1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:24,566 --> 00:00:29,238
Zwykle nie mam pojęcia, od czego zacząć,
4
00:00:29,238 --> 00:00:31,865
ale ty dałeś mi pomysł na początek.
5
00:00:33,617 --> 00:00:34,826
Jaki pomysł?
6
00:00:36,537 --> 00:00:41,250
Spytałeś mnie o naturę naszej relacji.
7
00:00:41,250 --> 00:00:43,836
Chyba nawet więcej. Spytałem, kim jesteś.
8
00:00:43,836 --> 00:00:46,630
Bo obejrzałem wiele twoich filmów
9
00:00:46,630 --> 00:00:51,635
i czasem jesteś niczym duch,
czasem jesteś Bogiem,
10
00:00:51,635 --> 00:00:53,762
a czasem jesteś obecny.
11
00:00:58,100 --> 00:01:03,146
Musiałem wiedzieć, z kim rozmawiam.
Byłeś przyjacielem po drugiej stronie?
12
00:01:03,146 --> 00:01:06,066
Nieznajomym w autobusie?
13
00:01:06,817 --> 00:01:08,193
Kim jesteś?
14
00:01:09,444 --> 00:01:11,613
To przedstawienie.
15
00:01:11,613 --> 00:01:18,078
Musimy wiedzieć, czy występujemy
dla związku zawodowego czy dla elity.
16
00:01:20,080 --> 00:01:24,877
Musimy wiedzieć coś o ambicjach ludzi,
z którymi rozmawiamy.
17
00:01:25,836 --> 00:01:28,172
A jeśli nie mogę odpowiedzieć?
18
00:01:28,172 --> 00:01:30,841
Nie dlatego, że nie chcę,
ale może nie umiem.
19
00:01:31,884 --> 00:01:35,762
To postaramy się dowiedzieć, kim jesteś.
20
00:01:47,941 --> 00:01:52,196
TUNEL Z GOŁĘBIAMI
21
00:01:52,196 --> 00:01:54,656
Kiedy byłem
w wywiadzie wojskowym,
22
00:01:54,656 --> 00:01:58,952
przeprowadzałem wiele rozmów,
które były też przesłuchaniami.
23
00:01:58,952 --> 00:02:04,416
Od razu musiałem wzbudzić
zaufanie wobec siebie, przesłuchującego.
24
00:02:05,834 --> 00:02:09,545
„Czy u twojej matki w porządku?
Mam zadzwonić do twojego domu?”
25
00:02:09,545 --> 00:02:14,885
To ta więź, prawdziwa lub sztuczna,
jest otwarciem rozmowy.
26
00:02:16,053 --> 00:02:19,806
Przede wszystkim ustalenie,
że mają tylko mnie.
27
00:02:20,933 --> 00:02:23,268
Wywołanie zaufania?
28
00:02:24,144 --> 00:02:27,648
Zaufania do przesłuchującego, tak.
29
00:02:29,149 --> 00:02:33,153
Kiedy chcemy, żeby wyrażono coś,
co może nie być prawdą,
30
00:02:33,153 --> 00:02:36,907
i my wiemy, że nie jest to prawdą,
to jest początek.
31
00:02:36,907 --> 00:02:39,910
SZPIEG DOSKONAŁY
32
00:02:39,910 --> 00:02:40,994
{\an8}DRUCIARZ, KRAWIEC, ŻOŁNIERZ, SZPIEG
33
00:02:40,994 --> 00:02:44,164
{\an8}„Tunel z gołębiami był roboczym tytułem
34
00:02:44,164 --> 00:02:45,874
wielu moich książek”.
35
00:02:45,874 --> 00:02:50,754
TUNEL Z GOŁĘBIAMI
36
00:02:52,214 --> 00:02:54,883
„Łatwo wyjaśnić jego genezę.
37
00:02:55,551 --> 00:02:58,929
Miałem około 15 lat,
kiedy ojciec postanowił zabrać mnie
38
00:02:58,929 --> 00:03:02,599
na jeden ze swoich
hazardowych wypadów do Monte Carlo.
39
00:03:05,519 --> 00:03:08,981
Przy starym kasynie
mieścił się klub sportowy”.
40
00:03:11,275 --> 00:03:13,986
„Był tam trawnik
41
00:03:13,986 --> 00:03:16,321
i strzelnica z widokiem na morze”.
42
00:03:28,917 --> 00:03:31,378
{\an8}„Pod trawnikiem biegły równoległe tunele...
43
00:03:31,378 --> 00:03:32,838
{\an8}SZPIEG, KTÓRY PRZYSZEDŁ Z ZIMNEJ STREFY
44
00:03:32,838 --> 00:03:35,507
{\an8}...prowadzące aż nad brzeg morza.
45
00:03:40,179 --> 00:03:44,183
Wkładano do nich żywe gołębie
46
00:03:44,183 --> 00:03:47,769
hodowane i łapane w pułapkę
na dachu kasyna.
47
00:03:52,608 --> 00:03:56,653
Miały za zadanie przelecieć
przez całkowicie ciemny tunel
48
00:03:56,653 --> 00:03:59,656
i pofrunąć w śródziemnomorskie niebo
49
00:03:59,656 --> 00:04:03,702
jako cele dla najedzonych dżentelmenów”...
50
00:04:03,702 --> 00:04:08,248
- „Halt!”
- ...„którzy czekali tam ze śrutówkami”.
51
00:04:18,132 --> 00:04:21,094
„Nieustrzelone lub tylko zranione gołębie
52
00:04:21,094 --> 00:04:24,932
wracały do miejsca swoich narodzin
na dachu kasyna,
53
00:04:24,932 --> 00:04:27,768
gdzie czekały na nie te same pułapki.
54
00:04:31,063 --> 00:04:34,441
Dlaczego to wspomnienie
nawiedza mnie od tak dawna?
55
00:04:35,609 --> 00:04:37,528
Być może słuchacze...
56
00:04:38,403 --> 00:04:41,698
będą w stanie ocenić to lepiej niż ja”.
57
00:04:52,960 --> 00:04:57,339
Nazwisko David Cornwell
jest pewnie nieznane większości z was.
58
00:04:57,339 --> 00:05:01,176
Jest ekspertem od tajemnic,
byłym szpiegiem
59
00:05:01,176 --> 00:05:04,888
oraz autorem ponad 20 książek,
prawie samych bestsellerów,
60
00:05:04,888 --> 00:05:07,808
{\an8}napisanych pod pseudonimem John le Carré.
61
00:05:07,808 --> 00:05:08,976
{\an8}WYBITNY PISARZ
62
00:05:08,976 --> 00:05:13,188
{\an8}Cornwell już od ponad 50 lat
prowadzi podwójne życie
63
00:05:13,188 --> 00:05:14,606
{\an8}i rzadko udziela wywiadów.
64
00:05:14,606 --> 00:05:16,900
SZPIEGOWANIE OKIEM LE CARRÉGO
65
00:05:16,900 --> 00:05:19,444
Zdrada mnie fascynuje.
66
00:05:20,028 --> 00:05:23,824
Przeżyłem okres nieustannych zdrad.
67
00:05:26,243 --> 00:05:29,913
Kiedy wszedłem do świata tajemnic,
służyłem w dwóch wywiadach,
68
00:05:29,913 --> 00:05:32,416
które były zdradzane na potęgę.
69
00:05:33,333 --> 00:05:35,794
Jako dziecko też czułem się zdradzany.
70
00:05:37,462 --> 00:05:39,882
Czułem, że sam zdradzam ludzi.
71
00:05:48,223 --> 00:05:49,975
Jak wielu artystów
72
00:05:51,351 --> 00:05:57,691
od wczesnego dzieciństwa żyłem
w bańce swojej wyobraźni.
73
00:06:00,235 --> 00:06:03,155
W tajnych służbach mi to nie wystarczało.
74
00:06:03,155 --> 00:06:07,326
Rzadko się angażowałem.
Byłem niedoświadczony, niepoinformowany.
75
00:06:07,326 --> 00:06:11,538
Wymyśliłem więc sekretny świat
i wypełniłem go swoimi ludźmi.
76
00:06:11,538 --> 00:06:13,832
BUDZENIE ZMARŁYCH
77
00:06:13,832 --> 00:06:19,796
W wielu tych historiach
występują naiwniacy i manipulatorzy.
78
00:06:19,796 --> 00:06:20,923
LUDZIE SMILEYA
79
00:06:22,216 --> 00:06:26,136
Ci, którzy kontrolują,
i ci, którzy są kontrolowani.
80
00:06:29,890 --> 00:06:31,975
Teraz mówimy o moim dzieciństwie.
81
00:06:38,815 --> 00:06:41,527
Mój ojciec był naciągaczem.
82
00:06:41,527 --> 00:06:45,030
Życie było sceną.
83
00:06:47,199 --> 00:06:49,159
Pozory były wszystkim.
84
00:06:50,494 --> 00:06:53,539
Poza sceną było nudno,
85
00:06:53,539 --> 00:06:56,041
a ryzyko nęciło.
86
00:06:56,041 --> 00:07:00,379
Ale najbardziej nęcił ślad osobowości.
87
00:07:02,673 --> 00:07:04,800
O prawdzie nie rozmawialiśmy.
88
00:07:04,800 --> 00:07:06,760
O przekonaniach też.
89
00:07:06,760 --> 00:07:09,429
Czyli czułeś się jak naiwniak?
90
00:07:10,764 --> 00:07:13,684
Nie. Brałem w tym udział.
91
00:07:16,061 --> 00:07:20,524
Dopieszczałem grę aktorską.
Uczyłem się opowiadać anegdoty. Popisywać.
92
00:07:22,109 --> 00:07:25,279
Wcześnie odkryłem,
że człowiek nie ma środka.
93
00:07:27,906 --> 00:07:31,535
Nie byłem naiwny.
Mogłem robić naiwniaków z innych.
94
00:07:32,661 --> 00:07:36,790
Kiedy się przeprowadzaliśmy
i nie płaciliśmy rachunków.
95
00:07:36,790 --> 00:07:39,168
Kiedy musieliśmy gasić w domu światła,
96
00:07:39,168 --> 00:07:43,505
bo ktoś szukał mojego ojca, Ronniego.
97
00:07:43,505 --> 00:07:47,593
Wydawało mi się wtedy, że ludzie tak żyją.
98
00:07:47,593 --> 00:07:49,970
To nie są rzewne opowieści.
99
00:07:50,721 --> 00:07:53,849
Graham Greene powiedział,
a ja to często powtarzam,
100
00:07:53,849 --> 00:07:57,269
że dzieciństwo to saldo kredytowe pisarza.
101
00:07:57,269 --> 00:08:00,981
To nie skarga, tylko autorefleksja.
102
00:08:08,739 --> 00:08:11,491
„Widziałem dom, w którym się urodziłem,
103
00:08:11,491 --> 00:08:14,745
ale wolę inny dom swoich narodzin,
104
00:08:14,745 --> 00:08:18,582
taki, który zbudowałem sobie w wyobraźni.
105
00:08:20,959 --> 00:08:24,713
Z czerwonej cegły, rozklekotany,
przeznaczony do rozbiórki,
106
00:08:24,713 --> 00:08:30,260
z wybitymi szybami, szyldem »Na sprzedaż«
i starą wanną w ogrodzie.
107
00:08:30,260 --> 00:08:33,722
W takim miejscu
dzieci się raczej ukrywają, niż rodzą.
108
00:08:35,390 --> 00:08:39,645
Ale tam się urodziłem, a w każdym razie
tak twierdzi moja wyobraźnia”.
109
00:08:40,395 --> 00:08:42,563
„Na strychu,
110
00:08:42,563 --> 00:08:44,566
wśród brązowych pudeł,
111
00:08:44,566 --> 00:08:48,320
które ojciec zawsze ze sobą targał,
kiedy uciekał”.
112
00:08:52,783 --> 00:08:57,162
„Moja matka leży na łóżku polowym
i żałośnie stara się z całych sił,
113
00:08:57,162 --> 00:08:59,289
ilekolwiek ich miała”.
114
00:09:13,303 --> 00:09:14,721
„No więc rodzę się...
115
00:09:15,681 --> 00:09:18,809
i dostaję w pakiecie
niewielki dobytek mojej matki,
116
00:09:18,809 --> 00:09:22,062
bo niedawno znów odwiedził nas komornik
117
00:09:22,062 --> 00:09:23,814
i mamy mało bagaży”.
118
00:09:29,152 --> 00:09:31,405
„Bagażnik zamyka się od zewnątrz”.
119
00:09:34,366 --> 00:09:39,705
„Już wtedy uciekam
i do teraz nie przestałem”.
120
00:10:00,142 --> 00:10:02,644
Matka znikła, kiedy miałem pięć lat.
121
00:10:04,188 --> 00:10:06,398
Nie miałem z nią żadnej relacji.
122
00:10:07,900 --> 00:10:11,445
Przez ręce mojego ojca
przeszło wiele zastępczych matek.
123
00:10:11,445 --> 00:10:15,616
{\an8}Jedna szczególnie heroiczna macocha
na pewien czas
124
00:10:15,616 --> 00:10:17,284
{\an8}uspokoiła sytuację.
125
00:10:24,208 --> 00:10:25,209
{\an8}MOJA MATKA, OLIVE
126
00:10:25,209 --> 00:10:27,294
{\an8}Moja matka była tajemnicą,
127
00:10:27,294 --> 00:10:30,422
{\an8}bo nigdy do końca nie ujawniono,
co się z nią stało.
128
00:10:31,089 --> 00:10:33,050
Żyła czy nie?
129
00:10:38,639 --> 00:10:41,016
Ronnie nie lubił trudnej prawdy.
130
00:10:41,016 --> 00:10:44,311
{\an8}DRUCIARZ, KRAWIEC, ŻOŁNIERZ, SZPIEG
131
00:10:46,855 --> 00:10:49,149
Spotkałem ją znowu w wieku 21 lat.
132
00:10:51,735 --> 00:10:54,696
Napisałem do jej brata, który odpisał:
133
00:10:54,696 --> 00:10:58,492
„Oto jej adres.
Nie mów jej, że masz go ode mnie”.
134
00:10:59,159 --> 00:11:01,578
Napisałem do niej:
„Wiem od twojego brata”...
135
00:11:01,578 --> 00:11:04,414
W ogóle nie przejąłem się tym zakazem.
136
00:11:09,002 --> 00:11:13,882
Wyobrażałeś sobie, że żałuje,
że zostawiła ciebie i twojego brata?
137
00:11:15,092 --> 00:11:19,388
Kiedy się z nią spotkałem,
spytałem ją o to.
138
00:11:20,264 --> 00:11:23,892
Odpowiedziała tak,
jak odpowiadała potem zawsze,
139
00:11:24,852 --> 00:11:27,646
że z moim ojcem nie dało się żyć,
140
00:11:27,646 --> 00:11:31,483
że miała dość kochanek,
które sprowadzał do domu,
141
00:11:31,483 --> 00:11:34,528
że zawsze brakowało nam pieniędzy
142
00:11:34,528 --> 00:11:37,948
i że nie podobało jej się,
że zadawał się z oszustami.
143
00:11:37,948 --> 00:11:42,369
Powiedziała, że gdyby spróbowała
zrobić coś innego,
144
00:11:42,369 --> 00:11:45,706
znał tylu świetnych prawników,
co zresztą było prawdą,
145
00:11:45,706 --> 00:11:49,293
że w sądzie nie miałaby żadnych szans.
146
00:11:49,293 --> 00:11:53,172
Dlatego zostawiła to wszystko
i postanowiła odejść.
147
00:11:59,887 --> 00:12:02,472
Pamiętasz tamten dzień?
148
00:12:02,472 --> 00:12:03,640
Nie.
149
00:12:06,101 --> 00:12:10,355
Jeśli zamierzamy zostawić dzieci,
to czy tamtego wieczoru,
150
00:12:11,690 --> 00:12:13,483
ze spakowaną już walizką,
151
00:12:15,485 --> 00:12:17,070
całujemy je na pożegnanie?
152
00:12:20,699 --> 00:12:24,453
Czy weszła do naszego pokoju?
Spojrzała na nas ostatni raz?
153
00:12:31,919 --> 00:12:35,923
Wyobrażam sobie, że tak zrobiła.
154
00:12:56,276 --> 00:12:59,530
Wszedłeś w posiadanie tej walizki.
155
00:12:59,530 --> 00:13:01,031
Kiedy umarła,
156
00:13:01,865 --> 00:13:05,619
zauważyłem tę piękną skórzaną walizkę
z domu towarowego Harrods
157
00:13:05,619 --> 00:13:07,955
wyściełaną w środku jedwabiem.
158
00:13:07,955 --> 00:13:12,751
{\an8}Na zewnątrz były jej inicjały: „O.M.C.”
Olive Moore Cornwell.
159
00:13:14,169 --> 00:13:20,133
{\an8}To musiała być walizka,
do której spakowała ubrania.
160
00:13:21,593 --> 00:13:25,222
Wyobrażałem sobie śliczne ciuszki,
które mieściła.
161
00:13:27,140 --> 00:13:29,017
{\an8}I wytworne stroje.
162
00:13:29,017 --> 00:13:31,770
Na parterze znajdzie pani
potrzebne walizki.
163
00:13:34,648 --> 00:13:37,734
{\an8}Odeszła z tym wszystkim do biedy.
164
00:13:37,734 --> 00:13:40,112
Uciekła z facetem bez pieniędzy.
165
00:13:40,112 --> 00:13:42,114
Wyobrażałem sobie rozpakowywanie walizki
166
00:13:42,114 --> 00:13:45,200
i stopniowe zanikanie
ostatnich śladów luksusu.
167
00:13:46,410 --> 00:13:48,787
Zatrzymałem ją. To jedyne, co po niej mam.
168
00:13:48,787 --> 00:13:51,748
Fizyczny dowód na to, że to się stało.
169
00:13:53,166 --> 00:13:57,546
Czym ta walizka dla ciebie była?
Dlaczego ją zatrzymałeś?
170
00:13:58,338 --> 00:14:01,925
Oskarżyłem ją w głowie o to,
że była jakby konspiratorką
171
00:14:01,925 --> 00:14:05,012
w potajemnym odejściu mojej matki.
172
00:14:07,556 --> 00:14:09,057
Dla mnie jest historią.
173
00:14:13,353 --> 00:14:17,107
Moja matka była emocjonalnie niedostępna.
174
00:14:17,107 --> 00:14:21,695
Nigdy nie słyszałem,
żeby mówiła szczerze o uczuciach.
175
00:14:21,695 --> 00:14:26,950
Ale kiedy w ostatnim roku życia
trafiła do domu opieki,
176
00:14:27,784 --> 00:14:31,413
stworzyła dla pielęgniarek pewną fantazję.
177
00:14:31,413 --> 00:14:37,586
Odmalowała przed nimi
obraz matczynej lojalności wobec nas.
178
00:14:37,586 --> 00:14:41,340
Naszego długiego, wspólnego życia,
przeżytej radości.
179
00:14:41,340 --> 00:14:44,468
W pewnym sensie
wypełniła te stracone lata.
180
00:14:44,468 --> 00:14:47,262
Kiedy towarzyszyłem jej na łożu śmierci,
181
00:14:49,348 --> 00:14:52,809
jak na ironię pomyliła mnie z moim ojcem.
182
00:14:59,608 --> 00:15:03,987
Powiedziała:
„Nigdy nie przyniosłeś mi orchidei”.
183
00:15:05,864 --> 00:15:09,576
Myślę, że nawiązywała
do jakiejś jego miłostki.
184
00:15:10,369 --> 00:15:11,703
Nigdy się nie dowiem.
185
00:15:13,038 --> 00:15:14,623
Spytałem, jaki lubi kolor.
186
00:15:14,623 --> 00:15:17,751
„Nieważne. Nigdy ich nie miałam.
Przynieś mi orchideę”.
187
00:15:21,380 --> 00:15:23,340
{\an8}SĄD NAD RONNIEM
188
00:15:23,340 --> 00:15:25,259
{\an8}ŚLEDZTWO SYNA
189
00:15:25,259 --> 00:15:29,596
{\an8}Ludzie kochali Ronniego do końca,
nawet ci, których okradł.
190
00:15:29,596 --> 00:15:32,516
{\an8}SYN OSZUSTA
191
00:15:32,516 --> 00:15:34,017
{\an8}GŁOSUJ NA RONNIEGO CORNWELLA
192
00:15:34,017 --> 00:15:37,145
{\an8}Kiedy grał, oczarowując ludzi,
193
00:15:37,145 --> 00:15:40,732
całkowicie wierzył w to, co robi i mówi.
194
00:15:42,317 --> 00:15:47,155
{\an8}Podczas tych wybuchów nieodpartego wdzięku
195
00:15:47,155 --> 00:15:53,579
i elokwencji czuł się szczery.
196
00:15:53,579 --> 00:15:58,750
„Synu, kiedy będą mnie osądzać,
a na pewno będą,
197
00:15:59,751 --> 00:16:04,715
powinni osądzać mnie na podstawie tego,
jak traktowałem ciebie i twojego brata.
198
00:16:04,715 --> 00:16:06,175
Taka będzie wola boska”.
199
00:16:06,175 --> 00:16:08,760
Bóg był jego bliskim kumplem.
200
00:16:10,971 --> 00:16:15,893
Sekretem pozostaje, czy wierzył w Boga,
ale był pewien, że Bóg wierzy w niego.
201
00:16:19,605 --> 00:16:24,318
Te niezwykłe, pomysłowe przekręty
202
00:16:24,318 --> 00:16:27,487
były częścią jego rozmowy z Bogiem.
203
00:16:29,823 --> 00:16:34,661
„Czy to mi się upiecze?
Czy tamto mi się upiecze?”
204
00:16:34,661 --> 00:16:36,747
Targował się z Bogiem.
205
00:16:36,747 --> 00:16:40,918
Raczej się z nim zakładał.
206
00:16:40,918 --> 00:16:44,004
„A co powiesz na taką ofertę?”
207
00:16:47,299 --> 00:16:51,678
Ronnie zawsze, choćby miał kraść,
pożyczać albo przekupywać dyrektora,
208
00:16:51,678 --> 00:16:54,389
chciał, żebym miał doskonałą edukację.
209
00:16:55,807 --> 00:17:00,395
Nauczyłem się manier i zachowań klasy,
do której nie należałem.
210
00:17:04,858 --> 00:17:08,654
Uczyłem się
i często czułem się lekceważony.
211
00:17:14,117 --> 00:17:18,539
Czasem nienawidziłem klasy,
do której zostałem przypisany.
212
00:17:18,539 --> 00:17:20,249
Byłem na wrogim terytorium.
213
00:17:20,249 --> 00:17:23,627
Ale nauczyłem się
odpowiednio ubierać i mówić.
214
00:17:23,627 --> 00:17:27,673
Zmieniłem się w jednego z nich,
ale nigdy się nim nie czułem.
215
00:17:29,132 --> 00:17:31,510
{\an8}SYNOWIE I SZPIEGOWIE
„Wiem, kim jesteś”
216
00:17:31,510 --> 00:17:34,513
{\an8}Od dzieciństwa byłem małym szpiegiem.
217
00:17:37,015 --> 00:17:40,185
Kiedy Ronnie wychodził,
prowadziłem dochodzenie.
218
00:17:43,105 --> 00:17:45,566
Nie wiedziałem, co kryje świat.
219
00:17:47,693 --> 00:17:49,945
10. WEZWANIE DO ZAPŁATY
220
00:17:49,945 --> 00:17:54,241
Kiedy przychodzili windykatorzy,
znikały moje zabawki.
221
00:17:54,241 --> 00:17:56,827
Znikały meble. Znikały kobiety.
222
00:17:56,827 --> 00:17:58,203
{\an8}Znikały matki.
223
00:17:58,203 --> 00:18:00,873
{\an8}IZBA CYWILNA SĄDU NAJWYŻSZEGO BANKRUCTWO
224
00:18:02,833 --> 00:18:04,710
Kiedy Ronnie naprawdę się bał,
225
00:18:04,710 --> 00:18:07,004
kazał wyłączać w domu światła
226
00:18:07,004 --> 00:18:09,047
i chować auta do ogrodu.
227
00:18:09,923 --> 00:18:13,677
Nie bał się prawa, tylko mafii.
228
00:18:15,220 --> 00:18:19,266
Zazdrosne serce
Och, zazdrosne serce
229
00:18:19,266 --> 00:18:20,809
Przestań bić
230
00:18:22,519 --> 00:18:28,233
Nie widzisz
Jakie poczyniłeś krzywdy...
231
00:18:29,526 --> 00:18:34,323
W okresie przed śmiercią
miał biuro na ulicy Jermyn.
232
00:18:35,824 --> 00:18:38,493
Na górze mieszkały damy do towarzystwa.
233
00:18:41,747 --> 00:18:45,834
Które, jak mawiał, zawsze były gotowe
ugotować mu kiełbaski.
234
00:18:48,670 --> 00:18:51,757
Miał dwa fordy zephyry,
235
00:18:51,757 --> 00:18:56,428
dom w Henley, dom na ulicy Tite w Chelsea.
236
00:18:56,428 --> 00:18:58,805
Po co mu były, tego nie wiem.
237
00:18:58,805 --> 00:19:00,516
I miał to biuro.
238
00:19:01,683 --> 00:19:07,898
Nie mogliśmy znaleźć przy nim
ani w szufladach jego biurka dosyć,
239
00:19:07,898 --> 00:19:10,567
żeby opłacić personel do końca tygodnia.
240
00:19:10,567 --> 00:19:12,236
Nie było żadnych pieniędzy.
241
00:19:14,196 --> 00:19:17,658
Był też koń we Francji,
w Maisons-Laffitte,
242
00:19:17,658 --> 00:19:19,910
parę koni w Irlandii.
243
00:19:23,080 --> 00:19:25,666
Nazywałeś je nieudacznikami.
244
00:19:25,666 --> 00:19:27,417
Nieudacznikami.
245
00:19:29,962 --> 00:19:33,549
Miał dżokeja, mistrza świata,
Gordona Richardsa.
246
00:19:36,009 --> 00:19:41,348
Kiedy Gordon zakończył karierę,
wybierał dla Ronniego konie na aukcji,
247
00:19:41,348 --> 00:19:43,183
za które ten musiał płacić.
248
00:19:45,853 --> 00:19:50,440
Uwielbiał pojawiać się w Ascot,
mając konia w wyścigu.
249
00:20:00,534 --> 00:20:04,746
Ronnie wyraźnie doszedł do punktu,
w którym bractwo bukmacherów
250
00:20:04,746 --> 00:20:07,457
nie chciało go już dopuszczać do wyścigów.
251
00:20:07,457 --> 00:20:10,252
Mieli goryli,
którzy postawili sprawę jasno.
252
00:20:12,087 --> 00:20:14,882
Lepiej uważać, przychodząc na tor
253
00:20:14,882 --> 00:20:16,925
z nieopłaconymi długami.
254
00:20:19,887 --> 00:20:23,098
Zostałem wysłany
z walizką pełną pieniędzy,
255
00:20:25,475 --> 00:20:28,395
żeby poroznosić je bukmacherom.
256
00:20:28,395 --> 00:20:31,690
O rety! To Rupert. Oddala się!
257
00:20:33,108 --> 00:20:35,777
Jego koń,
nazwany po moim przyrodnim bracie,
258
00:20:35,777 --> 00:20:38,238
biegał w Cesarewitch.
259
00:20:48,665 --> 00:20:52,002
Nagle dostaliśmy duży przypływ gotówki.
260
00:20:52,920 --> 00:20:54,213
Dzięki, chłopcy.
261
00:20:58,592 --> 00:21:00,636
Siedziałem z nią w pociągu.
262
00:21:12,689 --> 00:21:14,816
Podszedł do mnie duży mężczyzna.
263
00:21:24,535 --> 00:21:26,245
Jesteś synem Cornwella, nie?
264
00:21:34,920 --> 00:21:37,381
Więcej tego nie rób, synku.
265
00:21:39,883 --> 00:21:42,094
I dotknął tylko mojego nosa.
266
00:21:43,929 --> 00:21:47,516
Kiedy wróciłem, Ronnie czekał.
267
00:21:54,356 --> 00:21:56,650
Liczył i liczył,
268
00:21:57,985 --> 00:22:00,654
i nie mógł uwierzyć, że nic nie wziąłem.
269
00:22:00,654 --> 00:22:01,780
No już.
270
00:22:01,780 --> 00:22:03,448
Pokaż mi swoje kieszenie.
271
00:22:03,448 --> 00:22:05,409
No pokaż mi, co zrobiłeś.
272
00:22:10,497 --> 00:22:13,917
Na koniec dostałem chyba piątaka,
bo się spisałem.
273
00:22:16,295 --> 00:22:20,841
Twój ojciec był rozczarowany,
że niczego nie ukradłeś?
274
00:22:20,841 --> 00:22:22,926
Był skonsternowany, że...
275
00:22:24,052 --> 00:22:26,513
Myślał: „Nie możesz być taki dobry”.
276
00:22:27,639 --> 00:22:31,018
„Nikt nie jest.
Nie taka jest natura ludzka”.
277
00:22:31,018 --> 00:22:34,855
Ale to takie
romantyczne dzieciństwo, prawda?
278
00:22:34,855 --> 00:22:37,858
No cóż, tak.
Naprawdę muszę to podkreślić,
279
00:22:37,858 --> 00:22:41,278
że niezależnie od tego,
co uzmysłowiłem sobie później
280
00:22:41,278 --> 00:22:47,242
i jakich doświadczyłem krzywd,
takich jak utrata matki i nie tylko,
281
00:22:47,242 --> 00:22:49,161
to było strasznie ekscytujące.
282
00:22:55,542 --> 00:22:59,880
Nie wspomnieliśmy jeszcze,
że miałem zostać adwokatem.
283
00:23:00,881 --> 00:23:03,967
A mój starszy brat radcą prawnym.
284
00:23:06,094 --> 00:23:12,142
Bardzo chciałem studiować w Oksfordzie
i zaproponowali mi tam miejsce.
285
00:23:14,311 --> 00:23:17,105
Ronnie chciał wiedzieć,
za co będzie płacić.
286
00:23:19,733 --> 00:23:23,695
Stchórzyłem i powiedziałem,
że będę studiować prawo.
287
00:23:24,863 --> 00:23:30,953
I kiedy doszły do niego słuchy,
że studiuję filologię,
288
00:23:30,953 --> 00:23:36,250
naskoczył na mojego opiekuna naukowego,
chcąc wiedzieć, jak do tego doszło.
289
00:23:37,209 --> 00:23:39,127
To była ich wina czy moja?
290
00:23:39,127 --> 00:23:41,588
OD STARSZEGO OPIEKUNA NAUKOWEGO
291
00:23:41,588 --> 00:23:44,675
Mój mentor, Vivian Green,
pokazał mu drzwi.
292
00:23:46,468 --> 00:23:50,514
{\an8}SPRAWOZDANIE OPIEKUNA
Cornwell to pierwszorzędny człowiek.
293
00:23:50,514 --> 00:23:51,974
{\an8}PODANIE O PRZYJĘCIE
294
00:23:51,974 --> 00:23:54,101
{\an8}Studiowałem więc dalej filologię.
295
00:23:54,101 --> 00:23:58,105
{\an8}FILOLOGIA
296
00:23:59,106 --> 00:24:03,402
W połowie drugiego roku
Ronnie ogłosił dramatyczne bankructwo.
297
00:24:03,402 --> 00:24:06,321
Przeogromne,
na milion i jedną czwartą funtów.
298
00:24:09,533 --> 00:24:14,997
Westminster Bank w Oksfordzie,
z wiadomych sobie powodów,
299
00:24:14,997 --> 00:24:17,624
postanowił zamknąć moje konto.
300
00:24:20,377 --> 00:24:27,134
Byłem wtedy blisko ze swoją dziewczyną,
więc zdecydowaliśmy się na ślub.
301
00:24:30,262 --> 00:24:35,017
{\an8}Zacząłem uczyć
w podrzędnej szkole podstawowej.
302
00:24:36,393 --> 00:24:39,271
W tej samej, którą, w swojej głowie,
303
00:24:39,271 --> 00:24:42,482
umieściłem na początku
Druciarza, krawca, żołnierza, szpiega.
304
00:24:42,482 --> 00:24:45,736
DRUCIARZ, KRAWIEC, ŻOŁNIERZ, SZPIEG
305
00:24:45,736 --> 00:24:48,363
Żyliśmy bardzo ubogo.
306
00:24:48,363 --> 00:24:51,909
Mieliśmy toaletę na zewnątrz,
blaszaną wannę.
307
00:24:51,909 --> 00:24:54,703
I wtedy, co uznałem za akt heroiczny,
308
00:24:54,703 --> 00:24:58,498
Vivian Green namówił kolegium,
żeby przyjęło mnie z powrotem.
309
00:25:01,043 --> 00:25:03,462
Jakoś znaleźli dla mnie pieniądze.
310
00:25:04,922 --> 00:25:07,758
Wróciliśmy więc
i znaleźli nam duże mieszkanie.
311
00:25:07,758 --> 00:25:09,801
Życie całkowicie się zmieniło.
312
00:25:10,969 --> 00:25:13,847
Instytucjonalna pokusa powróciła,
313
00:25:13,847 --> 00:25:17,434
kiedy Eton zaprosiło mnie,
żebym uczył najstarszą klasę.
314
00:25:17,434 --> 00:25:20,729
Myślałem, że będę tam pracował
do końca życia.
315
00:25:22,439 --> 00:25:25,025
Ale po dwóch latach miałem dość.
316
00:25:25,817 --> 00:25:29,821
Wtedy skusili mnie szpiedzy i myślałem,
że będę do końca życia szpiegiem.
317
00:25:34,493 --> 00:25:38,163
Okropnie trudno
zwerbować do służb specjalnych.
318
00:25:38,163 --> 00:25:41,667
Szuka się kogoś trochę złego,
319
00:25:43,752 --> 00:25:45,754
a zarazem lojalnego.
320
00:25:48,799 --> 00:25:55,347
Jest pewien typ, którego wtedy szukali.
Pasowałem do niego idealnie.
321
00:25:57,975 --> 00:26:00,227
Wcześnie wyrwany z gniazda.
322
00:26:02,771 --> 00:26:04,147
Szkoła z internatem.
323
00:26:06,233 --> 00:26:08,443
Wczesna duchowa niezależność.
324
00:26:11,029 --> 00:26:14,074
A przy tym poszukiwanie
uścisku jakiejś instytucji.
325
00:26:15,534 --> 00:26:21,248
Moje życie to pasmo uścisków i ucieczek.
326
00:26:29,715 --> 00:26:34,052
Zacząłem pracę w jednym wywiadzie
i przestał mi się podobać.
327
00:26:34,761 --> 00:26:37,264
{\an8}Przeszedłem do drugiego
i stało się to samo.
328
00:26:38,265 --> 00:26:44,021
Rozczarowała mnie sama zimna wojna,
o co nie było trudno,
329
00:26:44,021 --> 00:26:48,233
widząc nazistów przechadzających się
po Niemcach Zachodnich.
330
00:26:48,233 --> 00:26:51,028
A nawet po Wschodnich.
331
00:26:51,028 --> 00:26:52,905
O co tak naprawdę walczyliśmy?
332
00:26:52,905 --> 00:26:55,282
Jakby wojny nigdy nie było?
333
00:26:56,366 --> 00:26:57,534
Tak to odbierałem.
334
00:26:57,534 --> 00:27:04,625
Moc przymusowego zapomnienia
była nieodparta.
335
00:27:06,710 --> 00:27:11,715
Oddelegowano mnie pod przykryciem
dyplomaty do Niemiec Zachodnich.
336
00:27:13,133 --> 00:27:15,969
To był jeden z tych przypadków,
kiedy miałem farta,
337
00:27:15,969 --> 00:27:18,889
bo byłem przy wznoszeniu
Muru Berlińskiego.
338
00:27:21,642 --> 00:27:26,730
Impas między Wschodem a Zachodem
znalazł swoje ucieleśnienie w Berlinie.
339
00:27:26,730 --> 00:27:29,983
Napięcie nie ustawało.
To wpływało na wszystkich.
340
00:27:31,693 --> 00:27:34,988
Uwaga zatroskanego świata
skupia się na Berlinie.
341
00:27:34,988 --> 00:27:38,367
Trwa ostatnia masowa emigracja ze Wschodu.
342
00:27:38,367 --> 00:27:41,703
Komunistyczny reżim Niemiec
planuje zamknąć granicę.
343
00:27:41,703 --> 00:27:44,915
Napływ szukających azylu
na peryferiach wolności
344
00:27:44,915 --> 00:27:46,959
sięga 1500 osób dziennie.
345
00:27:46,959 --> 00:27:49,169
OPUSZCZASZ STREFĘ AMERYKAŃSKĄ
346
00:27:49,169 --> 00:27:53,632
Pojechałem do Berlina
i zobaczyłem, co się dzieje.
347
00:27:55,676 --> 00:28:01,014
Duże dramaty rozgrywały się
przed postawieniem muru.
348
00:28:01,014 --> 00:28:06,770
Strażacy z Niemiec Zachodnich
rozstawiali pod budynkiem trampoliny.
349
00:28:08,063 --> 00:28:10,691
Ludzie na nie skakali.
350
00:28:18,407 --> 00:28:22,035
Widok był poruszający.
351
00:28:29,835 --> 00:28:34,756
{\an8}MUR BERLIŃSKI HANIEBNYM SYMBOLEM
352
00:28:34,756 --> 00:28:36,550
{\an8}MUR BERLIŃSKI JAKO LINIA FRONTU
353
00:28:36,550 --> 00:28:39,803
Jak reagowałeś na to emocjonalnie?
354
00:28:39,803 --> 00:28:46,685
Z mieszaniną gniewu, wstrętu i empatii.
355
00:28:46,685 --> 00:28:50,022
Dla mnie był to kamień milowy.
356
00:28:50,022 --> 00:28:54,109
Bodziec do powstania
Ze śmiertelnego zimna.
357
00:28:55,903 --> 00:28:58,739
Tam wykuło się twoje rozumienie świata?
358
00:29:01,658 --> 00:29:05,621
Raczej się tam potwierdziło.
359
00:29:09,541 --> 00:29:15,923
Był to najohydniejszy symbol
bezsensu ludzkich zmagań.
360
00:29:23,430 --> 00:29:28,519
Miałem wrażenie,
że obie strony, Wschód i Zachód,
361
00:29:28,519 --> 00:29:32,940
wymyślają wroga, którego potrzebują.
362
00:29:32,940 --> 00:29:34,775
WSPÓLNE ZWYCIĘSTWO!
363
00:29:34,775 --> 00:29:39,530
Gładkie przejście
od antynazizmu do antykomunizmu.
364
00:29:39,530 --> 00:29:41,114
RAZEM UDUSIMY HITLERYZM
365
00:29:41,114 --> 00:29:44,618
{\an8}POWSTRZYMAĆ KOMUNIZM!
TO ZADANIE NAS WSZYSTKICH
366
00:29:46,828 --> 00:29:48,956
Wróciłem z Berlina.
367
00:29:48,956 --> 00:29:52,835
Wiedziałem, że chcę napisać o tym
mocną książkę.
368
00:29:52,835 --> 00:29:55,546
Było lato. Pracowałem głównie w ogrodzie.
369
00:29:56,296 --> 00:29:57,798
Wokół biegały dzieci.
370
00:30:00,050 --> 00:30:02,886
Zaczynałem o czwartej czy piątej rano.
371
00:30:04,012 --> 00:30:06,807
Czułem, że ogarnia mnie gniew.
372
00:30:07,307 --> 00:30:12,563
Znalazłem niejako przypowieść,
która posłużyła mojemu celowi,
373
00:30:12,563 --> 00:30:14,481
i było nią Ze śmiertelnego zimna.
374
00:30:15,023 --> 00:30:16,900
Za kogo masz szpiegów?
375
00:30:16,900 --> 00:30:21,071
Filozofów, którzy mierzą swoje czyny
podług słowa Boga albo Karla Marxa?
376
00:30:21,071 --> 00:30:25,117
Bzdura. To tylko banda
podłych drani, takich jak ja.
377
00:30:25,117 --> 00:30:28,203
Małych ludzi, pijaków,
dziwaków, pantoflarzy,
378
00:30:28,203 --> 00:30:32,457
urzędników bawiących się w kowbojów,
żeby umilić sobie nędzne życie.
379
00:30:32,457 --> 00:30:35,419
Myślisz, że jak mnisi w celi
porównują dobro ze złem?
380
00:30:35,419 --> 00:30:39,339
Autor, który jest teraz
największą sensacją,
381
00:30:39,339 --> 00:30:42,050
naprawdę nazywa się David Cornwell,
382
00:30:42,050 --> 00:30:45,345
ale lepiej jest nam znany
jako John le Carré.
383
00:30:46,180 --> 00:30:48,724
Ile egzemplarzy Ze śmiertelnego zimna
się sprzedało?
384
00:30:49,308 --> 00:30:53,562
Jeśli weźmiemy pod uwagę
wszystkie wydania na całym świecie,
385
00:30:53,562 --> 00:30:57,316
podobno między 12 a 15 milionów.
386
00:31:03,030 --> 00:31:05,073
{\an8}ZE ŚMIERTELNEGO ZIMNA
387
00:31:05,073 --> 00:31:10,245
{\an8}Zakładam,
że sukces tej powieści cię zaskoczył.
388
00:31:10,245 --> 00:31:11,955
{\an8}BESTSELLER NR 1 W AMERYCE!
389
00:31:11,955 --> 00:31:13,874
ZE ŚMIERTELNEGO ZIMNA.
390
00:31:13,874 --> 00:31:17,961
Nie zaskoczył mnie w tym sensie,
391
00:31:17,961 --> 00:31:20,881
że wiedziałem, że napisałem coś,
392
00:31:20,881 --> 00:31:23,800
co głęboko wyraża moje własne odczucia
393
00:31:23,800 --> 00:31:25,802
i może mieć potencjał.
394
00:31:25,802 --> 00:31:30,140
{\an8}JOHN LE CARRÉ JEST NAJLEPSZYM PISARZEM...
395
00:31:30,140 --> 00:31:34,561
Pierwsze przecieki od agenta i wydawcy
sugerowały, że faktycznie go ma.
396
00:31:34,561 --> 00:31:37,564
Trzeba pamiętać kontekst,
w jakim to wyszło.
397
00:31:37,564 --> 00:31:40,067
Byliśmy wtedy nasyceni Jamesem Bondem.
398
00:31:40,067 --> 00:31:41,443
{\an8}DOKTOR NO
399
00:31:41,443 --> 00:31:44,154
{\an8}Podziwiam pańskie szczęście, panie...
400
00:31:44,154 --> 00:31:47,741
Bond. James Bond.
401
00:31:47,741 --> 00:31:51,703
Obraz, jaki prezentowały wiadomości
402
00:31:51,703 --> 00:31:54,915
oraz wszystko, co działo się wokół nas,
403
00:31:54,915 --> 00:31:58,669
był taki, że szpiedzy
to marna armia samotnych decydentów.
404
00:31:58,669 --> 00:32:01,713
Ja dostarczyłem antidotum.
405
00:32:01,713 --> 00:32:07,469
Co było w tym nie tak,
i żyję z tym problemem do dzisiaj,
406
00:32:07,469 --> 00:32:11,306
to że przedstawiłem tajne służby
jako cholernie genialne.
407
00:32:11,306 --> 00:32:17,354
Tymczasem byliśmy wtedy
niesprawną organizacją,
408
00:32:17,354 --> 00:32:21,483
którą równie dobrze
można było zamknąć i założyć od nowa.
409
00:32:24,820 --> 00:32:27,489
{\an8}DRUCIARZ, KRAWIEC, ŻOŁNIERZ, SZPIEG
410
00:32:27,489 --> 00:32:30,784
{\an8}„Jeśli twoją życiową misją
jest pozyskać zdrajców,
411
00:32:30,784 --> 00:32:33,245
przekonać ich do swojej sprawy,
412
00:32:33,912 --> 00:32:37,749
{\an8}nie możesz narzekać,
kiedy jeden z twoich ludzi
413
00:32:37,749 --> 00:32:41,128
{\an8}zostaje pozyskany przez kogoś innego.
414
00:32:42,045 --> 00:32:45,257
Kiedy zacząłem pisać
Druciarza, krawca, żołnierza, szpiega,
415
00:32:45,257 --> 00:32:49,845
drogę oświetlała mi
przyćmiona lampa Kima Philby’ego”.
416
00:32:51,430 --> 00:32:55,601
„Genialny były szef kontrwywiadu w MI6.
417
00:32:56,268 --> 00:33:01,607
Kiedyś typowany na dyrektora służb,
był także rosyjskim szpiegiem”.
418
00:33:01,607 --> 00:33:03,609
BYŁY DYPLOMATA
SZPIEGUJE DLA ROSJI
419
00:33:08,822 --> 00:33:12,910
W połowie mojej kadencji
w Niemczech Zachodnich
420
00:33:12,910 --> 00:33:15,579
ogłoszono zdradę Philby’ego.
421
00:33:18,582 --> 00:33:25,214
Jego zniknięcie z Bejrutu
i pojawienie się na moskiewskiej scenie.
422
00:33:27,382 --> 00:33:32,095
To było wtedy szokiem
dla etyki tajnych służb.
423
00:33:53,283 --> 00:33:55,077
Ktoś nas śledzi.
424
00:34:02,918 --> 00:34:08,257
Pytanie brzmi,
czy MI5, MI6 chciało się go pozbyć.
425
00:34:09,550 --> 00:34:14,346
Nikt nie chciał takiego rozgłosu.
To był ogromny problem.
426
00:34:14,847 --> 00:34:19,935
Bardzo ważny były szpieg
miałby stanąć przed sądem.
427
00:34:19,935 --> 00:34:24,565
To by bardzo zaszkodziło krajowi
i niewiele dało.
428
00:34:29,945 --> 00:34:34,116
Władze to sobie uprzytomniły
i stwierdziły: „Dzięki Bogu”.
429
00:34:36,451 --> 00:34:39,621
„Dzięki Bogu”? Czyli pozwoliły mu uciec?
430
00:34:40,496 --> 00:34:41,748
Tak.
431
00:34:55,721 --> 00:34:58,515
Dziękuję, towarzyszu.
432
00:35:04,438 --> 00:35:08,150
Zdrada Philby’ego trafiła prosto w serce
433
00:35:08,150 --> 00:35:10,527
ówczesnego establishmentu.
434
00:35:13,947 --> 00:35:15,949
To był chłopak z Westminster.
435
00:35:17,201 --> 00:35:20,078
Z wewnętrznego kręgu
angielskiego społeczeństwa.
436
00:35:29,505 --> 00:35:33,091
Dlatego ludzie przymykali oko
437
00:35:33,091 --> 00:35:37,054
na jego oczywistą przeszłość.
438
00:35:40,682 --> 00:35:41,850
ŚCIŚLE TAJNE
439
00:35:41,850 --> 00:35:43,727
Nie byłoby trudno ustalić,
440
00:35:43,727 --> 00:35:47,147
że miał już wcześniej
kontakty z komunistami.
441
00:35:47,147 --> 00:35:49,858
{\an8}W Wiedniu poślubił komunistkę.
442
00:35:49,858 --> 00:35:51,485
{\an8}PIERWSZA ŻONA PHILBY’EGO
443
00:35:51,902 --> 00:35:57,282
Można było pominąć te fakty,
bo był... jednym z nas.
444
00:35:57,282 --> 00:36:00,035
Gdybyśmy dokładnie sprawdzili
jego przeszłość,
445
00:36:00,035 --> 00:36:02,162
stwierdzilibyśmy, że jest...
446
00:36:02,162 --> 00:36:04,915
Jest trochę podejrzany. Nie chcemy tego.
447
00:36:04,915 --> 00:36:07,584
Ale wręcz przeciwnie. Był czarujący.
448
00:36:08,418 --> 00:36:10,671
I uwielbiał zwodzić.
449
00:36:15,884 --> 00:36:17,177
{\an8}ŚCIŚLE TAJNE I OSOBISTE
450
00:36:17,177 --> 00:36:22,266
{\an8}„A oto Nicholas Elliott,
jego najbliższy przyjaciel, powiernik,
451
00:36:22,266 --> 00:36:27,312
oddany towarzysz broni na wojnie
i w czasie pokoju. Dziecko Eton.
452
00:36:27,312 --> 00:36:32,901
Syn byłego dyrektora tej szkoły,
awanturnik, alpinista i naiwniak”.
453
00:36:34,820 --> 00:36:39,491
„Jedną z wielu niezwykłych rzeczy,
jakie Elliott zrobił w swoim życiu,
454
00:36:40,492 --> 00:36:45,747
a niewątpliwie najbardziej bolesną,
było siedzenie twarzą w twarz w Bejrucie
455
00:36:45,747 --> 00:36:50,419
ze swoim bliskim przyjacielem
i mentorem, Kimem Philbym,
456
00:36:50,419 --> 00:36:54,840
i słuchanie, jak przyznaje się
do szpiegowania dla Sowietów
457
00:36:54,840 --> 00:36:58,468
przez wszystkie te lata, kiedy się znali”.
458
00:37:01,388 --> 00:37:04,391
PAN PHILBY
459
00:37:07,186 --> 00:37:13,358
Nick Elliott powiedział mi,
że kiedy pojechał porozmawiać z Philbym
460
00:37:13,358 --> 00:37:17,112
i wyciągnąć od niego wyznanie,
461
00:37:17,821 --> 00:37:22,159
usłyszał, że kiedy Philby
nie grał na dwa fronty,
462
00:37:22,951 --> 00:37:25,495
był niezmiernie samotny.
463
00:37:25,495 --> 00:37:28,207
Czuł, że jego życie stało się płaskie,
464
00:37:28,207 --> 00:37:32,127
więc uzależnienie od zdrady
stało się dla niego kluczowe.
465
00:37:33,587 --> 00:37:38,133
Zdradził tak naprawdę każdego,
począwszy od dzieciństwa.
466
00:37:38,133 --> 00:37:39,885
{\an8}PRAWDA DZIWNIEJSZA OD FIKCJI
467
00:37:39,885 --> 00:37:42,846
{\an8}Nadużywa się pojęcia „podwójny agent”.
468
00:37:42,846 --> 00:37:47,309
{\an8}Media często określają tak Philby’ego.
469
00:37:47,309 --> 00:37:49,895
Tak naprawdę był jednak prostym,
470
00:37:49,895 --> 00:37:53,023
haniebnym zdrajcą wysokiego szczebla.
471
00:37:53,023 --> 00:37:54,441
Jaka jest różnica?
472
00:37:54,441 --> 00:37:57,194
Szpiegował dla Rosjan.
473
00:37:57,194 --> 00:37:59,905
Gdyby był podwójnym agentem,
szpiegowałby dla nich,
474
00:37:59,905 --> 00:38:02,032
ale to my mielibyśmy przewagę.
475
00:38:03,951 --> 00:38:07,871
Dobrze znałem Elliotta.
Był wysokim człowiekiem.
476
00:38:08,747 --> 00:38:12,668
Wydrążone ciało, kamizelki, okulary.
477
00:38:13,627 --> 00:38:17,381
Etoński głos, syn dyrektora Eton,
478
00:38:17,381 --> 00:38:21,718
miał w rodzinie wielu innych etończyków,
był bardzo arystokratyczny.
479
00:38:21,718 --> 00:38:23,637
Umiesz mówić jego głosem?
480
00:38:23,637 --> 00:38:28,016
Tak. Powiedziałem mu: „Nick,
481
00:38:29,685 --> 00:38:34,022
kiedy pojechałeś do Kima,
jakie miałeś dla niego sankcje?”.
482
00:38:34,022 --> 00:38:36,108
„Sankcje? To znaczy?”
483
00:38:36,108 --> 00:38:37,818
„Czym mogłeś grozić?
484
00:38:37,818 --> 00:38:40,487
Zmusiłbyś go do powrotu do Londynu?”
485
00:38:40,487 --> 00:38:43,282
„Mój drogi, nikt go tam nie chciał.”
486
00:38:43,282 --> 00:38:46,368
Spytałem: „To czym mogłeś mu grozić?
487
00:38:46,368 --> 00:38:49,955
No powiedz, Nick”. Na co on:
488
00:38:49,955 --> 00:38:53,375
„Powiedziałem mu,
że jeśli się nie przyzna,
489
00:38:53,375 --> 00:38:57,087
każdy przedstawiciel, każda ambasada,
490
00:38:57,087 --> 00:39:00,132
każda firma i każdy klub
na całym Bliskim Wschodzie
491
00:39:00,132 --> 00:39:02,176
zamknie przed nim drzwi”.
492
00:39:02,176 --> 00:39:04,136
„To pewnie się wystraszył”.
493
00:39:04,136 --> 00:39:06,013
„Tak”.
494
00:39:07,264 --> 00:39:09,474
Zgrywał cholernego głupca.
495
00:39:09,474 --> 00:39:13,270
Czy nim był,
jak wielu twierdzi, tego nie wiem.
496
00:39:14,980 --> 00:39:18,275
W twojej książce jest taki fragment:
497
00:39:18,859 --> 00:39:22,362
{\an8}„Philby świetnie potrafił zwodzić innych.
498
00:39:22,362 --> 00:39:26,074
{\an8}Elliott równie świetnie
potrafił zwodzić siebie”.
499
00:39:26,909 --> 00:39:28,202
{\an8}Dobrze napisałem.
500
00:39:30,829 --> 00:39:33,081
Zawsze twierdziłem,
501
00:39:33,081 --> 00:39:37,628
że Philbym
kierował raczej instynkt niż rozsądek.
502
00:39:38,837 --> 00:39:44,843
Dreszcz emocji, że chodzi po ulicy,
wiedząc to, czego nie wiedzą inni.
503
00:39:44,843 --> 00:39:50,599
Tajni agencji czerpią przyjemność
z narzuconej sobie schizofrenii.
504
00:39:52,518 --> 00:39:55,187
„Narzuconej sobie schizofrenii”.
505
00:39:56,772 --> 00:39:59,441
Nieustannej dwoistości.
506
00:39:59,441 --> 00:40:02,236
Przeciwieństwa swojego zewnętrznego ja.
507
00:40:02,903 --> 00:40:07,491
Ale nie ma też przyjemności
w tworzeniu zasad?
508
00:40:09,535 --> 00:40:11,954
Tak, myślę, że ta przyjemność nęci.
509
00:40:15,082 --> 00:40:17,292
To zmysłowy proces
510
00:40:17,292 --> 00:40:22,548
nieustannego igrania z losem
i wychodzenia z tego obronną ręką.
511
00:40:25,050 --> 00:40:28,345
Realny wpływ też gra rolę,
jak najbardziej.
512
00:40:28,345 --> 00:40:32,891
Poczucie, że jest się centrum wszechświata
czyni dla próżności cuda.
513
00:40:32,891 --> 00:40:39,523
Że przekazujemy to czyste złoto
Związkowi Radzieckiemu, naszym mistrzom.
514
00:40:40,357 --> 00:40:43,902
„Czy jeśli to wam dam,
będziecie mnie kochać?”
515
00:40:45,529 --> 00:40:50,742
Bardzo dobrze wyobrażam sobie
ten ponętny instynkt.
516
00:40:50,742 --> 00:40:53,370
Nie w sobie, ale w nim.
517
00:40:55,163 --> 00:40:57,708
Opisał pan Kima Philby’ego
518
00:40:57,708 --> 00:41:01,753
jako „mściciela,
który zniszczył cytadelę od środka”.
519
00:41:01,753 --> 00:41:05,048
To taki dziwak,
który urodził się z przywilejami
520
00:41:05,048 --> 00:41:08,719
i w pewnym sensie miał żal o przewagę,
którą mu one dawały.
521
00:41:08,719 --> 00:41:13,348
Z jednej strony czuł się lepszy
od reszty społeczeństwa,
522
00:41:13,348 --> 00:41:17,311
a z drugiej nie mógł mu wybaczyć,
że umieściło go w takiej pozycji.
523
00:41:17,311 --> 00:41:19,479
Myślę, że toczył ze sobą walkę.
524
00:41:27,279 --> 00:41:33,535
Kiedy w końcu
pojechałem do Moskwy w 1988 roku,
525
00:41:34,828 --> 00:41:39,917
trafiłem na przyjęcie urządzone
przez Związek Pisarzy ZSRR.
526
00:41:41,126 --> 00:41:42,753
GIENRICH BOROWIK
AKTA PHILBY’EGO
527
00:41:42,753 --> 00:41:45,547
Był tam duży człowiek, Gienrich Borowik.
528
00:41:46,673 --> 00:41:50,010
Podszedł do mnie i powiedział:
529
00:41:50,010 --> 00:41:56,892
„Chciałbym panu przedstawić
mojego dobrego przyjaciela.
530
00:41:56,892 --> 00:41:58,810
To miłośnik pańskich książek.
531
00:42:00,812 --> 00:42:02,022
Kim Philby”.
532
00:42:02,022 --> 00:42:06,068
Odpowiedziałem z ciężkim sercem,
533
00:42:07,236 --> 00:42:11,114
że wkrótce będę jeść kolację
z naszym ambasadorem
534
00:42:12,199 --> 00:42:17,746
i nie wyobrażam sobie posiłku
z reprezentantem Królowej jednego dnia
535
00:42:17,746 --> 00:42:20,541
i ze zdrajcą Królowej następnego.
536
00:42:20,541 --> 00:42:24,461
Pomyślałem,
że istnieje coś takiego jak zło.
537
00:42:27,422 --> 00:42:33,220
To był ktoś, kto bardzo długo
ślepo służył Stalinowi.
538
00:42:33,762 --> 00:42:38,350
{\an8}Nie mogłem pojąć, jak mógł służyć
takiej osobie, takiej sprawie
539
00:42:39,184 --> 00:42:41,770
{\an8}jak sowiecki komunizm.
540
00:42:42,604 --> 00:42:45,190
Wiedział lepiej niż ktokolwiek, co robi.
541
00:42:49,111 --> 00:42:53,615
To był nałóg.
Kierowała nim przyjemność zdrady.
542
00:42:53,615 --> 00:42:57,661
Poczucie, że gra na dwa fronty.
543
00:42:57,661 --> 00:43:02,165
Był w centrum Ziemi. Grał w światową grę.
544
00:43:02,165 --> 00:43:05,085
Ostatecznie miało to
mało wspólnego z ideologią.
545
00:43:05,085 --> 00:43:06,712
Mogło się od niej zacząć,
546
00:43:06,712 --> 00:43:09,339
ale potem zdrada stała się nałogiem.
547
00:43:09,965 --> 00:43:12,926
Gdybyśmy oddali mu na parę tygodni
pod opiekę kota,
548
00:43:12,926 --> 00:43:15,012
jakoś by go zdradził.
549
00:43:23,854 --> 00:43:27,983
Miałem pewną wewnętrzną relację z Philbym.
550
00:43:30,027 --> 00:43:31,987
Swego rodzaju pokusę,
551
00:43:34,698 --> 00:43:38,160
żeby odwrócić się od wszystkiego,
czego mnie nauczono,
552
00:43:38,160 --> 00:43:39,703
i pójść własną drogą.
553
00:43:40,746 --> 00:43:43,624
Rozumiem,
jak to przydarzyło się Philby’emu.
554
00:43:44,666 --> 00:43:47,878
I dziękowałem Bogu,
że nigdy nie poszedłem w tę stronę.
555
00:43:47,878 --> 00:43:52,549
Ale w pewnym momencie życia
stanąłem na rozdrożu.
556
00:43:52,549 --> 00:43:55,552
Mogłem zostać bardzo złym człowiekiem.
557
00:43:55,552 --> 00:43:59,056
Na szczęście znalazłem dom
dla swojej kradzieży.
558
00:43:59,056 --> 00:44:00,891
{\an8}PISARZ MA „KRAŚĆ OD ŻYCIA”
559
00:44:00,891 --> 00:44:04,520
{\an8}Pisarz jest lekko rozstrojony. Inny.
560
00:44:05,103 --> 00:44:09,399
{\an8}Jego metody twórcze
to metody człowieka samotnego,
561
00:44:09,399 --> 00:44:12,319
który pożycza i wychwytuje
różne doświadczenia,
562
00:44:12,319 --> 00:44:15,948
a potem je składa,
tworząc swego rodzaju paczkę,
563
00:44:15,948 --> 00:44:17,908
którą proponuje odbiorcom.
564
00:44:17,908 --> 00:44:19,826
W tym sensie jest iluzjonistą.
565
00:44:19,826 --> 00:44:22,371
Jeśli ludzie będą próbowali go przejrzeć,
566
00:44:22,371 --> 00:44:24,748
to zepsuje swoją sztuczkę.
567
00:44:27,125 --> 00:44:32,172
Pisanie to dla mnie zawsze
proces odkrywania siebie.
568
00:44:32,172 --> 00:44:35,926
Jak postaci się zachowują,
jak powstają, kim są,
569
00:44:35,926 --> 00:44:37,386
jakie mają pragnienia.
570
00:44:37,386 --> 00:44:40,848
Pojawiają się na pustej kartce
571
00:44:40,848 --> 00:44:43,475
i mówią mi trochę o tym, kim jestem.
572
00:44:43,475 --> 00:44:46,061
{\an8}DRUCIARZ, KRAWIEC, ŻOŁNIERZ, SZPIEG
573
00:44:46,061 --> 00:44:49,022
{\an8}Piszę oczywiście o George’u Smileyu,
574
00:44:49,022 --> 00:44:52,192
o idealnym ojcu, którego nigdy nie miałem.
575
00:44:55,779 --> 00:44:58,365
To próby zrozumienia samego siebie.
576
00:44:59,700 --> 00:45:03,245
Przelotne spojrzenie na to,
kim naprawdę jestem.
577
00:45:03,245 --> 00:45:05,330
Nigdy nie poddałem się analizie.
578
00:45:05,330 --> 00:45:10,210
Gdybym znał wszystkie swoje sekrety,
pozbawiłbym się możliwości pisania.
579
00:45:15,632 --> 00:45:18,427
Czego dowiedziałeś się o sobie
od Billa Haydona?
580
00:45:20,846 --> 00:45:24,516
Czegoś, co chyba już wiedziałem.
581
00:45:24,516 --> 00:45:26,977
Czegoś, co wiedziałem też o Philbym.
582
00:45:27,519 --> 00:45:31,398
Oczywiście Haydon
jest do pewnego stopnia wzorowany na nim.
583
00:45:31,398 --> 00:45:34,401
Ma instynkt, który we mnie jest utajony,
584
00:45:34,401 --> 00:45:38,030
którego nigdy nie użyłem
i któremu się nie poddałem,
585
00:45:38,030 --> 00:45:43,619
instynkt, żeby zostać królem świata,
za jakiego uważał się Haydon.
586
00:45:43,619 --> 00:45:49,541
W pewnym okresie
przyjemność przebywania w tajnym świecie,
587
00:45:49,541 --> 00:45:52,419
blisko tego, co działo się naprawdę,
588
00:45:52,419 --> 00:45:54,922
{\an8}przepełniała mnie euforią.
589
00:45:56,924 --> 00:46:01,678
W sensie faustowskim właśnie to
mieści świat w swoim najskrytszym środku.
590
00:46:17,945 --> 00:46:21,365
Idzie to tak:
„Was die Welt im Innersten zusammenhält”.
591
00:46:22,449 --> 00:46:29,081
...co spaja świat w najgłębszym centrum...
592
00:46:29,081 --> 00:46:30,207
TAJNY PIELGRZYM
593
00:46:30,207 --> 00:46:34,378
W Tajnym pielgrzymie
jest też ten rozpaczliwy fragment:
594
00:46:34,378 --> 00:46:36,797
„Wiedza, że w najskrytszym pokoju”...
595
00:46:37,881 --> 00:46:39,716
...„nie ma nic”. Tak.
596
00:46:39,716 --> 00:46:43,136
Z jakiegoś powodu wierzymy,
że istnieje taki pokój,
597
00:46:43,136 --> 00:46:45,848
w którym powstają zasady.
598
00:46:45,848 --> 00:46:48,600
Myślę, że tworzone są zupełnie ad hoc,
599
00:46:48,600 --> 00:46:51,186
z dnia na dzień, z godziny na godzinę.
600
00:46:51,186 --> 00:46:52,771
Historia to chaos!
601
00:46:52,771 --> 00:46:58,861
Historia to chaos, a ja wyobrażałem sobie,
602
00:46:58,861 --> 00:47:01,613
w swojej wiecznej niewinności,
603
00:47:02,364 --> 00:47:08,745
że istnieje jakiś wielki sekret
natury ludzkiego zachowania.
604
00:47:08,745 --> 00:47:09,830
Nie istnieje.
605
00:47:15,669 --> 00:47:17,629
{\an8}LUDZIE SMILEYA
606
00:47:17,629 --> 00:47:22,759
{\an8}„»Szpiegowanie nie ma końca«
– oznajmił wprost Smiley.
607
00:47:25,804 --> 00:47:31,351
»Nie ma na świecie
bardziej bzdurnego zawodu.
608
00:47:34,521 --> 00:47:39,276
{\an8}Najczęściej delegują nas,
kiedy mamy najmniej doświadczenia.
609
00:47:41,195 --> 00:47:45,199
A kiedy nauczymy się już fachu,
nikt nas już nigdzie nie wyśle
610
00:47:45,199 --> 00:47:48,202
bez profesji
wypisanej na naszych twarzach.
611
00:47:53,999 --> 00:47:59,463
Starzy sportowcy wiedzą,
że najlepiej grali w okresie świetności.
612
00:48:02,883 --> 00:48:05,969
Szpiegowie są w tym okresie nieaktywni.
613
00:48:10,599 --> 00:48:13,644
A potem, w pewnym wieku,
614
00:48:15,896 --> 00:48:17,856
chcemy znać odpowiedź«.
615
00:48:21,401 --> 00:48:25,155
»Chcemy pergaminowego zwoju
w najskrytszym pokoju,
616
00:48:26,532 --> 00:48:30,244
który powie nam,
kto rządzi naszym życiem i dlaczego.
617
00:48:39,419 --> 00:48:41,672
Problem w tym, że wtedy
618
00:48:41,672 --> 00:48:44,466
to wy wiecie najlepiej...
619
00:48:46,885 --> 00:48:49,930
że najskrytszy pokój jest pusty«”.
620
00:48:59,940 --> 00:49:04,528
Dla mnie te słowa
mają głębsze egzystencjalne znaczenie.
621
00:49:05,445 --> 00:49:10,450
Czy najskrytszy pokój to my sami?
Może nic tam nie ma?
622
00:49:13,370 --> 00:49:17,457
W moim przypadku to prawda.
Nie mogę mówić w imieniu innych.
623
00:49:23,589 --> 00:49:27,384
Myślę, że wszyscy żyjemy po części skrycie
624
00:49:27,384 --> 00:49:32,556
w relacjach z naszymi szefami,
rodzinami, żonami, dziećmi.
625
00:49:33,807 --> 00:49:36,810
Często udajemy postawy,
z którymi się zgadzamy,
626
00:49:36,810 --> 00:49:39,229
może intelektualnie, ale nie emocjonalnie.
627
00:49:40,981 --> 00:49:43,358
Prawie w ogóle siebie nie znamy.
628
00:49:44,234 --> 00:49:46,820
Postać szpiega wydaje się mi
629
00:49:46,820 --> 00:49:50,866
prawie nieskończenie
podatna na eksploatację,
630
00:49:50,866 --> 00:49:55,704
zdolna wyrazić rozmaite ukryte aspekty
naszego społeczeństwa.
631
00:49:55,704 --> 00:49:57,998
{\an8}W KAŻDYM JEST TROCHĘ ZE SZPIEGA
632
00:49:57,998 --> 00:50:02,669
„Najważniejszy pisarz szpiegowski
swoich czasów. Może wszech czasów”.
633
00:50:05,797 --> 00:50:08,884
Z lektury książek le Carrégo
wynoszę pytania:
634
00:50:08,884 --> 00:50:12,971
„Czy jestem w fikcyjnym świecie?
W prawdziwym świecie?
635
00:50:12,971 --> 00:50:16,225
A może w dziwnym zlepku
obu tych światów?”.
636
00:50:21,313 --> 00:50:25,442
Naprawdę nie sądzę,
żeby artysta, czy to pisarz,
637
00:50:25,442 --> 00:50:28,070
czy malarz, czy ktokolwiek inny,
638
00:50:28,862 --> 00:50:32,950
musiał do końca wyjaśniać swoje dzieła.
639
00:50:32,950 --> 00:50:37,079
Jeśli zadałeś sobie te pytania,
to już się dobrze bawisz.
640
00:50:37,079 --> 00:50:39,831
Próbuję, poprzez te rozmowy,
641
00:50:39,831 --> 00:50:44,378
opowiedzieć o procesie oddzielenia
od prawdziwego życia.
642
00:50:44,378 --> 00:50:46,964
Bardzo świadomie napisałem książkę,
643
00:50:47,923 --> 00:50:49,466
Szpieg doskonały...
644
00:50:50,634 --> 00:50:52,261
{\an8}SZPIEG DOSKONAŁY
645
00:50:52,261 --> 00:50:57,140
{\an8}...która pokazała równoległą wersję tego,
co mi się przydarzyło.
646
00:50:58,058 --> 00:51:02,938
Rick jest Ronniem, a ja Magnusem.
647
00:51:04,022 --> 00:51:07,234
Nie potrafię określić,
648
00:51:07,234 --> 00:51:13,282
gdzie rzeczywistość przechodzi
przez tajne drzwi do świata fikcji.
649
00:51:15,033 --> 00:51:19,997
Wolałbym wrócić do idei,
którą już przedstawiłem,
650
00:51:19,997 --> 00:51:23,959
że żyję w bańce
i importuję do niej różne rzeczy.
651
00:51:26,420 --> 00:51:28,630
{\an8}STUDIA W OKSFORDZIE
652
00:51:30,716 --> 00:51:32,718
WYWIAD WOJSKOWY
653
00:51:35,304 --> 00:51:38,682
To swego rodzaju osamotnienie,
w tym sensie,
654
00:51:39,391 --> 00:51:42,019
{\an8}że nie dzielimy się z nikim
swoimi refleksjami.
655
00:51:44,021 --> 00:51:48,817
Komponujemy w tajemnicy
z elementów, które widzimy dookoła.
656
00:51:48,817 --> 00:51:50,319
NIEŚWIADOMIE ODDAJE RICKA
657
00:51:50,319 --> 00:51:56,200
To fikcyjna, racjonalna całość,
która nadaje porządek chaosowi.
658
00:51:56,200 --> 00:51:58,202
Myślę, że to normalny proces.
659
00:51:58,202 --> 00:52:00,495
Jako malarz uważałbym tak samo.
660
00:52:00,495 --> 00:52:02,497
Brałbym światło, okno
661
00:52:02,497 --> 00:52:07,503
i próbował stworzyć obraz tego,
jak się teraz czuję.
662
00:52:09,421 --> 00:52:13,675
Chciałem cię o to spytać,
ale to się wydaje błahe.
663
00:52:13,675 --> 00:52:15,761
Errol, czuję się bardzo dobrze.
664
00:52:15,761 --> 00:52:20,807
Podoba mi się mówienie o rzeczach,
o których wcześniej nie mówiłem.
665
00:52:20,807 --> 00:52:26,271
W moim podeszłym wieku
zobaczyłem w tym coś ostatecznego.
666
00:52:26,271 --> 00:52:30,192
Wiedziałem, że nie będę kłamał.
Nie będę wymyślał.
667
00:52:30,192 --> 00:52:33,111
Nie interesuje mnie nawet obrona siebie,
668
00:52:33,111 --> 00:52:36,406
bo nie wiem,
jakie oskarżenie wisi w powietrzu.
669
00:52:40,619 --> 00:52:44,289
„Magnusie,
zdradziłeś mnie w przeszłości,
670
00:52:45,207 --> 00:52:48,752
ale co ważniejsze, zdradziłeś też siebie.
671
00:52:48,752 --> 00:52:52,881
Nawet kiedy mówisz prawdę, to kłamiesz.
672
00:52:52,881 --> 00:52:57,219
Jesteś lojalny i wierny.
673
00:52:57,219 --> 00:53:00,180
- Ale czemu? Komu?”
- Czemu? Komu?
674
00:53:00,764 --> 00:53:02,349
Nie wiem.
675
00:53:02,349 --> 00:53:04,309
Kiedyś może mi to powiesz.
676
00:53:06,019 --> 00:53:12,234
Chodzi mi o to, Magnusie,
że jesteś szpiegiem doskonałym.
677
00:53:21,493 --> 00:53:25,622
Postaci sprawdzają się dopiero,
kiedy mają w sobie coś z nas.
678
00:53:27,583 --> 00:53:29,418
To tylko papierowi ludzie.
679
00:53:30,878 --> 00:53:34,673
Daję moim postaciom głos. Czytam je sobie.
680
00:53:36,049 --> 00:53:38,552
To, jak mówią, jest niezwykle ważne.
681
00:53:38,552 --> 00:53:43,182
Potem same mi dyktują, kim są,
jak się ubierają, jak się poruszają.
682
00:53:43,182 --> 00:53:44,975
NIESTETY, PYM NIE MA...
683
00:53:44,975 --> 00:53:46,810
PARĘ NIEDZIEL POTEM
684
00:53:46,810 --> 00:53:50,230
OKROPNY ROK AXELA
Pym daje mu 1000 ♪
685
00:53:50,230 --> 00:53:54,484
TYM RAZEM PYM DOSTAŁ...
686
00:53:54,484 --> 00:53:56,987
(WIEDEŃ ICH OCALA)
687
00:53:56,987 --> 00:54:00,699
Tak podczas pisania
powstaje postać. Strona za stroną.
688
00:54:00,699 --> 00:54:03,285
NAUKA JĘZYKA CZESKIEGO
BRAK AXELA
689
00:54:03,285 --> 00:54:04,620
{\an8}SZPIEG DOSKONAŁY
690
00:54:04,620 --> 00:54:07,039
{\an8}Stopniowo wyłania się ten gość
i jest nasz.
691
00:54:09,750 --> 00:54:12,461
Instynktownie, kiedy poznaję ludzi,
692
00:54:12,461 --> 00:54:15,506
rozważam możliwości ich charakterów.
693
00:54:15,506 --> 00:54:18,675
Obdarzam ich cechami,
których pewnie nie mają.
694
00:54:18,675 --> 00:54:23,138
Co ciekawe, w produkcie końcowym
może ich tam już nie być.
695
00:54:23,847 --> 00:54:26,225
Ale taki jest początek opowieści.
696
00:54:28,769 --> 00:54:31,855
A potem zastanawiam się,
czego ci ludzie chcą.
697
00:54:32,856 --> 00:54:38,403
Ze sprzecznych dążeń
powstaje esencja konfliktu.
698
00:54:38,987 --> 00:54:43,158
Napisałeś: „Wlazł kotek na płotek
nie jest opowieścią,
699
00:54:43,158 --> 00:54:46,495
ale wlazł kotek na psa płotek jest”.
700
00:54:46,495 --> 00:54:47,579
Zgadza się.
701
00:54:47,579 --> 00:54:50,290
A ja mam swoją wersję le Carrégo.
702
00:54:51,375 --> 00:54:56,046
„Kotek zdradził psa,
wchodząc na jego płotek”.
703
00:54:56,046 --> 00:54:58,298
Ten kotek był chyba podwójnym agentem.
704
00:55:00,676 --> 00:55:05,013
{\an8}MISTRZ OPOWIEŚCI SZPIEGOWSKICH
705
00:55:09,268 --> 00:55:13,564
{\an8}TAJEMNICZY CZŁOWIEK SZPIEGOWSKIEJ GRY
706
00:55:16,775 --> 00:55:20,070
{\an8}Czemu zdrada jest dla ciebie ważna?
707
00:55:20,070 --> 00:55:22,406
{\an8}NIEDOSKONAŁY OJCIEC
INSPIRACJĄ SZPIEGA DOSKONAŁEGO
708
00:55:22,406 --> 00:55:25,492
{\an8}Ma w rodzinie długą historię.
709
00:55:28,912 --> 00:55:33,417
W moim dzieciństwie
nie istniała rzeczywistość, tylko występy.
710
00:55:37,129 --> 00:55:42,467
Czułem, obserwując życie,
że wiele z tego, co ludzie mówili,
711
00:55:42,467 --> 00:55:44,636
nie było tym, co myśleli.
712
00:55:44,636 --> 00:55:48,849
Musisz pamiętać,
że w każdej z tajnych służb,
713
00:55:48,849 --> 00:55:51,685
w której byłem nieskuteczny,
ale zatrudniony...
714
00:55:51,685 --> 00:55:54,062
{\an8}PIERWSZE PRAWDZIWE WIEŚCI Z ROSJI
715
00:55:54,062 --> 00:55:55,898
{\an8}...zdrada istniała od wielu lat.
716
00:55:55,898 --> 00:55:58,734
{\an8}Pytanie brzmiało,
kogo zdemaskują jako następnego.
717
00:56:02,821 --> 00:56:09,828
Dostaliśmy w MI5
bardzo silne zażalenia od Amerykanów,
718
00:56:09,828 --> 00:56:13,373
żebyśmy pozbyli się
z naszych szeregów komunistów.
719
00:56:13,373 --> 00:56:16,543
Pojawił się człowiek,
720
00:56:17,044 --> 00:56:20,130
który miał pewną władzę,
co dawał do zrozumienia,
721
00:56:20,130 --> 00:56:22,716
i powiedział: „Chodź, napij się”.
722
00:56:23,884 --> 00:56:27,930
Miał za sobą niezwykłą ścianę
z żywymi ptakami,
723
00:56:28,639 --> 00:56:30,933
które cicho sobie fruwały.
724
00:56:35,646 --> 00:56:37,940
Myślę, że był głupcem.
725
00:56:37,940 --> 00:56:41,693
Chyba jakimś analitykiem, psychologiem.
726
00:56:41,693 --> 00:56:46,073
Wypytywał nas w głupkowaty,
dyrektorski sposób.
727
00:56:46,073 --> 00:56:48,033
„Dobrze ci się układa z żoną?”
728
00:56:48,033 --> 00:56:52,079
Wszystkich nas sprawdzano
jako potencjalnych szpiegów.
729
00:56:54,331 --> 00:56:59,795
Komiczny w moim przypadku był fakt,
że dla MI5
730
00:56:59,795 --> 00:57:04,633
dołączyłem do komunistycznej wspólnoty
na Uniwersytecie Oksfordzkim.
731
00:57:07,970 --> 00:57:11,598
Zostałem wybrany, pozyskany,
posadzony w ambasadzie sowieckiej,
732
00:57:11,598 --> 00:57:14,810
gdzie z sześć razy
obejrzałem Pancernik Potiomkin,
733
00:57:14,810 --> 00:57:17,229
napojony wódką, a potem wyproszony.
734
00:57:17,855 --> 00:57:19,231
To dobry film.
735
00:57:19,231 --> 00:57:22,484
To prawda, tyle że nie kończy się dobrze.
736
00:57:23,735 --> 00:57:27,197
{\an8}PANCERNIK POTIOMKIN
737
00:57:34,371 --> 00:57:39,501
Chwila. Od początku pragnie się
zostać podwójnym agentem?
738
00:57:40,085 --> 00:57:41,253
Tak.
739
00:57:41,253 --> 00:57:44,840
To była wtedy bardzo ekscytująca myśl.
740
00:57:44,840 --> 00:57:47,092
Nie zwykły agent, a podwójny...
741
00:57:47,092 --> 00:57:49,928
To powszechne w każdej
służbie bezpieczeństwa
742
00:57:49,928 --> 00:57:52,556
i każdej służbie wywiadowczej.
743
00:57:52,556 --> 00:57:57,060
Wystawiamy ludzi dla rekrutera,
744
00:57:57,060 --> 00:58:01,690
z nadzieją, że ich zwerbuje, a potem
mamy zwerbowaną osobę na własność.
745
00:58:01,690 --> 00:58:06,445
To, jak powiedzieliby Niemcy, normal.
746
00:58:10,240 --> 00:58:13,076
Tak narodziła się bardzo bolesna relacja,
747
00:58:13,076 --> 00:58:18,957
{\an8}którą miałem z ówczesnym tajnym szefem
komunistycznej grupy w Oksfordzie,
748
00:58:18,957 --> 00:58:22,794
{\an8}bardzo niewinnym człowiekiem,
Stanleyem Mitchellem.
749
00:58:24,046 --> 00:58:25,297
{\an8}SZPIEG DOSKONAŁY
750
00:58:25,297 --> 00:58:29,343
{\an8}Byłyśmy w tym samym kolegium.
On studiował rosyjski i niemiecki.
751
00:58:30,552 --> 00:58:32,846
Był pochodzenia rosyjsko-żydowskiego.
752
00:58:35,098 --> 00:58:38,227
Pojechaliśmy razem na wakacje do Dorset.
753
00:58:38,227 --> 00:58:41,480
Miał nazwiska wszystkich studentów,
754
00:58:41,480 --> 00:58:45,651
którzy byli wtedy
członkami Partii Komunistycznej.
755
00:58:46,860 --> 00:58:51,323
Moim zadaniem dla MI5
było zidentyfikowanie tych ludzi.
756
00:58:52,908 --> 00:58:57,788
Oczywiście było to okropne.
Zdradzałem Stanleya.
757
00:59:02,042 --> 00:59:07,381
Choć teraz moje zachowanie
zawstydza mnie i przeraża,
758
00:59:07,381 --> 00:59:10,175
wciąż myślę, że było to konieczne.
759
00:59:10,175 --> 00:59:14,972
Później Stanley łatwo wydedukował,
760
00:59:14,972 --> 00:59:16,890
że to ja byłem tą osobą.
761
00:59:16,890 --> 00:59:21,270
Rozwścieczyło go to.
„To byłeś ty, Judaszu. Ty świnio.
762
00:59:22,980 --> 00:59:27,484
Jak ktoś mógł zrobić coś takiego?
Jak ktoś mógł być tak nikczemny?”
763
00:59:29,403 --> 00:59:30,946
Jak się broniłeś?
764
00:59:31,947 --> 00:59:35,701
„Przykro mi, Stanley,
ale należysz do ruchu rewolucyjnego,
765
00:59:35,701 --> 00:59:38,954
którego celem jest
destabilizacja naszego kraju.
766
00:59:38,954 --> 00:59:44,168
Byliśmy wtedy oficjalnie
w stanie wojny ze Związkiem Radzieckim.
767
00:59:44,168 --> 00:59:45,919
Byłeś po złej stronie”.
768
00:59:49,298 --> 00:59:51,925
Możemy być pewni,
że jesteśmy po dobrej stronie,
769
00:59:51,925 --> 00:59:55,762
- a nie złej?
- Oczywiście, że nie.
770
00:59:57,556 --> 01:00:01,143
{\an8}SZPIEG DOSKONAŁY
771
01:00:06,732 --> 01:00:11,236
Dlaczego w Szpiegu doskonałym
syn musiał się zabić?
772
01:00:13,280 --> 01:00:14,781
{\an8}Mary nie słyszała strzału.
773
01:00:14,781 --> 01:00:18,911
{\an8}Po pierwsze, bo wiedział,
że zdemaskowano go jako podwójnego agenta.
774
01:00:22,247 --> 01:00:25,125
W rzeczywistości mógłby,
jak sądzę, się dogadać.
775
01:00:25,751 --> 01:00:28,337
Poza tym życie było dla niego nieznośne.
776
01:00:29,922 --> 01:00:34,051
I okrył się wstydem
w oczach swojego dziecka.
777
01:00:36,011 --> 01:00:38,555
Czy Ronnie miał poczucie wstydu?
778
01:00:39,348 --> 01:00:40,682
Wątpię w to.
779
01:00:40,682 --> 01:00:44,603
Podglądając przez dziurkę od klucza,
słyszałem, że go wyraża
780
01:00:45,562 --> 01:00:47,689
przed moją pierwszą macochą.
781
01:00:49,066 --> 01:00:52,402
Wył, że nigdy czegoś więcej nie zrobi.
782
01:00:52,903 --> 01:00:54,446
Nie wiem, czy znał wstyd.
783
01:00:54,446 --> 01:00:57,282
Nie wiem, jak mógł ze sobą żyć.
784
01:00:57,282 --> 01:01:01,036
Żył w świecie fantazji,
785
01:01:01,036 --> 01:01:04,998
które niekoniecznie zaczynały się
jak plany kryminalne.
786
01:01:04,998 --> 01:01:08,293
To było raczej jak pisanie powieści,
787
01:01:08,293 --> 01:01:12,506
w tym sensie,
że usłyszał odpowiednią kwestię
788
01:01:12,506 --> 01:01:16,176
albo dostrzegł w tłumie jakąś wskazówkę.
789
01:01:16,718 --> 01:01:19,429
I tak zaczynał się jego przekręt.
790
01:01:25,644 --> 01:01:30,440
„Jestem w Exeter.
Idę przez nieużytki.
791
01:01:32,109 --> 01:01:35,195
Trzymam za rękę moją matkę, Olive.
792
01:01:35,904 --> 01:01:39,992
Ma na sobie rękawiczki,
więc nie mam kontaktu z jej ciałem.
793
01:01:39,992 --> 01:01:44,371
O ile dobrze pamiętam,
nigdy go nie miałem.
794
01:01:47,332 --> 01:01:51,879
Na końcu nieużytków
stoi ponury budynek o płaskim froncie
795
01:01:51,879 --> 01:01:54,965
z okratowanymi oknami,
za którymi nie ma światła”.
796
01:02:01,138 --> 01:02:03,640
„W jednym z tych okratowanych okien,
797
01:02:03,640 --> 01:02:08,770
wyglądając dokładnie jak skazaniec
z gry Monopoly, stoi mój ojciec.
798
01:02:09,521 --> 01:02:12,733
Macham do stojącego wysoko Ronniego,
799
01:02:12,733 --> 01:02:15,569
a on odmachuje tak jak zawsze”.
800
01:02:16,320 --> 01:02:17,946
Tatusiu!
801
01:02:20,282 --> 01:02:22,826
„Trzymając Olive, wracam do auta,
802
01:02:22,826 --> 01:02:24,786
pełen samozadowolenia.
803
01:02:27,247 --> 01:02:31,460
W końcu nie każdy mały chłopiec
ma matkę dla siebie
804
01:02:31,460 --> 01:02:33,754
i trzyma ojca w klatce”.
805
01:02:40,093 --> 01:02:43,388
„Ale według mojego ojca
nic takiego się nie zdarzyło.
806
01:02:43,388 --> 01:02:46,266
Myśl, że mogłem widzieć go w więzieniu,
807
01:02:46,266 --> 01:02:48,477
bardzo go raziła”.
808
01:02:50,771 --> 01:02:54,149
To od początku do końca
czysty wymysł, synu.
809
01:02:54,816 --> 01:02:58,153
Każdy, kto zna więzienie w Exeter,
810
01:02:58,153 --> 01:03:03,033
dobrze wie, że z celi nie widać drogi.
811
01:03:07,704 --> 01:03:09,206
„Wierzę mu.
812
01:03:10,749 --> 01:03:12,709
Ja się mylę, a on ma rację.
813
01:03:12,709 --> 01:03:15,879
Nigdy nie stał w tamtym oknie
i nigdy mu nie machałem.
814
01:03:16,463 --> 01:03:18,924
Ale czym jest prawda? Czym jest pamięć?
815
01:03:19,633 --> 01:03:21,260
Powinniśmy znaleźć inną nazwę
816
01:03:21,260 --> 01:03:25,055
na sposób widzenia przeszłości,
która wciąż w nas żyje”.
817
01:03:32,062 --> 01:03:36,483
Nie sądzę, żeby można było
nazwać to konfrontacją.
818
01:03:37,609 --> 01:03:41,280
Ale powiedziałeś coś,
co uznałem za ciekawe
819
01:03:42,406 --> 01:03:45,492
i warte dalszej analizy.
820
01:03:46,410 --> 01:03:50,581
Może to jest przesłuchanie.
Może oszukuję samego siebie.
821
01:03:52,374 --> 01:03:56,170
Nie wyobrażam sobie,
żebyś jako przesłuchujący
822
01:03:56,170 --> 01:03:59,089
nie szukał też po części siebie.
823
01:04:00,007 --> 01:04:03,343
Nie sądzę, żebyśmy potrafili
przejrzeć ludzi do końca,
824
01:04:04,970 --> 01:04:09,057
ale możemy stworzyć o nich wyobrażenia,
a potem się z nimi utożsamić.
825
01:04:16,815 --> 01:04:22,529
Wynająłeś prywatnych detektywów,
by sprawdzili twojego ojca.
826
01:04:23,780 --> 01:04:28,535
Jeden był gruby, drugi chudy.
Spytałem mojego radcę prawnego:
827
01:04:28,535 --> 01:04:29,995
„Jak mogę ich znaleźć?”.
828
01:04:29,995 --> 01:04:32,664
Na co on: „Nie mów im, że ci powiedziałem,
829
01:04:32,664 --> 01:04:35,584
ale to najbardziej bezlitośni ludzie,
jakich znam”.
830
01:04:35,584 --> 01:04:38,295
Wynająłem ich
za absurdalnie dużo pieniędzy.
831
01:04:38,295 --> 01:04:40,756
{\an8}Drogi Davidzie, dziękuję za spotkanie.
832
01:04:40,756 --> 01:04:42,216
{\an8}...żeby omówić dalsze kroki.
833
01:04:42,216 --> 01:04:44,676
Odkryli bardzo niewiele.
834
01:04:46,512 --> 01:04:50,807
PRAWDZIWY ROZMIAR RONNIEGO
CIĘŻKI JAK NA TEN WZROST
835
01:04:50,807 --> 01:04:51,808
{\an8}POWAŻNE ZARZUTY
836
01:04:51,808 --> 01:04:58,482
{\an8}O wiele wiarygodniejszym źródłem
pierwszej sprawy karnej Ronniego
837
01:04:58,482 --> 01:05:00,817
{\an8}jest ówczesna prasa lokalna.
838
01:05:00,817 --> 01:05:04,863
„ROZRZUTNY PRZEZ WIĘKSZOŚĆ ŻYCIA”
BANKRUT
839
01:05:04,863 --> 01:05:09,159
Dostał chyba cztery lata
za oszustwo w bardzo młodym wieku,
840
01:05:09,159 --> 01:05:11,912
ale został zwolniony
w trakcie odbywania kary
841
01:05:11,912 --> 01:05:15,374
i dostał drugi wyrok, ciężkie roboty.
842
01:05:15,374 --> 01:05:17,751
Kiedyś spytałem, jak bardzo było źle.
843
01:05:17,751 --> 01:05:20,003
Odparł, że najgorsi byli Cyganie.
844
01:05:20,003 --> 01:05:22,089
Mówił o walkach na pięści.
845
01:05:22,089 --> 01:05:23,215
{\an8}ŚMIERTELNA SPRAWA
846
01:05:23,215 --> 01:05:29,471
{\an8}Ronnie miał szeroką klatkę piersiową.
Myślę, że sam był zdolny do przemocy.
847
01:05:32,599 --> 01:05:35,435
{\an8}NA JOWISZA! CO ROBI LONDYŃSKI AUTOBUS
NA ULICY STATE?
848
01:05:35,435 --> 01:05:41,149
{\an8}Promowałem w Chicago
tydzień brytyjski, jeżdżąc autobusem
849
01:05:41,900 --> 01:05:45,445
i udając, że dzwonię
z budek telefonicznych.
850
01:05:45,445 --> 01:05:47,531
John le Carré przylatuje z Londynu
851
01:05:47,531 --> 01:05:50,075
do Carsons, żeby podpisywać
„Ze śmiertelnego zimna”
852
01:05:50,075 --> 01:05:52,035
i „Za późno na wojnę”.
853
01:05:52,035 --> 01:05:55,455
Brytyjski konsul generalny
wręczył mi wtedy telegram,
854
01:05:55,455 --> 01:05:59,251
{\an8}który dostał z ambasady w Dżakarcie.
855
01:05:59,251 --> 01:06:02,462
{\an8}AMBASADA BRYTYJSKA, DŻAKARTA
31 LIPCA 1965
856
01:06:03,297 --> 01:06:08,594
Ronnie był w więzieniu i potrzebne było
tyle a tyle pieniędzy, żeby go wyciągnąć.
857
01:06:08,594 --> 01:06:10,929
Czy zgadzam się zapłacić?
858
01:06:10,929 --> 01:06:13,223
POKAŹNY ZYSK
859
01:06:14,808 --> 01:06:17,936
To nie była wielka suma,
ale i tak mnie to zabolało.
860
01:06:17,936 --> 01:06:20,314
Zapłaciłem i wyszedł.
861
01:06:20,314 --> 01:06:23,650
Kiedy wróciłem do tego
znacznie później, stwierdził:
862
01:06:23,650 --> 01:06:26,236
„To nic, tylko jakieś walutowe sprawy”.
863
01:06:26,236 --> 01:06:29,531
Wiemy, że był zamieszany w handel bronią,
864
01:06:29,531 --> 01:06:35,078
kiedy Indonezja dochodziła do siebie
po ogromnym ludobójstwie.
865
01:06:40,292 --> 01:06:44,213
Ale jego ostatni
znany mi pobyt w więzieniu
866
01:06:44,213 --> 01:06:48,967
był w Bezirksgefängnis,
więzieniu okręgowym w Zurychu,
867
01:06:48,967 --> 01:06:50,928
za oszustwa hotelowe.
868
01:06:50,928 --> 01:06:53,847
Mógł zadzwonić do mnie na mój koszt.
869
01:06:53,847 --> 01:06:58,060
Powiedział: „Nie mogę już siedzieć.
Wyciągnij mnie, synu”.
870
01:06:59,186 --> 01:07:00,687
Znowu za pieniądze.
871
01:07:00,687 --> 01:07:04,942
Suma nie była duża,
ale było to dla mnie bardzo bolesne.
872
01:07:06,360 --> 01:07:12,407
Wciąż mam koszmary
o agresywnym mężczyźnie w klatce.
873
01:07:14,409 --> 01:07:17,246
Nie wiem,
ile łącznie siedział w więzieniu.
874
01:07:18,455 --> 01:07:21,500
Prawdopodobnie nie więcej
niż sześć, siedem lat.
875
01:07:22,543 --> 01:07:26,171
Ale nie wyobrażam sobie,
jaki miało to na niego wpływ.
876
01:07:36,557 --> 01:07:38,809
Swoją drogą, Ronnie cię pozwał!
877
01:07:39,977 --> 01:07:45,566
Tak. Udzieliłem wywiadu
stacji London Weekend Television.
878
01:07:47,067 --> 01:07:50,988
Nie powiedziałem,
że wszystko zawdzięczam jemu.
879
01:07:52,865 --> 01:07:55,284
Nie chciałem przypisywać mu tej zasługi.
880
01:07:57,035 --> 01:08:00,205
Czemu miałbym mówić,
że zawdzięczam wszystko ojcu?
881
01:08:00,205 --> 01:08:06,503
Choć w rzeczywistości
pod wieloma względami tak właśnie jest.
882
01:08:18,390 --> 01:08:20,767
Nigdy nie czułem, że gdzieś należę.
883
01:08:20,767 --> 01:08:23,228
Miałem pod tym względem dużo szczęścia.
884
01:08:23,228 --> 01:08:25,229
Miałem bardzo bogate życie.
885
01:08:25,939 --> 01:08:29,484
Widziałem wiele instytucji i wiele rzeczy.
886
01:08:30,569 --> 01:08:33,947
W dziwny sposób prowadziłem wiele żyć.
887
01:08:33,947 --> 01:08:36,491
Nie czuję, że do któregokolwiek należę.
888
01:08:37,117 --> 01:08:41,705
Pozostaje mi natomiast poczucie,
że jestem zdany na siebie.
889
01:08:41,705 --> 01:08:45,709
LE CARRÉ PRZYCHODZI Z ZIMNEJ STREFY
890
01:08:45,709 --> 01:08:47,169
KOLEJNA ŚWIETNA POWIEŚĆ SZPIEGOWSKA
891
01:08:47,169 --> 01:08:49,755
Czy twojego ojca męczył fakt,
892
01:08:49,755 --> 01:08:54,009
że ty zdobyłeś bogactwo
i odniosłeś sukces, a on nie?
893
01:08:54,009 --> 01:08:56,220
OSTATNIA POWIEŚĆ AKTUALNA JAK NAGŁÓWKI
894
01:08:56,220 --> 01:08:57,513
Nie wiem.
895
01:08:59,680 --> 01:09:05,562
Mój sukces miał na niego wpływ
przede wszystkim taki,
896
01:09:05,562 --> 01:09:08,273
że stał się roszczeniowy.
897
01:09:08,273 --> 01:09:12,778
Kupował ogromne liczby moich książek,
zwykle na kredyt, podpisywał je:
898
01:09:12,778 --> 01:09:15,113
„Od ojca autora”
899
01:09:15,113 --> 01:09:17,115
i rozdawał jak confetti.
900
01:09:17,115 --> 01:09:19,535
Z najlepszymi życzeniami od ojca Autora
901
01:09:23,037 --> 01:09:29,795
Bolesna prawda uderzyła mnie wtedy,
kiedy wezwał mnie do Wiednia.
902
01:09:33,590 --> 01:09:34,841
„Synu,
903
01:09:35,884 --> 01:09:38,386
obliczyłem,
ile kosztowała mnie twoja edukacja,
904
01:09:38,386 --> 01:09:41,807
i mam wyobrażenie o tym, ile zarabiasz”.
905
01:09:43,225 --> 01:09:45,560
A potem zaprezentował mi ofertę.
906
01:09:45,560 --> 01:09:49,898
„Zawsze w życiu
chciałem mieć świnie i bydło
907
01:09:49,898 --> 01:09:52,943
oraz kawałek ziemi w Dorset.
Świnie i bydło.
908
01:09:53,484 --> 01:09:57,739
Miłe miejsce do mieszkania
z miłą kobietą. Tak mi będzie dobrze.
909
01:09:58,699 --> 01:10:01,618
Potrzebowałbym więc...”.
I wymienił ogromną sumę.
910
01:10:01,618 --> 01:10:05,414
„Tato, nie mogę tego zrobić.
Nie widzę w tym sensu.
911
01:10:05,998 --> 01:10:10,377
Co mogę zrobić,
jeśli naprawdę chcesz mieć świnie i bydło,
912
01:10:10,377 --> 01:10:12,963
to kupić sobie dom i umieścić cię w nim.
913
01:10:12,963 --> 01:10:15,966
Przydzielę ci stałą kwotę
na prowadzenie farmy.
914
01:10:15,966 --> 01:10:18,177
W ogóle ci nie ufam”.
915
01:10:18,177 --> 01:10:22,806
Wyznaczył mnie sobie na ofiarę.
Chciał mnie oszukać.
916
01:10:23,348 --> 01:10:27,269
Puściłby mnie z torbami, jak innych.
917
01:10:27,269 --> 01:10:28,770
Nie mogłem na to pozwolić.
918
01:10:28,770 --> 01:10:30,314
WIEDEŃ
919
01:10:30,314 --> 01:10:32,983
Byliśmy w hotelu Sacher, w Wiedniu,
920
01:10:32,983 --> 01:10:36,528
w niezwykle ówcześnie
wytwornej restauracji.
921
01:10:37,237 --> 01:10:41,033
Wydał z siebie okropny, dziki ryk.
922
01:10:41,825 --> 01:10:46,496
Krzyknął: „Płacisz własnemu ojcu,
żeby siedział na tyłku!”.
923
01:10:46,496 --> 01:10:49,917
I to głosem,
który dało się słyszeć na ulicy.
924
01:10:49,917 --> 01:10:55,130
Potem wydał z siebie kolejny ryk
i częściowo się podniósł,
925
01:10:55,130 --> 01:11:00,177
a ja objąłem jego obszerne plecy
926
01:11:00,177 --> 01:11:06,808
i pokuśtykaliśmy
do drzwi wejściowych do hotelu
927
01:11:08,227 --> 01:11:13,398
po schodkach, na zewnątrz była taksówka
i spojrzał na mnie błagalnie:
928
01:11:13,398 --> 01:11:15,776
„Jak ja zapłacę za tę taksówkę?”.
929
01:11:16,985 --> 01:11:19,404
Dałem kierowcy trochę pieniędzy
930
01:11:20,072 --> 01:11:21,698
i odjechał.
931
01:11:21,698 --> 01:11:26,286
Mogłem przyjąć jego ofertę,
dać mu chociaż trochę pieniędzy,
932
01:11:27,329 --> 01:11:32,167
ale byłem tak zły,
że bolało mnie nawet opłacenie taksówki.
933
01:11:32,960 --> 01:11:36,046
W końcu poczułeś się zdradzony.
934
01:11:36,672 --> 01:11:41,552
Tak. W pewnym sensie.
„Jak możesz mi to robić?”
935
01:11:42,803 --> 01:11:46,306
{\an8}LUDZIE SMILEYA
936
01:11:48,058 --> 01:11:50,811
Chodź, stary druhu.
Pora się kłaść.
937
01:11:52,563 --> 01:11:55,399
George? Wygrałeś.
938
01:11:58,902 --> 01:11:59,987
Naprawdę?
939
01:12:02,114 --> 01:12:03,198
Tak.
940
01:12:04,825 --> 01:12:06,410
Chyba masz rację.
941
01:12:14,960 --> 01:12:16,587
Kochałeś Ronniego?
942
01:12:17,421 --> 01:12:19,131
Nie wiem, czym jest miłość.
943
01:12:19,131 --> 01:12:21,633
Jako dziecko musiałem go kochać.
944
01:12:22,134 --> 01:12:25,971
Ale potem jasne stały się dla mnie
konsekwencje jego życia.
945
01:12:26,805 --> 01:12:31,226
Kiedy chciał wszystko, co miałem,
na przykład moje pieniądze.
946
01:12:31,226 --> 01:12:33,103
NA ZAWSZE TWÓJ
947
01:12:33,103 --> 01:12:36,857
Byłem w stanie dać z siebie wszystko.
948
01:12:36,857 --> 01:12:39,318
Mogłem okazać mu uczucia.
949
01:12:39,318 --> 01:12:43,530
Mogłem być wobec niego obojętny
i potajemnie czuć nienawiść.
950
01:12:43,530 --> 01:12:45,532
To wszystko istnieje
951
01:12:45,532 --> 01:12:48,160
w każdej relacji ojca z synem
w różnych okresach.
952
01:12:48,160 --> 01:12:52,331
Jak pory roku. Musiałem zdobyć się
na nienawiść, żeby od niego uciec.
953
01:12:53,123 --> 01:12:57,044
ZGONY
954
01:12:57,044 --> 01:12:58,712
{\an8}CORNWELL - 29 czerwca,
955
01:12:58,712 --> 01:13:01,423
{\an8}Ronald, kochany i kochający mąż i ojciec...
956
01:13:01,423 --> 01:13:02,758
{\an8}NIESPODZIEWANIE
957
01:13:02,758 --> 01:13:04,885
{\an8}Miał trzy pogrzeby.
958
01:13:06,678 --> 01:13:08,263
{\an8}Poszedłem na pierwszy.
959
01:13:09,389 --> 01:13:12,476
{\an8}Proszono mnie o przemowę, ale odmówiłem.
960
01:13:12,476 --> 01:13:15,395
Potem był kolejny pogrzeb
961
01:13:15,395 --> 01:13:18,232
oraz, dopomóż nam Boże,
nabożeństwo żałobne.
962
01:13:18,232 --> 01:13:20,275
Ale na nie już nie poszedłem.
963
01:13:22,778 --> 01:13:26,907
Chciałem wierzyć, że moje uczucia umarły.
964
01:13:27,908 --> 01:13:29,451
Nigdy nie widziałem jego grobu.
965
01:13:35,457 --> 01:13:37,835
Ale zapłaciłeś za pogrzeby.
966
01:13:38,919 --> 01:13:40,420
Z pewnością, tak.
967
01:13:40,420 --> 01:13:42,798
Zapłaciłem za wszystkie pogrzeby.
968
01:13:42,798 --> 01:13:45,551
Za pogrzeb mojej matki też.
969
01:13:45,551 --> 01:13:49,263
Jakie to ma znaczenie?
Jestem zamożny, zapłaciłem.
970
01:13:51,723 --> 01:13:55,727
Jego najbardziej lojalny sługa,
971
01:13:55,727 --> 01:13:59,439
który poszedł za niego siedzieć,
nazywał się Arthur Lowe.
972
01:13:59,439 --> 01:14:03,819
Wszyscy ci ludzie
mieli monosylabiczne nazwiska.
973
01:14:03,819 --> 01:14:05,696
Był pan Bent, wierz lub nie.
974
01:14:07,781 --> 01:14:12,619
Od razu po jego śmierci
poszedłem na ulicę Jermyn,
975
01:14:12,619 --> 01:14:16,957
żeby zobaczyć, czy jest coś do spłacenia,
i żeby być obecnym.
976
01:14:17,916 --> 01:14:23,422
Arthur powiedział: „Zorganizujmy imprezę.
To nam dobrze zrobi.
977
01:14:23,422 --> 01:14:26,216
Chodźmy do baru Jules
po drugiej stronie ulicy”.
978
01:14:28,093 --> 01:14:30,804
Było nas około ośmiu. Arthur przewodził.
979
01:14:30,804 --> 01:14:34,516
Zamówiliśmy szampana i ostrygi,
co tylko chcieliśmy.
980
01:14:34,516 --> 01:14:36,935
Uznaliśmy, że poprawimy sobie humor.
981
01:14:36,935 --> 01:14:42,399
Arthur uprzejmie zapłacił.
To była jego impreza, więc w porządku.
982
01:14:42,399 --> 01:14:47,321
{\an8}To moja impreza, George.
Zapłacę, kiedy będę gotowy.
983
01:14:51,074 --> 01:14:53,827
Dwa dni później dostałem pocztą paragon.
984
01:14:53,827 --> 01:14:57,164
„Prosimy możliwie szybko go uregulować”.
985
01:14:57,164 --> 01:14:59,249
Ronnie nigdy nie miał pieniędzy.
986
01:14:59,249 --> 01:15:05,422
Robił świetne interesy, ale zaraz potem...
zgodnie z zasadą,
987
01:15:05,422 --> 01:15:11,053
że wydatki zawsze przewyższają dochód...
wszystko to znów znikało.
988
01:15:14,556 --> 01:15:18,143
Był w jakiś sposób
uzależniony od kryzysów.
989
01:15:18,143 --> 01:15:21,313
Myślę, że zawsze musiał żyć na krawędzi.
990
01:15:23,065 --> 01:15:25,567
I z pewnością przekonał samego siebie,
991
01:15:25,567 --> 01:15:29,571
że były to zaszczytne i wartościowe
zasługi dla społeczności,
992
01:15:29,571 --> 01:15:32,991
że oni będą szczęśliwi,
a on ogromnie bogaty.
993
01:15:32,991 --> 01:15:36,495
I zwróć uwagę, że był od tego o włos.
994
01:15:40,499 --> 01:15:43,794
Nie bronię go,
próbuję ci tylko powiedzieć,
995
01:15:43,794 --> 01:15:49,466
jak blisko był osiągnięcia sukcesu
996
01:15:50,050 --> 01:15:53,178
i jak kompletnie absurdalne
były jego fantazje.
997
01:16:04,815 --> 01:16:06,984
Ale świat karmi się fantazją.
998
01:16:06,984 --> 01:16:12,030
Zgadzam się. Membrana między tym,
co zrobił lub co mu nie wyszło,
999
01:16:12,030 --> 01:16:16,034
a ogromnie zamożnymi i szanowanymi ludźmi
1000
01:16:16,034 --> 01:16:18,579
była bardzo, bardzo cienka.
1001
01:16:25,002 --> 01:16:28,463
„Ronnie nie żyje,
a ja wróciłem do Wiednia,
1002
01:16:29,673 --> 01:16:31,550
by pooddychać miejskim powietrzem,
1003
01:16:31,550 --> 01:16:35,304
wplatając go
w półautobiograficzną powieść,
1004
01:16:35,304 --> 01:16:37,472
którą w końcu mogę rozważyć.
1005
01:16:42,144 --> 01:16:43,687
Nie do Sachera.
1006
01:16:44,229 --> 01:16:46,440
Boję się, że kelnerzy będą pamiętać,
1007
01:16:46,440 --> 01:16:51,486
jak Ronnie padł na stół
i musiałem wyprowadzić go na zewnątrz.
1008
01:16:53,405 --> 01:16:56,074
Mój samolot do Schwechat ma opóźnienie
1009
01:16:56,074 --> 01:16:59,828
i na recepcji w hotelu,
który wybrałem na chybił trafił,
1010
01:16:59,828 --> 01:17:02,873
rezyduje starszy recepcjonista.
1011
01:17:06,376 --> 01:17:10,047
Patrzy w milczeniu,
jak wypełniam formularz.
1012
01:17:10,964 --> 01:17:16,303
Potem odzywa się miękką
wiedeńską wersją niemieckiego.
1013
01:17:18,347 --> 01:17:21,558
»Pański ojciec był wielkim człowiekiem.
1014
01:17:21,558 --> 01:17:24,019
Haniebnie go pan potraktował«”.
1015
01:17:28,941 --> 01:17:32,736
Wciąż zewsząd słyszę,
1016
01:17:32,736 --> 01:17:36,949
że nie przycisnąłem cię dość mocno
w kwestii zdrady.
1017
01:17:36,949 --> 01:17:41,995
Że nie spełniłem dobrze
swojej roli przesłuchującego.
1018
01:17:41,995 --> 01:17:48,126
Myślę, że wycisnąłeś w tym temacie
ostatnią kroplę z gąbki.
1019
01:17:48,126 --> 01:17:53,507
Ale odpowiem na każde twoje pytanie
tak szczerze, jak potrafię.
1020
01:17:53,507 --> 01:17:56,218
Czy ludzie chcą, żebyś się załamał?
1021
01:17:56,218 --> 01:18:00,138
I zapłakał? Tak. Mogę to zrobić.
1022
01:18:00,138 --> 01:18:02,182
Tak samo jak udawać odgłosy ptaków.
1023
01:18:03,559 --> 01:18:08,438
Nie będę mówić o moim życiu seksualnym.
Sam pewnie też byś nie chciał.
1024
01:18:08,438 --> 01:18:10,899
To wyjątkowo prywatna sprawa.
1025
01:18:10,899 --> 01:18:14,945
Moje życie erotyczne było ciężkie,
jak możesz się domyślać,
1026
01:18:14,945 --> 01:18:19,366
ale cudownie się ułożyło
i tyle na ten temat wystarczy.
1027
01:18:21,451 --> 01:18:24,705
Więc czego chcą ludzie?
1028
01:18:25,581 --> 01:18:31,503
Chcą myśleć, że jestem dwulicowy,
1029
01:18:32,880 --> 01:18:34,798
zwodniczy,
1030
01:18:34,798 --> 01:18:39,011
że wodzę swoim urokiem na pokuszenie
1031
01:18:40,053 --> 01:18:42,806
i prawdopodobnie torturuję swoje dzieci.
1032
01:18:43,557 --> 01:18:46,351
Chcą mnie zdemaskować jako kogoś,
1033
01:18:46,351 --> 01:18:50,230
ale muszę najpierw wiedzieć,
co jest pod maską.
1034
01:18:51,398 --> 01:18:54,193
Na ile wiem, masz mnie całego.
1035
01:18:56,403 --> 01:18:59,531
{\an8}TUNEL Z GOŁĘBIAMI
OPOWIEŚCI Z MOJEGO ŻYCIA
1036
01:18:59,531 --> 01:19:04,286
{\an8}W swoich wspomnieniach napisałeś,
że to nie prawda, tylko twoje wyobrażenia.
1037
01:19:07,289 --> 01:19:12,836
Wewnątrz bańki wyodrębniam fakty
1038
01:19:12,836 --> 01:19:14,338
i je fabularyzuję.
1039
01:19:15,297 --> 01:19:20,302
Chcę wydobyć uporządkowane historie
z rzeczywistości, którą widzę dookoła.
1040
01:19:21,803 --> 01:19:23,555
{\an8}ZA PÓŹNO NA WOJNĘ
1041
01:19:23,555 --> 01:19:28,101
Ale nie robiłem tych brawurowych rzeczy,
o których piszę w książkach.
1042
01:19:30,229 --> 01:19:35,025
Ale czemu mówić na samym początku,
że historia jest nieprawdziwa?
1043
01:19:36,360 --> 01:19:39,446
Gdybyśmy obaj byli świadkami
tego samego wypadku,
1044
01:19:40,489 --> 01:19:43,283
mielibyśmy odrębne wersje tego,
co się stało.
1045
01:19:44,243 --> 01:19:45,911
Czym więc jest prawda?
1046
01:19:47,329 --> 01:19:52,125
Obiektywną prawdę widzi
jakaś nieobecna strona trzecia,
1047
01:19:53,085 --> 01:19:56,338
ale poza tym prawda jest subiektywna.
1048
01:19:58,674 --> 01:20:03,095
Kto jest tą stroną trzecią? Bóg?
1049
01:20:03,095 --> 01:20:07,558
Istnieje jakiś faktyczny zapis,
do którego nigdy nie zyskamy dostępu.
1050
01:20:11,562 --> 01:20:15,899
Moja praca polega na tworzeniu
wiarygodnych przypowieści
1051
01:20:15,899 --> 01:20:21,280
ze światów, które odwiedziłem
lub które odwiedziły mnie.
1052
01:20:32,708 --> 01:20:35,752
Moja twórczość bazuje na wyobraźni.
1053
01:20:37,004 --> 01:20:39,715
Kreatywnym schronieniu
przed rzeczywistością.
1054
01:20:42,551 --> 01:20:45,429
Odtworzeniu chaosu.
1055
01:20:47,055 --> 01:20:51,435
Nie w sposób uporządkowany,
ale zrozumiały, zindywidualizowany,
1056
01:20:52,895 --> 01:20:59,902
dzięki któremu ludzie
nie czują się jak James Bond:
1057
01:20:59,902 --> 01:21:01,403
„Żałuję, że to nie ja”,
1058
01:21:02,196 --> 01:21:07,242
ale raczej:
„Jezu, mam nadzieję, że to nie ja”.
1059
01:21:17,252 --> 01:21:20,464
„Kiedy bylem młodym
i beztroskim szpiegiem,
1060
01:21:20,464 --> 01:21:25,677
naturalnie wierzyłem,
że najbardziej gorące tajemnice państwowe
1061
01:21:25,677 --> 01:21:29,431
trzymane były w wyszczerbionym,
zielonym sejfie,
1062
01:21:29,431 --> 01:21:34,144
przechowywanym na końcu
labiryntu ciemnych korytarzy,
1063
01:21:35,729 --> 01:21:38,649
na ostatnim piętrze budynku
przy ulicy Broadway 54,
1064
01:21:39,942 --> 01:21:44,738
w prywatnym biurze
dyrektora tajnych służb.
1065
01:21:46,657 --> 01:21:50,869
{\an8}Słyszałem, że istnieją
dokumenty tak tajne,
1066
01:21:50,869 --> 01:21:54,581
{\an8}że dotyka ich tylko sam dyrektor.
1067
01:21:57,918 --> 01:22:00,254
A teraz zbliża się smutny dzień,
1068
01:22:00,254 --> 01:22:04,633
w którym budynki przy Broadway
przestaną istnieć.
1069
01:22:07,261 --> 01:22:10,013
Czy sejf dyrektora jest bezpieczny?
1070
01:22:10,013 --> 01:22:13,976
Czy dźwigi, łomy i cisi mężczyźni
w całości przemieszczą go
1071
01:22:13,976 --> 01:22:17,688
do następnego etapu jego długiego żywota?
1072
01:22:19,940 --> 01:22:24,152
Zapada niechętna decyzja,
że sejf ma zostać otwarty”.
1073
01:22:26,238 --> 01:22:28,490
Kto ma ten cholerny klucz?
1074
01:22:28,490 --> 01:22:30,701
„Nie obecny dyrektor”.
1075
01:22:31,618 --> 01:22:34,621
„Postanowił
nigdy do niego nie zaglądać.
1076
01:22:36,164 --> 01:22:38,458
Nie możemy ujawnić tego, czego nie wiemy”.
1077
01:22:40,210 --> 01:22:41,545
To na nic!
1078
01:22:42,296 --> 01:22:44,047
Wezwijcie włamywacza.
1079
01:22:45,299 --> 01:22:48,510
„Służby otworzyły swego czasu
nieco zamków,
1080
01:22:48,510 --> 01:22:51,263
więc chyba czas otworzyć kolejny”.
1081
01:23:18,916 --> 01:23:20,709
„Zamek ustępuje”.
1082
01:23:22,711 --> 01:23:25,214
„Sejf jest pusty. Czysty.
1083
01:23:25,964 --> 01:23:29,843
Nie kryje w sobie żadnego,
nawet najnudniejszego sekretu”.
1084
01:23:30,677 --> 01:23:31,803
Czekajcie!
1085
01:23:32,679 --> 01:23:37,726
Może to sejf-zmyłka,
który chroni prywatne pomieszczenie?
1086
01:23:42,022 --> 01:23:45,108
„Sejf zostaje
ostrożnie wyważony ze ściany.
1087
01:23:47,361 --> 01:23:49,905
Dyrektor zerka za niego”.
1088
01:23:52,449 --> 01:23:57,996
„Wyciąga bardzo grube i stare spodnie
1089
01:23:59,289 --> 01:24:01,166
z przyczepioną do nich etykietą.
1090
01:24:01,834 --> 01:24:08,465
Napis głosi, że to spodnie,
które miał na sobie Rudolf Hess”...
1091
01:24:10,551 --> 01:24:14,137
...„zastępca Adolfa Hitlera,
kiedy poleciał do Szkocji,
1092
01:24:14,137 --> 01:24:18,433
żeby wynegocjować odrębny pokój
z Księciem Hamilton,
1093
01:24:19,309 --> 01:24:24,648
błędnie sądząc, że Książę
podziela jego faszystowskie poglądy”.
1094
01:24:24,648 --> 01:24:26,733
ZASTĘPCA HITLERA LĄDUJE W SZKOCJI
1095
01:24:26,733 --> 01:24:29,695
CZŁOWIEK NR 3 „ROIŁ SOBIE POKÓJ”
1096
01:25:01,018 --> 01:25:04,813
„Pod napisem ktoś coś nabazgrał”.
1097
01:25:09,318 --> 01:25:11,445
„Proszę przeanalizować.
1098
01:25:12,529 --> 01:25:18,619
Może pomóc nam ocenić stan
niemieckiego przemysłu tekstylnego”.
1099
01:25:30,255 --> 01:25:36,053
To była opowieść o ludziach
z osłabionej królewskiej potęgi
1100
01:25:36,053 --> 01:25:39,556
wpatrujących się
w fałszywe odbicie siebie samych.
1101
01:25:39,556 --> 01:25:44,394
Wciąż chronią wielki naród,
wciąż grają w światową grę.
1102
01:25:45,646 --> 01:25:51,151
A w rzeczywistości
są tragicznie uszczuplonym gronem,
1103
01:25:52,236 --> 01:25:54,321
napędzanym przez własną nostalgię.
1104
01:25:55,739 --> 01:25:57,991
A kiedy ty patrzysz w lustro?
1105
01:25:59,618 --> 01:26:00,994
Teraz? Dzisiaj?
1106
01:26:01,620 --> 01:26:05,874
W tym podeszłym wieku czuję się
o wiele bardziej w zgodzie ze sobą.
1107
01:26:05,874 --> 01:26:10,921
Bardziej pogodzony z tym, kim byłem.
Oraz z tym, kim nie byłem.
1108
01:26:10,921 --> 01:26:13,715
Nie jestem więc nieszczęśliwy,
patrząc w lustro,
1109
01:26:13,715 --> 01:26:16,009
chyba że mam okropnego kaca.
1110
01:26:16,844 --> 01:26:21,473
Widzę w tobie znakomitego poetę
nienawiści do samego siebie.
1111
01:26:21,473 --> 01:26:23,100
Tak, zgodziłbym się z tym.
1112
01:26:24,601 --> 01:26:30,899
Wolność znalazłem chyba dopiero
w ostatnich paru latach.
1113
01:26:30,899 --> 01:26:33,944
Uwielbiam robić to,
w czym jestem najlepszy.
1114
01:26:33,944 --> 01:26:38,407
Nie być pisarzem,
bo to kwestia uboczna, ale pisać.
1115
01:26:38,407 --> 01:26:42,578
Bez twórczego życia
mam bardzo mało tożsamości.
1116
01:26:42,578 --> 01:26:45,914
Jestem jak aktor bez roli.
1117
01:26:45,914 --> 01:26:51,879
Dzięki pracy jestem najbliżej szczęścia,
jak to tylko możliwe.
1118
01:26:52,838 --> 01:26:54,798
Naprawdę kocham pisać.
1119
01:26:55,674 --> 01:26:57,342
Taki ze mnie zwierz.
1120
01:26:58,260 --> 01:27:03,807
Rzadko sobie na to pozwalam,
ale teraz to powiem. Jestem artystą.
1121
01:27:22,868 --> 01:27:27,331
DAVID CORNWELL
ZMARŁ 12 GRUDNIA 2020.
1122
01:27:27,331 --> 01:27:31,168
MIAŁ 89 LAT.
1123
01:31:51,678 --> 01:31:54,014
KU PAMIĘCI JANE CORNWELL
1124
01:32:11,323 --> 01:32:13,242
NAPISY: MARZENA FALKOWSKA