1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:01:08,902 --> 00:01:12,072
<i>11 marca, jest raczej słonecznie.</i>

4
00:01:13,948 --> 00:01:17,535
<i>Wracają do mnie wspomnienia
20 lat przeżytych w tej dolinie.</i>

5
00:01:18,703 --> 00:01:19,913
<i>Lat radości,</i>

6
00:01:20,455 --> 00:01:21,456
<i>bólu,</i>

7
00:01:22,332 --> 00:01:25,293
<i>wątpliwości i upewnień.</i>

8
00:01:26,920 --> 00:01:28,713
<i>Zupełnie innej miłości,</i>

9
00:01:29,464 --> 00:01:32,342
<i>tak silnej i długotrwałej.</i>

10
00:01:36,471 --> 00:01:38,848
<i>Niewielu ludzi żyło jak my tutaj,</i>

11
00:01:40,141 --> 00:01:43,436
<i>więc tak, kochany, bez ciebie
czuję się samotna.</i>

12
00:01:44,813 --> 00:01:48,358
<i>Nic nie uspokaja mnie tak
jak twoje silne ramię.</i>

13
00:01:49,776 --> 00:01:51,986
<i>Wróć do domu, do swojej żony.</i>

14
00:01:59,369 --> 00:02:02,288
GRUDZIEŃ 2015

15
00:02:08,461 --> 00:02:11,923
<i>Douglas Tompkins zginął we wtorek
w wypadku w Chile.</i>

16
00:02:12,006 --> 00:02:14,008
<i>Był pełnym pasji ekologiem.</i>

17
00:02:14,217 --> 00:02:17,387
<i>Zakochał się w Patagonii w latach 60.
jako młody chłopak</i>

18
00:02:17,595 --> 00:02:20,723
<i>i powrócił tam w latach 90.,
żeby zakupić ziemię.</i>

19
00:02:21,057 --> 00:02:24,269
<i>Mieszkał w Chile przez ostatnich 25 lat
i pozostawia po sobie</i>

20
00:02:24,435 --> 00:02:28,022
największy filantropijny projekt świata.

21
00:02:28,982 --> 00:02:31,526
<i>Tompkins był prawdziwym wizjonerem.</i>

22
00:02:31,734 --> 00:02:35,321
<i>Stworzył projekt w trudnych czasach,</i>

23
00:02:35,530 --> 00:02:38,825
kiedy ekolodzy byli postrzegani
jako ekoterroryści.

24
00:02:43,788 --> 00:02:45,707
<i>Doug był wielkim człowiekiem.</i>

25
00:02:46,082 --> 00:02:48,835
<i>Umiera niespodziewanie i wszyscy myślą...</i>

26
00:02:49,294 --> 00:02:51,296
<i>Nie wiedzieli, co myśleć.</i>

27
00:02:51,462 --> 00:02:52,755
{\an8}Czy się załamię?

28
00:02:52,839 --> 00:02:53,965
{\an8}EKOLOŻKA

29
00:02:54,132 --> 00:02:56,009
{\an8}Jeśli to zrobię, to będzie koniec.

30
00:02:56,551 --> 00:02:59,179
<i>25 lat naszej pracy przepadnie.</i>

31
00:03:00,597 --> 00:03:01,890
<i>Nikt nie wiedział,</i>

32
00:03:02,056 --> 00:03:03,641
<i>czy wrócę, czy nie.</i>

33
00:03:06,019 --> 00:03:07,979
<i>Straciłam miłość mojego życia.</i>

34
00:03:08,479 --> 00:03:11,858
<i>Miałam w sercu wielką ranę,
było mi bardzo ciężko.</i>

35
00:03:12,901 --> 00:03:14,861
Dostałam od przyjaciela wiadomość.

36
00:03:16,237 --> 00:03:17,405
Napisał:

37
00:03:17,614 --> 00:03:20,408
„Musisz dokonać wyboru. Teraz.”

38
00:03:21,993 --> 00:03:23,745
<i>„Możesz z tym żyć.</i>

39
00:03:23,828 --> 00:03:26,414
<i>„Możesz opowiadać, jakie było twoje życie</i>

40
00:03:26,497 --> 00:03:29,125
<i>„i opłakiwać Douga aż do śmierci.</i>

41
00:03:29,834 --> 00:03:32,837
<i>„Albo możesz wrócić do pracy
i działać dalej.</i>

42
00:03:35,340 --> 00:03:36,799
<i>„Co zatem zrobisz?”</i>

43
00:03:37,425 --> 00:03:39,427
Taki był wybór.

44
00:03:41,846 --> 00:03:47,393
DZIKI ŚWIAT

45
00:03:52,273 --> 00:03:53,191
TRZY LATA PÓŹNIEJ

46
00:03:53,274 --> 00:03:54,442
Połóżmy to tutaj.

47
00:03:54,567 --> 00:03:56,402
- Model wielozadaniowy.
- Tak.

48
00:03:56,486 --> 00:03:57,612
Żartowała, prawda?

49
00:03:57,695 --> 00:03:59,030
- Oby.
- Na pewno.

50
00:03:59,113 --> 00:04:00,615
Myślę, że nie mówiła poważnie.

51
00:04:00,698 --> 00:04:03,660
Mam to. Są z K2.

52
00:04:03,743 --> 00:04:05,119
- Nie.
- Mają...

53
00:04:05,203 --> 00:04:06,371
- Niemożliwe.
- Co?

54
00:04:07,622 --> 00:04:09,040
Który to rok, Rick?

55
00:04:09,207 --> 00:04:10,250
1978.

56
00:04:10,875 --> 00:04:12,794
Rick wciągnie nas na górę.

57
00:04:16,839 --> 00:04:19,050
Kupiłem ci inny czekan.

58
00:04:19,759 --> 00:04:21,052
Jest dużo lżejszy.

59
00:04:21,386 --> 00:04:23,096
- A raczej kupiłem...
- O, nie.

60
00:04:23,346 --> 00:04:25,473
...sporo czekanów dla mnie i Pabla.

61
00:04:25,556 --> 00:04:27,684
Więc to... Czy to jest to?

62
00:04:27,850 --> 00:04:29,686
Możesz zabrać jeden z tych...

63
00:04:29,769 --> 00:04:31,646
Wezmę raczej ten długi.

64
00:04:31,771 --> 00:04:32,855
OK.

65
00:04:32,939 --> 00:04:34,107
Czas na nas.

66
00:04:48,705 --> 00:04:50,748
<i>Po śmierci Douga</i>

67
00:04:50,999 --> 00:04:52,834
<i>Rick zadzwonił do mnie z pytaniem,</i>

68
00:04:53,001 --> 00:04:56,129
<i>czy chciałbym pojechać się powspinać
z nim i Kris.</i>

69
00:04:57,463 --> 00:04:59,882
{\an8}Powiedział, że Kris naprawdę chce...

70
00:04:59,966 --> 00:05:01,134
{\an8}ALPINISTA, FILMOWIEC

71
00:05:01,259 --> 00:05:03,136
{\an8}...wejść na tę górę.

72
00:05:03,303 --> 00:05:05,430
<i>Pomyślałem, że to ma sens.</i>

73
00:05:05,513 --> 00:05:06,973
<i>Mógłbym zobaczyć, dlaczego.</i>

74
00:05:07,473 --> 00:05:09,183
<i>To wyjątkowa góra.</i>

75
00:05:09,851 --> 00:05:11,686
To nasza góra.

76
00:05:12,937 --> 00:05:14,022
Boże.

77
00:05:15,481 --> 00:05:16,649
Naprawdę.

78
00:05:17,275 --> 00:05:18,609
Przepraszam, ale...

79
00:05:20,028 --> 00:05:22,030
Boże, spójrz na to.

80
00:05:22,113 --> 00:05:24,240
Zobacz tę! Jest ośnieżona.

81
00:05:24,407 --> 00:05:26,326
- Tylko trochę.
- Tyci-tyci.

82
00:05:43,134 --> 00:05:47,055
<i>Nigdy nie zapuściłam się głębiej
w ten park.</i>

83
00:05:49,599 --> 00:05:51,142
<i>Nigdy tego nie widzieliśmy.</i>

84
00:05:51,225 --> 00:05:53,061
<i>Często latamy, ale...</i>

85
00:05:53,436 --> 00:05:55,813
<i>...nigdy nie byliśmy dość długo na ziemi.</i>

86
00:05:56,272 --> 00:05:58,483
<i>Nic naprawdę nie odkrywaliśmy.</i>

87
00:05:58,775 --> 00:06:00,485
<i>Po prostu pracowaliśmy.</i>

88
00:06:01,027 --> 00:06:03,905
<i>To dla mnie prawdziwy sygnał alarmowy.</i>

89
00:06:16,209 --> 00:06:17,543
<i>Na samym początku</i>

90
00:06:17,627 --> 00:06:20,588
<i>Doug i ja żyliśmy w tym raju</i>

91
00:06:21,130 --> 00:06:22,173
<i>i stwierdziliśmy,</i>

92
00:06:22,340 --> 00:06:24,967
że ocalenie tego miejsca byłoby wspaniałe.

93
00:06:25,051 --> 00:06:26,302
Po prostu uratowanie

94
00:06:28,805 --> 00:06:31,307
<i>od zmian klimatycznych i tak dalej.</i>

95
00:06:31,557 --> 00:06:32,725
<i>Na ten moment,</i>

96
00:06:33,434 --> 00:06:35,645
na każdym polu,

97
00:06:35,937 --> 00:06:38,147
natura jest na przegranej pozycji.

98
00:06:39,941 --> 00:06:42,652
<i>Co można zrobić dzisiaj,</i>

99
00:06:42,819 --> 00:06:47,407
<i>aby zagrożone obszary naturalne ocalały?</i>

100
00:06:50,993 --> 00:06:53,663
<i>Jaka była wasza wizja?
Dlaczego tu przyjechaliście?</i>

101
00:06:53,746 --> 00:06:54,789
CHILE
ARGENTYNA

102
00:06:54,872 --> 00:06:56,707
<i>Zaczęliśmy tworzyć wielki plan.</i>

103
00:06:56,999 --> 00:06:57,959
{\an8}EKOLOG

104
00:06:58,042 --> 00:06:59,752
{\an8}I zdaliśmy sobie sprawę, że jest możliwość

105
00:07:00,920 --> 00:07:03,297
{\an8}utworzenia parku narodowego

106
00:07:03,506 --> 00:07:04,757
<i>z prywatnej inicjatywy.</i>

107
00:07:05,425 --> 00:07:08,636
<i>Zamysłem było, by oddać to państwu.</i>

108
00:07:08,928 --> 00:07:10,054
WYKUP
ZIEMI

109
00:07:10,221 --> 00:07:13,558
Nadzwyczajne podejście do ratowania ziemi:
wykup terenów.

110
00:07:14,100 --> 00:07:17,770
<i>Tompkins i jego żona, Kris, nabyli teren
w celu objęcia go ochroną.</i>

111
00:07:17,854 --> 00:07:20,231
<i>To działanie na ogromną skalę.</i>

112
00:07:20,314 --> 00:07:22,608
<i>Rozmiar tego jest podobny
do parku Yosemite.</i>

113
00:07:22,942 --> 00:07:25,570
<i>Kupiliście ten wulkan?</i>

114
00:07:25,903 --> 00:07:27,530
<i>Tak wyszło.</i>

115
00:07:27,780 --> 00:07:29,991
<i>Niektórzy pytali,</i>

116
00:07:30,074 --> 00:07:32,827
<i>o co chodzi tym Amerykanom.</i>

117
00:07:33,619 --> 00:07:34,662
{\an8}BYŁY SENATOR CHILE

118
00:07:34,745 --> 00:07:35,746
{\an8}Naszym zdaniem

119
00:07:35,830 --> 00:07:38,583
{\an8}to po prostu biznesmen udający ekologa.

120
00:07:39,625 --> 00:07:43,212
<i>Myślę, że wiele osób w Chile na początku
nie do końca rozumiało,</i>

121
00:07:43,629 --> 00:07:46,090
co oznacza bycie działaczem ekologicznym.

122
00:07:47,341 --> 00:07:48,468
{\an8}BYŁA PREZYDENT CHILE

123
00:07:48,593 --> 00:07:50,511
{\an8}Niektórzy chcieli tam inwestować.

124
00:07:50,595 --> 00:07:52,722
{\an8}Produkować energię

125
00:07:52,847 --> 00:07:54,265
z wody, z rzek.

126
00:07:54,348 --> 00:07:56,642
Inni chcieli wycinać lasy.

127
00:07:57,894 --> 00:07:59,812
<i>Nie wiedzieliśmy o wyścigu inwestorów.</i>

128
00:08:00,396 --> 00:08:01,939
<i>W tym po części był problem.</i>

129
00:08:02,482 --> 00:08:04,650
Była prezydent Chile
oskarżyła twojego męża

130
00:08:04,734 --> 00:08:06,235
o wysiedlanie ludzi.

131
00:08:06,903 --> 00:08:09,739
<i>Rzekomo grożono wam śmiercią.</i>

132
00:08:09,822 --> 00:08:13,493
<i>Cóż, tak było, grożono nam latami.
A w telefonach podsłuchy.</i>

133
00:08:13,868 --> 00:08:15,703
<i>Stawka była wysoka.</i>

134
00:08:19,790 --> 00:08:22,251
<i>Przez 25 lat naprawdę</i>

135
00:08:23,211 --> 00:08:24,879
<i>robiłam co w mojej mocy,</i>

136
00:08:24,962 --> 00:08:29,217
<i>żeby urzeczywistnić pragnienia Douga.</i>

137
00:08:30,051 --> 00:08:32,428
O tym mówiłeś dzisiaj rano.

138
00:08:32,512 --> 00:08:33,888
- Tak.
- To całe.

139
00:08:35,097 --> 00:08:37,058
Podkreśliłem to dawno temu,

140
00:08:37,141 --> 00:08:39,310
bo ktoś powiedział mi, że można to kupić.

141
00:08:39,393 --> 00:08:41,020
<i>Wielkie to.</i>

142
00:08:41,145 --> 00:08:44,524
<i>Przyjechałem do Chile w 1990 roku,
kupiłem dom i go remontowałem.</i>

143
00:08:44,649 --> 00:08:48,819
Kupiliśmy kawałek ziemi, bez zamiaru
tworzenia wielkiego rezerwatu.

144
00:08:48,945 --> 00:08:52,949
Później okazało się, że można kupić inny
kawałek, potem następny, naprawdę duży

145
00:08:53,074 --> 00:08:55,451
i niedługo zaczęliśmy tworzyć ten park.

146
00:08:59,789 --> 00:09:05,294
<i>Z jednej strony widziałeś szaleńca
marzącego o stworzeniu rezerwatu,</i>

147
00:09:05,503 --> 00:09:07,046
<i>a z drugiej...</i>

148
00:09:07,838 --> 00:09:09,006
{\an8}KIEROWNIK PARKU PUMALÍN

149
00:09:09,090 --> 00:09:15,012
{\an8}...kogoś, kto mógł to zrobić
na szczeblu państwowym.

150
00:09:17,139 --> 00:09:19,934
Powiedziała: „Chcę z tobą polatać,
ale nie spadnij.

151
00:09:20,560 --> 00:09:22,812
„Nie rozbij się, proszę.”

152
00:09:23,271 --> 00:09:28,192
<i>Po obydwu stronach było głębokie
poświęcenie dla drugiego.</i>

153
00:09:28,985 --> 00:09:29,944
{\an8}FILMOWIEC

154
00:09:30,027 --> 00:09:32,738
{\an8}Połączyło ich wspólne marzenie.
Ciągle darli koty.

155
00:09:38,244 --> 00:09:39,787
Potrafimy się pokłócić.

156
00:09:40,746 --> 00:09:42,081
Nie, myślę...

157
00:09:42,498 --> 00:09:44,166
że chęć...

158
00:09:45,293 --> 00:09:48,254
sprzeciwienia się wobec
niszczenia dzikiej przyrody.

159
00:09:50,548 --> 00:09:54,594
<i>Uważam, że to najsilniejsza więź,</i>

160
00:09:54,677 --> 00:09:56,554
<i>jaka może łączyć dwoje ludzi.</i>

161
00:10:14,822 --> 00:10:18,409
Czy możemy odpocząć chwilę,
tutaj albo tam dalej?

162
00:10:18,492 --> 00:10:20,494
- Chodźmy na skraj lasu.
- Dobrze.

163
00:10:20,578 --> 00:10:22,997
- To jeszcze jakieś...
- Zgoda.

164
00:10:23,080 --> 00:10:25,082
- ...niecałe sto metrów.
- Brzmi nieźle.

165
00:10:25,708 --> 00:10:27,251
Jak tam, Kris?

166
00:10:28,127 --> 00:10:29,295
W porządku.

167
00:10:29,629 --> 00:10:30,630
To dobrze.

168
00:10:33,341 --> 00:10:34,425
<i>Zawsze powtarzałam,</i>

169
00:10:34,592 --> 00:10:37,386
<i>że chcę być po jednej
albo drugiej stronie,</i>

170
00:10:37,470 --> 00:10:38,763
<i>ale nigdy pośrodku.</i>

171
00:10:39,555 --> 00:10:41,891
<i>Przed śmiercią chciałam takiego życia.</i>

172
00:10:42,141 --> 00:10:45,603
Nie wiedziałam do końca, czym jest,
ale wiedziałam, że pragnę...

173
00:10:47,063 --> 00:10:49,565
czegoś dzikiego, szokującego,

174
00:10:50,900 --> 00:10:54,362
ryzykownego ze względu na porzucenie
wszystkiego, co było wygodne.

175
00:11:02,161 --> 00:11:05,122
<i>Doug by się cieszył</i>

176
00:11:05,331 --> 00:11:06,374
<i>i byłby dumny,</i>

177
00:11:06,832 --> 00:11:08,626
<i>że tutaj wchodzę</i>

178
00:11:09,251 --> 00:11:11,837
<i>i że oglądam najwyższe miejsce
w rezerwacie.</i>

179
00:11:15,383 --> 00:11:16,592
<i>Dla mnie</i>

180
00:11:17,134 --> 00:11:19,887
<i>to sposób, w jaki się z nim żegnam.</i>

181
00:11:23,182 --> 00:11:25,393
<i>Doug wspiął się na tę górę jako pierwszy,</i>

182
00:11:25,518 --> 00:11:27,311
<i>to było w 2008 roku.</i>

183
00:11:28,688 --> 00:11:30,189
<i>Był alpinistą</i>

184
00:11:30,731 --> 00:11:33,234
<i>i to wspinaczkę zawsze kochał najbardziej.</i>

185
00:11:37,655 --> 00:11:40,282
<i>Doug urodził się na północnym wschodzie.</i>

186
00:11:40,491 --> 00:11:44,829
<i>Jako gimnazjalista zaczynał się wspinać
w górach Shawangunks.</i>

187
00:11:46,122 --> 00:11:50,251
<i>Szkoła go nie interesowała,
nie poszedł do college'u.</i>

188
00:11:50,918 --> 00:11:56,298
<i>Uważał, że dopasowywanie się do innych
nie ma sensu.</i>

189
00:11:57,049 --> 00:12:00,261
Po prostu to wszystko odrzucił

190
00:12:01,804 --> 00:12:03,013
i wyjechał.

191
00:12:04,932 --> 00:12:06,100
<i>Miał 17 lat.</i>

192
00:12:07,518 --> 00:12:08,644
<i>Pojechał na zachód.</i>

193
00:12:11,564 --> 00:12:13,566
Nie miał pieniędzy.

194
00:12:13,649 --> 00:12:15,151
Nie wiedział, jak...

195
00:12:15,234 --> 00:12:17,653
Nie wiedział, co będzie robił,
co tam znajdzie.

196
00:12:23,033 --> 00:12:26,412
{\an8}W końcu Doug dotarł do Yosemite.
Zaczął się wspinać i tak dalej.

197
00:12:26,495 --> 00:12:28,080
{\an8}ZAŁOŻYCIEL FIRMY PATAGONIA

198
00:12:28,205 --> 00:12:29,331
{\an8}Wspinaliśmy się razem.

199
00:12:30,750 --> 00:12:33,961
<i>Zostaliśmy przyjaciółmi.</i>

200
00:12:35,129 --> 00:12:39,383
<i>To Yvon poznał mnie i Douga
kilka lat później.</i>

201
00:12:40,968 --> 00:12:45,306
<i>Doug i Yvon byli najlepszymi przyjaciółmi
i zawsze się razem wspinali.</i>

202
00:12:45,473 --> 00:12:47,558
<i>Ich poziom był mistrzowski.</i>

203
00:12:48,100 --> 00:12:52,313
Byli włóczykijami, wspinaczami, surferami
i narciarzami w jednym,

204
00:12:52,938 --> 00:12:57,401
<i>którzy stworzyli rynek odzieży outdoorowej
w formie, jaką znamy obecnie.</i>

205
00:12:58,486 --> 00:13:00,988
<i>Doug podziwiał Yvona,</i>

206
00:13:01,906 --> 00:13:05,075
<i>ale ta relacja zmieniła się
na przestrzeni 50 lat.</i>

207
00:13:05,493 --> 00:13:07,953
Yvon naprawdę słuchał Douga,

208
00:13:08,037 --> 00:13:10,581
kiedy zaczynali swój interes.

209
00:13:10,664 --> 00:13:12,041
KANAPKI
HOT DOGI

210
00:13:12,166 --> 00:13:14,460
<i>Jakimś cudem przekonał sam siebie
do franczyzy</i>

211
00:13:14,543 --> 00:13:16,045
<i>budki z hot dogami w Yosemite.</i>

212
00:13:17,046 --> 00:13:19,423
<i>Wspinał się i sprzedawał parówki.</i>

213
00:13:21,550 --> 00:13:22,843
<i>Był przedsiębiorcą.</i>

214
00:13:22,927 --> 00:13:25,805
Kiedy chcesz zrozumieć przedsiębiorców,

215
00:13:25,888 --> 00:13:27,807
przyjrzyj się młodocianym przestępcom.

216
00:13:28,516 --> 00:13:30,434
Oni też mówią: „To jest do dupy.

217
00:13:30,518 --> 00:13:32,102
„Zrobię to po swojemu”.

218
00:13:32,353 --> 00:13:36,273
Doug stał się biznesmenem
przed wszystkimi innymi.

219
00:13:36,357 --> 00:13:37,608
Ja byłem kowalem

220
00:13:38,734 --> 00:13:40,319
<i>i robiłem sprzęt do wspinaczki,</i>

221
00:13:40,402 --> 00:13:42,863
<i>ale nie postrzegałem siebie
jako biznesmena.</i>

222
00:13:43,030 --> 00:13:44,114
<i>Do czasu.</i>

223
00:13:47,451 --> 00:13:49,745
<i>Wspinałem się sześć miesięcy...</i>

224
00:13:49,829 --> 00:13:51,205
SPRZĘT ALPINISTYCZNY

225
00:13:51,288 --> 00:13:52,665
<i>...i zacząłem robić sprzęt.</i>

226
00:13:53,541 --> 00:13:56,669
<i>Mój biznes rozwijał się zwyczajnie,</i>

227
00:13:56,752 --> 00:13:58,796
<i>ale mieliśmy wiele różnych pomysłów.</i>

228
00:13:58,879 --> 00:14:01,006
Mieliśmy taką politykę,

229
00:14:02,091 --> 00:14:04,426
żeby pracować, kiedy trzeba

230
00:14:05,052 --> 00:14:06,512
<i>i bawić się, kiedy można.</i>

231
00:14:06,637 --> 00:14:08,973
<i>Kiedy nadchodzi fala - wskakuj na deskę.</i>

232
00:14:10,140 --> 00:14:11,767
<i>Wtedy poznałem Kris.</i>

233
00:14:15,688 --> 00:14:18,315
<i>Dziewczyny z wybrzeża, to jest coś</i>

234
00:14:18,399 --> 00:14:23,320
<i>Mają styl i wdzięk</i>

235
00:14:23,779 --> 00:14:27,950
<i>A panny z południa
I ten ich akcent</i>

236
00:14:28,033 --> 00:14:31,537
<i>Wprost zwalają mnie z nóg</i>

237
00:14:38,210 --> 00:14:41,255
<i>To jest surferka, wiesz,
ciągle chodzi boso</i>

238
00:14:41,589 --> 00:14:43,716
<i>Kiedy była w liceum</i>

239
00:14:43,883 --> 00:14:45,676
<i>też nie nosiła butów,</i>

240
00:14:45,843 --> 00:14:47,970
<i>co doprowadzało nauczycieli do szału.</i>

241
00:14:48,262 --> 00:14:50,764
Miała swoje za uszami.

242
00:14:52,766 --> 00:14:55,436
{\an8}<i>Kris była sąsiadkę Yvona zza płotu.</i>

243
00:14:55,519 --> 00:14:57,062
{\an8}GŁOS WSPÓŁWŁAŚCICIELKI FIRMY PATAGONIA

244
00:14:57,187 --> 00:15:00,441
{\an8}<i>Kiedy pierwszy raz ją spotkałam
miała z 15, może 16 lat.</i>

245
00:15:00,608 --> 00:15:02,359
<i>Była niesamowicie sympatyczna.</i>

246
00:15:02,443 --> 00:15:04,862
<i>Lubi mówić i robić różne rzeczy,</i>

247
00:15:04,945 --> 00:15:06,989
<i>ale jest drobiazgowa.</i>

248
00:15:10,618 --> 00:15:15,706
<i>Dorastałyśmy w Kalifornii, na farmie
naszego dziadka</i>

249
00:15:15,789 --> 00:15:21,837
<i>Kiedy miałam osiem lat, mój ojciec
i jego firma paliwowa</i>

250
00:15:21,962 --> 00:15:24,423
<i>przenieśli się do Wenezueli,</i>

251
00:15:24,965 --> 00:15:27,885
<i>do małej osady w dorzeczu Orinoko.</i>

252
00:15:31,639 --> 00:15:34,600
<i>Pewnego popołudnia tata
bardzo się rozchorował,</i>

253
00:15:34,725 --> 00:15:39,480
<i>a pięć dni później już go nie było,
zmarł na polio.</i>

254
00:15:44,485 --> 00:15:47,154
<i>Po śmierci ojca</i>

255
00:15:47,279 --> 00:15:50,324
nasza mama ponownie wyszła za mąż
za przyjaciela rodziny.

256
00:15:51,283 --> 00:15:54,703
<i>Osiągał to, co chciał.
Miał też czwórkę dzieci.</i>

257
00:15:54,954 --> 00:15:58,248
<i>Czyli razem było nas siedmioro.
Mówili na nas „chuligani”.</i>

258
00:15:59,333 --> 00:16:00,459
<i>Byliśmy nieokiełznani.</i>

259
00:16:01,877 --> 00:16:04,171
<i>Mój ojciec chciał, żeby jego dzieci</i>

260
00:16:04,254 --> 00:16:06,757
<i>były w stanie skoczyć
z wysokiej trampoliny.</i>

261
00:16:07,549 --> 00:16:09,176
<i>Nie było rzeczy niemożliwych.</i>

262
00:16:09,760 --> 00:16:13,430
A ja idealnie spełniałam te oczekiwania.

263
00:16:14,098 --> 00:16:17,851
<i>Mieliśmy być świetni w tym, co robimy.</i>

264
00:16:17,935 --> 00:16:20,187
<i>Nieważne co, ważne, żeby być mistrzem.</i>

265
00:16:27,945 --> 00:16:32,199
<i>Nie chciałam iść do prywatnej szkoły,
ale publiczne liceum</i>

266
00:16:32,282 --> 00:16:34,451
było tak fatalne,

267
00:16:34,535 --> 00:16:37,663
że zamiast na lekcje zaczęłam
chodzić na plażę

268
00:16:37,746 --> 00:16:39,665
ze starszym bratem i z Yvonem.

269
00:16:40,874 --> 00:16:42,918
<i>To ja w wieku 15 lat.</i>

270
00:16:43,043 --> 00:16:47,923
<i>Doskonale wiedział, kim był.</i>

271
00:16:48,298 --> 00:16:53,470
<i>A z drugiej strony był
niczym kamyczek w strumieniu,</i>

272
00:16:53,637 --> 00:16:57,975
który obija się i daje ponieść z nurtem,

273
00:16:58,058 --> 00:17:00,060
a ja uwięzłam na skale.

274
00:17:00,144 --> 00:17:02,604
Może jakiś strumyczek mógłby mnie zabrać

275
00:17:02,688 --> 00:17:04,023
i ponieść ze sobą.

276
00:17:05,733 --> 00:17:09,069
<i>Po pierwszym roku college'u
wróciłam do domu</i>

277
00:17:09,153 --> 00:17:12,573
<i>i mama oświadczyła mi,
że muszę znaleźć pracę.</i>

278
00:17:12,948 --> 00:17:15,492
<i>Pobiegłam do Yvona z płaczem,</i>

279
00:17:16,035 --> 00:17:20,205
<i>więc zatrudnił mnie na wakacje
i płacił dwa dolary na godzinę.</i>

280
00:17:21,707 --> 00:17:25,669
<i>Zaczęła u mnie pracować
pomagając przy pakowaniu.</i>

281
00:17:26,754 --> 00:17:28,088
<i>Młodsza pakowaczka.</i>

282
00:17:28,172 --> 00:17:29,590
<i>Niższego stanowiska nie ma.</i>

283
00:17:31,717 --> 00:17:34,011
Ale jakoś wdrapywała się
na wyższe pozycje.

284
00:17:34,178 --> 00:17:35,846
I powoli nauczyliśmy się

285
00:17:36,638 --> 00:17:38,223
jak prowadzić biznes wspólnie.

286
00:17:41,101 --> 00:17:43,771
<i>Doug też założył własną firmę.</i>

287
00:17:44,897 --> 00:17:46,732
<i>Najpierw był przewodnikiem.</i>

288
00:17:46,815 --> 00:17:49,818
<i>California Mountaineering Guide Service,
tak się to nazywało.</i>

289
00:17:49,902 --> 00:17:53,697
<i>Z tego powodu założyłem North Face.</i>

290
00:17:54,782 --> 00:17:58,827
<i>Potrzebowałem sprzętu, żeby wyposażyć
klientów wynajmujących przewodnika.</i>

291
00:17:59,912 --> 00:18:03,332
<i>Jakoś w tamtym czasie Doug poznał Susie.</i>

292
00:18:04,208 --> 00:18:07,252
Susie, moją pierwszą żonę,
poznałem łapiąc stopa.

293
00:18:07,336 --> 00:18:08,754
Zabrała mnie autem.

294
00:18:15,344 --> 00:18:16,303
Jechałam sobie...

295
00:18:16,386 --> 00:18:17,679
{\an8}PROJEKTANTKA. WSPÓŁZAŁOŻYCIELKA ESPRIT

296
00:18:17,763 --> 00:18:19,348
{\an8}...po terenie Emerald Bay

297
00:18:19,515 --> 00:18:20,808
{\an8}i jeziora Tahoe

298
00:18:21,475 --> 00:18:24,019
i naglę widzę autostopowicza.

299
00:18:24,103 --> 00:18:26,772
Zatrzymałam się i go zabrałam.
Miał ze sobą liny

300
00:18:26,855 --> 00:18:28,273
<i>i cały osprzęt wspinaczkowy.</i>

301
00:18:28,357 --> 00:18:29,983
<i>Był strasznie arogancki.</i>

302
00:18:30,067 --> 00:18:33,403
<i>Pamiętam, jak myślałam: „Co za buc.</i>

303
00:18:33,487 --> 00:18:35,697
<i>„Ale ma w sobie coś fajnego”.</i>

304
00:18:36,615 --> 00:18:38,242
<i>Koniec końców się pobraliśmy</i>

305
00:18:38,784 --> 00:18:41,453
<i>i zamieszkaliśmy w North Beach
w San Francisco.</i>

306
00:18:41,995 --> 00:18:43,288
SPECJALIŚCI OD WSPINACZKI

307
00:18:43,372 --> 00:18:45,290
<i>Kiedy otworzyliśmy North Face,</i>

308
00:18:45,624 --> 00:18:48,127
<i>zaprosiliśmy grupę Grateful Dead,</i>

309
00:18:48,252 --> 00:18:49,753
<i>żeby zagrali na inauguracji.</i>

310
00:18:51,797 --> 00:18:53,757
{\an8}<i>Doug świetnie się bawił</i>

311
00:18:53,924 --> 00:18:56,760
<i>tworząc to wszystko, to było coś pięknego.</i>

312
00:18:58,262 --> 00:19:00,430
<i>Stworzył unikalne otoczenie</i>

313
00:19:01,098 --> 00:19:03,725
<i>dla sprzedaży różnego rodzaju odzieży
i sprzętu.</i>

314
00:19:07,229 --> 00:19:08,939
<i>The North Face rosło w siłę.</i>

315
00:19:09,022 --> 00:19:12,484
<i>Doug robił się niecierpliwy,
bo chciał uciec,</i>

316
00:19:12,568 --> 00:19:14,486
<i>wspinać się i nie być niczym związany.</i>

317
00:19:14,570 --> 00:19:16,238
SPECJALIŚCI OD SPRZĘTU DO WSPINACZKI

318
00:19:16,488 --> 00:19:17,447
<i>Sprzedaliśmy firmę.</i>

319
00:19:19,199 --> 00:19:21,952
<i>Susie startowała wtedy z Esprit.</i>

320
00:19:22,035 --> 00:19:24,079
Weszła w spółkę z inną kobietą.

321
00:19:26,456 --> 00:19:28,959
<i>Sprzedawaliśmy wtedy</i>

322
00:19:29,042 --> 00:19:32,254
<i>bardzo amatorskie próbne kolekcje.</i>

323
00:19:32,337 --> 00:19:34,923
<i>Pamiętam, jak pokazałam mu zamówienia.</i>

324
00:19:35,132 --> 00:19:37,092
Doug spojrzał na nie, pokiwał głową

325
00:19:37,384 --> 00:19:39,845
i powiedział: „No, no, tu są możliwości”.

326
00:19:40,179 --> 00:19:41,680
<i>Prowadziliśmy interesy.</i>

327
00:19:43,015 --> 00:19:47,102
<i>Esprit stało się w końcu wielką marką
i ruszyliśmy pełną parą.</i>

328
00:19:48,604 --> 00:19:50,689
<i>Zrobiliśmy z Esprit naprawdę silną markę.</i>

329
00:19:50,772 --> 00:19:52,316
W końcu firma rozrosła się

330
00:19:52,441 --> 00:19:54,693
i zyskała wielu międzynarodowych partnerów

331
00:19:55,360 --> 00:19:58,780
<i>od Azji, przez Australii po Europę.</i>

332
00:20:16,757 --> 00:20:19,509
<i>Znajdujemy się teraz w miejscu, które,
miejmy nadzieję,</i>

333
00:20:19,593 --> 00:20:21,762
<i>stanie się Patagońskim Parkiem Narodowym.</i>

334
00:20:22,638 --> 00:20:25,432
<i>Ale co z tym?</i>

335
00:20:26,475 --> 00:20:28,602
<i>Mieć wielkie idee to jedno,</i>

336
00:20:29,311 --> 00:20:32,898
<i>ale to, czy można je zrealizować,
to zupełnie inna para kaloszy.</i>

337
00:20:33,607 --> 00:20:37,903
<i>To wymaga bardzo ścisłej
współpracy z rządem.</i>

338
00:20:40,489 --> 00:20:43,575
<i>To jeden z pięciu nowych parków.</i>

339
00:20:44,493 --> 00:20:45,869
<i>W każdym przypadku</i>

340
00:20:46,370 --> 00:20:48,455
<i>kupowaliśmy spory kawałek terenu</i>

341
00:20:48,705 --> 00:20:51,833
<i>i proponowaliśmy rządowi współpracę</i>

342
00:20:52,376 --> 00:20:55,963
<i>i wkład w inne ziemie federalne.</i>

343
00:20:59,383 --> 00:21:03,136
Rezerwat Alacalufes może spokojnie być
parkiem narodowym

344
00:21:03,345 --> 00:21:05,847
nie tracąc możliwości produkcyjnych.

345
00:21:06,640 --> 00:21:08,475
<i>Byłoby cudownie,</i>

346
00:21:08,642 --> 00:21:10,644
{\an8}gdyby te wszystkie projekty
faktycznie stały się...

347
00:21:10,769 --> 00:21:11,937
{\an8}ALPINISTA, AUTOR

348
00:21:12,020 --> 00:21:13,647
{\an8}...prawdziwymi parkami narodowymi.

349
00:21:17,234 --> 00:21:21,280
<i>Przekonanie o tym, że coś się stanie
i realizacja tego to dwie różne rzeczy.</i>

350
00:21:21,613 --> 00:21:24,908
{\an8}Chile było krajem całkowicie opartym
na gospodarce wydobywczej.

351
00:21:27,411 --> 00:21:29,037
<i>To przykre, że górnictwo</i>

352
00:21:29,121 --> 00:21:30,914
<i>zapewnia byt ludziom w Chile.</i>

353
00:21:31,498 --> 00:21:34,334
<i>Obejmuje ponad 60 procent
wszystkich eksportowanych dóbr.</i>

354
00:21:34,793 --> 00:21:37,754
<i>Obecnie Chile jest największym na świecie
producentem miedzi</i>

355
00:21:38,046 --> 00:21:40,299
<i>i drugim na świecie producentem litu.</i>

356
00:21:42,009 --> 00:21:44,428
<i>Chile to kraj górniczy.</i>

357
00:21:44,803 --> 00:21:47,597
Przemysł wydobywczy jest fundamentem
lokalnej gospodarki.

358
00:21:47,889 --> 00:21:51,560
Górnictwo zanieczyszcza środowisko.

359
00:21:53,103 --> 00:21:55,355
<i>Według zamysłu ekonomicznego polityków</i>

360
00:21:55,522 --> 00:21:58,400
<i>należało eksploatować te ziemie i lasy.</i>

361
00:21:58,567 --> 00:22:00,986
<i>Ludzie, którzy wtedy rządzili krajem</i>

362
00:22:01,320 --> 00:22:05,157
{\an8}nie pojmowali idei parku narodowego.

363
00:22:07,326 --> 00:22:11,121
<i>W Ameryce Łacińskiej nigdy nie było
bezinteresownych inicjatyw ekologicznych.</i>

364
00:22:11,371 --> 00:22:15,792
<i>I nagle przyjeżdża jakiś szajbus z USA
i oświadcza:</i>

365
00:22:16,001 --> 00:22:19,296
„Kupię całą tę ziemię w Chile,

366
00:22:19,463 --> 00:22:22,632
„zamienię ją w park narodowy
i zwrócę Chilijczykom”.

367
00:22:22,924 --> 00:22:26,970
Absolutnie w to nie wierzyli.
Przecież nikt tak nie robi.

368
00:22:27,888 --> 00:22:29,848
Przecież musi być drugie dno.

369
00:22:45,655 --> 00:22:48,617
<i>Doug zaczął tu przyjeżdżać w 1961 roku.</i>

370
00:22:48,700 --> 00:22:52,287
<i>Ścigał się na nartach, a wszyscy
alpejczycy trenowali poza sezonem.</i>

371
00:22:53,246 --> 00:22:55,791
<i>W ten sposób zaczęło do niego docierać</i>

372
00:22:55,916 --> 00:22:58,335
<i>jakie naprawdę są Argentyna i Chile.</i>

373
00:22:58,418 --> 00:23:00,879
<i>Od początku mu się to spodobało.</i>

374
00:23:03,090 --> 00:23:06,760
<i>Romansował więc sobie z Patagonią.</i>

375
00:23:15,352 --> 00:23:18,063
<i>Przyjazd do Patagonii to był jego pomysł.</i>

376
00:23:18,855 --> 00:23:20,482
Ruszyliśmy dwa tygodnie później.

377
00:23:20,565 --> 00:23:21,441
Kupiliśmy vana,

378
00:23:21,566 --> 00:23:24,069
<i>zapakowaliśmy narty, deski surfingowe</i>

379
00:23:24,236 --> 00:23:25,570
<i>i sprzęt do wspinaczki</i>

380
00:23:30,659 --> 00:23:34,371
<i>i przejechaliśmy szesnaście
czy trzydzieści tysięcy kilometrów.</i>

381
00:23:35,705 --> 00:23:37,374
<i>To była dopiero przygoda.</i>

382
00:23:39,251 --> 00:23:41,253
<i>Fantastyczna wyprawa.</i>

383
00:23:42,671 --> 00:23:43,755
<i>Mam na myśli,</i>

384
00:23:44,131 --> 00:23:46,633
<i>że to było symbolem całej epoki.</i>

385
00:23:46,883 --> 00:23:49,928
To definiowało nasz sposób życia.

386
00:23:51,388 --> 00:23:53,432
<i>Wspinaczka, surfing,</i>

387
00:23:53,849 --> 00:23:55,976
<i>szusowanie po nieskalanych nartą szczytach</i>

388
00:23:56,268 --> 00:23:59,563
<i>i w końcu wspinanie się na najtrudniejsze,</i>

389
00:23:59,646 --> 00:24:02,441
<i>imponujące szczyty po raz pierwszy.</i>

390
00:24:04,526 --> 00:24:06,945
<i>Prawie 60 dni próbowaliśmy
wejść na Fitz Roy.</i>

391
00:24:09,322 --> 00:24:11,908
<i>Spędziliśmy 31 dni w jaskini lodowej.</i>

392
00:24:14,786 --> 00:24:18,665
<i>Odpowiednia pogoda utrzymywała się
może przez pięć dni.</i>

393
00:24:23,211 --> 00:24:26,548
<i>Przepadłem na dziewięć miesięcy.</i>

394
00:24:27,132 --> 00:24:30,552
<i>Mój stary druh Yvon Chouinard
i trzech innych przyjaciół,</i>

395
00:24:30,635 --> 00:24:32,262
<i>spędziliśmy w Chile dużo czasu.</i>

396
00:24:33,555 --> 00:24:36,558
<i>Zakochaliśmy się w Patagonii.</i>

397
00:24:36,641 --> 00:24:38,685
<i>To był mój pierwszy raz w tym kraju.</i>

398
00:24:41,313 --> 00:24:43,982
<i>Wyglądał jak Dziki Zachód sto lat temu,</i>

399
00:24:44,524 --> 00:24:45,942
<i>ale był prawdziwy.</i>

400
00:24:46,568 --> 00:24:50,363
<i>Ta wyprawa była tak długa, że naprawdę...</i>

401
00:24:50,447 --> 00:24:52,073
{\an8}<i>To zmieniło nasze życie.</i>

402
00:24:52,157 --> 00:24:55,952
{\an8}NIECH ŻYJĄ
ZWARIOWANE WIEPRZE

403
00:24:56,119 --> 00:24:58,371
Kiedy Yvon zjechał do Patagonii...

404
00:24:58,455 --> 00:25:01,791
...w 1968 roku wspiąć się z Dougiem,

405
00:25:02,000 --> 00:25:03,752
<i>to była jazda.</i>

406
00:25:05,420 --> 00:25:07,923
<i>A kiedy wróciliśmy 20 lat później,</i>

407
00:25:08,006 --> 00:25:09,674
<i>było już inaczej.</i>

408
00:25:10,550 --> 00:25:12,260
Patrzcie.

409
00:25:12,344 --> 00:25:14,346
Zrobili ulice i tak dalej.

410
00:25:14,429 --> 00:25:16,556
Otwierają McDonald's i inne fast foody.

411
00:25:19,809 --> 00:25:23,021
<i>Deweloperzy postawili siatki
i znaki drogowe</i>

412
00:25:23,104 --> 00:25:25,524
<i>dla powstającego miasta Chalten.</i>

413
00:25:26,775 --> 00:25:28,652
<i>Zaczęliśmy też zauważać</i>

414
00:25:29,277 --> 00:25:31,363
i to już dawno temu,

415
00:25:31,446 --> 00:25:33,156
że robiło się coraz cieplej.

416
00:25:33,406 --> 00:25:37,536
<i>Uświadomiliśmy sobie, że lodowce
zaczęły się cofać.</i>

417
00:25:37,619 --> 00:25:40,330
<i>Zaczęliśmy interesować się...</i>

418
00:25:41,498 --> 00:25:42,707
<i>zmianami klimatycznymi.</i>

419
00:25:43,083 --> 00:25:47,504
<i>A Doug jako pierwszy...</i>

420
00:25:48,338 --> 00:25:50,006
<i>pierwszy to wyczuł.</i>

421
00:25:50,966 --> 00:25:55,011
{\an8}<i>Myślę, że to, ile pochłaniał informacji</i>

422
00:25:55,095 --> 00:25:57,764
{\an8}<i>i to, jakich ludzi poznawał, prowadziło</i>

423
00:25:57,847 --> 00:25:59,349
{\an8}<i>do sięgania po inne książki.</i>

424
00:25:59,474 --> 00:26:01,184
{\an8}DALEKIE STOSUNKI

425
00:26:01,309 --> 00:26:03,687
Mocno zaangażował się w ekologię

426
00:26:04,771 --> 00:26:06,273
i kliknęło od razu,

427
00:26:06,356 --> 00:26:08,775
wszyscy najgorliwsi ekolodzy
byli alpinistami.

428
00:26:09,484 --> 00:26:11,528
<i>Widzieli jak ludzie niszczą naturę.</i>

429
00:26:11,611 --> 00:26:14,447
<i>A jeśli zniszczymy naturę,
zniszczymy ludzkość.</i>

430
00:26:16,074 --> 00:26:21,871
<i>Ekologia głęboka to spojrzenie na świat
jako siatkę połączeń.</i>

431
00:26:22,497 --> 00:26:26,126
<i>Każde istnienie ma wartość.</i>

432
00:26:27,794 --> 00:26:33,049
I to nie do ludzi należy ocenianie
jak duża ta wartość jest.

433
00:26:43,393 --> 00:26:46,104
<i>Będąc jakiś czas w Patagonii pomyślałem,</i>

434
00:26:46,187 --> 00:26:49,274
<i>że chcę robić odzież odpowiednią
dla panujących tam warunków.</i>

435
00:26:52,694 --> 00:26:54,529
<i>Yvon powiedział,</i>

436
00:26:54,946 --> 00:26:56,781
<i>że chce stworzyć linię kurtek</i>

437
00:26:58,491 --> 00:27:00,118
<i>i nazwać ją Patagonia.</i>

438
00:27:02,746 --> 00:27:05,957
<i>Patagonia to jedna z tych magicznych nazw.</i>

439
00:27:06,458 --> 00:27:09,085
I marka, którą stworzyliśmy

440
00:27:09,294 --> 00:27:11,546
<i>ma w logo linię obrazującą Fitz Roy.</i>

441
00:27:14,299 --> 00:27:18,553
<i>Z jakiegoś powodu powiedział,</i>

442
00:27:18,678 --> 00:27:20,472
że powinnam się tym zająć.

443
00:27:21,097 --> 00:27:22,766
<i>No i stworzyłam tę markę,</i>

444
00:27:23,308 --> 00:27:25,268
<i>kierowałam nią i rozwijałam.</i>

445
00:27:27,562 --> 00:27:30,440
<i>Yvon był kopalnią pomysłów,</i>

446
00:27:30,523 --> 00:27:32,859
<i>ale nie wiedział, jak je realizować.</i>

447
00:27:32,984 --> 00:27:35,403
{\an8}<i>Kris wiedziała.
Nie brała się za marne pomysły.</i>

448
00:27:35,487 --> 00:27:37,572
{\an8}GŁOS MALINDY CHOUINARD
WSPÓŁZAŁOŻYCIELKI PATAGONII

449
00:27:37,656 --> 00:27:38,990
{\an8}<i>To ważny aspekt.</i>

450
00:27:40,742 --> 00:27:43,578
<i>Miała pasję i była pewna siebie.</i>

451
00:27:43,995 --> 00:27:47,582
<i>W końcu była prezesem
i dyrektorem generalnym.</i>

452
00:27:51,544 --> 00:27:54,214
<i>Kiedy Patagonia ruszyła,</i>

453
00:27:54,756 --> 00:27:56,549
<i>szczególnie w tamtych czasach,</i>

454
00:27:56,716 --> 00:27:58,885
to była wielka rzecz.

455
00:28:01,846 --> 00:28:03,682
<i>Później, już w latach 80.,</i>

456
00:28:04,307 --> 00:28:07,102
<i>Yvon stwierdził, że tej naszej firmie</i>

457
00:28:07,185 --> 00:28:09,646
<i>należy nadać charakter aktywistyczny.</i>

458
00:28:12,273 --> 00:28:16,695
<i>Rozwijałem swój interes
i martwiłem się o środowisko.</i>

459
00:28:16,861 --> 00:28:21,366
Chciałem pokierować firmą tak,
by była coraz bardziej proekologiczna.

460
00:28:22,867 --> 00:28:24,577
<i>Doug miał inną wizję.</i>

461
00:28:25,995 --> 00:28:29,749
<i>Jego planem było budowanie
jak największej marki.</i>

462
00:28:31,042 --> 00:28:32,877
Idź, Fred Astaire.

463
00:28:37,674 --> 00:28:38,758
Zdjęcie Emily...

464
00:28:38,842 --> 00:28:40,468
<i>Tompkins to żaden projektant.</i>

465
00:28:40,552 --> 00:28:43,138
<i>Wygląd Esprit jest dziełem jego żony.</i>

466
00:28:43,221 --> 00:28:45,849
<i>Ale wszystko inne związane
z wizerunkiem firmy</i>

467
00:28:45,932 --> 00:28:48,852
<i>i sposób komunikacji
jest pod jego nadzorem.</i>

468
00:28:49,644 --> 00:28:51,771
Jest świetna. Julie Hall.

469
00:28:51,855 --> 00:28:53,356
- Zdecydowanie.
- OK.

470
00:29:02,532 --> 00:29:05,076
{\an8}Esprit miał siedzibę w Mediolanie,

471
00:29:05,535 --> 00:29:07,662
{\an8}w Paryżu,

472
00:29:07,746 --> 00:29:10,373
W Nowym Jorku i Tokio.

473
00:29:10,457 --> 00:29:13,710
Wchodząc do jego domu można było zobaczyć
tryptyk Francisa Bacona

474
00:29:13,793 --> 00:29:15,462
wart pięć milionów dolarów

475
00:29:15,795 --> 00:29:17,547
<i>nad kominkiem.</i>

476
00:29:21,551 --> 00:29:25,096
<i>Esprit kwitł, kiedy Doug skupiał się
na tej marce,</i>

477
00:29:25,180 --> 00:29:26,473
<i>i świetnie się odnajdywał</i>

478
00:29:26,639 --> 00:29:28,308
<i>w byciu wielkim przedsiębiorcą</i>

479
00:29:28,516 --> 00:29:30,643
<i>w świecie wielkiej mody.</i>

480
00:29:31,603 --> 00:29:33,229
A potem nastąpiła zmiana.

481
00:29:35,648 --> 00:29:38,401
<i>Myślę, że to wiele zmieniło.</i>

482
00:29:38,943 --> 00:29:40,528
<i>Po prostu</i>

483
00:29:40,695 --> 00:29:44,949
skończył się dla mnie pewien etap

484
00:29:45,033 --> 00:29:46,826
i pod koniec lat 80.

485
00:29:46,910 --> 00:29:50,246
stwierdziłem, że muszę
zacząć robić coś innego.

486
00:29:50,371 --> 00:29:51,915
Myślę, że czuł się...

487
00:29:53,875 --> 00:29:54,876
przegrany.

488
00:29:55,126 --> 00:29:57,170
Przegrał z własnej ręki.

489
00:29:58,922 --> 00:30:02,258
<i>Pierwszą zasadą przemysłu
związanego z modą</i>

490
00:30:02,342 --> 00:30:05,887
<i>jest wytworzenie poczucia potrzeby</i>

491
00:30:06,137 --> 00:30:07,639
<i>posiadania nowych rzeczy.</i>

492
00:30:07,722 --> 00:30:10,475
Zdałem sobie sprawę,
że nie powinienem tego robić,

493
00:30:10,558 --> 00:30:13,603
bo w ten sposób przykładam rękę
do niszczenia świata.

494
00:30:13,686 --> 00:30:14,813
{\an8}APEL O ODPOWIEDZIALNOŚĆ

495
00:30:14,896 --> 00:30:16,981
{\an8}DEFINIUJEMY NASZE POTRZEBY
PRZEZ ZBĘDNE RZECZY...

496
00:30:17,106 --> 00:30:18,483
<i>Przez kolejne lata</i>

497
00:30:18,650 --> 00:30:20,485
w katalogach Esprit

498
00:30:20,568 --> 00:30:23,363
wyczuć można było próby zniechęcenia
do kupowania ubrań.

499
00:30:23,446 --> 00:30:25,907
ESPRIT SIĘ ZMIENIA?
...KUPOWAĆ TO, CO NIEZBĘDNE.

500
00:30:25,990 --> 00:30:28,201
<i>Nie można tak działać i szukać sposobu</i>

501
00:30:28,368 --> 00:30:30,954
<i>jak opłacić pracowników
i dalej prowadzić firmę.</i>

502
00:30:31,037 --> 00:30:32,747
...NOWY „PROEKOLOGICZNY STYL”...

503
00:30:32,872 --> 00:30:35,124
Na początku lat 90.

504
00:30:35,542 --> 00:30:37,168
zaczęłam mieć dość.

505
00:30:37,418 --> 00:30:41,464
<i>Firma ledwo się trzymała i musiałam
podjąć decyzję,</i>

506
00:30:41,548 --> 00:30:44,425
<i>że trzeba spróbować ratować Esprit.</i>

507
00:30:45,009 --> 00:30:47,512
<i>Rozeszli się z Susie</i>

508
00:30:47,595 --> 00:30:48,763
i...

509
00:30:49,305 --> 00:30:51,099
musieli się też rozejść zawodowo.

510
00:30:52,684 --> 00:30:54,018
<i>Wykupiła jego udziały,</i>

511
00:30:54,769 --> 00:30:59,107
<i>bo on wolał iść w inną stronę.</i>

512
00:31:14,122 --> 00:31:16,875
<i>Musiał wrócić tam, gdzie ostatni raz</i>

513
00:31:16,958 --> 00:31:19,711
<i>czuł się naprawdę szczęśliwy, chyba.
Czyli do Patagonii.</i>

514
00:31:37,353 --> 00:31:41,357
<i>To był wielki zwrot, ale dla niego
bardzo ważny.</i>

515
00:31:41,691 --> 00:31:42,859
{\an8}ALPINISTA, FILMOWIEC

516
00:31:42,984 --> 00:31:46,112
{\an8}Był wciąż tym samym gościem, ale innym,
bardziej interesującym.

517
00:31:47,322 --> 00:31:51,951
<i>Przeniósł się do Ameryki Południowej,
by poświęcić się projektowi,</i>

518
00:31:52,035 --> 00:31:55,079
<i>który wydawał się jakimś marzeniem,</i>

519
00:31:55,496 --> 00:31:57,123
<i>bo jego mantrą było:</i>

520
00:31:57,248 --> 00:31:59,000
zaangażuj się, a potem kombinuj.

521
00:31:59,083 --> 00:32:00,460
I to dokładnie zrobił.

522
00:32:00,752 --> 00:32:02,712
Poświęcił wszystko, co miał.

523
00:32:06,925 --> 00:32:08,676
<i>Przyjeżdżając tutaj nie miał planu.</i>

524
00:32:08,968 --> 00:32:10,762
{\an8}PREZES REWILDING CHILE

525
00:32:10,845 --> 00:32:13,598
{\an8}Kiedy przyjechał do Chile,
chciał tylko uciec z Esprit.

526
00:32:15,016 --> 00:32:16,351
<i>Latając nad Patagonią</i>

527
00:32:16,476 --> 00:32:19,938
<i>zorientował się, że właściciele farm
byli nieobecni.</i>

528
00:32:20,438 --> 00:32:22,941
<i>Kupiliśmy małe farmy</i>

529
00:32:23,107 --> 00:32:25,777
<i>od małych rolników, aby mogli jakoś żyć.</i>

530
00:32:27,028 --> 00:32:30,907
{\an8}<i>Doug kupił 800 hektarów farmy Reñihue.</i>

531
00:32:32,533 --> 00:32:35,119
{\an8}<i>Dokładnie tutaj</i>

532
00:32:35,787 --> 00:32:36,955
<i>gdzie siedzimy</i>

533
00:32:37,038 --> 00:32:38,831
<i>mieszkałem przez półtora roku.</i>

534
00:32:38,998 --> 00:32:40,416
Tylko tu.

535
00:32:40,500 --> 00:32:42,460
W jednym pokoju z kuchnią

536
00:32:43,086 --> 00:32:44,170
i jadalnią.

537
00:32:44,629 --> 00:32:49,926
Wyremontowałem stary dom dalej.

538
00:32:50,009 --> 00:32:52,553
Nie było tu prądu.

539
00:32:52,637 --> 00:32:57,141
Mimo, że tu są dwa na trzy metry,

540
00:32:57,642 --> 00:32:59,435
czy tam cztery na trzy,

541
00:33:00,019 --> 00:33:01,437
to będzie...

542
00:33:01,729 --> 00:33:03,022
- Tak.
- ...rozumiesz?

543
00:33:03,106 --> 00:33:04,691
- Coś.
- Cokolwiek to jest.

544
00:33:05,858 --> 00:33:07,110
Nie możesz...

545
00:33:07,276 --> 00:33:09,112
- Mamy dwa pokoje.
- Ogrom.

546
00:33:09,195 --> 00:33:10,446
Tu są dwie sypialnie.

547
00:33:12,740 --> 00:33:14,867
<i>Miał dużo pieniędzy.</i>

548
00:33:14,951 --> 00:33:16,744
<i>Nie był miliarderem.</i>

549
00:33:16,828 --> 00:33:20,873
<i>Ale trochę tego było,
jakieś 150 milionów.</i>

550
00:33:21,332 --> 00:33:22,875
Mógł zrobić cokolwiek.

551
00:33:23,584 --> 00:33:25,420
I wybrał cokolwiek.

552
00:33:26,713 --> 00:33:30,174
<i>Nasze pierwsze podejście
zakładało ochronę tego terenu.</i>

553
00:33:30,258 --> 00:33:33,511
<i>Ale tam, gdzie było to możliwe,</i>

554
00:33:33,594 --> 00:33:36,264
<i>mieliśmy budować przykładowe farmy.</i>

555
00:33:36,681 --> 00:33:39,851
Farmy, gdzie moglibyśmy pokazać sobie,
przede wszystkim,

556
00:33:39,934 --> 00:33:41,769
ale też innym ludziom,

557
00:33:41,853 --> 00:33:44,188
<i>że być może tutaj da się żyć</i>

558
00:33:44,480 --> 00:33:45,982
<i>i nie wycinać drzew.</i>

559
00:33:46,065 --> 00:33:48,693
<i>Są przecież inne możliwości.</i>

560
00:33:51,487 --> 00:33:53,239
<i>Zaczęliśmy na farmach,</i>

561
00:33:53,781 --> 00:33:55,700
<i>gdzie zasadziliśmy owoce,</i>

562
00:33:56,284 --> 00:33:57,869
<i>hodowaliśmy pszczoły,</i>

563
00:33:58,286 --> 00:33:59,996
<i>robiliśmy dżemy</i>

564
00:34:00,580 --> 00:34:02,874
i trzymaliśmy owce na wełnę.

565
00:34:02,957 --> 00:34:06,711
Z wełny powstawało rękodzieło.

566
00:34:07,045 --> 00:34:09,047
Czy to dawało miliony? Absolutnie nie.

567
00:34:09,714 --> 00:34:13,009
Każdy słoik miodu dawał nam pięć dolarów.

568
00:34:13,593 --> 00:34:14,886
<i>Tak mawiał Doug.</i>

569
00:34:15,261 --> 00:34:17,305
<i>Ale powtarzał, że się da.</i>

570
00:34:18,389 --> 00:34:21,768
<i>Że mógł być wydajny ekologicznie,</i>

571
00:34:21,934 --> 00:34:24,020
<i>choć może nie ekonomicznie.</i>

572
00:34:24,103 --> 00:34:27,023
<i>A my mieliśmy szansę zapewnić pracę
wielu ludziom.</i>

573
00:34:35,114 --> 00:34:36,616
<i>Naskakiwał na mnie,</i>

574
00:34:37,200 --> 00:34:39,911
że powinienem sprzedać swoją firmę

575
00:34:41,496 --> 00:34:43,289
i zacząć robić to, co on.

576
00:34:43,790 --> 00:34:46,334
On robił dobrze, ja źle.

577
00:34:46,417 --> 00:34:49,879
A ja chciałem prowadzić firmę
ze świadomością ekologiczną.

578
00:34:50,755 --> 00:34:54,217
<i>Zostawiając sobie firmę, miałem narzędzie.</i>

579
00:34:55,760 --> 00:34:57,053
<i>To były możliwości.</i>

580
00:34:57,762 --> 00:35:00,640
<i>Stwierdziłem, że potrzebujemy
nowego planu.</i>

581
00:35:00,723 --> 00:35:02,308
<i>Naszym nowym założeniem było,</i>

582
00:35:02,433 --> 00:35:04,227
<i>że mamy firmy, by uratować planetę.</i>

583
00:35:04,477 --> 00:35:06,270
<i>Zabrałem więc</i>

584
00:35:06,354 --> 00:35:09,732
moich najlepszych ludzi

585
00:35:09,816 --> 00:35:11,442
i przyjechaliśmy do Patagonii.

586
00:35:15,738 --> 00:35:18,825
{\an8}<i>To wtedy Doug poznał Kris.</i>

587
00:35:19,826 --> 00:35:21,536
{\an8}Tego samego dnia.

588
00:35:25,832 --> 00:35:30,753
{\an8}<i>Byliśmy w małym miasteczku, Calafate.</i>

589
00:35:30,837 --> 00:35:32,713
{\an8}<i>Siedzieliśmy w restauracji</i>

590
00:35:33,214 --> 00:35:35,466
<i>i nagle wchodzi Tompkins.</i>

591
00:35:36,884 --> 00:35:40,721
Podchodzi do mnie

592
00:35:41,472 --> 00:35:43,724
i mówi: „Bum!”

593
00:35:43,808 --> 00:35:45,601
„Jak tam, dzieciaku?”

594
00:35:46,936 --> 00:35:49,188
<i>A potem, jak to Doug,</i>

595
00:35:49,689 --> 00:35:51,023
<i>spytał: „Co robicie?”.</i>

596
00:35:51,107 --> 00:35:52,984
<i>Na co ja, że wracamy kolejnego dnia.</i>

597
00:35:53,109 --> 00:35:54,068
<i>„Dlaczego?”</i>

598
00:35:54,152 --> 00:35:55,611
<i>„To koniec wyprawy”.</i>

599
00:35:55,903 --> 00:35:57,238
<i>„No ok, ale dlaczego?”</i>

600
00:35:57,488 --> 00:35:58,656
<i>„Czemu nie zostaniesz?”</i>

601
00:35:59,073 --> 00:36:00,616
<i>„Serio, czemu nie zostaniesz?</i>

602
00:36:00,700 --> 00:36:02,910
<i>„Odwiozę cię do Stanów”.</i>

603
00:36:03,411 --> 00:36:05,746
<i>Odpowiedziałam, że nie
i żeby więcej nie pytał,</i>

604
00:36:05,830 --> 00:36:06,956
<i>bo nie polecę.</i>

605
00:36:07,582 --> 00:36:09,792
Zaczął wydzwaniać do mnie z San Francisco,

606
00:36:09,876 --> 00:36:11,669
kiedy obydwoje byliśmy w USA.

607
00:36:12,086 --> 00:36:13,254
„Co tam porabiasz?”

608
00:36:13,337 --> 00:36:15,590
Udzielałam wymijających odpowiedzi.

609
00:36:15,673 --> 00:36:17,842
Spotykałam się z kimś innym,

610
00:36:18,009 --> 00:36:21,137
ale czułam, że to eskaluje.

611
00:36:23,222 --> 00:36:24,765
<i>A on był całkiem uroczy.</i>

612
00:36:25,641 --> 00:36:27,101
<i>Bardzo uroczy.</i>

613
00:36:28,811 --> 00:36:30,479
<i>Doug zadzwonił do mnie i zaczął:</i>

614
00:36:30,771 --> 00:36:32,982
<i>„Hej, ta Kris,</i>

615
00:36:33,316 --> 00:36:34,984
{\an8}„to twoja dobra znajoma, nie?”.

616
00:36:35,067 --> 00:36:37,695
{\an8}Odpowiedziałem, że to jedna
z najbliższych mi osób.

617
00:36:37,987 --> 00:36:41,324
<i>„Jest chrzestną wszystkich moich dzieci”.</i>

618
00:36:42,158 --> 00:36:43,326
<i>Na co on:</i>

619
00:36:43,492 --> 00:36:44,869
„Co o niej sądzisz?”.

620
00:36:45,703 --> 00:36:48,247
Opowiedziałem, jaka jest świetna.

621
00:36:48,331 --> 00:36:50,082
I jeszcze tego samego dnia

622
00:36:50,416 --> 00:36:51,792
Kris zadzwoniła i spytała:

623
00:36:52,293 --> 00:36:55,463
<i>„Ten kolega Yvona, Doug Tompkins...</i>

624
00:36:55,546 --> 00:36:57,715
<i>„Wspinacie się razem już dłuższy czas.</i>

625
00:36:57,798 --> 00:37:01,219
„Jaki on jest? Dobrze go znasz?”

626
00:37:01,302 --> 00:37:02,637
Dało mi to do myślenia.

627
00:37:03,888 --> 00:37:06,390
{\an8}Znam swoją żonę. Kiedy usłyszała,

628
00:37:07,099 --> 00:37:11,562
{\an8}że Doug interesuje się Kris, lamentowała,
że to katastrofa.

629
00:37:12,271 --> 00:37:15,816
Wiedziała, jak wcześniej
traktował kobiety.

630
00:37:16,025 --> 00:37:19,070
{\an8}Doug był nieokiełznanym bon vivantem
z wieloma...

631
00:37:19,987 --> 00:37:21,447
{\an8}koleżankami.

632
00:37:21,530 --> 00:37:24,450
A kiedy Kris wypytywała ludzi,
czy to w porządku,

633
00:37:24,617 --> 00:37:27,578
ktoś stwierdził, że Doug się zmienił.

634
00:37:27,662 --> 00:37:29,622
Że jest lepszym, innym Dougiem.

635
00:37:29,705 --> 00:37:31,707
Inne kobiety mogły ostrzegać i powtarzać:

636
00:37:31,791 --> 00:37:35,294
„Nie chcesz tego, to szaleństwo”.

637
00:37:36,671 --> 00:37:39,131
<i>Doug był po części dupkiem,</i>

638
00:37:39,215 --> 00:37:42,009
<i>więc lekko się martwiliśmy.</i>

639
00:37:51,227 --> 00:37:53,145
<i>Kiedy zaczynałam pracować u Yvona</i>

640
00:37:53,396 --> 00:37:54,814
<i>byłam młodziutka.</i>

641
00:37:55,147 --> 00:37:56,399
<i>Myślę, że...</i>

642
00:37:57,066 --> 00:37:59,068
<i>po 23 latach</i>

643
00:37:59,151 --> 00:38:01,696
<i>pomyślałam,</i>

644
00:38:02,822 --> 00:38:05,366
<i>że już nie mogę i nie chcę.</i>

645
00:38:08,244 --> 00:38:09,578
Miałam dosyć.

646
00:38:11,414 --> 00:38:13,249
Miałam dość życia.

647
00:38:13,582 --> 00:38:15,626
Kiedy to mówię, wiele osób sądzi,

648
00:38:15,710 --> 00:38:18,379
że dotyczy to Patagonii.

649
00:38:18,587 --> 00:38:21,841
Ale ja mówię o sobie.

650
00:38:21,924 --> 00:38:24,552
Moje życie się skończyło.

651
00:38:26,012 --> 00:38:27,513
Potrzebowałam zmiany.

652
00:38:28,347 --> 00:38:29,724
Mów o faktach.

653
00:38:30,182 --> 00:38:33,644
<i>Myślałam, że musi być coś innego</i>

654
00:38:33,728 --> 00:38:35,521
<i>i większego.</i>

655
00:38:36,689 --> 00:38:38,024
Robimy coś.

656
00:38:38,357 --> 00:38:40,985
<i>Doug dzwonił od czasu do czasu.</i>

657
00:38:41,068 --> 00:38:43,237
I kiedyś powiedziałam, że jadę do Paryża

658
00:38:43,362 --> 00:38:44,864
popracować w oddziale tam

659
00:38:44,947 --> 00:38:46,907
Na co on: „Super, to tam się widzimy”.

660
00:38:54,915 --> 00:38:57,960
<i>I naprawdę przyjechał.</i>

661
00:38:58,544 --> 00:39:01,756
<i>Poszliśmy na kolację
do jego ulubionej restauracji.</i>

662
00:39:02,590 --> 00:39:05,843
<i>Spacerowaliśmy po całym Paryżu.</i>

663
00:39:06,802 --> 00:39:08,763
<i>Zaprosił mnie do Chile.</i>

664
00:39:09,722 --> 00:39:12,016
<i>Kategorycznie odmówiłam.</i>

665
00:39:12,183 --> 00:39:14,018
„Umiesz nawijać makaron na uszy”.

666
00:39:14,518 --> 00:39:16,354
Słysząc to, zatrzymał się

667
00:39:17,146 --> 00:39:19,690
i spojrzał w dół,

668
00:39:19,774 --> 00:39:22,151
potem w górę, potem na mnie i powiedział:

669
00:39:22,902 --> 00:39:25,071
„Nie pozwolę cię skrzywdzić”.

670
00:39:27,573 --> 00:39:30,743
<i>To była jedna z tych chwil, w których
widać było,</i>

671
00:39:31,160 --> 00:39:33,704
<i>że ktoś się naprawdę zmienia.</i>

672
00:39:35,873 --> 00:39:37,583
<i>Dużo później powiedział,</i>

673
00:39:38,334 --> 00:39:40,544
że po prostu wiedział, że to jest to.

674
00:39:40,628 --> 00:39:41,837
I ja też to wiedziałam.

675
00:39:41,921 --> 00:39:43,339
Pomyślałam sobie...

676
00:39:44,340 --> 00:39:46,384
że tego mężczyznę powinnam poślubić.

677
00:39:48,469 --> 00:39:50,471
<i>Ale to było totalne szaleństwo.</i>

678
00:39:50,554 --> 00:39:52,681
<i>Byłam zaręczona z kimś innym.</i>

679
00:39:52,890 --> 00:39:54,183
<i>Więc skończyło się tak,</i>

680
00:39:54,392 --> 00:39:58,145
że zostawiłam narzeczonego.

681
00:39:58,938 --> 00:40:03,109
<i>Pojechałam do Chile, do Douga,
na dziesięć dni.</i>

682
00:40:03,192 --> 00:40:04,777
<i>Zostałam pięć tygodni.</i>

683
00:40:05,903 --> 00:40:07,696
<i>To była chemia.</i>

684
00:40:08,697 --> 00:40:11,867
<i>Jak uderzenie piorunem.</i>

685
00:40:13,452 --> 00:40:15,663
Odchodzę ze stanowiska prezesa.

686
00:40:16,539 --> 00:40:19,875
Szukamy kogoś na moje miejsce.

687
00:40:21,419 --> 00:40:25,089
Mam nadzieję, że w październiku
ktoś już obejmie mój fotel,

688
00:40:25,631 --> 00:40:29,969
przejdzie szkolenie i przez trzy miesiące
będzie działać tak, jak ja bym to robiła.

689
00:40:30,553 --> 00:40:33,848
1 stycznia stąd wypadam.

690
00:40:34,390 --> 00:40:37,476
I chyba jadę do Chile.

691
00:40:37,852 --> 00:40:40,813
Możliwe, że na stałe.

692
00:40:45,025 --> 00:40:47,194
Przewróciłam swoje życie do góry nogami.

693
00:40:48,112 --> 00:40:49,697
To było szokujące.

694
00:40:50,072 --> 00:40:53,534
Zniszczyłam dotychczasowe życie.

695
00:40:54,702 --> 00:40:57,830
Ale to była dobra decyzja.

696
00:40:57,913 --> 00:41:00,249
Wymagała kredytu zaufania.

697
00:41:00,332 --> 00:41:01,959
Mogłam wybrać jedno albo drugie.

698
00:41:03,127 --> 00:41:05,880
<i>To, co robiliśmy, było szalone.</i>

699
00:41:12,720 --> 00:41:14,847
<i>To nasza pierwsza randka.</i>

700
00:41:15,306 --> 00:41:19,310
<i>Pamiętam, jak myślałam:
„Jezu, co ja zrobiłam?”.</i>

701
00:41:21,061 --> 00:41:24,565
A farma, na którą jechałam,

702
00:41:26,442 --> 00:41:27,735
była...

703
00:41:28,694 --> 00:41:30,654
całkowicie poza cywilizacją.

704
00:41:33,616 --> 00:41:36,202
<i>4 kwietnia 1994</i>

705
00:41:36,827 --> 00:41:39,038
<i>Doug ma tutaj niesamowitą posiadłość.</i>

706
00:41:39,663 --> 00:41:41,040
<i>Cały półwysep,</i>

707
00:41:41,373 --> 00:41:42,958
<i>piękne lodowce,</i>

708
00:41:43,375 --> 00:41:45,836
<i>wodospady, rzeki.</i>

709
00:41:47,546 --> 00:41:52,510
<i>5 kwietnia 1994
Na naszych śpiworach jest lód.</i>

710
00:41:53,135 --> 00:41:55,304
<i>Jest niewiarygodnie czysto i pięknie.</i>

711
00:41:55,471 --> 00:41:58,182
<i>Idziemy na południe przez lasy Coihue,</i>

712
00:41:58,766 --> 00:42:01,977
<i>żeby przenocować w hotelu Nires,
bez kolacji,</i>

713
00:42:02,061 --> 00:42:03,521
<i>po prostu się wyspać.</i>

714
00:42:06,815 --> 00:42:09,401
<i>20 maja, dzień czwarty, burza.</i>

715
00:42:09,944 --> 00:42:10,986
<i>Nie odpuszcza.</i>

716
00:42:11,445 --> 00:42:14,823
<i>Wiatr wpycha wodę do budynku.</i>

717
00:42:15,407 --> 00:42:18,369
<i>O 2:00 w nocy czuwamy przy kominku</i>

718
00:42:18,994 --> 00:42:20,454
<i>i zabijamy wielkiego szczura.</i>

719
00:42:21,497 --> 00:42:23,123
<i>Nie ma szans, żeby wyjść.</i>

720
00:42:25,125 --> 00:42:26,168
{\an8}<i>Nie było telefonu.</i>

721
00:42:26,293 --> 00:42:27,461
{\an8}GŁOS

722
00:42:27,545 --> 00:42:28,462
{\an8}<i>Nie dało się wejść</i>

723
00:42:28,712 --> 00:42:30,172
{\an8}<i>ani wyjść na zewnątrz.</i>

724
00:42:30,464 --> 00:42:32,550
{\an8}<i>Ona i Doug byli skazani na siebie.</i>

725
00:42:38,430 --> 00:42:42,810
<i>Byliśmy koło czterdziestki
i mieliśmy wielkie plany.</i>

726
00:42:42,893 --> 00:42:45,229
<i>Wielkie i trudne do realizacji.</i>

727
00:42:45,312 --> 00:42:48,107
<i>W dodatku mało kto w ogóle</i>

728
00:42:48,190 --> 00:42:49,525
<i>brał się za coś podobnego.</i>

729
00:42:49,608 --> 00:42:52,528
<i>Trzeba było stworzyć wszystko od zera.</i>

730
00:42:53,487 --> 00:42:55,197
<i>Byliśmy świeżo po ślubie.</i>

731
00:42:56,824 --> 00:43:00,035
<i>Mieliśmy nadzieję, że nasz związek</i>

732
00:43:00,119 --> 00:43:04,623
<i>przetrwa napięcie
związane ze wspólną pracą</i>

733
00:43:04,707 --> 00:43:08,711
<i>i mieszkaniem razem
w tych okolicznościach.</i>

734
00:43:37,781 --> 00:43:40,868
<i>Najpierw trzeba było</i>

735
00:43:40,993 --> 00:43:42,703
<i>stworzyć sanktuarium przyrody</i>

736
00:43:43,120 --> 00:43:44,955
<i>celem ochrony terenu.</i>

737
00:43:45,331 --> 00:43:48,792
Ale z czasem

738
00:43:49,293 --> 00:43:53,088
Doug i Kris wpadli na pomysł
tworzenia parków narodowych,

739
00:43:53,172 --> 00:43:57,009
a nasza praca obrała nowy kierunek.

740
00:43:57,092 --> 00:43:58,344
{\an8}PACYFIK
OCEAN ATLANTYCKI

741
00:44:01,847 --> 00:44:03,724
<i>Wtedy wszystko się zaczęło.</i>

742
00:44:04,141 --> 00:44:05,309
<i>Tutaj mieszkaliśmy.</i>

743
00:44:05,434 --> 00:44:06,477
FARMA REÑIHUE

744
00:44:06,644 --> 00:44:08,395
<i>Cała ta część to obecnie Pumalín.</i>

745
00:44:08,479 --> 00:44:12,191
<i>od granicy z Argentyną
aż do Oceanu Spokojnego.</i>

746
00:44:12,274 --> 00:44:13,776
<i>Ten był pierwszy.</i>

747
00:44:13,859 --> 00:44:18,405
<i>Kupiliśmy 763 000 akrów i ta liczba rosła.</i>

748
00:44:18,489 --> 00:44:19,573
PARK PUMALÍN
763 000 AKRY

749
00:44:19,740 --> 00:44:22,743
Nic nie działo się w próżni.

750
00:44:22,826 --> 00:44:24,828
O razu zaczęliśmy

751
00:44:25,037 --> 00:44:27,414
rozmawiać z kim się dało:

752
00:44:27,498 --> 00:44:30,000
z burmistrzami, z kimkolwiek
jakoś powiązanym.

753
00:44:31,001 --> 00:44:32,795
<i>Pojawiały się podejrzenia.</i>

754
00:44:33,671 --> 00:44:35,047
<i>Wielokroć</i>

755
00:44:35,255 --> 00:44:36,882
<i>trafialiśmy na ścianę.</i>

756
00:44:38,467 --> 00:44:40,844
<i>Chcielibyśmy porozmawiać z burmistrzynią.</i>

757
00:44:41,053 --> 00:44:43,263
Chcemy wyjaśnić, na czym polega

758
00:44:43,806 --> 00:44:46,266
idea oddania terenu pod jej administracją.

759
00:44:46,975 --> 00:44:49,478
<i>Myślimy, że poprze tę inicjatywę.</i>

760
00:44:49,561 --> 00:44:51,689
<i>Ona rozumie działania proekologiczne.</i>

761
00:44:51,855 --> 00:44:55,109
Projekt zakłada stworzenie
parku narodowego w Cabo Leon

762
00:44:55,275 --> 00:44:56,944
i włączyć w to rezerwat przyrody.

763
00:44:57,277 --> 00:44:59,780
Musimy powiedzieć, że mamy park narodowy,

764
00:45:00,114 --> 00:45:04,535
bo to przyciąga turystów.

765
00:45:04,743 --> 00:45:06,120
PARK PUMALÍN
763 000 AKRÓW

766
00:45:06,245 --> 00:45:10,791
<i>Cały ten teren pokryty jest
przez niezgłębione lasy deszczowe.</i>

767
00:45:11,625 --> 00:45:16,547
Mieliśmy wielu przeciwników w rządzie.

768
00:45:16,839 --> 00:45:19,216
Czekało nas pięć lat

769
00:45:19,299 --> 00:45:20,718
zaciekłej...

770
00:45:21,760 --> 00:45:24,388
społeczno-politycznej walki.

771
00:45:26,807 --> 00:45:30,102
Co nie podoba się wam w projekcie
Douglasa Tompkinsa?

772
00:45:30,686 --> 00:45:32,438
To, że nie chcą postępu.

773
00:45:32,688 --> 00:45:33,939
{\an8}Chile to biedny kraj...

774
00:45:34,106 --> 00:45:35,482
{\an8}BYŁY KONGRESMEN W CHILE

775
00:45:35,566 --> 00:45:36,900
{\an8}...potrzebujący rozwoju,

776
00:45:37,693 --> 00:45:41,405
by podnieść standard życia.

777
00:45:41,655 --> 00:45:42,865
{\an8}PILOT, PARK PUMALÍN

778
00:45:42,990 --> 00:45:45,534
{\an8}Od dwudziestu lat wychodzimy z dyktatury,

779
00:45:45,701 --> 00:45:47,995
<i>więc ekstremalni prawicowcy</i>

780
00:45:48,370 --> 00:45:51,290
<i>nie rozumieją pojęcia filantropii.</i>

781
00:45:52,916 --> 00:45:56,378
<i>Chile to kraj, który ma podstawy,
by obawiać się Amerykanów.</i>

782
00:45:58,005 --> 00:45:59,590
<i>W 1973 roku</i>

783
00:45:59,840 --> 00:46:02,050
<i>administracja Nixona wsparła zamach stanu,</i>

784
00:46:02,134 --> 00:46:04,928
{\an8}<i>który zapoczątkował 17 lat dyktatury</i>

785
00:46:05,053 --> 00:46:06,555
{\an8}<i>generała Augusto Pinocheta.</i>

786
00:46:06,638 --> 00:46:07,639
{\an8}RZĄDY PINOCHETA
1973-1990

787
00:46:07,806 --> 00:46:10,184
<i>Nagle Tompkins zaczyna kupować
tanie grunty</i>

788
00:46:10,267 --> 00:46:11,727
<i>pod ochronę.</i>

789
00:46:11,810 --> 00:46:14,813
<i>Byli w szoku z powodu etykietki
parszywych Amerykanów.</i>

790
00:46:15,856 --> 00:46:18,567
<i>Tak prawdę mówiąc,</i>

791
00:46:18,650 --> 00:46:20,652
<i>Chile jest bardzo długie i wąskie.</i>

792
00:46:21,737 --> 00:46:24,990
{\an8}A Doug i Kris kupili dużo ziemi...

793
00:46:25,115 --> 00:46:26,992
{\an8}BYŁY MINISTER SKARBU W CHILE

794
00:46:27,117 --> 00:46:30,329
{\an8}...de facto spory kawałek kraju.

795
00:46:31,121 --> 00:46:33,832
<i>Wojsko i marynarka obawiały się,</i>

796
00:46:33,916 --> 00:46:36,543
{\an8}posiadania przez Tompkinsa
takiej ilości terenu...

797
00:46:36,627 --> 00:46:38,712
{\an8}PRAWNIK, TOMPKINS CONSERVATION

798
00:46:38,837 --> 00:46:40,589
{\an8}...od granicy do oceanu.

799
00:46:40,798 --> 00:46:43,842
Oskarżono go o dzielenie kraju.

800
00:46:44,468 --> 00:46:48,138
Prawicowcy szaleli ze wściekłości,

801
00:46:48,222 --> 00:46:50,307
próbując znaleźć sposób,
jak to rozwiązać.

802
00:46:51,892 --> 00:46:54,770
<i>13 marca 1995 roku</i>

803
00:46:55,521 --> 00:46:57,523
<i>dosłownie każda gazeta w Chile...</i>

804
00:46:57,689 --> 00:46:59,274
KRAJ OSTROŻNIE OBSERWUJE
ROSNĄCE IMPERIUM

805
00:46:59,358 --> 00:47:01,360
<i>...wszystkie stacje telewizyjne</i>

806
00:47:01,443 --> 00:47:02,486
<i>o nas trąbiły</i>

807
00:47:02,611 --> 00:47:04,863
AMERYKANIE WYKUPUJĄ OGROMNE ILOŚCI LASÓW

808
00:47:04,947 --> 00:47:07,699
<i>Atakowała nas prawica i przemysł rybny.</i>

809
00:47:10,452 --> 00:47:13,872
<i>Walczyliśmy z przemysłową hodowlą łososia.</i>

810
00:47:16,959 --> 00:47:18,335
<i>To są fermy rybne.</i>

811
00:47:18,585 --> 00:47:21,964
Podobne do ferm świń.

812
00:47:22,089 --> 00:47:25,926
<i>Pod wodą znajdują się klatki,</i>

813
00:47:26,009 --> 00:47:27,219
<i>a pod nimi martwe morze.</i>

814
00:47:27,302 --> 00:47:30,138
Wyjałowione z życia.

815
00:47:30,222 --> 00:47:32,432
Nic nie żyje pod tymi klatkami.

816
00:47:33,392 --> 00:47:37,062
<i>Lwy morskie podchodzą do klatek na żer.</i>

817
00:47:37,145 --> 00:47:40,440
<i>Wiele z nich znajdowaliśmy martwych</i>

818
00:47:40,732 --> 00:47:42,609
<i>z ranami po kulach.</i>

819
00:47:44,695 --> 00:47:46,238
NAGRODA
RATUJMY LWY MORSKIE

820
00:47:46,363 --> 00:47:48,365
<i>Doug wywiesił list gończy</i>

821
00:47:48,448 --> 00:47:52,077
<i>z obietnicą nagrody 2500 $ dla tego,</i>

822
00:47:52,578 --> 00:47:56,498
kto wskaże, kto zabija lwy morskie.

823
00:47:56,832 --> 00:47:59,251
<i>To dolało oliwy do ognia.</i>

824
00:47:59,334 --> 00:48:00,627
ATAK PRZECIW TOMPKINSOWI

825
00:48:00,711 --> 00:48:02,796
<i>21 kwietnia 1995 roku</i>

826
00:48:03,547 --> 00:48:06,091
<i>w gazetach pojawiły się
kolejne ataki na nas.</i>

827
00:48:06,174 --> 00:48:08,218
KONTROWERSYJNE DZIAŁANIA TOMPKINSA

828
00:48:08,302 --> 00:48:10,512
<i>Nasze życie było zagrożone.</i>

829
00:48:11,680 --> 00:48:13,974
TOMPKINS SĄDZI, ŻE JEST WŁADCĄ TEGO KRAJU

830
00:48:14,057 --> 00:48:15,809
<i>17 października. Na pewno mamy podsłuch.</i>

831
00:48:16,560 --> 00:48:19,479
<i>Armia wysuwa kolejne oskarżenia...</i>

832
00:48:19,646 --> 00:48:21,273
„GRINGO” W OPAŁACH

833
00:48:21,356 --> 00:48:22,983
<i>...zastanawiając się, co padnie.</i>

834
00:48:23,066 --> 00:48:24,818
<i>Baliśmy się o życie Douga.</i>

835
00:48:26,612 --> 00:48:29,323
Przez jakiś czas musieli się kryć
w ambasadzie.

836
00:48:29,489 --> 00:48:30,824
Dostawali groźby śmierci.

837
00:48:31,074 --> 00:48:35,287
FBI powiedziało, że telefon mój i żony
jest na podsłuchu.

838
00:48:35,579 --> 00:48:37,664
<i>Przyjaźniliśmy się z Tompkinsem.</i>

839
00:48:40,250 --> 00:48:41,752
{\an8}BYŁY MINISTER SPRAW WEWNĘTRZNYCH CHILE

840
00:48:41,877 --> 00:48:43,629
{\an8}Rząd nikogo nie zastrasza.

841
00:48:44,963 --> 00:48:47,132
<i>Mieliśmy wiele podejrzeń.</i>

842
00:48:47,424 --> 00:48:52,179
{\an8}Wydawało się, że to początek kupowania
ziem za bezcen...

843
00:48:52,304 --> 00:48:53,764
{\an8}BYŁY SENATOR CHILE

844
00:48:53,847 --> 00:48:57,142
{\an8}...by sprzedawać je po wyższych cenach.

845
00:48:58,018 --> 00:49:02,481
<i>Wyobraźnia zbiorcza wiedzie na wiele dróg.</i>

846
00:49:03,148 --> 00:49:05,150
<i>W tamtym czasie nie byłam...</i>

847
00:49:05,233 --> 00:49:07,235
{\an8}Byłam ministrem.

848
00:49:07,653 --> 00:49:09,780
{\an8}Przyglądałam się obronności.

849
00:49:09,863 --> 00:49:13,825
{\an8}Wojsko miało wiele teorii, myśleli,
że to Izrael

850
00:49:13,909 --> 00:49:16,995
próbuje anektować część Chile i tak dalej.

851
00:49:17,329 --> 00:49:19,331
<i>Oskarżano nas o tworzenie...</i>

852
00:49:19,414 --> 00:49:20,791
{\an8}UWAGA
ODPADY TOKSYCZNE

853
00:49:20,916 --> 00:49:22,960
{\an8}<i>...nowego wysypiska
na toksyczne odpady z USA,</i>

854
00:49:23,293 --> 00:49:25,170
<i>nowego państwa żydowskiego,</i>

855
00:49:25,420 --> 00:49:27,297
<i>chociaż byliśmy anglikanami,</i>

856
00:49:27,547 --> 00:49:29,883
nowej bazy wojskowej dla Argentyny,

857
00:49:29,967 --> 00:49:32,719
żeby raz na zawsze wykończyć Chile.

858
00:49:32,803 --> 00:49:34,179
<i>W najbardziej absurdalnej</i>

859
00:49:34,304 --> 00:49:36,807
<i>mieliśmy zabrać z Chile całe bydło</i>

860
00:49:36,890 --> 00:49:38,892
<i>i zamienić je na bizony.</i>

861
00:49:40,602 --> 00:49:43,271
Ile wszystkie wasze projekty

862
00:49:43,355 --> 00:49:44,898
w Chile i Argentynie

863
00:49:44,982 --> 00:49:46,650
liczyły łącznie akrów?

864
00:49:46,858 --> 00:49:48,026
Dwa miliony.

865
00:49:48,110 --> 00:49:49,444
- Dwa miliony?
- Tak.

866
00:49:49,569 --> 00:49:50,821
Niemalże.

867
00:49:50,904 --> 00:49:52,447
To bardzo dużo.

868
00:49:52,781 --> 00:49:53,991
Niewiele.

869
00:49:54,074 --> 00:49:56,493
Jeśli porównasz,

870
00:49:56,827 --> 00:50:01,623
ile udaje się uratować, a ile
ulega zniszczeniu.

871
00:50:02,207 --> 00:50:04,084
Jesteśmy w przegranej drużynie.

872
00:50:07,796 --> 00:50:12,592
{\an8}<i>Tracimy dziką przyrodę
w ilości 40 milionów akrów rocznie.</i>

873
00:50:12,676 --> 00:50:15,679
{\an8}AMAZONAS, BRAZYLIA

874
00:50:15,804 --> 00:50:20,267
{\an8}<i>W tym tempie za 50 lat nic nie zostanie.</i>

875
00:50:20,350 --> 00:50:22,019
{\an8}MATO GROSSO, BRAZYLIA

876
00:50:22,102 --> 00:50:23,395
{\an8}BOLIWIA

877
00:50:23,478 --> 00:50:25,272
{\an8}<i>Można się zachwycać, że chronimy</i>

878
00:50:25,355 --> 00:50:28,775
{\an8}<i>dwa miliony akrów, to dużo...</i>

879
00:50:28,859 --> 00:50:30,277
{\an8}OREGON, USA

880
00:50:30,360 --> 00:50:33,447
{\an8}<i>...ale to kropla w morzu
w porównaniu do tego, co się dzieje.</i>

881
00:50:33,530 --> 00:50:34,865
{\an8}KALIMANTAN, BORNEO

882
00:50:35,032 --> 00:50:36,992
{\an8}<i>Czy chodzi o lasy w Indonezji,</i>

883
00:50:37,075 --> 00:50:39,661
{\an8}<i>czy afrykańskie stepy, cokolwiek...</i>

884
00:50:39,786 --> 00:50:40,912
{\an8}WYBRZEŻE KOŚCI SŁONIOWEJ

885
00:50:41,830 --> 00:50:44,249
<i>...nie chodzi o nabywanie ziemi.</i>

886
00:50:44,791 --> 00:50:47,377
<i>Chodzi o powstrzymanie napaści.</i>

887
00:50:49,629 --> 00:50:51,131
<i>Trwa katastrofa,</i>

888
00:50:51,339 --> 00:50:53,467
<i>rosnąca populacja ludzi...</i>

889
00:50:53,550 --> 00:50:55,135
GLOBALNA WYCINKA LASÓW (1980-2022)

890
00:50:55,218 --> 00:50:57,804
<i>...zwiększa konsumpcję i wyczerpuje
zasoby naturalne.</i>

891
00:50:57,929 --> 00:51:01,266
<i>A ci, którzy mogą realnie coś zmienić</i>

892
00:51:01,391 --> 00:51:02,726
nie chcą tego robić,

893
00:51:02,851 --> 00:51:05,687
bo wkład kulturowy w te zmiany

894
00:51:05,812 --> 00:51:07,647
jest dla nich zbyt wysoką ceną.

895
00:51:13,528 --> 00:51:15,906
<i>Zakładając park Corcovado...</i>

896
00:51:15,989 --> 00:51:17,199
PARK CORCOVADO
988 445 AKRÓW

897
00:51:17,282 --> 00:51:18,950
<i>...zwróciliśmy się do wojska.</i>

898
00:51:19,785 --> 00:51:22,704
<i>Wiele z obecnych terenów parkowych</i>

899
00:51:22,788 --> 00:51:24,539
<i>należało do armii</i>

900
00:51:25,290 --> 00:51:28,668
<i>i służyło jako ćwiczebny teren bombowy.</i>

901
00:51:31,963 --> 00:51:33,882
<i>Doug odbywał spotkania z generałami</i>

902
00:51:34,466 --> 00:51:37,969
<i>i próbował nakłonić ich
do ochrony tego miejsca</i>

903
00:51:38,053 --> 00:51:39,679
<i>i zaprzestania używania bomb.</i>

904
00:51:45,685 --> 00:51:48,188
<i>Przed złożeniem propozycji w rządzie,</i>

905
00:51:48,438 --> 00:51:50,774
<i>przygotowaliśmy, co przedstawić</i>

906
00:51:51,149 --> 00:51:53,360
<i>jako naszą inwestycję w teren.</i>

907
00:51:56,863 --> 00:51:58,782
<i>Powiedzieliśmy,</i>

908
00:51:59,074 --> 00:52:02,494
<i>że oddamy park z całą infrastrukturą,</i>

909
00:52:02,577 --> 00:52:06,998
<i>jeśli za jeden akr dostaniemy
do dziewięciu akrów</i>

910
00:52:07,082 --> 00:52:09,876
<i>nieużytków federalnych.</i>

911
00:52:12,295 --> 00:52:14,297
<i>Taka dźwignia pozwala nam</i>

912
00:52:14,464 --> 00:52:16,800
na zrobienie czegoś większego

913
00:52:16,883 --> 00:52:20,512
niż moglibyśmy zdziałać samodzielnie.

914
00:52:23,515 --> 00:52:26,977
{\an8}<i>Kolejnym kontrowersyjnym projektem
był park Patagonia.</i>

915
00:52:27,769 --> 00:52:30,730
<i>Kupiliśmy kilka tysięcy akrów
w Argentynie,</i>

916
00:52:30,814 --> 00:52:33,191
<i>a potem najstarsze ranczo</i>

917
00:52:33,275 --> 00:52:36,153
<i>i 200 000 akrów w Chile.</i>

918
00:52:36,486 --> 00:52:38,989
<i>Naszym zamysłem było, by ten park objął</i>

919
00:52:39,072 --> 00:52:41,032
<i>granicę z Argentyną...</i>

920
00:52:41,408 --> 00:52:44,161
<i>...by objąć ochroną
w sumie kilka milionów akrów.</i>

921
00:52:45,245 --> 00:52:47,706
<i>Dla okolicznych społeczności</i>

922
00:52:47,831 --> 00:52:51,334
<i>chodziło o rancza.</i>

923
00:52:51,918 --> 00:52:53,795
<i>Wiele osób nie było zadowolonych,</i>

924
00:52:54,087 --> 00:52:57,174
<i>że przejmujemy największe ranczo w Chile</i>

925
00:52:57,257 --> 00:52:58,550
<i>i je wyłączamy.</i>

926
00:53:02,137 --> 00:53:03,972
<i>Potem był park Iberá,</i>

927
00:53:04,139 --> 00:53:06,683
<i>ekstremalne wyzwanie.</i>

928
00:53:06,850 --> 00:53:07,976
IBERÁ
1 760 000 AKRÓW

929
00:53:10,353 --> 00:53:13,899
<i>Część mieszkańców twierdziła, że zostali
wysiedleni i byli ignorowani</i>

930
00:53:14,024 --> 00:53:16,276
{\an8}<i>przez „baronów ekologicznych”.</i>

931
00:53:16,359 --> 00:53:17,569
{\an8}REZERWAT CORRIENTES

932
00:53:17,777 --> 00:53:22,324
Nie wierzymy, że Tompkins
jest multimilionerem,

933
00:53:22,532 --> 00:53:26,578
który nagle został filantropem.

934
00:53:26,786 --> 00:53:28,079
PARK PUMALÍN
763 000 AKRÓW

935
00:53:28,246 --> 00:53:29,748
<i>Dyskutowano też</i>

936
00:53:29,831 --> 00:53:32,417
<i>o aktach własności ziem wokół Pumalín.</i>

937
00:53:34,628 --> 00:53:41,551
Jeden lub dwa procenty,
czyli około 200 rodzin

938
00:53:41,718 --> 00:53:47,265
czuło, że ich obecność na terenie
„jest zagrożona”.

939
00:53:48,433 --> 00:53:53,313
<i>Pięć lat pracowaliśmy nad tym,
by każdy otrzymał akt własności ziemi</i>

940
00:53:53,396 --> 00:53:55,649
<i>i mógł czuć się bezpiecznie.</i>

941
00:53:56,107 --> 00:53:58,735
Nie było kwestii

942
00:53:59,069 --> 00:54:01,988
własności prywatnej i własności parku.

943
00:54:02,948 --> 00:54:07,077
<i>Nie jesteśmy gorsi od innych w tym kraju</i>

944
00:54:07,786 --> 00:54:10,455
w rozwiązywaniu sporów o ziemie.

945
00:54:10,705 --> 00:54:12,457
Czy to boli najbardziej?

946
00:54:12,540 --> 00:54:14,125
Tak.

947
00:54:14,209 --> 00:54:17,128
To był totalny sprzeciw.

948
00:54:17,963 --> 00:54:22,092
<i>Nie tylko pojedynczych osób i polityków,</i>

949
00:54:22,384 --> 00:54:24,844
<i>ale też instytucji.</i>

950
00:54:25,679 --> 00:54:27,639
<i>Sprzeciw wobec Tompkinsa</i>

951
00:54:27,806 --> 00:54:31,309
<i>rozgorzał przez kościół katolicki.</i>

952
00:54:33,061 --> 00:54:35,522
To brakujące ogniwo parku Pumalín.

953
00:54:35,647 --> 00:54:38,858
30 000 hektarów w posiadaniu kościoła,

954
00:54:38,942 --> 00:54:40,360
czyli Huinay.

955
00:54:40,819 --> 00:54:43,738
Douglas Tompkins był o włos
od przejęcia Huinay.

956
00:54:44,197 --> 00:54:47,200
<i>Pojawiły się naciski
na Uniwersytet Katolicki,</i>

957
00:54:47,367 --> 00:54:49,703
by nie sprzedawać ziemi nam,

958
00:54:49,911 --> 00:54:52,163
tylko wielkiej firmie energetycznej Endesa.

959
00:54:52,330 --> 00:54:54,165
Paskudne zagranie.

960
00:54:54,249 --> 00:54:55,875
Bardzo.

961
00:54:58,712 --> 00:55:02,048
Ale własność leżąca...

962
00:55:02,132 --> 00:55:03,717
- Kupujemy to?
- Tak.

963
00:55:03,800 --> 00:55:06,928
<i>Mocno wierzyli w to, co robią.</i>

964
00:55:07,512 --> 00:55:11,933
<i>98% ludzi poddałoby się, mówiąc,</i>

965
00:55:12,142 --> 00:55:14,185
że nie da się żyć w takim kraju.

966
00:55:14,561 --> 00:55:19,649
Bo zachowywaliśmy się okropnie.

967
00:55:25,447 --> 00:55:27,115
<i>25 lutego.</i>

968
00:55:27,490 --> 00:55:29,451
<i>Codziennie nowe wiadomości.</i>

969
00:55:30,535 --> 00:55:34,039
<i>Doug jest wściekły i sfrustrowany,</i>

970
00:55:34,664 --> 00:55:36,499
<i>moje nerwy są na postronkach.</i>

971
00:55:37,417 --> 00:55:39,127
<i>Dlaczego to robimy?</i>

972
00:55:39,878 --> 00:55:42,255
<i>Wracam do domu się z tym zmierzyć.</i>

973
00:55:43,131 --> 00:55:45,800
<i>Mnóstwo płaczu, szczerości</i>

974
00:55:46,259 --> 00:55:47,927
<i>i odpowiedzi pełnej miłości.</i>

975
00:55:50,638 --> 00:55:53,850
Myślę o wypełnieniu tego,

976
00:55:54,059 --> 00:55:57,771
ale nie chcę robić nic pod linijkę.

977
00:55:58,605 --> 00:56:00,815
Widzisz, tutaj jest wygięcie.

978
00:56:00,982 --> 00:56:04,486
Naturalny kształt.

979
00:56:05,236 --> 00:56:07,155
<i>Wierzę w dostęp publiczny.</i>

980
00:56:08,698 --> 00:56:11,034
<i>Musimy budować dostępną infrastrukturę.</i>

981
00:56:12,952 --> 00:56:15,163
<i>Ośrodki dla odwiedzających,
pola kempingowe,</i>

982
00:56:15,330 --> 00:56:16,873
<i>nawet hotele,</i>

983
00:56:17,874 --> 00:56:20,043
<i>parkingi, kolejki, punkty orientacyjne,</i>

984
00:56:20,543 --> 00:56:23,505
<i>biura administracyjne, oznaczenia,</i>

985
00:56:23,588 --> 00:56:25,131
Wiele rzeczy składa się

986
00:56:25,256 --> 00:56:28,259
na budowę parku narodowego.

987
00:56:30,553 --> 00:56:33,431
<i>Był perfekcjonistą.</i>

988
00:56:34,265 --> 00:56:36,559
<i>Kiedy zarządzał Esprit,
miał nad biurkiem...</i>

989
00:56:36,643 --> 00:56:38,103
NIE MA NIEISTOTNYCH DETALI

990
00:56:38,269 --> 00:56:40,271
<i>...napis „nie ma nieistotnych detali”.</i>

991
00:56:42,482 --> 00:56:46,861
{\an8}Doug był przekonany,
że świat potrzebuje piękna.

992
00:56:48,446 --> 00:56:52,158
<i>Trzeba to pamiętać, te czyste płótna.</i>

993
00:56:55,036 --> 00:56:56,538
<i>To, czego dokonał,</i>

994
00:56:56,746 --> 00:57:01,876
<i>to stworzenie palącej, nieustannej</i>

995
00:57:02,502 --> 00:57:03,837
<i>potrzeby piękna.</i>

996
00:57:05,672 --> 00:57:09,300
<i>Traktorzysta jest niczym artysta.</i>

997
00:57:09,592 --> 00:57:14,055
<i>Maluje krajobraz traktorem,</i>

998
00:57:14,347 --> 00:57:18,393
<i>ale to wymaga dobrej techniki,</i>

999
00:57:18,601 --> 00:57:21,312
bo robiąc zdjęcie,

1000
00:57:21,479 --> 00:57:25,358
będziemy widzieć owoc tej pracy.

1001
00:57:35,076 --> 00:57:38,329
<i>Kiedy zaczynaliśmy prace nad projektem
w Chile i Argentynie,</i>

1002
00:57:38,538 --> 00:57:43,126
<i>myśleliśmy, że po prostu chronimy
duże obszary.</i>

1003
00:57:44,669 --> 00:57:45,837
<i>Ale faktem jest,</i>

1004
00:57:46,296 --> 00:57:47,714
jak to mówią,

1005
00:57:48,214 --> 00:57:52,343
że pejzaż bez dzikich zwierząt
to tylko sceneria.

1006
00:57:54,929 --> 00:57:57,348
<i>Wszystko zmieniło się z parkiem Iberá.</i>

1007
00:57:58,057 --> 00:58:01,019
<i>Zdaliśmy sobie sprawę, że nie ma
wielu gatunków zwierząt.</i>

1008
00:58:01,227 --> 00:58:03,313
<i>Zaczynając od jaguarów.</i>

1009
00:58:04,647 --> 00:58:08,067
<i>Nie tworzyliśmy już parków narodowych.</i>

1010
00:58:08,151 --> 00:58:12,405
<i>Tworzyliśmy w pełni funkcjonujące ekosystemy.</i>

1011
00:58:13,740 --> 00:58:15,074
<i>Przywracaliśmy gatunki.</i>

1012
00:58:18,119 --> 00:58:19,579
<i>W skrócie</i>

1013
00:58:19,746 --> 00:58:23,458
<i>chodzi o przywrócenie gatunków zwierząt
do ich naturalnych środowisk,</i>

1014
00:58:24,542 --> 00:58:27,587
<i>z których z jakiegoś powodu zniknęły.</i>

1015
00:58:28,922 --> 00:58:30,798
<i>Przez kłusownictwo, łowiectwo,</i>

1016
00:58:31,633 --> 00:58:33,468
<i>wyparcie przez zwierzęta hodowlane.</i>

1017
00:58:34,427 --> 00:58:38,765
<i>Każdy gatunek odgrywa kluczową rolę
w ekosystemie.</i>

1018
00:58:39,390 --> 00:58:42,602
<i>Duża populacja</i> guananako

1019
00:58:42,810 --> 00:58:45,396
<i>zapewnia pożywienie dla pum.</i>

1020
00:58:45,563 --> 00:58:50,109
<i>Pumy polują na</i> guananako <i>i zapewniają
pożywienie dla padlinożerców.</i>

1021
00:58:50,610 --> 00:58:55,198
<i>Nie chodzi o przywrócenie jednego gatunku,</i>

1022
00:58:55,573 --> 00:58:57,116
<i>ale o interakcję między nimi.</i>

1023
00:58:59,869 --> 00:59:01,704
{\an8}Wielu strażników w programie...

1024
00:59:01,788 --> 00:59:03,873
{\an8}MENADŻER REWILDING CHILE

1025
00:59:03,957 --> 00:59:05,875
{\an8}...to byli kowboje,

1026
00:59:06,209 --> 00:59:09,337
<i>którzy dzisiaj zamiast polować
obserwują pumy.</i>

1027
00:59:14,592 --> 00:59:17,470
<i>Arcelia był synem głównego łowcy pum.</i>

1028
00:59:18,012 --> 00:59:19,847
Kiedy wyprawiał się z ojcem,

1029
00:59:19,931 --> 00:59:21,849
otrzymywali wypłatę

1030
00:59:22,183 --> 00:59:25,019
i premię za każdą skórę
upolowanego zwierzęcia.

1031
00:59:25,228 --> 00:59:29,274
Co pomyślałby twój ojciec, gdyby zobaczył,

1032
00:59:29,524 --> 00:59:31,901
że robisz coś takiego?

1033
00:59:33,444 --> 00:59:35,822
Tyle pum!

1034
00:59:35,905 --> 00:59:37,532
Tyle pum i wszystkie żywe!

1035
00:59:37,824 --> 00:59:39,534
Zero zabijania!

1036
00:59:39,701 --> 00:59:41,452
Co za zmiana!

1037
00:59:41,619 --> 00:59:44,455
Oczywiście, dla mnie to wielka zmiana.

1038
00:59:46,457 --> 00:59:48,209
<i>Z etycznego punktu widzenia</i>

1039
00:59:48,334 --> 00:59:51,045
<i>musimy stawiać bioróżnorodność
na pierwszym miejscu.</i>

1040
00:59:52,046 --> 00:59:54,340
Musimy dzielić się planetą
z innymi gatunkami.

1041
00:59:54,465 --> 00:59:58,219
To znaczy, że każdy możliwy habitat

1042
00:59:58,303 --> 01:00:01,180
musi dawać możliwości ewolucyjne.

1043
01:00:01,639 --> 01:00:05,768
<i>Wypieramy inne istoty z ich naturalnych środowisk.</i>

1044
01:00:05,977 --> 01:00:08,229
To strzał w stopę.

1045
01:00:08,563 --> 01:00:10,815
Uważamy takie działania za chore.

1046
01:00:10,898 --> 01:00:13,568
Ludzkość będzie zagarniać coraz więcej,

1047
01:00:13,651 --> 01:00:16,863
aż nastąpi samozniszczenie.

1048
01:00:30,293 --> 01:00:32,086
<i>18 lutego.</i>

1049
01:00:33,546 --> 01:00:36,424
<i>Dlaczego nigdy nie wspinaliśmy się razem?</i>

1050
01:00:38,509 --> 01:00:40,345
<i>To wspaniałe być tutaj</i>

1051
01:00:40,720 --> 01:00:43,222
<i>i patrzeć twoimi oczami.</i>

1052
01:00:47,060 --> 01:00:48,728
<i>Doug wszedł tu jako pierwszy,</i>

1053
01:00:48,811 --> 01:00:52,440
a tradycja nakazuje,
że pierwszy zdobywca szczytu

1054
01:00:52,523 --> 01:00:53,733
decyduje o jego nazwie.

1055
01:00:55,234 --> 01:00:57,779
<i>Doug nazwał go Kristine.</i>

1056
01:00:58,196 --> 01:01:01,074
Świetna robota.

1057
01:01:01,449 --> 01:01:03,326
Doskonała.

1058
01:01:03,993 --> 01:01:05,370
<i>I tak Kristine</i>

1059
01:01:05,912 --> 01:01:08,539
stał się najwyższym szczytem parku,

1060
01:01:08,623 --> 01:01:10,833
klejnotem w koronie.

1061
01:01:12,335 --> 01:01:15,004
<i>Nie można dać lepszego prezentu
na walentynki</i>

1062
01:01:15,129 --> 01:01:17,090
niż ten dla żony.

1063
01:01:18,633 --> 01:01:21,636
Tak. Ciągle robił dla mnie takie rzeczy.

1064
01:01:24,347 --> 01:01:25,556
<i>Spinali się,</i>

1065
01:01:26,015 --> 01:01:28,935
{\an8}ale kochali się bezgranicznie.
To było widać.

1066
01:01:29,644 --> 01:01:32,063
<i>Zawsze o siebie dbali.</i>

1067
01:01:34,023 --> 01:01:36,693
<i>Kiedy się na nich patrzyło,</i>

1068
01:01:36,818 --> 01:01:37,735
{\an8}byli jak dzieciaki.

1069
01:01:37,819 --> 01:01:38,695
{\an8}ALPINISTA

1070
01:01:38,778 --> 01:01:40,446
{\an8}Obściskiwali się tu i tam.

1071
01:01:42,240 --> 01:01:43,825
<i>Kochali się totalnie.</i>

1072
01:01:45,660 --> 01:01:47,787
<i>Po pierwsze, on codziennie</i>

1073
01:01:47,995 --> 01:01:49,497
wysyłał jej wiadomości.

1074
01:01:49,622 --> 01:01:51,040
MAM PIĘKNĄ ŻONĘ, KTÓRĄ UBÓSTWIAM

1075
01:01:51,165 --> 01:01:52,250
{\an8}<i>Wysyłali fotki.</i>

1076
01:01:52,458 --> 01:01:53,710
{\an8}BIRDY I LOLO
ALE MIŁOŚĆ!

1077
01:01:53,835 --> 01:01:55,336
{\an8}<i>Mieli dla siebie przydomki.</i>

1078
01:01:55,420 --> 01:01:56,629
LOLO KOCHA BIRDY

1079
01:01:56,713 --> 01:01:57,797
<i>Ona była Birdy.</i>

1080
01:01:57,880 --> 01:01:59,257
RZADKIE PTAKI, KTÓRE KOCHAM

1081
01:01:59,340 --> 01:02:00,883
{\an8}<i>Dobrze pamiętam</i>

1082
01:02:01,175 --> 01:02:03,010
naprawdę urocze

1083
01:02:03,594 --> 01:02:04,929
<i>nagranie, jakie stworzył.</i>

1084
01:02:07,557 --> 01:02:11,602
<i>Miłość mojego życia to światowej klasy
kobieta na każdy moment.</i>

1085
01:02:13,438 --> 01:02:15,815
<i>Tak piękna, gdy ma 60 lat.</i>

1086
01:02:15,982 --> 01:02:17,734
<i>Jesteś ty i tylko ty.</i>

1087
01:02:17,859 --> 01:02:19,736
{\an8}MOJA BIRDY! KOCHAMY CIĘ!

1088
01:02:21,571 --> 01:02:25,575
{\an8}BIRDY I JEJ „LOLO”,
OBYDWOJE PO SZEŚĆDZIESIĄTCE

1089
01:02:26,033 --> 01:02:28,828
Nie znałem Douga z takiej strony, ale...

1090
01:02:35,042 --> 01:02:36,210
Jest.

1091
01:02:36,586 --> 01:02:38,087
Kawał góry, co nie?

1092
01:02:38,171 --> 01:02:39,255
Pewnie.

1093
01:02:39,922 --> 01:02:42,091
Jestem taka szczęśliwa, że tu jestem.

1094
01:02:45,887 --> 01:02:48,931
<i>Byliśmy tu już z Jimmym.</i>

1095
01:02:49,015 --> 01:02:51,309
<i>12 lat temu.</i>

1096
01:02:51,976 --> 01:02:55,521
Byli też Yvon i Doug.

1097
01:03:18,211 --> 01:03:19,295
Tak.

1098
01:03:19,378 --> 01:03:21,631
- Kolejny jest nasz.
- W końcu się udało.

1099
01:03:22,673 --> 01:03:24,258
Pierwsze takie podejście.

1100
01:03:25,635 --> 01:03:26,886
Nie do pobicia.

1101
01:03:29,222 --> 01:03:33,559
Pamiętam jeden niesamowity zachód słońca,

1102
01:03:33,643 --> 01:03:35,895
zupełnie jak ten wczoraj.

1103
01:03:36,479 --> 01:03:38,022
<i>Myślałem o Dougu.</i>

1104
01:03:40,775 --> 01:03:43,361
Mój zegar biologiczny tyka.

1105
01:03:44,487 --> 01:03:45,738
Czuję to.

1106
01:03:45,822 --> 01:03:47,740
Jest tyle rzeczy do dokończenia.

1107
01:03:47,865 --> 01:03:49,909
- Mam tyle projektów.
- Pamiętam...

1108
01:03:49,992 --> 01:03:52,578
Są wieloletnie, pojawiają się więc myśli,

1109
01:03:52,662 --> 01:03:54,372
czy uda się je skończyć.

1110
01:03:54,455 --> 01:03:56,374
- Pamiętam jak...
- Naprawdę chciałbym

1111
01:03:56,457 --> 01:03:58,417
przekonać się, czy nam się uda.

1112
01:03:58,501 --> 01:03:59,877
To wymaga czasu.

1113
01:04:00,044 --> 01:04:01,921
- Czas jest tu kluczowy.
- Tak.

1114
01:04:02,004 --> 01:04:03,506
To największa wartość.

1115
01:04:03,714 --> 01:04:05,091
- Życie...
- Zawsze.

1116
01:04:06,425 --> 01:04:07,468
Życie przelatuje.

1117
01:04:07,593 --> 01:04:08,803
Tak.

1118
01:04:21,399 --> 01:04:24,861
<i>Przekonałam Douga do tej wyprawy.</i>

1119
01:04:25,027 --> 01:04:26,028
<i>Na początku tak.</i>

1120
01:04:26,195 --> 01:04:28,447
<i>Potem on sam się bardzo zapalił.</i>

1121
01:04:29,031 --> 01:04:33,244
<i>Pomyśleliśmy, że fajnie będzie wypłynąć
kajakami na to wielkie jezioro</i>

1122
01:04:33,536 --> 01:04:36,372
niedaleko parku Patagonia.

1123
01:04:37,748 --> 01:04:39,250
<i>Zabraliśmy ich nad jezioro</i>

1124
01:04:39,333 --> 01:04:41,794
i godziny zeszły im
na przygotowaniu sprzętu.

1125
01:04:41,961 --> 01:04:42,962
Leć, kochanie.

1126
01:04:45,840 --> 01:04:47,592
<i>Byli doskonałymi kajakarzami,</i>

1127
01:04:47,758 --> 01:04:49,760
<i>ale zatrudnili kogoś,</i>

1128
01:04:50,052 --> 01:04:51,387
<i>kto zorganizował wyprawę.</i>

1129
01:04:54,640 --> 01:04:58,686
<i>Wyciągnęli kajaki i puścili je na wodę.</i>

1130
01:05:02,565 --> 01:05:04,942
<i>Doug i ja byliśmy w dwuosobowym.</i>

1131
01:05:05,693 --> 01:05:08,654
<i>Yvon i Weston w pojedynczych.</i>

1132
01:05:09,155 --> 01:05:11,949
<i>Job i Lorenzo mieli drugą dwójkę.</i>

1133
01:05:13,242 --> 01:05:15,953
<i>Czwartego dnia zerwał się silny wiatr.</i>

1134
01:05:18,039 --> 01:05:21,918
<i>Ponad dwumetrowe fale podnosiły się
w każdym kierunku.</i>

1135
01:05:22,752 --> 01:05:26,297
<i>Mieliśmy problem ze sterem
w wypożyczonej łodzi.</i>

1136
01:05:29,884 --> 01:05:33,137
<i>Było nam coraz trudniej</i>

1137
01:05:33,220 --> 01:05:36,307
<i>utrzymać łódkę z wiatrem.</i>

1138
01:05:38,351 --> 01:05:39,769
<i>Uderzyła nas fala.</i>

1139
01:05:40,561 --> 01:05:42,396
<i>W momencie nas przewróciło.</i>

1140
01:05:43,147 --> 01:05:44,815
<i>Powiedziałem do Douga,</i>

1141
01:05:45,232 --> 01:05:47,818
że nie wiem, czy powinniśmy płynąć,

1142
01:05:47,902 --> 01:05:49,904
bo jeśli wysiądziemy na środku jeziora,

1143
01:05:50,029 --> 01:05:51,280
czeka nas pewna śmierć.

1144
01:05:53,115 --> 01:05:56,369
<i>Stwierdziliśmy, że popłyniemy.</i>

1145
01:05:58,788 --> 01:06:00,331
<i>Myślałem,</i>

1146
01:06:00,498 --> 01:06:02,500
<i>że zostało mi z dziesięć minut.</i>

1147
01:06:02,583 --> 01:06:06,337
W lodowatej wodzie można przeżyć
około pół godziny.

1148
01:06:06,837 --> 01:06:09,632
<i>Nadeszła kolejna fala
i zdałem sobie sprawę,</i>

1149
01:06:09,715 --> 01:06:11,258
<i>że zaczynam tonąć.</i>

1150
01:06:12,051 --> 01:06:13,552
<i>Nagle coś zaskoczyło</i>

1151
01:06:14,053 --> 01:06:16,889
i krzyknąłem „Nie!”.

1152
01:06:17,515 --> 01:06:19,600
Zacząłem płynąć, ile miałem sił.

1153
01:06:21,394 --> 01:06:25,314
<i>Po minucie zjawili się Jeb i Lorenzo.</i>

1154
01:06:25,398 --> 01:06:27,733
<i>Złapałem tył ich kajaka, holowali mnie.</i>

1155
01:06:31,821 --> 01:06:34,198
<i>Dopłynąłem do Douga pierwszy.</i>

1156
01:06:35,491 --> 01:06:36,367
{\an8}Chwycił za tył...

1157
01:06:36,492 --> 01:06:37,410
{\an8}EKOLOG

1158
01:06:37,493 --> 01:06:39,453
{\an8}...a ja skierowałem kajak

1159
01:06:39,704 --> 01:06:41,831
<i>w stronę brzegu i zacząłem wiosłować.</i>

1160
01:06:42,665 --> 01:06:44,166
<i>Nie panikował.</i>

1161
01:06:44,250 --> 01:06:45,418
<i>Pomagał nogami.</i>

1162
01:06:46,377 --> 01:06:48,754
<i>Inaczej by mnie przewrócił.</i>

1163
01:06:51,841 --> 01:06:56,053
Nie ma możliwości, by uniknąć hipotermii.

1164
01:06:56,470 --> 01:06:59,223
<i>Wyraźnie tracił siłę,</i>

1165
01:06:59,306 --> 01:07:00,766
<i>by kopać i się trzymać.</i>

1166
01:07:01,809 --> 01:07:05,312
<i>W ostatniej chwili spojrzał
na dolinę Aviano</i>

1167
01:07:07,148 --> 01:07:08,649
<i>i po prostu...</i>

1168
01:07:09,150 --> 01:07:11,027
<i>niemal niesłyszalnie szeptał.</i>

1169
01:07:11,694 --> 01:07:16,157
Kiedy stracił siłę, by dalej się trzymać,

1170
01:07:16,449 --> 01:07:20,536
<i>musiałem ręką pomagać mu utrzymać głowę
nad powierzchnią wody.</i>

1171
01:07:20,995 --> 01:07:22,830
<i>Nie mogłem...</i>

1172
01:07:23,622 --> 01:07:26,167
trzymać i jego, i wiosła.

1173
01:07:26,417 --> 01:07:28,085
Wtedy straciłem wiosło.

1174
01:07:34,175 --> 01:07:36,802
<i>Dryfowaliśmy tak przez około godzinę,</i>

1175
01:07:36,886 --> 01:07:38,054
<i>może półtora.</i>

1176
01:07:39,638 --> 01:07:42,224
<i>Wtedy...</i>

1177
01:07:42,808 --> 01:07:44,518
usłyszałem nadlatujący helikopter.

1178
01:07:44,643 --> 01:07:47,354
<i>Doholowali nas wodą do brzegu.</i>

1179
01:07:47,438 --> 01:07:49,732
<i>Stamtąd pojechaliśmy do szpitala.</i>

1180
01:07:51,692 --> 01:07:54,361
<i>Powoli pojawiają się informacje.</i>

1181
01:07:55,613 --> 01:08:00,117
<i>Doug, Rick, helikopter.</i>

1182
01:08:00,951 --> 01:08:02,912
<i>Wiem, że jesteś w niebezpieczeństwie.</i>

1183
01:08:03,621 --> 01:08:05,623
<i>Instynktownie, nikt nie musi mi mówić.</i>

1184
01:08:06,499 --> 01:08:08,959
<i>Błagałam bogów,</i>

1185
01:08:09,043 --> 01:08:11,378
<i>żarliwie,</i>

1186
01:08:11,921 --> 01:08:13,672
<i>by mi go zwrócili.</i>

1187
01:08:15,424 --> 01:08:18,886
<i>Zabrali nas do chaty,
gdzie zadzwonił telefon.</i>

1188
01:08:19,804 --> 01:08:22,139
Właściciel odebrał

1189
01:08:24,600 --> 01:08:28,020
<i>i chwilę później</i>

1190
01:08:29,105 --> 01:08:30,606
<i>odłożył i spojrzał na nas.</i>

1191
01:08:31,649 --> 01:08:33,359
„Doug naprawdę nie żyje”.

1192
01:08:46,956 --> 01:08:50,626
<i>Popędziłam do miejsca, gdzie ratowali cię
wiele godzin.</i>

1193
01:08:51,127 --> 01:08:53,087
<i>Zimne, miękkie ciało.</i>

1194
01:08:53,629 --> 01:08:56,382
<i>Doczołgałam się do twojego łóżka
i położyłam przy tobie.</i>

1195
01:08:57,007 --> 01:09:00,094
<i>Chciałam jedynie zamknąć nas w kokonie</i>

1196
01:09:00,177 --> 01:09:04,056
<i>i pozwolić reszcie minąć.</i>

1197
01:09:06,016 --> 01:09:07,852
Gapiłem się w talerz.

1198
01:09:10,813 --> 01:09:13,315
Pamiętam, że Yvon robił to samo.

1199
01:09:15,025 --> 01:09:16,193
I nagle...

1200
01:09:16,777 --> 01:09:18,779
wziął łyżkę i zaczął

1201
01:09:19,613 --> 01:09:20,781
jeść,

1202
01:09:21,657 --> 01:09:22,867
bardzo powoli.

1203
01:09:24,618 --> 01:09:26,662
Spojrzał na mnie i powiedział:

1204
01:09:27,913 --> 01:09:30,541
„Jedz zupę, dobra”.

1205
01:09:32,209 --> 01:09:34,420
Upewniałem się,

1206
01:09:36,755 --> 01:09:37,882
że szanuję

1207
01:09:38,674 --> 01:09:41,552
każdą łyżkę gorącej zupy
spływającej mi do gardła.

1208
01:09:52,813 --> 01:09:55,149
<i>Wracaliśmy następnego dnia.</i>

1209
01:09:56,192 --> 01:09:59,320
<i>Ja byłam z tyłu, z trumną.</i>

1210
01:09:59,570 --> 01:10:01,822
<i>W torbie miałam nóż.</i>

1211
01:10:02,114 --> 01:10:05,326
<i>Zaczęłam nim ryć nasze imiona.</i>

1212
01:10:05,409 --> 01:10:07,703
<i>Nie zauważyłam,</i>

1213
01:10:07,953 --> 01:10:10,039
<i>że ryjąc ostrzem w drewnie</i>

1214
01:10:10,122 --> 01:10:13,292
<i>i naciskając tak mocno, jak potrafię,</i>

1215
01:10:13,959 --> 01:10:15,586
<i>przecinam swoją rękę.</i>

1216
01:10:16,420 --> 01:10:19,215
<i>Na trumnie krew.</i>

1217
01:10:19,340 --> 01:10:20,966
Na mnie krew.

1218
01:10:22,635 --> 01:10:23,844
Wtedy...

1219
01:10:24,511 --> 01:10:26,388
Rozpięłam pas bezpieczeństwa.

1220
01:10:26,847 --> 01:10:31,268
Chciałam być z nim w tej trumnie.

1221
01:10:33,896 --> 01:10:37,066
<i>W końcu Rick, który siedział obok pilota</i>

1222
01:10:37,149 --> 01:10:38,400
<i>podszedł do mnie</i>

1223
01:10:38,484 --> 01:10:41,111
i kazał mi wrócić na miejsce,

1224
01:10:41,195 --> 01:10:44,365
zapiąć pas i oddać nóż.

1225
01:10:44,448 --> 01:10:45,741
„Koniec.

1226
01:10:45,824 --> 01:10:49,119
„Czy to mają zobaczyć ludzie,
kiedy wylądujemy?”.

1227
01:10:53,666 --> 01:10:55,417
<i>Była załamana.</i>

1228
01:10:56,502 --> 01:10:58,963
<i>Nie chciało jej się żyć.</i>

1229
01:10:59,505 --> 01:11:02,341
<i>Nie chciała żyć bez niego.</i>

1230
01:11:10,140 --> 01:11:12,768
Doug zmarł trzy dni temu

1231
01:11:14,395 --> 01:11:17,022
podczas wyprawy z przyjaciółmi:

1232
01:11:18,023 --> 01:11:22,778
Yvonem Chouinardem,

1233
01:11:24,446 --> 01:11:28,617
Rickiem Ridgewayem, który niemal zginął,

1234
01:11:30,244 --> 01:11:32,579
Westonem Boylesem,

1235
01:11:33,289 --> 01:11:39,295
„dzieciakiem” w drużynie,

1236
01:11:39,378 --> 01:11:42,756
który był z nim do końca.

1237
01:11:42,923 --> 01:11:45,759
Nigdy go nie zostawił.

1238
01:11:45,926 --> 01:11:51,640
Za to będę zawsze wdzięczna.

1239
01:11:52,266 --> 01:11:58,856
Douglas żył życiem, którym można
obdzielić całe wieki.

1240
01:11:59,231 --> 01:12:05,070
Nie wyobrażam sobie życia bez niego,
ale oto jesteśmy tutaj.

1241
01:12:09,450 --> 01:12:11,160
Dziękuję wam za przybycie.

1242
01:12:28,218 --> 01:12:31,805
<i>Spuściliśmy trumnę Douga do grobu.</i>

1243
01:12:32,431 --> 01:12:34,975
<i>Wszyscy, którzy przybyli,</i>

1244
01:12:35,059 --> 01:12:38,312
<i>wszyscy okoliczni mieszkańcy,
setki ludzi,</i>

1245
01:12:38,979 --> 01:12:42,483
<i>zaczęliśmy sypać rękami ziemię na trumnę.</i>

1246
01:13:01,752 --> 01:13:03,587
<i>Wiele czasu zabrało mi</i>

1247
01:13:04,463 --> 01:13:07,841
<i>zadecydowanie, by do niego nie dołączyć.</i>

1248
01:13:09,885 --> 01:13:11,595
To dobre miejsce.

1249
01:13:11,678 --> 01:13:17,684
<i>Tak długo szalałam z tęsknoty
po jego śmierci.</i>

1250
01:13:21,438 --> 01:13:22,773
<i>Każdego dnia.</i>

1251
01:13:26,360 --> 01:13:27,778
<i>17 maja</i>

1252
01:13:28,654 --> 01:13:30,114
<i>Po odejściu z Esprit</i>

1253
01:13:30,197 --> 01:13:32,741
<i>wyruszyłeś na poszukiwanie nowego.</i>

1254
01:13:33,283 --> 01:13:36,286
<i>Zrobiłeś wielki krok
w stronę nowego życia.</i>

1255
01:13:37,204 --> 01:13:40,207
<i>A teraz ja siedzę
nad taką samą przepaścią.</i>

1256
01:13:40,707 --> 01:13:43,460
<i>Musi być coś dalej.</i>

1257
01:13:43,919 --> 01:13:46,004
<i>Możliwe, że to już czas</i>

1258
01:13:46,713 --> 01:13:48,590
<i>spisać tę całą historię.</i>

1259
01:13:58,809 --> 01:14:03,480
<i>Nawet jeżeli wciąż czuję się</i>

1260
01:14:03,564 --> 01:14:05,315
<i>jakby ktoś odciął mi część ciała.</i>

1261
01:14:06,275 --> 01:14:07,443
<i>To nie tylko strata.</i>

1262
01:14:08,652 --> 01:14:09,862
<i>Czuję...</i>

1263
01:14:10,904 --> 01:14:14,491
<i>że wielka i śmiała wizja Douga</i>

1264
01:14:15,033 --> 01:14:19,163
<i>była tym, co trzymało mnie
w jednym kawałku.</i>

1265
01:14:20,122 --> 01:14:22,207
<i>Jak łódź ratunkowa.</i>

1266
01:14:23,709 --> 01:14:25,169
<i>Nigdy się nie zatrzymaliśmy.</i>

1267
01:14:25,711 --> 01:14:27,296
<i>Ze wszystkim dawałam radę.</i>

1268
01:14:29,548 --> 01:14:33,469
<i>Wszystko, o czym wiedziała,
że jest nie do utrzymania,</i>

1269
01:14:33,552 --> 01:14:35,262
<i>zatrzymała.</i>

1270
01:14:35,429 --> 01:14:39,558
Zebrała się w sobie i przejęła
wszystkie obowiązki.

1271
01:14:42,019 --> 01:14:43,687
<i>Wszystkie farmy przepadły.</i>

1272
01:14:44,521 --> 01:14:47,900
Był czas, że mieliśmy ich trzynaście.

1273
01:14:48,525 --> 01:14:51,278
<i>Nie mogliśmy sprawić,
by były samowystarczalne.</i>

1274
01:14:51,361 --> 01:14:53,489
<i>To było zbyt kosztowne.</i>

1275
01:14:55,115 --> 01:14:58,952
<i>Czułam, że zawodzę Douga.</i>

1276
01:15:00,287 --> 01:15:02,623
Ale nie dało się ich utrzymać,

1277
01:15:05,209 --> 01:15:07,336
choć ciężko było odpuścić.

1278
01:15:10,255 --> 01:15:14,051
<i>Wszystko stało się dla mnie czarno-białe.</i>

1279
01:15:15,260 --> 01:15:16,678
<i>Niekwestionowalne.</i>

1280
01:15:16,762 --> 01:15:19,932
Całe moje życie było na tak i nie.

1281
01:15:20,015 --> 01:15:21,934
Chcę umrzeć, ale będę żyć.

1282
01:15:22,309 --> 01:15:24,728
Zrobimy to, nie zrobimy tamtego.

1283
01:15:24,811 --> 01:15:27,064
Doug tego chce, tego nie robimy.

1284
01:15:27,147 --> 01:15:28,232
Zamknij to.

1285
01:15:28,565 --> 01:15:30,025
Pumalín skończone.

1286
01:15:30,359 --> 01:15:32,152
Valle Chac prawie też.

1287
01:15:32,236 --> 01:15:34,029
Zajmiemy się Iberá.

1288
01:15:34,488 --> 01:15:37,074
Podwajamy siły,

1289
01:15:37,449 --> 01:15:39,243
podwajamy zakres.

1290
01:15:39,743 --> 01:15:42,120
Nie mamy nic do stracenia.

1291
01:15:42,204 --> 01:15:44,706
Tak brzmiała moja mantra.

1292
01:15:45,582 --> 01:15:47,918
<i>To, co najgorsze, już się stało.</i>

1293
01:15:52,130 --> 01:15:55,300
<i>Zaczęła zupełnie nowy etap w życiu.</i>

1294
01:15:55,384 --> 01:15:57,135
<i>I, krok po kroku,</i>

1295
01:15:57,469 --> 01:16:01,348
<i>Kris odnalazła nie tylko nowy cel,</i>

1296
01:16:01,431 --> 01:16:04,226
ale stała się silniejsza

1297
01:16:05,102 --> 01:16:06,144
i śmielsza.

1298
01:16:10,649 --> 01:16:14,111
<i>Zawsze czułam się
jak kamyczek w strumieniu.</i>

1299
01:16:15,862 --> 01:16:17,197
<i>Ale to się zmieniło.</i>

1300
01:16:18,615 --> 01:16:20,909
<i>Dokładnie wiem, czego chcę.</i>

1301
01:16:22,035 --> 01:16:24,871
Naprawdę mam cel.

1302
01:16:27,708 --> 01:16:31,628
Nowy park będzie...

1303
01:16:31,712 --> 01:16:33,463
PARK NARODOWY KAWÉSQAR

1304
01:16:33,714 --> 01:16:35,424
...miał powierzchnię 2,3.

1305
01:16:36,008 --> 01:16:38,260
2,3 miliona akrów.

1306
01:16:38,594 --> 01:16:40,429
To kolejny Pumalín albo Corcovado.

1307
01:16:40,512 --> 01:16:41,513
Tak.

1308
01:16:41,763 --> 01:16:44,266
20 milionów akrów.

1309
01:16:46,143 --> 01:16:47,644
Teraz to jest rozmowa.

1310
01:16:48,645 --> 01:16:52,899
Oczywiście, że zadawała sobie pytanie,
co dalej.

1311
01:16:53,358 --> 01:16:54,610
Widzisz...

1312
01:16:54,693 --> 01:16:58,530
<i>Uważam, że odbudowa środowiska
daje prawdziwą szansę.</i>

1313
01:16:58,614 --> 01:16:59,948
To są

1314
01:17:01,241 --> 01:17:03,410
dwa pierwsze wypuszczone osobniki,

1315
01:17:03,535 --> 01:17:04,536
Tak.

1316
01:17:04,703 --> 01:17:08,290
Ale obcują już z tymi na wolności.

1317
01:17:08,415 --> 01:17:10,042
- Wiem.
- Dają sobie radę

1318
01:17:10,125 --> 01:17:12,336
znacznie lepiej na wolności.

1319
01:17:13,503 --> 01:17:16,632
<i>Chodzi nie tylko o ochronę terenu.</i>

1320
01:17:17,799 --> 01:17:20,469
<i>Nie można powiedzieć, że jakieś miejsce</i>

1321
01:17:20,594 --> 01:17:25,015
jest odbudowane albo zdrowe,
o ile nie wróci do niego wszystko.

1322
01:17:28,518 --> 01:17:30,979
<i>Kris pomogła przywrócić
na te tereny gatunki,</i>

1323
01:17:31,063 --> 01:17:34,024
<i>obecnie ponad dwanaście,</i>

1324
01:17:34,358 --> 01:17:36,610
<i>w tym jaguara,</i>

1325
01:17:37,277 --> 01:17:39,154
<i>co wcześniej nikomu się nie udało.</i>

1326
01:17:41,406 --> 01:17:42,741
<i>To był pomysł Douga.</i>

1327
01:17:43,116 --> 01:17:46,078
{\an8}<i>Robić wszystko, co możemy,
żeby jaguary wróciły.</i>

1328
01:17:47,954 --> 01:17:50,040
<i>Jaguar to symbol.</i>

1329
01:17:50,999 --> 01:17:53,001
<i>Jest na szczycie łańcucha pokarmowego.</i>

1330
01:17:53,168 --> 01:17:55,003
<i>To było jedno z jego marzeń.</i>

1331
01:17:55,587 --> 01:17:58,507
Mamy dziewięć osobników do wypuszczenia.

1332
01:17:58,632 --> 01:18:03,053
<i>Zakładając, że obydwa młode,</i>

1333
01:18:03,220 --> 01:18:05,097
{\an8}<i>samice...</i>

1334
01:18:06,264 --> 01:18:07,349
<i>Tak.</i>

1335
01:18:07,432 --> 01:18:08,934
<i>...będą mieć po dwa młode.</i>

1336
01:18:09,017 --> 01:18:10,811
<i>Może po jednym.</i>

1337
01:18:12,229 --> 01:18:13,397
Niesamowite!

1338
01:18:13,563 --> 01:18:18,360
Za każdym razem, gdy o tym myślę,
niemal płaczę.

1339
01:18:19,403 --> 01:18:20,862
<i>Naprawdę szczerze.</i>

1340
01:18:31,331 --> 01:18:32,999
Być może parki narodowe są jak...

1341
01:18:33,792 --> 01:18:35,043
szalki Petriego.

1342
01:18:35,460 --> 01:18:36,670
I może...

1343
01:18:38,004 --> 01:18:40,215
kiedy wszystko idzie w diabły,

1344
01:18:41,883 --> 01:18:45,220
parki narodowe, chronione tereny, mogą być
taką szalką,

1345
01:18:45,303 --> 01:18:48,181
od której ewolucja ruszy po raz kolejny.

1346
01:18:49,766 --> 01:18:51,059
Kto wie?

1347
01:19:03,739 --> 01:19:08,076
<i>Ochrona naturalnej bioróżnorodności,
czyli to, co robi Kris,</i>

1348
01:19:08,160 --> 01:19:10,579
<i>łączy się bezpośrednio</i>

1349
01:19:10,787 --> 01:19:12,247
ze zmianą klimatu.

1350
01:19:13,331 --> 01:19:14,708
I dalej,

1351
01:19:15,417 --> 01:19:19,463
z możliwością przetrwania ludzi
na tej planecie.

1352
01:19:21,006 --> 01:19:23,508
<i>2 marca 2017.</i>

1353
01:19:24,092 --> 01:19:26,636
<i>Rząd wysłał dzisiaj znaki dymne.</i>

1354
01:19:27,512 --> 01:19:30,766
<i>Podpisujemy umowę 15 marca.</i>

1355
01:19:33,226 --> 01:19:37,105
<i>Na początku poczułam wielką ulgę,
potem radość,</i>

1356
01:19:37,189 --> 01:19:40,734
<i>które ustąpiły miejsca dla podziwu
wobec ciebie.</i>

1357
01:19:41,485 --> 01:19:44,529
<i>Spytałam się, czy doszłabym tak daleko,
gdyby nie ty.</i>

1358
01:19:45,155 --> 01:19:48,450
<i>Ale przypomniałam sobie,
że przecież cały czas tutaj jesteś.</i>

1359
01:19:53,205 --> 01:19:56,374
<i>Poświęcając nie tylko swój majątek,</i>

1360
01:19:56,458 --> 01:19:58,043
<i>ale też lata własnego życia,</i>

1361
01:19:58,376 --> 01:20:01,004
<i>a potem decydujesz się być pogrzebany
w tym miejscu,</i>

1362
01:20:01,129 --> 01:20:04,466
odbierasz wszystkie argumenty,
by ktoś mógł powiedzieć:

1363
01:20:04,549 --> 01:20:05,967
„On tu tylko na chwilę”.

1364
01:20:06,051 --> 01:20:07,385
Czuło się...

1365
01:20:08,011 --> 01:20:11,139
ogromną żałobę

1366
01:20:12,432 --> 01:20:14,351
w całym kraju.

1367
01:20:14,935 --> 01:20:15,936
<i>To był szok...</i>

1368
01:20:16,061 --> 01:20:17,604
„CHCEMY ODNOWIĆ NATURĘ
I ODDAĆ JĄ LUDZIOM”

1369
01:20:17,729 --> 01:20:19,147
<i>...i w przeciwieństwie do tego,...</i>

1370
01:20:19,231 --> 01:20:20,440
POWSTAJE PARK NARODOWY

1371
01:20:20,524 --> 01:20:22,484
<i>...co próbowali robić - dowód ulotności.</i>

1372
01:20:22,567 --> 01:20:24,820
NASTĄPI TRANSFER PARKÓW

1373
01:20:24,903 --> 01:20:29,491
To historyczna chwila.

1374
01:20:29,699 --> 01:20:34,120
Nikt wcześniej tego nie dokonał.

1375
01:20:34,246 --> 01:20:37,874
{\an8}Za mojej kadencji spotkałam się z Kristine

1376
01:20:37,958 --> 01:20:41,670
{\an8}i zdecydowałyśmy, że to będzie
interesujący projekt,

1377
01:20:41,795 --> 01:20:45,590
prowadzony przez kobiety, które chcą kontynuować...

1378
01:20:45,674 --> 01:20:47,634
bardzo ważne marzenie Douga.

1379
01:20:49,886 --> 01:20:51,429
<i>Fakty są takie,</i>

1380
01:20:51,596 --> 01:20:53,807
<i>że musieliśmy dokończyć pracę
nad parkami.</i>

1381
01:20:53,932 --> 01:20:59,521
<i>Trzeba pamiętać o gigantycznych kosztach.</i>

1382
01:20:59,688 --> 01:21:00,689
WIZJA

1383
01:21:00,814 --> 01:21:02,691
<i>W ubiegłym roku wydaliśmy</i>

1384
01:21:02,816 --> 01:21:05,861
<i>około sześciu milionów dolarów.</i>

1385
01:21:06,820 --> 01:21:08,530
<i>Nie przywracając ich administracji</i>

1386
01:21:08,655 --> 01:21:11,283
zbankrutujemy.

1387
01:21:19,165 --> 01:21:20,333
<i>Hola!</i>

1388
01:21:21,042 --> 01:21:23,795
Ten znak postawili nasi najlepsi ludzie!

1389
01:21:23,962 --> 01:21:26,131
Nie wierzę!

1390
01:21:26,298 --> 01:21:30,552
<i>To było tak zuchwałe,
tak nieprawdopodobne,</i>

1391
01:21:30,635 --> 01:21:32,554
<i>to że nam się udało</i>

1392
01:21:34,180 --> 01:21:37,100
<i>założyć na raz pięć parków narodowych</i>

1393
01:21:37,183 --> 01:21:38,977
<i>i powiększyć trzy inne.</i>

1394
01:21:39,811 --> 01:21:42,898
Czułam, że trzeba to zrobić,
teraz albo nigdy.

1395
01:21:42,981 --> 01:21:44,316
Teraz jest na to czas.

1396
01:21:44,733 --> 01:21:45,942
Powiedzcie „Pumalín”.

1397
01:21:48,153 --> 01:21:49,696
<i>To wspaniały zespół.</i>

1398
01:21:50,572 --> 01:21:53,074
<i>Dodatkowo trzysta zaangażowanych osób.</i>

1399
01:21:54,242 --> 01:21:56,661
<i>Chcemy, by rząd utrzymał te parki.</i>

1400
01:21:57,370 --> 01:21:58,914
<i>Ale kto wie, co się wydarzy?</i>

1401
01:21:59,122 --> 01:22:00,332
ZAMKNIĘTE

1402
01:22:00,457 --> 01:22:03,001
Część z nich znów zobaczymy,
innych nie.

1403
01:22:04,794 --> 01:22:07,088
<i>Ale wielu ludzi</i>

1404
01:22:07,380 --> 01:22:09,257
<i>kończy pewien etap.</i>

1405
01:22:12,385 --> 01:22:13,762
Byliśmy rodziną...

1406
01:22:13,929 --> 01:22:14,930
Naprawdę.

1407
01:22:15,221 --> 01:22:17,182
...przez 25 lat.

1408
01:22:19,351 --> 01:22:25,148
Szanujemy się i kochamy.

1409
01:22:28,026 --> 01:22:34,824
W imieniu załogi

1410
01:22:37,577 --> 01:22:43,208
wnosimy toast za Douga i Pablo Carrasco.

1411
01:23:00,141 --> 01:23:04,521
<i>Tydzień przed przyjazdem
prezydenta na inaugurację</i>

1412
01:23:04,854 --> 01:23:07,607
<i>przeczytałam coś.</i>

1413
01:23:07,691 --> 01:23:13,363
<i>I zobaczyłam słowa
w trybie przypuszczającym.</i>

1414
01:23:13,446 --> 01:23:18,118
<i>Moglibyśmy i bylibyśmy, a nie jesteśmy.</i>

1415
01:23:18,535 --> 01:23:20,829
To dało mi do zrozumienia,
że jeden z parków,

1416
01:23:20,912 --> 01:23:23,331
największy ze wszystkich ośmiu,

1417
01:23:23,456 --> 01:23:27,127
mógł nie przetrwać.

1418
01:23:27,210 --> 01:23:30,588
A dla mnie jest albo wszystko, albo nic.

1419
01:23:31,339 --> 01:23:33,633
Kończymy wszystkie, albo żadnego.

1420
01:23:36,970 --> 01:23:41,182
<i>To ogromne ryzyko,
jeśli to nie pójdzie dalej.</i>

1421
01:23:47,522 --> 01:23:49,149
<i>Wszystko, co miało miejsce,</i>

1422
01:23:49,315 --> 01:23:51,735
<i>wszystkie lata spędzone na przekonywaniu,</i>

1423
01:23:51,818 --> 01:23:54,237
<i>by rządy się zabrały za tę inicjatywę</i>

1424
01:23:54,320 --> 01:23:57,240
i brak pewności, czy owoce tej pracy przetrwają,

1425
01:23:57,323 --> 01:23:59,325
na pewno wiązało się z wątpliwościami.

1426
01:24:00,243 --> 01:24:02,996
<i>Myślała, że wszystko może się zmienić.</i>

1427
01:24:06,541 --> 01:24:09,794
<i>Aż do godziny</i>

1428
01:24:09,961 --> 01:24:11,463
<i>przed inauguracją.</i>

1429
01:24:13,089 --> 01:24:16,051
<i>Nie miałam pojęcia, czy cokolwiek się uda.</i>

1430
01:24:16,968 --> 01:24:18,136
No właśnie.

1431
01:24:19,512 --> 01:24:20,680
Jedziemy.

1432
01:24:25,894 --> 01:24:28,813
<i>Kiedy przyjechała, miałam kamienną twarz.</i>

1433
01:24:28,897 --> 01:24:30,148
Znowu się spotykamy.

1434
01:24:30,231 --> 01:24:33,735
<i>Chciała spotkać się przy grobie Douga</i>

1435
01:24:33,818 --> 01:24:35,779
<i>na maleńkim cmentarzu.</i>

1436
01:24:37,781 --> 01:24:41,326
{\an8}<i>Wzięła pod uwagę grób Douga</i>

1437
01:24:41,451 --> 01:24:42,869
<i>i o nim mówiła,</i>

1438
01:24:42,994 --> 01:24:47,624
<i>a ja myślałam tylko o tym,
że zaraz wyciągnę wtyczkę.</i>

1439
01:24:50,627 --> 01:24:53,588
<i>Wygłosiłam dwie przemowy.</i>

1440
01:24:54,005 --> 01:24:57,425
Jedną pełną złości i goryczy,

1441
01:24:57,550 --> 01:24:59,844
jakby coś przeminęło

1442
01:24:59,928 --> 01:25:02,222
i drugą, gratulacyjną.

1443
01:25:06,601 --> 01:25:09,229
<i>Nagle ktoś do mnie podszedł</i>

1444
01:25:09,395 --> 01:25:11,022
i powiedziała: „Jest tutaj”.

1445
01:25:11,397 --> 01:25:12,482
„Już dobrze”.

1446
01:25:12,565 --> 01:25:14,901
Odwróciłam się do pani prezydent
i powiedziałam,

1447
01:25:14,984 --> 01:25:17,487
że to historyczny moment.

1448
01:25:39,342 --> 01:25:46,015
<i>Mam mapę raju na Ziemi.</i>

1449
01:25:46,683 --> 01:25:50,603
<i>To, co w 1992 roku było marzeniem Douga</i>

1450
01:25:50,770 --> 01:25:53,606
<i>stanie się parkiem narodowym Pumalín.</i>

1451
01:25:54,649 --> 01:25:58,069
<i>Te parki są wasze.</i>

1452
01:25:58,903 --> 01:26:02,115
Chrońcie je.

1453
01:26:03,491 --> 01:26:05,285
Wybierajcie życie.

1454
01:26:05,451 --> 01:26:07,036
Wybierajcie piękno.

1455
01:26:09,873 --> 01:26:11,332
Lolo, zrobiliśmy to!

1456
01:26:33,730 --> 01:26:35,982
Boże, chłopaki...

1457
01:26:38,610 --> 01:26:40,904
<i>Ktoś, kto kiedyś u mnie pracował,</i>

1458
01:26:41,654 --> 01:26:45,366
moja przyjaciółka, stała tam
z prezydent Chile

1459
01:26:46,034 --> 01:26:47,535
i podpisywała dokumenty,

1460
01:26:48,286 --> 01:26:50,455
które ustanowią istnienie
parków narodowych.

1461
01:26:52,749 --> 01:26:55,251
Łzy ściekały mi po policzkach.

1462
01:26:56,211 --> 01:26:58,087
Byłem dumny.

1463
01:27:00,590 --> 01:27:02,217
Dlatego jest największy.

1464
01:27:02,300 --> 01:27:04,594
- Powinnaś być dumna.
- Tak myślę.

1465
01:27:04,761 --> 01:27:08,056
Doprowadzili do największej
darowizny ziemi w historii ludzkości.

1466
01:27:10,308 --> 01:27:12,644
<i>Doug postawił poprzeczkę wysoko.</i>

1467
01:27:13,436 --> 01:27:15,855
Byłby dumny, gdyby ktokolwiek
zrobił coś więcej.

1468
01:27:16,648 --> 01:27:18,900
Większe parki, więcej chronionej przyrody.

1469
01:27:25,740 --> 01:27:27,659
<i>Boże święty!</i>

1470
01:27:28,534 --> 01:27:30,828
Spójrz na niego.

1471
01:27:33,373 --> 01:27:34,749
<i>Kondor.</i>

1472
01:27:40,755 --> 01:27:43,007
<i>Spójrz na tę wspaniałą, dziką przyrodę,</i>

1473
01:27:44,968 --> 01:27:47,929
którą ona i Doug chronili...

1474
01:27:51,307 --> 01:27:52,809
<i>tak daleko, jak oko sięga.</i>

1475
01:28:07,573 --> 01:28:11,244
<i>To zmieniło podejście do ochrony przyrody
w Ameryce Łacińskiej.</i>

1476
01:28:11,619 --> 01:28:14,038
<i>Ludzie chcą parków narodowych.</i>

1477
01:28:16,416 --> 01:28:19,919
Obecnie zajmuję się tworzeniem nowego,

1478
01:28:20,003 --> 01:28:22,547
w okolicy Tierra del Fuego.

1479
01:28:23,339 --> 01:28:25,258
<i>750 tysięcy akrów.</i>

1480
01:28:25,758 --> 01:28:29,345
<i>Wpadłem na ten pomysł
i przekazałem pałeczkę Kris.</i>

1481
01:28:29,512 --> 01:28:32,056
<i>Nazywamy go parkiem na końcu świata.</i>

1482
01:28:33,308 --> 01:28:35,393
<i>To tutaj Doug mnie zjechał,</i>

1483
01:28:35,476 --> 01:28:37,729
<i>że powinienem robić to, co on.</i>

1484
01:28:37,854 --> 01:28:39,314
<i>Więc zaczynam to robić.</i>

1485
01:28:40,815 --> 01:28:42,400
Uważaliście mnie za kochaną,

1486
01:28:43,151 --> 01:28:44,444
obydwaj.

1487
01:28:44,777 --> 01:28:46,487
Łatwiej było się dostosować

1488
01:28:46,738 --> 01:28:48,114
i trudniej odmówić,

1489
01:28:50,700 --> 01:28:51,784
ale...

1490
01:28:54,620 --> 01:28:55,997
Co za życie.

1491
01:28:56,581 --> 01:28:57,582
Tak.

1492
01:28:58,708 --> 01:28:59,834
Tak.

1493
01:28:59,917 --> 01:29:00,960
Co za życie.

1494
01:29:11,220 --> 01:29:14,849
WRAZ Z CHILE I ARGENTYNĄ
TOMPKINS CONSERVATION

1495
01:29:14,974 --> 01:29:18,603
UTWORZYŁA 17 PARKÓW NARODOWYCH.

1496
01:29:20,188 --> 01:29:27,153
OBJĘTO OCHRONĄ 14.7 MLN AKRÓW ZIEMI.
TA LICZBA WCIĄŻ ROŚNIE.

1497
01:29:28,988 --> 01:29:33,326
PRACE NAD PRZYWRÓCENIEM DZIKIEJ PRZYRODY
DO ARGENTYNY I CHILE SĄ TEGO KONTYNUACJĄ

1498
01:29:33,409 --> 01:29:36,120
ZAKŁADAJĄCĄ PRZYWRACANIE GATUNKÓW
I ZAKŁADANIE KOLEJNYCH PARKÓW

1499
01:29:39,332 --> 01:29:41,584
W 2022 ROKU, IDĄC W ŚLAD ZA PRZYJACIÓŁMI,

1500
01:29:41,709 --> 01:29:45,380
YVON CHOUINARD PRZEKAZAŁ FIRMĘ PATAGONIA

1501
01:29:45,463 --> 01:29:48,424
WARTĄ TRZY MILIARDY DOLARÓW
NA RZECZ FUNDACJI RATUJĄCEJ PLANETĘ

1502
01:30:27,380 --> 01:30:33,094
{\an8}KU PAMIĘCI
JENNIFER RIDGEWAY

1503
01:32:38,970 --> 01:32:45,935
DZIKI ŚWIAT

1504
01:32:46,018 --> 01:32:48,020
Napisy: Katarzyna Drenda