Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
IDINEKLARANG UNCONSTITUTIONAL NG US SUPREME COURT ANG SEGREGATION.
KAHIT GANO'N…
Kailangan na ng pagbabago.
Kaya magra-rally tayo sa Democractic National Convention.
Mas maayos ba 'yong Republicans?
Hahamunin din natin sila.
Gusto mong pamunuan ko ang 5,000 Negro papunta sa Los Angeles
at bulabugin 'yong Democratic Convention?
Sorry, hindi ko kaya 'yon.
Sino'ng nagsabi?
Di ba ikaw 'yong
nanguna sa bus boycott sa Montgomery
tapos nagsalita no'ng binomba 'yong lugar n'yo?
Nakakalimutan mo yata na co-pastor na ako ng Ebenezer.
Noong narinig ka ni CL na magsalita, tinawagan niya ako, sabi niya,
"Bayard, ibang klase 'to."
Alam mo ang nakita niya? Isang bituin.
At pag mas maliwanag ang kinang ng bituing 'yon sa iba,
kahit sa mga pinakamakapangyarihang pinunong Negro sa nakaraan,
gagawin nila ang lahat
para patayin ang kinang mo at patahimikin ka.
Mrs. Ella Baker, may ilang tumawag sa 'king
kilalang tao sa kilusan na hindi sang-ayon sa mga protestang 'to.
Mga taong matagal ko nang kaibigan.
Pag umalis ka dito, hindi na.
Kaibigan kita. Gusto kitang makitang magtagumpay.
Kailangan mo kaming pamunuan sa Los Angeles,
kung saan ipapaalam natin kina Kennedy at sa buong Democratic Party
na maliban kung suportahan nila tayo,
at labanan ang segregation, di natin sila susuportahan.
-Tama! -Oo nga!
Sige na, Martin.
Panindigan mo 'yong kalakasan mo.
Ikinagagalak kong ianunsyo
na makakasama natin ang kaibigan ko, si Dr. Martin Luther King, sa Los Angeles.
-Ayos! -Yes!
'Yan ang pinakamasarap na grits.
Uy, pinanganak ako sa Georgia. 'Yong nanay ko ang…
Tikman mo.
-Kumusta si Coretta? -Ayos naman.
-'Yong mga bata? -Miss ka na.
Tuwing dadaan ako do'n, "Si Tito Bayard po?"
"Asan si Tito Bayard?"
At 'yong mga nag-aastang marangal na Negro ng NAACP?
Si Roy.
Si Powell.
Excited na ako sa sasabihin nila tungkol sa pagkilos natin sa LA.
Convention ko, party ko.
Fifteen years ko nang nilalabanan 'yong Dixiecrats sa Kongreso,
at naipanalo ko lahat, mula sa poll taxes
hanggang sa karapatang umihi sa banyo sa Kongreso.
Ang kapal niyang lumaban nang di muna ako kinakausap?
Kung kinausap ka ni King, papayag ka ba?
Hindi. Dapat sa South na lang 'yong maingay na gagong 'yon.
Kasalanan 'to ni Rustin.
Mula no'ng bus boycott, akala ni King, siya na ang anak ng Diyos.
Wala akong pakialam kay Bayard Rustin.
'Yong mga pakulo niya, kabaligtaran 'yon
kung paano binabago ang patakaran at mga batas.
Di ko na babanggitin 'yon kalaswaan niya.
Hindi.
Banggitin mo na.
Lakasan mo pa.
Makinig ka.
Tatawagan ko 'yong opisina ng pastor doktor.
Pag hindi nila inatras 'to,
makikilala ng mundo si Martin Luther King at ang reyna niya.
At hindi si Coretta 'yon.
Ang dami nang nagawa ni Congressman Powell para sa Harlem.
Halos kasingdami ng nagawa niya para sa sarili niya.
Pero alam niyang kasinungalingan 'yon.
Kailangan kong sabihin kay Martin…
Alam kong
boss at kaibigan mo si Martin.
Pero hayaan mo munang makausap ko si Bayard,
dahil siguradong magugulantang 'yong kaluluwa niya dito!
Kami ni Martin?
Naku, hindi.
Para kaming magkapatid.
Isa pa, di ko siya type.
Nagbabanta, lalapit daw sa diyaryo ng mga puti…
Chief, gulo ang tawag mo diyan. Ang tawag ko, oportunidad.
Bilang tugon sa mga paratang ni Powell,
gagawa ako ng resignation letter.
Pag tinanggihan ni Martin, mapipilitan siyang makita
kung sino'ng kakampi niya o hindi.
Paano ka nakakasiguro?
Kasi kilala ko si Martin, sir.
-Bayard? -Sir.
-Kilala mo si Martin, pero hindi… -Ayos lang 'yon.
Akala ko, tayong dalawa lang.
Maraming salamat sa mahabang serbisyo mo.
PAGPAPALAYA - KAPAYAPAAN ANG PARAAN
IPAGBAWAL ANG BOMBA
War Resisters League.
BAYARD, PAKITAWAGAN MO AKO? ELLA BAKER
BAYARD, DAAN KA DITO RACHELLE
WAKASAN ANG SEGREGATION!
Excuse me.
-Uy! Tol. -Blyden.
-Uy! -Hello!
-Kumusta, pare? -Kumusta? Pogi, a.
Yeah.
Diyos ko, Miss Claudia.
Naku. Makikiraan po.
Babalik ako sa south,
may hawak nang baril at nasa puso si Brother Malcolm.
Oo nga.
Uy! Kumusta?
Bayard.
"For ne'er I saw a true beauty till this night."
Kausap mo ba 'yong vodka o ako?
Ano, may rally ba?
Naunsiyami, kaya inimbitahan na namin sila.
NAACP!
-Yeah! -Ayos.
Kaunting trivia tungkol kay Ella Baker,
maagang kampeon ng SNCC.
Siya si Al Capone pagdating sa baraha.
Sa Tonk, Bid Whist, Crazy Eights.
Nakakatuwa ka, at hindi mo ako kilala.
Ano'ng alam mo sa alam ko?
Yelo.
Sino 'yon?
Hinarangan 'yong mga pinto…
binutas 'yong mga gulong.
Walang takas.
Hinagisan ng firebombs sa loob.
Nagsigawan 'yong mga tao.
Sa wakas, nakalabas ako. Nakadapa ako.
Tapos may puti…
kinuha 'yong tubo
tapos hinampas ako
nang paulit-ulit.
Naku, sorry.
Pakialam namin sa sorry mo.
Baka tiyuhin o pinsan mo 'yon.
-Sa Brooklyn ako lumaki. -Nakikinig kayo dito?
-Bakit ako magkakapinsan sa Alabama? -Nagsalita 'yong puti.
Hindi gano'n si Tom.
Pupusta ako, miyembro 'tong dalawa
ng nonviolence jamboree ni Martin-de-Lawd.
Sige, laro tayo. Ako 'yong redneck.
Bubugbugin kita hanggang umiyak 'yong katawan mo.
Gaya ng ginawa nila kay Tyrone.
Hanggang tawagin mo ang nanay mo.
Whoa, hoy!
Nangangaral na ako ng pasibong paglaban no'ng di pa kayo ipinapanganak.
-Ako ang tirahin n'yo. -Bayard, kaya ko 'to.
Tutol sa karahasan ang pacifist, pero dapat handa siyang harapin 'yon.
Sa kaliwa lang.
Nadali na ng pulis no'ng '42 'yong kanan.
Para pantay.
Balita ko, no'ng sinabi ni King na "alis"
nabahag ang buntot mo't kumaripas ka palayo.
Wala ka nang kuwenta.
Biyernes ngayon. Nakarinig na ako ng mas malala.
So, ano'ng gagawin mo?
Kulang pa 'yong pag-o-offer ng mukha ko bilang punching bag?
Ang sinasabi ko, 'yong party.
Ang party ay hors d'oeuvres, tawanan, at mambo para sa Latino lovers.
Muntik nang magkagulo kanina. Hindi naman gano'n dati.
Ngayon, lagi nang gano'n. 'Yong SNCC, CORE, 'yong NAACP kids,
pinagtatalunan natin 'yong mga agency at islogan at kanta.
-Sino'ng nananalo? -Mukhang malalaman ko na.
Si Bull Connor ng Birmingham, si Strom Thurmond ng Senado.
Habang nagbabangayan tayong lahat.
Kaya ano'ng gagawin mo?
May trabaho na 'ko.
On and off na kaming magkatrabaho ni Muste mula…
Ayaw niya sa 'yo kasi nasa 'yo ang lahat ng wala sa kanya.
Pogi, masikhay, may pulso.
Tom, di magandang magsalita tungkol sa bagay na di mo alam.
Ba't di mo aminin na galit ka pa dahil sa nangyari sa inyo ni Dr. King,
kaya gagamitin mo lahat,
kahit 'yong trabahong ayaw mo, para iwasan 'yong kilusang mahal mo?
Matalino ka sa ilang bagay, hindi sa lahat.
Karapatan kong magsalita.
Pagdating sa buhay at nakaraan ko, lalo na kay Martin,
karapatan kong patigilin ka.
Ang alam ko, ilegal 'yan.
Ang alam ko, pati tayo.
May naisip ako.
Gusto mong maging assistant ko ulit?
Siyempre.
Akin na 'yong Randolph/Truman '48 folder. Nasa baul na 'yon.
Thirty years ago, lumakad si Gandhi papunta sa dagat,
pumulot ng asin,
at naging inspirasyon ng kilusang nagpabagsak sa imperyo.
Oras na para gawin din natin 'yon.
Oorganisahin natin
ang pinakamalaking mapayapang protesta sa kasaysayan ng bansang 'to.
Gaano kalaki?
Sandaang libong katao.
Seryoso ba siya?
Dalawang araw ng malaking protesta,
na sapat ang laki para isara ang White House at Capitol Hill.
Bubuuin ng mga malaanghel na manggugulo kagaya ninyo,
na may matatapang at nakaka-inspire na ideas,
na magbibigkis sa lahat ng grupo para magkaisa.
Kaya magsalita, sumigaw, manguna!
Paano kung dumugin natin 'yong office ng bawat congressman at senador
kasama ng mga taga-simbahan, manggagawa, at karapatang sibil?
-Tapos… -Tapos?
Sa dami, hindi makakapag-function 'yong lehislatibo.
Isulat mo 'yan.
Hindi. Imposibleng mag-train ng ganoon kadaming lobbyists…
Hindi. Wag mong pigilan bago pa magkatotoo.
Paano kung mga nasasakupan nila sa state
na hindi aalis hanggang pakinggan sila?
'Yan ang tulungan.
-Isulat na 'yan. -Bakit di ka makipagtulungan gaya ni Norm?
Ah… Shut up.
-May hindi umuwi kagabi. -Tumahimik ka.
Rachelle? Ilang tao ang kailangan para mapalibutan ang White House?
Ilan?
Akala ko may joke ka.
-Tanong talaga 'yon? -Oo!
Dahil sa ikalawang araw, papalibutan natin 'yong White House…
I-drawing mo 'yong White House.
…habang hinaharana 'yong pangulo.
Di ako magpapataboy Sa pangulo
Sabayan n'yo.
Magpapataboy
Di ako magpapataboy Sa pangulo
-Mag… -Maglalakad ako
Magsasalita ako
Sabay-sabay.
Magmamartsa tungong kalayaan
Paano 'yong tulugan? Ilan lang ang Negro hotel sa DC.
Mga tent? Parang…
Sobrang daming tent, na magbubuklod sa iisang kilusan.
Akin na 'yan.
Malapit sa Lincoln Memorial, may stage kung saan maririnig
'yong mga pinuno ng bawat civil rights organization.
Bakit pinuno lang?
Sige pa!
Hindi pa tayo tapos.
Marami pa tayong magagawa.
-Magpapirma ka na. I-follow up 'yong… -Oo.
Magandang umpisa 'yon.
Mukhang kailangan nating i-organize 'to sa paraang…
MAGTAKDA NG MALINAW NA DEMANDS!
BAHAIN ANG LEGISLATIVE OFFICES!
Noong '41, nanawagan ka ng malaking martsa
laban sa diskriminasyon sa defense industry, pero iniatras mo.
Hindi, binigay ni Roosevelt 'yong mga hinihingi namin.
Kahit si Truman no'ng '48.
Executive Order 9981,
ang pagtatapos ng segregation sa armed forces.
Oras na para sa isa pa.
Hindi, Bayard.
Ako'ng bahala sa pag-aayos.
Pagbubuo ng grassroots operation, pagtitipon ng kabataan.
Pero pagdating sa matatanda…
-Si Roy. -Lalo na si Roy.
…tinakwil na nila ako.
Kailangan kita.
Bayard, hindi pwede.
Pag umabot sa isa pang summer si Lucille…
Kinikilala natin siya sa pamamagitan ng gawain.
'Yong pinaghirapan n'yo.
Kahit ano'ng sabihin o gawin ni Roy, magpakabait ka.
Wala akong problema kay Roy. Siya ang may problema sa akin.
Pero para sa 'yo at sa adhikain natin, mauupo lang ako sa sulok at ngingiti.
Matapos ang isang araw ng pagdagsa sa capital at pagpapalibot sa White House
para hindi makapasok o makalabas ang pangulo ng US sa bahay niya,
magpapahinga ang matatapang na ralyista sa mga tent
na sasakop sa National Mall.
Chief, balak mong ayusin 'to nang mag-isa?
Alam nating iisa lang ang kayang mag-organize ng ganito kalaki.
Bayard.
Akala ko, busy ka sa paglilingkod sa…
Este, sa pagsagip sa mga puti laban sa bomba.
-Kung saan ako kailangan, ando'n ako. -Chief, pangatlong tangka mo na 'to.
-"Tangka" daw. -May sinabi ka?
Di ko tatawaging "tangka" 'yong ginawa ng taong
mag-isang pinangunahan ang pag-i-integrate ng armed forces
at defense industry.
-Roy. -Yes, Medgar.
Karamihan ng mga taga-Mississippi,
di pa nakakalabas ng bayan nila.
Kaya 'yong oportunidad na magmartsa kasama ng mga taga…
Ayan na.
ibang bayan ay tsansa nila para makita na di sila nag-iisa…
Naiintindihan niya.
…at kasama sila sa kilusang walang kasinglaki.
Salamat po, Ka Evers.
-Gaano karami ang iniisip mo? -Sandaang libong tao.
Imposible 'yon.
Mr. Wilkins, sorry, pero hindi praktikal 'yan.
Organisador sa Alabama 'tong si Elias.
Baka pwede kang magbigay ng batayan?
'Yong mga nakaraang pagkilos sa DC.
Noong 1913, 8,000 suffragettes,
noong '26, 25,000 Ku Klux Klan,
at noong 1932, 42,000 beterano ang sinalubong ng teargas at mga tangke.
-Sino'ng umatake? -Militar.
-Ano'ng lahi ng mga beterano? -Puti.
Mga kabataang puti.
Tama 'yong datos mo. Pero mali 'yong kasaysayan.
Nagmartsa 'yong 42,000 kalalakihan sa DC dahil Great Depression no'n.
Matapos maglingkod sa bansa,
nawalan sila ng trabaho at tahanan at ipapakain sa pamilya.
Nagpunta sila sa lansangan, at inatake,
at saksi ang mundo do'n.
Pinabagsak ni Gandhi ang isang imperyo…
Pakisabi nga dito na wala tayo sa India?
Ilang dekada nang nangunguna ang NAACP sa legal na laban,
tapos ngayon, gusto mong lusubin ng 100,000 Black ang Washington, DC.
-Nakausap mo na si Martin tungkol dito? -Naiwala ko 'yong number niya. Siya din.
Aba, alam ni Dr. King, na may number ko,
na kalokohan lang ang mass lobbying.
Brown v. Board ang pinakamagandang nakamit ng organisasyong 'to,
pero sa buong South, pag natutulog ang mga batang Negro,
puro karatulang "puti lang" ang napapanaginipan nila.
Ang kalokohan, 'yong aasa ka sa korte para mabura ang racial inequity!
Mr. Randolph, magaling ka pagdating sa komunidad,
pero pagdating dito,
tatanggi ang NAACP.
Ngayong nilinaw na ni Roy ang posisyon niya,
'yong number ni Dr. King, na naiwala mo, 'kamo?
Hanapin mo na.
"Kapag pinoprotesta ng tao
ang di pagkilala ng lipunan sa dignidad niya,
binibigyan siya ng dignidad ng pagpoprotesta niya."
-Ba't mo ako kino-quote sa akin? -Inspirasyon ka kasi.
Walang saysay ang inspirasyong nakahiwalay sa aksiyon.
-Sino'ng nagsabi no'n? -Ako, ngayon lang.
Sang-ayon ako kay Mr. Evers. May potensiyal 'yong ideya mo.
Magsasalita sana ako, pero di ko na 'ata tungkulin 'yon.
Di mo tungkulin ang sumuporta, pero tungkulin mong tutulan 'yon?
Posible 'yong martsa kung wala ang NAACP, pero di pwedeng wala si Dr. King.
Alam 'yan ni Mr. Wilkins.
Elias Taylor.
Parang itatanong mo na, e.
May itatanong sana ako, pero hindi 'yon.
Binalaan nga ako.
Sinasabi mo daw talaga ang gusto mo.
-Di ba gano'n lahat? -Hindi.
Hindi, karamihan, mahinhin, maingat, takot.
Kaya sabihin mo ang nasa isip mo ngayon. Walang pag-iingat, walang takot.
Nasa bayan 'yong asawa ko hanggang Sabado.
Itong si Mr. Wilkins, siya ang…
Mr. Rustin. Claudia Taylor.
-Nagka… -Ay, matagal na.
Nag-volunteer ako sa Women's Political Council
noong bus boycott.
Nabuhayan ako ng loob no'ng nagsalita kayo.
Elias.
Nagkakilala na kayo?
-Ngayon lang din. -Kanina?
Si Elias ang pinagko-coordinate ni Mr. Wilkins
sa national at regional branches
bago ipamana sa kanya 'yong church ni Daddy.
Malaki ang gantimpala sa mundo at sa langit mula sa trabahong 'yan.
Napakabanal na adhikain.
Pero pag umoo na si Daddy, gusto ko ng Lincoln gaya ng kay Mama.
Sige, sana magkita tayo ulit, baka sa Linggo.
Naku, sayang. Aalis ako sa Sabado.
Pero ang saya sana no'n.
Ingat ka.
Inimbitahan kitang maging assistant, hindi misis.
Kung gusto mo pa.
No'ng una akong inimbitahan sa bahay ni Martin,
may mga baril sa ilalim ng sofa, mga bantay sa balkonahe.
Kauna-unawa naman, sa dami ng nagbabanta sa kanya at sa pamilya niya.
Kinausap ko siya tungkol sa pasibong paglaban.
Paglaon, nawala na 'yong mga baril.
Kaya galing sa 'yo 'yong tindig niya sa mapayapang pagkilos?
Sa pamamagitan ni Hesu Kristo, Gandhi, Thoreau.
Nagtiwala siya sa 'yo.
Sinasabi ko sa kanya lagi ang alam kong totoo.
Excuse me. Vodka water nga.
Gusto mo ng Manhattan?
-Maiiba ka na pag nakadalawa ka. -Sige, tatlo na.
Naku, hikain 'yon.
Hirap na siyang lumakad o huminga,
pero pagdating niya sa pulpito, alam mong magugunaw na ang mundo.
-Mapupunta ako sa impiyerno. -Dahil sa nararamdaman mo?
Dahil di ko nirerespeto 'yong taong tumanggap sa 'kin, pero ayaw sa tapang ko.
Gano'n din ang nararamdaman ko sa kanya.
Ang sama mo. Ang galing mo. Isa pa nga. Gusto mo ba?
Walang problema.
So 'yong church,
pangarap mo 'yon, o kanya?
Gusto ko talagang maglingkod sa Diyos.
-Pinalaki kang… -Quaker.
'Yong parents ko,
este, lolo't lola ko, pinalaki ako matapos tumakas
'yong anak nila, na nanay ko.
So… 'Yong tsismis tungkol sa inyo ni Dr. King…
Kasinungalingan 'yon,
na pinakalat ni Adam Clayton Powell para pigilan 'yong nakaplanong pagkilos.
Nagbanta siya, sasabihin daw sa media.
Binluff ko si Martin, nag-resign ako.
Tinanggap niya,
kaya natapos 'yong koneksiyon ko sa kilusan.
Makalipas ang ilang buwan, naging chairman si Powell
ng House Committee on Education and Labor.
Ayos ka lang…
dito…
pag ganitong oras.
Nakatanim na 'yon sa 'yo mula umpisa, 'no?
Mababa ang tingin nila sa 'yo, kaya dapat galingan mo.
-Oo. -Kaya dapat mabait, perfect, magalang.
'Yong nakakasakal na kadena ng pagiging respetado ng Negro.
No'ng sinabi ko kay Mama na mas gusto kong makisayaw sa lalaki, sabi niya,
"Ano'ng gusto mong gawin ko diyan?"
Tapos sabi niya, "'Yon siguro ang kailangan mong gawin."
Pag nagsasalita si Martin, hindi siya nagpipigil.
'Yon ang nararamdaman ng mga tao pag naririnig siya.
Totoo.
Sabihin mo nga,
Elias Taylor,
paano mo maipangangaral ang kaligtasan
nang di inaasam na ikaw ay mailigtas?
Paano mo matatalakay ang pag-ibig
kung hiwalay ang puso mo sa laman mo?
Tapos no'ng sinabi ni Roy na,
"Elias, may batayan ka ba?"
tapos nilabas mo 'yong papel,
sana hindi mo naisip na ako…
Turuan mo akong wag matakot.
Good night.
Hindi nga.
Nakakahiya si Reverend King. Pinagmartsa 'yong mga bata sa Birmingham?
Nagpakawala ng mga aso, nambomba ng tubig sa inosente 'yong pulis,
tapos ang bukambibig mo
ay "nakakahiya si Reverend King"?
Bayard, walang dahilan…
Pag nakita mo 'to, maiisip mo, "Kawawang Negroes sa south,"
hindi nila alam 'yong kapangyarihan nila,
dahil natuklasan nila 'yong tapang na di nila akalaing meron sila.
-Tapang na di mo malalaman. -Uy, Bayard…
Tatlumpung taon ka na sa mesang 'yan,
kunwari, gusto mong iligtas ang mundo,
pero ang gusto mo lang talaga ay 'yong kaligtasan at superyoridad mo.
Bayard, tama na.
Inaaway mo si Jim dahil sa kulay niya…
Hindi ko inaaway si Jim dahil sa kulay niya.
Inaaway ko siya dahil arogante at ignorante siya.
Nagkataon na puti siya, pero bahala na ang Diyos do'n.
Araw-araw, nagkakasundo tayong talikuran 'yong pagkakaiba natin
para sama-sama nating maipanday ang mas makataong mundo.
Di ko matalikuran 'yong kaibahan ko. Ayaw ng mundo, e.
Kahit pa pwede, hindi ko gagawin 'yon. Hindi ngayon.
Ano'ng ginagawa mo? Saan ka pupunta?
Bayard, dito ka lang, kung saan mapoprotektahan kita
mula sa mundo at sa sarili mo.
Sobrang husay at talino mo,
pero hangga't di mo inaamin 'yong galit mo dahil iniwan ka ng parents mo,
kaya naging bakla ka, para saktan sila at ang sarili mo,
hindi ka magiging buo, naririnig mo ba ako?
Bilang lalaki, o bilang taong seryoso sa pagliligtas ng mundo.
Mr. Muste, sir, nakapunta ka na ba sa simbahan ng Negro?
Maraming beses na.
Bilang Quaker, wala pa akong nakikitang kagaya no'n.
'Yong palakpakan, kantahan, sigawan.
Parang
matinding galit.
Kaya imbes na tumayo ako rito at magsabi ng pagsisisihan ko,
aalis na ako.
At sa darating na Linggo,
magsisimba ako.
Itong bagong preacher na nagtatrabaho kay Roy?
Napakaguwapo raw, naiyak 'yong Diyos no'ng ginawa siya.
Hindi ko alam kung sino o ano ang sinasabi mo.
E 'yong isa? Ano'ng pangalan? 'Yong maputla. Si Tom.
Gano'n ba ang type mo?
Type ko ang kagandahan.
Itim, puti, kahit ano. Basta't passionate at matalino.
Bakit obsessed kayo sa ginagawa ko at sa nakakasama ko?
Nagtataka lang ako kung bakit ang tagal mong di tumawag.
Dahil, Miss Baker, 'yong mga tanong mo,
tumatagos sa kaluluwa ko.
-Bakit di ka pa pumunta ng Atlanta? -Wala akong pakialam.
Isa pa, okay naman si Dr. King.
Albany, Georgia.
-Okay lang ba iyon? -Sino'ng nag-i-integrate ng buong bayan?
Dapat isahan ang pokus. Karenderya, bus boycott.
Minaliit ni Sheriff Pritchett ang bawat diskarte ni Martin sa media.
Kaya naalis sa front page ng The New York Times 'yong kilusan.
Akala ko, wala kang pakialam.
Siyempre may pakialam ako sa kilusan. Lalo kay Coretta at sa mga bata.
-Sagutin mo na kasi. -Yes?
Ella, buksan mo 'yong TV.
Ano? Sige.
…kung saan walang legal na remedyo.
Naghahanap ng solusyon sa lansangan, sa mga pagkilos at protesta,
na lumilikha ng tensiyon at nagbabanta ng karahasan
at nagbabanta sa buhay.
Humaharap tayo sa moral na krisis bilang bansa at mamamayan.
Sa susunod na linggo, pakikilusin ko ang Kongreso ng Estados Unidos.
Na gumawa ng pangakong di pa nila ganap na nagagawa
sa panukalang walang lugar ang lahi
sa buhay o batas ng Amerika.
Ang Federal…
Ayos lang kayong magkahiwalay ni Martin,
pero pag magkasama, sobrang galing n'yo.
-Kailangan ka niya… -Di pwede.
…para alamin kung ano ang susunod,
at kailangan mo siya para isabansa 'yong martsa.
At wag mong idadahilan 'yong trabaho mo.
Umalis na ako sa trabaho ko kanina, o nag-leave o kung ano.
Mabuti.
Parang pating na na-trap sa shot glass.
Alam mo, di ako naniwala kay Powell,
pero sa tingin ko, nakita niya 'yong kapangyarihan n'yo ni Martin,
kaya natakot siya.
Natatakot silang lahat.
Pero paulit-ulit na tayong
binigo ng bansang 'to.
Kahit gano'n, lumalaban tayo araw-araw para itama 'yon.
Tapos hindi mo kayang patawarin si Martin sa isang pagkakamali niya?
Di mapakali at galit ang bagong henerasyon.
Gusto mong maging dugo 'yong galit na 'yon?
Dugo ng mga anak natin? O gagamitin n'yo ni Martin para sa kalayaan natin?
Puntahan mo na.
Bawiin mo 'yong kaibigan mo.
'Yong 1510 spot dito sa timog, sa Dixie.
John R., WLAC soul center, Nashville, Tennessee,
'yong broadcasting service ng Life and Casualty Insurance Company.
Wag mong hawakan 'yong negro.
Do'n ka sa likod.
Pag lumipat ako, hindi malalaman ng batang 'to ang kawalan ng hustisya.
Hindi ako lalaban.
Hindi ako…
Hindi…
NEGRO LEADER, PINASLANG MEDGAR EVERS, PATAY
JFK, GALIT NA GALIT SA 'KARAHASAN'
PARA SA MAY KULAY LANG
-Bayard. Diyos ko! -Coretta.
Buhay ka pa pala!
-Kailan ka dumating? -Ngayon lang.
Tingnan mo 'yan.
-Ikaw ang titingnan ko. -Dito ka maghapunan, ha.
Tanungin mo muna ang amo rito.
Sus. Walang amo na walang alipin,
at walang gano'n dito.
Tingnan mo ang mga bata.
Ayun! Tingnan n'yo!
-Tumahimik ka. -So, Madam Coloratura.
Carnegie Hall?
-May mga kilala akong may kilala. -Kadadating mo lang, ha.
This little light of mine
I'm gonna let it shine
This little light of mine
I'm gonna let it shine
This little light of mine
I'm gonna let it shine
Let it shine
Sige.
-Everywhere I go -Go
I'm gonna let it shine
Everywhere I go
Magaling.
I'm gonna let it shine
Mic mo. Eto.
Everywhere I go
I'm gonna let it shine
Let it shine, let it shine, let it shine
-Sige. Tara. -Jesus is the light
Jesus is the light
I'm gonna let it shine
Jesus is the light
I'm gonna let it shine
-Yes! -Tara, Bernice.
Jesus is the light
Salamat.
I'm gonna let it shine
Let it shine, let it shine
Fortissimo! Ibig sabihin, malakas!
Let it shine
Bravo!
-Bravo, Tito Bayard! -Oo, Tito Bayard!
So, si Ka Medgar.
Grabe.
Ano'ng tingin mo sa speech ni Kennedy?
Kalkulado, maingat.
Ilang oras lang, nabaril na si Medgar.
Ambisyoso 'yong martsa mo.
Kung di tayo magkakaisa, itutuloy ni Kennedy ang ginagawa niya.
Magpapanukala ng batas na mabibigo din.
Di madali para sa 'king pumunta dito.
Pero 'yong posibilidad na maabot ng martsang 'to,
'yong laki ng posibleng epekto nito, 'yong buhay na mababago nito.
'Yong mga pangarap, hangarin,
mga hindi natupad na layunin ng mga ninuno…
Noong una tayong nagkita,
tinawagan ko si Corrie
tapos sabi ko, medyo baliw 'yong si Rustin.
Nalaman ko na lang pagkatapos
na hindi lang "medyo". Baliw talaga.
Na-miss kita, tol.
Na-miss din kita.
Sa fall, guguluhin na ng Dixiecrats ang panukala ni Kennedy, kaya…
May dalawang buwan tayo para organisahin ang pinakamalaking mapayapang protesta.
Wala nang oras para sa iba pa.
Tulad ng?
Pagpapatalo sa blackmail, pang-iinsulto, at tsismis,
na siguradong kasunod ng pag-aanunsiyo ng martsa.
Paano 'yong mga bagay na totoo tungkol sa 'yo?
Di ko maitatago 'yong nakikita mo.
Pero pangako,
walang…
insidente.
Malaking pagkilos sa capital ng bansa,
na aayusin sa loob ng walo hanggang sampung linggo
nang walang tulong ng NAACP.
Masaya 'yon.
Sabi mo noon,
"Laging hinog ang panahon
para gumawa ng tama."
Nananawagan kami para sa mapayapang martsa sa Washington.
Yes!
Hindi lang kami daan-daan o libo-libong pupunta,
kundi daan-daang libo.
Ngayong inendorso na ni Dr. King ang martsa,
di na mapipigilan ni Mr. Wilkins 'yon.
Kaya ikaw ang hahabulin niya.
Ka Rustin!
Cleve! Ano'ng ginagawa mo rito?
Nang marinig ko 'yong coup de tête-à-tête ni Roy,
nagpasya akong magbigay ng suportang moral at iba pa.
Norm, Tom,
si Cleve Robinson, union leader ng District 65.
Bagong chairman ng administrative committee ng martsa.
At unang donor natin.
Parang di pa sila nakakakita ng mayabang na Black dati.
"Maluwalhati ang laban pagdating ng oras
para ipagtanggol ang ating mamamayan at lahi!"
Mga ginoong Black, at Tom, tara?
Alam kong mukhang malaki ang budget na $65,000…
Chief, may tsismis na plano n'yong ilunsad 'yong martsa ngayong summer?
-Masyadong maaga. -Habang sariwa 'yong sa Birmingham…
-Sabi ni Bayard, sasapat… -Pagsalitain n'yo siya!
Kailangang sagpangin ang panahon. Ito na 'yon.
-Bayard, saglit. -Naiintindihan mo ba…
Bayard!
Martin.
Narinig nating inanunsiyo ng pangulo sa TV
na balak niyang magpadala ng panukala sa Kongreso.
Sa tantiya ko,
para makapasa 'yong panukala sa Southern segregationists,
kailangan ng matalinong pangulo,
'yong maalam sa pulitika, at pursigido.
Umaapaw sa unang dalawa si Kennedy, pero wala 'yong ikatlo.
Wala, pagdating sa karapatang sibil.
Kaya para matiyak na hindi siya susuko,
hindi dapat tayo sumuko sa ating pangako sa bansa at sa lahi.
Kaya napapanahon na
itong pinakaimposible ngunit pinakaimportanteng layuning 'to.
-Mahusay ang pagkakasabi mo… -Sino ba 'tong mga 'to?
Ikaw, ikaw, ikaw, ikaw, dito ka lang.
'Yong iba, labas.
Ako ang chairman ng administrative committee,
at sa ngayon, ang nag-iisang donor ng martsa.
Salamat. Labas.
Sige. Alisin n'yo ang sarili n'yo sa kasaysayan.
-Tara. -Mas masaya ako pag wala kayo.
Mayayabang kayong mga gago kayo!
-Pinapaalis n'yo ako? -Cleve!
-Anak kayo ng nanay n'yo! -Naku, Cleve.
Alam mo 'yong nangyayari ngayon?
Hula ko, sinisiraan na ako ni Roy.
Tanungin natin ang sarili natin,
ito ba 'yong taong gusto nating makilala bilang Mr. March-on-Washington?
-Kakampi ko si John Lewis at 'yong chief. -Nasa Young Communist League siya noon.
Na tinalikuran niya na years ago.
-Nakulong dahil sa pagtanggi sa draft. -Moral na desisyon, hindi siya duwag.
Pero magpapatuloy si Roy.
Pag-iinitan siya dahil sa mannerisms at reputasyon niya.
Pag tinira na siya ng white press at nasa kapangyarihan,
sigurado 'yon,
lahat ng nakaupo sa mesang 'to
ay tatamaan din dahil sa kanya.
Chief?
Anong petsa ang estratehiko para sa martsa?
-Dapat may eight weeks tayo, at least. -Lunes, August 26.
Mahirap ang Lunes sa Protestants, mahirap ang Biyernes para sa Jewish.
Sorry, sir, ano'ng nangyari?
-Tinanggal nila si Bayard bilang direktor. -Anak ng puta.
Ang una kong inasikaso
ay i-reappoint siya bilang deputy director ko,
para siya na ang in charge.
Kahit tawagin mo 'kong basurero, wala akong pakialam.
Napakatalino mong Black.
Magtrabaho ka na, kaibigan.
Tara na.
Sige.
Ilaw.
Ito ang bago nating opisina.
Hindi pwedeng puntahan 'yong third floor, kaya sama-sama tayo dito.
Ang dumi.
Ayan.
Dito.
-Ang boardroom natin. -Boardroom?
Rachelle, ikaw ang in charge sa transportasyon.
Para sa 100,000 tao? Di nga ako nagmamaneho.
Norm, iikutin mo ang bawat city, mangangalap ng pondo at mag-iimbita.
Ano'ng budget ko?
Ito. Papunta sa una, tapos mangangalap ka ng pondo para sa susunod.
Opisina ko.
Malapit sa hagdan at pinto? Tama ba 'yon?
Gusto kong i-welcome ang babaeng di na kailangang ipakilala.
Si Dr. Anna Hedgeman.
Nag-volunteer si Dr. Hedgeman
na manguna sa pag-abot sa religious organizations.
Tom, Eleanore.
-Kayo ang bahala sa pagsusulat. -Sige.
Una 'yong imbitasyon sa meeting sa July 2,
kasama ng leaders ng Big Six civil rights organizations.
Mayayabang 'yong mga 'yon.
Kailangan natin 'yong bilang at pera nila.
-Courtney? -Opo.
Sumama ka sa 'kin sa DC.
-Tom? -Po.
Imbes na maghanap ka ng uupahan, do'n ka sa extra room ko.
-Para mag-focus ako at di mapariwara. -Nasubukan na natin 'yon, di umubra.
Makinig kayo.
Pagbalik ko galing sa DC bukas,
dapat gumagana na 'to.
Di maiwasang mamangha.
Ang sarap maniwala.
Bayard Rustin, deputy director ng March on Washington for Jobs and Freedom.
Chief Wells.
Si Mr. Caldwell, Deputy Walden, Cowell, at Barnes.
-Sino'ng taga-National Park Service? -Wala.
Kung di ako nagkakamali, sakop ng NPS ang mall.
Tama.
Chief Wells, sa loob ng pitong linggo,
malaking two-day event ang…
One day lang. Hindi na two days.
Sino'ng nagsabi?
Naniniwala rin si Mr. Wilkins ng NAACP na isang araw lang dapat.
Mukhang hindi ka naman nagtatrabaho kay Mr. Wilkins.
Hindi.
Ako rin,
kaya nalilito ako kung bakit binanggit mo siya.
Mr. Rustin…
Pero gusto kong malaman kung kanino kayo nagtatrabaho.
Kami ang magtatanong, hindi kayo.
Mas maganda kung malayang palitan ng impormasyon at ideya.
Pag nagpa-event ka sa sarili mong mall, pwede.
Pero magtitipon kayo sa mall namin…
Mall n'yo? Hindi ba National Mall o Front Yard ng America…
-Nagtataas ka ng boses… -Hindi ako nagtaas ng boses.
Mas gusto n'yong mangharang kaysa maghanap ng solusyon…
Ni hindi dumating 'yong kailangan kong makausap.
Di namin masusuportahan 'yong pagtitipon n'yo. Mga sir.
Saan kayo pupunta?
Sir, hindi 'yon pagtitipon. Pagkilos 'yon,
na pinahintulutan ng ilan sa pinakamatatalino
sa bansa.
At mangyayari 'yon nang mahigit dalawang araw!
…aalis mula sa Union Station papunta sa Boston…
Mula noong sa Tennessee,
na binago ng dalawang pulis 'yong mukha ko,
ngayon lang ako nakakita ng gano'ng pambabastos.
Iisa lang 'yong goal nila, tiyaking pumalpak 'yong meeting.
Sabi mo, binanggit niya si Roy.
Oo. Pero malinaw na galing 'to sa mas mataas.
Tipong kay President Kennedy at sa attorney general niya?
O kay Hoover at sa FBI?
Sa kanilang lahat.
Martin?
Tinatawag na 'ko ni Corrie.
Mag-usap tayo bukas.
Iyakap mo ako.
Hello.
Hello?
Ay, sorry.
-Sorry. -Halika.
Mag-isa ka?
Hindi, pag andiyan si Mahalia.
Inom ka?
-Hindi, matutulog na ako. -Naku.
-Ginawan pa rin kita. -Bayard…
Good night.
Oo, ito si Michelle Harwood.
March on Washington, Michelle Harwood. Ano'ng maitutulong ko?
Oo. Oo, ito si Michelle Harwood.
Louisville 50?
-Si Michelle Harwood 'to. -Sino si Michelle Harwood?
Lahat ng nasa transpo, Michelle Harwood.
Mas madali pag tumawag sila ulit. Si Bayad ang nakaisip.
Oo, ito si Michelle Harwood.
Salita nang salita 'yong pangulo tungkol sa sarili niya.
Pag nagkagulo daw sa martsa, mauunsiyami 'yong panukala niya.
Bakit pa magpoprotesta sa White House, pagkatapos ng speech at panukala niya?
Ano'ng sagot ni Roy?
Patango-tango lang.
-Sina Whitney at Jim? -Binabantayan si Martin, na nakikinig.
-Tapos 'yong kapatid ng pangulo… -Ando'n 'yong attorney general?
Paulit-ulit na sinabing i-cancel na, wag nang ituloy.
At nangyari 'to sa Oval Office?
Three days ago.
Nakatanggap ako ng nakakalungkot na sulat galing kay Senator Douglas.
Ako din, galing kay Senator Humphrey.
Ako din, kay Senator Hart.
-Tungkol sa'n? -Sa mga banyo.
-Di ba tutulong 'yong Park Services? -Hindi.
Kaya ang mungkahi ko, makipagtulungan tayo sa mga unyon.
Sa AFL-CIO, sa UAW…
Na parehong kontra sa dalawang araw na event…
Nasa AFL council ka.
Di ako sigurado kay Meany,
pero gusto ni Reuther, isang araw lang
-tapos di magwa-White House. -Oo.
Gawin nating isang araw, tapos alisin natin 'yong White House.
Gusto mo akong ipatanggal. Tapos sisirain mo 'yong martsa.
Akala mo ba nagising lang ako tapos sinabi sa sarili ko,
"Gawin natin ang pinakamalaking martsa
sa pamumuno ng dating komunistang Quaker na si Bayard Rustin?"
Hindi.
Pero kapag pumirma na tayo, wala nang atrasan 'yon.
Pag tinanggap mo ang di maiiwasan ngayon,
imbes na antayin mong mapilitan ka,
magpapakita 'yon ng lakas at pagkakaisa.
'Yon ang pagiging strategic.
Alam kong para itong pag-atras ng mga ipinaglaban natin…
Dahil gano'n talaga 'yon.
Pag dalawang araw ang event, malinaw na di tayo aatras.
-Kung papayagan mo si Roy dito… -Hindi pwede.
Bayard, kakampi mo si Chief, ako, si Dr. Hedgeman, at si Jim.
Medyo tagilid, pero alyansa pa rin 'yon.
At kung di manganganib ang mga dadalo na maaresto sa White House
o matulog sa tent, mas maraming kongregasyon ang sasama.
-Kaya di magla-lobby sa Kongreso? -O magwa-White House?
-O magte-tent sa Mall? -Naging picnic na.
No'ng unang araw, may mga ideya tayo, sinulat pa natin…
Nakakadismaya 'to.
Gusto ko ba 'to? Hindi.
Pero kung gusto nating maka-100,000, kailangan natin ng tulong.
Para makuha 'yong mga unyon at pera nila, dapat baguhin 'yong plano.
Pag pumunta si Ka Dorie at Joyce sa Westchester
o sa Upper East Side,
di lang pang-isang bus ang maiuuwi n'yong pera, pang-tatlo.
Kayo din, Eleanore, Tom, Charlene.
Nakatuon tayo sa adhikaing
baguhin ang landas ng bansang 'to tungong kalayaan.
'Yon ang nakasasalay.
Di 'yon nagbabago.
Gusto kong i-share kung paano ang buhay sa Hattiesburg.
Lumaki ako sa Mississippi…
Kahit gaano ka katalino…
-…hindi a-absent sa Sunday school. -…hindi raw matutupad ang mga pangarap mo.
-Dahil sa itsura mo. -Dahil sa kulay ng balat mo.
May isa pang bus!
SUMAMA SA MARTSA PARA SA KALAYAAN!
KARAPATANG SIBIL, NGAYON NA!
Hangga't walang maayos na tirahan at mababa ang sahod ng mga Negro,
nanganganib ang kapalaran ng lahat ng manggagawa.
Presidente ng Transportation Workers Local 101 'yong tatay ko noon.
-Brooklyn! -Brooklyn!
Bumili na ng March on Washington buttons!
One quarter, tol. One quarter lang. Salamat!
Para sa pagpapalaya ng ating lahi!
One quarter. Pumunta kayo, ha!
Sis, one quarter. One quarter.
May naisip kaming maganda.
-Five thousand! -Five thousand dollars.
Sa Agosto 28, kakanta si Mahalia Jackson, kikinang ang kalayaan.
Hindi libre ang kalayaan.
Kaya patuloy tayong magmamartsa, at lalaban tayo at hindi titigil.
Gusto ng Panginoon na malaman mong may nagmamahal sa 'yo.
-Oo. Salamat, Panginoon. -Oo.
Yayakapin ka niya,
at mawawala ang takot mo.
Ang haplos niya ang paraan niya ng pagsasabing
purihin ang Diyos!
…di ka nag-iisa.
-Di ka nag-iisa. -Salamat!
Kung dati, nawalan ka ng pag-asa…
Oo!
…mas malakas ka na ngayon.
Kung noon, nagduda ka…
-Amen! Praise the Lord! -…mas matapang ka na.
Kasi alam mo na.
-Amen! -Alam mo na!
Alam mo na!
Alam mo na
nang buong puso
na ikaw ay anak ng Diyos.
Karapatan mong magmahal at mahalin.
-Oo! -Sabihin nating lahat, amen.
Amen!
Amen at amen at amen!
-Tom! -Uy?
Nasa mesa ang imbitasyon sa martsa na pinagawa ni Dr. Anna.
Ang pangit ng spelling ko.
May dadating ding Officer Johnson ng New York Guardians.
Maliban sa taga-FBI
na nakaparada sa harap, ingat ka sa sasabihin mo sa phone.
Pakiramdam ko, nakikinig 'yong buong angkan ng Kennedy.
Lakad. Bilis. Bilisan n'yo.
Bilis na.
Sakay.
Dali.
Mr. Rustin?
Hinintay kita sa labas.
Pagdating ng mga pulis,
sinara nila 'yong mga kurtina, hinuli silang parang mga aso.
Bakit may camera?
Minsan, sinasabihan ng pulis 'yong media pag may ire-raid sila.
May asawa ako.
May mga magulang, anim na kapatid, at kongregasyong naghihintay.
Paano kung pumasok ako? Muntik na.
Saan ka ba galing?
Na-late, salamat sa Diyos.
O baka babala ng Diyos 'yon.
Minsang sinabi sa akin ni Mama na dapat nakikisalamuha lang ako
sa mga katulad kong may iniingatan.
Mas mag-iingat na tayo.
Aalis na 'ko. May…
Elias.
Ilan ang Guardians?
May 1,100 Negro na pulis sa New York City.
Kayo lang ang pinagkakatiwalaan ko. Dapat nasa DC kayo, pero walang baril.
Kahit sumang-ayon ako diyan, na hindi,
inaatas ng batas ng New York na dala namin ang mga baril namin
24 oras kada araw.
Siguro kailangan nating baguhin 'yong batas.
Salamat sa pagpunta.
Mula sa Senado,
naglabas ng mga alegasyon si Senator Strom Thurmond.
Tatawag kami.
Ang karumal-dumal na pakikipag-alyansa ni Mr. King sa mga komunista at ahitador
ay matagal na nilang tinatago.
Eleanore.
-Hanggang ngayon. -Tawagan si Mayor Wagner.
Si Mr. Bayard Rustin, na di lang pinakamalapit na tagapayo ni Mr. King,
ay komunista rin.
Communist Party ang may pakana ng martsang ito. May…
Tom, kailangan ng tatlong press release,
mula sa galit na galit hanggang sa kumukuwestiyon sa katinuan
ng walang-kuwentang senador ng South Carolina.
Ano'ng pangalan ng babaeng reporter ng The Washington Post?
-McNair? -Susanna McBee?
-Bayard, si Dr. King. -Salamat. Sasagutin ko sa office.
Wala akong kakausapin sa media bukod sa kanya.
Patawagin mo sa 'kin si Mayor Wagner.
Mabuti na lang, natatabunan 'yong galit ni Roy sa 'yo
ng galit niya kay Strom Thurmond.
Kaya safe na tayo sa ngayon.
Salamat, kaibigan.
Unang press release.
Years ago, no'ng nasa Pasadena ako,
nagtatalumpati ako para sa Fellowship of Reconciliation…
Ito ba 'yong opisina ng sikat na si Bayard Rustin?
Tatapusin ko na 'yong dalawa.
-Nag-iisip ako. -Tungkol sa'n?
'Yong sinabi ni Mama mo.
"Makisalamuha lang sa taong
katulad mong may iniingatan."
At sino kaya ang taong 'yon?
Sino sa tingin mo?
Tapos binanggit niya 'yong dedikasyon mo sa hustisya at kapayapaan,
tapos tinawag kang bayani.
Yehey!
Tama na. Itapon mo na 'yan.
Kagabi, iniisip ko 'yong martsa…
Kailangan natin ng toll booths na may mga pulyeto
para alam ng mga nakakotse kung saan sila pupunta sa DC.
Ala-una pa lang.
Maaga pa.
Magandang gabi sa lahat.
Sige na.
-Blyden. -Mr. Rustin, sir.
Kinukulit ko si Mayor tungkol sa isang project.
Tumawag siya kanina para umoo. Kaya simula next week…
Doon tayo sa third floor.
Hindi ako magpapadikta sa mga katulad n'yong sunud-sunuran.
Ang yayabang n'yo, dahil may tsapa kayo.
Ilang itim na ba ang namatay dahil diyan?
Magaling.
Huminga kayo.
Pag nakakita sila ng aggressor,
kumilos at magtulungan bilang iisa.
Kung gusto natin ng payapang lipunan,
di natin makakamit 'yon sa pamamagitan ng karahasan.
Iiwan n'yo ang mga armas n'yo sa bahay.
Magsusuot kayo ng puting armband, puting sumbrero, at may sipol.
Responsibilidad n'yong
panatilihin ang kapayapaan para makita at gayahin ng lahat.
Pagpalain kayo.
-Magaling. -Sige.
'Yon…
Salamat.
-Kaibigan ko, si Elias Taylor, ng NAACP. -Salamat, sir.
-Salamat. -Magaling.
-Mahusay. -Ingat kayo.
Salamat. Elias Taylor.
Elizabethan Songs & Negro Spirituals. Kumakanta ka pala?
Nag-lute ako sa dalawang kanta.
Naku, wala kang katulad sa Alabama.
O kahit saan.
-Naku, ayoko, may… -Oo.
Di ko akalain
Ang labis na saya
Ay darating pala…
Tom!
Dito nakatira si Tom hanggang sa martsa.
-Di ba, may ano kayo ni Eleanore… -Na-cancel.
-Uy, gusto mong… -Ayos lang ako.
-Elias, balita ko, may asawa ka. -Tom…
Nag-aral ka sa Howard University. Alam kong tinatanggap ang mga itim.
-Pero good luck sa 'yo. -Please!
Noong 16 ako, nagsama ako ng Negro para sa kumain sa bahay.
Sabi ng tatay ko, hindi pwedeng makisalo 'yong "batang 'yon" sa amin.
Kaya di na kami nag-usap.
Ng kaibigan mo?
Ng pamilya ko.
Umalis ako, mag-isa na ako mula no'n.
Sa pinanggalingan ko, importante sa 'min ang pamilya…
kahit ano'ng mangyari.
Elias.
Importante siya sa 'kin.
Sino ba ang hindi importante sa 'yo?
Siguradong may PhD student sa Columbia
o junior activist na kakatapos lang sa Fisk.
Ba't 'di mo sila dalhin sa bar sa 8th Avenue
tapos pabilibin sila sa mga kuwento mo tungkol kay Gandhi at King?
Tapos pag naaabala ka na dahil sa pakiramdam nila,
lumipat ka na sa susunod.
Pero ngayon, binigay mo 'yong puso mo
sa taong hindi kayang ibigay 'yong puso niya sa 'yo.
Samantala, ako…
Ako 'yong…
Kailangan pa ng upuan. Kailangan 'yong buong team.
-Paano 'yong phones? -Bilis!
Bayard.
Andito na 'yong bisita ni Roy.
Ano'ng plano nila?
Malalaman.
Kasama ng tatlong bagong religious leader at si Mr. Reuther ng UAW,
Big Ten na ngayon ang Big Six.
Dahil malamang isa na 'to sa mga huling pulong bago 'yong martsa…
Mr. Randolph, may tanong ako para sa deputy director.
Gaya ng sinasabi ko, malamang ito…
Mr. Rustin, mahal mo ba ang trabaho mo, ang martsa?
Nang buong puso.
Paano kung, hypothetical lang, ha,
may taong konektado sa mahal mong organisasyon
na ang simpleng presensiya
ay mapanganib at makakasira sa adhikaing mahal mo?
Isang taong ang mga dating koneksiyon, sa usaping pulitika at iba pa,
kasabay ng katangian at husay niya,
ay posibleng gamitin ng mga nasa kapangyarihan para saktan,
hindi lang 'yong martsa,
pati 'yong paghihiganti ng mga nasa kapangyarihan
ay posibleng magpaatras sa laban para sa hustisya sa bansang 'to
nang sampu, o 15 taon.
Hahayaan mo ba 'yong taong 'yon sa puwesto?
O mapipilitan ka ba, dahil tungkulin mo bilang tagapangalaga ng adhikain,
na alisin siya sa posisyon?
Hypothetically speaking…
aalisin ko siya.
Maliban kung ako 'yon.
Pinalaki ako nina Julia at Janifer Rustin na mapagpakumbaba.
Pero mukhang walang iba ritong pinalaking… Blyden, Quaker ka ba?
-Hindi. -Sila ang magsasalita.
Norm, ilang first aid station ang na-secure?
Twenty-two, na patatakbuhin ng karamihang Negro na doktor.
-Tubig? -Anim na tangke, 1,500 galon bawat isa.
Matitiyak no'n na gagana 'yong 27 fountain buong araw.
Transportasyon?
Sa kabuuan, may 2,220 chartered buses tayo.
Core North Carolina, 11 buses. SNCC Mississippi, pito.
-'Yong simbahan ni Reverend Powell? -Lima ang kinuha nila.
Pwede kong isa-isahin bawat state, pero, Joyce?
Forty Freedom trains.
At salamat sa UAW, six chartered flights,
na sasakyan ng manggagawa mula sa Chicago, Grand Rapids, Flint, Detroit,
Syracuse, Rochester, at New York.
Isa 'yong ni-request ni Mr. Rustin,
inaprubahan ng mayor ang pagpapatupad ng subway rush hour schedule at 5:00 a.m.
para umabot ang mga pasahero sa 6 a.m. na alis ng bus.
Sino ang Guardians?
Fraternal order ng Black police ng New York City.
Ilan ang nasa Washington, DC para matiyak ang ligtas at maayos na martsa?
Mahigit 1,000.
-Banyo? -Two hundred, ninety-two.
At chartered plane ng mga celebrity, kasama sina Harry Belfonte, Marlon Brando,
James Baldwin, Charlton Heston…
Si Moses.
Si Diahann Carroll, Sammy Davis Jr., Lena Horne, at Burt Lancaster,
dadating din.
Naayos lahat 'yan in seven weeks.
Kaya hindi ko aalisin 'yong sarili ko.
Oo!
Oo nga.
Paano nagawa 'yon sa loob ng maiksing panahon?
Sa 12 hanggang 15 oras kada araw na trabaho at kay Bayard.
Chief, Dr. Hedgeman, may naisip na ba kayong salita
na di n'yo maalis sa isip n'yo?
Ano na?
Habang nagpapasikat sina Bayard at itong Rustinettes niya,
ang di ko maalis sa isip ko, Pasadena.
Nakarating ka na do'n?
-Ano'ng kinalaman no'n? -Ikaw, deputy director?
Nakapunta ka na ba sa Pasadena?
Di mo maalala?
Nagkataon lang na may…
-Asan na 'yon? Dala ko 'yon. -Ayoko na.
Ayoko na.
Pagtingin ko sa program,
walang ni isang babaeng kasama.
Wala si Ella Baker o Diane Nash,
o si Dorothy Height o Gloria Richardson.
Myrlie Evers, Rosa Parks.
Wala.
Itama mo ako kung mali,
pero napagdesisyon nating mga leader lang
ng kalahok na organisasyon ang pagsasalitain.
-Sandali, asan ang pangalan ko? -Walang pulitiko.
Higit pa ako sa pulitiko.
Manakbo ka sa 7th Avenue at 125th Street,
sabihin mo lang ang Adam Clayton Powell para patigilin…
Dr. Hedgeman, imumungkahi ko lang
na magtipon tayo ulit kapag may solusyon na?
Mabuti. Balik tayo sa punto ko…
Bisita ka dito. Hindi mo pwedeng…
Paki-check nga sa glove compartment…
-Adam! -Leader ka ng mga itim sa South, pero…
Congressman Powell!
Nag-move on na kami!
Tapos na ang meeting.
Tiwala lang.
Gandang gabi, intel.
-Pakisabi kay Mr. Hoover na… -Mr. Rustin.
Sino 'to?
Si Claudia.
Asawa ni Elias.
Oo.
Kumusta?
Ayos naman.
May magandang balita ako.
Ipinasa na ng tatay ko
'yong kongregasyon sa asawa ko.
Ah,
maganda 'yan.
Mabuti at gano'n ang tingin mo.
Kaya kung ayos lang, sabihin mo sa asawa ko
na umuwi na siya
sa landas na itinakda ng Panginoon.
Mrs. Taylor…
Salamat sa oras mo.
Sa dami ng oras na nakasama mo si Elias.
Pero tapos na 'yon.
Claudia…
Naniniwala ka sa mga posibilidad ni Elias.
Alam ko ang limitasyon niya.
Chief Wells.
Mr. Rustin.
Mamimigay ng mapa 'yong kasama ko,
nakadetalye do'n 'yong lokasyon ng support systems.
Mga water fountain, lost and found.
Ikinagagalak ko ring sabihin
na mahigit 1,000 New York City Marshals ang dadalo.
Tinuruan na ang Guardians
ng mga aral at gawain ng pasibong paglaban
kaya hindi sila magiging armado.
Mula no'ng Prohibition, ngayon lang magsasara
'yong mga tindahan ng alak.
Canceled ang lahat ng elective surgery,
tapos lahat ng babaeng staff ng congressmen, hindi pinapasok.
Bakit?
Dahil ba maraming taong kakulay ko
ang dadating dito?
Huling nanood ako ng TV,
nakakita ako ng mga puting loko-loko na nananakit ng Negroes sa restawran
at puting pulis na nag-utos sa bumbero na bugahan ng tubig ang mga bata.
Pero hindi patas na sisihin ang lahat sa ginawa ng iilan.
Sa totoo lang, 'yon ang tinatawag na pagiging racist.
Mukhang kayo 'yong ni-request kong engineers.
Kami nga.
Sa araw ng martsa mo, bubuhos ang DC police force,
kasama ang 500 reserba, 2,500 National Guard,
4,000 sundalo ng Army,
at, ayon sa utos ng Pentagon, 19,000 sundalo.
Sana may ipagawa ka sa kanila,
kasi hindi sila kakailanganin dito.
At sino man ang direktang nakakausap ni Mr. Hoover,
pakisabi na sa Agosto 28,
mga Itim, puti, bata, matanda, mayaman, manggagawa, mahirap
ang bababa sa Washington, DC,
at di niya 'yon mapipigilan.
Kailangan ko ng sound system para marinig
ang nagsasalita dito hanggang doon sa likod.
Dahil sa tunog nakukuha ang atensiyon ng mga tao.
Pag-akyat ng bawat babaeng bayani,
ipapahayag ng Chief ang mga nagawa nila para sa mundo.
-Makikita, pero di maririnig. -Pwede silang magsulat ng introduction.
Mawalang-galang na, Mr. Randolph, dapat babae ang magpakilala sa kanila.
At wag mong itanong kung sino, dahil marami nang babaeng nagsabi
na hindi sila sasama sa martsa.
Nakakalungkot naman 'yan.
Ang nakakalungkot, sir,
ay ang mga pangyayari na dahilan ng desisyon nilang 'yon.
Bayard, ano'ng balita sa Washington?
Kailangan natin ng $16,000 to 20,000 para sa sound system.
Kumusta ang bilang?
-Rachelle? -Huling tantiya ay 88,000.
Kung kulang ng isang tao para mag-100,000…
Ang nakakatawa, kinukulit ako ni Congressman Powell
na magsalita sa martsa.
Alam n'yo kung bakit?
Magluluto si Tita Bess.
-Tita Bess? -Walang may Tita Bess.
Tita Wilhelmina, Tita Clarissa, Tita…
May Tita Bess ako!
At 20 ang nagkumpirmang pupunta.
Kapag nagtawag 'yon ng mga pinsan at kapitbahay,
hindi na bababa sa 50 ang papakainin ni Tita Bess.
Mr. Deputy Director, dapat magluto ka ng para sa 200,000.
Sinasabi ko na sa 'yo.
Ayos.
Pledge cards.
Medyo nakakahiyang mamalimos sa mismong araw.
"Isinusumpa ko na makikibaka ako para sa karapatang sibil."
"Ipinapangako ko ang aking puso, isip, at katawan,
nang walang pag-aatubili at pag-aalinlangang magsakripisyo,
para sa pagkamit ng kapayapaan sa pamamagitan ng hustisyang panlipunan."
"Bibitbitin ko ang mensahe ng martsa
sa mga kaibigan at kapitbahay ko at hihikayatin silang mangako rin
at magsumikap."
"Magmamartsa ako, at magsusulat ako."
"Magpoprotesta at boboto ako."
"Titiyakin kong maririnig ang malinaw at determinadong
boses natin sa bawat sulok ng lupaing ito."
'Yong asawa ko…
Magre-retire na 'yong tatay, ipapasa na sa 'kin 'yong simbahan.
Tinawagan niya ako.
Sinabi niya rin bang buntis siya?
Elias…
baka iniisip mong pinapatay mo ang isang aspeto ng sarili mo,
pero hindi.
Pinapatay mo 'yong buo.
May asawa ako,
magiging tatay na ako, at ikaw,
baliw ka, kaya tigilan mo ako.
Pinahiwatig niya din na wala siyang balita sa 'yo.
Pumupunta ka ba dito sa gabi? Sa Mt. Morris Baths?
Sino'ng nakahuli sa 'yo? 'Yong vice squad? FBI? May pictures ba sila?
Sapagka't ang ninanasa ng laman ay laban sa espiritu,
at ang ninanasa ng espiritu ay laban sa laman.
Sapagka't ang ninanasa ng laman ay laban sa espiritu,
at ang ninanasa ng…
Para ipagkait sa 'yo ang ninanasa mo.
Ang organisador nitong mangyayaring sakuna,
ang tinatawag na "lalaking" si Bayard Rustin,
ay hindi lang komunista,
manyak din siya.
Hawak ko ang rekord ng pagkakaaresto niya sa Pasadena,
noong Enero 1953.
Umamin si Mr. Rustin sa kahalayan kasama ng dalawang lalaki.
Nahatulan siyang homosex…
Nangako ang Council of Churches na gagawa ng 80,000 packed lunch.
-Tama ba? -Oo.
Sige. Peanut butter and jelly.
Napag-usapan naming…
Wag mong sagutin.
-Sino kayo? -Kaming mga babae.
Naisip naming mas masarap kung cheese sandwich.
Hindi. Peanut butter and jelly.
Wag mong sagutin.
Ano 'yong paulit-ulit kong sinasabi?
-Eleanore? -Details.
Mainit sa araw na 'yon.
Mapapanis ang cheese. Alam n'yo 'yan.
Dapat alam n'yo 'yan!
Bayard…
Isa ka sa mga pinakamatalinong nakilala ko.
Ipaliwanag mo kung bakit,
pagkatapos ng lahat,
obligado pa rin akong patunayang karapatan kong mabuhay.
Tinuruan ang bawat isa sa atin sa paraang tuso at malupit
na hindi tayo sapat, hindi tayo kumpleto.
At pinakamadaling labanan ang pakiramdam na kulang ka
pag naghanap tayo ng mas mababa sa atin.
Mas mababa, kasi mas mahirap sila o mas maitim sila,
o dahil may gusto silang tao
na bawal daw gustuhin, sabi ng simbahan at batas.
Pag niloloko natin ang sarili natin,
pag nabubuhay tayo sa kasinungalingan,
tayo na mismo ang sumusupil sa sarili natin.
Walang pakialam sina Strom Thurman at Hoover sa 'kin.
Gusto lang nilaang sirain 'yong pagkakaisa at pakikibaka natin
para sa pagbabago.
Inaasahan ba nilang magre-resign ako?
'Yong ilan.
Puwes, sisantehin nila ako,
kasi hindi ako magre-resign.
Noong ipinanganak akong Itim,
ipinanganak din akong bakla.
Naniniwala sila sa kalayaan at katarungan para sa lahat,
o hindi.
Oo, si Michelle Harwood 'to.
-Ito si Michelle Harwood. -Okay.
Ano pong pangalan at apelyido?
Si Michelle Harwood 'to.
Opo, ito si Michelle.
Biloxi, isa pang bus.
Forty-seven, Chattanooga.
Eleanore, may bagong bilang. Titingnan mo?
-May iba ka pang request? -Dumaan kayo sa tollbooth.
Bago 'yong Washington Old Dominion corridor…
'Yan ba ang isusuot mo pag binitay ako?
Pinalabhan ko pa 'yong belo ko.
Buong panahong 'to, hinihintay mo akong
ibigay ang bagay na hindi ko pa kayang ibigay.
Siguro pag tumanda na ako at naipanalo na 'yong mga laban,
pwede na…
akong ma-in love.
Pero bago 'yon, gusto kong malaman mo na pamilya kita.
Walang sekreto,
di ako mahihiya,
magmamahal lang.
Dismayado ako na may mga lalaking
nagkukunwaring Kristiyano at moral,
pero lalabagin ang pinakabatayang konsepto ng pagkdisente
para usigin ang ibang tao.
Isa si Mr. Rustin sa pinakamoral,
at pinakadisenteng tao na nakilala ko.
Tapat siya sa demokrasya ng Amerika
gaya ng sinumang kasalukuyang opisyal,
at lalaban para protektahan ang karapatan ng lahat,
kabilang 'yong mga gagamitin ang kapangyarihan nila
para ipagkait ang kanya.
Ipinagmamalaki kong kaibigan ko siya.
Wala nang ibang mas mainam na magdadala sa atin sa Washington, DC.
Wag.
-Sige. Bilis. -Tara.
Mr. Rustin!
Blyden.
-Saan? Sa kanan? -Kanan.
Nilakad ni Hesus ang malungkot na lambak
Mag-isa niya itong nilakad
Lord, sana dumating sila.
Doon 'yan.
Doon dapat 'yan.
WAKASAN ANG BIAS! NGAYON NA!
Salamat sa pagpunta. Kunin mo 'to. Para doon 'yan.
Kumuha ka pa.
Pirmahan n'yo 'tong pledge cards.
-Mr. Rustin. -Mr. Rustin, sir.
-7:45 a.m. na. -Asan na sila?
-Sabi mo, 100,000 ang dadating. -75 lang 'to.
Alabama, Wisconsin, Nevada, Union Station. Bandang alas-10.
Eleanore?
Alas-diyes.
Check. Testing, one, two, three.
Ang ganda!
Kalayaan ngayon, kalayaan ngayon…
-Tama. Tama 'yan. -Hallelujah!
Lahat tayo…
Kalayaan, kalayaan
Kalayaan, kalayaan, kalayaan
Amen!
Hallelujah!
Purihin ang Panginoon!
Oo! Amen!
Amen, Mahalia!
Pag pinatunog natin ito sa bawat bayan at komunidad,
sa bawat estado at bawat lungsod,
mapapabilis natin ang araw
na lahat ng anak ng Diyos,
Itim at puti,
Mga Hudyo at Hentil, Protestante at Katoliko,
ay magkakapit-bisig
at aawitin ang mga salita ng Negro espirituwal,
"Malaya na, sa wakas!"
"Salamat sa Diyos, malaya na tayo sa wakas."
Bayard.
-Anna. -Mr. Randolph.
Noong bata ako,
gabi-gabi, tinatanong ng tatay ko,
"Nakatulong ka ba ngayon?"
At sigurado ako na gano'n din 'yong sa 'yo.
Pero, anak, ngayong araw…
Ngayon…
Chief.
May balita. Inimbitahan ng pangulo ang Big Ten sa Oval Office.
'Yan ang sinasabi ko.
Congrats.
Dapat kasama si Bayard.
Noong nakaraan, sinabi ko na kahit basurero ako,
basta't magtagumpay 'to.
Rustin, mas mahalaga ka kaysa sa basurero.
Roy, grabe ka.
Sabi ng mama ko, hindi nakakababa
ang pamumulot ng basura para sa kapakanan ng kapwa.
Hello, anak. Kumusta?
Pwedeng pahiram?
Salamat.
250,000 tao ang dumalo sa Martsa sa Washington,
at 'yon ang pinakamalaking mapayapang protesta sa kasaysayan.
Makalipas ang siyam na buwan, ang Civil Rights Act
na nagbabawal sa diskriminasyon batay sa lahi, kulay, sex, relihiyon, pinagmulan
ay ipinasa ng Kongreso.
Noong 1977, na-in love si Bayard kay Walter Naegle.
Nagsama sila hanggang pumanaw si Bayard noong 1987.
Limampung taon matapos ang Martsa,
ginawaran si Bayad Rustin ng Presidential Medal of Freedom.
Tagapagsalin ng Subtitle: Ivee Jade Tanedo