koncie całkiem sporo.

198
00:17:36,759 --> 00:17:39,559
"Matrix" jest fascynujący,
bo do nas przemawia.

199
00:17:39,559 --> 00:17:40,960
Pozbądź się lęku.

200
00:17:40,960 --> 00:17:42,680
Porzuć wszystko.

201
00:17:42,680 --> 00:17:46,119
Tak jak Neo,
przeżywamy prawdziwe oświecenie.

202
00:17:47,160 --> 00:17:48,920
Uwolnij umysł.

203
00:17:50,359 --> 00:17:52,920
Zachęca do otwarcia umysłu,

204
00:17:52,920 --> 00:17:55,359
refleksji nad rzeczywistością,

205
00:17:55,359 --> 00:17:58,039
transformacji, a nawet transcendencji.

206
00:17:59,599 --> 00:18:02,160
Przedrostek "trans" jest istotny,

207
00:18:02,160 --> 00:18:05,400
gdy mowa o pierwszych
transpłciowych filmowczyniach.

208
00:18:05,400 --> 00:18:10,640
Wszak Lana i Lilly dokonały tranzycji
po trzeciej odsłonie cyklu.

209
00:18:13,599 --> 00:18:18,319
Ale nade wszystko "trans" oznacza
wykroczenie poza to, co przyjęte z góry.

210
00:18:18,319 --> 00:18:24,279
W tym właśnie duchu rodzeństwo
Wachowskich dorastało w latach 70.

211
00:18:25,839 --> 00:18:29,000
Jesteśmy dziećmi XX wieku,

212
00:18:29,559 --> 00:18:33,359
ciągnie nas do oryginalności.

213
00:18:33,359 --> 00:18:36,640
To zawsze był nasz główny instynkt.

214
00:18:36,640 --> 00:18:41,680
Pragnienie zobaczenia czegoś innego,
zupełnie nowego.

215
00:18:42,599 --> 00:18:45,519
"Gwiezdne wojny",
"Poszukiwacze zaginionej Arki",

216
00:18:45,519 --> 00:18:46,839
"Obcy", "Terminator"

217
00:18:46,839 --> 00:18:51,960
to oryginalny materiał napisany do filmu.

218
00:18:53,480 --> 00:18:58,559
Dorastałyśmy w kulturze,
w której ciągnęło nas do tego,

219
00:18:59,559 --> 00:19:03,119
czego nigdy wcześniej nie widziałyśmy.

220
00:19:17,200 --> 00:19:20,559
Korzenie "Matrixa" sięgają lat 60. i 70.

221
00:19:21,640 --> 00:19:24,400
Młodzi ludzie odrzucali
dawne ograniczenia,

222
00:19:24,400 --> 00:19:28,559
a ruchy kontrkulturowe proponowały
nowy model relacji z ludźmi i światem.

223
00:19:31,039 --> 00:19:32,200
Jestem Peter Fonda.

224
00:19:32,960 --> 00:19:37,160
Właśnie nakręciliśmy film
o gorącym ostatnio temacie:

225
00:19:37,839 --> 00:19:39,079
LSD.

226
00:19:40,440 --> 00:19:43,720
Psychodeliki takie jak LSD i meskalina

227
00:19:43,720 --> 00:19:48,519
pozwalały na nowy odbiór rzeczywistości.

228
00:19:52,119 --> 00:19:55,559
W halucynacjach sny
przeplatały się z rzeczywistością.

229
00:20:02,000 --> 00:20:05,839
W jednej z pierwszych scen "Matrixa"
Neo, który dopiero się obudził,

230
00:20:05,839 --> 00:20:09,000
spotyka człowieka,
który proponuje mu meskalinę,

231
00:20:09,000 --> 00:20:11,599
twierdząc, że tylko tak można odlecieć.

232
00:20:11,599 --> 00:20:13,079
Miałeś kiedyś wrażenie,

233
00:20:14,119 --> 00:20:16,039
że nie wiesz, czy to jawa czy sen?

234
00:20:16,960 --> 00:20:18,279
Cały czas.

235
00:20:18,279 --> 00:20:19,480
To meskalina.

236
00:20:20,000 --> 00:20:21,440
Tylko tak odlecisz.

237
00:20:21,960 --> 00:20:24,799
W kolejnym ujęciu
widzimy tatuaż z białym królikiem,

238
00:20:24,799 --> 00:20:27,920
jak tym z "Alicji w Krainie Czarów".

239
00:20:30,920 --> 00:20:32,279
Spóźnię się!

240
00:20:32,279 --> 00:20:36,920
Powieść Lewisa Carrolla
zekranizowana przez Disneya w 1951

241
00:20:36,920 --> 00:20:38,799
to klasyk psychodelii.

242
00:20:41,359 --> 00:20:42,920
Muszę wyjść!

243
00:20:42,920 --> 00:20:45,799
- Jesteś na zewnątrza.
- Co?

244
00:20:45,799 --> 00:20:47,359
Sam zobacz.

245
00:20:48,680 --> 00:20:50,119
To ja.

246
00:20:50,119 --> 00:20:51,319
Śpię.

247
00:20:51,319 --> 00:20:57,160
Opowiada o halucynacjach i śnie na jawie,
który prowadzi do oświecenia i wyzwolenia.

248
00:20:59,480 --> 00:21:00,799
Obudź się, Alicjo!

249
00:21:09,480 --> 00:21:14,400
Saga "Matrix" cytuje
to arcydzieło literatury,

250
00:21:16,240 --> 00:21:20,680
gdy Neo dosłownie przechodzi na drugą
stronę lustra, by odkryć rzeczywistość.

251
00:21:22,000 --> 00:21:24,559
Jak odróżnić świat snu

252
00:21:24,559 --> 00:21:26,359
od prawdziwego?

253
00:21:31,759 --> 00:21:34,759
Psychodelia wywarła duży wpływ
na science fiction,

254
00:21:34,759 --> 00:21:38,079
zwłaszcza na dzieło bardzo ważne
dla młodych Wachowskich:

255
00:21:38,799 --> 00:21:40,640
"2001: Odyseję kosmiczną".

256
00:21:42,559 --> 00:21:46,599
Film Stanleya Kubricka nie tylko
kończy się jak trip na kwasie,

257
00:21:46,599 --> 00:21:51,680
ale też przepowiada
koszmarne realia "Matrixa":

258
00:21:51,680 --> 00:21:56,480
superkomputer HAL
obraca się przeciw ludziom.

259
00:21:57,759 --> 00:21:59,000
Hal, przyjąłeś?

260
00:22:01,160 --> 00:22:02,680
Otwórz śluzę.

261
00:22:04,440 --> 00:22:05,880
Przykro mi, Dave.

262
00:22:05,880 --> 00:22:07,599
Nie mogę tego zrobić.

263
00:22:09,400 --> 00:22:11,960
Philip K. Dick,
który otwarcie mówił o tym,

264
00:22:11,960 --> 00:22:15,480
że pisał pod wpływem narkotyków,
posunął się jeszcze dalej

265
00:22:15,480 --> 00:22:18,960
i w wykładzie
wygłoszonym w 1977 twierdził,

266
00:22:20,480 --> 00:22:23,079
że gdy rzeczywistość się wykoleja,

267
00:22:23,079 --> 00:22:25,920
zyskujemy potwierdzenie,
że jest tylko iluzją.

268
00:22:25,920 --> 00:22:29,880
Żyjemy w zaprogramowanej
komputerowo rzeczywistości,

269
00:22:29,880 --> 00:22:32,839
a dostrzec możemy to tylko wtedy,

270
00:22:32,839 --> 00:22:35,160
gdy zostaje wprowadzona zmiana

271
00:22:36,880 --> 00:22:39,319
i następuje odchył od normy.

272
00:22:39,319 --> 00:22:40,359
Co to jest?

273
00:22:42,519 --> 00:22:45,200
To odstępstwo, błąd w matriksie,

274
00:22:47,119 --> 00:22:51,519
jest zilustrowany dwukrotnym
pojawieniem się czarnego kota.

275
00:22:55,160 --> 00:22:56,799
Deja vu.

276
00:22:56,799 --> 00:22:59,079
To znaczy, że maszyny
wytropiły buntowników.

277
00:23:01,319 --> 00:23:03,519
Deja vu to zakłócenie w Matriksie.

278
00:23:03,519 --> 00:23:05,039
Oznacza, że coś zmienili.

279
00:23:06,920 --> 00:23:11,000
Tak jak psychodelia reinterpretuje
rzeczywistość z pomocą narkotyków,

280
00:23:11,000 --> 00:23:14,680
komputery reinterpretują świat
poprzez wirtualną rzeczywistość.

281
00:23:17,160 --> 00:23:21,759
A LSD odegrało kluczową rolę
w kształtowaniu ducha Doliny Krzemowej.

282
00:23:24,039 --> 00:23:27,519
W latach 70.
informatyczny pionier John Whitney

283
00:23:27,519 --> 00:23:29,720
generował wizualne poematy.

284
00:23:30,799 --> 00:23:35,799
Wyprodukował serię filmów
dla IBM-u i Caltech

285
00:23:35,799 --> 00:23:38,279
zatytułowaną MATRIX.

286
00:23:41,200 --> 00:23:44,680
Psychodelia i rewolucja komputerowa
są ściśle połączone.

287
00:23:52,960 --> 00:23:56,279
Eseista i guru LSD Timothy Leary

288
00:23:56,279 --> 00:24:00,240
uważał komputery PC
za religię przyszłości.

289
00:24:01,680 --> 00:24:07,039
{\an8}Myślę, że nowa konfrontacja z Bogiem
zawsze owocuje nową formą sztuki.

290
00:24:07,039 --> 00:24:11,799
{\an8}Język religijny przyszłości
będzie elektroniczny.

291
00:24:16,279 --> 00:24:17,920
Gdy nadeszły lata 80.,

292
00:24:17,920 --> 00:24:21,720
cyberświat napędzał
wszystkie nasze fantazje i nadzieje.

293
00:24:23,640 --> 00:24:29,000
Reklama Macintosha
czerpała z estetyki "Roku 1984" Orwella,

294
00:24:30,440 --> 00:24:33,480
a jej reżyserem był Ridley Scott.

295
00:24:34,160 --> 00:24:37,720
Totalitarna wizja
zostaje zmieniona w obietnicę,

296
00:24:37,720 --> 00:24:40,319
że komputery nas wyzwolą.

297
00:24:43,039 --> 00:24:47,759
24 stycznia Apple Computer
wypuści Macintosha.

298
00:24:47,759 --> 00:24:52,960
I zobaczycie, dlaczego 1984
nie będzie jak u Orwella.

299
00:24:54,480 --> 00:24:58,000
Utopia cyfrowej rewolucji obiecywała
świetlaną przyszłość.

300
00:24:58,000 --> 00:25:00,599
W roku, w którym ukazał się "Matrix",

301
00:25:00,599 --> 00:25:04,759
współtwórca internetu Tim Berners-Lee
opowiadał Charliemu Rose'owi

302
00:25:04,759 --> 00:25:07,640
o humanistycznej naturze sieci.

303
00:25:07,640 --> 00:25:10,720
Twierdził, że nie mogłaby powstać
w takiej formie,

304
00:25:10,720 --> 00:25:13,200
gdyby została stworzona prywatnie.

305
00:25:13,880 --> 00:25:17,960
{\an8}Prosisz wszystkich ludzi na świecie
o udostępnianie informacji

306
00:25:17,960 --> 00:25:21,559
{\an8}na tych śmiesznych stronach http.

307
00:25:22,880 --> 00:25:26,559
Każdej możliwej informacji.

308
00:25:26,559 --> 00:25:28,359
To duża prośba.

309
00:25:29,119 --> 00:25:31,599
Dlatego ta przestrzeń
musi być uniwersalna.

310
00:25:31,599 --> 00:25:34,119
Jeśli to ważne, muszę mieć do tego dostęp.

311
00:25:34,880 --> 00:25:38,480
Nie możesz poprosić o tak wiele,

312
00:25:38,480 --> 00:25:40,359
a jednocześnie go ograniczyć.

313
00:25:40,359 --> 00:25:43,160
Powiedzieć: "To mój prywatny system".

314
00:25:43,680 --> 00:25:45,119
Tak by się nie udało.

315
00:25:46,960 --> 00:25:50,960
Ta przestrzeń wymiany,
darmowa i dostępna dla wszystkich,

316
00:25:50,960 --> 00:25:52,799
umożliwia również protestowanie.

317
00:25:59,480 --> 00:26:03,720
W 1999, kilka miesięcy
przed premierą "Matrixa",

318
00:26:03,720 --> 00:26:05,519
miała miejsce "bitwa w Seattle".

319
00:26:06,240 --> 00:26:11,119
Podczas trzeciej konferencji
Światowej Organizacji Handlu

320
00:26:11,119 --> 00:26:15,279
demonstranci zaprotestowali przeciw
wyzyskowi globalizacji ekonomicznej.

321
00:26:17,160 --> 00:26:22,200
Seattle to jeden z pierwszych przykładów
internetowej mobilizacji,

322
00:26:22,200 --> 00:26:24,880
która objęła 400 tysięcy osób.

323
00:26:25,519 --> 00:26:29,200
W Seattle, kolebce grunge'u,
a także Microsoftu i Amazona,

324
00:26:29,200 --> 00:26:33,559
powstał pierwszy ruch, który odbił się
tak szerokim echem w internecie.

325
00:26:35,200 --> 00:26:37,079
Dał początek alterglobalizmowi

326
00:26:37,079 --> 00:26:40,759
dążącemu do odpowiedzialnego
i sprawiedliwego kapitalizmu.

327
00:26:43,559 --> 00:26:46,559
Echa tych zjawisk objawiają się
"Podziemnym kręgu"

328
00:26:46,559 --> 00:26:48,799
postacią schizofrenicznego bohatera...

329
00:26:49,400 --> 00:26:52,319
Poznałaś mnie w dziwnym
momencie mojego życia.

330
00:26:53,240 --> 00:26:58,039
...który chce wyrugować konsumpcjonizm
i zmieść banki z powierzchni Ziemi.

331
00:27:03,799 --> 00:27:06,599
Kino Wachowskich ma wymiar polityczny.

332
00:27:09,000 --> 00:27:11,440
Pokazuje walkę mniejszości z ciemiężcą.

333
00:27:13,240 --> 00:27:15,039
O to chodzi w wyścigu.

334
00:27:15,039 --> 00:27:17,000
Nie o samochody czy kierowców.

335
00:27:17,000 --> 00:27:21,039
Liczy się tylko władza i potęga pieniądza.

336
00:27:28,319 --> 00:27:30,960
Nie poddam się zbrodniczej opresji.

337
00:27:30,960 --> 00:27:32,599
Stać!

338
00:27:35,279 --> 00:27:40,200
W 2006 ukazał się film "V jak vendetta"
w reżyserii współpracownika Wachowskich

339
00:27:40,200 --> 00:27:44,960
Jamesa McTeigue'a, opisujący bunt
przeciw faszystowskim rządom.

340
00:27:46,799 --> 00:27:49,359
Ta pochwała obywatelskiego nieposłuszeństwa

341
00:27:49,359 --> 00:27:52,599
posłużyła za inspirację
hakerom z Anonymous.

342
00:28:02,480 --> 00:28:07,359
Przesycona duchem lat 70.
i późniejszą nieufnością wobec technologii

343
00:28:10,279 --> 00:28:13,559
saga "Matrixa" narodziła się
w trakcie cyfrowej rewolucji.

344
00:28:16,759 --> 00:28:21,920
Zachęcała nas do kwestionowania
zastanego porządku i rzeczywistości,

345
00:28:21,920 --> 00:28:27,519
a jej wpływ wzmocniła ówczesna
atmosfera niepewności.

346
00:28:32,359 --> 00:28:33,920
Wiem, że tam jesteście.

347
00:28:33,920 --> 00:28:35,200
Czuję to.

348
00:28:36,240 --> 00:28:37,559
Wiem, że się boicie.

349
00:28:38,200 --> 00:28:39,319
Nas.

350
00:28:40,160 --> 00:28:41,480
I zmiany.

351
00:28:42,799 --> 00:28:44,200
Nie znam jutra.

352
00:28:44,799 --> 00:28:47,559
Nie przychodzę powiedzieć,
jak to się skończy.

353
00:28:47,559 --> 00:28:50,119
Tylko jak to się zacznie.

354
00:28:50,680 --> 00:28:54,000
I że pokażę tym ludziom to,
co chcecie przed nimi ukryć.

355
00:28:54,000 --> 00:28:56,519
Świat bez was.

356
00:28:57,680 --> 00:29:01,359
Świat bez zasad i kontroli,
bez granic i ograniczeń.

357
00:29:01,359 --> 00:29:04,359
Świat, w którym wszystko jest możliwe.

358
00:29:07,400 --> 00:29:10,200
Jak to się dalej potoczy, zależy od was.

359
00:29:16,240 --> 00:29:19,680
Pomiędzy ukazaniem się
pierwszej i drugiej części

360
00:29:19,680 --> 00:29:22,799
nadeszło nowe milenium -
w zderzeniu ognia i stali.

361
00:29:27,160 --> 00:29:31,920
11 września 2001 dżihadyści
porwali dwa samoloty

362
00:29:31,920 --> 00:29:36,480
i wlecieli nimi w World Trade Center,
symbol amerykańskiej potęgi.

363
00:29:38,640 --> 00:29:42,000
Najpotworniejszy film katastroficzny
rozegrał się na żywo.

364
00:29:42,880 --> 00:29:46,559
Rzeczywistość przerosła fikcję.

365
00:29:50,240 --> 00:29:55,759
Te państwa i sprzymierzeńcy-terroryści
tworzą oś zła.

366
00:29:56,640 --> 00:29:58,920
Zagrażają światowemu pokojowi,

367
00:30:00,200 --> 00:30:02,640
dążąc do zdobycia broni masowego rażenia.

368
00:30:05,400 --> 00:30:10,119
Walka z "osią zła" usprawiedliwiała
wszystko, nawet kłamstwa.

369
00:30:12,000 --> 00:30:15,039
Broń masowego rażenia
rzekomo znajdująca się w Iraku

370
00:30:15,039 --> 00:30:17,599
była pretekstem
do obalenia Saddama Husajna.

371
00:30:19,480 --> 00:30:22,119
Wojna "precyzyjna" przypomina wirtualną.

372
00:30:22,960 --> 00:30:25,599
Na filmach wyglądała niemal jak gra wideo,

373
00:30:25,599 --> 00:30:30,759
z nocnymi zdjęciami zabarwionymi
na zielono niczym ekrany z "Matrixa".

374
00:30:35,680 --> 00:30:40,160
Pomiędzy kłamstwami a prawdą
zrodziły się teorie spiskowe.

375
00:30:41,799 --> 00:30:46,519
Kilka godzin po atakach na WTC
w sieci pojawiły się pierwsze plotki.

376
00:30:49,079 --> 00:30:52,480
Dzięki istnieniu forów,
blogów i social mediów

377
00:30:52,480 --> 00:30:55,039
każdy mógł publikować informacje.

378
00:30:56,119 --> 00:30:59,279
Wystarczyła opinia i odbiorcy.

379
00:31:01,119 --> 00:31:02,799
Zrodził się internet 2.0.

380
00:31:09,079 --> 00:31:11,960
Trylogia Matrixa stała
się kultowym klasykiem,

381
00:31:11,960 --> 00:31:16,079
enigmą być może skrywającą
odpowiedzi na palące pytania.

382
00:31:18,200 --> 00:31:20,880
Uważni odbiorcy wytropili
proroczy przekaz.

383
00:31:22,799 --> 00:31:27,359
Jak pan widzi,
przyglądamy się panu od dawna.

384
00:31:28,519 --> 00:31:32,880
Paszport Neo jest ważny do 11 września.

385
00:31:35,839 --> 00:31:40,799
Nazwa budynku,
w którym przetrzymują Morfeusza, to MMI,

386
00:31:41,480 --> 00:31:43,599
czyli w rzymskim zapisie 2001.

387
00:31:45,519 --> 00:31:48,799
Wszystko stało się symbolem,
wszystko zyskało znaczenie.

388
00:31:51,519 --> 00:31:53,599
Tajemniczości dodawał fakt,

389
00:31:53,599 --> 00:31:56,839
że rodzeństwo Wachowskich
nie opowiadało o filmie.

390
00:31:56,839 --> 00:32:00,079
Ich nieobecność
u Charliego Rose'a jest zaskakująca,

391
00:32:00,079 --> 00:32:02,880
zważywszy na ogromny sukces cyklu.

392
00:32:03,640 --> 00:32:06,599
Rzecznikami twórczyń stała się ekipa,

393
00:32:06,599 --> 00:32:08,759
która respektowała ich pragnienie,

394
00:32:08,759 --> 00:32:11,880
by nie serwować widzom
uproszczonych interpretacji.

395
00:32:11,880 --> 00:32:14,519
Nie udzielili wywiadu nawet "Time'owi".

396
00:32:15,480 --> 00:32:18,240
Chcą, żeby widzowie wyciągnęli
własne wnioski.

397
00:32:18,240 --> 00:32:19,880
Nie chcą ich naprowadzać.

398
00:32:19,880 --> 00:32:22,599
Pozostawiają interpretacje
wyobraźni widzów,

399
00:32:22,599 --> 00:32:26,079
bo każdy odbiera film inaczej.
To dla nich ważne.

400
00:32:26,079 --> 00:32:29,200
Zależy im, żeby każdy wyniósł
z filmów to, co chce.

401
00:32:29,200 --> 00:32:31,960
Niech widz analizuje je sam.

402
00:32:32,599 --> 00:32:34,599
Interpretacji było tak wiele,

403
00:32:34,599 --> 00:32:37,960
że objawienia drugiej i trzeciej części
przeszły niezauważone.

404
00:32:38,480 --> 00:32:41,920
- Niemożliwe. Proroctwo mówi...
- To było kłamstwo, Morfeuszu.

405
00:32:43,880 --> 00:32:45,759
Wybraniec nie miał nic zakończyć.

406
00:32:47,039 --> 00:32:48,720
To kolejny system kontroli.

407
00:32:50,000 --> 00:32:53,920
Odkrywamy, że Wybraniec,
rewolta i proroctwo

408
00:32:53,920 --> 00:32:55,680
to kolejna iluzja.

409
00:32:57,000 --> 00:32:57,960
Wybacz.

410
00:32:58,559 --> 00:33:03,039
Program wygenerowany przez Matrix,
by podtrzymać nadzieję i ład.

411
00:33:04,920 --> 00:33:07,960
Klimat czasów wpłynął na fabułę.

412
00:33:07,960 --> 00:33:12,559
Po tym wszystkim oczekujesz,
że ci uwierzę?

413
00:33:12,559 --> 00:33:13,599
Nie.

414
00:33:14,480 --> 00:33:16,680
Oczekuję tego, co zawsze.

415
00:33:16,680 --> 00:33:19,519
Żebyście sami zdecydowali.

416
00:33:19,519 --> 00:33:22,839
Tym bardziej, że był to okres
politycznych skandali,

417
00:33:22,839 --> 00:33:25,799
które zyskiwały
ogromny rozgłos dzięki internetowi.

418
00:33:27,359 --> 00:33:29,400
Założyciel Wikileaks Julian Assange

419
00:33:29,400 --> 00:33:32,359
udostępnił tajne
amerykańskie akta wojskowe

420
00:33:32,359 --> 00:33:34,319
wskazujące na zbrodnie wojenne.

421
00:33:35,640 --> 00:33:40,519
Następnie tajemniczy sygnalista
żyjący w Hongkongu ujawnił istnienie

422
00:33:40,519 --> 00:33:44,160
ogromnego brytyjsko-amerykańskiego
systemu inwigilacji -

423
00:33:44,160 --> 00:33:47,839
losy Edwarda Snowdena
udokumentowano w filmie "Citizenfour".

424
00:33:48,640 --> 00:33:50,319
Niczym Morfeusz,

425
00:33:50,319 --> 00:33:53,480
poznał system od środka -

426
00:33:53,480 --> 00:33:55,960
w tym wypadku CIA i NSA -

427
00:33:55,960 --> 00:33:59,319
i próbował otworzyć nasze oczy na fakt,

428
00:33:59,319 --> 00:34:01,839
że jesteśmy przez niego śledzeni.

429
00:34:02,920 --> 00:34:04,519
Czy nie warto o to walczyć?

430
00:34:05,599 --> 00:34:08,800
{\an8}Rzeczywistość,
którą opisał dziennikarzom w 2013 roku,

431
00:34:08,800 --> 00:34:10,639
{\an8}przypominała dystopię.

432
00:34:10,639 --> 00:34:14,079
{\an8}W USA i na całym świecie
jest infrastruktura

433
00:34:14,079 --> 00:34:18,199
zbudowana przez NSA
we współpracy z innymi rządami,

434
00:34:18,199 --> 00:34:23,039
która przechwytuje
całą komunikację cyfrową

435
00:34:23,039 --> 00:34:24,719
i radiową.

436
00:34:26,039 --> 00:34:29,079
- Ukrywają to.
- To nie science fiction.

437
00:34:30,559 --> 00:34:34,960
Sieć oparta na współpracy i braterstwie
ma swój koszmarny efekt uboczny.

438
00:34:37,599 --> 00:34:40,280
Demokratyzacja informacji
umożliwia tworzenie

439
00:34:40,280 --> 00:34:44,360
wspaniałej inteligencji kolektywnej,

440
00:34:45,400 --> 00:34:48,639
ale też sankcjonuje przekonania
sprzeczne z faktami.

441
00:34:49,880 --> 00:34:52,119
Prawda staje się jedynie opinią.

442
00:34:54,280 --> 00:34:59,280
Sieć jednoczy i łączy,
ale też rodzi podziały.

443
00:35:01,239 --> 00:35:05,719
Pytanie brzmi, jak znaleźć to,
co dobre, wśród milionów wypowiedzi.

444
00:35:05,719 --> 00:35:08,639
Snowden i Assange musieli uciec z kraju,

445
00:35:08,639 --> 00:35:11,920
a Aaron Swartz zapłacił
za swoje czyny najwyższą cenę.

446
00:35:11,920 --> 00:35:15,280
Udostępnił miliony artykułów
naukowych online za darmo,

447
00:35:15,280 --> 00:35:20,199
za co amerykański system sprawiedliwości
chciał go ukarać 35 latami w więzieniu

448
00:35:20,719 --> 00:35:23,559
i milionową grzywną.
Swartz nie wytrzymał presji

449
00:35:23,559 --> 00:35:27,360
i popełnił samobójstwo w wieku 26 lat,
na miesiąc przed procesem.

450
00:35:27,360 --> 00:35:31,199
Berners-Lee złożył hołd
temu bojownikowi o pierwotny,

451
00:35:31,199 --> 00:35:34,559
wolnościowy charakter Internetu.

452
00:35:35,199 --> 00:35:36,639
Aaron nie żyje.

453
00:35:37,400 --> 00:35:41,199
W tym szalonym świecie
straciliśmy mentora, mędrca.

454
00:35:42,000 --> 00:35:46,239
Hakerzy, straciliśmy jednego z nas.

455
00:35:47,239 --> 00:35:50,119
Nawet to, co zdawało się jasne,
robi się mętne -

456
00:35:50,119 --> 00:35:52,840
jak przekaz czerwonej
i niebieskiej pigułki.

457
00:35:52,840 --> 00:35:58,639
Wartości zostają odwrócone
i przejęte przez amerykańską ultraprawicę.

458
00:35:59,880 --> 00:36:04,079
Dziennikarka CNN Laurie Segall
przywołuje scenę,

459
00:36:04,079 --> 00:36:06,400
która została przeinaczona.

460
00:36:07,679 --> 00:36:11,840
Czerwona pigułka stała się
szyfrem dla maskulinistów,

461
00:36:11,840 --> 00:36:14,679
którzy wierzą,
że to mężczyźni, a nie kobiety,

462
00:36:14,679 --> 00:36:17,280
są dyskryminowani w społeczeństwie.

463
00:36:17,280 --> 00:36:21,280
Forum z poradami,
jak uwodzić kobiety, uległo radykalizacji.

464
00:36:22,199 --> 00:36:25,199
Połknięcie czerwonej pigułki
oznacza przyjęcie,

465
00:36:25,199 --> 00:36:29,079
że wszystko, co nam mówią
o społeczeństwie, płci, rasie,

466
00:36:29,079 --> 00:36:30,920
polityce to kłamstwo.

467
00:36:30,920 --> 00:36:33,400
Nasz świat stał się chat roomem.

468
00:36:33,400 --> 00:36:36,119
A my - własnymi awatarami.

469
00:36:36,119 --> 00:36:39,079
Offline staliśmy się tacy jak online.

470
00:36:40,719 --> 00:36:45,039
Dzięki Facebookowi,
Twitterowi i innym gigantom

471
00:36:45,039 --> 00:36:48,320
ludzie mogą swobodnie
wyrażać swoje opinie.

472
00:36:49,440 --> 00:36:51,599
Każdy we własnym kącie, we własnej bańce,

473
00:36:52,679 --> 00:36:54,039
własnym matriksie.

474
00:36:55,440 --> 00:36:59,000
Zwieńczeniem tego było wybranie
Trumpa na prezydenta.

475
00:37:02,400 --> 00:37:06,719
Człowieka ze świata biznesu,
który potem był gwiazdą reality show.

476
00:37:11,320 --> 00:37:12,559
Cześć.

477
00:37:13,920 --> 00:37:15,039
Zwalniam was.

478
00:37:15,760 --> 00:37:20,480
Został 45. prezydentem USA
głównie dzięki social mediom.

479
00:37:21,800 --> 00:37:26,320
{\an8}Pomieszanie prawdy z kłamstwami
sięgnęło zenitu,

480
00:37:26,320 --> 00:37:30,519
{\an8}a zjawisko fake newsów wykorzystano
przeciw mediom głównego nurtu.

481
00:37:30,519 --> 00:37:31,960
{\an8}Nie bądź chamski.

482
00:37:33,960 --> 00:37:37,199
{\an8}Nie możecie zadać pytania.

483
00:37:37,199 --> 00:37:38,880
{\an8}Jesteście fake newsami.

484
00:37:38,880 --> 00:37:43,559
{\an8}Zasada jest prosta: Fake newsy to te,
z którymi się nie zgadza.

485
00:37:46,960 --> 00:37:51,360
{\an8}Trump był tak polaryzujący,
że widziano w nim dwie sprzeczne postaci.

486
00:37:53,719 --> 00:37:56,719
Dla przeciwników był agentem Smithem,
który odniósł sukces.

487
00:37:57,239 --> 00:37:59,440
Witam z powrotem, panie Anderson.

488
00:38:00,159 --> 00:38:04,719
Wrogiem Neo, programem,
który przejął kontrolę nad Matrixem.

489
00:38:06,599 --> 00:38:11,519
Dla zwolenników był Morfeuszem,
przewodnikiem Neo,

490
00:38:11,519 --> 00:38:16,239
który obiecuje pokonanie systemu i porywa
tłumy na początku "Reaktywacji".

491
00:38:16,239 --> 00:38:19,119
Tej nocy nie czujemy lęku.

492
00:38:25,440 --> 00:38:28,519
W końcu doszło do wydarzeń
6 stycznia 2021 roku,

493
00:38:28,519 --> 00:38:32,119
gdy otumanieni czerwonymi pigułkami
zwolennicy Trumpa

494
00:38:32,119 --> 00:38:34,199
próbowali dokonać zamachu stanu.

495
00:38:34,199 --> 00:38:36,639
Wrócimy do Kapitolu

496
00:38:39,519 --> 00:38:45,039
i okażemy wsparcie naszym dzielnym
senatorom i kongresmenom.

497
00:38:45,559 --> 00:38:49,639
Słabi nie odzyskamy kraju.

498
00:38:49,639 --> 00:38:51,760
Musimy pokazać siłę.

499
00:38:53,199 --> 00:38:56,360
Przekonani,
że Joe Biden sfałszował wybory,

500
00:38:56,360 --> 00:38:58,400
wdarli się na Kapitol.

501
00:39:01,639 --> 00:39:05,079
To była kulminacja
20 lat antysystemowej kontrkultury

502
00:39:05,079 --> 00:39:07,280
i wypaczona interpretacja "Matrixa".

503
00:39:09,920 --> 00:39:12,000
Nagle pojawia się wątpliwość:

504
00:39:13,039 --> 00:39:17,039
A co, jeśli Trump i ultraprawica
inspiruje się filmami Wachowskich?

505
00:39:18,719 --> 00:39:24,440
Czy ta postępowa, buntownicza trylogia
nie nakręciła alt-rightowców?

506
00:39:25,159 --> 00:39:27,920
Jeśli pora ginąć, to zginiemy.

507
00:39:29,079 --> 00:39:30,400
Proszę tylko o jedno:

508
00:39:31,079 --> 00:39:35,480
zgotujmy draniom piekło.

509
00:39:38,960 --> 00:39:43,960
I czy niektórzy z nas
nie wolą kłamstw od prawdy?

510
00:39:45,239 --> 00:39:49,039
Jak Cypher, zdrajca z pierwszej części.

511
00:39:51,679 --> 00:39:53,480
Wiem, że ten stek nie istnieje.

512
00:39:54,960 --> 00:39:56,920
Wiem, że gdy włożę go do ust,

513
00:39:57,960 --> 00:40:00,159
Matrix powie mojemu mózgowi, że jest

514
00:40:01,119 --> 00:40:03,440
soczysty i pyszny.

515
00:40:04,719 --> 00:40:06,239
I wiesz, co do mnie dociera?

516
00:40:13,599 --> 00:40:15,719
Że niewiedza jest błogosławieństwem.

517
00:40:15,719 --> 00:40:18,480
Czyż nie jest jak w cyberpunkowych
opowieściach:

518
00:40:18,480 --> 00:40:21,480
że giganci technologii
są nie tylko współwinnymi,

519
00:40:21,480 --> 00:40:23,079
ale też wygranymi chaosu?

520
00:40:26,440 --> 00:40:31,639
W końcu Elon Musk, potentat od PayPala,
Tesli, SpaceX i Twittera,

521
00:40:32,159 --> 00:40:34,920
był jednym z pierwszych
zwolenników Trumpa.

522
00:40:35,639 --> 00:40:38,840
Ten sam Musk,
który wychwala zalety transhumanizmu -

523
00:40:38,840 --> 00:40:41,519
ulepszania ludzi poprzez technologię -

524
00:40:41,519 --> 00:40:44,840
i żartuje z mamą na planie
"Saturday Night Live".

525
00:40:47,039 --> 00:40:51,840
Sprawiłeś, że gra o kosmosie
stała się rzeczywistością.

526
00:40:52,519 --> 00:40:55,880
A może rzeczywistość jest grą,

527
00:40:55,880 --> 00:41:00,519
a my symulacją,
którą steruje nastolatek z innej planety?

528
00:41:02,159 --> 00:41:03,480
Jasne, Elon!

529
00:41:04,159 --> 00:41:07,079
Jak jego ultrabogaci koledzy
z Doliny Krzemowej

530
00:41:07,079 --> 00:41:09,480
Musk zabezpiecza się przed apokalipsą,

531
00:41:09,480 --> 00:41:11,280
budując luksusowy bunkier.

532
00:41:11,280 --> 00:41:12,559
Nigdy nic nie wiadomo...

533
00:41:14,639 --> 00:41:17,719
Kiedy Musk i córka Trumpa
spierali się na Twitterze,

534
00:41:17,719 --> 00:41:21,199
posługując się czerwoną pigułką
jako symbolem ich opinii,

535
00:41:21,199 --> 00:41:25,840
Lilly przerwała ciszę i zareagowała
bardzo dosadnym tweetem.

536
00:41:26,280 --> 00:41:29,320
To nie było ostatnie słowo sióstr,

537
00:41:29,320 --> 00:41:30,840
PIEPRZCIE SIĘ

538
00:41:30,840 --> 00:41:34,119
także w kwestii artystycznej.

539
00:41:58,760 --> 00:42:01,119
"Matrix" został całkowicie przywłaszczony.

540
00:42:01,119 --> 00:42:05,400
Użyto go nawet w reklamie samochodu
podczas największego wydarzenia

541
00:42:05,400 --> 00:42:07,480
sportowego Ameryki - Super Bowl.

542
00:42:10,400 --> 00:42:12,880
Wyjaśnię ci, dlaczego tu jesteście.

543
00:42:13,519 --> 00:42:19,360
To świat luksusu,
który przesłania wam prawdę.

544
00:42:19,880 --> 00:42:21,000
Chcemy odebrać auto.

545
00:42:21,000 --> 00:42:24,320
Weźcie niebieski kluczyk,
by wrócić do luksusu, który znacie.

546
00:42:24,320 --> 00:42:27,880
Weźcie czerwony i już nigdy
nie spojrzycie na luksus tak samo.

547
00:42:33,880 --> 00:42:37,920
Tak więc Lana wyreżyserowała
ostatnią odsłonę tetralogii,

548
00:42:38,599 --> 00:42:41,159
podobnie jak jej siostra
wyrażając sprzeciw

549
00:42:41,159 --> 00:42:43,960
wobec błędnych interpretacji
wartości "Matrixa".

550
00:42:47,480 --> 00:42:50,400
W 2021 ukazał się film
"Matrix Zmartwychwstania".

551
00:42:53,159 --> 00:42:54,119
Co teraz?

552
00:42:55,239 --> 00:42:57,599
Wszystko się zmieniło. Rynek jest trudny.

553
00:42:58,760 --> 00:43:02,800
Na pewno rozumiesz, dlaczego nasza
ukochana spółka-matka Warner Bros

554
00:43:02,800 --> 00:43:05,639
- chce zrobić sequel do trylogii.
- Co?

555
00:43:06,360 --> 00:43:09,000
Mówiłeś, że ta historia
jest dla ciebie zamknięta.

556
00:43:10,079 --> 00:43:11,519
Ale historie...

557
00:43:13,760 --> 00:43:15,320
nigdy się nie kończą, prawda?

558
00:43:15,840 --> 00:43:19,519
Film rozgrywa się 20 lat
po poprzedniej części.

559
00:43:19,519 --> 00:43:23,400
Tym razem Matrix zaprogramowano
w przyjemniejszym,

560
00:43:23,400 --> 00:43:27,360
mniej cyberpunkowym stylu,
żeby jeszcze lepiej kontrolować ludzi.

561
00:43:28,519 --> 00:43:31,679
Jednak muzyka pozostała psychodeliczna:

562
00:43:31,679 --> 00:43:35,239
słyszymy "White Rabbit"
Jefferson Airplane.

563
00:43:42,159 --> 00:43:44,719
Przywrócony do życia Neo
jest przygnębionym

564
00:43:44,719 --> 00:43:47,960
programistą gier komputerowych
pracującym dla Warner Bros.

565
00:43:49,320 --> 00:43:53,840
Trylogia, którą znamy, jest jedynie
serią popularnych gier w Matriksie.

566
00:43:54,679 --> 00:43:59,280
Tak popularnych, że spółka chce zmusić
Neo do stworzenia czwartej części.

567
00:43:59,639 --> 00:44:02,320
Zrewolucjonizujesz rynek.

568
00:44:04,920 --> 00:44:09,039
Pomyślałam, że fajnie będzie zawrzeć
trochę moich własnych doświadczeń

569
00:44:09,039 --> 00:44:13,480
w historii Thomasa Andersona.

570
00:44:14,920 --> 00:44:18,840
Ekscentryczny analityk, geeki komputerowe,

571
00:44:21,239 --> 00:44:23,199
agent Smith w mokasynach na gołe stopy,

572
00:44:27,360 --> 00:44:32,360
barwni pracownicy Deus Machina,
hipsterzy z marketingu...

573
00:44:32,360 --> 00:44:34,000
Matrix opowiada o...

574
00:44:34,000 --> 00:44:36,039
- Transpolityce.
- Kryptofaszyzmie.

575
00:44:36,039 --> 00:44:38,559
To metafora kapitalistycznego wyzysku.

576
00:44:39,880 --> 00:44:41,760
Oni także są z pokolenia Matrixa.

577
00:44:42,840 --> 00:44:44,679
Ale podporządkowali się systemowi.

578
00:44:46,480 --> 00:44:50,639
Za pomocą autotematycznych motywów
Lana przekazuje surową prawdę:

579
00:44:50,639 --> 00:44:53,199
siedzimy w Matriksie po szyję.

580
00:44:55,199 --> 00:44:57,880
Wzięli twoją historię, która tak wiele

581
00:44:59,360 --> 00:45:01,480
dla nas znaczyła,

582
00:45:03,360 --> 00:45:04,840
i obrócili w banał.

583
00:45:07,440 --> 00:45:08,800
Tak działa Matrix:

584
00:45:09,719 --> 00:45:11,719
zamienia w broń każdą ideę,

585
00:45:12,639 --> 00:45:13,880
każde marzenie,

586
00:45:15,519 --> 00:45:17,039
wszystko, co dla nas ważne.

587
00:45:20,000 --> 00:45:23,000
Przede wszystkim jednak
film był dla Lany okazją,

588
00:45:23,000 --> 00:45:27,840
by przypomnieć, co stanowi główny przekaz
Matrixa i wszystkich filmów Wachowskich:

589
00:45:28,679 --> 00:45:30,000
wartość miłości.

590
00:45:30,800 --> 00:45:36,320
Miłość jednoczy ludzi
i jest bronią w walce o wyzwolenie.

591
00:45:38,079 --> 00:45:39,239
Znamy się?

592
00:45:39,239 --> 00:45:42,880
Buntownicza miłość
Trinity i Neo z "Matrixa"

593
00:45:42,880 --> 00:45:45,880
przewija się we wszystkich
filmach Wachowskich.

594
00:45:46,480 --> 00:45:50,320
W debiutanckich "Brudnych pieniądzach"
to uczucie łączące bohaterki

595
00:45:50,920 --> 00:45:55,559
pozwala im uciec od zdominowanego
przez mężczyzn świata.

596
00:45:56,840 --> 00:45:58,239
Chcę się wycofać.

597
00:46:00,920 --> 00:46:02,519
Zacząć nowe życie.

598
00:46:05,400 --> 00:46:08,599
Wiem, na co czekam, ale sama nie dam rady.

599
00:46:08,599 --> 00:46:10,119
W filmie "Speed Racer",

600
00:46:10,119 --> 00:46:13,880
eksperymentalnej adaptacji
kultowego anime,

601
00:46:14,719 --> 00:46:18,719
Speed i Trixie wspólnie walczą
z niszczycielską siłą pieniądza.

602
00:46:19,599 --> 00:46:22,280
Sami mówicie, że jeżdżę lepiej niż inni.

603
00:46:22,280 --> 00:46:24,800
- Nie pora, by to udowadniać.
- Dlaczego?

604
00:46:24,800 --> 00:46:28,280
- To zbyt niebezpieczne.
- Ale nie dla ciebie?

605
00:46:28,800 --> 00:46:32,519
Te same buntownicze emocje łączą pary
pojawiające się w "Atlasie chmur"...

606
00:46:35,199 --> 00:46:37,519
w różnych wątkach filmu.

607
00:46:41,639 --> 00:46:45,880
To też Jupiter i Caine
z "Jupiter: Intronizacji"

608
00:46:45,880 --> 00:46:47,719
walczący o przetrwanie ludzkości.

609
00:46:50,880 --> 00:46:56,599
Oraz osiem postaci z serialu "Sense8"
połączonych tajemniczą więzią.

610
00:46:59,039 --> 00:47:00,719
Cokolwiek postanowisz,

611
00:47:02,360 --> 00:47:04,280
wiedz, że nie jesteś sama.

612
00:47:13,639 --> 00:47:16,000
Nawet maszyny i ludzie mogą się połączyć.

613
00:47:17,239 --> 00:47:22,199
Film "Matrix Rewolucje"
kończy się zawieszeniem broni

614
00:47:22,880 --> 00:47:25,199
pomiędzy ludźmi i maszynami.

615
00:47:35,559 --> 00:47:39,880
To już nawet nie transhumanizm,
lecz ludzkość wyzwolona.

616
00:47:44,679 --> 00:47:47,320
Ocalenie Trinity w "Zmartwychwstaniach"

617
00:47:47,320 --> 00:47:50,280
doprowadza filozofię "trans"
do logicznej konkluzji.

618
00:47:58,360 --> 00:47:59,840
- Gotowa?
- Tak.

619
00:48:02,280 --> 00:48:07,920
Bohaterkę ratują połączone siły
ludzi, programów i maszyn,

620
00:48:09,239 --> 00:48:10,960
działające w idealnej symbiozie.

621
00:48:22,360 --> 00:48:23,599
O nie.

622
00:48:27,920 --> 00:48:29,360
Powstrzymać ich!

623
00:48:31,480 --> 00:48:35,880
Transgresywne,
transgenderowe filmy Wachowskich

624
00:48:35,880 --> 00:48:38,880
były "trans" od samych początków,

625
00:48:38,880 --> 00:48:41,199
a tetralogia "Matrixa" jest tego dowodem.

626
00:48:43,679 --> 00:48:48,519
Krytyka filmowa przygląda się naszym
dziełom przez pryzmat bycia trans.

627
00:48:48,519 --> 00:48:53,480
To wspaniałe przypomnienie,
że sztuka nie jest statyczna.

628
00:48:53,480 --> 00:48:58,280
Idee tożsamości i transformacji
to kluczowe motywy naszych filmów,

629
00:48:58,280 --> 00:49:01,840
a ich fundamentem jest miłość.

630
00:49:03,800 --> 00:49:08,199
Lana i Lilly opowiadają historię
płynnej, zmiennej miłości,

631
00:49:08,199 --> 00:49:09,880
która obala społeczne normy.

632
00:49:10,639 --> 00:49:12,760
Podważa zastane wartości,

633
00:49:12,760 --> 00:49:16,559
jak słynny pocałunek Trinity i Neo
nawiązujący do znanej baśni.

634
00:49:18,079 --> 00:49:19,199
Słyszysz mnie?

635
00:49:20,679 --> 00:49:21,880
Kocham cię.

636
00:49:36,239 --> 00:49:39,559
Tym razem to księżniczka budzi
śpiącego królewicza.

637
00:49:44,519 --> 00:49:47,960
"Matrix Zmartwychwstania"
po raz ostatni łączy Neo i Trinity:

638
00:49:48,760 --> 00:49:51,079
elektronicznych,
androgynicznych bohaterów,

639
00:49:51,079 --> 00:49:54,119
których miłość nieraz odnosiła
zwycięstwo nad maszynami.

640
00:49:58,639 --> 00:50:02,199
Ich odtwórcy, Carrie-Anne Moss
i Keanu Reeves, są już starsi.

641
00:50:06,960 --> 00:50:10,760
Ale sposób, w jaki na siebie patrzą,
wzrusza do żywego.

642
00:50:12,079 --> 00:50:14,679
Mamy wrażenie, że bohaterowie mutują,

643
00:50:15,239 --> 00:50:18,719
a ich ciała ustępują cyfrowym awatarom.

644
00:50:21,320 --> 00:50:25,159
Tak jakby z upływem czasu
przesiąkli matriksem.

645
00:50:28,960 --> 00:50:32,360
Ich półcyfrowe twarze
zyskują nieśmiertelność.

646
00:50:42,880 --> 00:50:47,000
Neo i Trinity obserwują
lecący klucz ptaków.

647
00:50:50,239 --> 00:50:54,800
Stada te, niczym formacja wojskowa,
mają specyficzną strukturę:

648
00:50:56,159 --> 00:51:00,559
im są liczniejsze, tym mniejszy wpływ
na grupę mają poszczególne osobniki

649
00:51:00,559 --> 00:51:02,800
i tym rzadziej zakłócają one układ.

650
00:51:12,519 --> 00:51:15,519
Lana, Lilly, Neo i Trinity

651
00:51:16,360 --> 00:51:18,880
zachęcają nas do odrzucenia
masowych zachowań

652
00:51:19,519 --> 00:51:23,199
i skoku w próżnię,
by zdestabilizować Matrix

653
00:51:23,199 --> 00:51:24,880
i zmienić cyfrowy świat.

654
00:51:31,360 --> 00:51:34,880
Ciekawe, jak kolejne pokolenia
będą odbierać rzeczywistość?

655
00:51:35,360 --> 00:51:38,320
Jadłem kolację u znajomego,
który ma dzieci.

656
00:51:38,320 --> 00:51:40,480
Nie oglądały "Matrixa",

657
00:51:40,480 --> 00:51:43,119
więc opowiadam, że to o takim facecie,

658
00:51:43,119 --> 00:51:47,400
który żyje w wirtualnym świecie
i odkrywa, że istnieje świat prawdziwy,

659
00:51:47,400 --> 00:51:50,400
więc zaczyna wszystko kwestionować.

660
00:51:50,400 --> 00:51:53,039
Naprawdę chcę wiedzieć, co jest prawdziwe.

661
00:51:53,039 --> 00:51:56,400
A córka znajomego spytała: "Dlaczego?".

662
00:51:57,159 --> 00:52:01,239
"Co masz na myśli", spytałem.
"Kogo obchodzi, czy coś jest naprawdę?"

663
00:52:01,239 --> 00:52:04,159
"Ciebie nie obchodzi?", spytałem.

664
00:52:04,960 --> 00:52:07,039
A ona na to: "Nie".

665
00:52:28,519 --> 00:52:32,480
Wersja polska na zlecenie HBO
HIVENTY POLAND

666
00:52:32,480 --> 00:52:35,119
Tekst: Agnieszka Murawska