Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Söyleyebilir misiniz,
Siyahilerde ne sorun var?
Siyahilerde ne sorun mu var?
Siyahilerde ne sorun var?
Ne demek istiyorsun?
Siyahilerde ne sorun var?
1860'da,
Mississippi Senatörü Jefferson Davis, ABD Senatosunda,
Siyahların eğitimini fonlayacak bir tasarıya karşı çıktı.
Meşrulaştırmak için
İncil'den alıntıladığını söylediği bir hikâye uydurdu.
Bu uydurma peri masalında,
Kabil, Cennet Bahçesi'nden sürüldüğünde yolu Nod Diyarı'na düşer.
Senatör Davis'e göre, bu Nod Diyarı'nda
çeşitli hayvanlar ve mahluklar vardır
ve bunlar insandan, Adem ile Havva'dan önce yaratılmıştır.
Bu mahlukların arasında
daha koyu tenli, hayvan benzeri bir grup vardır.
Senatör Davis, Siyahilerden söz ediyordu.
"Siyahilerin aşağılığı takdiri ilahidir ve tarih bunun kanıtıdır" demiştir.
Senatör Davis'in anlattığı hikâye budur.
Aynı Senatör Davis daha sonra
Amerika Konfedere Devletleri'nin başkanı olur,
Siyah ve beyaz ırklar arasında
eşitsizlik olduğu fikrinin daha en başından belirlendiğini
haklı çıkarmak için.
AMERİKA KONFEDERE DEVLETLERİ BAŞKANI
Siyahların kim olduğuna ve Amerikan toplumundaki yerlerine dair
bu mitleri, bu masalları anlattığımızda ne oluyor?
Siyahilerin asıl sorunu olan bu hikâyeler,
yine Siyahilerle ilgili yanlış fikirlerin yayılmasını sağlayan
yerleşmiş anlayışın bir parçası hâline geliyor.
Tarihimize önyargısız bir pencereden bakmalıyız.
Ortada gerçek bir savaş var
ve bu anlamlı bir savaş, bir fikirler savaşı.
O zaman asıl soru şu,
"Bize verilenleri nasıl bilerek sorguluyoruz
ve bize ne yutturuluyor?"
Çünkü birileri bunu tasarlıyor.
Kimin çıkarı için, bizim mi kendilerinin mi?
DAMGALILAR: AMERİKA'DA IRKÇILIĞIN TARİHİ
DR. IBRAM X. KENDI'NİN KİTABINDAN UYARLANMIŞTIR
Irk meselesine baktığımızda,
ırkın her zaman kesin olmadığı gerçeğine bakmalıyız.
Suyun karşı yakasından geldik ve biz Fulanîlerdik,
İgbolardık, Yorubalardık,
Woloflardık, Mandinkalardık.
Ama Atlantik'in karşı tarafında bir yerde
tek bir toplum olduk.
Çoğu zaman ırkın sadece ten rengiyle alakalı olduğunu düşünürüz,
saç tonuyla vesaire.
Kölelikle alakalıdır oysa.
Bence bilinmesi gereken bir şey de, ilk kullanıldığı hâliyle "köle",
yani köle denilince akla gelen, benim gibi insanlar değildi.
Batı Avrupa köle pazarına
yüzlerce yıl boyunca Doğu Avrupalı Slavlar damga vurmuştur.
İngilizce'de "köle" kelimesi Slav kelimesinden türemiştir.
Peki niye birden Afrikalılar ekseriyetle köle edilmeye başlanmıştır?
SİYAHLIĞIN İCADI
Köleliğin, insanlık tarihinin bir parçası olduğunu unutmamalıyız.
İnsanlar birbirini köle etmiştir.
İmparatorluklar, devletler ve savaşlar var olduğundan beri.
Ama 1444'te farklı bir şey oldu.
Senegambiya'da Portekizliler tarafından ele geçirilen
ilk büyük gemi dolusu tutsak satış için Portekiz'e getirildi.
Bana göre bu,
Atlantikaşırı köle ticaretini başlatan olaydı.
Portekiz Prensi Henry,
Batı Avrupa köle pazarlarında Afrikalıların değerli olabileceğini gördü.
Doğu Avrupa Slavlarından çok daha değerliydiler
çünkü kaçmaları daha zordu, topluma karışmaları daha zordu.
Böylece işin membasına gemi seferleri finanse etti.
Prens Henry, Afrika'ya çıktığında
oradan bir şey alma fırsatı bulmuştu.
İstediğini almak için bir yöntemi vardı ve işe yarıyordu.
Prens Henry, Afrikalıları
para için cebir ve şiddet ile köleleştirdiğini kabul etmek istemiyordu.
Bu yüzden Gomes Zurara adında
bir kraliyet vakanüvisini hikâyesini yazmakla görevlendirdi.
Gomes Zurara, köle ticaretini meşrulaştırmak için
Prens Henry'nin bunu insanları kurtarmak için yaptığını
ve Afrika'daki bu insanların daha aşağı, hayvan gibi olduklarını ifade etti.
Hayvanlar gibi yaşıyorlardı,
akıllı varlıkların göreneklerine sahip değillerdi.
İyiliğin anlamını bilmiyorlardı,
sadece hayvani bir miskinlik içinde yaşamayı biliyorlardı.
Gomes Zurara'nın kitabı, bir Avrupalının Afrika'da yazdığı
ilk kayda değer metin değildi.
Aynı zamanda çok da sattı.
Afrikalıları hayvanmış gibi tasvir eden bu ırkçı fikirler
Batı Avrupa'da yayılmaya başladı.
Eser, bu ırksal hiyerarşileri doğallaştırıyor.
Bunu bize aşılıyorlar.
Popüler kültür ve erk böyle işlemiyor mu zaten?
Yürürlükte olduğunu iş işten geçince anlıyoruz.
Herhangi bir pişmanlık duymadan insanları köle yapmanız için
bunu meşrulaştıracak bir gerekçe bulmanız gerekir.
Yoksa yaptığınızın adı barbarlık olur,
hırsızlık olur, cinayet olur, tecavüz olur.
Kimse kendini böyle görmek istemez, tamam mı?
Gomes Zurara,
farklı ten renkleri, farklı dilleri olan, farklı kültür ve milletlerden insanları
tek bir halk, Siyahi bir halk,
köleliğe layık Siyahi bir halk olarak kaleme aldı.
Siyahlık.
Ne sorunu var bunların?
Siyahlık.
Kimseye bir faydaları yok. Sevilmiyorlar. İstenmiyorlar.
Bazı zenciler temiz, bazıları değil.
Keşke tavuk yiyebilseydim.
Bugün bu ülkedeki Siyahiler,
zührevi hastalıkları, fuhuşu, kumarı ve suçu temsil ediyor.
Kara benizli, çöl zencisi, şerefsiz orospu çocuğu!
Nereden geldiysen oraya dön!
-Bakın ne yapıyor! -Burası benim mahallem.
Bu manyakları buraya siz getirdiniz.
-Tut. Bakın. -Peki, tamam.
Çek lan şunu…
-Binamdan defol. -Polis çağırıyorum.
Bunların sebebi Siyah olmamız.
Peki Siyah olmamız konusunda elimizden ne gelir?
Saklayalım mı?
Bir gün biri bir yalan söyledi.
Siyah olan her şeyi çirkin ve kötü ilan ettiler.
Sözlüklerinize bakıp "siyah" kelimesinin karşılığını görün.
Gomes Zurara Siyahlığı icat etti
ama beyazlığı yarattığı söylenemez.
Ve bir konsept olarak beyazlık,
1500'lere, hatta kesin olarak 1600'lere dek ortaya çıkmamıştır.
BEYAZLIĞIN İCADI
Amerika'da, köle ticaretinin ilk başlarında
köleleştirilen sadece Siyahiler değildi.
Avrupa'dan bir yaşam kurmaya gelen sözleşmeli hizmetkârlar vardı
ve yaşam koşulları genellikle kölelerinkinin bir tık üstüydü.
HİZMETKÂRLAR VE KÖLELER, TOPRAĞIN SÜRÜLMESİ
VE TÜTÜN EKİMİ İÇİN BİRLİKTE İŞE ALINIYOR
BİR SÖZLEŞMELİ HİZMETKÂR GECE VEYA GÜNDÜZ FARK ETMEKSİZİN
BELİRLENMİŞ EFENDİSİNE HİZMETE HAZIR OLMALIDIR
KUMAR OYNAMAMALIDIR
Beyaz toprak sahiplerinin en büyük korkularından biri,
sözleşmeli beyaz hizmetkârların ve Siyahi kölelerin
beyaz seçkinlere karşı savaşmak için ortak bir paydada buluşmalarıydı.
Ve bunun ciddi bir olasılık olduğu
Bacon Ayaklanması adı verilen olayda ortaya çıktı.
Siyahiler ve beyazlar bir araya gelip
beyaz toprak sahiplerine karşı ayaklanma çıkardılar.
Ama mesele benim kurtulmam değil.
Sizin de kurtulmanız.
Birlikte çalışıyorsak gariban Siyahlara yardım etmek için değil.
Birbirimize yardım edeceğiz.
ÖFKELEN ÖRGÜTLEN
SAĞ OL AÇGÖZLÜLÜK GERİSİ BİZDE
Birlik olduğumuz ve çeşitliliği lehimize kullandığımız takdirde
bu ülkeye gelecek gelişim ve ilerlemeyi engelleyenlerin olduğunu görmek çok üzücü.
Güneyli, kuzeyli, doğulu, batılı
veya Siyahi, taşralı ya da Yankee fark etmez,
burada birlikte savaşacağız.
AĞUSTOS 1968
Sizden biraz insanlık onuru talep etmekle çok şey mi istemiş oluyorum?
Yaşama hakkımızı elimizden alacaksanız
ölmek umurumuzda olur mu sizce?
Bacon Ayaklanması bir ara Virginia'nın başkentini düşürmeyi başardı.
Varlıklı, beyaz köle sahiplerinin ödünü kopardı.
VIRGINIA'DA ÇIKAN AYAKLANMANIN BASTIRILMASI HAKKINDA EMİR
Beyaz sözleşmeli hizmetkârlar ile
köleleştirilmiş Afrikalılar arasındaki iş birliğini
sonları olarak gördüler.
Bu, beyaz toprak sahiplerine,
sözleşmeli hizmetkârlarla köleleri ayırmak için
daha fazla yatırım yapmanın gerekliliğini gösterdi.
Bunun için kapsamlı bir yasal düzenleme yaratıp
beyaz olmaları gerekçesiyle sözleşmeli hizmetçilere
Siyahilerin sahip olamadığı ayrıcalıklar verdiler.
En nihayetinde, o beyaz, sözleşmeli hizmetkârlar
sözleşmelerinden kurtulabildiler.
Sonra da toprak alıp para kazanabildiler.
Ve sonra ellerine geçen para, tam da Bacon Ayaklanması'nda
aynı saflarda yer aldıkları arkadaşlarını satın almalarına imkân verdi.
Sonra dönüp eski yoldaşlarına şöyle diyebildiler,
"Sen o konumdaysan, ben de bu konumdaysam
sebebi ırkçı politikalar değil.
Sen o konumdasın çünkü daha aşağısın."
Beyaz çocuklarla kara çocukları aynı potada eritmek istiyorlar
ki bu potadan ancak
yamalı bohça gibi, melez, kırma bir insan sınıfı doğacaktır.
Böyle bir hamle her iki ırkı da yok edecektir.
Amerika, bu vatanın beyaz, Hristiyan halkı tarafından
yine o halk için kurulmuştur!
ABD!
Bu sadece bir değerler meselesi değil, aynı zamanda ulusal bir beka sorunudur.
Başka seçeneğimiz yok.
Çocuklarımıza Amerika'dan nefret etmeyi öğretirsek
bayrağımızı savunacak veya bu güzel vatanı
ve onun bağımsızlığını koruyacak kimse kalmayacak.
BEYAZ CANLAR DEĞERLİDİR
Bu, beyazlığın kendisinin,
Siyahların aleyhine de olsa, beyazların arzulaması gereken
bir fayda, bir ayrıcalık, bir statü olduğu fikrinin başlangıcıydı.
-Beyazlar… -Beyazlar…
Beyazlar için eşitlik.
Hepsi beyaz adama aitti.
Beyaz adam, ya kim olacak?
Beyaz çoğunluk…
Beyazız ve beyaz olmaktan gurur duyuyoruz.
Ben beyazım!
Beyazlık, bir toplumda
belirli ayrıcalıklara kimin hakkı olduğunu tayin eden bir kavramdır.
Beyazlık, yoksul olsanız bile, çulsuz olsanız bile,
yersiz yurtsuz olsanız bile dibe vurmanızı önler.
Bence bu, beyaz Amerikalı kimliğinin temel yapı taşlarından biri.
Başkalarından üstün olduğunu bildiğiniz bir yönünüz var.
Eskiden bir Leh olarak buraya geldiğinizde beyaz değil, Leh'tiniz.
İtalyan olarak geldiğinizde beyaz değil, İtalyan'dınız.
Ama tarihin bir noktasında insanlar şunu dedi,
"Beyazlık çatısı altında birbirimize kenetlenirsek
ortak çıkarlarımızı koruyabiliriz
ve sahip olduğumuz güce başka kimse erişemez."
Beyazlık onları kör edip
gerçek soyguncuların kim olduğunu görmelerini önlüyor.
Bundan fayda sağlayanlar,
diğer herkesin sırtından elde ettikleri
servet ve gücü biriktirmeye devam eden
bir avuç zengin ve beyaz seçkin.
Sesimizi duyun!
Maddi olarak zorluk çeken beyazlar var
ve onlara göre acılarının kaynağı…
GÜNEYLİ CANLAR DEĞERLİ!
…onlar gibi görünmeyenler.
Zenciler cehenneme!
Yabancıların yardımına ihtiyacımız yok.
Bunca yıldır kendimiz idare ettik, etmeye de devam edeceğiz.
Burası beyaz kalacak, nokta.
Yerimize geçemeyeceksiniz!
Irk diye bir şey yok. Bilimsel olarak kanıtlanmış değil.
Kimsenin DNA'sında ırkla ilgili bir şey yok
ama çoğu insan bu mitlere inandığı için birçok ciddi toplumsal sonuçları oluyor.
Siyahi bir ailenin buraya taşınması sizce toplumu etkiler mi?
Aralarından bazıları çok pis.
Ama mahalleyi temiz tutarlarsa sorun olmaz.
Ne tür bir Siyahi olduğuna bağlı.
Yanımda çalışan Siyahi gibi olurlarsa,
ki kendisi Siyahiliğiyle, ırkıyla övünen,
düzgün, namuslu, temiz ve çalışkan bir kadın,
o zaman sakıncası olmaz.
Beyazlığın, geri kalan hepimizin önünde
köpeğe kemik sallar gibi salladığı geçici bir ödül var.
Geçici bir kabullenilme, yüceltilme ödülü.
Doğru okullara giderseniz, diksiyonunuz düzgünse,
asla haddinizi aşmayıp doğruları söylerseniz…
Gerçi onu da abartmayın ki beyazlar rahatsız olmasın.
Tam istendiği gibi bir Siyahi olmalısınız yani.
ASİMİLASYON MİTİ
Şöyle ifade edeyim.
Siyahi olmakla ve Siyahi kültürümüzle gurur duyuyoruz.
Ama beyaz Amerika, bu toplumun çok ırklı olduğu görüşünü reddediyor.
Amerika'yı hep beyaz olarak gördüler,
bu yüzden de tüm propagandaları, bizi kabullenmeleri için
bir şekilde beyaza dönüşmemizi sağlamaya yöneliktir.
DAHA AÇIK BİR TEN İÇİN
Başka türlü düşünemem. Afrikalı gibi, İrlandalı gibi düşünemem.
Norveçli gibi düşünemem.
Yaşadığım toplumun değerleriyle düşünürüm, bu da beyaz bir toplum.
Afro-Amerikalı denmesi sorun mu?
-Evet çünkü Kafsiyerasyalıyım. -Kafsiyerasya mı?
BEYAZ PSP GELİYOR
Asimilasyon yanlısı fikirler sorunlu çünkü sizi,
beyazların onaylayabileceği, tehdit olarak görmeyeceği,
yanında güvende hissedebileceği bir şeye dönüşmeye zorluyorlar.
"Neden beyaz olamıyorsun?" Asimile ol gitsin.
Eğer Siyahiyseniz ve çağdaş bir Siyahi yaşam sürüyorsanız
muhtemelen geçmişte yola gelmişsinizdir.
Bak delikanlı, sana bir tüyo vereyim.
Beyaz sesini kullan.
Dostum, benim beyaz sesim yok.
Hadi ama, anladın sen onu. İçinde beyaz bir ses var. Kullan.
Sadece taktik veriyorum.
Asimilasyoncular, ırk bazlı toplulukların değişmeleri gerektiğini hâlâ düşünüyor.
"Daha çok çalışmalı,
eğitime değer vermeli, sağlıklarını daha çok önemsemeliler."
Bu da farklı bir aşağılama şekli, sunduklarının değeri olmadığını söylüyor.
Ya buna asimile olacaksın
ya da sorunlu mevcudiyetini telafi için başka bir altyapı oluşturmamız gerekecek.
Bir lise son sınıf öğrencisine, örgülerini kesmediği takdirde
mezuniyete katılamayacağı, hatta sınıfa dönemeyeceği söylendi.
Aslında bu sayede ilerici gibi görünüyorsun
çünkü değişime inanıyorsun.
Kardeşlerimiz pantolonlarını yukarı çekmeli.
Annenin, ninenin yanından geçiyorsun.
Biraz aklını başına topla ve insanlara karşı saygılı ol.
BİZE YAKIŞMIYOR!
Dikkatinizi verin
ve yakın geçmişte nelerin kabul edilebilir davranış olarak sunulduğunu düşünün.
MEDENİYETE DÖN
Yıl ister 2021 olsun ister 1821, hep duyduğumuz nakarat bu.
BAKIN SİYAHI NASIL KAPATIYOR
İçinizdeki bir şey, bedeninizdeki veya kültürünüzdeki bir şey,
bu gördüğümüz farklılığı yaratıyor.
Saçınızın dokusundan nefret etmeyi size kim öğretti?
Teninizin renginden, beyazlara benzemek için
ona çamaşır suyu sürecek kadar nefret etmeyi kim öğretti?
Burnunuzun ve dudaklarınızın şeklinden nefret etmeyi size kim öğretti?
Size kendinizden tepeden tırnağa nefret etmeyi kim öğretti?
18. yüzyılda, Avrupalı ve Amerikalı filozoflar
Siyahilerin sadece çalışması gerektiğini savunuyorlardı.
Onlara göre Siyah bedenler sadece kaba işlere yarıyordu
çünkü Avrupa en üst seviye insan kumaşına,
Afrika ise en alt seviye insan kumaşına sahipti.
İyi sanat ile yüksek düşüncenin gerçekleştiği tek yer Avrupa
ve Avrupa kökenli insanların bulunduğu yerlerdi.
Siyah insanlarla ilgili
anlattıkları hikâyeleri o denli kanıksamışlardı ki
Siyahi bir kadının sanat üretebileceğini tahayyül bile edemiyorlardı.
Ben, hayatımın baharında, zalim kaderin bir oyunuyla
Rüya gibi Afrika'nın bağrından koparıldım
Ne acılar çekmiştir kim bilir
Ne hüzünler dağlamıştır anne babamın yüreğini?
BİR PHILLIS ŞİİRİ, BOSTON'DA BİR SİYAHİ KIZ
Phillis Wheatley,
Kuzey Amerika'da şiir kitabı yayımlayan
ilk Siyahi kadındı.
Herkes şoke olmuştu.
Afrikalılara ve düşünsel becerilerine dair
tüm mefhumları altüst etti.
DİNÎ VE AHLAKİ, MUHTELİF KONULARDA ŞİİRLER
Bir güzel sanatlar dalı olan şiirin öyle bir yanı vardı ki
Afrikalıların, havadan sudan konuşmaların ötesinde
hisleri tecrübe edebildiğini gösteriyordu.
Elbette şöyle diyenler de mevcuttu,
"Bu şiirleri o Siyahi kız yazmış olamaz. Abartmayın, imkânsız bu."
Sonuç olarak,
Boston'ın ileri gelenlerinden bir grup beyaz adam bunu araştırmaya koyuldu.
Ve şiiri yazıp yazmadığından emin olmak için
Phillis Wheatley'yi huzurlarına çağırdılar.
O sorgu sırasında, beyaz adamların gördüğünden,
yani "sıradan" bir Siyahi kadından, "sıradan" bir köleden
daha fazlası olduğunu kanıtlaması istendi.
Bu, Siyahi kadınların mütemadiyen değerini kanıtlaması gerektiğine örnekken
aynı zamanda beyaz adamların da
değerinizi kanıtlamayı isteme hakkına sahip olduğu sanısını oluşturuyor.
Her Siyahi kadın bir Phillis Wheatley deneyimi yaşar.
En can yakıcı olanı bir meslektaşımdan gelmişti.
"Bazen konuştuğunda senin için endişeleniyorum" demişti.
"Çünkü söylediklerin cahilce geliyor…
…ve Afro-Amerikalısın,
o yüzden de insanların senin hakkında yanlış kanıya kapılmalarını istemiyorum."
Ben de dedim ki
"Sana bir şey diyeceğim" buraya sövgü sözü ekleyin,
"Bana iftira atacak bir…" yine sövgü sözü ekleyin, "…olursa
özgeçmişimi suratına çarpıveririm."
İşbu belgede imzası olan bizler,
son derece emin olarak, müteakip sayfada yer alan şiirlerin,
henüz birkaç yıl önce Afrika'dan getirilen kültürsüz bir barbar olan
genç Siyahi Phillis tarafından yazıldığını tüm dünyaya garanti ederiz.
Phillis Wheatley'nin şiirine bakınca
onu küçük gören tavra karşılık verdiğini görüyoruz.
HÂLÂ AHENKLİ, ÇEKİCİ VE GÜZEL GÖRÜNÜYOR
Kendinde bir sorun olmadığını düşünüyordu.
Phillis Wheatley'nin yaptığı şey çok tehlikeli.
Koca bir kolonyal ekonominin akıbeti söz konusu.
Siyah işçilere ihtiyaç var. Siyahi sanatına ilgi veya ihtiyaç yok.
Siyah kadınların sanat üretebileceğini kabul edersek
başka neleri kabul etmemiz gerekir?
Sen, esrarengiz kadın, patlayan
Bulut ve bağırsaklardan, nehir kıyıları, diz kapakları, damarlar ve ufuklardan
Kirpiklerle işlenmiş dillerden
Boğazımda yanıyorsun
Adımlarını izliyorum şarkıyla
Buradasın, oradasın Hiç ayrılmayacaksın
Seni tanıyorum tatlı kelebek
Dudakların deniz tadında
Onun hikâyesi ile tozlanmış yıllar
Aydınlığı bekle
Ellerin acıdan isyan ediyor
Yeni duaya çök
Dokun bu Batı icadı
Mozaik camda hayaletlerin askerî kana dadandığı
Merhameti güçle birleştirirsek
Gücü de doğrulukla
O zaman sevgi bizim mirasımız olur
Ve değiştirir çocuklarımızın kaderini
O zaman bir ülke bırakalım geride
Bize bırakılandan daha iyi
Bronzdan göğsümle aldığım her nefeste
Dönüştüreceğiz bu yaralı dünyayı harikulade bir yere
Batının altın uzuvlu tepelerinden yükseleceğiz
Rüzgârlı kuzeydoğudan yükseleceğiz
Atalarımızın devrimi oradan başlamıştı
Ortabatı eyaletlerinin göllerle çevrili kentlerinden yükseleceğiz
Güneşli Güney'den yükseleceğiz
Yeniden inşa edeceğiz
Bu insanların dünyasında yetmiş yıl
Emrinde çalıştığım velet bana "kız" dedi
"Ha! Ha! Ha! Buyurun hanımefendi!" dedim
İş icabı tabii
Boyun eğmeyecek kadar gururlu Pes etmeyecek kadar yoksulum
Bu yüzden
Güldüm!
Karnım ağrıyana dek
Kendimi düşündüğümde
Bizimkiler beni gülmekten öldürür
O kadar çok güldüm ki
Az kalsın ölüyordum
Anlattıkları masallar kulağa yalan geliyor
Meyveyi yetiştiriyor ama kabuğunu yiyorlar
Güldüm
Sonra ağlamaya başladım
Kendimi düşündüğümde
Ölümün kıyısında yaşamaktan Kaynaklanmış olabilir ve oldu da
Irkımı hayatta tuttular
Maskeyi takarak!
Beyaz üstünlükçülüğünü düşündüğümüzde, ırkçılığı düşündüğümüzde,
iç yüzüne baktığınızda pisliği görürsünüz.
Bu ülkenin kuruluşuyla ilgili bir mit var.
İnsanlar, Amerika tarihinin gerçek yüzünü silmek istiyor.
Beyaz üstünlükçülüğü bu ülkeye
henüz kurulurken işlenmiştir.
THOMAS JEFFERSON 600'Ü AŞKIN KİŞİYİ KÖLELEŞTİRDİ
Cidden Thomas Jefferson'ı mı konuşayım?
Peki.
Thomas "Çelişki" Jefferson.
Daha çok nefret ettiğim çok az insan var.
Thomas Je…
Thomas Jefferson…
Thomas Jefferson palavracıydı.
Kölelikte mevcut olan zulmün gayet farkında olan biriydi
ama bu bölünmeden vazgeçmeye niyeti yoktu çünkü kölelikten…
…çıkar sağlıyordu.
Bir yandan köleliğe karşıydı.
Ama öte yandan, kaldırılmasına da karşıydı.
Bu yüzden özellikle kariyerinin başlarında köleliğe karşı çıkıyordu.
Ama köleliği bitirmeye çalışan insanlara da karşı çıkıyordu!
Amerika'nın tam merkezindeki paradoks bu işte.
"Özgürlük" diyorsun ama köleleştiriyorsun.
Bağımsızlık Bildirgesi'ni yazmalıyım.
Çocukken bize, vatan için yaptıklarından dolayı
Thomas Jefferson'ı sevmemiz öğretildi ama bazıları için kötü biri.
Bay Jefferson…
Ve buna tek taraftan bakarsak bu kötülük siliniyor.
Bu yüzden Jefferson hâlâ romantikleştiriliyor.
Neyin var?
Korkuyorum sahip.
Neden?
Irklar arası birleşme bir yozlaşmadır
ve vatanını seven hiç kimse,
insan tabiatının üstünlüğünü seven hiç kimse
buna safça rıza gösteremez.
Buna karşı büyük nefret besliyorum.
Thomas Jefferson, Siyahi kadınlar hakkında çok olumsuz açıklamalar yapmıştı,
ne kadar itici olduklarından bahsetmişti.
Hatta bir ara onları orangutanlara benzetmişti.
Ama Sally Hemings'e doyamamıştı. O kadından kaç çocuğu oldu?
Kölesi olan…
DR. CAROL ANDERSON AKADEMİSYEN VE YAZAR
…çocuk yaştaki
Sally Hemings'e mütemadiyen tecavüz etmiştir.
Thomas Jefferson bu işte.
Demokrasi söylemlerini diline dolayıp
aynı zamanda Monticello'daki tarlaları için
karısına köle doğurtuyordu.
Thomas Jefferson gibi beyaz erkekler,
Siyahi kadınlara uyguladıkları cinsel şiddeti
şiddet değil diyerek meşrulaştırıyorlardı.
Siyahi kadınlarla ilgili kölelik döneminde çıkan
en güçlü mitlerden biri de Siyah Jezebel ikonasıydı.
Bu, güya tamamen
cinsel açlığına yenik düşmüş Siyahi bir kadındı.
Daima seks bağımlısı olmaya ve seks yapma arzusu taşımaya
doğuştan meyilliydi.
Bunu doğru kabul edersek kimin paçayı sıyırmasını sağlıyor?
Ne tür deneyimleri görmezden gelmemize ya da göz ardı etmemize imkân veriyor?
Bu, beyaz erkeklerin köle kadınlara tecavüz etmesi için bir mazeretti.
Siyahi kadınları yollu olarak kodlayarak şunu diyebildiler,
"Aranıyordu.
O benimle flört etti, o beni baştan çıkardı."
Bu, Amerikan popüler kültürünün
öyle içine işleyen bir klişe oldu ki
yaratıcıları bile işin buraya varacağını tahmin etmemiştir.
Bunu, Siyahi kızların "hızlı" oluşundan bahsedilirken de görüyoruz.
Taciz edildiğini düşünüyorsan yoruma açık davranamazsın
ve bence bu alandaki bir sorun da bu.
Sadece erkeğe bağlı değil. Kadına da bağlı.
ŞİRKET YENİ BİR GENÇ JEZEBEL İSTİYOR
İÇİNE JEZEBEL KAÇMIŞ
SEKS BOMBASI JEZEBEL'İ OYNUYOR
Unutmamalıyız ki cinsel şiddet, kölelikteki şiddetin temelindeydi.
Kölelik kültürü şiddet doluydu ve cinsel şiddet bu kültürün parçasıydı.
BEYAZLARIN SİYAHİ ANNEYE TOPLU TECAVÜZÜNE YETKİLİLER ALDIRIŞ ETMEDİ
GÜNEY'DE TECAVÜZE CEZA YOK
Rıza yok, hayır deme seçeneği yok.
Kölelikte kanunen tecavüze uğramış sayılmıyorsun.
Siyahi kadınlar pek çok farklı şekilde suistimal ediliyordu,
bu da bambaşka bir kölelik deneyimi demekti
ve mücadelelerini çevreleyen bambaşka bir kültür demekti.
Beyaz köle sahipleri, Siyahlara yönelik cinsel saldırılarını
örtbas etmek isteseler de bir kadın susmayı reddetti.
Kendi kölelik öyküsünü yazan ilk kadın Harriet Jacobs'dı.
Ve yazılarında
Siyah köle annelerin yaşadıklarını tasvir ediyor.
BİR KÖLE KIZIN YAŞADIKLARI KENDİ KALEMİNDEN
Okur,
Güneyli evlerin hayali tasvirlerini yapmıyorum.
Kölelik erkekler için çok kötü ama kadınlar için besbeter.
Kadınların kendilerine has yanlışları, acıları ve çileleri var.
Efendim her fırsatta karşıma çıkıp ona ait olduğumu hatırlatırdı
ve yemin billah bana zorla sahip olabileceğini söylerdi.
Ancak korkunç bir canavarın aklına gelebilecek
çirkin görüntülerle genç zihnimi doldururdu.
Dediğimi yap.
Benden 40 yaş büyük bir adamın
tabiatın en kutsal kurallarını her gün çiğnediğini gördüm.
Onun malı olduğumu,
her konuda iradesine tabi olmam gerektiğini söyledi.
Ruhum bu korkunç zulme isyan ediyordu.
Ama kime sığınabilirdim ki?
Beni bataklığa gizleyeceklerdi,
ta ki Phillip amcam bana saklanacak bir yer ayarlayana dek.
Bir şans uğruna her şeyi riske atmak üzereydim.
Ve başarısız olursam…
…dört çocuğumla birlikte akıbetimiz nice olurdu?
Ninemin evinde saklanabileceğim bir yer ayarlanmıştı.
Sıçanlar ve fareler dışında kimsenin yaşamadığı ufak bir kulübe.
Işıktan çok havaya hasrettim.
Ama avuntum da vardı.
Çocuklarımın seslerini duyuyordum.
Sesleri beni hem neşeye hem de hüzne boğuyordu.
Gözümden yaşlar geliyordu.
Neredeyse yedi yıl o ufak, kasvetli delikte yaşadım.
Okur, hikâyem özgürlükle sona eriyor.
Yaşadıklarımı kaleme almamın sebebi ilgi odağı olmak değildi.
Kendi hikâyem konusunda sessiz kalmak benim için daha hoş olabilirdi
ama bunu ilk elden anlatmak istedim.
Güney'de hâlâ tutsak olan ve benimle aynı şeyleri yaşayan
iki milyon kadın olduğu gerçeğine
Kuzeyli kadınların ısrarla dikkatini çekmek istiyorum.
Çoğunun durumu daha da beter.
Özgür eyaletlerin halkının köleliğin iç yüzünü anlamasını istiyorum.
Birleşik Devletler'de hâkim olan kölelik anlatısı kadınları içermiyordu.
Harriet Jacobs bir ilkti ve bence o kapıyı açıp
o hikâyelerin, bilhassa da o konuşulması zor hikâyelerin
su yüzüne çıkmasına vesile olmasaydı
kölelik deneyimlerini anlatan o Siyahi kadın akını olmazdı.
Jacobs'ın hikâyesini anlatması çok önemli çünkü hikâyesini anlatmasaydı
cinsî sapıklığın, sözde çalışmayla ilgili olan bu sistemin
nasıl içine işlediğini anlayamazdık.
Ve manidar biçimde tarihçiler bu metni beyaz, kölelik karşıtı
bir kadının yazdığını sandılar zira onu fazla şey buldular…
Hayat hikâyesini gerçek olamayacak kadar acıklı buldular.
Harriet Jacobs gibi kadınlar
belgelerin onları tarihten silmeye çalıştığını biliyorlar.
Hikâyelerinin anlatılmasının istenmediğini biliyorlar.
Bu yüzden anlattıklarında
onlara kulak kesilmemiz çok mühim.
SADECE ADALET İSTİYORUZ HIZLI VE TARAFSIZ BİR YARGILAMA
Fiziksel temas olsun ya da olmasın,
düşmanca bir ortamın yaratılması cinsel taciz sayılır.
Şu an dahi hislerimi anlatmakta zorlanıyorum.
Burada oturup yaşadıklarımı anlatabilir miydim,
o bile meçhul.
Her an her yerde,
Siyahi bir kadın olarak ırkçılığa, cinsiyetçiliğe, homofobiye, sınıfçılığa,
tecavüze uğrayabilir, dövülebilir, diri diri yakılabilirim ve kimse
başını kaldırıp bu evrenden göçtüğümü fark etmez
çünkü önemsizim, çünkü Siyahi bir kadınım.
Biraz hanım mı olayım? Kedi gibi ve kurnaz mı yani
Köpek gibi oyna Aşağıla diye mi
Konu mankeni gibi Yanında gezdir diye mi
Vajinamı bebek için kullan diye mi
Kurtulanların dertleşmesi için düzenlenen toplantılar
bir birlik çağrısına dönüştü.
SİYAH KADINLAR İÇİN ADALET!
Sadece seslerini duyurmak, görülmek ve inanılmak istiyorlardı.
SİYAH KADINLARA İNANIN
Daha iyi sistemleri, daha çok ilgiyi hak ediyoruz.
Bu soruna parmak basıp onu kabul edecek liderleri hak ediyoruz.
Bir cinsel şiddet ve aile içi şiddet mağduru olarak karşınızdayım.
En nihayetinde, Harriet Jacobs'ın
özgürlüğü satın alınıp kendisine hediye edilmişti.
Ve Harriet Jacobs çok öfkeliydi
zira beyaz kölelik karşıtlarının müdahalesiyle özgürlüğüne kavuşmuştu.
Genelde sınıfımda kölelik karşıtlarından bahsettiğimde
akıllarına, büyük bir fedakârlık yapmış iyi, beyaz insanlar geliyor
ve haksız da değiller.
Ama ben kölelik karşıtlarını düşündüğümde, aklıma olağanüstü şeyler yapmış
cesur Siyahi erkekler ve kadınlar geliyor.
Onları bu davanın merkezi olarak görürken
beyaz müttefikleri ve kölelik karşıtlarını yan aktörler olarak görüyorum.
Ne yazık ki insanlar azınlıklara kulak vermiyor,
ancak çoğunluktan bir sima onlar adına veya yanlarında konuşana dek.
O yüzden beyaz desteği gerekliydi. Yine de sorun teşkil ettiler.
ÖZGÜRLÜĞÜN ÖNCÜLERİ
Şu düşünce ekolüne mensup bir sürü beyaz kölelik karşıtı vardı,
"Evet, kölelik ahlaken yanlış
ama Siyahların da dengim olduğunu düşünmüyorum."
Artık köle olmasanız bile
beyaz ırkla eşit olmaktan henüz çok uzaksınız.
Doğru veya yanlış olduğunu tartışmak bana düşmez.
Lincoln'ı zihinlerimizde büyük kurtarıcı olarak kodlamışız.
Abraham Lincoln!
Kölelik kurumunu kaldırdığı için
herkes ona büyük saygı duyuyor.
İlk kez iki Afro-Amerikalı oyun kurucu Superbowl'da ilk on birde.
Ne tesadüftür ki 12 Şubat da Abe Lincoln'ın doğum günü.
Fakat 19. yüzyılda Lincoln'la sohbet etseydiniz
"Bu adam inceden ırkçı" derdiniz muhtemelen.
Ben de herkes kadar
beyaz ırkın daha üstün sayılması taraftarıyım.
O, sıklıkla köleliğin ahlaki kusurlarını gören
bir adam olarak resmedilmiştir ama açık konuşalım,
kölelikten uzaklaştıkça ekonominin iyileşeceğini düşündüğü için
kölelik karşıtıydı.
Sırf Özgürlük Bildirgesi'ndekilere değil, tüm söylediklerine bakmalıyız.
Eğer bunu yaparsak Abraham Lincoln'ın kafa karıştırıcı biri olduğunu anlarız,
özellikle de Amerika Siyahi tarihinde.
Bakın, ben yarı Abraham Lincoln'ım, yani…
Yani diz çöküp kıçını mı öpeyim?
Hayır ama…
Tarihin büyük kısmı beyaz adamları merkeze aldı
ve onlara Büyük Beyaz Kurtarıcı statüsü verdi.
Onlar kurtarıcı veya azat edici.
Bu sorunlu çünkü Siyahların iradesini boşa çıkarıyor,
bu davaya yaptıkları tüm katkıları boşa çıkarıyor.
BEYAZ KURTARICI MİTİ
Son 18 yıldır günlük yaşam koşullarının
son derece kötü olduğu bölgeleri ziyaret ediyorum
ve en çok çocukların etkilendiğini gördüm.
Siyah Amerikalılara herkesten çok destek oldum.
Belki Abraham Lincoln hariç. Onun yanına kimse yaklaşamaz.
Bu akşam kıçını kurtardım. Biraz teşekkür mü etsen acaba?
ARKANIZDAYIZ
Beyaz kurtarıcı kavramı, beyaz üstünlükçülüğü kavramı ile
birbirini tamamlıyor.
Beyazlık hüküm sürüyorsa,
tüm güç beyazların elindeyse,
o zaman kurtarma gücü de beyazların elindedir.
Bak, Siyahi bir okulda beyaz bir öğretmensin…
Freedom Writers'taki Hillary Swank değilim.
Freedom Writers'taki Hillary Swank'sin.
Pek çok farklı tezahürüne tanık oluyoruz.
Halkının çoğunluğu
Siyah olan bir ülkeyi ziyaret edip kollarında Siyahi bir çocukla
fotoğraflar paylaşırlar
ve bu şekilde şu algıyı yaratmaya çalışırlar,
"Gördünüz mü? Siyahlara iyi davranıyorum."
Gerçekten fedakârca bir şey yapmaya çalışıyorsan
beni tasdikname olarak kullanma.
Üstelik gayet bayağı,
yaptıkları şeyler yani.
Seni dinleyip gerçekten yapılması gerekeni yapmıyorlar.
Siyah kölelik karşıtları ilk kölelik karşıtlarıdır.
Gidip de kölelere "Kölelik yanlış" demek gerekmiyordu.
"Bu sana zararlı" filan. Biliyorlardı tabii ki.
Şikayetlerini ve bu kurumun kötülüklerini
ilk dile getirenler onlardı.
Siyahilerin kendilerini azat ettiklerini vurgulamak da önemli bence.
Ama beyaz kurtarıcı klişesi,
beyazların Siyahileri çocuk farz etmelerine neden oluyor
ve "Her anne babanın yaptığı gibi sizi büyütüp geliştiriyoruz" diyorlar.
Ama Siyahlar, "Biz çocuk değiliz" diyor.
"Önderlik etmenize gerek yok.
Destek olun yeter. Yanımızda durmanız yeterli."
Eğer durumu iyi olmayan, yoksul Siyahi topluluklara yardım etme niyetiniz
kendi kişisel araştırmanızdan doğuyorsa
ve çevrenizde Siyahi bir ses yoksa haddinizi aşıyor olabilirsiniz.
Bu yüzden Lincoln'ın çevresinde Frederick Douglass, Elizabeth Keckley
ve diğer Siyahların olması çok önemli.
Bu sayede Siyahların neleri yapabileceğine
ve onlara nasıl bir özgürlük gerektiğine dair
farklı bir bakış açısı kazanmış oldu.
Lincoln en başta açıkça ifade etti,
"Bu savaş köleliği kaldırmak için değil. Birliği yeniden sağlamak için."
Özgürlük Bildirgesi'ni yayımladığı için de
yaklaşık 200.000 Siyah erkek,
günümüzde özgürlük savaşı olarak anılan savaşın
son iki senesinde Birlik Ordusu'na katıldı.
SİVİL SAVAŞIN SONU 1865
MİLYONLAR İÇİN ÖZGÜRLÜK BİLDİRGESİ!
KÖLELERE ÖZGÜRLÜK!
"AYAĞA ÖZGÜR KALK!" - ÖZGÜR!
Özgür kalır kalmaz "Yürü ya kulum!" olduk.
Kongreye girdik, senatörlerimiz oldu, Siyahi Üniversiteler kurduk.
Mülk sahibi olduk.
Oy verdik.
Siyahların aşağı olduğu miti yerle bir oldu.
Hayatları üstünde otonomi ve söz sahibi olduklarında,
Siyahların neleri arzuladıklarını ve nelere kadir olduklarını görüyorsunuz.
Siyah mükemmeliyetinin olağanüstü bir sıçrayışı bu.
Geniş bir ölçekte ve çok kısa bir sürede
o kadar ilerledik ki ülke temelinden sarsıldı
ve buna ayak uyduramadı.
Beyaz Amerikalılar, ilerlememizden
o kadar korkuyor ki kaybettiklerini düşündükleri gücü
geri kazanmak için her şeyi yaparlar.
Beyazlar, Siyahların yurttaşlık haklarını kullanmasını tehdit olarak gördü.
Böylece hiç vakit kaybetmeden
Siyahi erkeklerin zihinlerinde sürekli beyaz kadınları cezbedip
onlara tecavüz etme arzusu olduğuna dair çok güçlü bir mit oluşturdular.
BU ÖDENEKLER OLDUĞU SÜRECE ÇALIŞMAMA GEREK YOK Kİ
Kişisel bir şeyle, duygusal bir şeyle bağ kurabilen ırkçı fikirler kök salar.
Toplumunuzdaki kadınları koruma fikriyle
bu sözde Siyahlık tehdidini ilişkilendirerek
ırkçı şiddeti bir erdeme dönüştürmüş oluyorsunuz.
Ve bunu yaptığınızda
her türlü korkunç eylem meşrulaşmış oluyor.
SİYAHİ SUÇLU MİTİ
1890'ların başında linçler had safhadaydı
ve bu kadar çok Siyahinin linç edilmesinin gerekçeleri
onların yaptıkları yanlışlarla ilişkilendiriliyordu.
Mesele sadece ağaçta sallandırılan, genellikle de işlemedikleri,
uydurma bir suç yüzünden cezalandırılan kişiler değildi.
Linç eylemi aynı zamanda korku salmak içindi,
biz de ağaçta sallanmaktan korkalım diye.
Hepimiz o görüntüye bakabilelim de
çizgiyi aşmaktan imtina edelim ve yerimizi bilelim diye.
Yere yat!
Derdin ne senin?
Beyaz üstünlüğü yanlıları bu stereotipleri yarattı.
İnsanlara korku salmak için.
Bizi tehdit kılarsan insani yanımızı yok etmiş olursun.
BU KUDURMUŞ HAYVANI YOK EDİN
Bunlar bizi durdurmak için yapılmış kasıtlı seçimler.
TV'DEKİ SİYAHLAR: GERÇEKÇİ Mİ STEREOTİP Mİ?
Siyahilerin suçlu muamelesi görmesi
Amerika'daki beyaz üstünlükçülüğünün önemli bir unsurudur.
Beyazlar için,
beyaz seçkin sınıfın Siyah toplumu kontrol ve zapt etmesinin
neden mühim olduğunu açıklamanın etkili bir yolu.
Bu adamların sabıkaları koca bir kitabı doldurur
ama ne yazık ki onlara serseri muamelesi yapıp
ait oldukları hapse atmak yerine hassas çiçek muamelesi yapmamız gerekiyor.
Siyah canlar değerlidir!
Niye terör örgütü ilan edilmiyorlar?
Siyah oldukları için kimse söyleyemiyor mu?
Saçmalık sona ersin. Bunlar katil, beyazlardan nefret ediyorlar.
Suç, "Siyah" ve ırkla ilgili o fikirler Amerikalıların zihnine kazındı.
Siyahlarla yaşayan herkes taşınmalı.
-Neden? -Çünkü gece sokakta rahat yürüyemiyorsun.
Evden çıkamıyorsun.
KÖTÜ TAYFA
Suçluların medyada nasıl temsil edildiğine bakınca
beyaz olmayanları, özellikle de Siyah erkekleri görüyoruz.
Horton evimize girdi.
12 saat boyunca dayak yedim, hırpalandım ve korkutuldum.
Şartlı tahliyesiz müebbet yatarken Vali Dukakis birkaç gün izin vermiş.
Siyahiler her gün beyazları öldürüyor.
Beyaz kadınlara tecavüz ediyorlar, günde yüz beyaz kadına.
FEDERAL YARGIÇ: "BU SİYAHİ SUÇLU GÖRÜNÜYOR"
İstatistiklere aşinasınız.
Suç Amerika'yı kasıp kavuruyor.
Bu istatistiklerden bir portre ortaya çıkıyor.
Portrede sert bakışlı bir yüz var.
Çağımızın ürkütücü bir gerçeğinin yüzü,
bir insan avcısının yüzü, bir suç müptelasının yüzü bu.
Doğada bundan daha zalim ve tehlikeli bir şey yoktur.
Kimsenin gözüne sokmadan da insanları suçlu ilan etmenin yolları var.
Bunlar sıradan çocuk çeteleri değil.
Bunlar genellikle süper suçlu tabir edilen bir çocuk türü.
Vicdan yok, empati yok.
Öncelikle, uyuşturucu tacirlerinin hızlı, sert ve kesin biçimde
cezalandırılması için birlik olmalıyız.
Suç, Siyahı ve ırkı temsil eden bir tabir hâline geldi.
Siyah suçluluğunun icadı
o kadar kasten planlanmış ki
kültürün tamamına nüfuz ediyor.
Genç katiller.
Ülkemizde çocukların cinayet işleme oranı yetişkinlerinkini geçti.
Eskiden jant çalan çocuklar artık tecavüzcü ve katil.
Televizyonda izlediklerimiz, haberlerde, reklamlarda,
filmlerde, sosyal medyada, aklınıza gelen her yerde gördüklerimiz
ırkçı görüşleri tekrar tekrar pekiştiriyor.
Ve bu görüşlerin büyük kısmı sessiz ve derinlerde
çünkü süslü kıyafetlere ve kılıklara bürünmüşler.
1930'lara geldiğimizde
Siyahileri kamera önünde linç etmek sosyal açıdan kabul edilmez oluyor.
Ama görünürde Siyahi karakter yokken bile
Siyahlığın bazı unsurlarına gönderme yapıldığını görüyoruz.
Sinemada gerçekliğe bağlı değilsiniz.
Kötü adamı istediğiniz kadar büyük, siyah, güçlü ve korkunç yapabilirsiniz.
Kapa çeneni ucube!
Julius, seni…
Kapa çeneni dedim!
Bunun işe yaramasının sebebi,
seyirciler için anlaşılabilir olmasının sebebi,
Siyahlığa dair stereotipler konusunda çoktan eğitilmiş olmamız
ve bunu izleme eylemimize taşıdığımızın farkına bile varmıyoruz.
Derhâl dağılın.
Dün gece burada iki şey oldu.
Biri öldürülen gencin protestosuydu.
İkincisi ise zıvanadan çıkmış, aşırıya kaçmış bir kanunsuzluktu.
St. Louis'in kuzeyinde soyguncular iş başındaydı.
Eller yukarı, ateş etmeyin!
Siyahiler diğer insan gruplarından daha saldırgan veya tehlikeli değil.
CORALVILLE SOYGUNUNDA DÖRT TUTUKLU
Ama bize şiddetin yüzünün Siyah olduğu öğretildi,
bu yüzden de şiddete başvuran beyaz şahısları gözden kaçırıyoruz
çünkü görünüşe göre şiddet işleyecek bir tipleri yok.
Hiç de katile benzemiyor.
Geniş çaplı yoksulluk ve silaha kolay erişim,
şiddeti ırktan daha iyi açıklıyor.
Ama bize beyaz şiddetin meşru müdafaa olduğu öğretildi.
Metroda ölümcül boğma.
Eski bir Michael Jackson taklitçisi olan Neely,
tuhaf davranıyor ve yolculara bağırıyormuş ancak kimseye zarar vermemiş.
Penny'nin avukatları nefsi müdafaayı savunuyor.
Floridalı bir kadın komşusunu öldürmekle suçlanıyor.
Polise göre sokak kapısından ateş edip dört çocuk annesi Ajike Owens'ı öldürmüş.
Lorincz kendini savunduğunu iddia ediyor.
Afro-Amerikalı bir adam var. Central Park'tayım.
Beni kaydediyor, köpeğimle beni tehdit ediyor.
Yürüyüş yolunda tehdit ediliyorum! Lütfen hemen polis gönderin!
Sanford Emniyeti. Görüşme kaydediliyor, ben Sean.
Mahallemde bazı hırsızlıklar oldu ve çok şüpheli bir adam var.
Bu adam beyaz mı, Siyah mı, Hispanik mi?
Siyaha benziyor.
Bu fikirlerin yayılmasından kaynaklanan potansiyel şiddet…
Muazzam bir potansiyel şiddet bu.
George Floyd'un uyuşturucu etkisi altında olduğunu,
dolayısıyla her an her şeyi yapabileceğini söylediler.
Ahmaud Arbery koşuyordu.
Ve sadece koşarak
o beyazların zihninde bir canavara dönüştü.
Bu sözde zararsız fikirler,
insanların zihinlerinde virüs gibi yayılabiliyor,
sonra da insanlar onları kullanıp çarpıtarak
Siyahların katlini meşrulaştırıyor.
Süslü kelimelerle ifade edersek buna "kültürel söylem" diyebiliriz.
Ben insanların kendilerine söylediği düpedüz yalanlar diyorum,
amaçları da bu sistemin ve eşitsizliklerin sürdürülmesini meşrulaştırmak.
ADALET.
Linç, hâli vakti yerinde olan Siyahilere ırkçı bir tepkiydi.
Ida B. Wells, linci haklı çıkarmak için üretilen hikâyeler ile verilere baktı
ve "Kendi verimi toplayacağım" dedi.
Güneyliler, kanunsuzluklarını savunurken lince dair doğruları söyleselerdi
bugün bu savunmayı yapmalarına hiç gerek kalmazdı.
Ama kasten, art niyetle, mütemadiyen gerçeği örtbas ederlerse
Siyahiler bu korkunç hikâyeyi kendi açılarından anlatmak zorunda kalır.
Arkadaşım Tommy'yi tüm kasaba tanırdı.
Ufak bir evi vardı ve biriktirdiği parayla bir bakkal dükkânı açtı.
Bir gün, beyaz ve Siyahi çocuklar misket oyunu yüzünden tartıştı.
Tabii ki Siyahi esnaf da tartışmaya müdahil oldu.
Pazar sabahı gazetede bakkalla ilgili korkunç manşetler çıktı.
Gazete ırkçı önyargıyı körükleyerek
bakkalı "hırsız ve eşkıya yuvası" olarak adlandırdı.
Tutun onu!
Kan!
GÜRUH İŞİ HALATLA DEĞİL SİLAHLA BİTİRDİ ÜÇ ASİ TARLADA VURULDU
LİNCİN GERÇEKLEŞTİĞİ YER
Memphis sokaklarında yürüyen herkesten daha kibar, temiz bir adam
bir köpek kadar bile saygı görmeden öldürülmüştü.
Bu, lincin iç yüzünü görmemi sağlamıştı,
servet ve mülk sahibi olan Siyahilerden kurtulmak için bir bahane.
Böylece ırkın tamamına korku salacaklardı.
LİNÇ KAYITLARI DEFTERİ
Meseleyi inceledikçe Güneylilerin,
Siyahileri artık oyuncakları, uşakları, gelir kapıları
yapamadıkları için besledikleri kini hâlâ unutamadıklarına ikna oldum.
1892'DE 241 KİŞİ LİNÇ EDİLDİ.
Bu yıllarda 10.000'i aşkın Siyahi
hukuki bir süreç ve yargılama olmadan soğukkanlılıkla öldürüldü.
Aynı defter, bunca yıl boyunca ve tüm bu cinayetlerde
sadece üç beyazın yargılanıp, hüküm giyip idam edildiğini gösteriyor.
GÜNEYLİ DEHŞETİ LİNÇ KANUNU
TÜM AŞAMALARIYLA
Derslerimden sonra ilgili arkadaşlardan
bana en sık gelen soru şu,
"Davaya nasıl yardım edebilirim?"
Cevabı ise daima şöyle,
"Dünyaya gerçekleri anlatın."
KIRMIZI BİR DEFTER.
ABD'DEKİ LİNÇLERİN ÖNE SÜRÜLEN SEBEPLERİ VE DETAYLI İSTATİSTİKLERİ, 1892-1894
YAZAN IDA B. WELLS. 128 CLARK SOKAĞI, ŞİKAGO
Hikâyelerimizi anlatmak
ve bu ülkeyi cesurca özeleştiri yapmaya sevk etmek söz konusuysa
bunu başlatan odur.
Linç güruhlarının, eşleri ve çocuklarıyla,
ağaçta sallanan bir Siyahinin
cesedi altında poz verdiği kartpostalları bugün görebiliyoruz
ve bunun korkunç olduğunu biliyoruz.
Ama bunu yapabilmemizin sebebi,
Ida B. Wells'in görev bilip
tam da bu olayların gerçekleştiği zamanda,
asla görmezden gelemeyelim diye neler olduğunu bize anlatmasıdır.
Arabamın kapısını açtın, beni kendi arabamdan zorla indireceksin.
İn arabadan!
-Bir de şoklayacak mısın? -Kızartacağım!
Yat yere, kıpırdama! Yüzüstü!
-Bir, iki… -Bu memur için tehdit değilim.
Tehdit edildim.
-Gösteriyi izleyin millet. -Hayatım tehlikede!
Niçin? Her gördüğünüzde bana bulaşıyorsunuz.
Bıktım artık! Yeter.
Şu anda hiç tepki vermiyor.
Nabzı atıyor mu?
Yok kardeşim! Şuna bak, hiç tepki vermiyor.
-Nabzına bakın. -Ciddi misiniz?
Boğazında onunla yatacak mı öyle?
GEORGIA'DA BİR SİYAHİ KOŞARKEN ÖLDÜRÜLDÜ
İKİ AY SONRA HÂLÂ TUTUKLAMA YOKTU
AYLAR SÜREN IRKÇI TACİZİN ARDINDAN BEYAZ KOMŞU SİYAH ADAMI ÖLDÜRDÜ
11 YAŞINDA BİR ÇOCUK 911'İ ARADI.
SONRA POLİS ONU VURDU.
SİYAH AMERİKALILAR, POLİS TARAFINDAN BEYAZLARDAN ÇOK DAHA FAZLA ÖLDÜRÜLÜYOR
Polis şiddeti günümüzün lincidir.
Cezaevlerinin içinde ve dışında uygulanan Siyahlara karşı devlet şiddeti linçtir.
Bir tür ırkçı şiddettir
ve sadece Siyah bireyi cezalandırmayı değil
tüm Siyahilere hadlerini bildirmeyi amaçlar.
Polislik kurumu ve teknikleri gelişse de süregelen bir kalıp var.
KÖLELERE ÖZGÜRLÜK!
Ne zaman büyük bir atılım, ilerleme vesaire olsa…
…büyük bir karşı dalga geliyor.
Bir beyaz üstünlükçülüğü duvarı ortaya çıkıp "Bu kadar yeter" diyor.
OBAMA AMERİKA'YI ÖLDÜRÜYOR
Geri çekilin!
Siyahi ilerlemenin karşılığı ceza oluyor.
Bu şekilde ifade edilmiyor.
Suç sorunları, uyuşturucu sorunları diyorlar.
Ama gerçek şu ki bu,
"düzen" adı altında ırk egemenliğini yeniden sağlama çabası.
Bu ülke suça karşı topyekûn bir savaş başlatmalı.
Ülkemizin yasalarına uyulmalı.
Düzen sağlanmalı.
Dostlarım, bu gece söyleyeceklerim net bir şekilde anlaşılsın.
Amerika Birleşik Devletleri'nde, suç dalgası geleceğe taşınmayacak.
Devletin ilk sorumluluğu
kanun ve düzendir.
Ben kanunun ve düzenin adayıyım.
Omaha'da, Cleveland'da veya Brooklyn'de
ya da Şikago'da filan yaşanan sıkıntıları, taşkınlıkları okuyor musun?
Ben başkaldırı diyorum.
-Başkaldırı mı? -Doğru.
Yanlış bulmuyor musun?
Bence onlar, kendilerini gettoların içine hapsetmiş
ve onları sömürüp baskılayan bir sisteme başkaldırıyorlar
ve bu sistemi yıkmak için hiçbir çözüm yolları yok.
Yıkmaya ve bölmeye çabaladınız, insanları alıp götürdünüz,
sistemlerini bozdunuz
ve tüm bunlara "medeniyet" dediniz.
Şimdi de bu zorluğu yaşayan bizler size,
"Hayallerin katilisiniz.
Vahşi sizsiniz.
Evet, asıl medeni olmayan hep sizlerdiniz" diyoruz.
Biraz medeniyet öğrenin.
Bu ülke görkemli olana,
alevlere ilgi duyar.
Ama onu yakan çıraya dikkat etmiyoruz.
Ve çıra, Siyahlık karşıtlığına dayanan politikalardır.
BEYAZ OKULLAR BEYAZ KALSIN
Eğitimin reddi, çıra.
Eşit olmayan barınma ve iş fırsatları, çıra.
Siyah topluluklara uygulanan polis zorbalığı, çıra.
Üst araması…
Polis, kıpırdama!
Uyuşturucuyla Savaş…
Kitlesel hapse atmalar…
Siyahileri kasten kontrol altına alan politikalarınız, yapılarınız
ve kurumlarınız olduğunda
yine kasten sürekli suça itilebilecek topluluklar yaratırsınız.
Yine o süregelen kalıp.
Bu ülkedeki ırkçılığın tarihi
aslında erkin tarihidir.
Bu ülkedeki Siyahları sindirmek için toplumumuzda kullanılan her şey,
onlar erklerini koruyabilsinler diyedir.
Beyaz seçkinler
işte böyle çıkar sağlıyor, erklerini böyle koruyorlar.
Bize erkin sınırlı bir kaynak olduğu, herkese bir dilim düştüğü öğretildi.
Payım çoğaldıkça seninki azalır. Payın çoğaldıkça benimki azalır.
Hayat ilken, sahip olduklarını
ne pahasına olursa olsun korumaksa o zaman gerekeni yaparsın.
Yalan söyler, aldatır, öldürür ve elindekine sahip çıkarsın.
Köleliğin hemen ertesinde
yapılmış olması gereken işler,
yani bütün toplumun yeniden tasarlanması,
yeniden düzenlenip örgütlenmesi,
bu sayede de eskiden kölelik yapmış bireylerin
özgür ve eşit olabilmesi…
Bu işler hiç yapılmadı.
Dikkat!
Bence beyazlar, karşılarına bir ayna koyarlarsa
nesiller ve asırlar boyunca
Siyah, esmer, koyu tenli insanlara zulmedip onları sindirdiklerini görmenin
ve bu geçmişle nasıl başa çıkacaklarını bilemeyecek olmanın
korkusunu yaşıyorlar.
"Ya sonra?" sorusu gelecek. "Gerçeği kabullendin, şimdi ne olacak?"
Bu mirası sürdürüp sürdürmeyeceklerine karar vermeleri gerekecek.
Irkçı olmanın özünde inkâr vardır,
sürekli ırkçılığın varlığını inkâr etmenin yollarını aramak vardır.
Toplumun içine işlemiş olan ırkçılıkla mücadele edebilmek için
aktif bir tavır gereklidir.
Bu da ırkçılık karşıtlığıdır.
IRKÇILIK KARŞITI BİR TOPLUMUN GERÇEKLERİ
İnsanlar sürekli olarak, ırkçılık karşıtı bir toplum yaratırsak
ne kaybedeceklerini düşünüyor,
ne kazanacaklarını değil.
Başarılı bir sosyal yapı, başarılı bir toplum istiyorsanız
toplumun bir kısmı üzerinde baskı kurmak muhtemelen pek de iyi bir hamle değil.
Neye benzeyeceğini bilmiyorum ama mümkün
çünkü mevcut sistemi de bir grup insan bir araya getirdi.
Bu sistemi bir araya getirebildilerse biz de onu kaldırabiliriz.
Mesele komşunu sevmeni sağlayacak daha iyi bir fikre sahip olmak değil.
Bundan bahsetmiyoruz.
"Irkçılık karşıtı"nın tek manası Siyahilerden şahsi olarak nefret etmemekse
bu benim hayatımı daha iyi yapmaz ki.
Sırf benden nefret etmemen yani.
Ama bunu hesaba kattıktan sonra çıkıp şöyle dersen,
"Ama bu insanlara duyduğumuz yapısal nefret,
onlara karşı yapısal aldırmazlığımız hayatlarını nasıl zorlaştırdı?"
İşte o zaman olur. Bir yere varırız.
Siyahlar ne istediklerini biliyor.
Özgürlük ve kurtuluşun neye benzeyeceğine dair fikirleri var.
Ve abartılı bir ütopyaya benzemiyor bu.
Beyazların yaşadığı dünyaya çok benziyor.
Beyazların yaşadığı ve asla sorgulamadığı dünyaya.
Siyah olmayı seviyorum.
Bu yüzden Tanrı'ya her gün şükrediyorum.
Siyah kocamı seviyorum. Doğacak Siyah bebeğimizi seviyorum.
Siyah ailemi, Siyah komşum Bayan Janet'ı seviyorum.
Siyah kilisemi seviyorum. Siyah müziğimi seviyorum.
Siyahlığın Amerika'ya kattığı her şeyi seviyorum,
Amerika takdir etse de etmese de.
Söylesenize, Siyahilerde ne sorun var?
Hiç. Siyahilerde bir sorun yok.
Siyahilerde hiçbir sorun yok.
Ne kadar saçma olduğunu görüyorsunuz.
Siyahilerdeki tek sorun Siyahilerde bir sorun olduğunu düşünmemiz.
Alt yazı çevirmeni: Cem Arıkan