Downloaded from YTS.MX
MOSKWA, ROSJA
Official YIFY movies site: YTS.MX
DWORZEC KAZAŃSKI
7 KWIETNIA 2022 ROKU
Poszedłem na pociąg numer dziesięć,
z Moskwy do Samary,
żeby pojechać do mamy, której urodziny przegapiłem.
Trzy minuty przed odjazdem
przez otwarte drzwi wpadł człowiek,
wykrzyknął moje nazwisko; odpowiedziałem: "Tak?",
po czym zaczął oblewać mnie
cuchnącą czerwoną cieczą.
Wybiegł z przedziału.
Przetarłem oczy z farby,
wyjąłem telefon, żeby filmować i pobiegłem za nim.
I co, gnoju?
On już stał obok policjanta.
Wszedł do mojego przedziału, krzyknął:
"Muratow, to za naszych chłopaków" i oblał mnie farbą.
Nie wiem, co to znaczy...
Nie zna go pan?
Zdejmij maskę!
Rozumiem, co chcieli mi przekazać.
"Przymknij się.
I ucisz swoją gazetę".
CENA PRAWDY
Jeszcze raz, popraw muszkę.
CZTERY MIESIĄCE WCZEŚNIEJ
OSLO, 10 GRUDNIA 2021 ROKU
Pokojowa Nagroda Nobla za 2021 rok została przyznana
dwojgu wybitnym przedstawicielom prasy:
Marii Ressie, działającej na Filipinach
i Dmitrijowi Muratowowi, działającemu w Federacji Rosyjskiej.
Wszyscy mają słuchawki?
Rankiem 8 października zadzwoniła do mnie mama.
Spytała, co słychać.
Mówię: "Mamo, dostaliśmy Nagrodę Nobla".
"Dobrze, a co poza tym?".
Już ci, mamo, mówię.
Światu znudziła się demokracja.
Ciągnie go do dyktatury.
U nas w kraju i nie tylko u nas,
modna jest myśl, że politycy,
którzy unikają rozlewu krwi,
to ludzie słabi,
natomiast grożenie światu wojną stanowi obowiązek patriotów.
MOSKWA
REDAKCJA "NOWEJ GAZIETY"
Jako dziennikarze mamy oddzielać fakty od kłamstw.
Ale w Rosji dla dziennikarstwa nastały mroczne czasy.
W ciągu ostatnich miesięcy ponad stu dziennikarzy,
obrońców praw człowieka i działaczy NGO otrzymało status
"zagranicznych agentów".
W Rosji oznacza to jedno: "wróg ludu".
Demokracja wymaga rehabilitacji.
Powiedzmy sobie wprost:
odżegnując się od demokracji, zgadzamy się na wojnę.
Świt, jakiego nikt nie chce słyszeć.
Syreny przeciwlotnicze w Kijowie sygnalizują,
że trwa inwazja na pełną skalę na europejski kraj w 2022 roku.
Podjąłem decyzję o rozpoczęciu specjalnej operacji wojskowej.
Będziemy dążyć do demilitaryzacji i denazyfikacji Ukrainy,
oraz do osądzenia sprawców licznych krwawych zbrodni
przeciwko ludności cywilnej, w tym obywateli Federacji Rosyjskiej.
Katastrofa.
Jestem wstrząśnięty.
To historyczna tragedia spowodowana przez Władimira Putina.
Jeśli ktoś spróbuje nas powstrzymać,
a tym bardziej zagrozić naszemu narodowi,
powinien wiedzieć, że odpowiedź Rosji będzie natychmiastowa
i doprowadzi do takich konsekwencji,
jakich w waszej historii jeszcze nie zaznaliście.
Jestem sama, dokąd mam uciekać?
Myślę, że Rosja może zniszczyć Ukrainę,
ale jej nie podbije.
ROSJA BOMBARDUJE UKRAINĘ
"NOWAJA GAZIETA", 25 LUTEGO 2022 ROKU
LONDYN, 1 MARCA 2022 ROKU
- Dima! - Cześć! Jestem!
- Gdzie? - Nie widzimy cię.
Nie zdarza się co roku, by przyjaciel dostał Nobla.
Znam Dimę od 20 lat.
Poznaliśmy się, gdy kręciłem dokument
o chaosie początku lat dwutysięcznych.
W niespokojnej Rosji on był niezmienny:
otwarty, z zasadami, odważny.
Świat jest przeciw wojnie.
25 milionów ludzi w Rosji jest przeciw.
Według oficjalnych szacunków.
Bardzo mi teraz zależy na tym,
by przeciwnicy wojny w naszym kraju mieli swój głos.
To dla nas najważniejsze.
Czytelnicy to nasz kraj.
REDAKCJA "NOWEJ GAZIETY"
Gazeta, założona przez Dimę w 1993,
wykrywała kolejne afery:
koszmary wojny w Czeczenii, miliardy kradzione przez władzę,
brutalność współczesnej Rosji.
Jakimś cudem Dimie udawało się utrzymywać gazetę przy życiu
mimo nieustającej presji Kremla.
Zgodził się, byśmy filmowali jego i redakcję,
pod jednym warunkiem:
"Nie narażajcie życia dziennikarzy".
Sankcje ich nie obejmują.
Żadne.
Niczego nie wiemy.
Nikt nic nie wie.
Wszystko dzieje się w głowie jednego człowieka.
Nie mamy pojęcia, czy napina palec, żeby wcisnąć guzik czy nie.
A wszyscy dookoła chodzą i szepcą: "Pół na pół, wciśnie lub nie".
"Gazietę" powołał do życia inny laureat Nobla, Michaił Gorbaczow.
Nawet pierwsze komputery,
które pojawiły się w redakcji w 1993,
zostały kupione przez Gorbaczowa za pieniądze z Nobla.
Poznałem go, gdy był prezydentem ZSRR i robiłem z nim wywiad.
Przyjechałem na Kreml
i pięć razy sprawdzali mi dowód osobisty, zanim do niego wszedłem.
Wściekłem się.
I kiedy wszedłem do Gorbaczowa,
też zażądałem, żeby pokazał mi swój dowód.
Świetne zdjęcie.
Zaczął się śmiać, podszedł do sejfu i wyjął dowód.
Miał w nim napisane: "Prezydent".
"Zawód: prezydent".
Od tej pory przez 33 lata byliśmy nierozłączni.
Fantastyczne!
Całe życie przyjaźniłem się z Michaiłem Gorbaczowem,
który wyznawał jedną zasadę:
trzeba otwierać Rosję na świat,
a świat na Rosję.
Tę zasadę zburzono.
Przeleciało 20.
To było międzynarodowe lotnisko Antonow, 20 kilometrów od centrum.
A to były rosyjskie śmigłowce.
Na lotnisko przybywają oddziały, które zaatakują stolicę.
Podczas gdy rosyjskie czołgi wkraczają do Ukrainy,
w kraju rząd wprowadza nowe prawa,
by ograniczyć, zwłaszcza dziennikarzom,
możliwość wypowiedzi o operacji specjalnej.
Jeśli napiszesz "wojna", to cię zdejmą.
Jeśli opowiesz, jak toczą się walki na Ukrainie,
to nie masz prawa tego robić,
bo masz obowiązek przedstawiać tylko oficjalny punkt widzenia.
To wściekła cenzura.
"TYGRYSY" IDĄ NA KIJÓW
Nie, prawo nie pozwala, żeby ktoś mi kupował bilety.
Ale wystąpisz?
Nie, nie wolno.
Takie prawo.
Wszystkim kupujemy bilety i opłacamy hotele.
- Proszę się nie obrażać. - Ale mnie nie wolno.
Mnie nie wolno.
Inaczej w Rosji uznają mnie za zagranicznego agenta.
Nie chcę być agentem Zachodu.
Chcę nadal być rosyjskim dziennikarzem.
RYGA, ŁOTWA, 7 MARCA 2022 ROKU
Dostaję wiadomość, że Dima jest w Łotwie, w jury festiwalu filmów dokumentalnych.
Tam możemy porozmawiać swobodnie.
Coś mi mówi, że nie tylko o sztuce dokumentu.
Putin uważa, że musi znów wygrać drugą wojnę światową.
Jak to się skończy?
- Smutno. - Tragicznie.
Nie ma już dobrego zakończenia.
A ty dalej walczysz?
Nie walczę, pracuję.
Tylko pracuję.
Moim najważniejszym zadaniem jest
zadbanie o bezpieczeństwo pracowników.
Jura, bierz.
Wielką redakcję,
wyłuskiwaną jak brylanty...
muszę wysłać na emigrację, rozstać się z nią.
Prowadzę na ten temat rozmowy, tutaj.
Przedwczoraj spotkałem się z prezydentem,
dziś z ministrem spraw zagranicznych.
Na razie chodzi o od 20 do 40 osób.
Nie mogę nikogo wtajemniczać w szczegóły rozmów.
Są tajne.
Daj mi słowo, bo Zagrewskiej nie wierzę.
Lubią ją, ale jej nie wierzę.
- Lena, twoje obietnice są znane. - Przestań.
Zapominasz, a potem mówisz: "Nie zrozumiałam".
Ma powody do ostrożności.
Odkąd założył gazetę, sześcioro jej dziennikarzy zabito,
gdy ich artykuły uraziły Kreml.
To mój ból i moja wina,
że w "Gaziecie" straciliśmy tylu ludzi, zabitych.
Pierwszym był Igor Domnikow.
Wspaniały.
Zabili go bandyci za serię dochodzeń.
Jurij Szczekoczichin, mój najbliższy przyjaciel,
wybitny dziennikarz.
Został otruty.
Ania Politkowska.
Wyrwała się do Czeczenii wbrew wszelkim zakazom,
a ja byłem na urlopie.
Oczywiście, że strasznie to sobie wyrzucam.
I jeszcze Nastia Barburowa, Stas Markiełow.
Natasza Estemirowa, informatorka
i przewodniczka Ani Politkowskiej w Czeczenii.
Ich portrety wiszą nad stołem, przy którym się zbieramy.
Widzę ich wiele razy dziennie.
Za siebie mi wstyd, ale nie za gazetę.
Wydajemy broń wszystkim i będziemy wydawać wszystkim,
którzy zechcą bronić naszej ziemi i naszej suwerenności.
Dziękuję Dmitrijowi Muratowowi i tysiącom innych godnych Rosjan,
których sumienie głośno wybrzmiewa.
Po prostu powstrzymajcie tych, którzy was okłamują.
Jak wszyscy bliscy w Rydze,
przez trzy dni namawiałem go, by nie wracał do Moskwy,
bo to niebezpieczne, zwłaszcza po słowach poparcia Zełenskiego.
Dziś Dima wyjeżdża.
Przylecę do Moskwy o czwartej pięćdziesiąt.
Koledzy mnie odbiorą...
wypijemy, prześpię się i o dwunastej będę w pracy.
Gdy wchodzi do busa, podjeżdża inny.
Ubiegłej nocy grupa dziennikarzy uciekła z Rosji.
Jak długo go znasz?
15 lat.
Przyszedłem do "Nowej Gaziety"
w 2006, miałem 19 lat.
Jest dla mnie jak drugi ojciec.
Ludzie myślą, że jest redaktorem naczelnym,
ale on zajmuje się ratowaniem ludzi.
I to wrażenie, że oto my jedziemy na zachód, a on na wschód,
jest kolejnym symbolem rozdzielenia.
Dokąd jedziecie?
W miejsce bezpieczniejsze od Moskwy.
Nie zdradzę miejsca ze względów bezpieczeństwa.
By nie ujawniać go rosyjskim służbom.
Na razie!
Boję się, że coś mu się stanie.
Ja bym nie jechał.
- Ale dlatego on jest... - Dlaczego?
Bo wiem, że pewnie by mnie aresztowali.
A nikt nie wychodzi żywy z rosyjskiego więzienia,
w każdym razie szanse są niewielkie.
On to wszystko wie, a mimo to wraca.
Jeśli nie złamie rosyjskiego prawa,
nie da powodu, by uznać go za zagranicznego agenta,
to tak się nie stanie.
Każdy musi rozumieć, że ma przestrzegać rosyjskiego prawa.
Wiem, że pragnienie mojego przyjaciela, by przeciwstawić się władzy,
pozostaje w konflikcie z tradycją państwa w Rosji.
Nieważne, czy reprezentował je car, Politbiuro czy prezydent -
Rosja zawsze miała jedynowładcę,
a Putin nie jest aberracją, lecz brutalną normą.
Dlaczego zostałeś dziennikarzem?
To stara historia.
Kiedyś poszliśmy z moim przyjacielem po autografy hokeistów,
którzy przyjechali do naszego zamkniętego miasta.
Do Kujbyszewa.
I ci wielcy hokeiści, którzy przyjeżdżali tam raz na trzy lata,
kazali nam spierdalać.
Strasznie nas to ubodło.
Nie wiedziałem, że nasze mamy napisały list do "Komsomolskiej Prawdy".
I stamtąd przyszła koperta z dwoma zdjęciami:
"Dla Dimy od bramkarza Władysława Tretiaka"
i "Dla Żeni od bramkarza Władysława Tretiaka".
Byłem wstrząśnięty i zrozumiałem, że chcę pracować w gazecie.
Zaczęło się od tego, że kazali mi spierdalać.
Dima był spadochroniarzem w Afganistanie.
Po wojsku natychmiast dołączył do "Komsomolskiej Prawdy"
jako reporter wojenny.
Mając dość ingerencji państwa,
odszedł z grupą kolegów i założyli "Nową Gazietę".
W ciągu dwóch lat został naczelnym.
To się nazywa przebicie:
przerwała wiadomości jedynki
z transparentem domowej roboty.
Reżyser natychmiast wrzucił coś innego.
Według celowo niejasnego prawa sprzed 11 dni
za nazywanie wojny "wojną" w Rosji grozi do 15 lat więzienia.
Ja mam pytanie o zagranicznych agentów.
To prawo bez wyroku,
sąd nie jest angażowany.
Uznają cię za zagranicznego agenta
bez zeznań stron,
przedstawienia dowodów i wyroku.
Jest tylko piętno.
Przypomnę naszą ulubioną książkę z dzieciństwa:
to takie piętno jak u Milady w "Trzech muszkieterach".
Ale kiedy Milady ścinali głowę, to jednak odczytali jej wyrok.
Po pierwsze, gratuluję panu Nagrody Nobla.
A co do zagranicznych agentów zagranicy.
Nie będę kluczył...
Mówi pan, że nie ma wyroku.
Bo nie ma.
U Milady był i ścięli jej łeb. A tu nie ścinają.
Jestem wstrząśnięty tym, co zaszło i co widzę.
Widziałem Putina na rok i tydzień przed wtargnięciem na Ukrainę.
Mówił, że aneksja terytoriów nie leży w interesie Rosji.
Był absolutnie opanowany.
W ciągu tego roku
wydarzyło się coś, co całkiem zmieniło bieg myśli Putina.
To są wymuszone środki.
Nie pozostawili nam żadnego wyboru.
Co się z nim stało, jak?
Tego nie wiem.
Wydaje mi się, że mogła na to wpłynąć
absolutna samotność w czasie pandemii.
Kiedy został sam ze sobą
i z tego spotkania Putina z Putinem nic dobrego nie wyszło.
Spada deszcz bomb.
Bóg wie, ilu poginęło.
Ale nie możemy im pomóc.
Dima zamierza wyprzedzać władzę o krok
w ryzykownej zabawie w kotka i myszkę.
NOWE WYDANIE "GAZIETY" ZGODNE Z NOWYMI PRZEPISAMI KODEKSU ROSJI
KONTYNUOWAĆ STARANIA, BY PREZYDENT PUTIN WIDZIAŁ SKUTKI SWOICH DZIAŁAŃ
SPROWADŹCIE ICH DO DOMU
PROKURATURA KŁAMIE
28 MARCA OŚWIADCZENIE REDAKCJI
"OTRZYMALIŚMY KOLEJNE OSTRZEŻENIE OD ROSKOMNADZORU.
ZAWIESZAMY WYDAWANIE GAZETY DO ZAKOŃCZENIA »OPERACJI SPECJALNEJ«".
Patrick, w jednym tygodniu
dostaliśmy dwa ostrzeżenia od cenzury.
A to znaczy, że następnego nie będzie.
Odbiorą nam prawo do wydawania gazety.
Po raz pierwszy zawieszasz gazetę,
swoją gazetę, którą zakładałeś.
Jak się poczułeś?
Druga opcja jest taka:
oskarżają nas o ekstremizm
i wsadzają naszych pracowników.
Jak niebezpieczna jest obecnie sytuacja dla was wszystkich?
Nie myślę o zagrożeniu dla nas,
dla gazety, dla naszych dziennikarzy.
Myślę o tym, że...
jest wojna,
trzeba powstrzymać wojnę, a potem myśleć o sobie,
o swoich znajomych, o gazecie.
Patrick, wrócimy.
Obiecuję ci, że wrócimy.
"Nowaja Gazieta" forever!
I powiem ci jeszcze coś, czego na razie nikt nie wie.
Mój medal czeka nowy los.
Dziś dogadaliśmy się
z jednym z największych domów aukcyjnych na świecie
i sprzedamy medal na aukcji.
W Nowym Jorku, na rzecz UNICEF-u.
Fantastycznie!
Pieniądze ze sprzedaży pójdą na pomoc
ukraińskim uchodźcom i ukraińskim dzieciom.
- Kiedy? - Kiedy odbędzie się licytacja?
Wiem, ale nie powiem.
Nie przesadzaj z tym.
- Dobra, powodzenia. - Dziękujemy.
Szaleńcza odwaga.
Dwa dni później Dima ogłasza to publicznie.
DWORZEC KAZAŃSKI, TYDZIEŃ PÓŹNIEJ
Wsiadłem do wagonu, zająłem miejsce,
włożyłem piżamę i koszulkę New York Rangers...
kiedy do przedziału wbiegł młody człowiek,
spytał: "Pan jest Muratow?". "Tak".
"To masz".
I co, gnoju?
Nie zdążysz, gnoju.
Przepraszam...
Oczywiście, to on.
Wszedł do mojego przedziału, krzyknął "Muratow, to za naszych chłopaków".
Zdejmij maskę!
Odmówił zdjęcia maski.
Sfilmowałem jego rozmowę z policjantem, widziałem, że policjant miał jego dowód.
Chcę znać pański telefon
i wiedzieć, kto mu podał numer
mojego przedziału i miejsca.
To wszystko, do widzenia.
I zobaczymy, co wam z tego przyjdzie.
Miałem nadzieję, że go zatrzymają,
bo popełnił przestępstwo.
Redakcja, której przekazałem tropy i nagrania,
dzięki naszym dochodzeniowcom,
znalazła winnego w ciągu doby. Nie działał sam.
NIKOŁAJ TRIFONOW - OBLAŁ FARBĄ
Należą do podmoskiewskiego stowarzyszenia weteranów.
ILIA MARKOWIEC - FILMOWAŁ NAPAŚĆ
Działają pod parasolem służb.
To się stało kilka dni po ogłoszeniu licytacji?
Czy to wiadomość?
Stało się to w ciągu tygodnia po naszym oświadczeniu o licytacji.
Nie pomyślałem, masz rację.
Wiedzą, jakim jadę pociągiem.
Które mam miejsce.
Mają dostęp do wszystkich baz danych.
"Reprezentujemy interesy państwa".
Tak mi powiedziano.
Dzwoni Dima.
Okazuje się, że nie była to zwykła farba.
Zawierała aceton.
Wczoraj przeszedłem badania w klinice okulistycznej.
Mam poparzone tkanki w obu oczach,
poparzone powieki, lewą bardziej, prawą mniej.
Dzięki Bogu rogówka nie została uszkodzona.
Władimir Władimirowicz Putin.
Jeśli ktoś zamierza wtrącić się w aktualne wydarzenia z zewnątrz,
niech wie... i będzie stanowić dla Rosji niedopuszczalne zagrożenie
o charakterze strategicznym, niech wie, że nasza odpowiedź
na kontruderzenie będzie błyskawiczna.
Otrzymaliśmy kolejne ostrzeżenie
od Roskomnadzoru i Prokuratury Generalnej.
Drugie w ciągu tygodnia.
I kolejną grzywnę,
już dziesiątą czy dwunastą, nie pamiętam.
Na pierwszego kwietnia przypadały 29. urodziny "Gaziety".
Spotkaliśmy się, pewnie ostatni raz wszyscy razem
i były to urodziny w gazecie, która się nie ukazuje.
Chcę wam powiedzieć, że oczywiście nasz kraj będzie wymagał rehabilitacji,
oby za naszego życia.
A zacznie się ona od nas.
Bo wybitne dzieło, jakiego dokonała ta gazeta
w niemożliwych warunkach przejdzie do historii na zawsze.
Wiele osób...
wiele osób wyjechało,
nie chciało zostać w Moskwie.
W redakcji prawie codziennie odbywały się pożegnania.
Pozostający żegnali wyjeżdżających.
RYGA, ŁOTWA, 20 KWIETNIA 2022 ROKU
To było trudne pożegnanie.
Korytarzem szli koleżanki i koledzy, z plecakami i torbami.
Wielu z nich nie zobaczę pewnie przez wiele lat.
A to ludzie, z którymi przeżyliśmy życie,
najzdolniejsi, wynajdywani po kolei.
Same osobowości, wspaniali, zdolni profesjonaliści.
I oto się z nimi żegnamy.
Pierwsze owoce tajnych negocjacji Dimy.
Anonimowy blok na przedmieściach Rygi
stał się domem dla garstki jego dziennikarzy.
Chcą wydawać "Novaya Europe",
ale nie mogą się przyznać do związków z Moskwą, by nikogo tam nie narazić.
Pracujemy tu już trzy, cztery tygodnie.
Musimy mówić, że jesteśmy zupełnie inną gazetą niż "Nowaja Gazieta" w Moskwie.
Żadnych związków.
Absolutnie żadnych.
Całkowicie inna gazeta.
Mam coś w rodzaju poczucia obowiązku. Obowiązkiem jest powstrzymanie wojny.
"Nowaja Gazieta" informuje rosyjskie społeczeństwo
o ofiarach i stratach.
Naszą misją jest przedstawianie Rosjanom przykrej prawdy.
Jak to odbiera Dima?
Myślę, że to dla niego tragedia.
Swego rodzaju osobista strata.
My mamy mu pokazać, że nie wszystko jest stracone.
BUCZA, UKRAINA
Zamknij mu oczy, to mój brat, ten czwarty.
Było to zorganizowane czy robiły to zbuntowane jednostki Rosjan?
Oczywiście, że mieli rozkaz zabijania cywilów.
To, co widzicie tu, w Buczy,
to nie tylko zbrodnie wojenne, to zbrodnie przeciwko ludzkości.
Wstrząs po Buczy obiega świat, ale nie dociera do Rosji.
Doniesienia o zbrodniach uchodzą za kłamstwa,
a popularność Putina rośnie.
Pod jedną z największych elektrowni wodnych
odbyła się akcja poparcia dla naszych wojskowych.
Studenci Uniwersytetu Syberyjskiego ustawili się z flagami Rosji w literę Z,
która stała się współczesnym symbolem walki z nazizmem.
GENEWA, SZWAJCARIA, 2 MAJA 2022 ROK
Dima uznaje, że musi podjąć kolejną ryzykowną podróż
i wykorzystać wolność Zachodu,
by potępić wojnę tak, jak nie może u siebie.
SZWAJCARSKIE MEDIA PUBLICZNE
Dlaczego duża część społeczeństwa
popiera wieczną władzę Władimira Putina?
Nasze sondaże, według których
ogromna większość popiera specjalną operację wojskową w Ukrainie
są przeprowadzane telefonicznie.
Dzwonią i pytają: "Popiera pan wysiłki prezydenta
w związku ze operacją specjalną?".
Znają ich numer telefonu, wiedzą, gdzie mieszkają,
gdzie pracują, zawsze mogą sprawdzić ich łącze
i historię wyszukiwania.
I oczywiście ludzie...
nie mogą odpowiadać szczerze. To tylko część.
Trwa ogromny eksperyment z udziałem stupięćdziesięciomilionowego kraju.
Jedni się oparli propagandzie, inni nie.
Nie potrafię oskarżyć całego mojego kraju o popieranie wojny.
To nie tak.
Propaganda to odmiana promieniowania.
W ciągu ostatniego roku zamknięto większe media,
które wyrażały punkt widzenia odmienny od państwowego.
Kiedy społeczeństwo nie zauważa,
że nie ma już wolnych mediów, to znaczy, że propaganda zwyciężyła.
Te opowieści o Viagrze, którą rozdają paczkami naszym żołnierzom...
Żeby gwałcili ukraińskie baby.
Boże...
Te baby oddałyby zaskórniaki na pogrzeb,
żeby tylko rosyjski żołnierz je zgwałcił.
I to mówi szef rosyjskiego państwowego kanału RTR,
dyrektor programów rosyjskojęzycznych,
Anton Krasowski.
Czy Ukraina powinna pozostać na mapie świata?
RYGA, ŁOTWA
Z każdym dniem coraz więcej dziennikarzy "Gaziety"
podejmuje ryzykowną podróż do Rygi.
Połowa redakcji uciekła z Rosji.
BIURA DOMU WYDAWNICZEGO RIGAS VILNI
Myślę, że wystarczy nam stabilne Wi-Fi,
przestrzeń, trochę mebli i to wszystko.
To ci, którzy przyjechali teraz.
Za tydzień będzie jeszcze więcej.
Dlatego dziesięć, dwadzieścia stanowisk...
- Cała ta przestrzeń jest wasza. - Jasne.
Dojedzie 20 osób? Poważne przedsięwzięcie.
Tak.
Inną opcją jest milczenie w Rosji.
A tego nikt nie chciał.
Mamy jakiś deadline?
Wstępnie możemy sobie ustalić
na 9 maja.
Piękna data.
MOSKWA, DZIEŃ ZWYCIĘSTWA, 9 MAJA 2022 ROKU
Szanowni obywatele.
Drodzy weterani.
Towarzysze żołnierze i marynarze,
pozdrawiam was z okazji święta wielkiego zwycięstwa.
Również i dziś, obecnie, walczycie za naszych rodaków na Donbasie.
Za bezpieczeństwo naszej ojczyzny, Rosji.
Rosja wzywała Zachód do uczciwego dialogu,
poszukiwania kompromisowych rozwiązań i poszanowania wzajemnych interesów.
Na próżno.
Chwała naszym walecznym siłom zbrojnym!
Za Rosję!
Za zwycięstwo!
Hurra!
RYGA, ŁOTWA, 12 MAJA 2022 ROK
- To wasz dom? - Tak.
To nasza część.
Jak widzisz, wygląda podobnie.
Mimo przeciwności, Kirył wydaje swoją gazetę 9 maja.
Wydajemy... w zasadzie to czasopismo.
Wydajemy je w Rydze
i sprzedajemy w Łotwie i Estonii.
Mamy dużo problemów z kolorem,
bo z każdym wyglądało jak rosyjska "Nowaja Gazieta",
co dla nich jest niebezpieczne.
Więc tworzyliśmy coraz to nowsze wersje.
Jeśli pomyśleć, że zrobili to w tydzień
ludzie, siedzący na walizkach...
to jest to dobra robota, jestem z niej dumny.
Sprzedaliśmy pewnie z pięć tysięcy egzemplarzy.
Kirył i Dima stawiają czoło triumfującemu Kremlowi.
Pod koniec maja rosyjskie siły kontrolują 20% terytorium Ukrainy.
Jak to się stało, że pierwszy raz w historii ludzkości
jej istnienie i w ogóle życie na Ziemi
zależy od palca jednego człowieka?
MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ WOLNOŚCI PRASY, GENEWA
Wiele osób się na mnie obrazi.
Jak zachowywali się liczni politycy?
Przyjeżdżali do Moskwy, spotykali się z obrońcami praw człowieka,
robili sobie z nimi zdjęcia,
a potem podpisywali umowy handlowe.
Na ropę, na gaz, na tytan.
Czytaliście raport unijny?
Dziesięć państw Unii sprzedało broń za 237 milionów euro.
Kto mi powie, czy ta broń strzela teraz w Ukrainie czy nie?
Omijając sankcje, dziesięć państw Unii!
Rozumiecie przecież, że Putin wie, że mu sprzedają broń.
I co po tym może mu Europa mówić o wartościach?
Widzicie się pierwszy raz po Oslo?
Tak!
Wiem, że trudno ściągnąć nas w jedno miejsce.
Podróże są dla nas wyzwaniem.
Na wszelki wypadek redakcja, w obawie, że znów zostanę zaatakowany,
dopilnowała, bym miał bilety z różnych lotnisk,
dworców i miast.
Jak Dima, Maria prowadzi online'ową działalność,
niezależnie od państwa
i jak Dima, ma przeciwko sobie wrogi rząd.
Jak wygląda twoja sytuacja?
Słyszałem o masie spraw sądowych.
Siedem. Zostało mi siedem.
I za każdym razem muszę dostać zgodę na wyjazd.
Czasem mi dają, a czasem nie.
Nie masz czasem dość?
Chyba nie możemy.
To nie wchodzi w grę.
Poważnie, nie wchodzi w grę.
Poza tym zatrudniam sto osób, które robią wspaniałe rzeczy.
Cudowna Genewa!
Maria Ressa, jedna z najlepszych dziennikarek śledczych na świecie.
Jej sytuacja od dawna wszystkich niepokoi.
Wiem, że gdyby podliczyć wszystkie wyroki,
na jakie mogą ją skazać,
wychodzi trochę ponad sto lat.
To ty wbiłaś go w ten niebieski garnitur?
Bardzo pasuje do oczu.
Pan zdejmie okulary.
Nie trzeba.
Zbyt jasno.
Uważam, że mam ważny pomysł, który omawiam z europejskimi politykami.
Chcę, by duży światowy biznes
i szereg państw stworzyły fundusz wsparcia dziennikarzy na wygnaniu.
85% zamordowanych dziennikarzy to nierozwiązane sprawy.
Zatem mamy problem ochrony, ale też prawdy i sprawiedliwości.
Bardzo chcielibyśmy poznać wasze spojrzenie na to,
co może zrobić Szwajcaria,
ale także Biuro Komisarza do spraw Praw Człowieka.
Będę się streszczać, by Dmitrij miał czas, bo jego kraj najechał na inny.
Przepraszam!
Chciałbym wiedzieć, na ile swobodnie rozmawiamy?
Nasze rozmowy są transmitowane czy rozmawiamy między sobą?
Na ile swobodnie możemy się tu wyrażać?
Rozmowa jest transmitowana czy toczy się tylko między nami?
Lepiej byłoby bez kamer.
Byłoby świetnie porozmawiać bez kamer.
Jak poszło z panią Bachelet? Dała ci coś?
Spieszyła się do Hagi.
Ciągle pytała, jak można pomóc.
Spytaliśmy, jak możemy pomóc ONZ?
Co odpowiedziała?
Że to duża organizacja, może zbyt duża.
- Ale co wy chcieliście od niej? - My?
Królestwa Bożego, raju i życia wiecznego.
Nie miała tego przy sobie.
Jest wsparcie moralne, zainteresowanie.
Czasem to ważne.
Przychodzisz do ONZ ze swoją kozetką...
i kładziesz się jak u terapeuty.
Dla mojego przyjaciela i jego zespołu bezpieczeństwo prasy to nie abstrakcja.
DLA NACZELNEGO "NOWEJ GAZIETY".
POZDRAWIAMY PANA I KOROTKOWA
Naszym dziennikarzom nieraz przysyłali wieńce pogrzebowe.
DENIS KOROTKOW, ZDRAJCA OJCZYZNY!
Mojemu wydawcy bramę na daczy zamazali swastykami.
Mojemu przyjacielowi Wieniediktowi, który mieszka obok redakcji,
podrzucili pod drzwi świński łeb i namalowali antysemicki symbol.
To dzieje się cały czas.
Będziemy dalej pracować w takich warunkach.
Po miesięcznej podróży Dima jest w Tallinnie,
w drodze powrotnej do Moskwy.
Podróżował koleją, statkami i samolotami, by zmylić władze
i uniemożliwić kolejną napaść.
Rozumiecie, bardzo trudno wyobrazić sobie ojczyznę bez wolności.
Ale równie trudno wyobrazić sobie wolność bez ojczyzny.
W tej chwili bardzo boję się o koleżanki i kolegów w Rosji.
Lękam się o nich nieustannie.
Straciliśmy już zbyt wielu.
Gdy patrzysz, jak Dima wraca do Rosji,
co czujesz?
Osobiście wolałabym, żeby nie wracał.
Ale jednocześnie zbyt dobrze go znam,
by oczekiwać, że tu zostanie. Nie.
Pojedzie, to on.
Istnieje w Rosji, dla mnie jest Rosją.
Tam jest jego miejsce.
Boisz się?
Przecież się umawialiśmy.
Na pytania "boisz się czy nie"
i "co z twoim bezpieczeństwem" nie odpowiadamy.
Mam w Moskwie pracę i nie mogę porzucić redakcji.
Nie mogę zostawić tych ludzi, to niemożliwe.
MOSKWA
Moskwa, dzień pierwszy najnowszego przebiegłego posunięcia Dimy.
Skoro nie może wydawać gazety, to może magazyn?
Z artykułami, których nie można publikować inaczej?
Zastanawiamy się nad dodatkiem
do zamkniętej gazety,
którego tytuł nawiązuje do pierwszego słowa "Nowej Gaziety": "NO".
Jak obiecaliśmy, równolegle z wydaniem papierowym
pracujemy nad nową platformą internetową.
Drugie posunięcie: kanał na YouTubie,
który mógłby dotrzeć do milionów,
a w nim wywiady, których nie wolno puszczać.
Zostaliśmy w kraju z naszymi czytelnikami,
którzy nie mogą wyjechać.
Nie wszyscy mogą, więc ktoś musi z nimi zostać.
O ryzyku nie myślimy.
A teraz omówmy kwestie typograficzne.
CMENTARZ PIERIEDIEŁKINO, 9 CZERWCA 2022 ROK
JURIJ SZCZEKOCZICHIN
Kiedy zabili Jurija Szczekoczichina,
pierwszy raz poczułem się sierotą.
Jurij był dla mnie całym wielkim światem, moim najbliższym przyjacielem.
Z nim i majorem Ismaiłowem zaczęliśmy wymieniać jeńców
podczas pierwszej wojny w Czeczenii.
Dzięki Jurijowi i Sławie Ismaiłowi "Gazieta" zdołała wydobyć z niewoli
147 jeńców.
Szczekoczichin był dla mnie najwyższą wartością w życiu.
W trakcie całej kariery "Nowej Gaziety",
w trakcie całej swojej historii "Gazieta"
często pomagała ludziom, ratowała jeńców,
ratowała dzieci chorujące na rdzeniowy zanik mięśni,
pomagała więźniom.
To nasza podstawowa misja.
Jestem uczestnikiem, nie obserwatorem.
NOWY JORK, 20 CZERWCA 2022 ROK
Przez wszystkie moje rozmowy z Dimą przewija się jedno:
"Muszę być w Nowym Jorku w dniu licytacji".
Denerwuję się.
Bo widzisz, nie chcę, żeby to był tylko symboliczny gest...
zależy mi na zebraniu realnej, dużej kwoty,
by pomóc ukraińskim uchodźcom.
Leżałem w szpitalu na obserwacji kardiologicznej
i zrozumiałem, że uległem poczuciu niebywałej bezsilności
przez to, co się dzieje.
Że zaczęła się wojna, a ja nie mogę nic poradzić.
I w nocy pomyślałem, że jedyne, co mogę zrobić
i każdy z nas, to nie użalać się nad sobą.
Ty też oddaj to, co masz najcenniejsze, najciekawsze.
I pomyślałem,
że byłoby bardzo wskazane zlicytować mój noblowski medal.
Kiedy zaczęła się wojna,
strasznie to przeżyłam, płakałam w słuchawkę, szlochałam...
a on powiedział: "Fin, wiem, że teraz czujesz się okropnie.
Myślę, że możemy poczuć się lepiej tylko pomagając tym,
którzy czują się jeszcze gorzej".
Wybór Heritage był absolutnie świadomy.
Nie biorą sobie ani procenta ze sprzedaży medalu.
To nie mój wieczór, mam tylko zaszczyt w nim uczestniczyć.
Czy czegoś ode mnie potrzebujesz?
Bardzo dziękuję UNICEF-owi, który weźmie pieniądze.
UNICEF będzie rozdzielać pieniądze, nie ja ani "Gazieta".
Już czas!
Chodźmy!
Będę czekał na trzecie uderzenie młotka.
A po trzecim uderzeniu jedno jest pewne:
na pewno się napiję.
Mam ogromny zaszczyt powitać Dmitrija Muratowa.
Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Uchodźcy.
Ale to nie święto.
16 milionów uchodźców z Ukrainy...
40% to dzieci.
Dwie trzecie wszystkich dzieci w Ukrainie musiało opuścić domy.
Wyobraźcie sobie przez chwilę, że to wasze dziecko.
Dmitrij, jesteś gotowy?
875, 900 tysięcy, dziękuję.
925, 950...
Milion dolarów!
TRZY GODZINY WCZEŚNIEJ
Zakład, że dojdzie do dwóch i pół miliona?
Dwa i pół miliona?
Jeśli więcej, stawiasz dwunastoletniego Macallana.
A jeśli mniej, to ja tobie.
Widzę dwa miliony!
Dwa miliony dolarów!
Dwa miliony.
2,4, 2,5, 2,6 miliona, ci sami gracze.
Nie patrz na nią.
Trzy miliony dolarów!
Nick, jesteś pod telefonem?
Cztery miliony!
Myślisz, że jaka będzie reakcja rosyjskich władz na licytację?
Myślę, że popłynie fala hejtu
ze strony propagandystów.
Myślę, że będzie to nieprzyjemne.
Będzie nieprzyjemnie,
jest mnóstwo idiotów,
którzy uznają, że trzeba mi dokopać.
Rzecz w tym, że ludzie, którzy oblali mnie farbą,
są znani.
Redakcja znalazła ich w jeden dzień.
Zatrzymano ich, a potem wypuszczono.
Co znaczy, że są kryci.
To skomplikowane. Jestem na niego zła, bo chcę, by był bezpieczny,
a im więcej robi, tym bardziej się naraża, ale...
nie potrafię opisać dumy, jaką czuję.
To przytłaczające.
Boję się, ale wiem, że postępuje przyzwoicie,
a wychowano mnie w poczuciu, że najważniejsze, to być przyzwoitym.
16,6 miliona.
Przyjrzyjcie się, co kupujecie.
16,8.
Będzie 16,8?
Zastanawia się.
Całkiem nowy gracz.
103,5 miliona.
Czy mógłby pan powtórzyć?
Proszę zdjąć maskę, żebym dobrze usłyszał.
Podana cena to 103 miliony 500 tysięcy dolarów.
Można i tak.
To mnóstwo forsy.
To szokujące, ale...
to tata, zawsze coś odwala.
Ciągle coś się dzieje.
Powołuje się na anioła strażnika, czy jak to się nazywa po angielsku.
Anioł stróż! Wierzy w anioła stróża.
Kto wie?
Dokładnie jak chciałeś.
PARYŻ, FRANCJA
Radosny Dima proponuje spotkanie w Paryżu podczas jego długiej podróży do domu.
Gdyby cię zmusili,
czy mógłbyś żyć gdzieś poza Rosją?
Może w Rosji?
Mógłbym...
przez jakiś czas...
pomieszkać w Brugii.
Zakochałem się w tym miasteczku.
Ale góra przez tydzień.
Naprawdę? Wynudziłbyś się.
Marzę o nudnym życiu!
Potrzebuję tygodnia nudnego życia.
To moje marzenie, dajcie mi tydzień nudnego życia.
Żeby nic się nie działo.
Żebym zapomniał, jaki jest dzień tygodnia.
Zadam swoje typowe pytanie:
czy powrót jest bezpieczny?
Nie wiem.
Nie wiem, to nie zależy ode mnie.
Jak zareagują,
czy uznają za wrogiego agenta, tego też nie wiem.
Przede mną same niewiadome.
MOSKWA
Domyślasz się, kto kupił medal?
Jakieś konsorcjum, jak tłumaczyli prawnicy.
Nie pojedynczy człowiek.
Wiem to, co najważniejsze:
że UNICEF, fundacja Heritage i bank
bardzo skrupulatnie sprawdzili pochodzenie tych pieniędzy.
Uprzedzałem producenta waszego filmu, Patricka
i wasz dokumentalny projekt przegrał.
I dlatego piję to, co on przegrał.
To znak.
To korek, nie znak.
Będą obchody, a my tu...
Nie może się długo cieszyć moją whisky.
Kreml zadaje mu szacha w ich zabójczej rozgrywce.
Wszyscy wiedzą, że w sobotę wyszło rozporządzenie
o zablokowaniu strony "NO".
Próbowałem dowiedzieć się, dlaczego tak szybko się na nas rzucili.
Jak napisał Sokołow,
"młodzieniec przeżył siedem dni i dziewięć godzin".
30 SIERPNIA 2022 ROKU
Najnowsze wiadomości...
Zmarł były prezydent Rosji, Michaił Gorbaczow.
Miał 91 lat.
Gorbaczow stawiał prawa człowieka nad prawem państwa.
Dla niego pokój na świecie był ważniejszy od władzy.
30 lat bez wojny, bez groźby wojny atomowej.
30 lat.
Nikt nie dał światu takiego prezentu.
Patrick, znałem takiego Gorbaczowa.
- Świetne. - Twardego, bystrego, szybkiego.
Widziałem szczęśliwego Gorbaczowa.
Oni byli bardzo zmysłową parą.
Pożegnanie z Raisą.
Kocham tego człowieka.
On nie bał się opozycji.
Nie bał się konkurencji.
Nie bał się zakończyć wojny.
Dobry dzień, szanowni koledzy.
Wiele razy słyszeliśmy, że Zachód chce z nami walczyć do ostatniego Ukraińca.
To tragedia dla narodu ukraińskiego.
Niestety, ku temu wszystko zmierza.
Ale niech wiedzą, że myśmy jeszcze na poważnie nie zaczęli.
Ani jeden człowiek z całej rosyjskiej elity
nie odważył się powiedzieć słowa Putinowi.
I ci ludzie nazywają siebie elitą!
Ta "elita" dostała wszystko od Putina.
Absolutnie wszystko.
Ta "elita" boi się Putina
najbardziej na świecie, bardziej niż Boga.
Nagle kolejne postaci z opozycji zostają zatrzymane,
wszystkim grożą wysokie wyroki.
JEWGIENIJ ROJZMAN, POLITYK OPOZYCJI
ZATRZYMANY ZA UŻYCIE SŁOWA "INWAZJA"
IWAN SAFRONOW, DZIENNIKARZ
SKAZANY NA 22 LATA ZA "ZDRADĘ"
WŁADIMIR KARA-MURZA, AKTYWISTA
OSKARŻONY O "ZDRADĘ STANU"
Wsadzają naszych pracowników.
Weźmy Andrieja Zajkina, który odpowiada za dział big data.
Wielki naukowiec.
Do jego mieszkania wpadł szturmem specnaz,
oddział do zadań specjalnych,
bo trzy lata temu przelał tysiąc rubli,
czyli dziesięć funtów...
na wsparcie polityka Aleksieja Nawalnego.
Obecnie żyjemy w państwie pirackim,
gdzie jedni mają broń, a inni nie.
Jedni robią, co chcą, a inni są zmuszani, jak Nawalny.
Oczywiście to zdjęcie absolutnie mną wstrząsnęło.
Spójrzcie, w co zamienili Aleksieja Anatolijewicza Nawalnego.
Powtarzam: nie jestem politycznym zwolennikiem Aleksieja Nawalnego.
Ale u Joanne Rowling,
o ile pamiętam w "Więźniu Azkabanu",
są dementory, które wysysają z człowieka życie i radość.
Jest krytykiem reżimu i wysysają z niego życie.
Na początku września następuje szach mat:
seria spraw sądowych doprowadzi do zamknięcia
wszystkich odsłon "Gaziety" w Rosji, na zawsze.
SĄD BASMANNY, MOSKWA
Na podstawie artykułu 175
sąd postanawia anulować wpis do rejestru gazety "Nowaja Gazieta",
zarejestrowanej 4 czerwca 2006 roku,
numer RF 77241833.
Od decyzji można się odwołać.
Decyzja nie ma najmniejszej podstawy prawnej.
Sądzą nas za to,
że 20 lat temu rzekomo nie złożyliśmy jakichś dokumentów.
Myślę, że wyrok był napisany wcześniej, tylko nie ogłaszany.
To oczywiste dla wszystkich.
Jutro też mamy sprawę... Gdzie mamy jutro?
Też tu? Tutaj.
Z tej samej teczuszki wyciągną wyrok o anulowaniu rejestracji magazynu "NO".
6 września nowy magazyn Dimy zostanie zamknięty.
15 września jest po wszystkim.
Sąd Najwyższy orzeka, że wszystkie portale "Gaziety" w Rosji należy zamknąć.
Mam powiedzieć, jaki zapadł wyrok?
A co, nie wiecie?
Przedstawicielka Ministerstwa Sprawiedliwości Rosji powiedziała,
że to "niezbędne środki prewencyjne".
Spytałem: "Czy zabójstwo to prewencja?
A wasza prewencja to zabójstwo?".
Państwo rosyjskie bezwzględnie utwierdza swoją hegemonię.
W swojej historii bez oporów opierało się na brutalnej sile -
czy były to masakry chłopów za caratu,
procesy pokazowe w latach 30.
czy sowieckie gułagi.
Cena autorytaryzmu jest aż nazbyt oczywista.
W koszmarnym echu noblowskiej przemowy Dimy,
wojna, którą przepowiadał w Oslo, staje się przerażającą prawdą.
ATAK NA MOST KERCZEŃSKI, 8 PAŹDZIERNIKA 2022 DRUGI ROK
Wybuchy z 8 października to zamach terrorystyczny.
Zostawić tego typu przestępstwo bez odpowiedzi nie sposób.
Dziś z rana przypuszczono zmasowane uderzenie
bronią precyzyjną dalekiego rażenia z wody, ziemi i powietrza
na ukraińskie obiekty infrastruktury energetycznej, wojskowej i łącznościowej.
WIEDEŃ, AUSTRIA, 3 LISTOPADA 2022 ROKU
Coraz bardziej zagrożony w Rosji
Dima udaje się do Wiednia na ostatnie tajne spotkanie.
Dlaczego tu jesteś?
To rodzaj konferencji, ale korzystamy z okazji,
by spotkać się z noblistą Dmitrijem Muratowem.
To rzadka okazja w tym roku, w trakcie tej wojny.
Publicznie ci dwaj nie mogą się nigdzie pokazywać.
Ryzykowaliby uznaniem Dimy za zagranicznego agenta.
Zaciągnięte zasłony, wyłączone komórki -
tylko tak Dima może bezpiecznie rozmawiać z Kiryłem.
Muszą podtrzymać działalność w Rydze.
Można powiedzieć, że niezależne media w Rosji
zostały rozgromione.
Kiedy sędzia zamykał "Nową Gazietę",
jego główny zarzut brzmiał:
"Siejecie zwątpienie".
A co mamy, kurwa, robić?
To nasza praca, zadawać pytania.
Być może zbliżamy się do wyczerpania możliwości tego,
co da się zrobić w Rosji.
To najgorszy rok w moim życiu.
Mój kraj toczy wojnę.
Chciałbym, żeby w Rosji panował pokój
i żebym mógł spokojnie nic nie robić na emeryturze.
Chodzić na hokej i czytać książki.
Ale to możliwe tylko, gdyby w Rosji był pokój.
PARYŻ, FRANCJA 12 GRUDNIA 2022 ROKU
Miesiąc później, kolejny gest sprzeciwu wobec Kremla.
Na głośnej gali rozdania nagród,
Dima i Kirył pierwszy raz pokazują się razem publicznie,
kończąc pozór, że "Novaya Europe" nie ma nic wspólnego
z "Nową Gazietą" w Moskwie.
Dobrze mi w tym garniturze?
Schudłem.
Proszę państwa, powitajmy Dmitrija Muratowa.
Dmitrij, witaj!
Dziękuję.
To nowa epoka konfrontacji dyktatur,
reżimów autorytarnych i niezależnego dziennikarstwa.
86% zabójstw dziennikarzy pozostaje nierozwiązanych.
Pokażcie mi drugi taki zawód.
W Rosji zamknęli 262 niezależne od państwa redakcje.
Ponad 300 dziennikarzy, aktywistów
uznano za zagranicznych agentów.
Mówiąc po stalinowsku, za wrogów ludu.
Najpierw zabijali dziennikarzy,
a teraz zabijają media po całości.
Dziękujemy.
Bardzo dziękujemy, Dmitrij!
Putin buja w obłokach.
Rozmyśla o tym, jak zmienić przeszłość.
Rozmyśla o tym, że śmierć to błogosławieństwo,
jeśli to śmierć za ojczyznę.
A ja uważam, że życie dla ojczyzny jest dla Rosji najważniejsze.
Mamy konflikt między życiem i śmiercią.
Wtedy widziałem go ostatni raz.
Jest w Moskwie, z obolałymi oczami, zamkniętą gazetą,
większością dziennikarzy na wygnaniu.
Musieliśmy zakończyć zdjęcia,
bo to zbyt niebezpieczne dla niego i jego zespołu.
Aż nagle otrzymuję wiadomość z Moskwy.
Dima może leży, ale nie jest pokonany.
Chcę wypić za tych, którzy wyjechali i ratują nasz honor...
oraz za tych, którzy zostali
i robią dokładnie to samo.
Mamy przyszłość.
Póki co nie mogę wskazać daty,
ale obiecuję, że wkrótce to zrobię.
DZIENNIKARZE UZNANI ZA "ZAGRANICZNYCH AGENTÓW"
PRZEZ ROSYJSKIE MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI
DZIENNIKARZE WIĘZIENI W ROSJI
Wersja polska na zlecenie HBO HIVENTY POLAND
Tekst: Michał Kwiatkowski