Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Żyjemy w zaprogramowanej komputerowo rzeczywistości,
a dostrzec możemy to tylko wtedy,
gdy zostaje wprowadzona zmiana
i następuje odchył od normy.
Jeśli uważacie ten świat za zły, powinniście zobaczyć inne.
Kiedy kultowy pisarz science fiction Philip K. Dick snuł wizję świata
jako programu komputerowego i symulacji,
powstały podwaliny dla jednej z najważniejszych sag ostatnich 20 lat:
"Matrixa".
Dziś rzeczywistość dogoniła fikcję.
Komputery stały się przedłużeniem nas samych,
awatary dają nam drugie życie w wirtualnych światach,
a słowo "matriks" weszło do użycia.
A może już żyjemy w Matriksie?
Czteroczęściowy cykl stał się fenomenem nie tylko kinowym,
ale także kulturowym i społecznym.
Uchwycił wyzwania i niepokoje ery cyfrowej z niezrównanym wyczuciem.
I wywarł ogromny wpływ na nasze pokolenie.
Podłączoną, hybrydową generację, która bezustannie,
czasem do granic absurdu kwestionuje rzeczywistość.
MATRIX: POKOLENIE
REŻYSERIA
Jesteśmy dziećmi lat 80.,
wychowanymi na telewizji i pierwszych grach wideo,
ale bez komórek i internetu.
W wieku nastoletnim pociągał nas melancholijny grunge Nirvany
i surowość Rage Against The Machine,
zespołów krytykujących amerykański styl życia.
Kiedy ukazał się "Matrix", byliśmy podejrzliwi.
Spodziewaliśmy się kolejnego płytkiego i schematycznego filmu akcji.
Dostaliśmy jednak enigmatyczne dzieło kinematografii.
Każdy wychodził z kina z własną interpretacją.
Jak Neo zastanawialiśmy się, co przed chwilą przeżyliśmy.
Film oszałamiał wizualnie i stawiał pytania.
A przy tym miał współczesną oprawę muzyczną, która nas zachwyciła.
"Matrix" ukazał się marcu 1999 roku, gdy wszyscy bali się wielkiej awarii.
Tak zwana pluskwa milenijna miała zapoczątkować apokalipsę
z powodu problemów komputerów z przejściem w trzecie tysiąclecie.
Pluskwa nie okazała się zagrożeniem
i maszyny nie przejęły kontroli nad ludźmi,
jednak to był pierwszy przypadek, gdy technologia cyfrowa
mogła wykoleić rzeczywistość w skali globalnej.
"Matrix" wyreżyserowały siostry Wachowskie.
Przedstawia dystopię,
w której sztuczna inteligencja zniewoliła ludzi,
by czerpać z nich energię.
Maszyny pacyfikują ludzi, tworząc symulację rzeczywistości.
Przeciw systemowi występuje grupa buntowników,
która w zrujnowanym świecie hakuje iluzję,
żeby odzyskać kontrolę nad rzeczywistością.
Weszliśmy.
Opowieść skupia się na przebudzeniu Neo,
granego przez Keanu Reevesa hakera.
Jego duchowy przewodnik Morfeusz stawia go przed trudnym wyborem:
czy kwestionować to, co zawsze uznawał za realne.
Jeśli weźmiesz niebieską pigułkę,
ta historia się skończy.
Obudzisz się w łóżku i będziesz wierzył w to, co chcesz.
Jeśli weźmiesz czerwoną, pozostaniesz w Krainie Czarów,
a ja ci pokażę, jak głęboka jest nora królika.
Pamiętaj,
oferuję ci prawdę, nic więcej.
To nie jest realne.
A co jest?
Jak to zdefiniujesz?
Przedstawiając losy bohatera, film stawia pytania
o relacje między ludźmi i maszynami
oraz szczeliny pomiędzy realnym i wirtualnym.
Neo usiłuje oddzielić prawdę od kłamstwa.
Czy jest wybrańcem, czy zwykłym człowiekiem?
Czy maszyny są wcieleniem zła, czy bytem takim jak on?
Film odniósł światowy sukces.
Otrzymał cztery Oscary
i zainspirował serię animowanych krótkometrażówek
w reżyserii wybitnych twórców:
"Animatrix".
Następnie powstały dwa sequele:
"Reaktywacja" i "Rewolucje".
Uniwersum Matrixa wzbogacały także komiksy
i gry wideo.
Obmyślone jako projekt transmedialny dzieła uzupełniały się wzajemnie.
"Matrix" stał się rozbudowanym światem, jak jego słynny poprzednik.
Obie sagi podejmują wielkie filozoficzne tematy,
a ich bohaterowie szukają prawdy o sobie.
Nie ma próbowania.
Tak jak "Gwiezdne wojny" nawiązywały do zimnej wojny
i walki dobra ze złym Imperium, "Matrix" odzwierciedlał erę,
w której technologia daje to, co najlepsze, i to, co najgorsze.
W latach 90. dręczyło nas wiele lęków na jej temat.
W filmie "Dziwne dni" istnieje urządzenie pozwalające zapisać wspomnienia
np. zbrodni prosto z mózgu.
W "Kosiarzu umysłów" poznaliśmy pierwsze wizje wirtualnej rzeczywistości.
Tak jak główny bohater "Truman Show",
od urodzenia uwięziony w programie telewizyjnym,
im bardziej polegamy na maszynach,
tym mamy mniej kontroli nad własnym życiem.
Ale w "Matriksie" jest coś wyjątkowego.
Podobnie jak Neo, który korzysta z oprogramowania,
by nauczyć swój awatar sztuk walki,
tak "Matrix" wspomaga się i żywi współczesną popkulturą.
Cholera.
Spodobało mu się.
Chcesz więcej?
Tak.
Sagę Wachowskich zainspirowało cyberpunkowe science fiction,
w tym "Łowca androidów" Ridleya Scotta na podstawie Philipa K. Dicka.
Deckard walczy z replikantem,
androidem przypominającym człowieka.
Neo walczy z agentem Smithem,
programem komputerowym w ludzkiej formie.
Cykl czerpie także wizualnie z gatunku tech noir,
który łączy science fiction z "czarnym kinem",
jak na przykład "Mroczne miasto".
Część scenografii w "Matriksie" pochodzi z tego filmu.
Znajdziemy tu również odniesienia do komiksów,
zwłaszcza ilustracji do "Niewidzialnych" Granta Morrisona.
Kolejnym źródłem inspiracji dla "Matrixa" była Azja.
To pierwszy przebój filmowy tak otwarcie czerpiący z japońskiego anime,
a zwłaszcza "Ghost in the Shell".
"Matrix" odnosi się do niego wizualnie i fabularnie,
badając relacje pomiędzy organicznym a mechanicznym.
Wersja aktorska z 2017 oddawała ducha oryginalnego dzieła.
Także w "Matriksie" ciało jest powłoką, która może ulec przekształceniu.
I wreszcie mamy też odniesienia do hongkońskiego kina akcji.
Postacie zdają się władać upływem czasu.
Mogą go przyspieszać i zwalniać, jak w filmach Johna Woo, mistrza gatunku.
Słynne strzelaniny w zwolnionym tempie z "Płatnego mordercy",
"Dzieci triady" czy "Bez twarzy"
zyskują nowy wymiar wizualny w "Matriksie".
Wszak to słynny hongkoński choreograf Yuen Woo Ping na prośbę Wachowskich
opracował niezwykłe walki w stylu gier wideo.
W 2003 roku Charlie Rose, znany amerykański publicysta kulturalny,
poświęcił sadze specjalny program, jeszcze przed premierą trzeciej części.
Trójka głównych aktorów i producent dyskutowali o fenomenie "Matrixa"
i jego nowatorskim podejściu do sztuk walki:
odtwórcy ról sami występowali w scenach akcji.
Każda postać miała własny styl.
Co to jest Kopnięcie Skorpiona?
Will Ping mi go wymyślił.
To ten ostatni kopniak, kiedy załatwiam faceta wyrzutem nogi zza pleców.
Dał nam własne ruchy. Charakterystyczne dla postaci.
Agent Smith jest agresywny i boksuje.
Keanu ma potrójne kopnięcie w powietrzu.
Mój atak to Orzeł, gdzie wyskakuję w powietrze.
Ruchy definiują nasze postaci.
Wielkim osiągnięciem "Matrixa" było połączenie
dwóch oddzielnych światów w spójną całość.
Powstała przełomowa estetyka wizualna i dźwiękowa.
"Matriks" rozpoczął nową erę kina cyfrowego lat dwutysięcznych.
Erę, którą zwiastował "Terminator 2" z przerażającym T-1000...
Wypad.
...i realistyczne dinozaury Spielberga.
I jak "Park Jurajski" rozbudzał sprzeczne uczucia wobec technologii.
Jeszcze raz.
Nienawidzę komputerów.
Z wzajemnością.
"Matriksa" nakręcono za 60 milionów dolarów,
podczas gdy inne duże produkcje, takie jak "Armageddon",
kosztowały dwukrotnie więcej.
Film wprowadzał innowacyjne rozwiązania, takie jak efekt lotu kuli,
który stał się jego znakiem firmowym.
"Matrix" był inspiracją dla wielu produkcji,
które komputerowo manipulowały czasem i przestrzenią.
Weźmy "Aniołki Charliego",
Spartan w "300",
czy lot kuli w "Wanted".
Lisbeth Salander z sagi "Millenium" przypomina Trinity:
obie są punkowymi buntowniczkami i hakerkami na motorach.
Film parodiowano w "Strasznym filmie",
"Simpsonach" i "Shreku",
ugruntowując jego pozycję popkulturowego klasyka.
23 lata później w "Babilonie"
Matrix trafia do panteonu kinematografii obok Meliesa,
Chaplina, Bergmana, Kubricka czy Camerona.
Damien Chazelle, rocznik 1985,
przedstawia nam swoją wersję historii kina.
Dzięki bogatemu, pełnemu odniesień uniwersum,
błyskotliwej fabule i oszałamiającej stronie wizualnej
trylogia stała się fenomenem.
Jestem.
"Matrix" połączył fascynację całego pokolenia komiksami,
filmami akcji i filozofią.
Producent Joel Silver nie obawiał się wyzwań.
Wraz z reżyserkami filmu stworzył trio,
które wzbogaciło kasowe kino akcji o intelektualną głębię.
W wywiadzie z Charliem Rose'em wyjaśnił,
z jaką sprawnością rodzeństwo Wachowskich stworzyło amalgamat swoich inspiracji.
Dlaczego ten film wywołał taki wstrząs?
I wyznaczył kierunek dla kolejnych?
Ta dwójka ma ogromny dar
kompilowania wszystkiego, co ich ukształtowało
i na ich podstawie tworzenia czegoś zupełnie nowego
fabularnie i wizualnie.
Widzowie czekali na coś więcej niż kolejna nawalanka,
których mam na koncie całkiem sporo.
"Matrix" jest fascynujący, bo do nas przemawia.
Pozbądź się lęku.
Porzuć wszystko.
Tak jak Neo, przeżywamy prawdziwe oświecenie.
Uwolnij umysł.
Zachęca do otwarcia umysłu,
refleksji nad rzeczywistością,
transformacji, a nawet transcendencji.
Przedrostek "trans" jest istotny,
gdy mowa o pierwszych transpłciowych filmowczyniach.
Wszak Lana i Lilly dokonały tranzycji po trzeciej odsłonie cyklu.
Ale nade wszystko "trans" oznacza wykroczenie poza to, co przyjęte z góry.
W tym właśnie duchu rodzeństwo Wachowskich dorastało w latach 70.
Jesteśmy dziećmi XX wieku,
ciągnie nas do oryginalności.
To zawsze był nasz główny instynkt.
Pragnienie zobaczenia czegoś innego, zupełnie nowego.
"Gwiezdne wojny", "Poszukiwacze zaginionej Arki",
"Obcy", "Terminator"
to oryginalny materiał napisany do filmu.
Dorastałyśmy w kulturze, w której ciągnęło nas do tego,
czego nigdy wcześniej nie widziałyśmy.
Korzenie "Matrixa" sięgają lat 60. i 70.
Młodzi ludzie odrzucali dawne ograniczenia,
a ruchy kontrkulturowe proponowały nowy model relacji z ludźmi i światem.
Jestem Peter Fonda.
Właśnie nakręciliśmy film o gorącym ostatnio temacie:
LSD.
Psychodeliki takie jak LSD i meskalina
pozwalały na nowy odbiór rzeczywistości.
W halucynacjach sny przeplatały się z rzeczywistością.
W jednej z pierwszych scen "Matrixa" Neo, który dopiero się obudził,
spotyka człowieka, który proponuje mu meskalinę,
twierdząc, że tylko tak można odlecieć.
Miałeś kiedyś wrażenie,
że nie wiesz, czy to jawa czy sen?
Cały czas.
To meskalina.
Tylko tak odlecisz.
W kolejnym ujęciu widzimy tatuaż z białym królikiem,
jak tym z "Alicji w Krainie Czarów".
Spóźnię się!
Powieść Lewisa Carrolla zekranizowana przez Disneya w 1951
to klasyk psychodelii.
Muszę wyjść!
- Jesteś na zewnątrza. - Co?
Sam zobacz.
To ja.
Śpię.
Opowiada o halucynacjach i śnie na jawie, który prowadzi do oświecenia i wyzwolenia.
Obudź się, Alicjo!
Saga "Matrix" cytuje to arcydzieło literatury,
gdy Neo dosłownie przechodzi na drugą stronę lustra, by odkryć rzeczywistość.
Jak odróżnić świat snu
od prawdziwego?
Psychodelia wywarła duży wpływ na science fiction,
zwłaszcza na dzieło bardzo ważne dla młodych Wachowskich:
"2001: Odyseję kosmiczną".
Film Stanleya Kubricka nie tylko kończy się jak trip na kwasie,
ale też przepowiada koszmarne realia "Matrixa":
superkomputer HAL obraca się przeciw ludziom.
Hal, przyjąłeś?
Otwórz śluzę.
Przykro mi, Dave.
Nie mogę tego zrobić.
Philip K. Dick, który otwarcie mówił o tym,
że pisał pod wpływem narkotyków, posunął się jeszcze dalej
i w wykładzie wygłoszonym w 1977 twierdził,
że gdy rzeczywistość się wykoleja,
zyskujemy potwierdzenie, że jest tylko iluzją.
Żyjemy w zaprogramowanej komputerowo rzeczywistości,
a dostrzec możemy to tylko wtedy,
gdy zostaje wprowadzona zmiana
i następuje odchył od normy.
Co to jest?
To odstępstwo, błąd w matriksie,
jest zilustrowany dwukrotnym pojawieniem się czarnego kota.
Deja vu.
To znaczy, że maszyny wytropiły buntowników.
Deja vu to zakłócenie w Matriksie.
Oznacza, że coś zmienili.
Tak jak psychodelia reinterpretuje rzeczywistość z pomocą narkotyków,
komputery reinterpretują świat poprzez wirtualną rzeczywistość.
A LSD odegrało kluczową rolę w kształtowaniu ducha Doliny Krzemowej.
W latach 70. informatyczny pionier John Whitney
generował wizualne poematy.
Wyprodukował serię filmów dla IBM-u i Caltech
zatytułowaną MATRIX.
Psychodelia i rewolucja komputerowa są ściśle połączone.
Eseista i guru LSD Timothy Leary
uważał komputery PC za religię przyszłości.
Myślę, że nowa konfrontacja z Bogiem zawsze owocuje nową formą sztuki.
Język religijny przyszłości będzie elektroniczny.
Gdy nadeszły lata 80.,
cyberświat napędzał wszystkie nasze fantazje i nadzieje.
Reklama Macintosha czerpała z estetyki "Roku 1984" Orwella,
a jej reżyserem był Ridley Scott.
Totalitarna wizja zostaje zmieniona w obietnicę,
że komputery nas wyzwolą.
24 stycznia Apple Computer wypuści Macintosha.
I zobaczycie, dlaczego 1984 nie będzie jak u Orwella.
Utopia cyfrowej rewolucji obiecywała świetlaną przyszłość.
W roku, w którym ukazał się "Matrix",
współtwórca internetu Tim Berners-Lee opowiadał Charliemu Rose'owi
o humanistycznej naturze sieci.
Twierdził, że nie mogłaby powstać w takiej formie,
gdyby została stworzona prywatnie.
Prosisz wszystkich ludzi na świecie o udostępnianie informacji
na tych śmiesznych stronach http.
Każdej możliwej informacji.
To duża prośba.
Dlatego ta przestrzeń musi być uniwersalna.
Jeśli to ważne, muszę mieć do tego dostęp.
Nie możesz poprosić o tak wiele,
a jednocześnie go ograniczyć.
Powiedzieć: "To mój prywatny system".
Tak by się nie udało.
Ta przestrzeń wymiany, darmowa i dostępna dla wszystkich,
umożliwia również protestowanie.
W 1999, kilka miesięcy przed premierą "Matrixa",
miała miejsce "bitwa w Seattle".
Podczas trzeciej konferencji Światowej Organizacji Handlu
demonstranci zaprotestowali przeciw wyzyskowi globalizacji ekonomicznej.
Seattle to jeden z pierwszych przykładów internetowej mobilizacji,
która objęła 400 tysięcy osób.
W Seattle, kolebce grunge'u, a także Microsoftu i Amazona,
powstał pierwszy ruch, który odbił się tak szerokim echem w internecie.
Dał początek alterglobalizmowi
dążącemu do odpowiedzialnego i sprawiedliwego kapitalizmu.
Echa tych zjawisk objawiają się "Podziemnym kręgu"
postacią schizofrenicznego bohatera...
Poznałaś mnie w dziwnym momencie mojego życia.
...który chce wyrugować konsumpcjonizm i zmieść banki z powierzchni Ziemi.
Kino Wachowskich ma wymiar polityczny.
Pokazuje walkę mniejszości z ciemiężcą.
O to chodzi w wyścigu.
Nie o samochody czy kierowców.
Liczy się tylko władza i potęga pieniądza.
Nie poddam się zbrodniczej opresji.
Stać!
W 2006 ukazał się film "V jak vendetta" w reżyserii współpracownika Wachowskich
Jamesa McTeigue'a, opisujący bunt przeciw faszystowskim rządom.
Ta pochwała obywatelskiego nieposłuszeństwa
posłużyła za inspirację hakerom z Anonymous.
Przesycona duchem lat 70. i późniejszą nieufnością wobec technologii
saga "Matrixa" narodziła się w trakcie cyfrowej rewolucji.
Zachęcała nas do kwestionowania zastanego porządku i rzeczywistości,
a jej wpływ wzmocniła ówczesna atmosfera niepewności.
Wiem, że tam jesteście.
Czuję to.
Wiem, że się boicie.
Nas.
I zmiany.
Nie znam jutra.
Nie przychodzę powiedzieć, jak to się skończy.
Tylko jak to się zacznie.
I że pokażę tym ludziom to, co chcecie przed nimi ukryć.
Świat bez was.
Świat bez zasad i kontroli, bez granic i ograniczeń.
Świat, w którym wszystko jest możliwe.
Jak to się dalej potoczy, zależy od was.
Pomiędzy ukazaniem się pierwszej i drugiej części
nadeszło nowe milenium - w zderzeniu ognia i stali.
11 września 2001 dżihadyści porwali dwa samoloty
i wlecieli nimi w World Trade Center, symbol amerykańskiej potęgi.
Najpotworniejszy film katastroficzny rozegrał się na żywo.
Rzeczywistość przerosła fikcję.
Te państwa i sprzymierzeńcy-terroryści tworzą oś zła.
Zagrażają światowemu pokojowi,
dążąc do zdobycia broni masowego rażenia.
Walka z "osią zła" usprawiedliwiała wszystko, nawet kłamstwa.
Broń masowego rażenia rzekomo znajdująca się w Iraku
była pretekstem do obalenia Saddama Husajna.
Wojna "precyzyjna" przypomina wirtualną.
Na filmach wyglądała niemal jak gra wideo,
z nocnymi zdjęciami zabarwionymi na zielono niczym ekrany z "Matrixa".
Pomiędzy kłamstwami a prawdą zrodziły się teorie spiskowe.
Kilka godzin po atakach na WTC w sieci pojawiły się pierwsze plotki.
Dzięki istnieniu forów, blogów i social mediów
każdy mógł publikować informacje.
Wystarczyła opinia i odbiorcy.
Zrodził się internet 2.0.
Trylogia Matrixa stała się kultowym klasykiem,
enigmą być może skrywającą odpowiedzi na palące pytania.
Uważni odbiorcy wytropili proroczy przekaz.
Jak pan widzi, przyglądamy się panu od dawna.
Paszport Neo jest ważny do 11 września.
Nazwa budynku, w którym przetrzymują Morfeusza, to MMI,
czyli w rzymskim zapisie 2001.
Wszystko stało się symbolem, wszystko zyskało znaczenie.
Tajemniczości dodawał fakt,
że rodzeństwo Wachowskich nie opowiadało o filmie.
Ich nieobecność u Charliego Rose'a jest zaskakująca,
zważywszy na ogromny sukces cyklu.
Rzecznikami twórczyń stała się ekipa,
która respektowała ich pragnienie,
by nie serwować widzom uproszczonych interpretacji.
Nie udzielili wywiadu nawet "Time'owi".
Chcą, żeby widzowie wyciągnęli własne wnioski.
Nie chcą ich naprowadzać.
Pozostawiają interpretacje wyobraźni widzów,
bo każdy odbiera film inaczej. To dla nich ważne.
Zależy im, żeby każdy wyniósł z filmów to, co chce.
Niech widz analizuje je sam.
Interpretacji było tak wiele,
że objawienia drugiej i trzeciej części przeszły niezauważone.
- Niemożliwe. Proroctwo mówi... - To było kłamstwo, Morfeuszu.
Wybraniec nie miał nic zakończyć.
To kolejny system kontroli.
Odkrywamy, że Wybraniec, rewolta i proroctwo
to kolejna iluzja.
Wybacz.
Program wygenerowany przez Matrix, by podtrzymać nadzieję i ład.
Klimat czasów wpłynął na fabułę.
Po tym wszystkim oczekujesz, że ci uwierzę?
Nie.
Oczekuję tego, co zawsze.
Żebyście sami zdecydowali.
Tym bardziej, że był to okres politycznych skandali,
które zyskiwały ogromny rozgłos dzięki internetowi.
Założyciel Wikileaks Julian Assange
udostępnił tajne amerykańskie akta wojskowe
wskazujące na zbrodnie wojenne.
Następnie tajemniczy sygnalista żyjący w Hongkongu ujawnił istnienie
ogromnego brytyjsko-amerykańskiego systemu inwigilacji -
losy Edwarda Snowdena udokumentowano w filmie "Citizenfour".
Niczym Morfeusz,
poznał system od środka -
w tym wypadku CIA i NSA -
i próbował otworzyć nasze oczy na fakt,
że jesteśmy przez niego śledzeni.
Czy nie warto o to walczyć?
Rzeczywistość, którą opisał dziennikarzom w 2013 roku,
przypominała dystopię.
W USA i na całym świecie jest infrastruktura
zbudowana przez NSA we współpracy z innymi rządami,
która przechwytuje całą komunikację cyfrową
i radiową.
- Ukrywają to. - To nie science fiction.
Sieć oparta na współpracy i braterstwie ma swój koszmarny efekt uboczny.
Demokratyzacja informacji umożliwia tworzenie
wspaniałej inteligencji kolektywnej,
ale też sankcjonuje przekonania sprzeczne z faktami.
Prawda staje się jedynie opinią.
Sieć jednoczy i łączy, ale też rodzi podziały.
Pytanie brzmi, jak znaleźć to, co dobre, wśród milionów wypowiedzi.
Snowden i Assange musieli uciec z kraju,
a Aaron Swartz zapłacił za swoje czyny najwyższą cenę.
Udostępnił miliony artykułów naukowych online za darmo,
za co amerykański system sprawiedliwości chciał go ukarać 35 latami w więzieniu
i milionową grzywną. Swartz nie wytrzymał presji
i popełnił samobójstwo w wieku 26 lat, na miesiąc przed procesem.
Berners-Lee złożył hołd temu bojownikowi o pierwotny,
wolnościowy charakter Internetu.
Aaron nie żyje.
W tym szalonym świecie straciliśmy mentora, mędrca.
Hakerzy, straciliśmy jednego z nas.
Nawet to, co zdawało się jasne, robi się mętne -
jak przekaz czerwonej i niebieskiej pigułki.
Wartości zostają odwrócone i przejęte przez amerykańską ultraprawicę.
Dziennikarka CNN Laurie Segall przywołuje scenę,
która została przeinaczona.
Czerwona pigułka stała się szyfrem dla maskulinistów,
którzy wierzą, że to mężczyźni, a nie kobiety,
są dyskryminowani w społeczeństwie.
Forum z poradami, jak uwodzić kobiety, uległo radykalizacji.
Połknięcie czerwonej pigułki oznacza przyjęcie,
że wszystko, co nam mówią o społeczeństwie, płci, rasie,
polityce to kłamstwo.
Nasz świat stał się chat roomem.
A my - własnymi awatarami.
Offline staliśmy się tacy jak online.
Dzięki Facebookowi, Twitterowi i innym gigantom
ludzie mogą swobodnie wyrażać swoje opinie.
Każdy we własnym kącie, we własnej bańce,
własnym matriksie.
Zwieńczeniem tego było wybranie Trumpa na prezydenta.
Człowieka ze świata biznesu, który potem był gwiazdą reality show.
Cześć.
Zwalniam was.
Został 45. prezydentem USA głównie dzięki social mediom.
Pomieszanie prawdy z kłamstwami sięgnęło zenitu,
a zjawisko fake newsów wykorzystano przeciw mediom głównego nurtu.
Nie bądź chamski.
Nie możecie zadać pytania.
Jesteście fake newsami.
Zasada jest prosta: Fake newsy to te, z którymi się nie zgadza.
Trump był tak polaryzujący, że widziano w nim dwie sprzeczne postaci.
Dla przeciwników był agentem Smithem, który odniósł sukces.
Witam z powrotem, panie Anderson.
Wrogiem Neo, programem, który przejął kontrolę nad Matrixem.
Dla zwolenników był Morfeuszem, przewodnikiem Neo,
który obiecuje pokonanie systemu i porywa tłumy na początku "Reaktywacji".
Tej nocy nie czujemy lęku.
W końcu doszło do wydarzeń 6 stycznia 2021 roku,
gdy otumanieni czerwonymi pigułkami zwolennicy Trumpa
próbowali dokonać zamachu stanu.
Wrócimy do Kapitolu
i okażemy wsparcie naszym dzielnym senatorom i kongresmenom.
Słabi nie odzyskamy kraju.
Musimy pokazać siłę.
Przekonani, że Joe Biden sfałszował wybory,
wdarli się na Kapitol.
To była kulminacja 20 lat antysystemowej kontrkultury
i wypaczona interpretacja "Matrixa".
Nagle pojawia się wątpliwość:
A co, jeśli Trump i ultraprawica inspiruje się filmami Wachowskich?
Czy ta postępowa, buntownicza trylogia nie nakręciła alt-rightowców?
Jeśli pora ginąć, to zginiemy.
Proszę tylko o jedno:
zgotujmy draniom piekło.
I czy niektórzy z nas nie wolą kłamstw od prawdy?
Jak Cypher, zdrajca z pierwszej części.
Wiem, że ten stek nie istnieje.
Wiem, że gdy włożę go do ust,
Matrix powie mojemu mózgowi, że jest
soczysty i pyszny.
I wiesz, co do mnie dociera?
Że niewiedza jest błogosławieństwem.
Czyż nie jest jak w cyberpunkowych opowieściach:
że giganci technologii są nie tylko współwinnymi,
ale też wygranymi chaosu?
W końcu Elon Musk, potentat od PayPala, Tesli, SpaceX i Twittera,
był jednym z pierwszych zwolenników Trumpa.
Ten sam Musk, który wychwala zalety transhumanizmu -
ulepszania ludzi poprzez technologię -
i żartuje z mamą na planie "Saturday Night Live".
Sprawiłeś, że gra o kosmosie stała się rzeczywistością.
A może rzeczywistość jest grą,
a my symulacją, którą steruje nastolatek z innej planety?
Jasne, Elon!
Jak jego ultrabogaci koledzy z Doliny Krzemowej
Musk zabezpiecza się przed apokalipsą,
budując luksusowy bunkier.
Nigdy nic nie wiadomo...
Kiedy Musk i córka Trumpa spierali się na Twitterze,
posługując się czerwoną pigułką jako symbolem ich opinii,
Lilly przerwała ciszę i zareagowała bardzo dosadnym tweetem.
To nie było ostatnie słowo sióstr,
PIEPRZCIE SIĘ
także w kwestii artystycznej.
"Matrix" został całkowicie przywłaszczony.
Użyto go nawet w reklamie samochodu podczas największego wydarzenia
sportowego Ameryki - Super Bowl.
Wyjaśnię ci, dlaczego tu jesteście.
To świat luksusu, który przesłania wam prawdę.
Chcemy odebrać auto.
Weźcie niebieski kluczyk, by wrócić do luksusu, który znacie.
Weźcie czerwony i już nigdy nie spojrzycie na luksus tak samo.
Tak więc Lana wyreżyserowała ostatnią odsłonę tetralogii,
podobnie jak jej siostra wyrażając sprzeciw
wobec błędnych interpretacji wartości "Matrixa".
W 2021 ukazał się film "Matrix Zmartwychwstania".
Co teraz?
Wszystko się zmieniło. Rynek jest trudny.
Na pewno rozumiesz, dlaczego nasza ukochana spółka-matka Warner Bros
- chce zrobić sequel do trylogii. - Co?
Mówiłeś, że ta historia jest dla ciebie zamknięta.
Ale historie...
nigdy się nie kończą, prawda?
Film rozgrywa się 20 lat po poprzedniej części.
Tym razem Matrix zaprogramowano w przyjemniejszym,
mniej cyberpunkowym stylu, żeby jeszcze lepiej kontrolować ludzi.
Jednak muzyka pozostała psychodeliczna:
słyszymy "White Rabbit" Jefferson Airplane.
Przywrócony do życia Neo jest przygnębionym
programistą gier komputerowych pracującym dla Warner Bros.
Trylogia, którą znamy, jest jedynie serią popularnych gier w Matriksie.
Tak popularnych, że spółka chce zmusić Neo do stworzenia czwartej części.
Zrewolucjonizujesz rynek.
Pomyślałam, że fajnie będzie zawrzeć trochę moich własnych doświadczeń
w historii Thomasa Andersona.
Ekscentryczny analityk, geeki komputerowe,
agent Smith w mokasynach na gołe stopy,
barwni pracownicy Deus Machina, hipsterzy z marketingu...
Matrix opowiada o...
- Transpolityce. - Kryptofaszyzmie.
To metafora kapitalistycznego wyzysku.
Oni także są z pokolenia Matrixa.
Ale podporządkowali się systemowi.
Za pomocą autotematycznych motywów Lana przekazuje surową prawdę:
siedzimy w Matriksie po szyję.
Wzięli twoją historię, która tak wiele
dla nas znaczyła,
i obrócili w banał.
Tak działa Matrix:
zamienia w broń każdą ideę,
każde marzenie,
wszystko, co dla nas ważne.
Przede wszystkim jednak film był dla Lany okazją,
by przypomnieć, co stanowi główny przekaz Matrixa i wszystkich filmów Wachowskich:
wartość miłości.
Miłość jednoczy ludzi i jest bronią w walce o wyzwolenie.
Znamy się?
Buntownicza miłość Trinity i Neo z "Matrixa"
przewija się we wszystkich filmach Wachowskich.
W debiutanckich "Brudnych pieniądzach" to uczucie łączące bohaterki
pozwala im uciec od zdominowanego przez mężczyzn świata.
Chcę się wycofać.
Zacząć nowe życie.
Wiem, na co czekam, ale sama nie dam rady.
W filmie "Speed Racer",
eksperymentalnej adaptacji kultowego anime,
Speed i Trixie wspólnie walczą z niszczycielską siłą pieniądza.
Sami mówicie, że jeżdżę lepiej niż inni.
- Nie pora, by to udowadniać. - Dlaczego?
- To zbyt niebezpieczne. - Ale nie dla ciebie?
Te same buntownicze emocje łączą pary pojawiające się w "Atlasie chmur"...
w różnych wątkach filmu.
To też Jupiter i Caine z "Jupiter: Intronizacji"
walczący o przetrwanie ludzkości.
Oraz osiem postaci z serialu "Sense8" połączonych tajemniczą więzią.
Cokolwiek postanowisz,
wiedz, że nie jesteś sama.
Nawet maszyny i ludzie mogą się połączyć.
Film "Matrix Rewolucje" kończy się zawieszeniem broni
pomiędzy ludźmi i maszynami.
To już nawet nie transhumanizm, lecz ludzkość wyzwolona.
Ocalenie Trinity w "Zmartwychwstaniach"
doprowadza filozofię "trans" do logicznej konkluzji.
- Gotowa? - Tak.
Bohaterkę ratują połączone siły ludzi, programów i maszyn,
działające w idealnej symbiozie.
O nie.
Powstrzymać ich!
Transgresywne, transgenderowe filmy Wachowskich
były "trans" od samych początków,
a tetralogia "Matrixa" jest tego dowodem.
Krytyka filmowa przygląda się naszym dziełom przez pryzmat bycia trans.
To wspaniałe przypomnienie, że sztuka nie jest statyczna.
Idee tożsamości i transformacji to kluczowe motywy naszych filmów,
a ich fundamentem jest miłość.
Lana i Lilly opowiadają historię płynnej, zmiennej miłości,
która obala społeczne normy.
Podważa zastane wartości,
jak słynny pocałunek Trinity i Neo nawiązujący do znanej baśni.
Słyszysz mnie?
Kocham cię.
Tym razem to księżniczka budzi śpiącego królewicza.
"Matrix Zmartwychwstania" po raz ostatni łączy Neo i Trinity:
elektronicznych, androgynicznych bohaterów,
których miłość nieraz odnosiła zwycięstwo nad maszynami.
Ich odtwórcy, Carrie-Anne Moss i Keanu Reeves, są już starsi.
Ale sposób, w jaki na siebie patrzą, wzrusza do żywego.
Mamy wrażenie, że bohaterowie mutują,
a ich ciała ustępują cyfrowym awatarom.
Tak jakby z upływem czasu przesiąkli matriksem.
Ich półcyfrowe twarze zyskują nieśmiertelność.
Neo i Trinity obserwują lecący klucz ptaków.
Stada te, niczym formacja wojskowa, mają specyficzną strukturę:
im są liczniejsze, tym mniejszy wpływ na grupę mają poszczególne osobniki
i tym rzadziej zakłócają one układ.
Lana, Lilly, Neo i Trinity
zachęcają nas do odrzucenia masowych zachowań
i skoku w próżnię, by zdestabilizować Matrix
i zmienić cyfrowy świat.
Ciekawe, jak kolejne pokolenia będą odbierać rzeczywistość?
Jadłem kolację u znajomego, który ma dzieci.
Nie oglądały "Matrixa",
więc opowiadam, że to o takim facecie,
który żyje w wirtualnym świecie i odkrywa, że istnieje świat prawdziwy,
więc zaczyna wszystko kwestionować.
Naprawdę chcę wiedzieć, co jest prawdziwe.
A córka znajomego spytała: "Dlaczego?".
"Co masz na myśli", spytałem. "Kogo obchodzi, czy coś jest naprawdę?"
"Ciebie nie obchodzi?", spytałem.
A ona na to: "Nie".
Wersja polska na zlecenie HBO HIVENTY POLAND
Tekst: Agnieszka Murawska