Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ik weet meestal niet waar te beginnen,
maar je bracht me op een idee.
Wat dan?
Je vroeg over de aard van onze relatie.
Het ging verder. Er stond: "Wie ben je?"
Want ik heb veel van je werk bekeken.
Soms ben je een spookachtig figuur, soms ben je God.
En soms ben je aanwezig.
Ik moest weten met wie ik sprak. Was je een goede vriend?
Was je een vreemde?
Wie ben je?
Dit is performancekunst.
Je moet weten of je voor een vakbond of een elite optreedt.
Je moet iets weten over de ambities van je publiek.
En als ik niet kan antwoorden?
Ik wil wel, maar misschien kan het niet.
Dan ontdekken we vanzelf wel wie je bent.
Bij de militaire geheime dienst
hield ik veel gesprekken, ook verhoren.
Er was meteen een afhankelijkheidsrelatie met mij.
"Is je moeder in orde? Zal ik haar bellen?"
De band, echt of kunstmatig, leidt tot een gesprek.
Ten eerste zeg ik dat ik de enige ben die ze hebben.
Je creëert afhankelijkheid?
Hun afhankelijkheid van de ondervrager, ja.
Als je wilt dat iets wordt gezegd dat mogelijk niet waar is
en je weet dat, dan is dat een begin.
"Bijna elk boek van me had De Duiventunnel als werktitel."
...DE DUIVENTUNNEL VAN JOHN LE CARRÉ
"Het is makkelijk uit te leggen.
Toen ik tiener was, besloot mijn vader me mee te nemen
naar Monte Carlo, waar hij ging gokken.
Vlakbij het oude casino was de sportclub."
"Er was een grasveld
en een schietbaan die uitkeek op zee."
"Onder het gras lagen tunneltjes
die tevoorschijn kwamen op het strand.
Er werden duiven in gestopt
die waren uitgebroed en gevangen op het dak van het casino.
Ze moesten zich door de donkere tunnel
een weg banen naar de hemel
als doelwitten voor de welvarende, sportieve heren..."
"Halt."
"...die stonden te wachten met hun geweer."
"Duiven die niet werden geraakt of slechts gewond,
keerden terug naar hun geboorteplaats op het dak,
waar dezelfde vallen stonden te wachten.
Waarom dit beeld me zolang bijbleef,
zal de luisteraar...
...misschien beter kunnen verklaren dan ik."
De meesten zullen de naam David Cornwell niet kennen.
Hij is een expert in geheimen, een voormalig spion
en de auteur van tientallen boeken, bijna allemaal bestsellers,
geschreven onder het pseudoniem John le Carré.
EEN SCHRIJVER BIJ UITSTEK
Cornwell leeft al ruim 50 jaar een dubbelleven,
met zelden interviews.
SPIONAGE ZOALS LE CARRE HET VERTELT
Verraad fascineert me.
Ik maakte een tijd van eindeloos verraad mee.
Ik werkte twee keer voor een geheime dienst,
die beide in hoge mate werden verraden.
Ik voelde me verraden als kind.
Ik vond dat ik anderen had verraden.
Zoals veel kunstzinnige mensen
leefde ik sinds ik klein was in een fantasiewereld.
De geheime wereld was niet genoeg voor me.
Ik deed weinig. Ik was onervaren en er werd me niks verteld.
Dus ik herschiep de geheime wereld en vulde hem met mijn eigen mensen.
TELEFOON VOOR DE DODE
In veel verhalen zijn er bedrogenen en bedriegers.
Degenen die de leiding hebben en zij die worden geleid.
Nu gaat het over mijn jeugd.
Mijn vader was een oplichter.
Het leven was een toneelstuk.
Alles draaide om de schijn.
Jezelf zijn was saai.
Risico was aantrekkelijk.
Maar de indruk die je als persoon maakte, was alles.
We spraken niet over waarheid.
Noch over overtuiging.
Voelde je je bedrogen?
Nee, ik deed mee.
Je verbetert je spel, leert grappig te zijn. Op te scheppen.
Je leert al vroeg dat een mens geen centrum heeft.
Ik was geen bedrogene. Ik werd uitgenodigd anderen te bedriegen.
Als we verhuisden, betaalden we geen rekeningen.
Als we het licht uit moesten laten
omdat iemand achter mijn vader Ronnie aan zat,
leek dat een gewone manier van leven.
Het zijn geen zielige verhalen.
Graham Greene zei, en ik citeer hem vaak:
"De kindertijd is het krediet van de schrijver."
Het is geen klacht, het is zelfstudie.
"Ik ken het huis waar ik ben geboren,
maar het geboortehuis dat ik verkies
is er een uit mijn verbeelding.
Een huis van rode baksteen, luid en vervallen,
met kapotte ramen, een bord met 'Te Koop' en een oude badkuip in de tuin.
Een plek om je te verstoppen, niet om geboren te worden.
Maar daar ben ik geboren, volgens mijn verbeelding althans."
"Ik ben geboren op zolder
tussen bruine dozen
die mijn vader meesleepte als hij op de vlucht was."
"Mijn moeder ligt op een veldbed en doet meelijwekkend haar best,
wat dat ook mag inhouden."
"Ik ben dus geboren...
...en ingepakt met de weinige eigendommen van mijn moeder
omdat de deurwaarder weer is geweest
en we reizen licht."
"De kofferbak gaat van buiten op slot."
"Ik ben nu al op de vlucht. Sindsdien ben ik op de vlucht."
Mijn moeder verdween toen ik vijf was.
Ik had helemaal geen relatie met haar.
Er kwamen veel vervangende moeders voorbij.
Eén stiefmoeder was op haar manier een held.
Ze zorgde even voor rust.
MIJN MOEDER, OLIVE
Mijn moeder was 'n mysterie.
Want het is me nooit verteld wat er met haar is gebeurd.
Was ze dood of leefde ze nog?
Ronnie hield niet van de naakte waarheid.
Ik zag haar weer toen ik 21 was.
Ik schreef haar broer en hij schreef terug:
"Hier is haar adres. Zeg nooit dat ik het je gaf."
Ik schreef mijn moeder: "Volgens je broer..."
Ik voelde me niet gehouden aan dat verbod.
Dacht je dat ze spijt had dat ze jullie had verlaten?
Toen ik haar ontmoette, vroeg ik wat ze ervan vond.
Ze antwoordde, en ze bleef dat antwoorden,
dat mijn vader onverdraaglijk was,
dat ze al de minnaressen die hij mee naar huis nam zat was.
Dat er nooit geld was.
En ze mocht de criminelen niet met wie hij optrok.
Ze zei dat als ze wat anders had geprobeerd,
hij zoveel geweldige advocaten kende, wat ook zo was,
dat ze nooit kans maakte in de rechtbank.
Dus gaf ze alles op en vertrok gewoon.
Herinner je je de dag dat ze wegging?
Nee.
Als je je kinderen verlaat, die avond,
met je volle witte koffer,
kus je ze dan gedag?
Kwam ze onze slaapkamer in? Om nog één keer naar ons te kijken?
Dus ik stel me voor dat ze dat deed.
Je kreeg die koffer in handen.
Toen ze stierf,
zag ik een prachtige, witte koffer van Harrods
met zijden voering.
Haar initialen stonden erop: "O.M.C.", Olive Moore Cornwell.
Dat moest de koffer zijn die ze had ingepakt.
Ik stelde me de prachtige niemendalletjes voor.
En de schitterende kleding.
Op de begane grond vindt u de reiskoffers.
Ze bracht hem een armoedige wereld in.
Ze vluchtte met een kerel zonder geld.
Ik stelde me het uitpakken voor
en het laatste beetje luxe dat langzaam vervaagde.
Ik hield de koffer. Mijn enige aandenken.
Bewijs dat het is gebeurd.
Wat betekende de koffer dan voor je?
Ik beschuldigde hem van samenzwering
in haar geheime vertrek uit ons huis.
Voor mij is hij historisch.
Ze was ondoordringbaar.
Ik heb haar nooit een oprecht gevoel horen uiten.
Maar toen ze naar een rusthuis ging in haar laatste jaar
vertelde ze de verplegers een fantasie.
Ze schiep het beeld van een trouwe moeder.
Dat we lang samen waren geweest en veel lol hadden gehad.
Ze vulde de gaten van de verloren jaren.
En toen ze op haar sterfbed lag,
zag ze me ironisch genoeg voor mijn vader aan.
Ze zei: "Je hebt me nooit orchideeën gegeven."
Ik denk dat ze doelde op een minnares.
Ik zal het nooit weten.
Ik zei: "Welke kleur?"
Ze zei: "Maakt me niet uit. Geef me een orchidee."
IN RONNIES HOF
Mensen hielden van Ronnie, zelfs degenen die hij beroofde.
ZOON VAN EEN OPLICHTER VAN JOHN LE CARRÉ
STEM OP RONNIE CORNWELL
Als hij mensen misleidde,
geloofde hij in wat hij deed en zei.
Die uitbarstingen van grote charme
en overtuigingskracht waren momenten waarop hij zich eerlijk voelde.
"Zoon? Als ik word beoordeeld, en dat zal zeker gebeuren,
zal dat zijn om hoe ik jou en je broer Tony behandelde.
Dat is Gods wil."
God was een grote vriend van hem.
Of hij in God geloofde is de vraag, maar hij dacht dat God in hem geloofde.
Die buitengewone, geniale trucjes
hoorden bij zijn dialoog met God.
"Als ik dit doe of dat, kom ik er dan mee weg?"
Onderhandelen met God.
Ik denk meer wedden met God.
"Als ik zoveel op tafel leg, wat dan?"
Of hij het schoolhoofd nou moest stelen of omkopen,
Ronnie wilde een dure opleiding voor me.
Ik leerde de manieren van een klasse waartoe ik niet hoorde.
Ik studeerde en voelde me vaak gekwetst.
Soms haatte ik de klas waar ik in was gezet.
Ik was op vijandig gebied.
Maar ik leerde me goed te kleden en goed te praten.
Ik veranderde mezelf in een van hen, maar ik voelde me niet zoals zij.
ZONEN EN SPIONNEN "Ik weet wie je bent..."
Van jongs af aan was ik een kleine spion.
Als Ronnie wegging, deed ik onderzoek.
Ik wist niet wat de wereld inhield.
10e VERZOEK
Als de schuldeisers kwamen, verdween mijn speelgoed.
Het meubilair verdween. Vrouwen verdwenen.
Moeders verdwenen.
VOOR HET HOOGGERECHTSHOF - FAILLIET
Als Ronnie echt bang was,
zei hij: "Doe de lichten uit in huis,
zet de auto's achter."
Hij was niet bang van de politie, hij was bang van de maffia.
Jaloers hart O, jaloers hart
Hou op met slaan
Zie je de schade niet Die je hebt aangericht...
Toen hij stierf, had hij een kantoor in Jermyn Street.
Erboven woonden de prostituees.
Die, zoals hij zei, altijd worstjes voor hem klaarmaakten.
Hij had twee Ford Zephyrs,
een huis in Henley, een in Tite Street, Chelsea.
Ik weet niet waarom.
En hij had dat kantoor.
We konden in zijn zakken, in de lades van zijn bureau
niet genoeg geld vinden voor het personeel.
Er was geen geld.
Er was een paard in Frankrijk in Maisons-Laffitte,
een paar paarden in Ierland.
Je noemt ze "de waren-nooit-watters".
Ja.
Hij had een jockey die wereldkampioen was, Gordon Richards.
Toen die stopte, selecteerde hij paarden op de veiling voor Ronnie
en hij moet ze betaald hebben.
Hij vond het heerlijk naar Ascot te gaan en een paard in de race te hebben.
Het kwam zover dat de bookmakers
Ronnie niet meer op de renbaan wilden
en ze lieten dat duidelijk maken.
Je moet oppassen als je daar verschijnt
en je schulden niet hebt afbetaald.
Ik werd met een koffer vol geld gestuurd
om onder de bookmakers te verdelen.
Het is Rupert. Hij gaat ervandoor.
Eén paard heette net als m'n halfbroer.
Het rende in de Cesarewitch.
Ineens hadden we bergen geld.
Dank je wel, jongens.
Ik zat ermee in de trein.
Een grote man liep op me af.
Ben jij Ronnie Cornwells zoon?
Doe dat niet weer, jochie.
En hij raakte mijn neus aan.
Toen ik thuiskwam, zat Ronnie te wachten.
Hij telde en telde
en kon niet geloven dat ik niet wat had gehouden.
Kom op. Laat je zakken zien.
Laat zien wat je hebt gedaan.
Toen kreeg ik vijf pond omdat ik braaf was geweest.
Vond je vader het teleurstellend dat je niet had gestolen?
Hij was verbouwereerd...
Zo goed kun je niet zijn, dacht hij.
Dat is niemand. Dat zit niet in ons.
Het is zo'n romantische jeugd.
Ja. Dat wil ik duidelijk maken,
ondanks de latere onthullingen
en wat ik ook tekort ben gekomen, zoals een moeder,
was het ongelofelijk spannend.
We hebben niet verteld dat ik strafpleiter zou worden.
Mijn oudere broer juridisch adviseur.
Ik wilde naar Oxford en ze boden me een plek aan.
Ronnie wilde weten waar hij voor betaalde.
Uit lafheid zei ik dat ik rechten ging studeren.
En toen hem ter ore kwam dat ik moderne talen studeerde,
stapte hij af op mijn docent en wilde weten wat er was gebeurd.
Was het hun schuld of de mijne?
VAN DE HOOFDDOCENT
Mijn mentor, Vivian Green, wees hem de deur.
RAPPORT
Cornwell is een eersteklas man.
TOELATINGSVERZOEK
Dus ik bleef moderne talen studeren.
Halverwege het tweede jaar verloor hij heel veel geld.
Eén miljoen tweehonderdvijftigduizend pond.
De Westminster Bank in Oxford
sloot mijn rekening.
Ik was erg close met mijn vriendin, dus we besloten te trouwen.
Ik ging lesgeven op een slechte privéschool.
Dezelfde school die ik beschreef
aan het begin van Edelman, bedelman, schutter, spion.
We leefden in armoede
met een buitentoilet en een tinnen badkuip.
En Vivian Green overtuigde op heroïsche wijze
de universiteit ervan me terug te halen.
Ze zouden het geld wel voor me vinden.
We gingen terug en ze gaven ons een prachtige flat.
Het leven veranderde compleet.
De institutionele allure keerde terug
toen Eton me uitnodigde om de hoogste klas les te geven.
Ik dacht dat ik een schoolmeester op Eton zou blijven.
Maar na twee jaar had ik er genoeg van.
De spionnen lokten me en ik dacht dat ik een spion zou blijven.
Het is erg moeilijk te rekruteren voor de geheime dienst.
Je zoekt iemand die een beetje slecht is,
maar ook loyaal.
In die tijd zochten ze een bepaald type en ik was de geschikte kandidaat.
Vroeg van het nest gescheiden.
Kostschool.
Vroeg onafhankelijk van geest.
Maar op zoek naar institutionele acceptatie.
Ik zie mijn leven nog als een opvolging van acceptatie en ontsnapping.
Ik ging bij één geheime dienst en het viel me tegen.
Ook de tweede viel me tegen.
Ik was ontgoocheld over de Koude Oorlog, wat niet gek was
als je al die nazi's zag rondlopen in West-Duitsland.
En in Oost-Duitsland.
Waar hadden we voor gevochten?
Alsof de oorlog niet was gebeurd?
Zo voelde het.
Je werd echt gedwongen om te vergeten.
Ik werd met een diplomatieke dekmantel in West-Duitsland geplaatst.
Het was een groot geluk voor me,
want ik was er toen de Berlijnse muur werd gebouwd.
De confrontatie tussen Oost en West werd belichaamd in Berlijn.
De spanning was constant. Het raakte iedereen.
De aandacht van de wereld is gericht op Berlijn.
De laatste exodus van vluchtelingen uit het oosten begint
nu het communistische Duitse regime zijn grens sluit.
De stroom asielzoekers op de rand van de vrijheid
is opgelopen tot 1500 per dag.
U VERLAAT DE AMERIKAANSE SECTOR
Ik ging naar Berlijn en zag wat er gaande was.
De grote drama's vonden plaats voor de muur werd gebouwd.
De West-Duitse brandweer zette trampolines onder het gebouw.
Mensen sprongen erop.
Het waren hartverscheurende taferelen.
DE BERLIJNSE MUUR EEN SCHANDELIJK SYMBOOL
FRONTLINIE IN KOUDE OORLOG
Wat was je emotionele reactie erop?
Een mix van woede, walging en empathie.
Het was een mijlpaal voor mij.
Het was de aanleiding voor Spion aan de muur.
Een vuurproef om de wereld te begrijpen?
Meer een bevestiging van mijn begrip ervan.
Het was een obsceen symbool van de waanzin van de menselijke strijd.
Ik vond dat zowel het Oosten als het Westen
de vijand verzon die het nodig had.
SAMEN OVERWINNEN!
De naadloze overgang van antinazisme naar anticommunisme.
SAMEN HET HITLERISME DODEN
STOP COMMUNISME! DE TAAK VAN IEDEREEN
Ik kwam terug uit Berlijn.
Ik wilde er een geslaagd boek over schrijven.
Het was zomer. Ik werkte veel in de tuin. De kinderen waren er.
Ik begon om vier of vijf uur 's ochtends.
Ik was opgewonden en boos.
Ik vond een verhaal dat mijn doel diende
en dat was Spion aan de muur.
Wat zijn spionnen dan?
Morele filosofen die afwegen
of God of Karl Marx worden gevolgd?
Nee. Het zijn louche, ellendige rotzakken zoals ik.
Lafaards, zatlappen, homo's, pantoffelhelden,
ambtenaren die cowboytje spelen om hun miezerige levens op te vrolijken.
Denk je dat ze als monniken goed en kwaad bepalen?
De auteur die momenteel een grote sensatie is,
zijn echte naam is David Cornwell,
maar hij staat bekend als John le Carré.
Hoe vaak is Spion aan de muur verkocht?
In alle oplagen, boekenclub, paperbacks in de hele wereld
schijnen het 12 tot 15 miljoen te zijn.
Het succes van Spion zal een verrassing zijn geweest.
4 MAANDEN BESTSELLER nr. 1
Het was geen verrassing voor mij, omdat ik voelde
dat ik iets had geschreven dat mijn gevoelens goed uitdrukte
en dat het populair kon worden.
"JOHN LE CARRÉ IS DE BESTE SCHRIJVER VAN...
De eerste geluiden van de impresario en de uitgever duidden daar wel op.
Je moet bedenken in welke situatie het uitkwam.
We werden doodgegooid met James Bond.
Ik bewonder uw geluk, meneer...
Bond. James Bond.
De realiteit uit het nieuws
en van alles wat zich om ons heen afspeelde,
liet spionnen zien als armzalige en eenzame beslissers.
Ik gaf het tegengif.
Wat er verkeerd aan was, en ik ondervind er nu nog de gevolgen van,
was dat het de geheime dienst afschilderde als briljant.
Maar we waren toen een verlamde organisatie
die gemakkelijk kon worden opgedoekt en opnieuw opgericht.
"Als je missie is om verraders te vinden
en voor je te winnen,
moet je niet klagen als een van je eigen mensen
door iemand anders wordt gevonden.
Toen ik Edelman, bedelman, schutter, spion schreef,
werd ik geïnspireerd door Kim Philby's duistere verhaal."
"Het briljante voormalig hoofd van de contraspionage van MI6.
Hij werd getipt als mogelijke baas van MI6, maar was ook ‘n Russische spion."
EX-DIPLOMAAT SPION VOOR RUSLAND
Halverwege mijn dienstverband in West-Duitsland
werd aangekondigd dat Philby was overgelopen.
Zijn verdwijning uit Beiroet en zijn verschijning in Moskou.
Dat was schokkend voor de geheime dienst als instelling.
Ze volgen ons.
De vraag is of MI5 of MI6 hem wilde laten gaan.
Niemand wilde zo te kijk staan. Het was een groot probleem.
Een heel belangrijke spion komt voor de rechter.
Het zou veel schade berokkenen en je bereikte weinig.
Na rustige overweging zeiden de machthebbers: "Goddank."
"Goddank"? Ze lieten hem wegkomen?
Ja.
Dank je wel, kameraad.
Philby's afvalligheid trof het establishment destijds in het hart.
Hij kwam uit Westminster.
De elite van de Engelse samenleving.
Daardoor zag men over het hoofd
dat Philby's verleden verdacht was.
Het was vrij evident
dat hij al vroeg communisten kende.
Hij was in Wenen met een communiste getrouwd.
PHILBY'S EERSTE VROUW
Dat kon worden genegeerd omdat hij "een van ons" was.
Als je zijn achtergrond goed had bekeken,
had je gezien dat hij verdacht was. Dat willen we niet.
Maar nee, hij was zeer charmant en hij vond het heerlijk om te misleiden.
GEHEIM EN PERSOONLIJK.
"Dan komt Nicholas Elliott ten tonele, Philby's trouwste vriend,
toegewijde strijdmakker in oorlog en vrede. Leerling van Eton.
Zoon van het ex-schoolhoofd, avonturier, alpinist en bedrogene."
"Onder de vele bijzondere dingen die Elliott had gedaan,
en ongetwijfeld het pijnlijkste, was in Beiroet tegenover
zijn goede vriend, collega en mentor Kim Philby zitten
en hem horen toegeven dat hij een Sovjet-spion was geweest
tijdens hun jarenlange vriendschap."
Nick Elliott vertelde me dat toen hij Philby in Beiroet ging interviewen
om zijn bekentenis te verkrijgen,
hij zei dat wanneer hij geen dubbelspel speelde, hij erg eenzaam was.
Zijn leven was kleurloos geworden,
dus de verslaving aan verraad was essentieel voor hem.
Hij had iedereen sinds zijn jeugd verraden.
WAARHEID VREEMDER DAN FICTIE
"Dubbelspion" wordt vaak misbruikt.
Philby wordt vaak omschreven als dubbelspion.
Maar hij was eigenlijk een louche verrader op hoog niveau.
Wat is het verschil?
Hij was een spion voor de Russen.
Als dubbelspion was hij spion voor de Russen,
maar hadden we 't tegen ze gebruikt.
Ik kende Elliott best goed, hij was een lange kerel.
Het magere lijf, het gilet, de bril.
Een Eton-stem, zoon van een schoolhoofd van Eton,
in een lange traditie van Eton-mannen, heel aristocratisch.
Kun je hem nadoen?
Ja. Ik zei tegen hem: "Nick,
toen je Kim ging bezoeken, wat had je voor sancties?"
"Sancties, kerel?"
"Als dreigement.
Kon je hem erin luizen en naar Londen halen?"
"Niemand wilde hem daar."
"Waar kon je hem dan mee dreigen?
Zeg op, Nick." Hij zei:
"Ik zei dat als hij niet bekende,
er geen consulaat of ambassade,
geen bedrijf of club zijn in het hele Midden-Oosten
die met hem te maken wilde hebben."
"Was hij toen bang?"
"Ja."
Hij speelde de Engelse sukkel
of hij er een was, zoals velen zeggen, weet ik niet.
Je hebt die ene zin geschreven.
"Philby was goed in anderen misleiden.
Elliott was net zo goed in zichzelf misleiden."
Dat was goed.
Mijn argument was
dat Philby werd gedreven door instinct en niet door reden.
De opwinding van op straat lopen en dingen weten die zij niet weten.
De vreugde van zelfopgelegde schizofrenie waar geheim agenten van houden.
"Zelfopgelegde schizofrenie."
Constante dualiteit.
Het tegenovergestelde van degene die men kent.
Maar is er geen vreugde in het feit dat je beleid maakt?
Ja, ik denk dat het een grote vreugde is.
Een sensuele reis
van het constant op de proef stellen van je geluk en van overleven.
Een echt verschil maken, absoluut.
Voelen dat je het middelpunt van het universum bent, is goed voor je ijdelheid.
Om dat pure goud aan de Sovjet-Unie, aan je bazen te geven.
"Hou je nu van me? Als ik je dit geef?"
Ik kan me dat wellustige instinct goed voorstellen.
Niet in mezelf, maar in hem.
Mr le Carré, u hebt Kim Philby omschreven als
"De wreker die het fort van binnenuit vernietigde."
Hij is zo'n vreemd iemand van goede komaf
met een afkeer van de privileges die hij had meegekregen.
Eigenlijk vond hij zich boven de samenleving staan,
maar hij vergaf de samenleving niet dat hij die positie had.
Hij was in innerlijke tweestrijd.
Toen ik eindelijk naar Moskou ging in 1988,
was ik op een feest van de Bond van Sovjetschrijvers.
DE PHILBY-DOSSIERS
Er was een grote man die Genrikh Borovik heette.
Hij kwam naar me toe en zei:
"David, ik wil je voorstellen aan een goede vriend.
Hij vindt je boeken goed.
Kim Philby."
Ik antwoordde, hoe zwaar het me ook viel,
dat ik een etentje met de ambassadeur had
en ik niet de ene avond met de vertegenwoordiger van de koningin
en de volgende avond met haar verrader kan eten.
Ik vond dat er zoiets was als het kwaad.
Iemand die blindelings Stalin zolang had gediend.
Hoe hij zo iemand en het Sovjet-communisme
kon blijven dienen, begreep ik niet.
Hij wist beter dan wie ook wat hij deed.
Het was de verslaving, de lol van verraad die hem in zijn greep had.
Het gevoel dat hij beide partijen bespeelde.
Hij was het middelpunt van de aarde. Hij speelde het spel van de wereld.
Het had weinig van doen met ideologie. Misschien in het begin.
Daarna werd het verraad een verslaving.
Als je hem je kat had gegeven om voor te zorgen,
zou hij die kat hebben verraden.
Ik had een innerlijke band met Philby.
De verleiding
om alles de rug toe te keren dat je was aangeleerd
en je eigen weg gaan.
Ik kan begrijpen hoe dat met hem is gebeurd.
Ik ben opgelucht dat ik niet die kant op ben gegaan.
Maar er was een moment dat ik voor de keuze werd gesteld.
Ik had een heel slechte vent kunnen worden.
Gelukkig vond ik een uitlaatklep.
SCHRIJVER STEELT VAN HET LEVEN
Een schrijver valt een beetje uit de toon.
Hij creëert als een eenzame persoon
die leent, put uit ervaringen
en ze samenvoegt tot een pakket dat je het publiek aanbiedt.
Hij is een illusionist.
En als mensen zijn geheimen willen ontdekken,
verpest hij het.
Voor mij is schrijven een vorm van zelfontdekking.
Hoe personages zich gedragen, hoe ze ontstaan, wie ze zijn,
waar ze van houden.
Ze presenteren zich op een blanco pagina en vertellen me over wie ik ben.
Als ik over George Smiley schrijf,
schrijf ik over de ideale vader die ik niet had.
Het zijn pogingen tot zelfkennis.
Glimpen opvangen van wie je echt bent.
Ik ben nooit in therapie gegaan.
Ik dacht dat als ik te veel over mezelf wist, ik niet zou schrijven.
Wat leerde je over jezelf van Bill Haydon?
Iets wat ik eigenlijk al wist.
Wat ik ook van Philby wist.
Haydon is natuurlijk enigszins gebaseerd op Philby.
Een instinct dat latent in me aanwezig is,
dat ik nooit heb gebruikt of waar ik voor ben gevallen,
om koning van de wereld te zijn, zoals Haydon dacht.
Er was een tijd dat het plezier van in de geheime wereld zijn,
dicht bij wat er echt gaande was, me vulde met een gevoel van verrukking.
Dit is wat in Faustiaanse zin de wereld diep van binnen bevat.
"Was die Welt im Innersten zusammenhält" is de zin.
...wat de wereld samenhoudt in zijn diepste kern...
Dan is er die vertwijfelde zin in De laatste spion:
"Wetend dat de binnenste kamer..."
"...niks bevat." Ja.
We geloven ergens dat er een binnenste kamer is
waar beleid wordt bedacht.
Ik denk dat het volledig wordt geïmproviseerd
van dag tot dag, van uur tot uur.
Historie is chaos.
Ja. En daarom fantaseerde ik,
in mijn voortdurende onschuld,
dat er een groot geheim was over de aard van menselijk gedrag.
Dat is er niet.
"'Spioneren is eeuwig,' zei Smiley simpelweg.
'Er is geen carrière die vreemder is dan die jij koos.
Je hebt de meeste kans op een positie als je de minste ervaring hebt.
Tegen de tijd dat je het vak kent, kunnen ze je nergens heen sturen
zonder dat op je gezicht te lezen staat wat je bent.
Oude atleten weten dat ze hun beste wedstrijden al hebben gespeeld.
Spionnen op hun best zitten op de bank.
En op een bepaalde leeftijd
wil je het antwoord.'
'Je wilt het opgerolde perkament in de binnenste kamer
dat zegt wie je leven bepaalt en waarom.
Maar tegen die tijd
ben jij degene die het best weet...
...dat de binnenste kamer leeg is.'"
Toen ik het las, interpreteerde ik het als zeer existentieel.
Is de binnenste kamer wijzelf? Misschien is er niks?
In mijn geval is dat zo. Ik kan niet voor iedereen spreken.
Ik denk dat iedereen deels in een clandestiene situatie leeft
met betrekking tot onze baas, onze familie, onze vrouw, onze kinderen.
We nemen gedrag aan waar we intellectueel gezien
achterstaan, maar niet emotioneel gezien.
We kennen onszelf nauwelijks.
De figuur van de spion lijkt me bijna oneindig in staat tot uitbuiting
om allerlei verborgen dingen in de samenleving te ontdekken.
ER ZIT EEN SPION IN IEDEREEN
"De beste spionageschrijver van zijn tijd. Misschien aller tijden."
De ervaring die ik heb als ik le Carré lees, is:
"Is dit een fictieve wereld? Is dit de echte wereld?
Is dit een vreemde mengeling van beide?"
Ik denk niet dat een kunstenaar, een schrijver,
schilder of wat dan ook,
zijn werk te veel moet uitleggen.
Als het die vragen oproept, vermaak je je al.
Ik heb tijdens deze gesprekken getracht
te praten over het proces van abstractie uit het echte leven.
Ik heb heel bewust een boek geschreven,
Een volmaakte spion...
...dat een parallelle versie van mijn eigen ervaringen was.
Ronnie is Rick en ik ben Magnus.
Ik kan niet omschrijven
waar realiteit overgaat in fictie.
Ik zie het liever als het idee dat ik eerder gaf:
"Ik leef in die fantasiewereld en ik importeer dingen."
EEN DIPLOMA VAN OXFORD
HET INTELLIGENTIEKORPS
Het is een soort eenzaamheid in de zin
dat je je gedachten met niemand deelt.
Je composeert stiekem met de elementen om je heen.
ONBEWUST RICK NAPRATEND
Een fictieve entiteit die rationeel is en orde schept in de chaos.
Dat is zo'n normaal proces. Als ik schilder was, zag ik het ook zo.
Ik zou het licht, het raam nemen
om een beeld te scheppen van hoe ik me nu voel.
Ik wilde je vragen hoe je je nu voelt, maar dat is raar.
Errol, ik voel me op mijn gemak.
Ik praat graag over dingen waar ik nog nooit over heb gepraat.
Ik zag dit vooruitzicht, op mijn hoge leeftijd, als iets definitiefs.
Ik wist dat ik niet zou liegen. Ik zou niks fabriceren.
Ik ben niet eens geïnteresseerd in zelfverdediging,
want ik weet niet wat de beschuldiging is.
"Sir Magnus, u hebt me ooit verraden,
maar belangrijker is dat u uzelf hebt verraden.
Zelfs als u de waarheid zegt, liegt u.
U hebt loyaliteit en genegenheid.
Maar voor wat? Voor wie?"
Ik weet het niet.
Ooit vertel je het misschien.
Ik bedoel, Sir Magnus, dat u een volmaakte spion bent.
Personages werken pas als ze een beetje van jou in zich hebben.
Anders zijn het papieren mannen.
Ik lees mijn personages hardop voor aan mezelf.
Het is heel belangrijk hoe ze praten.
Daarna wordt duidelijk wie ze zijn, hoe ze zich kleden, hoe ze bewegen.
HELAAS, PYM HEEFT GEEN...
EEN PAAR ZONDAGEN LATER
AXELS VRESELIJKE JAAR Pym geeft hem 1000 pond
DEZE KEER KREEG PYM...
(WENEN REDT HEN)
Dan komt een personage pagina na pagina tot leven.
TSJECHISCH TAALONDERWIJS - GEEN AXEL
Langzaam komt je personage tevoorschijn.
Als ik mensen ontmoet, ga ik
automatisch na wat hun karakters kunnen zijn.
Ik schrijf ze dingen toe die er misschien niet zijn.
Vreemd genoeg zijn die eigenschappen er aan het eind vaak niet meer.
Maar zo begint het verhaal.
En dan vraag ik me af wat die mensen willen.
En uit tegenstrijdige behoeftes ontstaat conflict.
Je schreef: "De kat zat op de mat is geen verhaal,
maar de kat zat op de hondenmat wel."
Dat klopt.
En dan heb ik mijn le Carré-versie.
"De kat verraadde de hond door op zijn mat te zitten."
Ik denk dat de kat een dubbelspion was.
JOHN LE CARRÉ: MEESTER VAN HET SPIONAGEVERHAAL
MYSTERYMAN VAN HET SPIONEREN
Waarom is verraad een belangrijk concept voor je?
DE SLECHTE VADER ALS INSPIRATIEBRON
Dat heeft een lang familieverleden.
Realiteit bestond niet in mijn jeugd, een show opvoeren wel.
Ik zag dat veel van wat mensen zeiden
niet was wat ze dachten.
In elk van de geheime diensten was ik ineffectief, maar wel actief.
EERSTE VERHAAL UIT RUSLAND
Decennia van verraad.
Je vroeg je af wie er nu weer werd ontdekt.
Amerika waarschuwde MI5 in klare taal
zich te ontdoen van communisten.
Een man verscheen en liet zijn autoriteit blijken
en zei: "Kom wat drinken."
Hij had een bijzondere muur met echte vogels erachter.
Ze fladderden geluidloos rond.
Ik vond hem een dwaas.
Hij moet een psycholoog zijn geweest.
Hij vroeg op een stompzinnige schoolmeesterachtige manier:
"Zit het goed met je vrouw?"
We werden ondervraagd als potentiële communistische spionnen.
Het grappige was dat ik voor MI5
bij de communistische gemeenschap van de universiteit was gegaan.
Ik werd verleid, was op de Russische ambassade,
keek Battleship Potemkin zes keer,
kreeg wodka en werd gedumpt.
Een goede film.
Behalve dat het geen happy end heeft.
Wacht even. Is de wens om dubbelspion te zijn er altijd geweest?
Ja.
Het was een ontzettend spannende gedachte toen.
Het is niet gewoon een spion...
Het gebeurt bij elke geheime dienst en elke offensieve inlichtingendienst.
Je zet de mensen naast de rekruteerder,
hoopt dat hij ze rekruteert en dan bezit je de gerekruteerde.
Dat is, zoals de Duitsers zeggen, normal.
Daar ontstond de pijnlijke relatie uit
met de geheime leider van de communisten van Oxford toen,
een onschuldige man, genaamd Stanley Mitchell.
We hadden hetzelfde college, hij deed Russisch en Duits.
Hij was van Russisch-Joodse afkomst.
We gingen samen op wandelvakantie in Dorset.
Hij had alle namen van studenten
die lid waren van de communistische partij.
Ik moest voor MI5 die mensen identificeren.
Het is vreselijk natuurlijk. Ik verraadde Stanley.
Hoewel ik me nu schaam voor mijn gedrag,
denk ik dat het gedaan moest worden.
Stanley concludeerde later dat ik die persoon was in zijn leven.
Hij was erg ontdaan. "Jij was het, Judas. Rotzak.
Hoe kon iemand zoiets doen? Hoe kon iemand zo oneerbaar zijn?"
En jouw verweer?
"Sorry, Stanley, maar je hoort bij een revolutionaire beweging
die ons land wilde destabiliseren.
We waren toen technisch gezien in oorlog met de Sovjet-Unie.
Je was fout."
Weet je zeker dat jij goed bent
- en niet fout? - Natuurlijk niet.
Waarom moest de zoon zelfmoord plegen in Een volmaakte spion?
Mary hoorde het schot niet.
Hij wist dat hij als dubbelspion was ontdekt.
In de echte wereld had hij een deal kunnen sluiten.
Hij vond het leven ook ondraaglijk.
En hij schaamde zich tegenover zijn kind.
Schaamde Ronnie zich?
Ik denk van niet.
Ik hoorde het hem doen tegen mijn eerste stiefmoeder.
Hij jammerde dat hij nooit meer wat zou doen.
Maar zich schamen niet.
Ik weet niet hoe hij met zichzelf kon leven.
Met zijn fantasieën,
die niet altijd als crimineel plan begonnen,
maar het was als een roman schrijven.
Hij hoorde een zin,
zag een aanwijzing.
Dan begon het bedrog.
"Ik ben in Exeter en loop op een stuk braakliggend land.
Ik hou mijn moeders hand vast.
Ze draagt handschoenen, dus er is geen fysiek contact.
Voor zover ik weet, was dat er nooit.
Aan de andere kant van het stuk land staat een grimmig, plat gebouw
met getraliede vensters zonder licht erachter."
"En in een van die vensters,
"precies lijkend op het Monopoly-personage, staat mijn vader.
Ik zwaai naar Ronnie daarboven
en Ronnie zwaait zoals hij altijd deed."
Papa.
"Aan Olives hand loop ik naar de auto
en ben trots op mezelf.
Niet iedere kleine jongen heeft zijn moeder voor zichzelf
en houdt zijn vader in een kooi."
"Maar volgens mijn vader was dit nooit gebeurd.
Dat ik hem in een van de gevangenissen had gezien, vond hij erg beledigend."
Dat heb je allemaal verzonnen, jongen.
Als je de gevangenis van Exeter kent,
weet je dat je vanuit de cellen de weg niet kan zien.
"En ik geloof hem.
Hij had gelijk.
Hij stond daar niet en ik heb nooit naar hem gezwaaid.
Maar wat is de waarheid? Een herinnering?
We hebben een woord nodig
voor hoe we gebeurtenissen zien die nog in ons leven."
Je confronteren is niet de goede uitdrukking.
Maar iets wat je zei, vond ik merkwaardig
en moet verder worden onderzocht.
Misschien is dit een verhoor. Misschien bedrieg ik mezelf.
Ik denk dat je als ondervrager of interviewer
ook deels op zoek bent naar jezelf.
Ik denk niet dat we mensen echt kunnen doorgronden,
maar we kunnen ons beelden vormen van ze en dan dingen herkennen.
Je huurde privédetectives in om je vader te onderzoeken.
Een dikke en een dunne. Ik vroeg mijn advocaat:
"Hoe bereik ik hen?"
Hij zei: "Zeg niet dat ik het heb gezegd,
maar 't zijn de wreedste mannen die ik ken."
Ik huurde ze in voor belachelijk veel geld.
Beste David, Hartelijk dank voor je tijd. ...om de aanpak te bespreken.
Eigenlijk ontdekten ze weinig.
RONNIES ECHTE OMVANG ZWAAR VOOR DIE LENGTE
Een veel betrouwbaardere bron voor zijn eerste strafzaak en celstraf
is de lokale pers van toen.
'DE MEESTE TIJD EXTRAVANT' FAILLIET
Hij kreeg vier jaar voor fraude op zeer jonge leeftijd,
maar kreeg halverwege zijn straf een zwaardere, met dwangarbeid.
Ik vroeg een keer hoe erg het was.
Hij zei: "De zigeuners waren 't ergst."
Hij doelde op de vechtpartijen.
Ronnie was breed gebouwd. Hij kon zelf ook goed vechten, denk ik.
NEE MAAR! WAT DOET 'N LONDENSE BUS IN STATE STREET?
Ik was in Chicago voor een Britse week, zat in Londense bussen,
deed of ik belde uit telefooncellen.
Le Carre vliegt met B.O.A.C. naar Carsons om "Spion aan de muur" te signeren
en "Spion verspeeld".
De Britse consul-generaal gaf me een telegram
dat hij had ontvangen van de ambassade in Jakarta.
Er stond dat Ronnie in de gevangenis zat en met een borgsom vrij kon komen.
Of ik die wilde betalen.
EEN FLINKE WINST
Het was geen groot bedrag, maar toch pijnlijk
en daardoor kwam hij vrij.
We spraken er pas veel later over en hij zei:
"Het was niks, iets met valuta."
Nu weten we dat hij in de wapenhandel zat
toen Indonesië nog moest bekomen van een grote genocide.
Maar de laatste keer dat hij gevangen zat,
was in de Bezirksgefängnis in Zürich voor het oplichten van hotels.
Hij mocht collect naar mij bellen.
Hij zei: "Ik kan niet meer vastzitten. Haal me eruit."
Dat was weer geld.
Niet veel, maar voor mij was het erg pijnlijk.
Ik heb nog nachtmerries over die actieve, fysieke man die is opgesloten.
Ik weet niet hoelang hij in totaal heeft gezeten.
Misschien niet meer dan zes of zeven jaar.
Maar ik kan me niet voorstellen wat het effect op hem was.
En Ronnie heeft je aangeklaagd.
Inderdaad. Ik gaf een interview op London Weekend Television.
Ik liet achterwege dat ik alles aan hem had te danken.
Ik wilde Ronnie niet die erkenning geven.
Waarom moet ik zeggen dat ik alles aan hem heb te danken?
Maar in vele opzichten is het waarschijnlijk zo.
Ik voelde me nooit ergens horen. Ik heb veel geluk wat dat betreft.
Ik had een rijk leven.
En ik heb veel instellingen en dingen gezien.
Ik heb vele levens geleid, op een vreemde manier.
Ik voel me tot geen enkel ervan behoren.
Wat over is, is het gevoel van op mezelf zijn.
LE CARRE KOMT TERUG
GROOTS SPIONAGEVERHAAL
Vond je vader het erg
dat jij rijk en succesvol werd en hij niet?
ZO ACTUEEL ALS DE KRANTENKOPPEN
Weet ik niet.
Het grootste effect van mijn succes op hem
was dat hij er aanspraak op maakte.
Hij kocht grote hoeveelheden van mijn boeken op krediet en signeerde ze:
"Van de vader van de auteur."
Hij deelde ze aan iedereen uit.
Hartelijke groet van de vader van de auteur
Ik zag zijn harde, ware kant toen hij me naar Wenen liet komen.
"Jongen,
ik heb berekend wat je studie me heeft gekost.
Ik weet ongeveer wat je verdient."
Toen deed hij een voorstel.
"Het enige wat ik wilde in mijn leven was varkens en koeien
en een stukje grond in Dorset.
Een mooi plekje, met een lieve dame, meer niet.
Dus ik heb nodig..." En hij noemde een enorm bedrag.
"Dat gaat niet. Dat slaat nergens op.
Als het echt is wat je wilt, varkens en koeien,
dan koop ik een huis en zet ik jou erin.
Ik geef je een toelage om de boerderij te runnen.
Ik vertrouw je voor geen meter."
Hij had het op me voorzien. Hij wilde me oplichten.
Ik zou in zak en as zitten zoals de rest. Dat liet ik niet gebeuren.
We waren in Sachers, in Wenen,
het beste restaurant in die tijd.
Hij slaakte een vreselijke kreet.
Hij schreeuwde: "Je betaalt je vader om op zijn reet te zitten."
Met een stem die je aan de overkant van de straat kon horen.
Toen sloeg hij een kreet, stond half op
en ik sloeg mijn arm om zijn brede rug
en we wankelden naar de uitgang van het hotel,
een paar trappen af naar een taxi. Hij keek me smekend aan:
"Hoe betaal ik deze taxi?"
En ik gaf de chauffeur wat geld. En daar ging hij.
Ik had zijn voorstel kunnen aannemen. Hem wat geld kunnen geven.
Maar ik was zo boos dat ik zelfs met tegenzin de taxi betaalde.
Het is een gevoel van verraden zijn.
Ja. Grotendeels wel. "Hoe kun je me dit aandoen?"
Kom, oude vriend. Het is bedtijd.
George? Je hebt gewonnen.
Is dat zo?
Ja.
Ja, ik denk van wel.
Hield je van Ronnie?
Ik weet niet wat liefde is. Als kind wel, denk ik.
Maar toen werden me de gevolgen van zijn leven duidelijk.
Later wilde hij alles wat ik had, zoals mijn geld.
LIEFS, R. CORNWELL
Ik kon alles doen wat nodig was.
Ik kon genegenheid tonen.
Ik kon onverschillig zijn en stiekem haatdragend.
Die dingen bestaan in elke vader-zoon relatie op verschillende tijden.
Het zijn net seizoenen. Ik moest hem haten om aan hem te ontkomen.
OVERLIJDENSBERICHTEN
CORNWELL. - Op 29 juni
is Ronald, geliefde man en vader...
HEEL PLOTSELING
Er waren drie begrafenissen.
Ik ging naar de eerste.
Ze wilden dat ik zou spreken en ik zei nee.
Toen was er nog een begrafenis
en, God helpe ons, een herdenkingsdienst.
Daar ben ik niet heen geweest.
Ik wilde geloven dat ik niks voelde. En ik heb z'n graf nooit gezien.
Maar je betaalde de begrafenissen.
Vast wel, ja.
Iedereens begrafenis.
Mijn moeders begrafenis. Ik heb ze betaald.
Maar wat wil dat zeggen? Ik ben welgesteld, dus ik betaalde.
De meest trouwe dienaar,
die voor hem had vastgezeten, was ene Arthur Lowe.
Ze hebben allemaal achternamen van één lettergreep.
Een Mr Bent, geloof het of niet.
Meteen toen ik het hoorde, ging ik naar Jermyn Street
om te zien of er iets was wat moest worden afgelost en om er te zijn.
Arthur zei: "Laten we een feestje geven. Dat doet ons goed.
We gaan naar Jules Bar aan de overkant."
We waren met z'n achten en Arthur nam de leiding.
We namen champagne en oesters, wat we maar wilden.
We wilden onszelf opvrolijken. Arthur dan.
Hij betaalde heel vriendelijk. Het was zijn feest, het was goed.
Het is mijn feest. Ik vraag de rekening als ik klaar ben.
Twee dagen later kreeg ik de bon per post.
Of ik zo snel mogelijk kon betalen.
Ronnie had nooit geld.
Hij had grote successen, maar op basis van het principe
dat uitgaven inkomsten altijd overschrijden, was het meteen weer weg.
Hij was een soort crisisverslaafde. Hij moest altijd op het randje leven.
En hij overtuigde zichzelf ervan
dat dit een eerzame en waardevolle bijdrage aan de gemeenschap was
en zij gelukkig zouden zijn en hij enorm rijk.
En hij was er heel dichtbij.
Ik verdedig hem niet, maar ik zeg je gewoon
dat hij bijna een succesvol man was geworden.
En hoe absurd zijn fantasieën waren.
De wereld draait om fantasieën.
Dat vind ik ook. Het membraan tussen wat hij deed of niet kon
en enorm rijke, succesvolle en beroemde mensen
dat membraan was heel zwak.
"Ronnie is dood en ik bezoek Wenen opnieuw
om de stadslucht in te ademen
terwijl ik hem verwerk in de semi-autobiografische roman
waar ik eindelijk over kan nadenken.
Niet weer het Sacher.
Ik ben bang dat ze zich herinneren
dat Ronnie op de tafel instortte en ik hem moest wegdragen.
Mijn vliegtuig naar Schwechat heeft vertraging
en de receptie van het willekeurig gekozen hotel
wordt bemand door een oudere nachtportier.
Hij kijkt zwijgend toe terwijl ik het formulier invul.
Dan spreekt hij in zacht, eerbiedwaardig Weens Duits.
'Je vader was een geweldige man.
Je hebt hem vreselijk behandeld.'"
Ik blijf steeds opnieuw horen
dat ik niet genoeg heb doorgevraagd over verraad.
Ik heb gefaald in mijn taak als interviewer of ondervrager.
Ik denk dat je er alles hebt uitgekregen wat dat onderwerp betreft.
Maar ik zal overal op antwoorden, zo oprecht als ik kan.
Willen ze dat je in tranen uitbarst?
Dat ik huil? Ja. Dat kan ik doen.
Zoals ik vogelgeluiden kan doen.
Ik ga niet meer over mijn seksleven praten dan jij zou doen.
Het lijkt me een erg persoonlijke kwestie.
Mijn liefdesleven was een moeilijke tijd, zoals je je kunt voorstellen,
maar alles is goedgekomen en daarmee heb ik er genoeg over gezegd.
Wat willen mensen dan?
Ze willen denken dat ik onbetrouwbaar ben,
oneerlijk,
dat ik mijn charme gebruik om te misleiden
en waarschijnlijk dat ik mijn kinderen martel.
Ze willen me als iets ontmaskeren,
maar ik moet eerst weten wat er achter het masker zit.
Je hebt alles wat ik ben, voor zover ik weet.
DE DUIVENTUNNEL - VERHALEN UIT MIJN LEVEN
In je memoire zeg je dat niks waar is, het is zoals ik het me inbeeldde.
In de fantasiewereld gebruik ik non-fictie
en maak er fictie van.
Ik maak verhalen van de realiteit zoals ik die om me heen waarneem.
Maar ik deed die heldhaftige dingen uit mijn boeken niet.
Maar waarom meteen al zeggen dat een verhaal onwaar is?
Als jij en ik hetzelfde auto-ongeluk zagen,
zou ieder van ons een eigen versie hebben.
Wat is dan de waarheid?
De objectieve waarheid wordt waargenomen door een afwezige derde,
maar anders is waarheid subjectief.
Wie is die derde? God?
Er is een soort feitenregister wat we nooit in handen krijgen.
Het was mijn werk geloofwaardige fabels te schrijven
uit werelden die ik bezocht of die mij bezochten.
Voor mij was de reis er een van de verbeelding.
Het denkbeeldige toevluchtsoord uit de realiteit.
Het herscheppen van chaos.
Niet overzichtelijk, maar begrijpelijk en geïndividualiseerd,
zodat mensen niet à la James Bond denken:
was ik dit maar.
Maar meer: Jezus, hopelijk ben ik dit niet.
"Toen ik een jonge, zorgeloze spion was,
was het normaal dat ik dacht dat de grote geheimen van het land
in een gebarsten, groene kluis zaten,
weggestopt aan het eind van een wirwar van smoezelige gangen,
op de bovenste verdieping van Broadway 54,
in het kantoor van de baas van de geheime dienst.
Ik had gehoord dat er documenten waren die zo geheim waren
dat ze alleen werden aangeraakt door de baas zelf.
Nu is de trieste dag aangekomen
dat het doek valt voor de Broadway Buildings.
Wordt de kluis van de baas gespaard?
Zullen hijskranen, breekijzers en zwijgende mannen hem overdragen
naar de volgende fase van zijn lange reis?
Met tegenzin wordt besloten dat de kluis wordt geopend."
Wie heeft de sleutel?
"De baas blijkbaar niet.
Hij wilde nooit de kluis in gaan.
Wat je niet weet, kun je niet onthullen."
Nutteloos.
Haal Burglar Bill.
"De dienst heeft genoeg sloten opengebroken,
het is tijd om er nog een open te breken."
"Het slot zwicht."
"De kluis is leeg.
Nog niet het meest banale geheim."
Wacht.
Is het bedoeld als afleiding om een geheime ruimte te verhullen?
"De kluis wordt voorzichtig weggehaald.
De baas kijkt erachter.
En haalt er een dikke, oude broek uit,
met een etiket.
De getypte inscriptie zegt dat deze broek is gedragen door Rudolf Hess,
Adolf Hitlers plaatsvervanger, toen hij naar Schotland vloog
om een afzonderlijke vrede te bespreken met de hertog van Hamilton.
Hij dacht onterecht dat de hertog zijn fascistische ideeën deelde."
HITLERS PLAATSVERVANGER IN SCHOTLAND
DERDE MAN HAD 'WAANIDEE OVER VREDE'
"Onder de inscriptie staat een krabbel."
"Analyseer alsjeblieft.
Het geeft een beeld van de Duitse textielindustrie."
Dat was een verhaal over mannen van een instortend imperium
die een vertekend beeld van zichzelf hebben.
Ze zien zich nog als grote natie, spelen nog het spel van de wereld.
Maar ze waren een sterk verkleinde groep
die werd gedreven door nostalgie.
En als jij in de spiegel kijkt?
Nu? Vandaag?
Ik ben veel meer op mijn gemak met mezelf nu.
Ik heb me verzoend met wie ik was. En wie ik niet was.
Ik ben niet ontevreden als ik in de spiegel kijk,
tenzij ik een enorme kater heb.
Ik zie je als een uitmuntende dichter van zelfhaat.
Daar zou ik het op houden.
Pas in de afgelopen paar jaar lijk ik mijn vrijheid te hebben gevonden
en ik hou ervan te zijn waar ik het best in ben.
Niet alleen een schrijver zijn, dat is toeval, maar schrijven.
Zonder het creatieve leven heb ik weinig identiteit.
Een acteur zonder rol.
Met het werk kom ik het dichtst mogelijk bij gelukkig zijn.
En ik ben dol op schrijven.
Dat is wie ik ben.
Ik durf het bijna niet te zeggen, maar ik ben een kunstenaar.
DAVID CORNWELL STIERF OP 12 DECEMBER 2020.
HIJ WAS 89 JAAR.
TER NAGEDACHTENIS AAN JANE CORNWELL
Vertaling: Esther van Opstal