1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 3 00:00:34,576 --> 00:00:35,827 Ik hou van de viool. 4 00:00:38,621 --> 00:00:45,337 Het moeilijkste ding in mijn leven is de gezondheid van mijn familieleden. 5 00:00:46,046 --> 00:00:48,840 Er is altijd wel iemand ziek. 6 00:00:50,216 --> 00:00:53,720 Dan zeggen ze bijvoorbeeld: 'We brengen hen naar het ziekenhuis.' 7 00:00:53,803 --> 00:00:58,975 Of: 'Wacht even met spelen, ik moet eerst medicijnen voor hen halen.' 8 00:00:59,642 --> 00:01:04,731 Ik begrijp het, maar het is… 9 00:01:04,814 --> 00:01:06,733 Ik speel wel voor mezelf. 10 00:01:08,068 --> 00:01:11,363 Als ik mijn viool van school niet had… 11 00:01:11,446 --> 00:01:15,283 …zou ik waarschijnlijk… Ik weet niet wat ik zou doen. 12 00:01:15,367 --> 00:01:16,951 Dat moet ik afkloppen. 13 00:01:34,052 --> 00:01:38,598 In Los Angeles wordt de meeste muziek opgenomen. 14 00:01:42,435 --> 00:01:47,649 Het schooldistrict in LA biedt gratis reparaties van muziekinstrumenten aan… 15 00:01:47,732 --> 00:01:50,276 …als een van de laatste in de VS. 16 00:01:57,409 --> 00:01:59,119 In het centrum van de stad… 17 00:01:59,202 --> 00:02:04,207 …repareert een steeds kleiner wordend groepje toegewijde mensen… 18 00:02:04,290 --> 00:02:06,376 …80.000 instrumenten sinds 1959. 19 00:02:52,088 --> 00:02:53,590 MIDDELBARE SCHOLEN 20 00:02:56,426 --> 00:02:57,719 Even kijken. 21 00:02:58,553 --> 00:03:00,180 Er zijn vier afdelingen. 22 00:03:00,263 --> 00:03:04,517 Reparatie van koperblaasinstrumenten, Reparatie van snaarinstrumenten… 23 00:03:04,601 --> 00:03:08,980 …Reparatie van houtblaasinstrumenten en Reparatie van piano's. 24 00:03:10,023 --> 00:03:13,360 Bij de snaarinstrumenten… 25 00:03:14,652 --> 00:03:18,031 Sommige notities zijn heel onduidelijk geschreven… 26 00:03:21,951 --> 00:03:27,707 'Viool, stemknop afgebroken. Graag repareren.' 27 00:03:29,542 --> 00:03:34,089 In dit geval moeten we de oude stemknop verwijderen, vervangen door een nieuwe… 28 00:03:34,172 --> 00:03:35,465 DANA snaarinstrumenten 29 00:03:35,548 --> 00:03:39,511 …en de snaren zetten. Daarna krijgt de leerling het instrument terug. 30 00:03:42,639 --> 00:03:46,601 Hout breekt op een bijzondere manier. 31 00:03:50,814 --> 00:03:53,692 Als je een scheur vergeet, maakt het instrument een bromgeluid. 32 00:03:54,275 --> 00:03:59,447 Wel frustrerend soms. Het is lastig om het laatste scheurtje te vinden in de cello. 33 00:04:06,538 --> 00:04:09,624 Als je het eenmaal gevonden hebt, ben je opgelucht. 34 00:04:15,213 --> 00:04:18,174 Als kind heb je het heel moeilijk. 35 00:04:22,429 --> 00:04:27,058 Sommigen komen van een liefdevol thuis… 36 00:04:29,436 --> 00:04:33,064 …en anderen groeien op in een onveilige situatie. 37 00:04:36,943 --> 00:04:41,197 Emotionele of mentale beschadiging is moeilijker te herstellen. 38 00:04:42,574 --> 00:04:44,659 Zoiets repareer je niet even. 39 00:04:45,744 --> 00:04:47,245 Dat kost tijd. 40 00:04:47,829 --> 00:04:49,789 En zorg. 41 00:04:59,507 --> 00:05:05,889 Rond mijn 27ste begon ik mensen te vertellen dat ik homoseksueel ben. 42 00:05:09,976 --> 00:05:12,771 Dat was in 1975. 43 00:05:13,772 --> 00:05:18,360 Dat was een andere tijd. Homoseksualiteit werd niet geaccepteerd. 44 00:05:18,443 --> 00:05:19,486 STOP HOMOMISHANDELING 45 00:05:19,569 --> 00:05:24,407 Mensen werden op straat mishandeld, aangevallen en vermoord. 46 00:05:27,202 --> 00:05:32,457 Dus vanaf mijn 13e deed ik alles wat ik kon om niet homoseksueel te zijn. 47 00:05:34,751 --> 00:05:36,670 Ik probeerde het te ontgroeien. 48 00:05:37,587 --> 00:05:42,634 Ik probeerde die fase te ontgroeien, maar dat ging niet. 49 00:05:44,052 --> 00:05:45,845 Ik dacht dat er iets mis met me was. 50 00:05:47,847 --> 00:05:49,808 Dat bromgeluid in de cello. 51 00:05:51,309 --> 00:05:55,689 Ik moest kiezen tussen me ellendig voelen en iets zijn wat ik niet was… 52 00:05:57,399 --> 00:06:03,988 …en mezelf zijn en verstoten, beschimpt en mishandeld worden. 53 00:06:05,615 --> 00:06:07,617 Of zelfmoord plegen. 54 00:06:07,701 --> 00:06:11,538 Het ging op een gegeven moment heel slecht met me. 55 00:06:16,459 --> 00:06:18,920 Mijn ouders waren beiden muzikanten. 56 00:06:19,004 --> 00:06:23,133 Mijn moeder vertelde me dat muziek op zwemmen lijkt. 57 00:06:24,259 --> 00:06:27,804 Het ritme gaat continu door… 58 00:06:27,887 --> 00:06:31,349 …en als je stopt, is er geen muziek meer. 59 00:06:32,225 --> 00:06:33,852 Wat je ook doet, stop nooit. 60 00:06:35,311 --> 00:06:40,984 Blijf spelen. Hoe vals het ook klinkt, blijf spelen. 61 00:06:42,902 --> 00:06:45,030 Geef niet op. 62 00:06:46,156 --> 00:06:47,365 Zet door. 63 00:06:49,075 --> 00:06:50,076 Ja. 64 00:06:52,662 --> 00:06:57,167 Ik nam geen beslissing, ik besefte dat ik mezelf moest accepteren. 65 00:07:00,253 --> 00:07:04,174 Er was niks mis met me. Ik hoefde niet te veranderen. 66 00:07:04,674 --> 00:07:07,469 Daarom besloot ik mijn seksualiteit te omarmen. 67 00:07:09,471 --> 00:07:12,474 Ik ontmoette mijn echtgenoot, we werden vader… 68 00:07:13,058 --> 00:07:17,103 …en we zijn nu bijna 23 jaar samen. 69 00:07:23,610 --> 00:07:24,944 Ik ben er nog steeds. 70 00:07:27,447 --> 00:07:28,573 Ik leef. 71 00:07:29,240 --> 00:07:33,787 Ik ben vrij om vriendelijk te zijn, lief te hebben en mezelf te zijn. 72 00:07:34,746 --> 00:07:38,375 Als kind heb je het dus niet makkelijk. 73 00:07:39,250 --> 00:07:45,674 Maar wij proberen ervoor te zorgen dat muziek maken zo leuk mogelijk is. 74 00:07:56,685 --> 00:08:00,355 Als je me vijf jaar geleden had verteld… 75 00:08:01,398 --> 00:08:05,860 …dat ik de sousafoon zou spelen, zou ik geschokt zijn. 76 00:08:06,528 --> 00:08:12,534 'Je liegt, man, dat zie ik echt niet gebeuren. Ik kan geen instrument spelen.' 77 00:08:13,868 --> 00:08:18,623 Toen ik klein was, was zo'n instrument voor ons te duur. 78 00:08:19,457 --> 00:08:23,211 Waar ik opgroeide konden we zoiets nooit betalen, dacht ik. 79 00:08:23,294 --> 00:08:27,257 Ik smeekte mijn ouders om er een voor me te kopen. 80 00:08:28,008 --> 00:08:29,843 Ze antwoordden altijd hetzelfde: 81 00:08:32,679 --> 00:08:35,682 Wat betekent: een tuba of onderdak voor jou. 82 00:08:35,765 --> 00:08:37,767 En ik dacht: oké… 83 00:08:39,102 --> 00:08:41,354 …dat zit er dus niet in. 84 00:08:42,814 --> 00:08:47,110 Maar gelukkig had ik thuis een sousafoon van school. 85 00:08:52,490 --> 00:08:56,870 Ik was toen 13 of 14 jaar oud. 86 00:08:57,454 --> 00:09:00,832 Het maakt me emotioneel, omdat als je bedenkt… 87 00:09:00,915 --> 00:09:03,752 Ik ben nu 18, ik ben net klaar met de middelbare… 88 00:09:03,835 --> 00:09:06,004 …ik ga studeren, mijn leven begint pas… 89 00:09:06,087 --> 00:09:10,258 …en ik ga een manier vinden om van muziek mijn carrière te maken… 90 00:09:10,342 --> 00:09:14,888 …mijn passie, mijn inkomen. Zonder de tuba's en sousafoons op school… 91 00:09:16,973 --> 00:09:18,475 We zullen het nooit weten. 92 00:09:21,186 --> 00:09:26,649 Bijvoorbeeld: 'Afdeling Koperblaasinstrumenten, eufonium. 93 00:09:26,733 --> 00:09:29,736 Lek. Graag herstellen. 94 00:09:30,528 --> 00:09:34,783 Ultrasoon schoonmaken. Voorzichtig te werk gaan.' 95 00:09:34,866 --> 00:09:36,701 PATY koperblaasinstrumenten 96 00:09:41,664 --> 00:09:43,583 Vaak vraag ik me af… 97 00:09:44,376 --> 00:09:48,380 …welke kinderen dit instrument hebben gebruikt voordat het hier kwam. 98 00:09:49,589 --> 00:09:54,969 Ik heb een grote pot. Ik noem hem de schatpot. 99 00:09:55,053 --> 00:09:59,808 Daar doe ik alles in wat ik in de muziekinstrumenten vind. 100 00:10:01,643 --> 00:10:07,315 Batterijen, knikkers, snoepjes, potloden, gummen. 101 00:10:08,441 --> 00:10:09,609 Dit kleine speeltje. 102 00:10:10,360 --> 00:10:13,738 Een klein poppetje met veel haar. 103 00:10:14,406 --> 00:10:20,495 Het is een soort geheime communicatie tussen het kind en mij. 104 00:10:22,539 --> 00:10:29,379 Welk verhaal zou dit instrument mij vertellen als het kon praten? 105 00:10:33,258 --> 00:10:37,095 Mijn verhaal is een groot avontuur. 106 00:10:37,887 --> 00:10:40,056 Een groot, eng avontuur. 107 00:10:43,852 --> 00:10:48,440 Ik ben geboren in Mexico, in de stad Morelia. 108 00:10:50,525 --> 00:10:55,196 Mijn moeder zei altijd: 'Jullie kunnen alles doen wat jullie willen. 109 00:10:56,239 --> 00:11:01,619 Jullie zijn slim en sterk. Vecht voor wat je wilt.' 110 00:11:02,912 --> 00:11:07,083 Al van kinds af aan wilde ik de Amerikaanse droom leven. 111 00:11:07,167 --> 00:11:11,504 Dus ik nam me voor om naar de VS te gaan. 112 00:11:11,588 --> 00:11:14,966 Als je ergens je zinnen op zet, dan ga je ervoor. 113 00:11:18,928 --> 00:11:20,472 We reisden de hele nacht door. 114 00:11:23,516 --> 00:11:26,519 Toen ik de verlichte gebouwen zag… 115 00:11:29,773 --> 00:11:31,483 …viel mijn mond open. 116 00:11:31,566 --> 00:11:36,071 'Wauw, het is zelfs beter dan ik me had voorgesteld.' 117 00:11:42,160 --> 00:11:46,414 Ik was een alleenstaande moeder met twee jonge kinderen. 118 00:11:46,498 --> 00:11:50,794 Mijn dochter was drie en mijn zoon was zes. Je moet iets verzinnen. 119 00:11:51,586 --> 00:11:54,839 Ik ging werken bij een muziekwinkel in Thousand Oaks. 120 00:11:54,923 --> 00:11:55,924 REPARATIE VERHUUR 121 00:11:56,007 --> 00:12:00,720 De eigenaar zei: 'Oké, ik geef je één week om jezelf te bewijzen. Eén week.' 122 00:12:02,931 --> 00:12:04,432 Ik moest de koffers stofzuigen… 123 00:12:04,516 --> 00:12:09,104 …en de muziekinstrumenten klaarleggen zodat hij ze kon repareren. 124 00:12:10,146 --> 00:12:14,859 Na een week zei hij: 'Weet je wat? Je mag wat langer blijven.' 125 00:12:15,485 --> 00:12:19,948 Ik heb zeven jaar in die winkel gewerkt. 126 00:12:22,492 --> 00:12:28,164 Mijn zoon zei tegen me: 'Mama, ik wil de klarinet spelen.' 127 00:12:29,290 --> 00:12:31,960 Een klarinet huren kost 20 dollar per maand. 128 00:12:32,460 --> 00:12:37,090 Dat was een hoop geld. Ik was een alleenstaande moeder, hè. 129 00:12:38,425 --> 00:12:42,345 En… ik kon me dat niet veroorloven. 130 00:12:45,974 --> 00:12:47,767 We hadden heel weinig geld. 131 00:12:57,569 --> 00:12:59,529 Soms hadden we geen eten. 132 00:13:07,078 --> 00:13:09,664 Soms kon ik ze geen cadeaus geven met kerst. 133 00:13:13,251 --> 00:13:17,964 Ik verhuisde hiernaartoe denkende: dit is de Amerikaanse droom. 134 00:13:18,048 --> 00:13:21,718 En toen ik mijn kinderen geen eten kon geven, dacht ik: 135 00:13:22,552 --> 00:13:24,471 dit is niet de Amerikaanse droom. 136 00:13:32,312 --> 00:13:34,147 Een paar jaar later… 137 00:13:36,649 --> 00:13:42,113 …belde Mark Comeau, een van de technici, me. 138 00:13:42,197 --> 00:13:47,077 Er ging een vacature open bij het schooldistrict in Los Angeles. 139 00:13:47,160 --> 00:13:51,956 Ze zochten twee koperblaasinstrumenttechnici. 140 00:13:52,040 --> 00:13:56,336 'Jij moet daarnaartoe. Jij moet die test doen.' 141 00:13:58,129 --> 00:14:00,215 Reparatie van muziekinstrumenten 142 00:14:00,882 --> 00:14:02,092 Toen ik de test ging doen… 143 00:14:02,175 --> 00:14:03,718 Verboden toegang 144 00:14:03,802 --> 00:14:05,387 ALLEEN VOOR PERSONEEL 145 00:14:05,470 --> 00:14:08,556 …waren er twaalf mannen en ik. 146 00:14:08,640 --> 00:14:15,063 Ik was bang. Mijn hart ging enorm tekeer. 147 00:14:15,146 --> 00:14:17,816 Ik zei tegen mezelf: je maakt geen schijn van kans. 148 00:14:17,899 --> 00:14:20,985 Maar ik herinnerde me wat mijn moeder zei. 149 00:14:21,945 --> 00:14:26,282 'Jullie kunnen alles doen wat jullie willen. Jullie zijn slim en sterk. 150 00:14:26,366 --> 00:14:28,493 Vecht voor wat je wilt.' 151 00:14:29,994 --> 00:14:33,498 De avond ervoor praatte ik met mijn kinderen. 152 00:14:33,581 --> 00:14:39,295 Ik zei: 'Luister, ik ga een test doen, als alles goed gaat… 153 00:14:40,588 --> 00:14:43,425 …hebben we binnenkort een heel ander leven.' 154 00:14:45,301 --> 00:14:49,556 Die test was het moeilijkste wat ik ooit heb gedaan. 155 00:14:51,182 --> 00:14:53,977 Ik moest veel kleine onderdelen schoonmaken. 156 00:14:58,231 --> 00:15:02,318 De ventielen moeten omhoog en omlaag kunnen gaan. 157 00:15:02,402 --> 00:15:07,741 De buis en het ventiel moeten met elkaar verbonden worden met een veer. 158 00:15:07,824 --> 00:15:09,909 En het moet perfect passen. 159 00:15:10,618 --> 00:15:15,290 Als er ergens een deuk in zit of als er een kras of vlek op zit… 160 00:15:20,670 --> 00:15:21,713 …werkt het niet. 161 00:15:24,591 --> 00:15:25,675 Ik legde de test af… 162 00:15:28,053 --> 00:15:30,096 …en ik ging naar huis. 163 00:15:31,931 --> 00:15:37,312 Ik was verdrietig en teleurgesteld, want ik dacht dat ik geen kans maakte. 164 00:15:37,395 --> 00:15:40,273 Ik dacht dat de anderen het veel beter hadden gedaan. 165 00:15:41,608 --> 00:15:45,695 Ik wilde niet eens wachten op het resultaat… 166 00:15:45,779 --> 00:15:48,615 …omdat ik er zeker van was dat ik het niet zou worden. 167 00:15:49,449 --> 00:15:52,660 Vooral omdat er alleen mannen in de winkel werkten. 168 00:15:53,953 --> 00:16:00,168 Ik zette het uit mijn hoofd en zei tegen mezelf dat ik niet mocht hopen… 169 00:16:00,251 --> 00:16:03,171 …want ik zou het toch niet worden. 170 00:16:12,555 --> 00:16:15,892 En toen werd ik gebeld. 171 00:16:17,560 --> 00:16:20,271 Je kunt je niet voorstellen hoe ik me voelde. 172 00:16:21,940 --> 00:16:22,941 Ik… 173 00:16:24,818 --> 00:16:27,821 Ik gilde en sprong op en neer… 174 00:16:30,365 --> 00:16:32,200 …toen ik mijn kinderen zag. 175 00:16:34,786 --> 00:16:37,539 Het was ons gelukt. 176 00:16:44,754 --> 00:16:50,468 Ik kwam hier werken op 26 januari 2004. 177 00:16:51,386 --> 00:16:55,807 Ze gaven me toentertijd een werkplek, en na al die jaren dat ik hier nu werk… 178 00:17:00,729 --> 00:17:02,731 …heb ik nog altijd diezelfde plek. 179 00:17:06,359 --> 00:17:10,321 Muziek heeft mijn leven echt veranderd. 180 00:17:10,405 --> 00:17:14,909 Ik begon op mijn negende. Van school kreeg ik mijn saxofoon en koffer. 181 00:17:14,993 --> 00:17:18,621 Ze gaven me alles wat ik nodig had. Deze saxofoon is prachtig. 182 00:17:19,122 --> 00:17:22,042 Ik speelde vaak binnen in huis. 183 00:17:22,125 --> 00:17:26,796 Ik had veel energie als kind en maakte overal een bende van. 184 00:17:26,880 --> 00:17:31,801 Door de saxofoon ben ik in zekere zin gedisciplineerder geworden. 185 00:17:31,885 --> 00:17:37,307 Omdat ik op tijd moest zijn voor de les, moest oefenen, er verzorgd uit moest zien… 186 00:17:37,807 --> 00:17:40,977 …ik moest douchen, mijn tanden poetsen. 187 00:17:41,061 --> 00:17:43,271 Ik kan me nu beter concentreren. 188 00:17:44,522 --> 00:17:48,902 Als ik gespannen, verdrietig of boos ben… 189 00:17:49,569 --> 00:17:51,196 …kalmeert… 190 00:17:58,745 --> 00:18:00,205 …de saxofoon me. 191 00:18:01,456 --> 00:18:03,249 SCHOOLDISTRICT LA 192 00:18:03,333 --> 00:18:05,585 Maar de hoge G-klep zit steeds vast. 193 00:18:07,379 --> 00:18:11,257 Een saxofoon valt onder houtblaasinstrumenten. 194 00:18:11,341 --> 00:18:16,012 'Mist een schroef bij linkerpink, F-klep.' 195 00:18:16,596 --> 00:18:22,727 En zo verder. 'Hoge G-klep is losgelaten. Grondige opknapbeurt.' 196 00:18:23,978 --> 00:18:27,232 Deze saxofoon moesten we dus helemaal inspecteren. 197 00:18:28,900 --> 00:18:32,696 DUANE houtblaasinstrumenten 198 00:18:32,779 --> 00:18:37,367 Even kijken. De geweldige afdeling Houtblaasinstrumenten. 199 00:18:37,450 --> 00:18:41,955 Ze hebben allemaal kleppen, schroeven, stangetjes en veertjes. 200 00:18:42,789 --> 00:18:46,543 En als die buigen of roesten, dan gaat het instrument lekken. 201 00:18:48,086 --> 00:18:51,214 Het is net een puzzel. Als je een lek vindt, repareer je dat. 202 00:18:51,297 --> 00:18:53,550 Daarna ga je naar het volgende lek. 203 00:18:54,134 --> 00:18:59,264 Soms moet je voor één onderdeel het hele instrument uit elkaar halen. 204 00:18:59,347 --> 00:19:01,099 Je doet alles wat nodig is… 205 00:19:01,182 --> 00:19:05,520 …want voor een jong kind dat een muziekinstrument wil spelen… 206 00:19:06,688 --> 00:19:11,359 …kan dat ene instrument zijn hele leven veranderen. 207 00:19:16,823 --> 00:19:18,158 Als je snel bang bent… 208 00:19:18,241 --> 00:19:19,868 …kun je beter nu vertrekken… 209 00:19:19,951 --> 00:19:20,785 …want… 210 00:19:20,869 --> 00:19:23,163 Ik wilde een muziekinstrument spelen… 211 00:19:25,373 --> 00:19:27,625 …door de oude Frankenstein-film… 212 00:19:32,255 --> 00:19:34,966 …waarin Frankenstein door het bos rent… 213 00:19:35,050 --> 00:19:40,472 …en de mensen uit het dorp hem achtervolgen met scheppen. 214 00:19:41,306 --> 00:19:45,810 Die scène bleef me bij, omdat ik als kind veel gepest werd. 215 00:19:47,228 --> 00:19:50,607 Ik weet niet wat ze dachten. Ik zat in mijn eigen wereld. 216 00:19:51,107 --> 00:19:55,403 Sommige mensen zouden zeggen dat ik een beetje anders was. 217 00:20:00,408 --> 00:20:02,911 Dus toen ik de scène zag… 218 00:20:02,994 --> 00:20:05,747 …waarin de oude blinde man, die in het bos woont… 219 00:20:05,830 --> 00:20:09,250 …op zijn stoel bij het vuur zit en de viool speelt… 220 00:20:10,377 --> 00:20:11,961 Frankenstein hoort dat… 221 00:20:12,629 --> 00:20:17,759 …en de muziek brengt bijna tranen in zijn ogen. Hij volgt het geluid. 222 00:20:17,842 --> 00:20:20,929 De blinde man hoort dat er iemand voor zijn deur staat… 223 00:20:21,012 --> 00:20:24,933 …en zegt: 'Kom binnen.' Hij maakt thee voor hem en zo. 224 00:20:26,518 --> 00:20:30,480 Ik dacht: wauw, hij trekt de strijkstok over de snaren… 225 00:20:30,563 --> 00:20:34,234 …en dat zorgt ervoor dat het monster huilt en zich ontspant. 226 00:20:34,317 --> 00:20:36,027 Dat maakte zo'n indruk op me. 227 00:20:38,530 --> 00:20:44,244 Jaren later was ik op een rommelmarkt en daar verkocht iemand een viool. 228 00:20:44,744 --> 00:20:49,791 Toen realiseerde ik me wat ik wilde: ik wilde de viool spelen. 229 00:20:49,874 --> 00:20:54,629 De verkoper wilde er 20 dollar voor hebben. Ik had maar vijf dollar. 230 00:20:55,338 --> 00:20:57,966 Dus ik liftte het hele stuk naar huis. 231 00:20:58,049 --> 00:21:04,222 Ik smeekte mijn moeder om 20 dollar en een lift terug naar de markt. 232 00:21:05,432 --> 00:21:10,979 Ik ging terug en rende langs de kraampjes. Ik keek rond en zag de viool nergens. 233 00:21:12,647 --> 00:21:14,524 Ik liep in het verkeerde pad. 234 00:21:14,607 --> 00:21:17,777 Ik liep een ander pad in en daar was ie eindelijk. 235 00:21:17,861 --> 00:21:21,239 Prachtig limoengroen vilt aan de binnenkant. 236 00:21:21,948 --> 00:21:26,578 En vanaf dat moment was ik geobsedeerd. Ik stopte soms zelfs niet om te eten. 237 00:21:26,661 --> 00:21:31,207 Ik wilde niks anders doen dan viool spelen en oefenen. 238 00:21:33,710 --> 00:21:36,421 Op de middelbare school was ik bij alle muzieklessen. 239 00:21:36,504 --> 00:21:39,007 Alle andere vakken interesseerden me totaal niet. 240 00:21:41,051 --> 00:21:43,511 Mijn maatje op de middelbare had een banjo. 241 00:21:43,595 --> 00:21:46,890 Samen speelden we bluegrassmuziek. De viool en de banjo. 242 00:21:46,973 --> 00:21:50,435 En onze beste vriend Chuck speelde rock-'n-rollgitaar. 243 00:21:50,518 --> 00:21:54,981 We vernoemden onszelf naar het spookstadje Bodie. 244 00:21:55,065 --> 00:21:57,150 De Bodie Mountain Express. 245 00:21:57,734 --> 00:22:02,655 In een muziekwinkel zeiden we dat we een plek zochten om op te treden. 246 00:22:02,739 --> 00:22:05,825 'Jullie zijn een band? Laat eens wat horen.' 247 00:22:05,909 --> 00:22:08,244 We speelden suffe hillbillyliedjes… 248 00:22:08,328 --> 00:22:12,624 …met slag- en schudinstrumenten en maakten er een showtje van. 249 00:22:12,707 --> 00:22:16,211 De banjospeler deed iets grappigs met zijn ogen. 250 00:22:19,297 --> 00:22:24,552 Hij pakte zijn telefoon, belde iemand op, begon te praten, en hing weer op. 251 00:22:24,636 --> 00:22:29,974 Voor we het wisten stond er een Cadillac voor de winkel, en er stapte een man uit: 252 00:22:31,351 --> 00:22:35,188 Colonel Tom Parker, de manager van Elvis Presley. 253 00:22:35,689 --> 00:22:40,777 Colonel Parker is bevriend met Liberace en Frank Sinatra. 254 00:22:41,277 --> 00:22:44,364 Voor we het wisten reden we naar Franks huis… 255 00:22:44,447 --> 00:22:49,828 …en deden we een klein optreden voor hem. Hetzelfde deden we bij Liberaces huis. 256 00:22:49,911 --> 00:22:54,290 Snel vooruit naar 1975, op oudejaarsavond… 257 00:22:54,374 --> 00:22:55,875 ELVIS LIVE 258 00:22:55,959 --> 00:22:59,546 …bij Pontiac Silverdome. Colonel Parker voegde ons toe aan de show. 259 00:22:59,629 --> 00:23:01,214 Met Duane Michaels. 260 00:23:01,297 --> 00:23:05,552 Er waren 73.000 mensen, en wij waren de eersten op het podium. 261 00:23:05,635 --> 00:23:07,637 We droegen allemaal overalls… 262 00:23:07,721 --> 00:23:12,100 …en iedereen vroeg zich af wie de hillbilly's op het podium waren. 263 00:23:13,768 --> 00:23:17,355 Maar dit was de grootste show die Elvis ooit zou doen. 264 00:23:22,027 --> 00:23:25,447 In de jaren daarna huurden ze ons in om in Knott's Berry Farm te spelen. 265 00:23:25,530 --> 00:23:28,324 Dus dat deden we, en daar ontmoette ik mijn vrouw. 266 00:23:28,408 --> 00:23:31,494 Ze zag me spelen in Knott's Berry Farm. 267 00:23:31,578 --> 00:23:35,123 Ze vond me de meest fantastische man ooit, want ik speelde de viool. 268 00:23:35,206 --> 00:23:39,419 Disneyland stuurde een talentscout en die huurde ons meteen in. 269 00:23:39,502 --> 00:23:43,548 'Eén dingetje: jullie moeten naar Disney World in Florida.' 270 00:23:44,799 --> 00:23:46,301 'Geen probleem.' 271 00:23:47,677 --> 00:23:53,516 Ik had een hechte band met Colonel Parker. Hij was de peetvader van mijn zoon. 272 00:23:54,517 --> 00:23:57,479 Het klinkt als een verzinsel, maar het is echt waar. 273 00:23:57,562 --> 00:24:03,568 Dankzij die viool van 20 dollar heb ik over de hele wereld gereisd. 274 00:24:05,945 --> 00:24:10,533 Dankzij die viool ben ik overal geweest. 275 00:24:16,623 --> 00:24:19,334 Heel erg bedankt. Wij zijn de Bodie Mountain Express. 276 00:24:19,417 --> 00:24:20,543 We zijn zo terug… 277 00:24:20,627 --> 00:24:22,879 En dat brengt ons terug naar het heden. 278 00:24:23,546 --> 00:24:28,385 Ik repareer muziekinstrumenten voor een prachtig doel. 279 00:24:28,468 --> 00:24:33,056 Zodat kinderen uit arme gezinnen een instrument kunnen spelen. 280 00:24:34,015 --> 00:24:35,642 Dat ene muziekinstrument… 281 00:24:42,357 --> 00:24:44,150 …kan hun hele leven veranderen. 282 00:24:45,860 --> 00:24:49,572 Het zou zomaar zo kunnen zijn dat je een instrument repareert… 283 00:24:49,656 --> 00:24:53,993 …voor een toekomstige Grammy-winnaar, als je je verbeelding wilt gebruiken. 284 00:25:01,668 --> 00:25:04,295 Toen ik drie was, leerde mijn vader me… 285 00:25:04,379 --> 00:25:06,464 …'Twinkel, twinkel, kleine ster' op de piano. 286 00:25:06,548 --> 00:25:11,928 Ik zie het nog helemaal voor me. Ik speel nu al negen jaar de piano. 287 00:25:12,012 --> 00:25:16,516 De piano is heel belangrijk voor me. Ik word emotioneel. 288 00:25:17,267 --> 00:25:20,395 Ik speel gewoon al best lang piano. 289 00:25:22,105 --> 00:25:25,900 Goed zorgen voor je mentale gezondheid is soms heel lastig. 290 00:25:25,984 --> 00:25:31,781 Vooral als je het druk hebt met school of met nadenken over de toekomst. 291 00:25:31,865 --> 00:25:36,369 Dat is soms heel stressvol. Ik ben denk ik bang om te falen. 292 00:25:37,912 --> 00:25:41,416 Ik ben bang dat ik mijn doel in het leven niet vind. 293 00:25:42,500 --> 00:25:46,880 Maar op het podium kom ik helemaal tot rust. 294 00:25:46,963 --> 00:25:50,717 Op het podium is je aanwezigheid overweldigend… 295 00:25:51,259 --> 00:25:57,682 …en het publiek voelt zich ertoe aangetrokken. 296 00:26:00,393 --> 00:26:02,354 Iedereen kijkt naar jou. 297 00:26:03,396 --> 00:26:07,192 En je voelt… een bepaalde kracht. 298 00:26:48,441 --> 00:26:49,567 Zoiets. 299 00:26:53,029 --> 00:26:57,158 Piano's. Even kijken of we iets… 300 00:26:59,452 --> 00:27:00,954 …interessants kunnen vinden. 301 00:27:01,037 --> 00:27:04,249 Als supervisor moet ik ervoor zorgen… 302 00:27:04,332 --> 00:27:07,544 …dat alle instrumenten op tijd gerepareerd worden. 303 00:27:07,627 --> 00:27:12,882 Dat de werkplek veilig is en dat alle werknemers blij zijn… 304 00:27:12,966 --> 00:27:16,678 …want wij zijn een familie. 305 00:27:19,723 --> 00:27:21,391 Ik ben nu supervisor… 306 00:27:23,393 --> 00:27:25,520 …maar ik begon als pianotechnicus. 307 00:27:27,731 --> 00:27:29,315 STEVE piano's 308 00:27:29,399 --> 00:27:33,361 Ik zal de eerste keer dat ik een piano zag nooit vergeten. 309 00:27:34,654 --> 00:27:38,867 Ik was een klein Armeens jongetje in Bakoe… 310 00:27:38,950 --> 00:27:42,662 …in de Republiek Azerbeidzjan, voormalig lid van de Sovjet-Unie. 311 00:27:45,540 --> 00:27:48,335 De pianostemmer kwam midden in de muziekles binnen… 312 00:27:48,418 --> 00:27:50,128 …en haalde de piano uit elkaar. 313 00:27:51,171 --> 00:27:56,843 Hij ging snaar voor snaar te werk… 314 00:27:56,926 --> 00:27:58,511 …en ik zat vooraan. 315 00:27:59,137 --> 00:28:04,601 Ik dacht toen: wauw, wat een boel snaren. En hij moet elke snaar controleren. 316 00:28:05,602 --> 00:28:10,231 Er zijn zoveel onderdelen. Hoe doet hij het? Wauw. 317 00:28:12,609 --> 00:28:17,364 Eind jaren 60, begin jaren 70 kocht mijn broer van tien jaar ouder… 318 00:28:18,281 --> 00:28:19,574 …een gitaar. 319 00:28:21,409 --> 00:28:23,119 Ik mocht hem niet aanraken. 320 00:28:25,538 --> 00:28:29,209 Op een dag toen hij op school was, pakte ik de gitaar. 321 00:28:29,292 --> 00:28:32,212 Toen hij thuiskwam, vroeg hij wie zijn gitaar had gepakt. 322 00:28:32,295 --> 00:28:34,172 Ik bekende dat ik gespeeld had. 323 00:28:34,255 --> 00:28:36,800 Hij vroeg: 'Speel jij gitaar?' Ik zei: 'Ja.' 324 00:28:36,883 --> 00:28:42,013 Mijn broer besefte dat ik de gitaar niet alleen pakte… 325 00:28:42,097 --> 00:28:44,099 …maar echt probeerde te spelen. 326 00:28:48,645 --> 00:28:50,146 Hij gaf me die gitaar. 327 00:28:55,735 --> 00:29:00,782 Ik had die gitaar tot de dag dat ik naar de VS verhuisde. 328 00:29:04,786 --> 00:29:08,123 Mijn ouders hadden nooit verwacht dat er iets ergs zou gebeuren. 329 00:29:08,206 --> 00:29:11,209 We hadden vrienden… 330 00:29:11,292 --> 00:29:16,214 …en buren waar we al jaren naast woonden… 331 00:29:16,297 --> 00:29:21,511 …dus niemand verwachtte dat er een oorlog zou komen. 332 00:29:24,222 --> 00:29:27,600 In 1987… 333 00:29:28,768 --> 00:29:32,188 …in 1986 of 1987, in Bakoe… 334 00:29:33,398 --> 00:29:36,026 …dwongen ze alle Armeniërs te vertrekken. 335 00:29:38,987 --> 00:29:42,282 De situatie verslechterde elke dag. 336 00:29:42,365 --> 00:29:46,161 We kwamen vaak allemaal samen voor onze gebouwen… 337 00:29:46,244 --> 00:29:51,416 …en maakten kampvuren en stonden op wacht voor onze huizen. 338 00:29:52,959 --> 00:29:56,963 Maar elke dag waren we met minder mensen… 339 00:29:57,047 --> 00:30:01,176 …omdat mensen vertrokken. Ze durfden niet meer te blijven. 340 00:30:04,721 --> 00:30:08,767 Mijn vader was optimistisch: 'Steve, ik ga nergens heen. 341 00:30:08,850 --> 00:30:12,854 Ik heb nooit iemand kwaad gedaan. 342 00:30:12,937 --> 00:30:18,735 We horen bij de Sovjet-Unie. Onze overheid beschermt ons wel.' 343 00:30:22,113 --> 00:30:26,326 Hij was een heel wijze man, maar… 344 00:30:28,578 --> 00:30:30,330 …wat een vergissing maakte hij… 345 00:30:32,582 --> 00:30:34,334 …door niet te luisteren. 346 00:30:37,587 --> 00:30:42,634 Hij was aan het werk en iemand kwam van achter en vermoordde hem. 347 00:30:50,725 --> 00:30:52,143 Ik weet het niet. 348 00:30:56,189 --> 00:30:57,273 Sorry. 349 00:31:04,698 --> 00:31:05,699 Samson. 350 00:31:18,586 --> 00:31:20,213 Zo heet mijn zoon. 351 00:31:25,051 --> 00:31:26,720 Ik was 20 jaar oud. 352 00:31:27,303 --> 00:31:29,472 Ik moest met mijn moeder vluchten. 353 00:31:29,556 --> 00:31:35,311 We deden de deuren op slot en lieten alles achter, zoals fotoalbums. 354 00:31:35,395 --> 00:31:38,773 En natuurlijk het cadeau van mijn broer. 355 00:31:41,109 --> 00:31:42,402 De gitaar. 356 00:31:44,863 --> 00:31:50,285 De luchthaven bereiken was lastig, want je zag aan ons dat we Armeniërs waren. 357 00:31:50,368 --> 00:31:53,538 Op straat liep je het risico mishandeld te worden. 358 00:31:54,581 --> 00:31:57,375 Dankzij mijn Azerbeidzjaanse vrienden… 359 00:31:57,459 --> 00:32:03,173 …bereikten we de luchthaven. Ze vormden een menselijk schild om ons heen… 360 00:32:04,215 --> 00:32:08,136 …zodat we naar het vliegtuig konden gaan. 361 00:32:16,686 --> 00:32:22,275 Toen we in de VS aankwamen, vonden zij een referent voor ons, Ken en Veronica. 362 00:32:22,859 --> 00:32:25,737 Ik sprak amper Engels. 363 00:32:27,113 --> 00:32:30,450 Ik had een klein Russisch-Engels woordenboek. 364 00:32:30,533 --> 00:32:33,578 Dus als ik iets wilde zeggen, zocht ik het woord op… 365 00:32:33,661 --> 00:32:37,832 …en liet ik het zien aan Ken. Toen ik hem vroeg wat voor werk hij deed… 366 00:32:38,375 --> 00:32:44,506 …wilde hij met behulp van het woordenboek antwoorden, maar dat lukte niet. 367 00:32:45,215 --> 00:32:50,512 Hij had een prachtig schilderij boven zijn piano hangen… 368 00:32:51,096 --> 00:32:53,473 …van Norman Rockwell. 369 00:33:01,106 --> 00:33:03,483 Dus hij wees naar dat schilderij… 370 00:33:03,566 --> 00:33:08,196 …en ik zag weer voor me hoe ik toekeek naar wat de pianostemmer deed… 371 00:33:08,279 --> 00:33:10,615 …in het klaslokaal. 372 00:33:11,825 --> 00:33:15,328 Ik dacht: is het echt mogelijk dat hij pianostemmer is? 373 00:33:15,412 --> 00:33:19,207 Het lampje ging branden en ik vroeg: 'Je stemt piano's?' Hij zei: 'Ja.' 374 00:33:19,290 --> 00:33:20,792 We moesten allebei lachen… 375 00:33:20,875 --> 00:33:24,462 …en hij vroeg: 'Wil jij me komen helpen in de pianowinkel?' 376 00:33:24,546 --> 00:33:28,925 Ik bezorgde pizza's, maakte stoepen sneeuwvrij en deed veel andere klusjes. 377 00:33:29,009 --> 00:33:34,848 Ik antwoordde: 'Ja, absoluut.' Hij zei: 'Je begint morgen… 378 00:33:35,765 --> 00:33:39,144 …en krijgt 4,25 dollar per uur.' Ik reageerde: 'Oké.' 379 00:33:39,894 --> 00:33:44,149 Daarna stuurde Ken me natuurlijk naar Yamaha-scholen… 380 00:33:44,232 --> 00:33:46,943 …Baldwin-scholen en Steinway-scholen. 381 00:33:49,446 --> 00:33:55,744 Na alles wat er was gebeurd, raakte ik mijn interesse in muziek kwijt… 382 00:33:55,827 --> 00:34:00,582 …de drang om muziek te maken. Maar het lot bracht me terug. 383 00:34:02,876 --> 00:34:04,878 Ik werd uiteindelijk pianostemmer. 384 00:34:09,466 --> 00:34:11,217 Gek hoe de dingen soms lopen. 385 00:34:29,861 --> 00:34:31,446 Ik hou van de viool. 386 00:34:48,546 --> 00:34:52,467 Ik denk dat veel mensen alleen zien dat iets kapot is. 387 00:34:53,968 --> 00:34:55,303 Niet alleen voorwerpen. 388 00:34:56,471 --> 00:34:58,306 Maar ook openbare scholen… 389 00:34:59,349 --> 00:35:03,520 …de Verenigde Staten of een ander deel van de wereld… 390 00:35:04,521 --> 00:35:07,816 …of een viool van 20 dollar op een rommelmarkt. 391 00:35:09,484 --> 00:35:11,569 Maar als wij zien dat iets kapot is… 392 00:35:12,737 --> 00:35:16,449 …denken we: met een beetje lijm hier en een nieuwe schroef daar… 393 00:35:16,950 --> 00:35:21,371 …kunnen we het kapotte instrument weer laten spelen. 394 00:35:22,497 --> 00:35:23,998 Het is moeilijk werk. 395 00:35:24,082 --> 00:35:26,960 Maar ongeacht de situatie… -Je doet wat nodig is, want… 396 00:35:27,043 --> 00:35:29,546 Het is een van de beste dingen die mensen doen. 397 00:35:30,213 --> 00:35:35,176 Daarom is dit niet alleen een reparatiewinkel voor muziekinstrumenten. 398 00:35:36,803 --> 00:35:41,558 Als een instrument kapotgaat, zit een leerling zonder instrument. 399 00:35:42,267 --> 00:35:44,769 Dat staan we niet toe in onze stad. 400 00:35:45,854 --> 00:35:49,232 Wij weten dat een instrument je leven kan veranderen. 401 00:35:51,443 --> 00:35:53,570 Ook al weten ze niet wie ik ben… 402 00:36:11,171 --> 00:36:12,672 …maak ik daar toch deel van uit. 403 00:37:16,653 --> 00:37:21,157 KLAS VAN 2025 404 00:37:21,741 --> 00:37:24,744 KLAS VAN 2028 405 00:37:26,454 --> 00:37:28,039 KLAS VAN 2011 406 00:37:28,123 --> 00:37:30,125 KLAS VAN 2009 407 00:37:30,208 --> 00:37:31,918 KLAS VAN 2013 408 00:37:32,877 --> 00:37:34,838 KLAS VAN 1970 409 00:37:34,921 --> 00:37:37,048 KLAS VAN 1997 410 00:37:37,132 --> 00:37:39,426 KLAS VAN 2030 411 00:37:39,509 --> 00:37:42,387 KLAS VAN 1966 412 00:38:47,118 --> 00:38:49,579 DE PIANOSTEMMER 413 00:38:57,712 --> 00:39:01,132 MUZIEKDOCENT IN LA SINDS 1987 414 00:39:55,270 --> 00:39:57,272 Vertaling: Babette Wiegers