1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:24,774 --> 00:00:26,276
Bạn có thể cho tôi biết

4
00:00:26,985 --> 00:00:28,903
người da đen bị làm sao không?

5
00:00:30,238 --> 00:00:32,157
Người da đen bị làm sao ấy à?

6
00:00:34,617 --> 00:00:36,536
Người da đen bị làm sao ư?

7
00:00:36,619 --> 00:00:38,747
Được rồi. Ý bạn là sao?

8
00:00:38,830 --> 00:00:41,041
Người da đen bị làm sao ư?

9
00:00:59,184 --> 00:01:00,477
Vào năm 1860,

10
00:01:00,977 --> 00:01:05,565
Thượng nghị sĩ bang Mississippi,
Jefferson Davis, tại cuộc họp Thượng viện,

11
00:01:05,648 --> 00:01:08,985
đã phản đối dự luật
tài trợ giáo dục cho người da đen.

12
00:01:10,528 --> 00:01:13,156
Ông biện minh bằng cách
bịa ra một câu chuyện

13
00:01:13,239 --> 00:01:15,283
mà ông bảo là trích từ Kinh Thánh.

14
00:01:19,079 --> 00:01:21,039
Trong truyện cổ tích bịa đặt này,

15
00:01:21,122 --> 00:01:24,209
khi Cain bị lưu đày khỏi Vườn Địa Đàng,

16
00:01:24,292 --> 00:01:27,003
anh ta phát hiện ra Vùng Đất Nod.

17
00:01:31,549 --> 00:01:35,303
Theo lời Thượng nghị sĩ Davis,
Vùng Đất Nod này

18
00:01:35,887 --> 00:01:38,890
có những loài động vật và quái thú

19
00:01:38,973 --> 00:01:42,227
được tạo ra trước con người,
trước cả Adam và Eva.

20
00:01:47,899 --> 00:01:49,734
Và lẫn trong những quái thú đó

21
00:01:49,818 --> 00:01:53,279
là một nhóm sinh vật giống thú
với làn da sẫm màu hơn.

22
00:01:55,782 --> 00:01:59,702
Thượng nghị sĩ Davis
đang ám chỉ người da đen.

23
00:02:02,372 --> 00:02:06,626
Ông nói: "Sự hạ đẳng của người da đen
là ý muốn của Chúa,

24
00:02:06,709 --> 00:02:09,087
và lịch sử đã xác minh điều đó".

25
00:02:11,422 --> 00:02:13,967
Đó là câu chuyện
Thượng nghị sĩ Davis đã kể,

26
00:02:14,551 --> 00:02:18,179
ông cũng chính là người
sau này trở thành tổng thống

27
00:02:18,263 --> 00:02:20,473
của Liên minh miền Nam Hoa Kỳ,

28
00:02:21,432 --> 00:02:23,184
để biện minh cho quan niệm

29
00:02:23,268 --> 00:02:28,022
rằng sự bất bình đẳng
giữa chủng tộc da đen và da trắng

30
00:02:28,106 --> 00:02:29,899
đã được đóng dấu từ đầu.

31
00:02:29,983 --> 00:02:31,943
TỔNG THỐNG LIÊN MINH MIỀN NAM HOA KỲ

32
00:02:42,078 --> 00:02:46,040
Hệ quả là gì khi chúng ta cứ kể nhau nghe
những câu chuyện thêu dệt

33
00:02:46,124 --> 00:02:48,084
về bản chất của người da đen,

34
00:02:48,585 --> 00:02:51,796
và vai trò của họ trong xã hội Mỹ?

35
00:02:53,423 --> 00:02:58,928
Chúng đều phác họa
những thứ bất ổn của người da đen,

36
00:02:59,012 --> 00:03:03,266
từ đó trở thành một phần
của một hệ tư tưởng nền tảng…

37
00:03:03,349 --> 00:03:04,517
TEM PHIẾU THỰC PHẨM

38
00:03:04,601 --> 00:03:10,148
…góp phần truyền bá
những khái niệm sai lầm về người da đen.

39
00:03:12,275 --> 00:03:15,904
Chúng ta cần nhìn lại lịch sử nước Mỹ
bằng góc nhìn sáng suốt.

40
00:03:16,487 --> 00:03:17,864
Tranh cãi về khái niệm

41
00:03:18,406 --> 00:03:21,618
là có thật và cuộc đấu tranh về chúng
có ý nghĩa riêng.

42
00:03:23,244 --> 00:03:24,621
Câu hỏi đặt ra là:

43
00:03:25,288 --> 00:03:29,292
"Làm sao ta có thể chủ động chất vấn
kiến thức xã hội cung cấp

44
00:03:29,375 --> 00:03:31,419
và những kiến thức ta nạp vào?"

45
00:03:31,502 --> 00:03:33,713
Vì có người đang thao túng nó.

46
00:03:34,297 --> 00:03:36,925
Họ thao túng nó
vì lợi ích của ta hay của họ?

47
00:03:39,344 --> 00:03:42,764
ĐÓNG DẤU TỪ ĐẦU

48
00:03:42,847 --> 00:03:46,726
DỰA TRÊN CUỐN SÁCH
CỦA TIẾN SĨ IBRAM X. KENDI

49
00:05:08,516 --> 00:05:11,352
Khi bàn về chủng tộc,

50
00:05:12,770 --> 00:05:18,693
chúng ta phải biết rằng
nó không phải là một khái niệm cố hữu.

51
00:05:21,738 --> 00:05:25,950
Ngày đó, chúng tôi đã vượt đại dương,
có cả tộc Fula,

52
00:05:26,034 --> 00:05:28,995
tộc Igbo, tộc Yoruba,

53
00:05:29,078 --> 00:05:31,789
tộc Wolof và cả Mandinka.

54
00:05:33,833 --> 00:05:36,919
Nhưng ở đâu đó bên kia Đại Tây Dương,

55
00:05:37,003 --> 00:05:41,674
chúng tôi đã trở thành
một cộng đồng hợp nhất.

56
00:05:44,719 --> 00:05:50,933
Thông thường, chúng ta cho rằng
chủng tộc được chia theo màu da,

57
00:05:51,017 --> 00:05:53,644
kiểu tóc, hay đại loại thế.

58
00:05:54,479 --> 00:05:56,314
Nhưng nó là để phục vụ chế độ nô lệ.

59
00:05:59,359 --> 00:06:03,488
Tôi nghĩ điều quan trọng ở đây
là mọi người phải biết gốc của từ "nô lệ",

60
00:06:03,571 --> 00:06:05,656
hay những nô lệ nguyên bản nhất,

61
00:06:05,740 --> 00:06:07,867
thật ra không có vẻ ngoài giống tôi.

62
00:06:09,160 --> 00:06:10,995
Thị trường nô lệ ở Tây Âu,

63
00:06:11,079 --> 00:06:14,999
suốt hàng trăm năm, chủ yếu
là buôn bán người Slav đến từ Đông Âu.

64
00:06:16,125 --> 00:06:20,171
Từ tiếng Anh "slave", tức nô lệ,
có nguồn gốc là từ Slav.

65
00:06:21,381 --> 00:06:26,511
Cớ gì đột nhiên người châu Phi
lại trở thành đối tượng làm nô lệ chính?

66
00:06:27,970 --> 00:06:31,641
PHÁT MINH KHÁI NIỆM "NGƯỜI DA ĐEN"

67
00:06:37,897 --> 00:06:41,859
Chúng ta cần nhớ rằng chế độ nô lệ
là một phần của lịch sử loài người.

68
00:06:41,943 --> 00:06:43,528
Người bắt người làm nô lệ.

69
00:06:43,611 --> 00:06:47,990
Từ cổ chí kim, con người đã lập nên
các đế chế, chính quyền và chiến tranh.

70
00:06:48,533 --> 00:06:51,411
Nhưng có một sự kiện rất đặc biệt
vào năm 1444.

71
00:06:52,286 --> 00:06:56,999
Đó là thời điểm
mà chuyến tàu lớn chở đầy tù nhân

72
00:06:57,083 --> 00:07:00,378
do người Bồ Đào Nha bắt giữ
từ vùng Senegambia

73
00:07:00,461 --> 00:07:03,005
được đưa đến Bồ Đào Nha để rao bán.

74
00:07:05,341 --> 00:07:08,594
Với tôi, đó là điểm khởi đầu

75
00:07:08,678 --> 00:07:12,056
của đường dây buôn bán nô lệ
xuyên Đại Tây Dương về sau.

76
00:07:19,480 --> 00:07:21,315
Hoàng tử Henry của Bồ Đào Nha

77
00:07:21,858 --> 00:07:26,863
đã thấy giá trị của người châu Phi
ở các thị trường nô lệ Tây Âu.

78
00:07:26,946 --> 00:07:30,950
Họ có giá trị hơn người Slav
đến từ Đông Âu

79
00:07:31,033 --> 00:07:32,994
vì họ khó lòng tẩu thoát hơn,

80
00:07:33,077 --> 00:07:35,830
họ khó trà trộn với dân bản địa hơn.

81
00:07:37,915 --> 00:07:41,836
Thế là hoàng tử tài trợ
các chuyến thám hiểm đến nguồn cung.

82
00:07:46,966 --> 00:07:49,343
Và khi Hoàng tử Henry tiến vào châu Phi,

83
00:07:50,052 --> 00:07:52,930
ông nhìn thấy cơ hội
chiếm đoạt và làm giàu.

84
00:07:53,973 --> 00:07:57,518
Ông có một phương thức hiệu quả
để đạt được điều mình muốn.

85
00:07:58,769 --> 00:08:00,104
VÒNG SẮT ĐỂ NÔ LỆ KHÔNG TRỐN

86
00:08:02,607 --> 00:08:05,026
Hoàng tử Henry không muốn thừa nhận rằng

87
00:08:05,610 --> 00:08:12,241
ông biến người châu Phi thành nô lệ
một cách thô bạo và tàn ác để kiếm tiền.

88
00:08:12,950 --> 00:08:18,289
Nên ông cử một người ghi chép biên niên sử
của hoàng gia tên là Gomes Zurara

89
00:08:18,372 --> 00:08:19,749
để viết lại câu chuyện.

90
00:08:26,172 --> 00:08:29,217
Gomes Zurara bào chữa
việc buôn bán nô lệ của hoàng tử

91
00:08:29,300 --> 00:08:32,929
bằng cách khẳng định
ông làm thế là để cứu rỗi linh hồn,

92
00:08:33,638 --> 00:08:38,309
rằng người dân ở châu Phi
là thấp hèn, man rợ.

93
00:08:40,144 --> 00:08:42,772
Họ đã sống như những bầy thú

94
00:08:42,855 --> 00:08:45,775
mà không có tập quán gì
của sinh vật có tư duy.

95
00:08:46,526 --> 00:08:48,694
Họ không có khái niệm về điều tốt đẹp,

96
00:08:49,195 --> 00:08:52,532
chỉ biết sống biếng nhác như cầm thú.

97
00:08:58,246 --> 00:09:03,042
Cuốn sách của Gomes Zurara
không chỉ là ghi chép quan trọng đầu tiên

98
00:09:03,125 --> 00:09:05,086
tại châu Phi của một người châu Âu.

99
00:09:05,586 --> 00:09:07,213
Nó còn trở thành sách bán chạy.

100
00:09:08,923 --> 00:09:12,426
Những ý niệm phân biệt chủng tộc,
xem người châu Phi là dã thú

101
00:09:12,510 --> 00:09:15,054
bắt đầu lan truyền khắp Tây Âu.

102
00:09:17,181 --> 00:09:22,270
Mục tiêu ngấm ngầm là biến
sự phân cấp chủng tộc thành lẽ tự nhiên.

103
00:09:23,437 --> 00:09:25,314
Họ truyền bá tư tưởng cho chúng ta.

104
00:09:25,398 --> 00:09:29,485
Văn hóa đại chúng và quyền lực
cũng theo cơ chế này.

105
00:09:29,569 --> 00:09:32,280
Ta không nhận ra
cho đến khi nó đạt được mục tiêu.

106
00:09:34,574 --> 00:09:36,617
Để bạn có thể nô dịch người khác

107
00:09:36,701 --> 00:09:39,203
mà vẫn cảm thấy tốt về bản thân,

108
00:09:39,996 --> 00:09:44,375
bạn phải viện ra lý do
biện minh rằng nó không có gì sai trái.

109
00:09:45,751 --> 00:09:49,630
Nếu không, người ta sẽ cho rằng
bạn tàn bạo,

110
00:09:49,714 --> 00:09:53,009
bạn trộm cắp,
bạn giết người, bạn hiếp dâm.

111
00:09:53,092 --> 00:09:57,471
Không ai muốn nghĩ
về bản thân mình như thế, đúng không?

112
00:09:58,389 --> 00:09:59,807
Gomes Zurara viết rằng

113
00:10:00,516 --> 00:10:04,103
những người có màu da khác, ngôn ngữ khác,

114
00:10:04,186 --> 00:10:06,522
và văn hóa khác từ các quốc gia khác

115
00:10:06,606 --> 00:10:09,442
là một dân tộc chung nhất, dân tộc da đen,

116
00:10:09,525 --> 00:10:12,361
một dân tộc da đen đáng bị bắt làm nô lệ.

117
00:10:21,287 --> 00:10:22,121
Người da đen.

118
00:10:23,664 --> 00:10:24,999
Bọn họ làm sao vậy?

119
00:10:25,082 --> 00:10:25,958
Người da đen.

120
00:10:27,126 --> 00:10:30,838
Họ đâu giúp được ai trong thị trấn.
Không ai thích họ. Không ai muốn họ.

121
00:10:31,422 --> 00:10:34,467
Có người da đen thì sạch sẽ,
có người thì không.

122
00:10:34,550 --> 00:10:36,385
Ước gì mình được ăn gà.

123
00:10:36,469 --> 00:10:41,432
Ngày nay, ở Mỹ, người da đen
đại diện cho bệnh hoa liễu,

124
00:10:41,515 --> 00:10:44,018
mại dâm, cờ bạc,

125
00:10:44,852 --> 00:10:45,895
và tội phạm.

126
00:10:48,939 --> 00:10:52,902
Bọn vượt biên, bọn da đen đến từ sa mạc,
lũ đồi bại khốn nạn!

127
00:10:52,985 --> 00:10:54,820
Cút về quê của mày đi!

128
00:10:54,904 --> 00:10:57,490
- Xem thái độ của cô kìa!
- Đây là khu tôi sống.

129
00:10:57,573 --> 00:10:59,825
Mấy người đưa một lũ điên đến đây.

130
00:10:59,909 --> 00:11:02,370
- Lấy đi. Này.
- Rồi, hay lắm.

131
00:11:02,953 --> 00:11:04,038
Lấy thứ chết tiệt đó…

132
00:11:05,373 --> 00:11:08,000
- Cút khỏi tòa nhà của tôi ngay.
- Tôi sẽ gọi cảnh sát.

133
00:11:08,084 --> 00:11:10,002
Chúng tôi bị vậy chỉ vì là người da đen.

134
00:11:10,086 --> 00:11:13,381
Là một nhóm người, chúng tôi phải làm gì
với màu da đen của mình?

135
00:11:13,464 --> 00:11:14,674
Giấu nó đi?

136
00:11:14,757 --> 00:11:17,968
Bỗng một ngày, có kẻ buông lời dối trá.

137
00:11:18,469 --> 00:11:22,139
Kẻ ấy làm mọi thứ về người da đen
trở nên xấu xí và tàn độc.

138
00:11:22,223 --> 00:11:26,018
Hãy tìm trong từ điển
từ đồng nghĩa với "da đen".

139
00:11:29,814 --> 00:11:33,192
Gomes Zurara đã phát minh
ra khái niệm "người da đen",

140
00:11:33,818 --> 00:11:36,904
nhưng không hẳn
đã tạo ra khái niệm "người da trắng".

141
00:11:36,987 --> 00:11:39,490
Khái niệm xã hội về "người da trắng"

142
00:11:40,533 --> 00:11:43,285
thực ra chưa từng xuất hiện

143
00:11:43,369 --> 00:11:47,039
cho đến những năm 1500,
và chắc chắn là những năm 1600.

144
00:11:49,291 --> 00:11:52,086
PHÁT MINH KHÁI NIỆM "NGƯỜI DA TRẮNG"

145
00:11:52,169 --> 00:11:55,172
Trong giai đoạn đầu
của hoạt động buôn bán nô lệ ở Mỹ,

146
00:11:55,673 --> 00:11:58,217
nô lệ không chỉ có người da đen.

147
00:11:59,343 --> 00:12:03,264
Chúng ta từng có người hầu làm thuê
từ châu Âu cố tìm đường mưu sinh,

148
00:12:03,347 --> 00:12:07,226
và điều kiện sống của họ
thường chẳng tốt hơn nô lệ là mấy.

149
00:12:07,309 --> 00:12:10,396
NGƯỜI HẦU VÀ NÔ LỆ
ĐƯỢC TUYỂN DỤNG CÙNG NHAU

150
00:12:10,479 --> 00:12:14,608
ĐỂ XỚI ĐẤT VÀ TRỒNG THUỐC LÁ

151
00:12:14,692 --> 00:12:18,362
THEO HỢP ĐỒNG,
NGƯỜI HẦU PHẢI KỀ CẬN CHỦ NHÂN

152
00:12:18,446 --> 00:12:22,366
CẢ NGÀY LẪN ĐÊM

153
00:12:22,450 --> 00:12:25,077
NGƯỜI HẦU KHÔNG ĐƯỢC CHƠI ĐÙA

154
00:12:25,161 --> 00:12:26,078
HAY KẾT HÔN

155
00:12:26,162 --> 00:12:30,040
Một trong những nỗi sợ lớn nhất
của địa chủ da trắng

156
00:12:30,124 --> 00:12:35,254
là các người hầu làm thuê và nô lệ da đen

157
00:12:35,337 --> 00:12:38,674
sẽ đoàn kết vì lợi ích chung của mình

158
00:12:38,758 --> 00:12:41,635
và chống lại giới tinh hoa da trắng.

159
00:12:43,429 --> 00:12:47,016
Và họ càng nhận ra rõ ràng
viễn cảnh thực tiễn đó

160
00:12:47,099 --> 00:12:50,269
trong một sự kiện gọi là
Cuộc nổi loạn của Bacon,

161
00:12:50,352 --> 00:12:54,023
khi người da đen và người da trắng

162
00:12:54,106 --> 00:12:58,694
đoàn kết nổi dậy
chống lại các địa chủ da trắng.

163
00:13:59,004 --> 00:14:01,257
Đây không đơn thuần là để giải phóng tôi.

164
00:14:01,340 --> 00:14:03,092
Mà còn để giải phóng bạn.

165
00:14:03,175 --> 00:14:04,802
Nếu chúng ta đồng lòng,

166
00:14:04,885 --> 00:14:07,596
ta không chỉ đấu tranh
cho người da đen đáng thương.

167
00:14:07,680 --> 00:14:09,348
Chúng ta đấu tranh cho nhau.

168
00:14:12,434 --> 00:14:14,395
HÃY TỨC GIẬN
HÃY LẬP HÀNG NGŨ

169
00:14:14,478 --> 00:14:16,230
CẢM ƠN LÒNG THAM
BỌN TÔI TIẾP QUẢN TỪ ĐÂY

170
00:14:20,192 --> 00:14:23,237
Thật đáng buồn khi thấy có người cản trở

171
00:14:23,320 --> 00:14:26,740
sự phát triển và tiến bộ
mà đất nước này có thể đạt được,

172
00:14:26,824 --> 00:14:28,367
chỉ cần ta đoàn kết với nhau,

173
00:14:28,450 --> 00:14:30,953
và dùng tính đa dạng như công cụ nền tảng.

174
00:14:31,537 --> 00:14:33,664
Dù bạn đến từ Đông, Tây, Nam hay Bắc,

175
00:14:33,747 --> 00:14:37,001
dù bạn là người da đen,
người miền núi, hay từ New England,

176
00:14:37,084 --> 00:14:38,752
ta sẽ chiến đấu cùng nhau ở đây.

177
00:14:40,045 --> 00:14:41,589
THÁNG 8 NĂM 1968

178
00:14:45,718 --> 00:14:48,596
Yêu cầu quý vị trao cho chúng tôi

179
00:14:48,679 --> 00:14:51,098
chút nhân phẩm chẳng lẽ là quá đáng sao?

180
00:14:52,558 --> 00:14:56,103
Sao quý vị lại nghĩ chúng tôi sợ chết

181
00:14:56,186 --> 00:14:58,647
nếu quý vị từ chối quyền được sống
của chúng tôi?

182
00:15:00,399 --> 00:15:06,196
Đã có lúc, Cuộc nổi loạn của Bacon
đã lật đổ thủ đô khu thuộc địa Virginia.

183
00:15:07,072 --> 00:15:10,784
Nó khiến chủ nô da trắng giàu có
phát khiếp.

184
00:15:10,868 --> 00:15:14,747
TUYÊN BỐ ĐÀN ÁP CUỘC NỔI LOẠN
TRONG VÙNG VIRGINIA

185
00:15:15,331 --> 00:15:17,625
Họ xem sự đoàn kết

186
00:15:17,708 --> 00:15:20,669
giữa người hầu làm thuê da trắng
và nô lệ châu Phi

187
00:15:20,753 --> 00:15:22,254
là sự kiện tận thế.

188
00:15:24,048 --> 00:15:27,134
Điều đó đã thuyết phục
các địa chủ da trắng

189
00:15:27,217 --> 00:15:29,386
họ cần đầu tư nhiều hơn

190
00:15:29,470 --> 00:15:34,642
để chia rẽ nhóm người hầu làm thuê
với nhóm nô lệ.

191
00:15:35,684 --> 00:15:39,355
Họ tạo ra cả một bộ máy pháp lý

192
00:15:39,438 --> 00:15:43,692
để trao đặc quyền
cho nhóm người hầu làm thuê,

193
00:15:43,776 --> 00:15:46,737
chỉ vì họ cũng là người da trắng,

194
00:15:46,820 --> 00:15:48,906
còn người da đen thì không được gì.

195
00:15:51,367 --> 00:15:54,870
Cuối cùng, một số người hầu da trắng này

196
00:15:54,954 --> 00:15:57,206
đã thay đổi được hợp đồng làm thuê.

197
00:15:58,123 --> 00:16:00,501
Sau đó, họ có quyền được trao đất

198
00:16:01,126 --> 00:16:02,419
và tự kiếm tiền.

199
00:16:03,629 --> 00:16:06,256
Và từ số tiền kiếm được,

200
00:16:06,799 --> 00:16:11,553
họ có thể mua chính những người

201
00:16:11,637 --> 00:16:16,058
đã từng kề vai sát cánh với họ
trong Cuộc nổi loạn của Bacon.

202
00:16:18,936 --> 00:16:22,731
Giờ đây, họ có thể quay ngoắt
và nói với người đồng đội ngày nào:

203
00:16:23,273 --> 00:16:25,693
"Vị thế hiện tại của tôi và của anh

204
00:16:26,276 --> 00:16:28,654
không phải do
chính sách phân biệt chủng tộc.

205
00:16:29,154 --> 00:16:31,699
Anh ở vị thế này là vì anh thấp kém hơn".

206
00:16:36,620 --> 00:16:39,456
Họ muốn trẻ em da trắng và trẻ em da màu

207
00:16:39,540 --> 00:16:41,709
gắn kết trong cái gọi là hội nhập

208
00:16:42,376 --> 00:16:43,711
để từ đó cho ra

209
00:16:43,794 --> 00:16:48,882
một tầng lớp đen đúa,
lai căng và tạp nham!

210
00:16:48,966 --> 00:16:52,011
Khuynh hướng đó
sẽ hủy hoại cả hai chủng tộc.

211
00:16:52,094 --> 00:16:57,016
Nước Mỹ được xây nên và phải phục vụ

212
00:16:57,099 --> 00:16:59,685
cho người da trắng theo Ki-tô giáo!

213
00:16:59,768 --> 00:17:05,357
Mỹ muôn năm!

214
00:17:05,441 --> 00:17:07,818
Đây không chỉ là vấn đề về giá trị,

215
00:17:07,901 --> 00:17:11,613
mà còn là sự sống còn của quốc gia.

216
00:17:11,697 --> 00:17:13,907
Chúng ta không còn lựa chọn khác.

217
00:17:15,701 --> 00:17:18,704
Nếu chúng ta dạy con mình
thù ghét nước Mỹ,

218
00:17:18,787 --> 00:17:22,541
sẽ không còn ai để bảo vệ lá cờ tổ quốc,

219
00:17:22,624 --> 00:17:26,170
hoặc bảo vệ đất nước vĩ đại này,
hoặc tinh thần tự do của nó.

220
00:17:26,962 --> 00:17:28,380
DA TRẮNG CŨNG ĐÁNG SỐNG

221
00:17:28,464 --> 00:17:30,924
Đây là điểm phát khởi của ý niệm rằng

222
00:17:31,008 --> 00:17:36,638
người da trắng là một lợi ích,
là một đặc quyền, là một địa vị

223
00:17:36,722 --> 00:17:39,516
mà người da trắng muốn có

224
00:17:39,600 --> 00:17:42,144
so với những bất lợi
mà người da đen phải chịu.

225
00:17:46,273 --> 00:17:48,275
- Người da trắng…
- Người da trắng…

226
00:17:48,358 --> 00:17:49,735
Quyền bình đẳng cho da trắng.

227
00:17:49,818 --> 00:17:51,695
Tất cả đều thuộc về người da trắng.

228
00:17:51,779 --> 00:17:53,530
Người da trắng, còn ai nữa?

229
00:17:53,614 --> 00:17:54,698
Phần đông da trắng…

230
00:17:54,782 --> 00:17:57,659
Chúng tôi là người da trắng
và tự hào vì điều đó.

231
00:17:57,743 --> 00:17:58,786
Tôi là người da trắng!

232
00:18:03,040 --> 00:18:06,960
Người da trắng là một khái niệm

233
00:18:07,044 --> 00:18:12,674
chỉ ra ai có quyền được hưởng
đặc quyền cụ thể trong một xã hội.

234
00:18:15,052 --> 00:18:18,972
Chỉ cần là da trắng,
bạn sẽ không nằm dưới đáy, dù bạn nghèo,

235
00:18:19,056 --> 00:18:21,767
dù bạn thiếu thốn, dù bạn vô sản.

236
00:18:22,684 --> 00:18:26,188
Đây thực sự là một phần cốt lõi

237
00:18:26,271 --> 00:18:28,482
định nghĩa nên bản sắc
của người Mỹ da trắng.

238
00:18:31,693 --> 00:18:35,739
Có một điểm mà bạn luôn biết rõ
mình hơn người khác.

239
00:18:37,032 --> 00:18:39,493
Ngày xưa, nếu bạn là người Ba Lan
di dân sang Mỹ,

240
00:18:39,576 --> 00:18:41,662
bạn chả phải dân da trắng,
mà là người Ba Lan.

241
00:18:41,745 --> 00:18:45,040
Người Ý di dân sang Mỹ,
cũng không phải người da trắng.

242
00:18:45,833 --> 00:18:49,169
Nhưng trong tiến trình lịch sử,
mọi người bắt đầu nhận ra:

243
00:18:49,253 --> 00:18:53,799
"Này, nếu chúng ta cùng núp
dưới cái bóng của nhóm người da trắng,

244
00:18:54,967 --> 00:18:57,052
chúng ta có thể bảo vệ lợi ích chung

245
00:18:57,136 --> 00:18:59,805
và đảm bảo không ai có thể
tước quyền lực của mình".

246
00:19:04,226 --> 00:19:07,938
Khái niệm người da trắng
đã che mắt mọi người

247
00:19:08,021 --> 00:19:09,982
trước những tên cướp thực thụ.

248
00:19:10,566 --> 00:19:12,651
Những người thực sự hưởng lợi

249
00:19:12,734 --> 00:19:17,656
là một nhóm nhỏ
giới thượng lưu da trắng giàu có,

250
00:19:17,739 --> 00:19:22,119
họ vẫn tiếp tục tích lũy của cải
và quyền lực

251
00:19:22,202 --> 00:19:24,371
trên công sức của những người khác.

252
00:19:28,584 --> 00:19:30,502
Hãy lắng nghe chúng tôi!

253
00:19:30,586 --> 00:19:33,046
Có những người da trắng
chật vật về kinh tế

254
00:19:34,131 --> 00:19:36,258
và nghĩ rằng họ khốn đốn là vì…

255
00:19:36,341 --> 00:19:37,551
NGƯỜI MIỀN NAM ĐÁNG SỐNG!

256
00:19:37,634 --> 00:19:39,303
…những người có vẻ ngoài khác họ.

257
00:19:39,928 --> 00:19:42,639
Bọn mọi, xuống địa ngục đi!

258
00:19:42,723 --> 00:19:45,309
Bọn tôi không cần người ngoài
giải quyết vấn đề của mình.

259
00:19:45,392 --> 00:19:47,978
Bao năm nay, bọn tôi vẫn ổn thỏa

260
00:19:48,061 --> 00:19:51,148
và vẫn sẽ đứng vững.
Duy trì da trắng là được, thế thôi.

261
00:19:51,231 --> 00:19:56,778
Các người không thể thế chỗ chúng tôi!

262
00:19:56,862 --> 00:20:00,282
Về mặt khoa học, chủng tộc
không có giá trị và không thể xác thực.

263
00:20:00,365 --> 00:20:03,744
Bạn không thể biết chủng tộc của ai đó
qua ADN của họ,

264
00:20:03,827 --> 00:20:07,539
nhưng nó chứa đựng
nhiều hệ quả xã hội thực tiễn

265
00:20:07,623 --> 00:20:10,250
vì mọi người đã lỡ tin vào
câu chuyện thêu dệt.

266
00:20:13,378 --> 00:20:18,091
Cô có nghĩ một gia đình da đen chuyển đến
sống ở đây sẽ ảnh hưởng đến cộng đồng?

267
00:20:18,175 --> 00:20:20,719
Vài người trong số họ ở dơ lắm.

268
00:20:20,802 --> 00:20:24,264
Nhưng miễn là họ giữ khu phố sạch sẽ
thì tôi không bận tâm.

269
00:20:24,348 --> 00:20:26,808
Cũng tùy vào kiểu da đen nào.

270
00:20:26,892 --> 00:20:29,811
Nếu họ giống cô gái người da đen
làm việc cho tôi,

271
00:20:29,895 --> 00:20:33,607
một người phụ nữ tốt lành, ngay thẳng,
tự hào là người da đen,

272
00:20:33,690 --> 00:20:36,151
tự hào về chủng tộc, sạch sẽ và cần cù,

273
00:20:36,235 --> 00:20:37,861
thì tôi cũng không bận tâm.

274
00:20:40,948 --> 00:20:44,993
Có một lợi ích tức thời

275
00:20:46,203 --> 00:20:49,873
mà người da trắng thích dùng
để trêu ngươi các thành phần khác.

276
00:20:51,124 --> 00:20:55,295
Đó là lợi ích được chấp thuận,
được nâng đỡ.

277
00:20:55,963 --> 00:20:59,800
Nếu bạn vào học đúng trường,
và nói tiếng Anh đúng kiểu hoàng gia

278
00:20:59,883 --> 00:21:03,095
nếu bạn luôn sống chừng mực,
luôn thành thật,

279
00:21:03,178 --> 00:21:06,765
nhưng không ngay thẳng đến mức
làm dân da trắng khó chịu.

280
00:21:09,226 --> 00:21:12,187
Nếu bạn là người da đen
đúng kiểu bọn tôi thích.

281
00:21:14,231 --> 00:21:18,485
CHUYỆN THÊU DỆT CỦA NỖ LỰC ĐỒNG HÓA

282
00:21:18,568 --> 00:21:20,279
Tôi xin nói thế này.

283
00:21:20,362 --> 00:21:22,114
Chúng tôi tự hào là người da đen,

284
00:21:22,197 --> 00:21:23,865
tự hào về di sản da đen.

285
00:21:23,949 --> 00:21:26,326
Nhưng thành phần Mỹ da trắng
lại không chịu chấp nhận

286
00:21:26,410 --> 00:21:28,453
đây là một xã hội đa chủng tộc.

287
00:21:28,537 --> 00:21:31,123
Họ luôn coi nước Mỹ là quốc gia da trắng,

288
00:21:31,206 --> 00:21:35,752
do đó mọi tác phẩm tuyên truyền
đều nhắm vào chúng tôi, thuyết phục rằng

289
00:21:35,836 --> 00:21:39,298
chúng tôi phải tìm cách làm người da trắng
thì mới được họ chấp thuận.

290
00:21:40,674 --> 00:21:44,511
Nghĩ theo cách khác là không được.
Tư duy châu Phi, hay Ireland cũng không.

291
00:21:44,594 --> 00:21:46,221
Tư duy Na Uy cũng không.

292
00:21:46,305 --> 00:21:49,683
Tôi phải tư duy đúng trong khuôn khổ,

293
00:21:49,766 --> 00:21:52,227
trong xã hội mà tôi sống,
và nó là xã hội da trắng.

294
00:21:52,311 --> 00:21:54,521
Anh có khó chịu
khi bị gọi là Mỹ gốc Phi không?

295
00:21:54,604 --> 00:21:56,523
Có, vì tôi thuộc chủng tộc Cablinasian.

296
00:21:56,606 --> 00:21:57,607
Cablinasian là gì?

297
00:21:57,691 --> 00:21:59,693
PSP TRẮNG SẮP ĐỔ BỘ

298
00:21:59,776 --> 00:22:03,030
Cái bất ổn của những ý niệm đồng hóa

299
00:22:03,113 --> 00:22:05,073
là chúng lôi kéo bạn

300
00:22:05,157 --> 00:22:09,619
biến mình thành một hình mẫu khác
để người da trắng chấp thuận mình,

301
00:22:09,703 --> 00:22:11,663
sao cho họ không thấy bị đe dọa,

302
00:22:11,747 --> 00:22:15,042
sao cho họ cảm thấy an toàn.

303
00:22:15,834 --> 00:22:19,212
"Sao bạn không làm người da trắng?"
Kiểu đồng hóa như thế.

304
00:22:20,255 --> 00:22:23,717
Nếu bạn là người da đen
và trải nghiệm lối sống da đen đương đại,

305
00:22:23,800 --> 00:22:26,219
sẽ có lúc bạn phải "đổi vai" cho đúng.

306
00:22:26,803 --> 00:22:29,181
Này, lính mới, để tôi mách nước nhé.

307
00:22:29,264 --> 00:22:30,682
Dùng giọng da trắng đi.

308
00:22:30,766 --> 00:22:32,684
Tôi làm gì có giọng da trắng.

309
00:22:32,768 --> 00:22:36,104
Thôi đi, cậu hiểu ý tôi mà.
Thâm tâm cậu biết nó mà,

310
00:22:36,188 --> 00:22:37,230
cậu có thể dùng nó.

311
00:22:37,939 --> 00:22:40,108
Tôi chỉ muốn khuyên cậu chút thôi.

312
00:22:43,612 --> 00:22:46,406
Những người ủng hộ đồng hóa
vẫn bám trụ với ý nghĩ

313
00:22:46,490 --> 00:22:48,575
một nhóm chủng tộc khác phải thay đổi.

314
00:22:49,159 --> 00:22:52,037
"Họ cần làm việc chăm chỉ hơn,
coi trọng giáo dục,

315
00:22:52,120 --> 00:22:54,289
chăm lo sức khỏe của họ nhiều hơn".

316
00:22:54,790 --> 00:22:56,375
VÌ SỰ TỰ TÔN
HÃY SÁNG SỦA VÀ THU HÚT

317
00:22:56,458 --> 00:22:59,378
Đây là một kiểu diễn dịch khác
của tâm thế hạ đẳng,

318
00:22:59,461 --> 00:23:01,838
rằng bạn không có giá trị gì cả.

319
00:23:01,922 --> 00:23:03,673
Bạn phải đồng hóa,

320
00:23:03,757 --> 00:23:07,052
không thì chúng tôi phải tạo ra
một bộ máy khác

321
00:23:07,135 --> 00:23:09,513
cho sự hiện diện bất ổn của bạn.

322
00:23:09,596 --> 00:23:11,473
Một học sinh lớp 12 bị bảo rằng

323
00:23:11,556 --> 00:23:13,642
cậu sẽ không được
bước lên sân khấu tốt nghiệp

324
00:23:13,725 --> 00:23:17,521
hoặc trở lại lớp học
nếu không chịu cắt bỏ mái tóc bện thừng.

325
00:23:19,147 --> 00:23:22,776
Có một yếu tố
cho thấy bạn theo phe tiến bộ,

326
00:23:22,859 --> 00:23:24,653
vì bạn tin là con người thay đổi được.

327
00:23:24,736 --> 00:23:27,614
Các anh em nên kéo quần lên. Hiểu chứ?

328
00:23:27,697 --> 00:23:30,534
Các anh đi ngang qua mẹ mình, bà mình.

329
00:23:30,617 --> 00:23:34,329
Phải có ý thức
và tôn trọng người khác chứ.

330
00:23:34,413 --> 00:23:35,789
CHÚNG TA KHÔNG TỆ THẾ NÀY!

331
00:23:35,872 --> 00:23:37,332
Hãy để ý mà xem,

332
00:23:37,416 --> 00:23:42,170
lịch sử gần đây đã quy định
như thế nào là hành vi chấp nhận được.

333
00:23:42,254 --> 00:23:43,755
NÂNG TẦM VĂN MINH

334
00:23:43,839 --> 00:23:46,091
Đó là điệp khúc
mà chúng tôi phải nghe suốt,

335
00:23:46,174 --> 00:23:47,759
dù là vào năm 2021

336
00:23:47,843 --> 00:23:49,553
hay năm 1821.

337
00:23:49,636 --> 00:23:51,346
KHẢ NĂNG PHỦ MÀU ĐEN HẢO HẠNG

338
00:23:51,430 --> 00:23:55,392
Trong bạn có một thứ gì đó,
dù là sinh lý hay văn hóa,

339
00:23:55,475 --> 00:23:58,103
khiến bạn khác biệt,
và đó là cái xã hội nhìn thấy.

340
00:23:58,186 --> 00:24:01,022
Ai dạy mọi người ghét mái tóc của mình?

341
00:24:01,731 --> 00:24:04,484
Ai dạy mọi người ghét màu da của mình

342
00:24:04,568 --> 00:24:08,613
đến mức phải tẩy trắng
để được như người da trắng?

343
00:24:09,573 --> 00:24:12,367
Ai dạy mọi người ghét dáng mũi của mình,

344
00:24:12,451 --> 00:24:13,910
bờ môi của mình?

345
00:24:14,494 --> 00:24:16,580
Ai dạy mọi người ghét bản thân

346
00:24:16,663 --> 00:24:19,666
từ đầu đến chân như thế?

347
00:24:24,379 --> 00:24:25,755
Vào thế kỷ 18,

348
00:24:25,839 --> 00:24:29,551
các triết gia từ châu Âu và Mỹ
tranh luận rằng

349
00:24:29,634 --> 00:24:32,053
người da đen chỉ nên làm lụng hì hục.

350
00:24:34,014 --> 00:24:36,141
Cơ thể người da đen chỉ phù hợp

351
00:24:36,224 --> 00:24:37,976
với lao động khổ sai

352
00:24:38,477 --> 00:24:44,065
vì hình thức biểu đạt nhân tính cao nhất
là của người châu Âu,

353
00:24:44,649 --> 00:24:48,153
và thấp nhất là người châu Phi,

354
00:24:50,071 --> 00:24:55,243
rằng nơi duy nhất
có hoạt động nghệ thuật tư duy đẳng cấp

355
00:24:55,327 --> 00:24:59,206
là ở châu Âu
hoặc trong cộng đồng người gốc châu Âu.

356
00:25:01,208 --> 00:25:02,918
Họ quá quen

357
00:25:03,001 --> 00:25:06,296
với những câu chuyện
họ truyền tai nhau về người da đen

358
00:25:06,379 --> 00:25:09,257
đến mức họ không thể hình dung nổi

359
00:25:09,341 --> 00:25:13,386
một phụ nữ da đen
có thể tạo ra tác phẩm nghệ thuật.

360
00:25:33,532 --> 00:25:38,787
Tôi, vẫn trẻ dại, nhưng đời tàn nhẫn.

361
00:25:39,579 --> 00:25:43,792
Bắt rời xa vòng tay ấm áp huyền diệu
của quê hương châu Phi.

362
00:25:46,378 --> 00:25:49,548
Nỗi đau nào dày vò thân xác?

363
00:25:49,631 --> 00:25:53,260
Nỗi buồn nào thấm đẫm ngực bố mẹ tôi?

364
00:26:01,560 --> 00:26:04,187
THƠ CỦA PHILLIS,
MỘT CÔ BÉ DA ĐEN, Ở BOSTON

365
00:26:04,271 --> 00:26:09,317
Phillis Wheatley
là người phụ nữ da đen đầu tiên

366
00:26:09,401 --> 00:26:12,070
xuất bản một tập thơ

367
00:26:12,696 --> 00:26:14,239
ở Bắc Mỹ.

368
00:26:16,366 --> 00:26:19,536
Ai cũng sốc.

369
00:26:20,203 --> 00:26:24,749
Nó làm lung lay quan niệm
về người châu Phi

370
00:26:24,833 --> 00:26:28,503
và năng lực trí tuệ của họ.

371
00:26:28,587 --> 00:26:31,256
TẬP THƠ TẢN MẠN
TÔN GIÁO VÀ ĐẠO ĐỨC

372
00:26:31,339 --> 00:26:33,925
Thơ ca luôn có một yếu tố

373
00:26:34,509 --> 00:26:36,761
thuộc về mỹ thuật,

374
00:26:36,845 --> 00:26:41,725
vậy nghĩa là người châu Phi
cũng có những cảm xúc cao xa

375
00:26:41,808 --> 00:26:44,102
ngoài những điều hèn mọn.

376
00:26:48,064 --> 00:26:51,610
Nhưng dĩ nhiên cũng có người nói rằng:

377
00:26:51,693 --> 00:26:54,696
"Cô gái da đen này
không thể viết nên mấy vầng thơ đó".

378
00:26:54,779 --> 00:26:57,699
"Không tin nổi,
làm sao có chuyện đó được?"

379
00:26:58,533 --> 00:26:59,826
Và kết quả là

380
00:26:59,909 --> 00:27:06,458
một nhóm đàn ông da trắng có tiếng
ở Boston đã tập hợp lại để điều tra.

381
00:27:07,042 --> 00:27:13,423
Họ đưa Phillis Wheatley đến chất vấn
để xác định xem

382
00:27:13,506 --> 00:27:16,718
cô có phải là người sáng tác
những bài thơ đó không.

383
00:27:41,910 --> 00:27:45,914
Trong cuộc thẩm vấn đó,
họ yêu cầu cô chứng minh

384
00:27:45,997 --> 00:27:49,334
cô vượt trội hơn nhìn nhận
của nhóm đàn ông da trắng,

385
00:27:49,417 --> 00:27:52,921
tức "chỉ là" một phụ nữ da đen,
"chỉ là" một nô lệ.

386
00:27:55,924 --> 00:28:01,638
Đây là tiền lệ cho nhu cầu luôn phải
chứng minh thực lực của phụ nữ da đen,

387
00:28:02,263 --> 00:28:05,308
và cả một ngộ nhận rằng

388
00:28:05,392 --> 00:28:09,229
đàn ông da trắng có quyền
yêu cầu bạn chứng minh giá trị của mình.

389
00:28:14,234 --> 00:28:19,030
Phụ nữ da đen nào cũng từng có
trải nghiệm giống Phillis Wheatley.

390
00:28:27,580 --> 00:28:32,377
Khoảnh khắc đau đớn nhất của tôi
là khi một đồng nghiệp nói rằng:

391
00:28:33,211 --> 00:28:37,465
"Đôi khi tôi cảm thấy lo cho cô,

392
00:28:38,007 --> 00:28:39,759
khi cô phát biểu gì đó.

393
00:28:42,011 --> 00:28:45,390
Vì nghe như thể cô không biết gì,

394
00:28:47,517 --> 00:28:49,644
mà cô còn là người Mỹ gốc Phi,

395
00:28:49,728 --> 00:28:55,984
nên tôi không muốn mọi người
có giả định không đúng về cô".

396
00:28:58,403 --> 00:28:59,320
Và tôi đáp:

397
00:29:00,405 --> 00:29:04,367
"Để tôi nói với cô một câu", chửi thề,

398
00:29:05,577 --> 00:29:10,874
"bất cứ tên nào", chửi thề,
"muốn gây khó dễ với tôi

399
00:29:10,957 --> 00:29:14,961
thì tôi chỉ cần
ném lý lịch của tôi ngay chân họ".

400
00:29:19,132 --> 00:29:21,259
Chúng tôi,
những người được nêu tên dưới đây,

401
00:29:21,342 --> 00:29:22,927
xin cam đoan rằng

402
00:29:23,011 --> 00:29:25,847
các bài thơ được nêu cụ thể ở trang sau

403
00:29:25,930 --> 00:29:31,269
là do Phillis sáng tác, chúng tôi
tin chắc như thế, một cô gái da đen trẻ,

404
00:29:31,352 --> 00:29:33,521
một người man rợ vô văn hóa từ châu Phi,

405
00:29:33,605 --> 00:29:37,233
được đưa đến đây chỉ mới vài năm trước.

406
00:29:49,829 --> 00:29:54,042
Khi đọc thơ của Phillis Wheatley,

407
00:29:55,376 --> 00:29:57,587
ta thấy cô ấy chống đối

408
00:29:57,670 --> 00:30:02,133
trước thái độ nhìn nhận cô ấy kém cỏi hơn.

409
00:30:03,301 --> 00:30:06,888
VẪN HÀI HÒA, CÔNG MINH VÀ TỐT ĐẸP

410
00:30:06,971 --> 00:30:11,392
Cô ấy đã nghĩ mình chẳng làm gì sai cả.

411
00:30:16,439 --> 00:30:19,776
Điều Phillis Wheatley đang làm
rất nguy hiểm.

412
00:30:20,735 --> 00:30:24,072
Thứ đang bị đe dọa
là toàn bộ nền kinh tế thuộc địa.

413
00:30:24,989 --> 00:30:27,784
Nó cần lao động da đen, nó cần họ.

414
00:30:27,867 --> 00:30:31,037
Nó không cần hay muốn nghệ thuật
từ người da đen.

415
00:30:33,039 --> 00:30:36,251
Nếu thừa nhận
phụ nữ da đen có thể sáng tác nghệ thuật,

416
00:30:37,544 --> 00:30:40,171
rồi ta sẽ phải thừa nhận gì nữa?

417
00:31:17,500 --> 00:31:20,628
"Cô, người phụ nữ bí ẩn đang phun trào.

418
00:31:20,712 --> 00:31:26,801
Từ mây và ruột, bờ sông, xương bánh chè,
tĩnh mạch và chân trời.

419
00:31:26,885 --> 00:31:29,012
Từ lưỡi quyện với hàng mi cong.

420
00:31:29,095 --> 00:31:30,930
Cô bùng cháy trong cổ họng tôi.

421
00:31:31,431 --> 00:31:33,141
Tôi theo bước chân cô và hát.

422
00:31:33,224 --> 00:31:35,018
Cô ở đây, cô ở kia.

423
00:31:35,101 --> 00:31:36,895
Cô sẽ không bao giờ mất đi.

424
00:31:41,399 --> 00:31:44,027
Tôi biết, hỡi cánh bướm ngọt ngào.

425
00:31:44,527 --> 00:31:46,571
Làn môi cô có vị của biển.

426
00:31:46,654 --> 00:31:48,740
Những năm tháng phong trần
của cuộc đời cô.

427
00:31:48,823 --> 00:31:50,825
Phải chờ đợi ánh sáng.

428
00:31:50,909 --> 00:31:52,702
Tay cô chống lại niềm đau.

429
00:31:52,785 --> 00:31:54,329
Ngã quỵ trong lời nguyện mới.

430
00:31:54,412 --> 00:31:55,997
Chạm vào kính nhuốm màu phương Tây.

431
00:31:56,080 --> 00:31:59,792
Nơi những linh hồn nguyện hy sinh
vì màu máu quân đội".

432
00:32:00,460 --> 00:32:03,463
Nếu ta hợp nhất lòng nhân từ với sức mạnh.

433
00:32:03,546 --> 00:32:05,256
Và hợp nhất sức mạnh với quyền lợi.

434
00:32:05,757 --> 00:32:09,135
Thì tình yêu trở thành di sản.

435
00:32:09,218 --> 00:32:12,597
Và thay đổi quyền khai sinh
của con cái chúng ta.

436
00:32:13,181 --> 00:32:15,433
Hãy truyền lại cho chúng một đất nước.

437
00:32:15,516 --> 00:32:17,602
Tốt đẹp hơn cái ta đang phải gánh vác.

438
00:32:17,685 --> 00:32:20,104
Mỗi hơi thở từ lồng ngực sắt đá của tôi.

439
00:32:20,188 --> 00:32:23,691
Ta sẽ biến thế giới đau thương này
thành một nơi kỳ diệu.

440
00:32:23,775 --> 00:32:27,153
Ta sẽ trỗi dậy
từ những ngọn núi dát vàng ở phía Tây.

441
00:32:27,236 --> 00:32:29,614
Ta sẽ bay lên từ phía Đông Bắc lộng gió.

442
00:32:29,697 --> 00:32:32,325
Nơi ánh sáng cách mạng
lần đầu soi sáng tổ tiên ta.

443
00:32:32,408 --> 00:32:36,412
Ta sẽ vươn lên từ các thành phố ven hồ
ở các bang miền Trung Tây.

444
00:32:36,496 --> 00:32:38,373
Ta sẽ vươn lên từ phương Nam đầy nắng.

445
00:32:38,456 --> 00:32:39,666
Ta sẽ tái thiết.

446
00:32:39,749 --> 00:32:42,585
Bảy mươi năm trong thế giới của họ.

447
00:32:43,670 --> 00:32:47,006
Đứa trẻ tôi phục dịch gọi tôi là "cô gái".

448
00:32:48,383 --> 00:32:51,135
Tôi đáp: "Ha! Ha! Ha! Vâng, thưa cô chủ!"

449
00:32:52,178 --> 00:32:53,429
Vì công việc.

450
00:32:54,305 --> 00:32:57,350
Tôi quá tự hào, không thể khuất phục.
Quá nghèo, không thể thua.

451
00:32:57,850 --> 00:32:58,726
Cho nên…

452
00:32:59,769 --> 00:33:00,645
Tôi cười!

453
00:33:02,021 --> 00:33:03,648
Cho đến khi bụng tôi quặn thắt.

454
00:33:04,607 --> 00:33:06,150
Khi tôi nghĩ về mình.

455
00:33:07,151 --> 00:33:09,904
Bố mẹ tôi có thể khiến tôi
cười nghiêng ngả.

456
00:33:10,697 --> 00:33:12,240
Tôi cười nhiều đến nỗi…

457
00:33:13,241 --> 00:33:14,826
Tôi đã suýt chết.

458
00:33:15,827 --> 00:33:18,830
Họ kể những câu chuyện
nghe như lời bịa đặt.

459
00:33:20,164 --> 00:33:22,375
Họ trồng trái cây nhưng chỉ ăn vỏ.

460
00:33:24,544 --> 00:33:25,378
Tôi cười…

461
00:33:27,714 --> 00:33:29,424
Cho đến khi tôi bắt đầu khóc.

462
00:33:30,174 --> 00:33:31,801
Khi tôi nghĩ về mình.

463
00:33:32,385 --> 00:33:36,597
Nó có thể và đã bắt nguồn
từ cảnh sống trên bờ vực của cái chết.

464
00:33:37,181 --> 00:33:39,100
Họ đã giúp chủng tộc của tôi sống sót.

465
00:33:39,183 --> 00:33:40,476
Bằng cách đeo mặt nạ!

466
00:34:05,668 --> 00:34:08,755
Khi nghĩ về tư tưởng da trắng thượng đẳng,

467
00:34:08,838 --> 00:34:11,049
khi nghĩ về kỳ thị chủng tộc,

468
00:34:11,132 --> 00:34:13,176
khi bạn kéo tấm màn để hé lộ sự thật,

469
00:34:13,259 --> 00:34:15,511
cái bạn thấy là vết nhơ.

470
00:34:21,350 --> 00:34:25,396
Câu chuyện sáng lập nước Mỹ
có sự thêu dệt trong đó.

471
00:34:25,730 --> 00:34:27,857
GEORGE WASHINGTON
LÀ CHỦ NÔ CỦA KHOẢNG 670 NGƯỜI

472
00:34:27,940 --> 00:34:30,485
Người dân muốn xóa nhòa

473
00:34:30,568 --> 00:34:33,571
lịch sử đích thực của nước Mỹ.

474
00:34:33,654 --> 00:34:35,323
JAMES MADISON LÀ CHỦ NÔ
HƠN 100 NGƯỜI

475
00:34:35,406 --> 00:34:37,325
JAMES MOROE LÀ CHỦ NÔ
CỦA KHOẢNG 178 NGƯỜI

476
00:34:37,408 --> 00:34:40,286
Tư tưởng da trắng thượng đẳng đã ăn sâu

477
00:34:41,037 --> 00:34:44,123
vào đất nước này từ khi thành lập.

478
00:34:44,791 --> 00:34:48,920
THOMAS JEFFERSON LÀ CHỦ NÔ
CỦA HƠN 600 NGƯỜI

479
00:34:50,088 --> 00:34:52,340
Muốn tôi nói về Thomas Jefferson thật à?

480
00:34:52,423 --> 00:34:53,591
Được thôi.

481
00:34:53,674 --> 00:34:55,676
Thomas Jefferson "Đầy Mâu Thuẫn".

482
00:34:56,427 --> 00:34:58,596
Tôi ít khinh thường ai hơn ông ấy.

483
00:35:01,974 --> 00:35:03,184
Thomas Je…

484
00:35:04,143 --> 00:35:05,561
Thomas Jefferson…

485
00:35:09,440 --> 00:35:11,275
Thomas Jefferson chỉ toàn lừa lọc.

486
00:35:12,610 --> 00:35:16,531
Ông ta là người nhận thức rất rõ
về sự tàn bạo

487
00:35:16,614 --> 00:35:19,742
hiện hữu trong chế độ nô lệ,
nhưng không hề sẵn lòng

488
00:35:19,826 --> 00:35:23,538
từ bỏ sự phân biệt đó
vì lợi ích mà chế độ nô lệ

489
00:35:25,623 --> 00:35:26,666
mang đến cho ông.

490
00:35:27,542 --> 00:35:28,501
Một mặt,

491
00:35:29,627 --> 00:35:32,213
ông phản đối chế độ nô lệ.

492
00:35:33,089 --> 00:35:35,925
Nhưng mặt khác,
ông lại phản đối việc bãi bỏ.

493
00:35:37,593 --> 00:35:40,680
Nên ông ấy có lên tiếng
chống lại chế độ nô lệ,

494
00:35:40,763 --> 00:35:42,890
nhất là vào thời kỳ đầu sự nghiệp.

495
00:35:43,683 --> 00:35:47,436
Nhưng ông cũng lên tiếng phản đối
những ai muốn chấm dứt chế độ nô lệ!

496
00:35:48,020 --> 00:35:53,401
Đó là nghịch lý hiện diện
ngay tại trọng tâm của nước Mỹ.

497
00:35:54,652 --> 00:35:57,280
Anh hô hào "tự do"
nhưng anh lại là chủ nô.

498
00:35:57,864 --> 00:36:00,950
Anh thấy đấy, tôi phải viết
Tuyên ngôn Độc lập.

499
00:36:01,033 --> 00:36:03,828
Khi còn nhỏ, chúng ta được dạy
phải quý trọng Thomas Jefferson

500
00:36:03,911 --> 00:36:06,164
vì những gì ông ấy đã làm
cho đất nước này,

501
00:36:06,247 --> 00:36:07,665
nhưng ông ấy cũng đóng vai ác.

502
00:36:07,748 --> 00:36:08,833
Ngài Jefferson…

503
00:36:08,916 --> 00:36:11,210
Và khi chúng ta chỉ nói về một mặt của nó,

504
00:36:11,294 --> 00:36:12,920
bộ mặt phản diện đó bị xóa bỏ,

505
00:36:14,422 --> 00:36:17,341
nên Thomas Jefferson vẫn được
rất nhiều người lãng mạn hóa.

506
00:36:18,676 --> 00:36:19,886
Có chuyện gì vậy?

507
00:36:21,429 --> 00:36:22,763
Chủ nhân, tôi thấy sợ.

508
00:36:24,140 --> 00:36:25,016
Cô sợ gì?

509
00:36:27,810 --> 00:36:31,272
Sự pha trộn giữa các chủng tộc
là một sự suy thoái

510
00:36:31,355 --> 00:36:33,399
mà không một người ái quốc nào,

511
00:36:33,482 --> 00:36:36,027
không một ai trân trọng bản tính con người

512
00:36:36,110 --> 00:36:37,778
lại có thể đồng ý vô tội vạ.

513
00:36:38,529 --> 00:36:41,199
Tôi có ác cảm với tình trạng này.

514
00:36:45,119 --> 00:36:47,371
Thomas Jefferson có những phát biểu

515
00:36:47,455 --> 00:36:50,291
rất tồi tệ về phụ nữ da đen,

516
00:36:50,374 --> 00:36:52,960
bảo rằng họ thiếu hấp dẫn.

517
00:36:53,044 --> 00:36:56,047
Tôi nghĩ đã có lúc ông ví họ với đười ươi.

518
00:36:56,130 --> 00:36:58,090
Nhưng ông lại say mê Sally Hemings.

519
00:36:58,174 --> 00:37:00,426
Ông ấy có bao nhiêu đứa con
với người phụ nữ đó?

520
00:37:00,509 --> 00:37:01,844
Ông liên tục…

521
00:37:01,928 --> 00:37:04,180
TIẾN SĨ CAROL ANDERSON
GIÁO SƯ VÀ TÁC GIẢ

522
00:37:04,263 --> 00:37:05,223
…cưỡng hiếp

523
00:37:06,724 --> 00:37:09,477
Sally Hemings,
một nô lệ tuổi vị thành niên.

524
00:37:12,271 --> 00:37:13,856
Thomas Jefferson là thế.

525
00:37:14,357 --> 00:37:17,944
Luôn mở miệng phát ngôn về dân chủ,

526
00:37:18,861 --> 00:37:21,656
trong khi đang nhân giống

527
00:37:22,657 --> 00:37:24,617
tài sản cho Monticello.

528
00:37:33,876 --> 00:37:36,170
Đàn ông da trắng như Thomas Jefferson

529
00:37:36,254 --> 00:37:39,757
đã hợp lý hóa hành vi bạo lực tình dục
với phụ nữ da đen,

530
00:37:39,840 --> 00:37:42,385
bằng cách nói rằng
nó không phải là bạo lực tình dục.

531
00:37:53,980 --> 00:37:57,066
Một trong những điều thêu dệt
có ảnh hưởng nhất về phụ nữ da đen

532
00:37:57,149 --> 00:37:59,568
xuất hiện từ chế độ nô lệ

533
00:37:59,652 --> 00:38:02,196
là hình tượng của Jezebel Da Đen.

534
00:38:03,155 --> 00:38:05,741
Đây là một phụ nữ da đen

535
00:38:05,825 --> 00:38:09,495
bị kiểm soát hoàn toàn
bởi dục vọng của mình.

536
00:38:09,578 --> 00:38:14,417
Cô ấy bẩm sinh
đã có khuynh hướng cuồng dâm,

537
00:38:14,500 --> 00:38:16,544
và luôn muốn quan hệ với tình dục.

538
00:38:22,758 --> 00:38:26,053
Nếu bạn coi đó là sự thật,
thì đối tượng nào sẽ được thoát tội?

539
00:38:26,804 --> 00:38:31,767
Nó sẽ thôi thúc bạn bỏ qua
hoặc làm ngơ những tình huống nào?

540
00:38:33,269 --> 00:38:37,273
Đây là cái cớ để đàn ông da trắng hãm hiếp

541
00:38:37,356 --> 00:38:39,650
phụ nữ làm nô lệ.

542
00:38:50,077 --> 00:38:54,123
Bằng cách xây dựng hình tượng lăng nhăng,
họ có thể nói rằng:

543
00:38:54,832 --> 00:38:56,292
"Thì họ muốn mà.

544
00:38:56,917 --> 00:39:00,087
Họ chủ động gạ gẫm tôi mà".

545
00:39:03,883 --> 00:39:08,637
Đây là một cách tráo khái niệm
trong văn hóa đại chúng Mỹ,

546
00:39:08,721 --> 00:39:11,807
và đã trở thành một phần ăn sâu
trong tiềm thức xã hội

547
00:39:11,891 --> 00:39:14,810
đến mức tôi thậm chí
còn không chắc người sáng tạo ra nó

548
00:39:14,894 --> 00:39:16,604
nhận ra ý đồ mà họ đang muốn dẫn dắt.

549
00:39:16,687 --> 00:39:20,191
Ngay cả trong cách mọi người
nói về phụ nữ da đen,

550
00:39:20,274 --> 00:39:21,233
họ dùng từ "lẳng lơ".

551
00:39:22,318 --> 00:39:25,321
Nếu bạn nghĩ mình bị quấy rối,
đừng có hành vi khó hiểu,

552
00:39:25,404 --> 00:39:28,032
tôi nghĩ đó là một vấn đề đáng nói
trong chuyện này.

553
00:39:28,115 --> 00:39:30,951
Không chỉ là hành vi của đàn ông,
mà cả phụ nữ nữa.

554
00:39:33,162 --> 00:39:35,539
HÃNG THU MUỐN CÔ ẤY
HÓA THÂN THÀNH JEZEBEL TRẺ TUỔI

555
00:39:35,623 --> 00:39:37,458
CÔ ẤY BỊ JEZEBEL NHẬP RỒI

556
00:39:37,541 --> 00:39:39,710
LẠI DÙNG HÌNH TƯỢNG JEZEBEL QUYẾN RŨ

557
00:39:42,254 --> 00:39:44,006
Chúng ta phải hiểu rằng

558
00:39:44,090 --> 00:39:47,468
bạo lực tình dục là nền tảng
cho bạo lực trong chế độ nô lệ.

559
00:39:47,551 --> 00:39:49,136
Văn hóa nô lệ vốn đã bạo lực,

560
00:39:50,221 --> 00:39:52,431
và bạo lực tình dục
là một phần của văn hóa đó.

561
00:39:53,265 --> 00:39:54,767
NẠN NHÂN CỦA BỌN HIẾP DÂM DA TRẮNG
Ở ALABAMA

562
00:39:54,850 --> 00:39:57,269
CHÍNH QUYỀN LÀM NGƠ
VỤ BĂNG DA TRẮNG HIẾP BÀ MẸ DA ĐEN

563
00:39:57,353 --> 00:39:58,813
LÀM NGƠ VỤ HIẾP PHỤ NỮ DA ĐEN Ở MIỀN NAM

564
00:39:58,896 --> 00:40:02,108
Không có sự đồng thuận,
cũng không thể khước từ.

565
00:40:03,609 --> 00:40:08,114
Về mặt pháp lý, cưỡng hiếp nô lệ
được xem là không phạm pháp.

566
00:40:10,116 --> 00:40:14,203
Phụ nữ da đen đã bị hãm hại
qua nhiều phương thức đến nỗi

567
00:40:14,703 --> 00:40:19,625
cái nhìn về trải nghiệm kiếp nô lệ của họ
trở nên khác đi,

568
00:40:19,708 --> 00:40:22,878
và khiến cho hiểu biết
về khó khăn của họ cũng khác đi.

569
00:40:24,964 --> 00:40:29,260
Chủ nô da trắng cố gắng che đậy
tội tấn công tình dục phụ nữ da đen,

570
00:40:29,885 --> 00:40:33,806
nhưng đã có một phụ nữ
quyết tâm không để bị bịt miệng.

571
00:40:35,641 --> 00:40:37,977
Harriet Jacobs là người phụ nữ đầu tiên

572
00:40:38,060 --> 00:40:41,647
kể lại câu chuyện của mình
ở góc nhìn một người nô lệ.

573
00:40:42,815 --> 00:40:44,859
Cô đã vận dụng lối hành văn

574
00:40:45,609 --> 00:40:50,406
để mô tả trải nghiệm mà các bà mẹ da đen
làm nô lệ phải trải qua.

575
00:40:50,489 --> 00:40:55,453
NHỮNG MẨU CHUYỆN ĐỜI CỦA MỘT CÔ GÁI NÔ LỆ
TỰ TRUYỆN

576
00:41:03,544 --> 00:41:04,378
Bạn đọc thân mến,

577
00:41:05,504 --> 00:41:08,716
bức tranh tôi phác họa
về gia đình miền Nam không phải hư cấu.

578
00:41:12,052 --> 00:41:16,515
Chế độ nô lệ tàn độc với đàn ông,
nhưng nhẫn tâm gấp bội với phụ nữ.

579
00:41:19,727 --> 00:41:25,065
Phụ nữ phải chịu những tội ác,
dày vò và nhục mạ rất riêng.

580
00:41:39,538 --> 00:41:43,417
Chủ nhân của tôi luôn hiện diện,
nhắc nhở rằng tôi là tài sản của ông ấy,

581
00:41:44,084 --> 00:41:48,380
và thề có trời đất chứng giám
rằng ông có thể khiến tôi phục tùng.

582
00:41:50,716 --> 00:41:53,886
Ông nhồi nhét vào tâm trí trẻ dại của tôi
những hình ảnh nhơ nhuốc,

583
00:41:53,969 --> 00:41:56,931
mà chỉ có một quái quỷ kinh tởm
mới có thể nghĩ ra.

584
00:41:57,014 --> 00:41:58,849
Làm theo lời ta bảo đi.

585
00:42:05,022 --> 00:42:08,067
Tôi đã chứng kiến
một người đàn ông hơn tôi 40 tuổi

586
00:42:08,150 --> 00:42:11,445
mỗi ngày vi phạm điều răn
thiêng liêng nhất của tự nhiên.

587
00:42:18,035 --> 00:42:19,828
Ông ấy bảo tôi là tài sản của ông ấy,

588
00:42:21,914 --> 00:42:25,042
rằng tôi phải tuân theo ý muốn của ông
trong mọi việc.

589
00:42:26,585 --> 00:42:29,421
Linh hồn tôi nổi dậy
chống lại sự độc tài hèn hạ.

590
00:42:30,839 --> 00:42:32,967
Nhưng tôi có thể dựa dẫm vào ai chứ?

591
00:42:41,308 --> 00:42:43,602
Họ sẽ giấu tôi ở Đầm Snaky

592
00:42:44,436 --> 00:42:48,232
cho đến khi chú Phillip
chuẩn bị một nơi ẩn náu cho tôi.

593
00:42:50,317 --> 00:42:53,279
Tôi đã định mạo hiểm mọi thứ
trong ván cờ cuộc đời.

594
00:42:54,530 --> 00:42:55,739
Và nếu tôi thất bại,

595
00:42:58,325 --> 00:43:01,287
tôi và bốn đứa con sẽ ra sao?

596
00:43:07,418 --> 00:43:11,338
Tôi đã được cung cấp chỗ ẩn náu
ở nhà bà tôi.

597
00:43:17,845 --> 00:43:21,640
Một nhà kho nhỏ, chẳng để làm gì
ngoài việc để chuột bọ quấy phá.

598
00:43:26,145 --> 00:43:29,940
Tôi khao khát hít thở không khí
còn hơn cả được thấy ánh sáng.

599
00:43:31,984 --> 00:43:34,361
Nhưng không hẳn là không dễ chịu.

600
00:43:38,157 --> 00:43:40,284
Tôi nghe thấy tiếng của các con tôi.

601
00:43:44,580 --> 00:43:45,831
Nghe như có niềm vui,

602
00:43:46,540 --> 00:43:48,709
và cả nỗi buồn trong đó.

603
00:43:50,502 --> 00:43:51,962
Nó làm tôi ứa lệ.

604
00:43:56,592 --> 00:44:01,096
Tôi đã sống trong cái hố nhỏ đó
gần bảy năm trời.

605
00:44:08,103 --> 00:44:10,814
Bạn đọc, câu chuyện của tôi
khép lại với sự tự do.

606
00:44:17,821 --> 00:44:22,117
Tôi không kể lại trải nghiệm của mình
để thu hút sự chú ý.

607
00:44:25,496 --> 00:44:28,916
Giữ kín chuyện đời mình
sẽ dễ dàng cho tôi hơn,

608
00:44:28,999 --> 00:44:32,628
nhưng tôi muốn thêm vào
lời chứng thực của mình.

609
00:44:37,299 --> 00:44:40,678
Tôi tha thiết mong muốn
kêu gọi phụ nữ miền Bắc

610
00:44:40,761 --> 00:44:44,306
hiểu về tình trạng
của hai triệu phụ nữ ở miền Nam

611
00:44:45,015 --> 00:44:48,394
vẫn đang bị trói giữ,
phải chịu đựng như tôi ngày trước.

612
00:44:50,020 --> 00:44:51,772
Và hầu hết còn chịu cảnh khổ hơn.

613
00:44:52,606 --> 00:44:55,275
Tôi muốn thuyết phục người dân
ở các chính quyền tự do

614
00:44:55,359 --> 00:44:57,152
về bức tranh của chế độ nô lệ.

615
00:45:08,872 --> 00:45:12,126
Góc nhìn về nô lệ phổ biến ở Mỹ thời đó

616
00:45:12,209 --> 00:45:14,294
lại không bao gồm phụ nữ.

617
00:45:14,878 --> 00:45:16,422
Harriet Jacobs là người đầu tiên,

618
00:45:16,505 --> 00:45:18,382
và tôi nghĩ là nếu không có bà

619
00:45:18,882 --> 00:45:23,011
thì làn sóng phụ nữ da đen
chia sẻ câu chuyện

620
00:45:23,095 --> 00:45:24,430
về số phận bị nô dịch của họ

621
00:45:24,513 --> 00:45:28,225
sẽ không được khơi mào
và tạo điều kiện cho những tranh luận,

622
00:45:28,308 --> 00:45:30,894
đặc biệt là những tranh luận
rất khó nói và khó nuốt,

623
00:45:30,978 --> 00:45:31,979
được diễn ra.

624
00:45:37,359 --> 00:45:40,154
Việc Jacobs phơi bày sự thật
là bước ngoặt quan trọng,

625
00:45:40,237 --> 00:45:42,656
vì nếu bà ấy không kể câu chuyện của mình,

626
00:45:42,740 --> 00:45:46,827
chúng ta sẽ không nhận ra
một cỗ máy hủy diệt đầy dục vọng

627
00:45:47,327 --> 00:45:49,747
đã được tích hợp vào hệ thống

628
00:45:49,830 --> 00:45:51,707
dưới danh nghĩa là công việc như thế nào.

629
00:45:52,958 --> 00:45:57,504
Trớ trêu thay, các nhà sử học
lại cho rằng tác phẩm đó

630
00:45:57,588 --> 00:46:01,049
là do một phụ nữ da trắng ủng hộ bãi nô
viết nên, vì họ thấy nó quá…

631
00:46:02,050 --> 00:46:05,888
kịch tính, chuyện đời như thế
làm sao mà có thật được?

632
00:46:07,306 --> 00:46:09,057
Những phụ nữ như Harriet Jacobs,

633
00:46:09,558 --> 00:46:13,312
họ biết rằng kho tàng lịch sử
đang cố loại bỏ họ.

634
00:46:13,395 --> 00:46:17,441
Họ biết rằng câu chuyện của họ
không nên được kể lại.

635
00:46:18,192 --> 00:46:20,110
Nên khi họ quyết định kể,

636
00:46:21,236 --> 00:46:23,906
chúng ta nhất quyết phải chú ý đến nó.

637
00:46:23,989 --> 00:46:28,702
CHÚNG TÔI CHỈ MUỐN CÔNG LÝ
VỤ XÉT XỬ NỬA VỜI VÀ CHÓNG VÁNH

638
00:46:28,786 --> 00:46:31,622
Khi một môi trường chống đối được tạo ra,

639
00:46:31,705 --> 00:46:34,374
dù có hoặc không có tiếp xúc cơ thể,

640
00:46:34,458 --> 00:46:36,210
vẫn là quấy rối tình dục.

641
00:46:37,419 --> 00:46:41,173
Đến giờ, tôi vẫn không thể giải thích
cảm giác của mình.

642
00:46:41,256 --> 00:46:43,008
Tôi không thể đoán trước được

643
00:46:43,091 --> 00:46:46,261
liệu mình có thể ngồi đây lúc này

644
00:46:46,345 --> 00:46:48,222
và kể lại chuyện đã xảy ra.

645
00:46:48,806 --> 00:46:50,849
Bất cứ ở đâu, bất cứ khi nào,

646
00:46:50,933 --> 00:46:54,186
phụ nữ da đen như tôi luôn có thể
bị phân biệt chủng tộc và giới tính,

647
00:46:54,269 --> 00:46:56,605
bị kỳ thị đồng tính,
phân biệt giai cấp, bị hiếp,

648
00:46:56,688 --> 00:46:59,691
đánh đập, thiêu sống,
và không một ai, không một linh hồn nào

649
00:46:59,775 --> 00:47:02,528
sẽ nhìn và thừa nhận
sự vắng mặt của tôi trong vũ trụ này,

650
00:47:02,611 --> 00:47:05,823
vì tôi tầm thường,
vì tôi là phụ nữ da đen.

651
00:47:05,906 --> 00:47:08,742
Muốn tôi cư xử như tiểu thư à?
Là muốn tôi cay cú và ám muội.

652
00:47:08,826 --> 00:47:10,911
Coi tôi như một con chó.
Lăng mạ, buôn bán tôi.

653
00:47:10,994 --> 00:47:13,080
Xem tôi như chiến lợi phẩm
phô trương thân thế.

654
00:47:13,163 --> 00:47:15,165
Xem tôi như cái máy đẻ.

655
00:47:16,583 --> 00:47:19,753
Bắt đầu từ một diễn đàn sẻ chia
thấu cảm cho những người sống sót

656
00:47:19,837 --> 00:47:21,880
giờ đã trở thành tiếng kêu cứu tập thể.

657
00:47:21,964 --> 00:47:23,590
CÔNG LÝ CHO PHỤ NỮ DA ĐEN!

658
00:47:23,674 --> 00:47:28,679
Họ chỉ đơn thuần muốn được lắng nghe,
được nhìn thấy và được tin.

659
00:47:28,762 --> 00:47:30,430
HÃY TIN PHỤ NỮ DA ĐEN

660
00:47:30,514 --> 00:47:33,684
Chúng ta xứng đáng có hệ thống an sinh
tốt hơn, được quan tâm hơn,

661
00:47:33,767 --> 00:47:35,936
và xứng đáng có được một người lãnh đạo

662
00:47:36,019 --> 00:47:38,772
sẽ chỉ ra và nhìn nhận vấn đề này.

663
00:47:38,856 --> 00:47:40,440
Tôi đứng đây

664
00:47:41,316 --> 00:47:45,028
với tư cách là nạn nhân sống sót
của bạo lực tình dục và gia đình.

665
00:47:46,530 --> 00:47:48,991
Cuối cùng, Harriet Jacobs,

666
00:47:49,491 --> 00:47:53,579
đã có người trả tiền
để mua sự tự do cho bà ấy.

667
00:47:55,455 --> 00:47:58,083
Và Harriet Jacobs thực sự phẫn nộ

668
00:47:58,166 --> 00:48:00,460
vì sự tự do của chính bà lại được trao

669
00:48:00,544 --> 00:48:04,131
thông qua sự can thiệp
của một người da trắng ủng hộ bãi nô.

670
00:48:10,053 --> 00:48:14,099
Hầu hết những lúc tôi bàn về
phe ủng hộ bãi nô trong lớp học,

671
00:48:14,600 --> 00:48:17,060
học sinh thường nghĩ về
người da trắng tử tế

672
00:48:17,144 --> 00:48:19,438
đã có sự hy sinh lớn lao,

673
00:48:19,521 --> 00:48:21,481
và các em không hoàn toàn sai.

674
00:48:21,982 --> 00:48:26,570
Nhưng với tôi, tôi nghĩ về
những người đàn ông và phụ nữ da đen

675
00:48:26,653 --> 00:48:29,781
đã hành động can đảm
và làm những điều phi thường.

676
00:48:33,076 --> 00:48:36,038
Tôi nghĩ họ là tâm điểm của phong trào,

677
00:48:36,121 --> 00:48:39,249
và liên minh cũng như
phe ủng hộ bãi nô của người da trắng

678
00:48:39,333 --> 00:48:40,751
chỉ là vòng hỗ trợ bên ngoài.

679
00:48:43,211 --> 00:48:46,757
Thật không may, chẳng ai lắng nghe
cộng đồng thiểu số

680
00:48:46,840 --> 00:48:50,594
cho đến khi họ có một người đại diện
từ đa số nói thay họ hoặc sát cánh với họ.

681
00:48:50,677 --> 00:48:52,346
Cần có người da trắng ủng hộ bãi nô.

682
00:48:52,429 --> 00:48:54,640
Nhưng như vậy
vẫn không ngăn phát sinh vấn đề.

683
00:48:54,723 --> 00:49:00,187
NHÀ TIÊN PHONG CHO TỰ DO

684
00:49:00,270 --> 00:49:04,316
Có vài người da trắng ủng hộ bãi nô
có tư tưởng rằng:

685
00:49:04,399 --> 00:49:06,234
"Đúng, chế độ nô lệ là sai trái

686
00:49:06,318 --> 00:49:09,488
nhưng tôi cũng không cảm thấy
người da đen ngang bằng với tôi".

687
00:49:11,156 --> 00:49:13,700
Ngay cả khi bạn không còn là nô lệ,

688
00:49:13,784 --> 00:49:18,288
bạn vẫn còn cách rất xa với việc
được sánh bằng với chủng tộc da trắng.

689
00:49:19,039 --> 00:49:20,999
Dù chuyện này đúng hay sai,

690
00:49:21,833 --> 00:49:23,710
tôi không cần bàn luận.

691
00:49:25,462 --> 00:49:29,758
Chúng ta có quan niệm rằng
Lincoln là nhà giải phóng vĩ đại.

692
00:49:29,841 --> 00:49:31,426
Abraham Lincoln!

693
00:49:32,552 --> 00:49:35,013
Vì ông ấy đã bãi bỏ chế độ nô lệ,

694
00:49:35,889 --> 00:49:38,266
nên mọi người rất tôn trọng ông ấy.

695
00:49:38,350 --> 00:49:42,521
Hai tiền vệ người Mỹ gốc Phi
lần đầu tiên tham gia giải Superbowl.

696
00:49:42,604 --> 00:49:46,191
Trùng hợp thay, ngày 12 tháng 2
là sinh nhật của Abe Lincoln.

697
00:49:46,274 --> 00:49:50,529
Nhưng nếu bạn trò chuyện với Lincoln
vào thế kỷ 19,

698
00:49:50,612 --> 00:49:53,407
có thể bạn sẽ nghĩ:
"Ông này phân biệt chủng tộc ngầm".

699
00:49:54,658 --> 00:49:58,787
Tôi, cũng như bao người khác, ủng hộ

700
00:49:58,870 --> 00:50:03,166
việc giao vị thế trội hơn
cho chủng tộc da trắng.

701
00:50:04,835 --> 00:50:07,629
Ông ấy thường được phác họa hình tượng

702
00:50:08,213 --> 00:50:11,466
là người thấy những sai trái đạo đức
của chế độ nô lệ, nhưng xin nói rõ,

703
00:50:12,175 --> 00:50:15,137
ông ấy chỉ phản đối chế độ nô lệ
vì nhìn nhận rằng

704
00:50:15,220 --> 00:50:18,306
nền kinh tế sẽ có lợi ra sao
nếu bãi bỏ chế độ nô lệ.

705
00:50:20,183 --> 00:50:22,102
Ta cần xem xét mọi phát biểu của ông ấy,

706
00:50:22,185 --> 00:50:24,688
chứ không riêng gì
Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ.

707
00:50:25,272 --> 00:50:26,732
Khi làm thế, ta sẽ nhận ra

708
00:50:26,815 --> 00:50:31,111
rằng Abraham Lincoln
là một nhân vật rất đáng kinh ngạc,

709
00:50:31,194 --> 00:50:34,156
nhất là trong lịch sử
của người da đen ở Mỹ.

710
00:50:34,239 --> 00:50:37,534
Nhìn đi, tôi lai Abraham Lincoln, vậy nên…

711
00:50:37,617 --> 00:50:39,828
Nên tôi phải quỳ xuống và nịnh đầm anh à?

712
00:50:39,911 --> 00:50:40,787
Không, nhưng…

713
00:50:41,580 --> 00:50:46,084
Phần lớn lịch sử
đều lấy người da trắng làm trung tâm,

714
00:50:46,168 --> 00:50:49,504
và trao cho họ hình tượng
giống như Hy vọng Da trắng Vĩ đại.

715
00:50:49,588 --> 00:50:52,340
Họ là người cứu nguy hay nhà giải phóng.

716
00:50:53,425 --> 00:50:57,095
Điều đó không ổn, vì nó tước đi
năng lực của người da đen,

717
00:50:57,179 --> 00:51:02,142
nó tước đi tất cả những gì
họ đóng góp cho phong trào.

718
00:51:03,727 --> 00:51:08,815
CHUYỆN THÊU DỆT VỀ VỊ CỨU TINH DA TRẮNG

719
00:51:08,899 --> 00:51:11,777
Trong 18 năm qua,
tôi đã đến thăm các khu vực

720
00:51:11,860 --> 00:51:15,113
có điều kiện sống mỗi ngày
hết sức khó tin,

721
00:51:15,197 --> 00:51:17,741
và trẻ em luôn phải chịu khổ nhất.

722
00:51:17,824 --> 00:51:21,995
Tôi đã làm nhiều thứ
để giúp đỡ người Mỹ da đen hơn bất cứ ai.

723
00:51:22,079 --> 00:51:25,499
Ngoại trừ Abraham Lincoln,

724
00:51:25,582 --> 00:51:27,125
không ai có thể sánh với tôi.

725
00:51:27,209 --> 00:51:29,169
Tối nay, tôi đã cứu anh.

726
00:51:29,252 --> 00:51:31,463
Ít ra cũng tỏ lòng biết ơn đi chứ.

727
00:51:31,963 --> 00:51:33,048
MỌI NGƯỜI ĐỀU ĐƯỢC CỨU

728
00:51:33,131 --> 00:51:39,721
Ý niệm về vị cứu tinh da trắng
thực sự là một bản sao

729
00:51:40,680 --> 00:51:42,557
của niềm tin da trắng thượng đẳng.

730
00:51:44,017 --> 00:51:47,104
Nếu màu da trắng ở vị trí tối thượng,

731
00:51:47,896 --> 00:51:52,317
thì mọi thực quyền thuộc về họ,

732
00:51:53,318 --> 00:51:56,363
và họ cũng sẽ nắm luôn
quyền cứu rỗi người khác.

733
00:51:56,446 --> 00:51:59,407
Này, anh là giáo viên da trắng
ở một trường da đen…

734
00:51:59,491 --> 00:52:01,910
Tôi không phải Hilary Swank
trong Những nhà văn tự do.

735
00:52:01,993 --> 00:52:04,287
Anh là Hilary Swank
trong Những nhà văn tự do.

736
00:52:04,371 --> 00:52:07,124
Chúng ta thấy tư tưởng này
bộc lộ theo rất nhiều cách.

737
00:52:08,125 --> 00:52:10,752
Bạn sẽ thấy họ đưa những hình ảnh

738
00:52:10,836 --> 00:52:15,715
người da trắng
đến thăm một quốc gia đa số da đen,

739
00:52:15,799 --> 00:52:17,509
ôm một đứa trẻ da đen,

740
00:52:17,592 --> 00:52:20,554
và đó là lúc
họ muốn truyền thông điệp rằng:

741
00:52:20,637 --> 00:52:25,183
"Ồ, thấy chưa? Tôi… cư xử tốt
với người da đen".

742
00:52:26,601 --> 00:52:31,898
Nếu bạn muốn làm một việc
với lòng vị tha đích thực,

743
00:52:31,982 --> 00:52:34,526
bạn sẽ không phải đưa người da đen lên
để chứng minh.

744
00:52:35,777 --> 00:52:37,529
Cái họ sẵn lòng làm,

745
00:52:39,239 --> 00:52:41,116
nhưng lại không muốn lắng nghe bạn

746
00:52:41,199 --> 00:52:45,412
để biết được bạn thực sự cần gì
là một kiểu giản lược quá đà.

747
00:52:59,009 --> 00:53:01,845
Người chủ trương bãi nô đầu tiên
là người da đen.

748
00:53:02,929 --> 00:53:06,224
Nô lệ chẳng cần ai nói với họ là:
"Mà này, chế độ nô lệ sai trái quá.

749
00:53:06,308 --> 00:53:09,769
Thật không hay cho các bạn".
Nô lệ biết chuyện đó chứ!

750
00:53:09,853 --> 00:53:13,064
Họ là những người đầu tiên
lên tiếng về sự bất bình

751
00:53:13,148 --> 00:53:16,610
và về những tệ nạn của định chế này.

752
00:53:17,277 --> 00:53:21,865
Và tôi nghĩ điều quan trọng là cho thấy
người da đen đã tự giải phóng mình.

753
00:53:23,783 --> 00:53:25,660
Nhưng hình ảnh vị cứu tinh da trắng

754
00:53:25,744 --> 00:53:29,164
cho phép người da trắng hình dung
người da đen là con cái mình,

755
00:53:29,247 --> 00:53:32,292
và nói rằng: "Chúng tôi nâng niu bạn,
cho bạn phát triển",

756
00:53:32,375 --> 00:53:34,669
như bất kỳ ông bố bà mẹ nào.

757
00:53:35,670 --> 00:53:38,089
Nhưng người da đen bảo:
"Bọn tôi đâu phải trẻ con.

758
00:53:38,173 --> 00:53:40,050
Bọn tôi không cần các người dẫn dắt.

759
00:53:40,133 --> 00:53:44,054
Bọn tôi chỉ cần các người hỗ trợ,
liên minh với chúng tôi".

760
00:53:45,138 --> 00:53:49,893
Nếu mục tiêu giúp đỡ
các cộng đồng da đen khó khăn của bạn

761
00:53:49,976 --> 00:53:52,729
đến từ nghiên cứu cá nhân của bạn,

762
00:53:52,812 --> 00:53:56,107
và quanh bạn không có giọng nói
của người da đen nào,

763
00:53:56,191 --> 00:53:58,818
thì bạn phải xem lại hệ tư tưởng của mình.

764
00:53:59,653 --> 00:54:04,449
Đó là lý do Lincoln cần có
những người như Frederick Douglass,

765
00:54:04,532 --> 00:54:07,911
cùng Elizabeth Keckley
và những người da đen khác quanh ông ấy,

766
00:54:07,994 --> 00:54:10,956
cho ông ấy một tầm nhìn khác

767
00:54:11,039 --> 00:54:13,708
về năng lực của người da đen,

768
00:54:13,792 --> 00:54:17,712
và về quan niệm tự do
của chính người da đen.

769
00:54:26,596 --> 00:54:28,932
Lincoln ban đầu tuyên bố rất rõ ràng:

770
00:54:29,474 --> 00:54:31,810
"Cuộc tranh đấu này
không phải để bỏ chế độ nô lệ,

771
00:54:31,893 --> 00:54:34,187
mà để khôi phục Liên bang miền Bắc".

772
00:54:35,563 --> 00:54:39,067
Và vì ông ấy đã ban hành
Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ,

773
00:54:39,150 --> 00:54:42,320
nên khoảng 200.000 người da đen

774
00:54:42,404 --> 00:54:46,032
đã gia nhập Quân đội miền Bắc
trong hai năm cuối của cuộc nội chiến

775
00:54:46,616 --> 00:54:50,787
để chiến đấu cho cái bây giờ gọi là
cuộc chiến giành tự do.

776
00:54:56,167 --> 00:55:00,130
NỘI CHIẾN KẾT THÚC NĂM 1865

777
00:55:00,213 --> 00:55:02,716
TUYÊN BỐ GIẢI PHÓNG CHO HÀNG TRIỆU NGƯỜI!

778
00:55:10,974 --> 00:55:14,144
GIẢI PHÓNG NÔ LỆ!

779
00:55:14,227 --> 00:55:16,813
"HÃY ĐỨNG LÊN!"
TỰ DO!

780
00:55:18,148 --> 00:55:21,818
Ngay khi được giải phóng,
chúng tôi kiểu: "Tiến lên!"

781
00:55:24,654 --> 00:55:28,700
Chúng tôi vào Quốc hội, là thượng nghị sĩ,
xây dựng đại học da đen.

782
00:55:31,077 --> 00:55:32,829
Chúng tôi sở hữu bất động sản.

783
00:55:34,289 --> 00:55:35,332
Chúng tôi đi bầu cử.

784
00:55:37,292 --> 00:55:40,170
Chuyện thêu dệt về người da đen hạ đẳng
đã bị tiêu diệt.

785
00:55:41,338 --> 00:55:44,799
Và bạn thấy được
người da đen khát vọng những gì,

786
00:55:44,883 --> 00:55:46,634
họ có khả năng làm được gì,

787
00:55:46,718 --> 00:55:51,681
khi được trao quyền tự chủ
và kiểm soát cuộc đời của chính mình.

788
00:55:55,894 --> 00:55:59,022
Đây là chất xúc tác tuyệt vời
cho sự vượt trội của người da đen.

789
00:55:59,105 --> 00:56:02,317
Và chúng tôi đã vươn lên,
trên một quy mô quá sâu rộng,

790
00:56:02,400 --> 00:56:06,279
trong một khoảng thời gian quá ngắn,
nó khiến cả nước rung chuyển,

791
00:56:06,363 --> 00:56:08,365
và nó không thể nào bắt kịp.

792
00:56:24,339 --> 00:56:26,508
Tiến bộ của người da đen thật đáng sợ

793
00:56:27,342 --> 00:56:28,760
trong mắt người Mỹ da trắng,

794
00:56:28,843 --> 00:56:30,470
đến nỗi họ sẽ làm mọi thứ

795
00:56:32,055 --> 00:56:34,474
để giành lại sức mạnh mà họ tưởng đã mất.

796
00:56:42,649 --> 00:56:48,405
Khi người da đen thực thi quyền công dân,
người da trắng cảm thấy bị đe dọa.

797
00:56:49,781 --> 00:56:53,076
Nên họ ngay lập tức thiết lập

798
00:56:53,159 --> 00:56:57,622
hình ảnh đáng sợ
xung quanh nhân vật người da đen

799
00:56:57,705 --> 00:57:04,129
luôn ham muốn và cưỡng hiếp
phụ nữ da trắng vào tâm trí người dân.

800
00:57:04,212 --> 00:57:08,716
CỚ GÌ TÔI PHẢI LÀM VIỆC
KHI HỌ CỨ TẠO RA NGÂN SÁCH

801
00:57:09,300 --> 00:57:12,512
Ý niệm phân biệt chủng tộc
sẽ nảy sinh khi được kết nối

802
00:57:12,595 --> 00:57:15,723
với một yếu tố cá nhân,
hay yếu tố cảm xúc.

803
00:57:18,226 --> 00:57:21,938
Bằng cách liên kết ý nghĩ phải bảo vệ

804
00:57:22,021 --> 00:57:24,441
phụ nữ trong cộng đồng của bạn

805
00:57:24,524 --> 00:57:27,193
trước mối đe dọa cáo buộc
của người da đen,

806
00:57:28,319 --> 00:57:31,281
bạn tráo khái niệm
bạo lực phân biệt chủng tộc

807
00:57:31,364 --> 00:57:32,782
thành đức hạnh.

808
00:57:35,368 --> 00:57:37,078
Và khi đã có tư duy đó,

809
00:57:37,162 --> 00:57:40,582
bạn bào chữa được
cho mọi hành động xấu xa.

810
00:57:46,171 --> 00:57:53,094
CHUYỆN THÊU DỆT VỀ TỘI PHẠM DA ĐEN

811
00:58:02,812 --> 00:58:04,898
Đầu những năm 1890,

812
00:58:04,981 --> 00:58:06,900
nạn tư hình trở nên tràn lan,

813
00:58:06,983 --> 00:58:12,071
và lý do họ đưa ra để biện hộ cho
sự hành hình trái phép nhiều người da đen

814
00:58:12,572 --> 00:58:15,575
là vì người da đen đã phạm tội.

815
00:58:18,453 --> 00:58:21,998
Nhưng nó không chỉ đánh vào
người bị treo cổ trên cây

816
00:58:22,081 --> 00:58:25,919
đang bị trừng phạt cho một tội ác
bị áp lên cho mình,

817
00:58:26,002 --> 00:58:28,004
những tội ác họ thường không phạm phải.

818
00:58:28,838 --> 00:58:32,800
Vấn nạn tư hình còn xảy ra
để gieo rắc nỗi kinh hoàng,

819
00:58:32,884 --> 00:58:35,803
để cảnh báo những người da đen khác
về chuyện sẽ bị treo cổ.

820
00:58:37,055 --> 00:58:41,476
Tất cả chúng tôi đều có thể nhìn vào
hình ảnh đó và hiểu rằng

821
00:58:42,435 --> 00:58:44,687
chúng tôi không nên vượt quá giới hạn

822
00:58:44,771 --> 00:58:46,981
và nên giữ vị thế thua kém của mình.

823
00:58:50,693 --> 00:58:53,530
Nằm xuống!

824
00:58:55,532 --> 00:58:56,533
Anh bị gì vậy hả?

825
00:59:01,246 --> 00:59:05,333
Quyền lực tối cao của người da trắng
đã tạo ra hình tượng rập khuôn đó

826
00:59:05,416 --> 00:59:07,377
để khiến người dân sợ hãi.

827
00:59:09,420 --> 00:59:13,341
Biến chúng tôi thành mối đe dọa
là loại bỏ nhân tính của chúng tôi.

828
00:59:13,424 --> 00:59:15,218
TIÊU DIỆT ÁC QUỶ CUỒNG NỘ NÀY

829
00:59:17,345 --> 00:59:20,640
Đây là những lựa chọn có chủ đích
để kìm hãm chúng tôi.

830
00:59:21,140 --> 00:59:25,270
ĐỜI SỐNG NGƯỜI DA ĐEN TRÊN TIVI:
THỰC TẠI HAY RẬP KHUÔN?

831
00:59:28,856 --> 00:59:31,317
Động thái tội phạm hóa người da đen

832
00:59:31,401 --> 00:59:35,238
là một phần thiết yếu
của tư tưởng da trắng thượng đẳng ở Mỹ.

833
00:59:35,780 --> 00:59:38,783
Đó là một phương thức cực hữu dụng

834
00:59:38,866 --> 00:59:43,037
để người da trắng lý giải
vì sao việc để giai cấp tinh hoa da trắng

835
00:59:43,121 --> 00:59:48,251
nắm quyền kiểm soát cộng đồng da đen
là một mục tiêu quan trọng.

836
00:59:49,502 --> 00:59:52,880
Tội danh của họ nhiều đến mức
có thể lấp đầy cả cuốn sách,

837
00:59:52,964 --> 00:59:56,426
nhưng thật không may, chúng ta
phải xử lý họ như hoa trên cành,

838
00:59:56,509 --> 00:59:58,428
thay vì bản chất ngu ngốc của họ,

839
00:59:58,511 --> 01:00:01,139
và có thể ném họ vào tù,
đúng nơi họ thuộc về.

840
01:00:01,222 --> 01:00:02,515
Người da đen đáng sống!

841
01:00:02,599 --> 01:00:04,809
Vì sao họ không được phân loại
là nhóm khủng bố?

842
01:00:04,892 --> 01:00:07,228
Chỉ vì họ là người da đen
và đấy là điều cấm kỵ?

843
01:00:07,312 --> 01:00:11,024
Thôi dẹp đi. Họ là kẻ sát nhân,
và họ ghét người da trắng.

844
01:00:11,107 --> 01:00:14,027
Những ý niệm về tội ác
và "da đen" và chủng tộc,

845
01:00:14,110 --> 01:00:16,446
đã ăn sâu vào hình dung của người Mỹ.

846
01:00:16,529 --> 01:00:18,865
Những ai sống với người da màu
đều phải chuyển đi.

847
01:00:18,948 --> 01:00:19,824
Tại sao?

848
01:00:19,907 --> 01:00:21,909
Ra ngoài vào ban đêm
không an toàn xíu nào.

849
01:00:21,993 --> 01:00:23,202
Không ai dám ra khỏi nhà.

850
01:00:23,286 --> 01:00:24,537
THÀNH PHẦN BẤT HẢO

851
01:00:24,621 --> 01:00:28,625
Khi nghĩ về cách khắc họa
chân dung tội phạm trên truyền thông,

852
01:00:28,708 --> 01:00:32,253
họ thường là người da màu,
và đặc biệt là người da đen.

853
01:00:33,004 --> 01:00:34,756
Horton đột nhập vào nhà chúng tôi.

854
01:00:34,839 --> 01:00:38,092
Tôi bị đánh, bị chém và bị khủng bố
suốt 12 giờ liền.

855
01:00:38,176 --> 01:00:40,386
Anh ta đang thụ án chung thân
mà không được ân xá

856
01:00:40,970 --> 01:00:43,056
khi Thống đốc Dukakis
thả anh ta ra vài ngày.

857
01:00:44,182 --> 01:00:46,934
Người da đen
đang giết người da trắng mỗi ngày.

858
01:00:47,852 --> 01:00:51,397
Họ hãm hiếp
hàng trăm phụ nữ da trắng mỗi ngày.

859
01:00:51,898 --> 01:00:56,319
THẨM PHÁN LIÊN BANG NÓI RẰNG
NGƯỜI DA ĐEN "TRÔNG NHƯ TỘI PHẠM"

860
01:00:56,402 --> 01:00:59,113
Bạn đọc số liệu thống kê
thì cũng biết rồi.

861
01:00:59,989 --> 01:01:02,408
Tội ác hiện là đại dịch ở Mỹ.

862
01:01:02,950 --> 01:01:06,079
Từ những thống kê này,
một bức chân dung xuất hiện.

863
01:01:06,788 --> 01:01:10,583
Bức chân dung
của một khuôn mặt đờ đẫn, nhìn xa xăm.

864
01:01:10,667 --> 01:01:14,462
Một khuôn mặt cho thấy
thực tại đáng sợ của thời đại chúng ta,

865
01:01:15,171 --> 01:01:19,300
khuôn mặt của kẻ săn người,
của một tên tội phạm quen thói.

866
01:01:19,967 --> 01:01:24,222
Không có gì trong tự nhiên
tàn nhẫn hơn và nguy hiểm hơn.

867
01:01:25,640 --> 01:01:30,019
Có nhiều cách để biến một người
thành tội phạm mà không cần chỉ đích danh.

868
01:01:30,103 --> 01:01:32,647
Chúng không còn là nhóm trẻ em nữa.

869
01:01:32,730 --> 01:01:36,234
Mà thường được gọi là
những kẻ săn mồi siêu hạng.

870
01:01:36,317 --> 01:01:38,361
Không lương tâm, không biết đồng cảm.

871
01:01:38,444 --> 01:01:42,156
Đầu tiên, chúng ta phải đoàn kết
để trừng phạt bọn buôn ma túy,

872
01:01:42,240 --> 01:01:44,534
thật nhanh, thật chắc, và thật nghiêm.

873
01:01:44,617 --> 01:01:47,870
Tội phạm trở thành một từ đại diện

874
01:01:48,705 --> 01:01:51,207
cho người da đen, cho chủng tộc.

875
01:01:55,545 --> 01:01:59,632
Phát minh của khái niệm tội phạm da đen

876
01:01:59,716 --> 01:02:03,344
là một hệ thống thiết lập
với quyết tâm đến nỗi

877
01:02:03,428 --> 01:02:06,681
nó lan tràn khắp trong cả nền văn hóa.

878
01:02:06,764 --> 01:02:09,809
Sát nhân vị thành niên.
Tỷ lệ giết người ở trẻ vị thành niên

879
01:02:09,892 --> 01:02:12,854
hiện giờ đã vượt qua
tỷ lệ giết người ở người lớn tại Mỹ.

880
01:02:12,937 --> 01:02:16,190
Những đứa trẻ từng trộm nắp chắn bánh xe
giờ lại hiếp dâm và giết người.

881
01:02:16,691 --> 01:02:20,778
Ý niệm phân biệt chủng tộc
được củng cố hết lần này đến lần khác

882
01:02:20,862 --> 01:02:25,908
qua tivi, qua tin tức,

883
01:02:25,992 --> 01:02:30,288
quảng cáo, phim ảnh, mạng xã hội, đủ kiểu.

884
01:02:31,414 --> 01:02:35,001
Và rất nhiều ý niệm này
rất kín đáo, tinh vi,

885
01:02:35,084 --> 01:02:39,839
vì chúng được bao phủ
trong bộ đồ và mặt nạ sang trọng.

886
01:02:46,095 --> 01:02:49,056
Vào thời điểm bước vào thập niên 1930,

887
01:02:49,140 --> 01:02:53,311
việc ghi hình hành động
xử tử phạm pháp người da đen

888
01:02:53,394 --> 01:02:54,645
bắt đầu bị xã hội lên án.

889
01:02:54,729 --> 01:02:59,942
Nhưng ta vẫn thấy
người ta có dẫn chứng về màu da đen

890
01:03:00,026 --> 01:03:02,570
dù nhân vật da đen không hiện diện.

891
01:03:06,866 --> 01:03:09,911
Trong điện ảnh,
bạn không bị ràng buộc bởi thực tế.

892
01:03:09,994 --> 01:03:13,122
Bạn có thể biến vai phản diện
to lớn, đen đúa,

893
01:03:13,206 --> 01:03:16,042
mạnh mẽ và tàn độc đến mức nào tùy thích.

894
01:03:17,376 --> 01:03:18,753
Im đi, đồ khốn!

895
01:03:19,754 --> 01:03:20,671
Julius, cậu…

896
01:03:20,755 --> 01:03:22,423
Tôi bảo câm miệng!

897
01:03:22,507 --> 01:03:24,300
Lý do họ làm được như thế,

898
01:03:24,383 --> 01:03:27,094
lý do khán giả chấp nhận những hình ảnh đó

899
01:03:27,178 --> 01:03:30,973
là vì họ đã được truyền bá
về khuôn mẫu người da đen,

900
01:03:31,057 --> 01:03:33,976
đến thậm chí chúng ta có thể không nhận ra

901
01:03:34,060 --> 01:03:35,645
mình đang xem nó trên màn ảnh.

902
01:03:36,395 --> 01:03:38,147
Giải tán ngay đi.

903
01:03:38,231 --> 01:03:40,691
Tối qua, ở đây đã xảy ra hai sự việc.

904
01:03:40,775 --> 01:03:43,736
Một là cuộc biểu tình
ủng hộ thiếu niên sát nhân.

905
01:03:43,820 --> 01:03:47,615
Hai là thái độ bất chấp luật pháp
gây hỏa hoạn và mất kiểm soát.

906
01:03:48,324 --> 01:03:51,118
Phía Bắc St. Louis
ban đêm đầy rẫy bọn trộm cắp.

907
01:03:51,911 --> 01:03:57,250
Giơ tay lên, đừng bắn!

908
01:04:00,002 --> 01:04:02,964
Người da đen
không bạo lực hay nguy hiểm hơn

909
01:04:03,047 --> 01:04:04,674
bất kỳ nhóm người nào khác.

910
01:04:04,757 --> 01:04:06,509
BỐN NGƯỜI BỊ BẮT
KHI ĐIỀU TRA VỤ CƯỚP Ở CORALVILLE

911
01:04:06,592 --> 01:04:09,971
Nhưng ta đã được dạy rằng
đại diện cho bạo lực là người da đen,

912
01:04:10,471 --> 01:04:13,057
khiến chúng ta bỏ qua những người da trắng

913
01:04:13,140 --> 01:04:14,725
thực hiện hành vi bạo lực,

914
01:04:14,809 --> 01:04:18,521
vì rõ ràng, họ không phải là đại diện
của bạo lực.

915
01:04:23,276 --> 01:04:25,862
Trông anh ta không giống kẻ giết người.

916
01:04:26,654 --> 01:04:29,574
Cảnh nghèo đói lan rộng
và được tiếp cận với súng ống

917
01:04:29,657 --> 01:04:32,493
là lý giải xác đáng hơn
cho bạo lực hơn là chủng tộc.

918
01:04:34,287 --> 01:04:38,249
Nhưng chúng ta được dạy rằng
bạo lực da trắng là do tự vệ.

919
01:04:39,000 --> 01:04:40,918
Cái bóp cổ chết người trong tàu điện ngầm.

920
01:04:41,002 --> 01:04:43,713
Neely từng là nghệ sĩ
hóa thân Michael Jackson,

921
01:04:43,796 --> 01:04:46,424
đã có hành động thất thường
và chửi bới hành khách,

922
01:04:46,507 --> 01:04:48,759
nhưng không làm hại ai trên tàu.

923
01:04:48,843 --> 01:04:51,554
Luật sư của Penny nói rằng
anh chỉ hành động tự vệ.

924
01:04:52,597 --> 01:04:55,641
Một phụ nữ Florida bị buộc tội
bắn chết hàng xóm.

925
01:04:55,725 --> 01:04:58,769
Cảnh sát nói rằng cô đã dùng súng
bắn qua cửa trước nhà mình,

926
01:04:58,853 --> 01:05:01,731
giết Ajike Owens, một bà mẹ bốn con.

927
01:05:02,398 --> 01:05:05,276
Lorincz nói rằng đấy là hành động tự vệ.

928
01:05:06,193 --> 01:05:09,488
Có một người đàn ông Mỹ gốc Phi.
Tôi đang ở Công viên Trung tâm.

929
01:05:09,572 --> 01:05:12,575
Anh ta đang ghi hình tôi,
đe dọa tôi và con chó của tôi.

930
01:05:13,075 --> 01:05:15,536
Tôi đang bị một người đàn ông
đe dọa ngay trong Ramble!

931
01:05:15,620 --> 01:05:17,330
Làm ơn cử cảnh sát đến đây ngay!

932
01:05:17,914 --> 01:05:21,042
Sở cảnh sát Sanford.
Cuộc gọi đang được ghi lại, tôi là Sean.

933
01:05:21,125 --> 01:05:23,336
Khu tôi sống đã xảy ra vài vụ đột nhập

934
01:05:23,419 --> 01:05:25,087
và có một người rất đáng nghi.

935
01:05:25,713 --> 01:05:28,132
Người này là da trắng, da đen
hay gốc Tây Ban Nha?

936
01:05:28,841 --> 01:05:29,967
Trông như da đen.

937
01:05:32,845 --> 01:05:35,181
Bạo lực tiềm tàng

938
01:05:35,264 --> 01:05:37,975
xuất phát từ việc tuyên truyền
những ý niệm này

939
01:05:38,476 --> 01:05:41,062
là cực kỳ nghiêm trọng.

940
01:05:42,730 --> 01:05:45,733
Họ bảo George Floyd
đã dùng chất kích thích,

941
01:05:45,816 --> 01:05:49,195
và bất cứ lúc nào
cũng có thể hành động tàn bạo.

942
01:05:50,655 --> 01:05:52,823
Ahmaud Arbery thì đang chạy bộ.

943
01:05:55,201 --> 01:05:56,535
Chỉ vì đang chạy bộ,

944
01:05:57,954 --> 01:06:00,873
cậu ấy đã trở thành kẻ ác
trong tâm trí nhóm người da trắng này.

945
01:06:02,041 --> 01:06:05,169
Những ý niệm vô thưởng vô phạt này,

946
01:06:05,252 --> 01:06:08,881
chúng có sức mạnh
tiêm nhiễm tâm trí con người,

947
01:06:09,465 --> 01:06:12,385
sau đó họ sẽ vận dụng và bóp méo chúng

948
01:06:13,386 --> 01:06:16,222
để biện minh cho hành động
thảm sát người da đen.

949
01:06:20,977 --> 01:06:24,814
Nếu muốn dùng từ đẹp đẽ,
thì có thể gọi là "tuyên truyền văn hóa".

950
01:06:25,481 --> 01:06:29,193
Còn tôi cho rằng đó là lời nói dối
trắng trợn mà mọi người tự dặn lòng

951
01:06:29,276 --> 01:06:35,324
để biện minh cho việc duy trì
các chính sách và sự bất bình đẳng này.

952
01:06:35,408 --> 01:06:36,659
CÔNG LÝ

953
01:06:36,742 --> 01:06:40,287
Tư hình là một hình thái phản ứng
có tính phân biệt chủng tộc

954
01:06:40,371 --> 01:06:42,498
khi thấy người da đen đang tiến lên.

955
01:06:48,129 --> 01:06:50,589
Ida B. Wells đã xem xét những câu chuyện

956
01:06:50,673 --> 01:06:53,926
và dữ liệu được tạo ra
để biện minh cho nạn tư hình,

957
01:06:54,010 --> 01:06:57,138
và bảo: "Không, tôi sẽ
tự thu thập dữ liệu của mình".

958
01:07:03,602 --> 01:07:06,188
Nếu dân miền Nam,
khi bào chữa cho việc dùng luật rừng,

959
01:07:06,272 --> 01:07:07,940
dám nói lên sự thật về tư hình,

960
01:07:08,024 --> 01:07:11,193
thì tôi cũng không cần
phải đấu tranh làm gì.

961
01:07:11,944 --> 01:07:16,907
Nhưng khi họ cố tình liên tục khai gian
một cách tàn độc như thế,

962
01:07:16,991 --> 01:07:21,620
thì người da đen buộc phải cho thế giới
nghe câu chuyện đáng thương của mình.

963
01:07:29,170 --> 01:07:31,672
Mọi người trong thị trấn
đều biết bạn tôi, Tommy.

964
01:07:32,173 --> 01:07:34,800
Anh ấy sở hữu một căn nhà nhỏ
và đã dùng tiền tiết kiệm

965
01:07:34,884 --> 01:07:36,761
để mở một tiệm tạp hóa.

966
01:07:38,929 --> 01:07:42,892
Một ngày nọ, vài cậu bé da màu và da trắng
cãi nhau khi đang chơi bắn bi.

967
01:07:50,816 --> 01:07:54,612
Tất nhiên, những người bán tạp hóa da màu
đã phải can thiệp.

968
01:08:08,667 --> 01:08:10,252
Tờ báo sáng Chủ Nhật phát hành

969
01:08:10,336 --> 01:08:13,130
với những tiêu đề khủng khiếp
về cửa hàng tạp hóa.

970
01:08:13,214 --> 01:08:15,716
Tờ báo đã đổ dầu vào lửa
cho định kiến chủng tộc,

971
01:08:15,800 --> 01:08:19,345
gọi cửa hàng tạp hóa là
"nơi ẩn náu của bọn côn đồ và trộm cắp".

972
01:08:26,185 --> 01:08:27,520
Bắt anh ta!

973
01:08:32,233 --> 01:08:33,359
Máu kìa!

974
01:08:44,662 --> 01:08:46,789
XỬ LÝ BĂNG NHÓM BẰNG SÚNG,
KHÔNG PHẢI DÂY THỪNG

975
01:08:46,872 --> 01:08:48,666
BA NGƯỜI BIỂU TÌNH BỊ BẮN CHẾT

976
01:08:49,166 --> 01:08:50,835
HIỆN TRƯỜNG TƯ HÌNH

977
01:08:53,337 --> 01:08:57,758
Một người đàn ông sạch sẽ, lịch thiệp
như thể chưa đi qua đường phố Memphis,

978
01:08:58,259 --> 01:09:02,513
nhưng lại bị tàn sát thương tâm,
như thể mạng sống không bằng loài chó.

979
01:09:03,722 --> 01:09:07,309
Nó đã khiến tôi thức tỉnh
về bản chất của tư hình,

980
01:09:08,060 --> 01:09:12,356
một cái cớ để loại bỏ những người da đen
tích lũy được tài sản và đất đai,

981
01:09:12,439 --> 01:09:15,151
và từ đó, khủng bố hóa chủng tộc này.

982
01:09:17,486 --> 01:09:20,156
BÁO CÁO VỀ TƯ HÌNH

983
01:09:27,329 --> 01:09:30,040
Càng tìm hiểu về thực trạng,
tôi càng tin rằng

984
01:09:30,124 --> 01:09:33,335
người miền Nam chưa bao giờ nguôi ngoai
với sự thật rằng

985
01:09:33,419 --> 01:09:36,338
người da đen không còn nằm trong tay họ,

986
01:09:36,422 --> 01:09:39,175
không hầu hạ họ, không còn là
nguồn thu nhập của họ nữa.

987
01:09:39,675 --> 01:09:46,682
VÀO NĂM 1892,
CÓ 241 NGƯỜI BỊ XỬ TỬ TRÁI PHÉP.

988
01:09:52,438 --> 01:09:54,857
Trong những năm này,
đã có hơn 10.000 người da đen

989
01:09:54,940 --> 01:09:56,901
bị sát hại một cách nhẫn tâm,

990
01:09:56,984 --> 01:10:01,030
mà không qua xét xử
hoặc quy trình hợp pháp nào.

991
01:10:01,739 --> 01:10:04,241
Cũng trong cùng báo cáo này
cho thấy suốt những năm đó,

992
01:10:04,325 --> 01:10:06,076
với bấy nhiêu vụ sát hại ấy,

993
01:10:06,160 --> 01:10:10,915
chỉ có ba người đàn ông da trắng
bị xử án, kết tội và xử tử.

994
01:10:10,998 --> 01:10:17,838
CHUYỆN KINH DỊ MIỀN NAM
LUẬT TƯ HÌNH

995
01:10:17,922 --> 01:10:20,132
QUA MỌI GIAI ĐOẠN

996
01:10:21,926 --> 01:10:24,762
Sau các bài diễn thuyết của tôi,
câu hỏi thường xuyên

997
01:10:24,845 --> 01:10:26,597
từ những người bạn quan tâm là:

998
01:10:27,097 --> 01:10:29,183
"Tôi có thể làm gì
để giúp cuộc đấu tranh này?"

999
01:10:29,808 --> 01:10:31,769
Câu trả lời luôn là:

1000
01:10:32,603 --> 01:10:34,688
"Tiết lộ sự thật cho cả thế giới".

1001
01:10:39,610 --> 01:10:42,529
BÁO CÁO ĐỎ.

1002
01:10:42,613 --> 01:10:47,451
CÁC VỤ TƯ HÌNH Ở MỸ, 1892-1893-1894
SỐ LIỆU VÀ LÝ DO BỊ CÁO BUỘC

1003
01:10:47,952 --> 01:10:50,788
THỰC HIỆN BỞI IDA B. WELLS,
128 CLARK STREET, CHICAGO.

1004
01:10:50,871 --> 01:10:54,708
Khi bàn về việc
kể câu chuyện của người da đen,

1005
01:10:55,751 --> 01:10:59,838
và buộc đất nước này
phải soi xét một cách không nao núng,

1006
01:10:59,922 --> 01:11:01,215
bà ấy là người tiên phong.

1007
01:11:03,342 --> 01:11:07,012
Ta có thể thấy những tấm bưu thiếp

1008
01:11:07,096 --> 01:11:10,015
của các nhóm tư hình cùng vợ con của họ

1009
01:11:10,683 --> 01:11:13,435
đứng dưới cơ thể người da đen

1010
01:11:13,519 --> 01:11:15,271
đang bị treo từ trên cây,

1011
01:11:15,354 --> 01:11:18,107
và hiểu rằng
đây là một hành động kinh hoàng.

1012
01:11:18,983 --> 01:11:20,985
Nhưng chúng tôi chỉ có thể làm thế

1013
01:11:21,068 --> 01:11:23,696
vì Ida B. Wells đã tự gánh vác nghĩa vụ,

1014
01:11:23,779 --> 01:11:26,573
ngay tại thời điểm diễn ra các vụ việc,

1015
01:11:27,199 --> 01:11:28,742
phải để cho con cháu biết,

1016
01:11:28,826 --> 01:11:32,079
phải đảm bảo thế hệ sau
không thể ngoảnh mặt đi.

1017
01:11:44,008 --> 01:11:45,718
Anh vừa mở cửa xe tôi,

1018
01:11:45,801 --> 01:11:48,304
vậy là anh muốn đe dọa,
lôi tôi ra khỏi xe.

1019
01:11:48,387 --> 01:11:49,596
Xuống xe mau!

1020
01:11:49,680 --> 01:11:51,849
- Anh định chích điện tôi?
- Chích cho mày chết!

1021
01:11:52,433 --> 01:11:55,602
Nằm xuống, ngồi yên! Úp mặt xuống!

1022
01:11:56,270 --> 01:11:58,564
- Một, hai…
- Tôi không đe dọa anh cảnh sát này.

1023
01:11:58,647 --> 01:11:59,606
Tôi bị đe dọa.

1024
01:11:59,690 --> 01:12:02,860
- Thưởng thức nhé.
- Tôi đang gặp nguy!

1025
01:12:02,943 --> 01:12:05,487
Để làm gì? Mỗi lần gặp tôi,
anh đều muốn gây sự.

1026
01:12:05,571 --> 01:12:07,114
Tôi chán rồi! Kết thúc giùm đi.

1027
01:12:07,197 --> 01:12:09,491
Anh ấy nằm bất động rồi.

1028
01:12:09,575 --> 01:12:10,451
Mạch còn đập không?

1029
01:12:10,534 --> 01:12:13,787
Không! Nhìn anh ấy đi,
không phản ứng gì cả.

1030
01:12:13,871 --> 01:12:15,748
- Kiểm tra mạch đi.
- Đùa đấy à?

1031
01:12:15,831 --> 01:12:18,167
Anh định đè gối lên cổ anh ấy hoài sao?

1032
01:12:19,376 --> 01:12:22,087
NGƯỜI ĐÀN ÔNG DA ĐEN
BỊ BẮN CHẾT KHI CHẠY BỘ Ở GEORGIA

1033
01:12:22,171 --> 01:12:24,798
HAI THÁNG SAU, KHÔNG AI BỊ BẮT GIỮ

1034
01:12:24,882 --> 01:12:29,386
ĐÀN ÔNG DA ĐEN BỊ HÀNG XÓM DA TRẮNG BẮN
SAU NHIỀU THÁNG QUẤY RỐI VỀ CHỦNG TỘC

1035
01:12:29,470 --> 01:12:32,389
CẬU BÉ 11 TUỔI ĐÃ GỌI 911.

1036
01:12:32,473 --> 01:12:35,559
CẢNH SÁT BẮN CẬU BÉ.

1037
01:12:35,642 --> 01:12:42,066
NGƯỜI MỸ DA ĐEN BỊ GIẾT VỚI TỶ LỆ
CAO HƠN NHIỀU SO VỚI NGƯỜI MỸ DA TRẮNG

1038
01:12:43,192 --> 01:12:45,444
Bạo lực cảnh sát
là tư hình của thời hiện đại.

1039
01:12:45,527 --> 01:12:49,573
Bạo lực chính quyền đối với người da đen
trong và ngoài nhà tù

1040
01:12:49,656 --> 01:12:50,991
cũng là tư hình.

1041
01:12:51,617 --> 01:12:53,744
Nó là một hình thức khủng bố chủng tộc,

1042
01:12:53,827 --> 01:12:56,622
không chỉ để trừng phạt
một người da đen cụ thể,

1043
01:12:57,456 --> 01:13:00,709
mà còn là thông điệp
để mọi người da đen phải nhịn nhục.

1044
01:13:04,963 --> 01:13:08,467
Ngay cả khi chính sách và phương pháp
của họ đã phát triển hơn trước,

1045
01:13:08,550 --> 01:13:10,552
ta vẫn thấy một mô hình chung duy nhất.

1046
01:13:11,053 --> 01:13:12,513
GIẢI PHÓNG NÔ LỆ!

1047
01:13:12,596 --> 01:13:15,557
Mỗi khi người da đen tạo ra làn sóng lớn,
tiến đến thịnh vượng…

1048
01:13:22,815 --> 01:13:25,109
thì sẽ có một đợt sóng thủy triều
ngăn nó lại.

1049
01:13:26,568 --> 01:13:29,363
Một bức tường da trắng thượng đẳng
xuất hiện và nói:

1050
01:13:29,446 --> 01:13:31,949
"Đi xa đến đây là đủ rồi".

1051
01:13:32,032 --> 01:13:33,742
OBAMA ĐANG GIẾT NƯỚC MỸ

1052
01:13:40,290 --> 01:13:42,543
Lùi lại!

1053
01:13:48,257 --> 01:13:50,676
Phản ứng trước tiến trình của người da đen

1054
01:13:51,176 --> 01:13:52,636
là sự trừng phạt.

1055
01:13:54,096 --> 01:13:55,806
Họ không nói rõ ràng như thế.

1056
01:13:55,889 --> 01:13:59,226
Mà biểu hiện qua vấn đề tội phạm, ma túy.

1057
01:14:00,102 --> 01:14:02,146
Nhưng trên thực tế, nó là một nỗ lực

1058
01:14:02,229 --> 01:14:06,525
nhằm tái khẳng định chủng tộc thống trị
thông qua "trật tự".

1059
01:14:06,608 --> 01:14:11,405
Đất nước này phải nỗ lực hết mình
để chống lại tội phạm.

1060
01:14:12,614 --> 01:14:14,867
Luật pháp nước ta phải được tôn trọng.

1061
01:14:15,868 --> 01:14:18,829
Trật tự phải được duy trì.

1062
01:14:18,912 --> 01:14:23,125
Các bạn, mong rằng thông điệp tối nay
của tôi sẽ được hiểu rõ.

1063
01:14:23,709 --> 01:14:27,629
Làn sóng tội phạm
sẽ không phải làn sóng của tương lai

1064
01:14:27,713 --> 01:14:29,381
tại Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.

1065
01:14:29,465 --> 01:14:32,593
Trách nhiệm đầu tiên của chính phủ

1066
01:14:33,552 --> 01:14:35,721
là luật pháp và trật tự.

1067
01:14:35,804 --> 01:14:41,435
Tôi là ứng cử viên
đại diện cho luật pháp và trật tự.

1068
01:14:51,570 --> 01:14:54,072
Anh có đọc tin về những khó khăn,

1069
01:14:54,573 --> 01:14:59,912
bạo loạn ở Omaha, Cleveland,
hay Brooklyn, hay Chicago này kia không?

1070
01:15:00,913 --> 01:15:02,372
Tôi gọi chúng là cuộc nổi loạn.

1071
01:15:02,456 --> 01:15:04,041
- Nổi loạn à?
- Đúng vậy.

1072
01:15:04,124 --> 01:15:06,335
Và anh thấy chúng không có vấn đề gì?

1073
01:15:06,835 --> 01:15:10,839
Tôi nghĩ những người đó
đang nổi dậy chống lại một hệ thống

1074
01:15:10,923 --> 01:15:14,134
giam cầm họ trong những xóm nghèo
không lối thoát,

1075
01:15:14,218 --> 01:15:15,844
bóc lột và áp bức họ,

1076
01:15:15,928 --> 01:15:19,806
và họ không có cách khắc phục
để phá vỡ hệ thống đó.

1077
01:15:20,390 --> 01:15:23,602
Các vị đã càn quét,
để tiêu diệt, để cản trở,

1078
01:15:24,228 --> 01:15:25,979
các vị bắt người ta đi,

1079
01:15:26,688 --> 01:15:28,857
các vị phá hủy hệ thống của họ,

1080
01:15:29,608 --> 01:15:32,528
và các vị gọi tất cả hành động đó
là "nền văn minh".

1081
01:15:33,028 --> 01:15:35,322
Còn chúng tôi,
những người chịu đựng bấy lâu,

1082
01:15:35,405 --> 01:15:40,494
đang nói với các vị:
"Các vị là kẻ giẫm chết những giấc mơ.

1083
01:15:40,577 --> 01:15:42,412
Các vị là những kẻ man rợ.

1084
01:15:42,496 --> 01:15:46,917
Đúng, chính các vị mới là
người vô văn minh bấy lâu nay".

1085
01:15:47,584 --> 01:15:49,044
Tự cải thiện đi.

1086
01:16:05,852 --> 01:16:10,315
Đất nước này bị thu hút bởi sự ngoạn mục,

1087
01:16:10,941 --> 01:16:13,151
bởi những ngọn lửa cháy sáng.

1088
01:16:15,612 --> 01:16:18,156
Nhưng ta lại không chú ý đến mồi nhen lửa.

1089
01:16:18,657 --> 01:16:24,371
Mồi lửa ở đây là những chính sách
căn cứ vào tư duy phản đối người da đen.

1090
01:16:24,454 --> 01:16:26,164
DUY TRÌ MÀU TRẮNG CHO TRƯỜNG DA TRẮNG

1091
01:16:26,248 --> 01:16:29,626
Mồi lửa là sự chối từ
nỗ lực tiếp cận giáo dục.

1092
01:16:31,003 --> 01:16:35,799
Mồi lửa là cơ hội cung cấp chỗ ở
và việc làm bất bình đẳng.

1093
01:16:36,925 --> 01:16:40,971
Mồi lửa là chính sách cực đoan
đối với các cộng đồng da đen.

1094
01:16:41,763 --> 01:16:42,806
Chặn và kiểm…

1095
01:16:44,391 --> 01:16:45,684
Cảnh sát đây, đứng yên!

1096
01:16:45,767 --> 01:16:47,019
Cuộc chiến chất gây nghiện.

1097
01:16:48,812 --> 01:16:50,397
Tạm giam hàng loạt.

1098
01:16:54,318 --> 01:16:58,905
Khi có chính sách, cơ cấu và thể chế

1099
01:16:58,989 --> 01:17:01,491
cố tình đè bẹp người da đen,

1100
01:17:01,575 --> 01:17:06,371
bạn đang chủ ý tạo ra các cộng đồng
mà bạn có thể liên tục tội phạm hóa.

1101
01:17:06,455 --> 01:17:07,873
Mô hình chung đó lại xuất hiện.

1102
01:17:28,393 --> 01:17:32,981
Khi nghĩ về lịch sử phân biệt chủng tộc
ở đất nước này,

1103
01:17:33,065 --> 01:17:35,734
cái cần xem xét thực sự
là lịch sử của quyền lực.

1104
01:17:40,864 --> 01:17:43,033
Mọi yếu tố xã hội mà họ đã vận dụng

1105
01:17:43,116 --> 01:17:47,037
để đàn áp người da đen trong nước,
cuối cùng là để họ có thể

1106
01:17:47,120 --> 01:17:48,246
tiếp tục nắm quyền.

1107
01:17:49,915 --> 01:17:51,291
Giới tinh hoa da trắng,

1108
01:17:52,084 --> 01:17:53,835
lợi ích của họ nằm ở đó,

1109
01:17:53,919 --> 01:17:56,129
họ có thể duy trì quyền lực của mình.

1110
01:17:59,424 --> 01:18:02,094
Ta được dạy rằng
quyền lực là nguồn tài nguyên hữu hạn,

1111
01:18:02,177 --> 01:18:03,929
như chiếc bánh chia nhiều phần.

1112
01:18:04,930 --> 01:18:08,850
Tôi có càng nhiều, anh có càng ít.
Và ngược lại.

1113
01:18:13,313 --> 01:18:16,066
Nếu nguyên tắc bạn theo đuổi
là dù trong tay có gì

1114
01:18:16,149 --> 01:18:20,362
thì phải giữ nó bằng mọi giá,
dĩ nhiên bạn sẽ bất chấp mọi thứ.

1115
01:18:20,445 --> 01:18:25,701
Bạn sẽ nói dối, gian lận, trộm cắp,
giết chóc để đảm bảo bạn giữ được nó.

1116
01:18:51,977 --> 01:18:55,397
Có một điều chúng ta lẽ ra phải làm

1117
01:18:55,897 --> 01:18:59,192
ngay sau khi kết thúc chế độ nô lệ,

1118
01:18:59,860 --> 01:19:04,030
đấy là công tác tái cơ cấu, tái thiết,

1119
01:19:04,573 --> 01:19:08,410
tái tạo khái niệm cho cả một xã hội,

1120
01:19:09,202 --> 01:19:15,000
để những cá nhân từng bị làm nô lệ

1121
01:19:15,083 --> 01:19:17,252
được thật sự tự do và bình đẳng.

1122
01:19:18,086 --> 01:19:20,088
Việc đó nước Mỹ chưa từng làm.

1123
01:19:22,507 --> 01:19:23,717
Coi chừng!

1124
01:19:27,554 --> 01:19:31,266
Tôi nghĩ người da trắng thấy sợ
khi phải nghĩ đến cảnh

1125
01:19:31,349 --> 01:19:34,186
đưa gương lên soi rọi chính mình,

1126
01:19:35,687 --> 01:19:40,358
họ có thể thấy rằng qua nhiều thế hệ,
nhiều thế kỷ,

1127
01:19:40,442 --> 01:19:45,489
họ đã tra tấn và đàn áp người da đen,
da nâu và da rám nắng,

1128
01:19:46,156 --> 01:19:48,950
rằng họ có thể sẽ không biết
phải làm gì với lịch sử đó.

1129
01:19:49,034 --> 01:19:51,161
Sẽ có người hỏi: "Vậy thì sao chứ?

1130
01:19:51,244 --> 01:19:53,205
Biết rồi, giờ sao nữa?"

1131
01:19:54,706 --> 01:19:57,250
Họ sẽ phải nghĩ xem họ có muốn tiếp tục

1132
01:19:57,334 --> 01:19:58,919
sống với di sản đó không.

1133
01:20:00,754 --> 01:20:03,924
Trọng tâm của phân biệt chủng tộc
là sự phủ nhận,

1134
01:20:04,424 --> 01:20:07,636
liên tục tìm cách ngoảnh mặt đi để chối bỏ

1135
01:20:08,470 --> 01:20:10,388
lịch sử tiếp diễn của phân biệt chủng tộc.

1136
01:20:14,142 --> 01:20:19,397
Để giải quyết phương thức truyền bá
phân biệt chủng tộc,

1137
01:20:21,233 --> 01:20:24,903
nó đòi hỏi một khuynh hướng chủ động.

1138
01:20:26,321 --> 01:20:28,448
Và đó là phản đối phân biệt chủng tộc.

1139
01:20:32,285 --> 01:20:36,206
SỰ THẬT VỀ MỘT XÃ HỘI
CHỐNG PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC

1140
01:20:56,017 --> 01:21:00,856
Khi bàn về xã hội chống phân biệt
chủng tộc, mọi người hay nghĩ về chuyện

1141
01:21:02,315 --> 01:21:03,984
họ sẽ mất gì,

1142
01:21:05,610 --> 01:21:07,487
thay vì những lợi ích họ sẽ có.

1143
01:21:12,158 --> 01:21:18,665
Nếu muốn có một mạng lưới gắn kết
con người hiệu quả, một xã hội hiệu quả,

1144
01:21:19,541 --> 01:21:23,712
thì việc đàn áp một bộ phận
trong cộng đồng

1145
01:21:23,795 --> 01:21:25,505
có lẽ không phải là cách tốt nhất.

1146
01:21:30,844 --> 01:21:33,930
Tôi không biết nó sẽ như thế nào,
nhưng tôi biết là nó khả thi,

1147
01:21:34,014 --> 01:21:39,394
vì ban đầu, hệ thống này
cũng được tạo ra bởi nhóm người nào đó.

1148
01:21:39,477 --> 01:21:44,149
Và nếu họ có thể tạo ra hệ thống đó,
thì chúng ta cũng có thể xóa bỏ nó.

1149
01:21:46,067 --> 01:21:50,280
Không phải kiểu đưa ra ý tưởng tốt hơn
để bạn yêu thương hàng xóm của mình.

1150
01:21:50,363 --> 01:21:52,198
Không phải như thế.

1151
01:21:52,282 --> 01:21:56,953
Nếu "chống phân biệt chủng tộc" nghĩa là
cá nhân bạn không ghét người da màu,

1152
01:21:57,037 --> 01:22:00,290
thì cuộc sống của tôi tốt đẹp hơn chỗ nào?

1153
01:22:00,373 --> 01:22:02,792
Vì chỉ có cá nhân bạn không ghét tôi.

1154
01:22:04,044 --> 01:22:08,506
Nhưng nếu sau khi bạn nhận ra điều đó,
bạn hỏi to một câu rằng:

1155
01:22:08,590 --> 01:22:11,927
"Nhưng việc không ưa những người này
một cách có hệ thống,

1156
01:22:12,010 --> 01:22:14,346
việc bỏ mặc họ một cách có hệ thống

1157
01:22:14,429 --> 01:22:16,431
đã khiến cuộc sống của họ
khó khăn ra sao?"

1158
01:22:16,514 --> 01:22:19,267
Đấy mới là cái cần hướng tới.
Vậy mới có hiệu quả.

1159
01:22:23,980 --> 01:22:25,732
Người da đen biết họ muốn gì.

1160
01:22:25,815 --> 01:22:30,070
Họ có ý niệm rõ ràng
về sự tự do và giải phóng.

1161
01:22:30,904 --> 01:22:35,283
Và nó không phải kiểu
thế giới cấp tiến lý tưởng.

1162
01:22:35,367 --> 01:22:38,203
Thật ra nó rất giống với thế giới
mà người da trắng đang sống.

1163
01:22:38,286 --> 01:22:41,539
Thế giới của người da trắng sống,
nhưng không thắc mắc gì.

1164
01:22:47,337 --> 01:22:48,880
Tôi thích là người da đen.

1165
01:22:49,381 --> 01:22:51,758
Tôi cảm ơn Chúa mỗi ngày
vì cho tôi làm người da đen.

1166
01:22:51,841 --> 01:22:55,303
Tôi yêu ông chồng da đen của tôi.
Tôi yêu đứa con da đen mà chúng tôi sẽ có.

1167
01:22:55,387 --> 01:22:58,807
Tôi yêu gia đình da đen, người hàng xóm
da đen tên Janet của tôi.

1168
01:22:58,890 --> 01:23:02,102
Tôi yêu nhà thờ da đen của tôi.
Tôi thích nhạc da đen của tôi.

1169
01:23:02,185 --> 01:23:04,896
Tôi yêu tất cả những gì
người da đen đã tạo ra cho nước Mỹ,

1170
01:23:04,980 --> 01:23:07,232
dù nước Mỹ có thừa nhận hay không.

1171
01:23:22,080 --> 01:23:26,042
Vậy hãy cho tôi biết
người da đen bị làm sao vậy?

1172
01:23:27,961 --> 01:23:31,464
Không có gì.
Người da đen có bị làm sao đâu.

1173
01:23:31,548 --> 01:23:33,967
Người da đen có bị gì đâu.

1174
01:23:34,050 --> 01:23:38,054
Bạn có thấy nó ngớ ngẩn thế nào không?

1175
01:23:38,138 --> 01:23:40,473
Người da đen bị một vấn đề duy nhất,

1176
01:23:40,557 --> 01:23:42,767
đó là chúng ta nghĩ họ bị làm sao đó.

1177
01:23:45,270 --> 01:23:47,147
ĐÓNG DẤU TỪ ĐẦU

1178
01:31:26,814 --> 01:31:31,819
Biên dịch: Trần Huy Hoàng



