Downloaded from YTS.MX
BỘ PHIM DỰA TRÊN NHỮNG SỰ KIỆN CÓ THẬT
Official YIFY movies site: YTS.MX
TRONG CUỘC ĐỜI CỦA ALBERT EINSTEIN
MỌI CÂU CHỮ ĐỀU LÀ CỦA ÔNG,
DÙ LÀ LỜI NÓI HAY BÀI VIẾT TRONG SUỐT CUỘC ĐỜI MÌNH
PRINCETON, BANG NEW JERSEY, NĂM 1955
Bom nguyên tử đầu tiên báo trước khởi đầu kỷ nguyên mới đầy rắc rối.
Với một lần thả bom, thành phố Hiroshima của Nhật và tầm 70.000 đàn ông,
phụ nữ và trẻ em đã mất mạng.
Nhiều năm sau, sự kiện quan trọng ấy ngày càng bị soi xét.
Liệu quả bom có đáng giá để đổi lấy hòa...
Những nhà vật lý tham gia tạo ra loại vũ khí nguy hiểm
và đáng sợ nhất mọi thời đại
thấy dằn vặt bởi tinh thần trách nhiệm tương tự,
nếu không muốn nói là tội lỗi.
Tiến sĩ Albert Einstein, một trong những khoa học gia vĩ đại nhất.
Một vĩ nhân khoa học mà đôi khi tạo ra tranh cãi về chính trị,
cũng như các phương trình xuất sắc.
Là cha đẻ của thời đại nguyên tử,
thuyết tương đối là đóng góp to lớn của Einstein cho tri thức nhân loại.
Chìa khóa tới bí mật nguyên tử lần đầu được trao cho thế giới khi thiên tài,
Albert Einstein, xác định được mối quan hệ giữa vật chất và năng lượng.
E bằng MC bình phương.
Nếu tôi biết
người Đức sẽ không thành công trong việc chế tạo bom nguyên tử,
tôi đã không tham gia mở chiếc hộp Pandora đó.
EINSTEIN VÀ TRÁI BOM
Chiến thắng muôn năm!
NĂM 1933
MƯỜI HAI NĂM TRƯỚC KHI BOM NGUYÊN TỬ
ĐƯỢC THẢ XUỐNG HIROSHIMA
QUỐC XÃ CỦA HITLER NẮM QUYỀN
VÀ NGƯỜI DO THÁI ĐANG BỊ BỨC HẠI
KHI TÍNH MẠNG LÂM NGUY
EINSTEIN BUỘC PHẢI CHẠY KHỎI NƯỚC ĐỨC
NORFOLK, NƯỚC ANH
Trật tự! Kiến nghị theo luật mười phút,
dự luật thúc đẩy và mở rộng cơ hội nhập tịch cho người Do Thái
cư trú bên ngoài Đế quốc Anh.
Trung tá Locker-Lampson.
Cảm ơn Chủ tịch Hạ viện.
Cá nhân tôi không phải người Do Thái,
HẠ VIỆN THỨ TƯ NGÀY 26-7-1933
nhưng tôi hy vọng mình không cần phải là người Do Thái
mới được căm ghét chế độ chuyên chế ở mọi nơi.
Nước Đức đã chọn ra tinh hoa trong văn hóa của mình
và kìm hãm nó.
Đất nước ấy còn phản bội công dân ưu tú nhất của mình.
Là Einstein.
Quân gây rối bất lương của châu Âu đã cưỡng đoạt nhà của ông ấy.
Còn lấy cả cây vĩ cầm của ông.
Einstein giờ là người vô gia cư.
Ông ấy phải điền tên mình vào sổ du khách ở Anh.
Và khi viết địa chỉ, ông ấy điền là...
"Không có".
Tới nơi rồi, Giáo sư.
Chào mừng đến Roughton Heath.
Trông tươi đẹp nhỉ?
Đưa ông vào nhà thôi nhỉ?
ĐIỀN TRANG TƯ NHÂN NGHỊ SĨ, TRUNG TÁ LOCKER-LAMPSON
Thế này là tạm bợ với người quan trọng như ông
nhưng, với hoàn cảnh hiện tại của ông...
Tôi tin rằng một cuộc sống đơn sơ và giản dị
là tốt nhất cho thể xác lẫn tinh thần.
Rất đồng tình.
Tôi thích nhất là một căn lán trên bãi đất trống,
món ăn giản đơn, một cốc bia
và một nhóm... những người bạn đáng mến.
Tặng ông này.
Thay cho chiếc bị phát xít Đức lấy mất.
Tôi để ông dỡ đồ đạc nhé.
Hiện tại ở Đức
dân chúng đang trong tình trạng rối loạn tâm lý.
Hitler tuyển những kẻ bị ruồng bỏ ở các con phố, các quán rượu
và tập hợp họ xung quanh mình.
Cái kinh tởm nhất của cuộc sống bầy đàn,
hệ thống quân đội mà tôi căm ghét.
Chủ nghĩa phát xít Đức đặc biệt hung bạo
khi tấn công những anh em Do Thái của tôi.
LIỆU HỒN. LŨ DO THÁI.
TÔI LÀ LỢN TO NHẤT THỊ TRẤN
DÂN DO THÁI CHẠY KHỎI NƯỚC ĐỨC
Bạn bè chúng tôi ở Đức không cần làm gì để bảo vệ tôi.
Thực tế, việc bảo vệ tôi sẽ gây nguy hiểm cho họ.
'TÔI LÀ KẺ THA HƯƠNG', EINSTEIN NÓI
Tôi chưa thể nói trước mình sẽ xem nước Anh là quê nhà hay không.
Ông ấy thế nào?
Như cô nghĩ thôi.
Một người đáng thương mất tất cả, nhà cửa, tiền bạc.
Nghe nói Quốc xã treo thưởng 20.000 mác để lấy đầu ông ấy.
Tôi thật sự không biết cái đầu mình đáng giá đến thế.
Tôi xin cam đoan, Giáo sư.
Ở đây ông cực kỳ an toàn trước tầm với của phát xít.
Xin giới thiệu đây là Barbara Goodall.
Chào Giáo sư.
Và Margery Howard.
Chào Giáo sư.
Rất hân hạnh.
Hai quý cô này là vệ sĩ của ông.
Nếu ai không có phận sự mà lại gần ông, thì tin tôi đi, Giáo sư...
Họ chắc chắn sẽ lãnh một hoặc hai viên đạn chì.
Xin lỗi, tôi biết ông chả thích mang vũ khí,
nhưng cẩn thận cũng không thừa.
Mong ông hiểu cho?
Tuyệt vời.
Canh chừng cho kỹ nhé. Trông cậy vào hai cô đó.
Tuy nhiên, tài sản quý giá nhất trên đời này
là dân tộc của mình
và chúng ta muốn đi đầu
và chiến đấu vì dân tộc.
Không bao giờ nản chí, không bao giờ mệt mỏi, không bao giờ tuyệt vọng.
Chừng nào tôi còn có lựa chọn,
tôi sẽ chỉ sống ở đất nước mà thắng lợi thuộc về
tự do công dân, lòng khoan dung và bình đẳng của công dân trước pháp luật.
Những điều kiện này không tồn tại ở Đức thời điểm hiện tại.
Nơi mầm mống phát sinh dịch bệnh này sẽ sớm là mối nguy hiểm lớn
cho phần còn lại của thế giới.
Chúng ta có một mục tiêu
và sẽ đi theo nó xuống mồ một cách điên cuồng và tàn nhẫn.
Chiến thắng muôn năm!
Với tư cách là người yêu hòa bình, tôi không thể ở lại Đức.
Tôi không chỉ chuộng hòa bình, mà còn là người chuộng hòa bình máu chiến.
Tôi sẵn sàng chiến đấu vì hòa bình.
Một người bạn tốt đã mời tôi đến đây.
Tôi có thể lặng lẽ sống, giải các bài toán toán học.
Tôi chỉ muốn sự bình yên,
và tôi có thể tìm được nơi nào thanh bình hơn
vùng đất này ở nước Anh?
Sẽ không ai biết tôi ở đâu.
Quả thực là vậy!
Ta chụp ảnh ché?
NƠI TRÚ ẨN BÍ MẬT CỦA EINSTEIN Ở BỜ BIỂN PHÍA ĐÔNG.
"TÔI CHỈ MUỐN SỰ BÌNH YÊN"
NHÀ KHOA HỌC CƯỜI TRƯỚC MỐI ĐE DỌA QUỐC XÃ
Nhật ký tờ The Observer, ngày 17 tháng 9 năm 1933.
Nước Anh không phải nơi lý tưởng để ẩn náu.
Tiến sĩ Einstein, người đến đây để thoát khỏi sự đàn áp của Quốc xã,
thấy căn lán gỗ của mình được chụp lại trên báo
với đầy đủ chỉ dẫn về vị trí,
và Hội đồng Cromer cân nhắc việc nêu ra địa chỉ.
Có lẽ nước Đức được cho là đang làm ngơ.
Ông bắt đầu nghĩ tới thời gian, không gian và tất cả những thứ đó từ khi nào?
Khi còn là đứa trẻ bốn hay năm tuổi,
bố tôi đã cho tôi xem một cái la bàn.
Trải nghiệm này để lại ấn tượng sâu đậm và dài lâu trong tôi.
Rằng cây kim này đã hành động một cách kiên định.
Ẩn chứa trong mọi thứ hẳn phải có bí ẩn được giấu kỹ.
Hồi tôi bốn, năm tuổi,
tôi không thể tự buộc dây giày.
Cái đẹp đẽ nhất ta có thể trải nghiệm được
chính là cái bí ẩn.
NĂM 1933
NĂM 1895
Tôi vẫn còn nhớ những thí nghiệm trẻ con đầu tiên trong suy nghĩ
mà có liên hệ trực tiếp đến thuyết tương đối.
Nếu một người chạy theo một tia sáng thì sao?
Nếu một người chạy đủ nhanh,
tia sáng sẽ không còn di chuyển nữa chăng?
Tất nhiên, điều đó là không thể.
Thầy cô hẳn là quý ông lắm.
"Cậu sẽ mãi chả làm nên trò trống gì, Einstein.
Cậu cực kỳ thông minh, nhưng lại có một khuyết điểm lớn.
Cậu sẽ chả bao giờ nghe lời dạy bảo.
Sự có mặt của cậu làm mất đi sự tôn trọng mà lớp dành cho tôi".
Giáo viên mang tính cách của sĩ quan huấn luyện.
Tôi ngày càng mất niềm tin vào người có quyền.
Một quan điểm không rời bỏ tôi lần nào nữa.
Chỉ có những người tự do
mới tạo ra những phát minh và những công trình trí tuệ
giúp cuộc sống trở nên giá trị.
Ngoài kia là một thế giới rộng lớn,
đứng trước mặt chúng ta như một câu đố vĩ đại, bất diệt.
Tôi tin rằng ta có thể hiểu được tự nhiên
như một cấu trúc toán học tương đối đơn giản.
Một cơn bão nổi lên trong tâm trí tôi.
Thuyết tương đối vĩ đại của Einstein.
Hai tòa tháp đồng thời phát tín hiệu
tới người lái khinh khí cầu và người ở mặt đất.
Người quan sát ở mặt đất nói tín hiệu được phát đi cùng một lúc
từ hai tòa tháp.
Tia sáng từ hai tòa tháp có cùng độ dài.
Người lái khinh khí cầu mà di chuyển
thì một tín hiệu cần thêm thời gian để đến nơi
và anh ta khẳng định một tháp phát tín hiệu trước tháp còn lại.
Giải pháp của tôi thực sự liên quan đến khái niệm thời gian.
Hai người có tốc độ di chuyển khác nhau trải qua thời gian ở tốc độ khác nhau.
Không thể xác định thời gian một cách tuyệt đối.
Thời gian là tương đối. Nó giãn nở và co lại.
Hay, nói dễ hiểu, một giờ với chúng ta
có thể là một thế kỷ ở hành tinh khác,
và ngược lại.
Chẳng có tiếng tích tắc nào nghe được rõ ở khắp nơi trên thế giới.
Quá khứ, hiện tại và tương lai chỉ là ảo tưởng.
Nhưng tôi cũng chợt nghĩ ra một kết quả nữa.
Theo thuyết tương đối,
không có sự khác biệt cơ bản nào giữa khối lượng và năng lượng.
Năng lượng tương đương với khối lượng
nhân với bình phương vận tốc ánh sáng.
Vì vậy, một lượng rất nhỏ khối lượng
có thể chuyển hóa được thành một lượng năng lượng rất lớn.
NĂM 1933
NĂM 1919
Số phận tốt lành đã cho tôi tìm ra vài ý tưởng hay ho
sau nhiều năm lao động điên cuồng.
Ông Einstein.
EINSTEIN CHO THẤY SỰ TỒN TẠI CỦA NGUYÊN TỬ
Einstein!
EINSTEIN TÌM RA THỨ TẠO THÀNH ÁNH SÁNG!
EINSTEIN CHỨNG MINH CÁC VÌ SAO BẺ CONG ÁNH SÁNG
Giáo sư Einstein. Giáo sư.
Giáo sư.
Giáo sư Einstein.
Tờ Times of London.
Ông tạo ra cuộc cách mạng trong khoa học và những ý tưởng của Newton bị lật đổ.
Tờ New York Times. Tít báo hôm nay, "Ánh sáng đi lệch trên bầu trời!
Giới khoa học ít nhiều xôn xao!
Lý thuyết của Einstein chiến thắng!" Ông cảm thấy sao?
Năng lực của tôi bị đánh giá quá cao rồi.
Giáo sư, ông có thể giải thích học thuyết của mình cho đàn ông,
hay có thể là phụ nữ, ở ngoài phố không?
Một giờ ngồi với một cô gái đẹp ở ghế công viên trôi qua như một phút,
nhưng một phút ngồi trên bếp nóng thì cảm giác như một giờ.
Đó là thuyết tương đối.
Rất hài hước. Buồn cười đấy.
Như người đàn ông trong truyện cổ tích biến mọi thứ thành vàng,
thì với tôi,
mọi thứ bị biến thành tiếng ồn ào của báo chí.
HỌC THUYẾT EINSTEIN CHIẾN THẮNG
NHÀ KHOA HỌC NGƯỜI ANH GỌI ĐÂY LÀ THÀNH TỰU VĨ ĐẠI
Để trừng phạt tôi vì khinh bỉ người có quyền,
số phận đã biến tôi thành người có uy quyền.
NĂM 1919
Hóa ra quán tính của một hệ
nhất thiết phải phụ thuộc vào năng lượng trong nó,
và điều đó dẫn đến quan điểm
rằng khối lượng quán tính đơn giản là năng lượng tiềm ẩn.
Khối lượng và năng lượng là biểu hiện khác nhau của cùng một vật.
Vì vậy, một lượng nhỏ khối lượng
có thể chuyển hóa được thành một lượng năng lượng rất lớn.
Xin lỗi, Giáo sư, ông muốn nói rằng bằng cách nào đó
việc giải phóng năng lượng cỡ ấy là có thể?
Nền khoa học hiện tại khiến việc thực hiện điều đó
gần như bất khả thi.
Giống như việc bắn chim trong đêm tối
ở một đất nước có rất ít chim.
Tuy vậy, năng lượng được giải phóng ở mức độ đó có vẻ khá đáng ngại.
Quan tâm đến con người và số phận của họ phải luôn là mục tiêu chính,
để những sáng tạo từ tâm trí chúng ta
là phước lành chứ không phải lời nguyền với nhân loại.
Bình tĩnh, các cô!
Tôi có khách. Bạn bè, không phải kẻ thù.
Ông sẽ rất thích gặp quý ông này, Giáo sư.
Đang dành nhiều thì giờ tán gẫu với giáo sư à?
Ồ, chủ yếu là lắng nghe thôi.
Ông ấy đang diễn giải những điểm phức tạp hơn trong thuyết tương đối.
Và?
Và tôi khá chắc là ông ấy hiểu nó.
Epstein.
Không phải. Là Einstein.
Giáo sư, đây là Jacob Epstein. Nhà điêu khắc.
Ôi!
Giáo sư, tôi rất hứng thú với cái đầu của ông.
Tôi hiểu là ông không quá nổi tiếng ở Đức, Giáo sư.
Gần đây tôi đọc được có 100 giáo sư Quốc xã lên án thuyết của ông là sai.
Nếu tôi sai thì cần một giáo sư là đủ rồi.
Tôi tưởng tôi là nhà vật lý.
Tôi mặc kệ việc mình không phải người Aryan
đến khi Hitler khiến tôi ý thức được.
NĂM 1933
NĂM 1920
HAI NĂM SAU THẤT BẠI Ở THẾ CHIẾN THỨ NHẤT
NƯỚC ĐỨC RƠI VÀO CẢNH HỖN LOẠN
ADOLF HITLER PHÁT BIỂU TRƯỚC ĐẢNG CÔNG NHÂN ĐỨC
CÙNG CƯƠNG LĨNH 25 ĐIỂM CỦA MÌNH
Chỉ ai có dòng máu Đức, dù theo tín ngưỡng gì,
mới được là công dân ở đây.
Phải ngăn chặn dân nhập cư không phải người Đức.
Người Do Thái không được là công dân ở đây.
Các lãnh đạo của đảng hứa sẽ làm việc liên tục,
nếu cần thì hy sinh thân mình để biến chương trình này thành hành động.
6 THÁNG SAU NGÀY 24 THÁNG 8 NĂM 1920
HỘI NGHỊ ĐẦU TIÊN CỦA HIỆP HỘI BẢO TỒN KHOA HỌC THUẦN TÚY
Giờ thì phu xe và bồi bàn nào cũng bàn cãi
liệu thuyết tương đối có chính xác.
Đây là một áp dụng khác của nguyên lý tương đối
giúp người đọc được vui vẻ.
Hiện nay, ở Đức, ông được mô tả là "nhà bác học người Đức",
còn ở Anh là "người Thụy Sĩ gốc Do Thái".
Nếu tôi có số phận bị coi là kẻ bị căm ghét,
thì ngược lại, tôi nên là "người Thụy Sĩ gốc Do Thái" với dân Đức
và "nhà bác học người Đức" với dân Anh.
"Sự kiện này được tổ thức
bởi 'Hiệp hội Lao động các Nhà khoa học Đức
về Bảo tồn Khoa học Thuần túy'".
Niềm tin của họ được xác định bởi chính đảng mà họ là thành viên.
"Người phát biểu đầu tiên, Paul Weyland".
Chủ đề tối nay,
để bảo vệ người Đức khỏi bị đánh lừa
bởi các nhà khoa học có danh tiếng
đã khiến thế giới quan tâm đến khoa học
rơi vào hỗn loạn bằng những quan điểm nửa vời.
Ông ta có vẻ không phải chuyên gia.
Bác sĩ? Kỹ sư? Chính trị gia?
Chúng tôi xin đưa ra những nhận xét về thuyết tương đối của Einstein
và cách thức nó xuất hiện.
Hiếm khi trong khoa học
có một hệ thống khoa học được công nhận
lại được quảng bá ngông cuồng như nguyên lý tương đối rộng,
mà khi xem kỹ hơn
thì thấy nó thiếu bằng chứng trầm trọng.
Einstein tiến hành thương mại hóa lý thuyết và tên tuổi mình.
Nói tóm lại,
thuyết tương đối của Einstein chả khác gì phong trào Dada trong khoa học.
Nó là sản phẩm của một thời kỳ rối loạn trí tuệ,
và ăn cắp của người khác.
Trên thực tế, đó là trò bịp bợm
mà bè lũ ủng hộ học thuật của ông ta thúc đẩy.
Tất cả những điều này là hệ quả của sự suy thoái trí tuệ
và đạo đức trong xã hội Đức,
đang bị lợi dụng và cổ vũ
bởi một báo chí nào đó.
VÀI HÔM SAU EINSTEIN TRẢ LỜI TRONG MỘT BÀI BÁO
Tôi xin trả lời Công ty TNHH Thuyết Phản Tương đối.
Tôi có lý do để tin
rằng ngoài việc cố gắng tìm sự thật thì những động cơ khác
mới là mục đích thật của công ty này.
Nếu tôi là người theo chủ nghĩa dân tộc Đức,
dù mang biểu tượng chữ Vạn hay không,
thay vì là người Do Thái có xu hướng quốc tế tự do...
Tôi không phải công dân Đức
cũng chẳng tin vào tín ngưỡng Do Thái.
Nhưng tôi là người Do Thái
và tôi mừng khi mình thuộc về người Do Thái.
Giáo sư,
ông có thể dập tẩu thuốc không?
Tôi thích ngắm con người
trong sương mù, nhá nhem tối hơn là trong ánh sáng.
Chỉ là tôi khó thấy được ông qua làn khói.
Các ông.
Ta chụp chứ?
Có người đến gặp giáo sư.
Walter Adams.
Ông nên nghe điều cậu ấy muốn nói.
Giáo sư, tôi tới đây trong vai trò thư ký
của Hội đồng Hỗ trợ Học thuật.
Được lập ra đầu năm nay với mục đích rõ ràng
là giúp đỡ các học giả tị nạn mà có thể cần rời khỏi Đức
vì hoàn cảnh kinh hoàng hiện tại với người Do Thái ở đó.
Ở Đức, họ tôn tôi làm một con quái vật xấu xa,
còn tiền bạc thì bị lấy đi hết.
Vâng, tôi rất tiếc.
Chúng tôi sắp tổ chức một sự kiện để hỗ trợ các học giả tị nạn
và không biết liệu ông có đồng ý phát biểu không?
Cậu Adams,
nếu tôi xuất hiện trước công chúng
với tư cách kẻ tố cáo chính phủ Đức,
điều đó sẽ gây ra hậu quả đáng sợ cho người Đức gốc Do Thái.
Phải, có lẽ vậy.
Nhưng họ vốn đang ở tình cảnh đáng sợ
ngay cả khi ông chưa can thiệp.
Giáo sư, ông là nhà vật lý học nổi tiếng nhất thời đại.
Tiếng nói của ông sẽ vang vọng khắp thế giới và góp phần cho thấy quy mô
cuộc thanh trừng học giả Do Thái ở Đức.
Đó sẽ chỉ là cuộc họp tầm thường
với một số ít nhân vật danh tiếng lên phát biểu.
Ít nhất ông sẽ cân nhắc chứ?
NĂM 1933
Ít người Đức cảnh giác trước mối nguy mà Hitler và quân Quốc xã tạo ra.
Một nỗ lực đảo chính thất bại chẳng xóa đi được mấy
hình ảnh một đội quân kém cỏi vô vọng về chính trị.
Tuy nhiên, sau Thế Chiến thứ nhất,
Hitler đã lôi kéo rất nhiều binh lính tỉnh ngộ
để gia tăng hàng ngũ đảng và đưa ông ta lên con đường nắm quyền.
Nhân loại ở Đức đang chịu đau khổ.
Làn sóng chủ nghĩa dân tộc hiện tại là một căn bệnh nặng.
Chỉ cần một chút xíu xúi giục,
hoặc đôi khi chẳng cần xúi giục,
là có thể biến thành chủ nghĩa Sô-vanh.
NHỮNG KẺ ÁM SÁT
BẮN SÁU PHÁT
BỘ TRƯỞNG BỊ SÁT HẠI TRÊN XE
WALTER RATHENAU, CHÍNH KHÁCH DO THÁI LỖI LẠC
VÀ BỘ TRƯỞNG NGOẠI GIAO ĐỨC
BỊ NHỮNG KẺ THEO CHỦ NGHĨA DÂN TỘC ÁM SÁT
Tình cảm của tôi dành cho Rathenau là sự biết ơn
vì niềm hy vọng và an ủi ông ấy đem đến
trong bối cảnh ảm đạm hiện giờ của châu Âu.
Ông ấy là nạn nhân đầu tiên của tuyên truyền Quốc xã.
Tôi hỏi vài câu thôi.
Giáo sư, có tin đồn ông sẽ không quay lại Đức.
Trước quan điểm mà đông đảo dân Đức có học thức đối với người Do Thái,
tôi đã được cảnh báo không nên xuất hiện trước công chúng ở Đức.
Vì tôi được cho là nằm trong số những người
bị sát thủ theo chủ nghĩa dân tộc nhắm tới.
Nhưng ông phủ nhận mình đang chạy khỏi Đức?
Tôi sẽ đến Nhật Bản vì điều đó đồng nghĩa với 12 tuần yên bình trên biển.
Tôi vui khi mình biến mất trong sáu tháng.
Chuyến đi rất tuyệt diệu,
dù cho Nhật Bản khiến tôi khá mệt mỏi.
EINSTEIN THUYẾT GIẢNG HỌC THUYẾT
Tại đây, tôi đã có 13 bài thuyết giảng
và được lên ảnh lần thứ 10.000.
Không có người sống nào xứng đáng được tiếp đón như vậy.
Một cuộc tản bộ đầy cuốn hút dọc bờ biển.
Buổi chiều thì đi tham quan trên đỉnh núi.
TỈNH HIROSHIMA TÒA NHÀ TRIỂN LÃM SẢN PHẨM
Ở Berlin và khắp nước Đức, người dân đang chịu cảnh thiếu đói,
thiếu những nhu cầu sống thiết yếu.
Thất nghiệp và lạm phát gia tăng
đang đưa đất nước đến bờ vực lụn bại.
Tiền bạc gần như vô giá trị.
300 tỷ mác mua được 0,2kg táo,
và giá trị đồng mác tiếp tục giảm
ngày một thấp.
Tầng lớp trung lưu bị xóa sổ.
Ngân hàng Reichsbank làm tăng ca để in ngày càng nhiều tiền giấy
mà mua sắm được thì ngày một ít.
Hàng ngũ Quốc xã bắt đầu dày lên,
những thanh niên thất nghiệp, lông bông sống nhờ lời hứa về quyền lực và vàng bạc.
NĂM 1927
Hôm qua các đảng viên đảng Quốc xã ở Berlin đã đến Nuremberg
và gia nhập một đội 12.000 người, chủ yếu là người Bavaria,
và họ đã diễu hành trước Hitler trứ danh.
NĂM 1930
Giáo sư Einstein chu du khắp nơi nay về New York
và gặp một đám phóng viên.
Nhà khoa học vĩ đại nhất nước Đức
ở thành phố tuyệt nhất thế giới.
Tôi rất hân hạnh.
Các phóng viên hỏi những câu vô cùng ngớ ngẩn,
mà tôi trả lời bằng những câu đùa rẻ tiền.
Giáo sư nghĩ sao về luật cấm rượu?
Tôi không uống rượu, nên chẳng quan tâm.
Nước Đức và ngày bầu cử,
thế giới kinh ngạc khi phiếu bầu cho Hitler tăng vọt.
Giờ, sáu triệu đồng bào của ông ta ủng hộ Quốc xã,
biến họ thành đảng lớn thứ hai trong Nghị viện.
Không có cách để ngăn bước tiến của Quốc trưởng tự phong ư?
Giáo sư Einstein đột nhiên nghiêm nghị và gần như kịch liệt
khi được hỏi về thành công ở cuộc bầu cử vừa qua của đảng Quốc xã.
"Tôi không thích làm quen với ông Hitler", ông ấy nói.
"Hitler đang sống trong cái bụng đói của Đức.
Ngay khi tình trạng kinh tế nước Đức cải thiện,
ông ta sẽ hết quan trọng".
Ngoài phát biểu này, Tiến sĩ Einstein sẽ không bàn về chính trị.
Cuộc đấu tranh giữa người dân và thù hận trong họ
đang được nuôi dưỡng bởi các bên liên quan rất cụ thể.
Đó là một bè nhóm quốc tế bé nhỏ, không có gốc rễ
đang khiến mọi người phản bội nhau.
Chúng là những kẻ duy nhất có thể được xem như nhân tố quốc tế
vì chúng thực hiện công việc của mình ở khắp mọi nơi.
Einstein!
Nói suông thôi thì chẳng ích gì cho mấy người yêu hòa bình.
Họ phải bắt tay vào hành động.
Cần có việc làm nào đó.
Cả khi chỉ có 2% trong số những người phải thực hiện nghĩa vụ quân sự
tuyên bố mình phản đối chiến tranh và quả quyết:
"Chúng tôi sẽ không đi chiến đấu",
thì chính phủ cũng sẽ bất lực.
Hôm nay hơn một triệu dân Do Thái khắp nước Mỹ
sẽ tham gia các cuộc mít tinh phản đối chính phủ Hitler
đàn áp người Do Thái ở Đức.
NĂM 1933
Lính áo nâu đang hân hoan diễu hành,
vì cuối cùng Adolf Hitler cũng cai trị nước Đức.
Rất đông người đã tụ tập khi có thông báo
Hitler đã nhận quyền chỉ huy.
Giờ đây,
50 triệu người dân Đức sẽ trung thành dưới lá cờ Hitler,
biểu tượng chữ Vạn nổi tiếng.
Vào tối nay, tôi kêu gọi người dân
từng giờ
từng ngày
hãy chỉ nghĩ về Đế chế Đức
và đất nước Đức,
hỡi người dân Đức.
Chiến thắng muôn năm!
Ở Pasadena, ông bà Albert Einstein tạm biệt bạn bè.
Giáo sư đã dành gần mười năm
đi lại giữa quê hương và các nơi khác trên thế giới.
Nhưng nước Đức mà ông ấy trở về lần này
khác xa so với lúc ông ấy rời đi.
Giờ đây, Ngài Hitler nắm quyền tối cao.
Về đêm, nước Đức là vùng đất của ma quỷ.
Thứ mà bạn không tin phải bị phá hủy.
Và trong ngọn lửa,
tự do, sự khoan dung và hòa nhã
biến mất khỏi vùng đất này.
Hỡi người dân Đức.
Thời đại của chủ nghĩa trí thức Do Thái phóng đại
đã đi đến ngày tàn.
Chuyến đi vượt Đại Tây Dương của nhà Einstein bị gián đoạn
khi có tin ngôi nhà nghỉ mát của họ bị đột nhập.
Trước đây ngôi nhà nghỉ mát của tôi
thường vinh dự được đón tiếp các vị khách.
Họ luôn được chào đón.
Không ai có lý do để đột nhập.
Những hành động này là của một đám điên dại của quân đội Quốc xã.
Tôi nghĩ rất có thể gánh xiếc chính trị ở quê nhà
sẽ tiếp tục một thời gian nữa,
và tôi sẽ không quay về đó.
Nhà độc tài mới của Đức có quan điểm thế nào?
Hitler có kế hoạch tiếp tục duy trì nước Đức
theo chế độ chủ nghĩa Quốc xã,
hay ông ta tính khôi phục hình thức chế độ quân chủ
với bản thân là kẻ giật dây có thực quyền?
Dù kế hoạch của Hitler có là gì,
chắc chắn trong âm mưu của ông ta,
không ai khác ngoài ông ta được đóng vai trò chính.
Có ảnh giáo sư.
"Được báo chí Do Thái
và người dân Đức cả tin tôn vinh.
Thể hiện lòng biết ơn
bằng cách bịa đặt lời tuyên truyền tàn bạo chống Adolf Hitler".
Và bên dưới viết là...
Nó viết là...
"Chưa bị treo cổ".
Khi còn trẻ,
tất cả những gì tôi muốn từ cuộc sống là ngồi lặng lẽ ở một góc nào đó,
làm việc mà không bị công chúng chú ý đến.
Giờ nhìn xem tôi đã ra sao này.
Tôi rất tiếc, Giáo sư.
Tôi không hiểu được phản ứng thụ động của cả thế giới văn minh
đối với chủ nghĩa man rợ hiện đại này.
Người ta không thấy Hitler đang nhắm đến chiến tranh?
Có vẻ là vậy.
Điều đó hẳn là khó cho ông.
Với tư cách một người yêu hòa bình hết lòng.
Ừ, nhưng tôi chẳng cần phải cho ông biết tôi là người chống phát xít vô điều kiện.
Toàn bộ người dân Đức đang bị tiêm nhiễm chủ nghĩa dân tộc
và được rèn để ra trận.
Tôi ghét quân đội.
Và mọi hình thức bạo lực.
Nhưng tôi tin chắc trong tình cảnh thế giới hiện giờ,
chỉ lực lượng có tổ chức mới đối chọi được lực lượng có tổ chức.
Không còn cách nào khác.
Hết cách rồi.
Thế giới đang gặp nguy hiểm lớn từ những kẻ dung túng hoặc cổ xúy cái ác
hơn là những kẻ thực sự làm điều ác.
Im lặng sẽ khiến tôi cảm thấy phạm tội đồng lõa.
Einstein sẽ phát biểu. Chấm.
Quên "cuộc họp tầm thường" đi.
Muốn gây quỹ hỗ trợ người Đức gốc Do Thái hả?
Chấm.
Để tôi lo địa điểm họp. Chấm.
Tôi đã đặt một hội trường lớn hơn.
Vậy ư?
Lớn nhất luôn.
Locker-Lampson. Chấm.
Gửi Walter Adams. Chuyển phát hỏa tốc.
Ngày 2 tháng 10 năm 1933.
Bài xã luận của tờ Daily Mail. London.
SỰ KÍCH ĐỘNG DẠI DỘT CAN THIỆP
Sẽ có một cuộc họp quần chúng ở Albert Hall,
trên danh nghĩa kêu gọi nguồn tài chính thay mặt dân lưu vong từ Đức.
Trên thực tế, khắp nơi sẽ coi đó là
một cuộc biểu tình chống chế độ Hitler.
Và chính sách của Quốc xã.
Chúng tôi hoàn toàn đồng cảm với người Đức gốc Do Thái,
song cách họ bị đối xử sẽ không cải thiện nhờ mấy lời lên án Quốc xã ở Albert Hall.
Chúng tôi mạo muội bảo Einstein rằng
sẽ là khôn khéo nếu dừng việc kích động khinh suất
chống lại chế độ Quốc xã ở đất nước này.
ROYAL ALBERT HALL NGÀY 3 THÁNG 10... NĂM 1933
KHOA HỌC VÀ NỀN VĂN MINH
Đầu tiên tôi xin cảm ơn
với tư cách một người đàn ông...
một người châu Âu lương thiện...
một người Do Thái.
Tôi và Adams vừa nói chuyện.
Vé đã được bán hết.
Mười nghìn người.
Chuẩn bị bài phát biểu chưa?
Tôi tự hào về ông.
Xe đến rồi. Ông sẵn sàng là đi.
NGÀY 3 THÁNG 10 NĂM 1933 NHÀ HÁT ROYAL ALBERT HALL, LONDON
Thưa quý vị, xin chào đón Giáo sư Einstein.
"Tôi vui mừng vì mọi người đã cho tôi cơ hội...
một cơ hội..."
"Tôi vui mừng vì mọi người đã cho tôi cơ hội...
...được bày tỏ tại đây
lòng biết ơn sâu sắc với tư cách là một người đàn ông,
một người châu Âu lương thiện
và một người Do Thái".
"Nhiệm vụ của tôi không phải là
phán xét về hành vi của một quốc gia
đã coi tôi là công dân ở đó suốt nhiều năm.
Có lẽ cũng thật vô ích
khi cố đánh giá các chủ trương của quốc gia ấy vào thời điểm
rất cần phải hành động.
Những câu hỏi quan trọng ngày nay là
làm thế nào để cứu được nhân loại
và di sản văn hóa của họ?
Làm sao để bảo vệ châu Âu
khỏi có thêm thảm họa?
Bất mãn sinh hận thù.
Và hận thù dẫn đến hành động bạo lực,
cách mạng và thậm chí là chiến tranh.
Vì vậy, chúng ta thấy được nỗi khốn khổ và cái ác
sinh ra nỗi khốn khổ và cái ác mới như thế nào.
"Nếu chúng ta chống lại các thế lực đe dọa tự do trí tuệ và tự do cá nhân,
chúng ta phải ý thức rõ thực tế là chính tự do đang bị đe dọa.
Chúng ta phải nhận ra mình mang ơn biết bao sự tự do
mà tổ tiên chúng ta đã đấu tranh gian khổ để giành được".
"Nếu không có tự do,
thì sẽ chẳng có Shakespeare,
chẳng có Goethe,
chẳng có Newton,
chẳng có Faraday,
chẳng có Pasteur
và chẳng có Lister".
Chúng ta có nên than vãn về việc
mình đang sống trong một thời kỳ căng thẳng, nguy hiểm và thiếu thốn không?
Tôi nghĩ là không.
Chỉ khi gặp phải hiểm họa và biến động xã hội,
các quốc gia mới cảm thấy có động lực áp dụng các biện pháp tiến bộ.
Người ta chỉ có thể hy vọng
cuộc khủng hoảng hiện tại sẽ dẫn đến một thế giới tốt đẹp hơn.
Người ta chỉ có thể hy vọng
cuộc khủng hoảng hiện tại sẽ dẫn đến một thế giới tốt đẹp hơn.
SAU BÀI PHÁT BIỂU EINSTEIN LÊN TÀU ĐẾN NƯỚC MỸ
ÔNG SẼ KHÔNG BAO GIỜ THĂM CHÂU ÂU LẦN NÀO NỮA
NƯỚC MỸ CÓ ĐƯỢC EINSTEIN! CHẤP NHẬN VỊ TRÍ TRƯỞNG KHOA VẬT LÝ
TẠI "SIÊU ĐẠI HỌC" MỚI; ĐƯỢC MỜI BỞI TIẾN SĨ ABRAHAM FLEXNER, NHÀ KHOA HỌC MỸ.
Viện Nghiên cứu sẽ được đặt tại Princeton
và vào mùa thu năm 1933, khoa Toán học sẽ đi vào hoạt động
và Giáo sư Einstein là trưởng khoa.
Tôi thấy Princeton xinh đẹp.
Một chốn nhỏ diệu kỳ.
Tôi cho rằng chúng ta vô cùng may mắn
khi có thể khởi đầu cùng một người như Giáo sư Einstein,
một trong những nhà khoa học hàng đầu mọi thời đại.
Ở thành phố đại học bé nhỏ này
gần như chẳng lọt vào nổi tiếng nói hỗn loạn từ xung đột con người.
Tôi gần như hổ thẹn khi sống ở một nơi như thế này
trong khi số còn lại phải vất vả và khổ sở.
Hitler tiếp tục trang bị vũ khí,
đồng thời đàn áp quyền của những người bất đồng quan điểm với ông ta.
Dân Do Thái, dân Công giáo, người theo chủ nghĩa tự do, dân Tin lành
và phụ nữ, dưới chế độ của ông ta, bị xem là nô lệ Trung cổ,
tất cả đều kinh hãi khi nguy cơ chiến tranh lại hiện hữu.
Khi được hỏi tại sao lại từ bỏ chức vụ ở Đức,
tôi đã phát biểu thế này.
Chừng nào tôi còn có lựa chọn,
tôi sẽ chỉ ở lại đất nước
lấy tự do chính trị, sự khoan dung và bình đẳng làm phép tắc.
Tôi cảm thấy ở Mỹ,
ta có thể có được thứ giá trị nhất trong cuộc sống.
Sự phát triển của cá nhân và khả năng sáng tạo của người đó.
Đêm kính vỡ.
Hai trăm giáo đường Do Thái và 7.500 cửa hàng bị phóng hỏa.
Người Do Thái bị giết 90 người, bị thương hàng trăm,
bị hạ nhục và phỉ nhổ hàng ngàn.
26.000 người Do Thái bị bắt và đưa vào trại tập trung.
Sự hủy diệt dễ thấy tương đương với bạo lực
đã gây ra với 250.000 người Do Thái còn lại ở Đức.
Không bao giờ nản chí, không bao giờ mệt mỏi, không bao giờ tuyệt vọng...
Tuyệt vọng và cơ cực,
họ bị đẩy đến bờ vực sinh tồn.
Nước Đức đã đi vào một con đường đen tối và tàn độc
mà không có đường lui.
NĂM 1939
Các nhà khoa học ở Đại học George Washington
biết được một báo cáo rất đáng chú ý.
Vừa có tin tức từ nước Đức
rằng nguyên tử urani, dưới sự bắn phá của nơtron,
thực sự tách thành hai phần.
Với các nhà khoa học, tin tức này mang đến cảm giác vô cùng cấp bách.
Một lượng rất nhỏ khối lượng
có thể chuyển hóa được thành một lượng năng lượng rất lớn.
Tình báo quân đội lo sợ Hitler có thể đã bước đầu chế tạo
một quả bom nguyên tử.
Năng lượng được giải phóng ở mức độ đó có vẻ khá đáng ngại.
Nền khoa học hiện tại khiến việc thực hiện điều đó
gần như bất khả thi.
Khi nhận ra được thảm họa chắc chắn sẽ đến
nếu Đức Quốc xã là nước đầu tiên
giải phóng năng lượng nguyên tử thành công,
Tiến sĩ Einstein quyết định viết thư riêng cho tổng thống
và nhấn mạnh chính phủ Mỹ cần có hành động cấp bách.
Thưa ngài,
vài nghiên cứu gần đây mà tôi được biết
khiến tôi cho rằng nguyên tố urani
có thể được biến thành một nguồn năng lượng mới và quan trọng.
Hiện tượng mới lạ này cũng dẫn đến việc chế tạo bom,
những quả bom cực kỳ mạnh loại mới.
Trước tình hình này,
có thể ông nghĩ cần đẩy nhanh tiến độ hoạt động thử nghiệm,
mà hiện đang được tiến hành.
Thân mến, A. Einstein.
Chỉ lực lượng có tổ chức mới đối chọi được lực lượng có tổ chức.
THÁNG 9 NĂM 1939
Quân Quốc xã xâm lược Ba Lan bằng đường bộ và trên không
trong cuộc chiến không tuyên bố.
Cỗ máy chiến tranh của Hitler càn quét châu Âu,
chinh phục kẻ thù cũ là Pháp.
Chúng ta sẽ đập tan và phá hỏng mọi nỗ lực của Hitler.
Chúng ta sẽ gắng sức chống lại hắn ở đường bộ và đường biển.
Bình yên, nghỉ ngơi, hòa đàm là những thứ hắn sẽ không có được.
Có thể ông Churchill tin nước Anh sẽ cầm chắc thắng lợi.
Tôi không nghi ngờ gì về việc nước Đức sẽ chiến thắng.
Do thất thủ, nên kho dự trữ nguyên liệu hạt nhân urani của Bỉ
bị quân Quốc xã chiếm giữ.
Trân Châu Cảng,
tiền đồn Thái Bình Dương của ta ở quần đảo Hawaii,
bị đánh bom tàn nhẫn như lời tuyên chiến xảo trá của Nhật Bản.
Dù chúng ta có mất bao lâu đi nữa,
bằng sức mạnh chính nghĩa của mình
người dân Mỹ sẽ giành chiến thắng tuyệt đối.
NĂM 1942
PHE ĐỒNG MINH THAM GIA CUỘC ĐUA CHẾ TẠO QUẢ BOM NGUYÊN TỬ ĐẦU TIÊN
BẰNG DỰ ÁN MANHATTAN TỐI MẬT
E bằng MC bình phương.
Công thức cơ bản mở ra những bí mật của nguyên tử.
EINSTEIN KHÔNG ĐƯỢC THAM GIA
VỚI LỊCH SỬ HOẠT ĐỘNG CỦA MÌNH ÔNG BỊ COI LÀ MỘT RỦI RO AN NINH
NĂM 1943
Điều quan trọng là chúng ta phải nhận thức rõ ràng
về các vụ giết người hàng loạt mà người Đức
đã gây ra với dân thường của các nước bị chiếm đóng.
Người Đức có ý định diệt trừ
những người đại diện cho tinh thần độc lập của một quốc gia ở khắp nơi.
Ở Na Uy,
Quân Đồng minh đã giáng một đòn mạnh vào chương trình hạt nhân của Quốc xã.
Một loạt các cuộc đột kích vào một nhà máy thủy điện
cắt đứt nguồn cung cấp hóa chất quan trọng.
NĂM 1944
Ngày D. Hơn 150.000 binh lính, di chuyển trên hơn 5.000 tàu.
Cuộc tấn công đổ bộ lớn nhất lịch sử.
Tình thế cuộc chiến đang đảo chiều với nước Đức.
Lực lượng Đồng minh cứu được kho tài liệu bí mật của Quốc xã
mà cho thấy chương trình vũ khí nguyên tử của họ
đã thất bại.
NĂM 1945
Khi phe Đồng minh tiến sâu hơn vào lục địa châu Âu,
sự ghê rợn thực sự trong kế hoạch của Hitler được hé lộ.
Chứng cứ hình ảnh về những tội ác gần như chưa từng có
mà Đức Quốc xã thực hiện tại trại tập trung Buchenwald.
Đây là xương của đàn ông, phụ nữ và trẻ em
bị đưa đến để chịu hành quyết.
Tội ác của người Đức thật sự là ghê tởm nhất từng được ghi nhận
trong lịch sử của những quốc gia vẫn được gọi là văn minh.
Trong báo cáo chính thức, Trại Buchenwald được gọi là nhà máy hành quyết.
Họ bầu cho Hitler sau khi ông ta nêu rõ ý định nhục nhã
mà ta không thể hiểu lầm được.
Chiến thắng muôn năm!
Vì họ đã tàn sát các anh em Do Thái của tôi,
nên tôi sẽ không dính dáng gì đến người Đức nữa.
Tháng 4 năm 1945.
Quân Liên Xô mở cuộc tấn công cuối cùng vào lực lượng Hitler,
bao vây Berlin và áp sát boong-ke của Quốc trưởng.
Sau khi bị đánh bại trong vô vọng, Hitler đã tự sát
bằng một phát súng vào đầu.
Dù đã thắng cuộc chiến ở châu Âu,
nhưng lực lượng do Mỹ dẫn đầu vẫn tiếp tục tìm cách chấm dứt
cuộc chiến với Nhật Bản.
Năm, bốn, ba, hai, một.
Sau nhiều năm nỗ lực về khoa học,
Dự án Manhattan đã cho ra một quả bom nguyên tử.
Alamogordo ở sa mạc New Mexico.
Thử nghiệm nguyên tử đầu tiên.
Đó là khúc dạo đầu đáng sợ cho màn tấn công dữ dội
đang đợi những cư dân không hay biết ở Hiroshima.
Độ cao xấp xỉ 9,7km.
Hướng, 265 độ từ. Tốc độ bay, 250 hải lý.
Đang tiếp cận khu vực mục tiêu.
Mây che phủ dưới 3/10 ở mọi độ cao.
Khu vực mục tiêu trống trải.
Cách đây không lâu,
một máy bay của Mỹ đã thả một quả bom xuống Hiroshima.
Những gì đã làm được là thành tựu lớn nhất trong lịch sử
của khoa học có tổ chức.
NĂM 1955
Bom nguyên tử đầu tiên báo trước khởi đầu kỷ nguyên mới đầy rắc rối.
Với một lần thả bom,
thành phố Hiroshima của Nhật và tầm 70.000 đàn ông, phụ nữ và trẻ em
đã mất mạng.
Nhiều năm sau,
sự kiện quan trọng ấy ngày càng bị soi xét.
Liệu quả bom có đáng giá để đổi lấy hòa bình không?
VÀO NHỮNG NĂM CUỐI ĐỜI CỦA EINSTEIN MỘT NHÀ BÁO NGƯỜI NHẬT, KATSU HARA,
ĐÃ TÌM GIÁO SƯ QUA THƯ
VÀ BẮT ÔNG ĐỐI DIỆN VỚI VIỆC CÓ THAM GIA PHÁT TRIỂN BOM NGUYÊN TỬ
Giáo sư thân mến.
Hiện tại, người dân Nhật Bản nhận thức được sâu sắc
trách nhiệm của mình trong cuộc chiến vừa qua.
Và họ đang thành thật ăn năn về tội ác của mình.
Gần đây, nhiều năm đã qua sau khi chiến tranh kết thúc,
người dân Nhật Bản lần đầu tiên
phải đối mặt với những hậu quả hủy diệt của một quả bom nguyên tử.
Và giờ, chúng tôi hỏi ông, Giáo sư Einstein,
tại sao khoa học,
với mục tiêu chính là phục vụ phúc lợi và hạnh phúc của nhân loại,
lại phải là công cụ để gây ra những hậu quả kinh khủng như vậy?
Tôi không coi mình là cha đẻ của việc giải phóng năng lượng nguyên tử.
Việc đó tôi liên quan gián tiếp thôi.
Vì thực tế là ông đóng vai trò quan trọng
trong việc chế tạo bom nguyên tử?
Đóng góp duy nhất của tôi là vào năm 1905,
tôi đã tạo lập mối liên hệ giữa khối lượng và năng lượng.
Hồi ấy tôi tin năng lượng nguyên tử chỉ khả thi về mặt lý thuyết.
Thật ra, tôi không dự đoán được năng lượng nguyên tử
sẽ được giải phóng ở thời mình.
Tôi đã phạm một sai lầm lớn trong đời.
Khi tôi ký lá thư gửi Tổng thống Roosevelt.
Khả năng người Đức đang giải quyết cùng một vấn đề
với mọi triển vọng thành công đã buộc tôi phải thực hiện việc này.
Nếu tôi biết người Đức sẽ không thành công
trong việc chế tạo bom nguyên tử,
tôi đã không tham gia mở chiếc hộp Pandora đó.
Tôi sẽ chẳng bao giờ động tay vào.
Trước khi bất ngờ tấn công Hiroshima,
các nhà vật lý hàng đầu đã kêu gọi Bộ Chiến tranh
không dùng bom chống lại phụ nữ và trẻ em không có khả năng tự vệ.
Nếu chúng tôi cho các nước khác thấy vụ nổ thử ở New Mexico,
chúng tôi đã có thể dùng nó để đưa ra đề xuất cho trật tự thế giới.
Để chấm dứt chiến tranh.
Những nhà vật lý tham gia tạo ra
loại vũ khí nguy hiểm và đáng sợ nhất mọi thời đại
thấy dằn vặt bởi tinh thần trách nhiệm tương tự,
nếu không muốn nói là tội lỗi.
Chúng tôi đã giao vũ khí này vào tay người Mỹ và người Anh
với tư cách là người được toàn nhân loại ủy thác,
là người đấu tranh cho hòa bình và tự do.
Nhưng cho đến nay,
chúng tôi không thấy bất kỳ sự đảm bảo hòa bình nào
hay quyền tự do mà các quốc gia được hứa hẹn.
Tình hình này đòi hỏi một nỗ lực can đảm.
Để thay đổi triệt để thái độ của chúng ta
về toàn bộ quan niệm chính trị.
Nếu không,
nền văn minh nhân loại sẽ bị diệt vong.
Chiến tranh đã thắng.
Hòa bình thì không.
Thông báo của Tổng thống Truman
việc Nga đã gây ra một vụ nổ nguyên tử
khiến các nhà báo đua nhau đến Flushing Meadow,
nơi Vyshinsky của Nga trình bày trước Liên Hợp Quốc.
Ông Vyshinsky, ông có bình luận...
- Làm ơn, xin phép. - Nga có bom nguyên tử không ạ?
Một tiếng rắc, một tiếng nổ.
Giải phóng cơn mưa phóng xạ chết người.
Và chỉ trong vài giây, trung tâm thành phố New York sẽ là một đống đổ nát.
NỖI SỢ CHỐNG CỘNG SẢN BÙNG NỔ Ở MỸ
Nước ta có chiến tranh.
Những lãnh đạo chủ nghĩa cộng sản quốc tế đã tuyên chiến với ta.
Điều này tạo nên cuộc khủng hoảng lớn nhất lịch sử nước Mỹ.
Có dấu hiệu cho thấy Điện Kremlin đang tăng cường
sử dụng loại vũ khí khác.
Đó là tuyên truyền cộng sản.
Chúng ta vẫn đang đấu tranh không ngừng
vì trí tuệ con người.
Tai họa từ người Đức nhiều năm trước sẽ lặp lại.
Con người hành động ác liệt mà không gặp cản trở
và bắt tay với các thế lực tà ác.
Chúng ta phải chịu đựng các chính trị gia
thèm khát quyền lực
hay cố giành lợi thế chính trị theo cách như vậy trong bao lâu?
Thật lạ khi khoa học, ngày xưa tưởng chừng như vô hại,
hẳn đã biến thành một cơn ác mộng khiến tất cả phải run sợ.
Sống đến bây giờ tôi rút ra được một điều
đó là nền khoa học của chúng ta khi so với thực tại đều ấu trĩ.
Vậy mà, đó là thứ quý giá nhất chúng ta có.
Khoa học không phải, và sẽ không bao giờ là một thứ khép kín.
Mỗi bước tiến quan trọng đều đem đến những câu hỏi mới.
Nhưng những năm tháng âu lo tìm kiếm trong bóng tối
và sau cùng cũng bước ra ánh sáng,
thì chỉ những ai từng trải qua mới hiểu được.
Chúng ta không được lên án con người
vì cuộc chinh phục sức mạnh thiên nhiên của họ
đang bị lợi dụng cho các mục đích hủy diệt.
Mà đúng hơn, số phận nhân loại
phụ thuộc hoàn toàn vào sự phát triển đạo đức của con người.
EINSTEIN TIẾP TỤC ĐẤU TRANH VÌ HÒA BÌNH
VÀ KHÁM PHÁ CÁC BÍ ẨN CỦA TẠO HÓA
CHO ĐẾN HƠI THỞ CUỐI CÙNG
ALBERT EINSTEIN MẤT VÀO NGÀY 18 THÁNG 4 NĂM 1955
Kính gửi hậu thế,
nếu bạn chưa trở thành người công bằng
hay ôn hòa và nói chung là lý trí hơn
so với chúng tôi hiện tại hoặc trước kia,
thì cầu cho quỷ dữ bắt bạn đi.
Tôi đang, hoặc đã từng,
là Albert Einstein của bạn.
Biên dịch: Trần Linh