Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Hai ngàn hai trăm năm trước, hoàng đế đầu tiên, Tần Thủy Hoàng
lần đầu tiên trong lịch sử, đã chinh phục cả sáu nước lớn
để lập nên nước Trung Hoa.
Để bảo vệ đế chế của mình, ông đã xây Vạn Lý Trường Thành đầu tiên
và ra lệnh xây dựng một trong những lăng mộ hoành tráng nhất thế giới
để đưa sang thế giới bên kia.
Nhưng sau khi ông băng hà, nhà Tần đã sụp đổ trong hỗn loạn và nội chiến,
và vị trí của lăng mộ vĩ đại này biến mất khỏi lịch sử.
Theo tôi nhớ thì năm đó trời rất nóng.
TỈNH THIỂM TÂY, TRUNG QUỐC
Nông dân lúc đào giếng phát hiện ra một vật lạ.
Nên họ nhờ tôi đến Tân An để tiến hành khảo sát.
Thành quả thế nào? Nhất quyết không được bỏ sót.
Lần đầu nhìn thấy nó, tôi rất phấn khích.
Và xem ra đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.
Đó là một đội quân đất nung khổng lồ,
đã ngủ quên hơn 2.200 năm và đang dần dần được khai quật.
Thật đáng kinh ngạc, lăng mộ rộng 49 km vuông,
và bên trong là hàng ngàn mảnh của những chiến binh đất nung.
Có nhiều con số khác nhau, nhưng số lượng vào khoảng 8.000,
được phát hiện trong nơi mai táng của Tần Thủy Hoàng.
Người ta gọi nó là kỳ quan thứ tám của thế giới.
BÍ ẨN CỦA CÁC CHIẾN BINH TERRACOTTA
Tôi nhớ là hồi tôi còn nhỏ, khi lần đầu đến điểm khai quật,
mặt đối mặt với 8.000 chiến binh.
TIẾN SĨ HỨA MINH ĐỨC NHÀ SỬ HỌC THỜI TẦN
Tất cả đều có nét riêng.
Riêng điều đó thôi đã gây kinh ngạc rồi.
Tám ngàn chiến binh được chôn cạnh người lập ra nước Trung Hoa.
Đó chắc chắn là một trong những phát hiện khảo cổ lớn nhất mọi thời đại.
Nhưng đáng kinh ngạc thật sự
là việc 8.000 chiến binh đang bảo vệ một thứ còn quan trọng hơn.
Lăng mộ của Tần Thủy Hoàng.
Đây là nơi mai táng một người.
Diện tích 60 km vuông, tương đương với khu Manhattan.
Thật ngạc nhiên khi nghĩ nó được xây chỉ cho một người.
Sau khi hoàng đế đầu tiên của nhà Tần băng hà,
ông được mai táng trong một ngôi mộ dưới một gò đất lớn ở giữa lăng mộ.
Từ khi các chiến binh bất ngờ được phát hiện 50 năm trước,
các nhà khảo cổ đã khai quật được vô số khám phá mới.
Nhưng kích thước khổng lồ của nó có nghĩa họ mới phát hiện được một phần rất nhỏ.
Lăng mộ của hoàng đế phỏng theo kinh đô nước Tần...
với hai tường thành lớn quanh gò đất
và hàng vạn mét vuông kiến trúc cơ sở.
Có rất nhiều thứ chôn vùi dưới lòng đất.
Tất cả những phát hiện đó rất xuất sắc,
rất sinh động.
Phát hiện này cực kỳ độc đáo.
Có người hầu đất nung để hầu hạ ông ấy.
Có những nghệ sĩ tạp kỹ để mua vui cho ông ấy.
Những cỗ xe ngựa đất nung.
Tất cả tạo thành một thế giới đất nung
được xây dựng để hoàng đế trị vì đến vĩnh hằng.
Nhưng sao một triều đại có thể tạo ra thứ phi thường như thế
lại sụp đổ nhanh như vậy?
Với các nhà khảo cổ học,
manh mối đầu tiên là tình trạng của các báu vật khi được tìm thấy.
TIẾN SĨ LÝ TÚ TRÂN NHÀ KHẢO CỔ CAO CẤP
Tôi nghĩ mọi người nghĩ rằng
khi được khai quật, các chiến binh đất nung đều đứng nguyên vẹn.
Sự thật không phải thế.
Tất cả những chiến binh đất nung đều bị vỡ thành nhiều mảnh nhỏ.
Không một ai nguyên vẹn.
Tiến sĩ Lý thuộc một đội quân mới bao gồm các nhà khảo cổ,
các nhà khoa học pháp y,
và các nhà phục chế
ở nơi đã trở thành một trong những địa điểm khảo cổ lớn nhất thế giới.
Họ hợp sức với nhau để khám phá xem
chính xác thì điều gì đã xảy ra với các chiến binh.
Bàn tay lộ ra rồi.
Đầu chắc là ở chỗ này, cũng gần ra rồi.
Lúc làm chỗ này phải chú ý.
Mặt đất rất mấp mô...
ZHU SIHONG TRƯỞNG ĐỘI KHAI QUẬT
...nên có lẽ sẽ giữ được một chút màu sắc.
Thật sự, đó là phần hấp dẫn nhất,
vì bạn nhận thấy mỗi bức tượng có một cá tính khác nhau.
Cái này khả dĩ đấy.
Với mỗi khuôn mặt, bạn được làm quen với một người mới đến từ nhà Tần.
Nó đang mỉm cười.
Trong đội phục chế,
đội quân của hoàng đế đang được chắp nối lại,
qua từng chiến binh có kích cỡ như người thật.
Bảy, tám, chín, mười, 11.
LAN ĐỨC TỈNH ĐỘI TRƯỞNG ĐỘI PHỤC CHẾ
Số mảnh lớn là 36.
Nếu tính cả những mảnh giáp và đinh trên đó,
thì tổng cộng là gần bốn trăm mảnh cho một bức tượng.
Số mảnh nhỏ tương đối nhiều.
Tôi thường hay nghĩ mình là bác sĩ cổ vật,
bầu bạn với nó và chữa trị cho nó cho đến khi nó phục sinh.
Tổng thể mà nói, bức tượng này đã tương đối hoàn chỉnh.
Duy chỉ có chân đế là còn thiếu.
Tìm được chân đế thì ta có thể bắt đầu phục chế nó.
Mục đích cuối cùng là để nó đứng thẳng trở lại
và đưa nó trở về với đội quân của nó.
Một bức tượng có thể phải mất đến ba năm để phục hồi lại.
Chúng tôi biết khi chôn, các chiến binh còn nguyên vẹn.
Nhưng trong thời gian từ đó đến bây giờ, tất cả đều đã bị đập nát.
Đó là một trong những bí ẩn lớn nhất giải thích vì sao nhà Tần sụp đổ.
Vậy đã có chuyện gì?
Trong hố nơi các chiến binh được chôn, các nhà khảo cổ đang cố tìm hiểu
bằng việc xem xét mọi bằng chứng bằng pháp y.
Có rất nhiều giả thuyết.
Bọn trộm mộ, phá hoại, sụp đổ tự nhiên.
Nhưng không ai biết chắc chắn.
Chỉ biết là đã có biến cố lớn xảy ra.
Khi đã đắm mình vào công việc, có lúc ta quên mất mọi thứ.
Mắt chúng tôi tìm kiếm,
cố phân biệt xem so với những cái đã thấy thì có khác biệt gì không.
Đất có vẻ ẩm ướt.
Đó là đất nung đỏ.
- Đất nung đỏ à? - Ừ.
Đây là than từ gỗ.
Gỗ bị cháy.
Chỉ khi đốt rất mạnh trong một thời gian dài
thì đất mới biến thành màu đỏ.
Những mảnh vỡ này là do đổ sụp gây ra.
Nhưng đây là cố tình phá hoại.
Các chiến binh đất nung bị thiêu.
Ai đã châm lửa?
Đây là một vấn đề.
Đây không chỉ là một kỳ quan cổ đại của thế giới.
Trên khía cạnh nào đó, đây còn là một hiện trường vụ án khổng lồ.
Trước khi lăng mộ và các chiến binh được phát hiện,
gần như tất cả những gì đã biết về nhà Tần
đều được lấy từ một tư liệu lịch sử.
Một tác phẩm 2.000 năm tuổi được đánh giá cao có tên Sử Ký.
Sử Ký là sách sử có hệ thống đầu tiên của Trung Quốc.
Tác giả chính là Tư Mã Thiên.
TIẾN SĨ QUÁCH TÂN TUNG SỬ GIA THỜI TẦN
Nó kể lại chi tiết cuộc đời và cái chết của Tần Thủy Hoàng.
Ở năm trị vì thứ 26,
Tần Thủy Hoàng đã thống nhất thiên hạ.
Sử Ký kể lại câu chuyện của Tần Thủy Hoàng, một chiến binh nước Tần.
TRIỆU - YÊN - NGỤY - TỀ- HÁN -TẦN - SỞ
Hoàng đế chinh phục sáu nước
và thống nhất Trung Quốc lần đầu tiên trong lịch sử dưới tay mình.
TẦN
Ông đã đặt tên cho Trung Hoa.
TRUNG HOA
Nhưng sử sách nói
triều đại hùng cường đó,
được cho sẽ sống đến thiên thu vạn đại,
lại chỉ tồn tại được 15 năm trước khi sụp đổ.
Một điều đặc biệt ở cuốn Sử Ký là cách nó được viết.
Nó kết hợp giữa lịch sử và sử thi.
Một số phần trong đó, ta hơi nghi ngờ là có thật hay không.
Ta không có phát hiện nào khác để chứng minh một số luận điểm.
Câu hỏi lớn là có bao nhiêu trong đó là sự thật?
Thế nên việc khai quật mới gây phấn khích đến thế.
Lần đầu tiên trong 2.000 năm,
ta có cơ hội để kiểm chứng những gì Tư Mã Thiên viết có đúng hay không.
FU JIAN ĐỘI TRƯỞNG ĐỘI KHAI QUẬT, CỔNG ĐÔNG
Ta hãy đo chiều dài và chiều rộng của tảng đá này.
Ở phía đông của lăng mộ,
các nhà khảo cổ đã phát hiện nền móng của một cánh cổng hùng vỹ
mà họ tin rằng từng là cửa chính để vào lăng mộ.
- Chiều dài? - Một trăm.
Chiều rộng là 95.
- Là 95 à? - Đúng.
Còn cái lỗ?
10,6.
Về chiều rộng mà nói, đây là cánh cửa rộng nhất được tìm thấy trên cả nước.
Sau khi Tần Thủy Hoàng xưng đế, nơi này không ngừng được mở rộng.
Đây là công trình quốc gia.
Nguồn lực của cả quốc gia được tập trung vào một thứ.
LÀNG NHÂN CÔNG MỘT NĂM TRƯỚC KHI HOÀNG ĐẾ BĂNG HÀ
Việc xây dựng lăng mộ Tần Thủy Hoàng bắt đầu khi ông mới 13 tuổi.
Từ từ đã nào.
Từ từ đã.
Nhấc lên.
Đến lúc chinh phục hết Trung Hoa,
ông đã nắm trong tay nguồn lực to lớn cần có
để xây dựng lăng mộ lớn nhất thế giới.
Trong kho lưu trữ, tiến sĩ Lý đang nghiên cứu bằng chứng
sự tàn bạo giáng lên những người bị buộc phải xây lăng mộ.
Từ những thứ còn sót lại,
ta có thể biết lúc đó khó khăn thế nào
với những người đã đến đây để xây khu lăng mộ này.
Các bạn có thể thấy cái gông này khá lớn.
Không giống như gắn vào chân. Tức là gắn vào cổ.
Khi Tần Thủy Hoàng thống nhất thiên hạ,
hơn 700.000 phạm nhân được đưa đến Ly Sơn để xây lăng mộ.
Tần Thủy Hoàng huy động sức người bằng vũ lực.
Bám sát nhau.
Ông kết tội nhiều người nhất có thể.
Đi nhanh lên!
Bám sát nhau.
Và đưa họ vào lực lượng lao động để thực hiện dự án của mình.
Luật pháp thời Tần rất chi tiết, và cũng rất nghiêm khắc.
Cứ có liên hệ đến tội phạm là cũng chịu tội theo.
Nếu bạn không may rơi vào hoàn cảnh đó,
những gì chờ đợi bạn là cực kỳ khắc nghiệt.
Chúng tôi tìm thấy nhiều cái gông sắt như thế này bên trong khu lăng mộ.
Trong Sử Ký, Tư Mã Thiên nhắc đến số lượng lớn phạm nhân được đưa đến đây,
cũng như một số người có địa vị và thợ thủ công.
Nhưng đặc biệt với dự án này, ta thấy có nhiều phạm nhân tham gia,
và nhiều người chịu khổ cực.
Nhìn gì vậy? Đi đi!
Cái này buộc chặt chưa?
Xưởng thủ công ở các thị trấn lân cận
được chuyển đổi thành một dây chuyền sản xuất đất nung khổng lồ
với những thợ thủ công được đưa về từ khắp đất nước.
Lông mày có thể vẽ lên cao một chút. Con mắt là mấu chốt.
Đây là lần đầu tiên, thợ thủ công từ cả bảy nước chư hầu
cùng hợp sức lại cho một dự án.
Và kết quả là một thứ chưa ai từng thấy trước đây được tạo ra.
Để ý đến hoa văn xung quanh miệng.
Với một nền văn minh đã tạo nên sản phẩm có độ chi tiết như vậy
trên quy mô như vậy hơn 2.200 năm trước,
nó cho thấy một trình độ tay nghề đáng nể.
Tôi đã làm việc phục chế 25 năm.
Rất hiếm thấy một bức tượng vẫn còn nguyên màu sắc.
Đây là đầu tượng có màu mà chúng tôi mới khai quật được.
Nó thuộc về một sĩ quan cao cấp.
Chiến binh đất nung ban đầu đều được chế tác có màu sắc.
Nhưng sau hai ngàn năm bị chôn vùi
và do vận động của đất,
màu sắc ở mặt ngoài thường bị tróc ra khi khai quật.
Nhưng mảnh này bị chôn vùi ở sâu nhất, hoặc chưa bị nhiễu động trong quá trình,
nên may mắn còn được bảo tồn tương đối tốt.
Khi nhìn vào ánh mắt và đường nét trên khuôn mặt,
ta ngờ ngợ có cảm như như nó có sinh mệnh.
Đó là hóa thân của người Tần, cũng như hình ảnh thu nhỏ của quân đội Tần.
Tôi nghĩ những khuôn mặt trông rất giống thật này
được dựa trên người thật
ở khắp Trung Hoa thời điểm đó.
Và có lẽ ý tưởng đó xuất phát từ chính hoàng đế.
Vì đó là sự minh họa sống động có ý nghĩa rất mạnh mẽ
của chiến công mà ông đạt được.
Một biểu tượng tuyệt vời cho sự thống nhất của những tộc người khác nhau.
Của đế chế thống nhất đầu tiên.
Nếu không có Tần Thủy Hoàng,
có khả năng Trung Hoa sẽ tiếp tục bị chia cắt
thành những nước khác nhau, giống như châu Âu bây giờ.
Nên nếu nhìn vào các chiến binh, tôi nghĩ
điều rất quan trọng là phải đặt vào bối cảnh lịch sử thế giới, toàn cầu,
vì thế ta mới thấy Trung Hoa đã trở nên khác biệt, nếu không muốn nói là độc đáo.
Tần Thủy Hoàng không tiếc chi phí và bất chấp tất cả
để chuẩn bị cho thế giới bên kia.
Nhưng ông đã thất bại trong việc chuẩn bị người kế vị ở dương thế,
khi không chịu công bố người để truyền lại vương quốc.
Mối nguy của việc tập trung quá nhiều quyền lực vào tay một người
sắp biến tất cả những gì ông gây dựng, cả thế giới nước Tần, tan thành mây khói.
Sử Ký nói rằng Tần Thủy Hoàng bị ốm trong chuyến tuần du phía đông đất nước.
Sang tháng thứ bảy, Tần Thủy Hoàng đến Bình Đài.
Không ai dám nhắc đến chuyện chết chóc.
Câu chuyện được ghi lại trong Sử Ký
nói rằng đi cùng Tần Thủy Hoàng trong chuyến đi cuối cùng định mệnh đó
là ba nhân vật
sau này đóng vai trò then chốt trong tương lai của nhà Tần.
Lý Tư là cánh tay phải của hoàng đế. Ông là thừa tướng.
LÝ TƯ THỪA TƯỚNG NHÀ TẦN
Việc gì trên đất nước cũng phải qua tay ông.
Nhanh.
Triệu Cao xuất thân từ một gia đình bị ruồng bỏ
và đã vươn lên để trở thành nô tài thân cận nhất của hoàng đế.
TRIỆU CAO TỔNG THÁI GIÁM
Ngươi!
Đi tìm Lý Tư!
Ngươi!
Đi tìm Hồ Hợi!
Mấu chốt là, Triệu Cao là người cai quản ngọc tỷ truyền quốc,
thứ hoàng đế nhất định phải có để ra chiếu chỉ.
Và cuối cùng, đó là con trai út của Tần Thủy Hoàng, công tử Hồ Hợi.
Vì là con trai út, Hồ Hợi có lẽ không ở vị trí cao trong thứ tự kế vị.
Nhưng Hồ Hợi là đứa con duy nhất tháp tùng trong chuyến tuần du.
CÔNG TỬ HỒ HỢI CON TRAI ÚT TẦN THỦY HOÀNG
Lão sư.
Hoàng đế băng hà rồi.
Chỉ ban lại di chiếu này cho con trưởng,
phong cho con trưởng kế vị.
Nếu di chiếu này rơi vào tay Phù Tô,
hắn sẽ lên ngôi nhị thế hoàng đế.
Thì sau cùng, ngươi kể cả một thái ấp cũng không được hưởng.
Vậy ngươi định làm gì với nó?
Còn phải nói sao!
Phụ hoàng trước khi lâm chung đã hạ lệnh, tôi tớ chúng ta có thể không làm sao?
Bảo thừa tướng không phát tang
để ngươi có thể đăng cơ thay hắn.
Con không muốn nghe đâu.
Thời điểm này, có thể quyết định hoàng đế tiếp theo
chỉ có ngươi, ta và thừa tướng.
Lúc này làm sao con dám thỉnh giáo thừa tướng về chuyện đó?
Thì để ta thay ngươi bàn bạc với thừa tướng chuyện này.
Sau khi thuyết phục hoàng tử,
Triệu Cao thuyết phục thành công thừa tướng tham gia vào mưu đồ.
Cùng nhau, họ tiêu hủy lá thư của Tần Thủy Hoàng
truyền ngôi báu cho anh cả của Hồ Hợi,
và thay bằng một lá thư giả
nói rằng người kế vị hợp pháp đã làm trái ý phụ vương
và tự sát ngay lập tức là cách duy nhất để chuộc lỗi.
Việc đã đến nước này.
Tiếp theo chỉ có thể nghe theo mệnh trời.
Đến lúc rồi.
Để mưu đồ này thành công,
những kẻ chủ mưu phải giữ bí mật cái chết của Tần Thủy Hoàng
trong lúc đợi lá thư giả phát huy tác dụng.
Đứng lại.
Nhanh! Mau lên!
Nên thi thể của người quyền lực nhất hành tinh
bị đưa vào trong xe ngựa chở hành lý.
Xác ông được đưa đi trong cái nóng hè oi ả ở Trung Hoa
cho đến khi người kế vị hợp pháp mắc lừa những kẻ chủ mưu.
Đi đi!
Khi thời gian trôi qua, thi thể của hoàng đế trở thành gánh nặng.
Những kẻ chủ mưu phải dùng đến kế đường cùng.
Xe ngựa chở xác hoàng đế bắt đầu bốc mùi dưới thời tiết nóng.
Để giấu mùi này, những kẻ chủ mưu cho các xe chở cá đi bên cạnh.
Dù hy vọng mong manh, lá thư đã có tác dụng.
Người thừa kế hợp pháp tự sát
và những kẻ chủ mưu được tự do quay lại kinh đô
để công bố hoàng đế đã băng hà,
mang theo một lá thư giả khác truyền Hồ Hợi là người kế vị.
Hồ Hợi được đưa lên làm Nhị Thế Hoàng Đế.
Nhưng những kẻ chủ mưu sợ cả nước không phục.
Qua sử sách, chúng tôi biết khi tin hoàng đế băng hà được công bố,
tất cả bọn họ sẽ cùng có mặt ở một sự kiện.
Đến tháng thứ chín, Tần Thủy Hoàng được mai táng ở Ly Sơn.
Các nước từ khắp bốn biển đến cống tế.
Tang lễ của hoàng đế lẽ ra là khoảnh khắc huy hoàng nhất
cho khu lăng mộ khổng lồ mà ông đã dành cả tuổi trưởng thành để xây dựng.
Nhưng mưu đồ đã khiến sự kiện này mang ý nghĩa khác.
Ở vị trí trung tâm là Nhị Thế Hoàng Đế, Hồ Hợi,
khẳng định quyền cai trị...
hậu thuẫn phía sau bởi hai kẻ chủ mưu đã dựng Hồ Hợi lên.
Các anh trai của Hồ Hợi hẳn đã biết việc truyền ngôi bị can thiệp.
Việc Hồ Hợi bất ngờ được lên ngôi không đơn giản chỉ là một sơ suất.
Giờ họ là những mối đe dọa tiềm tàng với ngai vàng.
Những mối đe dọa không được phép sống.
Bằng chứng về thảm cảnh diễn ra sau tang lễ
đã được phát hiện ở điểm khai quật.
Ở góc đông bắc của nội thành lăng Tần Thủy Hoàng,
ước chừng có hơn 100 ngôi mộ.
Đã khai quật mười ngôi mộ trong đó.
Một ngôi mộ bị phá hoại hoàn toàn.
Nhưng trong chín ngôi mộ còn lại có xương người.
Xương người lẫn lộn đến nỗi
không có cách nào phân biệt xương của bộ này hay bộ khác.
Dường như chúng bị tách rời nhau.
Trong một bãi đất, chúng tôi cũng phát hiện có ngọc trai.
Đối với chúng tôi, đó là thu hoạch không ngờ tới.
Một số hạt ngọc trai có dấu vết được mạ vàng.
Nhất định đó là trang sức cao cấp, không phải người bình thường có thể có.
Dựa trên phát hiện này,
chúng tôi nghĩ đó là mộ táng của những phi tần của Tần Thủy Hoàng.
Những người đầu tiên phải chịu cơn thịnh nộ của hoàng đế mới
là những phụ nữ trẻ bất hạnh trong hậu cung.
Lý do họ trở thành mục tiêu không được ghi rõ trong sử sách.
Nhưng trong bối cảnh chiếm ngôi,
ta có thể tìm ra một cách giải thích hợp lý cho điều đó.
Một số phi tần có lẽ đã đi tuần du cùng Tần Thủy Hoàng khi ông băng hà...
và có thể đã chứng kiến
những sự việc lạ lùng xoay quanh cái chết của hoàng đế.
Có lẽ Hồ Hợi nghĩ những phi tần này đã biết quá nhiều.
Ở đây có nhiều xương tay chân.
GIÁO SƯ CHEN LIANG NHÀ NHÂN CHỦNG HỌC PHÁP Y
Những phụ nữ này tương đối mảnh khảnh.
Họ cũng không đặc biệt cao.
Những phụ nữ được lựa chọn đều có chiều cao từ 1m50 đến 1m60.
Cân nặng cũng được khống chế trong một phạm vi.
Trong Sử Ký có ghi những phụ nữ này được ban cho chết.
Nhưng không nói cụ thể chết thế nào.
Trong lúc mai táng Tần Thủy Hoàng, Nhị Thế Hoàng Đế ra chiếu chỉ.
Những người ở hậu cung của tiên đế
nếu không có con mà cho ra ngoài thì không tiện.
Theo đó, tất cả được lệnh phải đi theo tiên đế,
dẫn đến cái chết của rất nhiều phụ nữ.
Đây là chấn thương do bị chặt hay là như thế nào?
Không giống. Không đồng đều.
Một là có thể họ đã bị xử tử trước, sau đó mới chặt xác ra.
Mặt khác, có thể họ đã bị đem phanh thây đến chết.
Nếu hung khí làm bằng đồng thau hay sắt, thì nhát chém sẽ rất ngọt.
Nhất định chấn thương này được gây ra sau khi chết.
Không có quan hệ đến nguyên nhân chết.
Nếu như bị phân xác sau khi chết,
nhất định là phải ở khớp nối, ở vị trí dễ chặt,
nhất là với người có chuyên môn về việc này.
- Nên đó nhất định là phân xác. - Đúng thế.
Chứ khi chết, cơ thể họ vẫn nguyên vẹn.
Vẫn chưa biết các phi tần này chết như thế nào,
nhưng những cô gái này chết không phải tự nhiên.
Bất kể bị giết thế nào... cũng đều là rất tàn nhẫn.
Đối xử dã man mà các phi tần phải chịu chỉ là khởi đầu.
Bằng chứng kinh hoàng về bước đi tiếp theo của những kẻ chủ mưu
được phát hiện bởi Viên Trọng Nhất ở một góc biệt lập của điểm khai quật.
Trong quá trình khoan thăm dò,
chúng tôi phát hiện nhiều hố chôn tập thể.
Trong đó, thoạt nhìn là những người bị giết
và chặt xác, ở độ tuổi khá trẻ.
Ở thôn Thượng Tiêu,
chúng tôi phát hiện 17 ngôi mộ
và khai quật tám mộ.
Tôi nghĩ trẻ nhất chỉ mới 18 tuổi,
và lớn nhất là 30 tuổi.
Còn bị ai giết?
Hiện tại chưa biết.
Các thi thể được nhận dạng nhờ ấn chương được tìm thấy trong mộ.
Theo truyền thống, nó được chôn theo thi hài của những người có địa vị cao.
Dường như đó là mộ của con trai và con gái của Tần Thủy Hoàng.
CUNG CÔNG TỬ TƯƠNG LƯ
Ngay sau tang lễ,
những kẻ chủ mưu chuyển sự chú ý sang từng đối thủ tiềm tàng của Hồ Hợi.
Công tử Tương Lư, phụng mệnh Triệu Cao, ta phải bắt ngươi và anh em ngươi.
Tội gì?
Bất trung với hoàng thượng.
Hoang đường!
Ta muốn yết kiến hoàng huynh.
Hoàng thượng đã truyền rõ ý chỉ cho ta.
"Không thể nghi ngờ".
Sự khủng bố thật sự mới chỉ bắt đầu.
Luật lệ được quy định nghiêm khắc và hình phạt rất nặng.
Xác người chất đống ở chợ.
Ta nhất định phải gặp điện hạ.
CUNG CỦA CÔNG TỬ CAO
Điện hạ.
Có tin tức gì?
Quần thần được tiên đế bổ nhiệm đều đã bị sát hại.
Bọn chúng quá nhanh.
Còn tin kinh hãi hơn thế.
Hôm qua, ở chợ Hàm Dương,
mười hai công tử đã bị chém đầu thị chúng.
Còn các công chúa...
các công chúa bị ngũ mã phanh thây.
Điện hạ phải mang theo gia quyến đào thoát khỏi Hàm Dương.
Điện hạ.
Vấn đề với công tử Cao và cả hoàng tộc là không có chỗ nào để chạy.
Ta trong sạch.
Những người không bị chém đầu thị chúng chỉ được chọn một con đường duy nhất.
Ta trong sạch!
Đến cuối năm trị vì đầu tiên của Hồ Hợi,
sử sách nói đa số các anh chị em của ông đã chết.
Một trong những phát hiện có giá trị nhất ở điểm khai quật
có thể là mấu chốt để chứng minh
đây không chỉ là truyền thuyết, mà là sự thật.
Ở phía tây điểm khai quật, gần gò đất có mộ của Tần Thủy Hoàng,
một cuộc khai quật lớn đang diễn ra.
Một loạt các ngôi mộ lớn đã được phát hiện.
Chưa từng có nỗ lực nào để khai quật những ngôi mộ đó.
Thường thì việc đó bị cấm.
Nhưng mối đe dọa bị nước mưa hủy hoại đã dẫn đến một quyết định đặc biệt.
Đó là khai quật một trong những ngôi mộ.
Cơ hội khai quật ngôi mộ này trước nay chưa từng có.
Nên đây là cơ hội duy nhất.
JIANG WENXIAO ĐỘI TRƯỞNG ĐỘI KHAI QUẬT
Mỗi lần xuống đó, tôi vẫn thấy chấn động.
Ngôi mộ được xây dựng rất chỉnh tề.
Sâu như vậy, quy mô cũng rất lớn!
Phần lớn các ngôi mộ từ thời cổ đại đều bị trộm,
nên chúng tôi không có nhiều hy vọng tìm được quan tài.
Rốt cuộc thì đúng là nó chưa bị trộm.
Rất đáng kinh ngạc!
Quan tài mục nát rất nghiêm trọng, nhưng mộ chủ thì vẫn còn ở đó.
Trong mộ khai quật được nhiều binh khí, có áo giáp, có nỏ, có thương.
Điều khiến ngôi mộ này rất đáng được quan tâm
là việc đây là mộ của một chiến binh người thật thời Tần.
Chúng tôi đã tìm được hàng ngàn chiến binh đất nung,
nhưng chưa có cơ hội khai quật một chiến binh người thật.
Và nó ở khá gần gò đất có mộ của Tần Thủy Hoàng.
Vậy người đó là ai?
Dù người này là ai,
rõ ràng đây là người rất quan trọng và thân cận với hoàng đế.
Nếu xác định được danh tính người đó,
đó có thể là chìa khóa để hiểu chuyện gì xảy ra sau khi hoàng đế băng hà.
Tiến sĩ Lý được đưa đến
để khảo sát những cổ vật khác thường được tìm thấy trong quan tài
để xem có thể giúp khám phá thêm về danh tính của mộ chủ không.
Đây là miếng ngọc bích. Bên ngoài có viền khung.
Có cả hoa văn rất mảnh.
- Ở viền ngoài. - Đúng. Miếng ở giữa này.
Xem xét một lúc, thì về tổng thể, nó có hoa văn hình học.
Đây là vật trang trí trên vỏ kiếm.
Những vật được chôn cùng ở Mộ Một là rất thú vị.
Một số vật, chúng tôi chưa thấy bao giờ,
như lạc đà bằng vàng hay người nhảy múa.
Từ đây cũng có thể nhận định được
chủ nhân của ngôi mộ có thân phận cao quý.
Trang trí thế này đúng thật là tinh tế.
Những vật này khá hiếm thấy
và lần đầu tiên được tìm thấy trong khu lăng mộ.
Câu hỏi là liệu có xác định được niên đại không.
Hãy lấy ra và xem một chút đi.
Đây là từ cuối thời Chiến Quốc.
Đúng.
Sang thời Hán thì không đúc thế nữa. Nhất định là được đúc trước đó.
Những đồng xu phát hiện được, chúng tôi gọi là Bán Lạng.
Những đồng xu thuộc dạng này, với kích thước, cũng như chữ viết,
chắc chắn là đồng xu trong thời cuối của nhà Tần.
Những đồng xu là bằng chứng rõ ràng
cho thấy mộ chủ nằm trong số những người giàu có nhất trong xã hội Tần,
và thời điểm mai táng được cho là ở cuối thời Tần.
Khai quật được bao nhiêu đồng?
- Khoảng năm, sáu ngàn. - Năm, sáu ngàn cơ à?
Tìm thấy 6.000 đồng xu trong ngôi mộ này là điều hiếm gặp.
Thật sự là một gia tài.
Hãy xem cái nỏ này.
Nó nhỏ hơn so với cái khai quật được ở hố chôn chiến binh đất nung.
Và nó có bọc ngoài.
Nỏ có cò được bọc ngoài là rất đặc biệt.
Loại cò nỏ thế này có ở cuối thời Tần.
Điều đó giúp thu hẹp phạm vi thời gian mà ngôi mộ này được mai táng.
Từ sau khi hoàng đế băng hà
đến trước khi nhà Tần suy vong.
Tức là ba, bốn năm.
Vậy ai là người được mai táng cùng hoàng đế đầu tiên thời Tần
trong khoảng thời gian này?
Và vì sao?
Thu hẹp khoảng thời gian giúp rút gọn danh sách những người có thể ở trong mộ.
Nếu chiến binh bí ẩn này được mai táng
từ sau khi hoàng đế băng hà đến trước khi nhà Tần suy vong,
thì danh sách những ứng cử viên là rất ngắn.
Sau khi Tần Thủy Hoàng băng hà, các công tử này đều có kết cục không tốt.
Nên tôi vẫn nghiêng về khả năng thân phận của mộ chủ
là một trọng thần tướng quân.
Nếu các nhà khảo cổ học phát hiện ấn chương trong quan tài,
họ có thể khẳng định chắc chắn danh tính của mộ chủ.
Nhưng tình trạng của quan tài cho thấy việc này có thể mất nhiều năm.
Ban đầu, chúng tôi định nghiên cứu trực tiếp ở hiện trường.
Cẩn thận mảnh gỗ đó.
Nhưng có chênh lệch rất lớn về nhiệt độ giữa mùa hè và mùa đông.
Với những mảnh vàng, ngọc bích và kim loại quý được để lộ thiên,
họ phải hành động nhanh.
Nếu làm sạch tại chỗ,
thay đổi lớn về nhiệt độ và độ ẩm
sẽ khiến những di vật và hài cốt khai quật được chịu ảnh hưởng rất lớn.
Thế nên chúng tôi muốn đóng gói trước và mang vào phòng lab để phân tích cẩn thận.
Hãy xem vật trên cây cột đằng kia.
Cần có thứ gì đó để bảo vệ nó.
Kế hoạch bao gồm việc đóng gói quan tài
cùng với nhiều tấn đất xung quanh nó
và bưng nguyên vẹn cả khối đó vào phòng lab.
Khối lượng rất lớn khiến việc lấy quan tài ra là cực kỳ mạo hiểm.
Việc ở quy mô này chưa từng được thực hiện bao giờ.
Đem từng tấm thép như vậy đưa vào.
Làm từ bên này cũng được mà bên kia cũng được.
Đúng, cả hai bên đều được.
Ngoài ra, chúng tôi phải làm đường ray để đưa lên.
Rồi dùng cần cẩu 50 đến 100 tấn nhấc nó lên.
Vấn đề là địa hình ở đây không bằng phẳng và mấp mô, nên rất khó đưa lên.
Về khảo cổ học mà nói, đây là một thách thức lớn.
Chắc chắn tất cả sẽ được giải quyết.
Gần gò đất có mộ của Tần Thủy Hoàng, Fu Jian đang dần khoanh vùng được
điều gì đã xảy ra với lầu gác từng đứng đây.
Chúng tôi nghĩ từng có một lầu gác ở đây. Tôi muốn biết nó bị phá hủy thế nào.
Đó là điều tôi để ý nhất.
Nếu thiệt hại gây ra với các chiến binh lan sang đây,
nghĩa là đây không đơn thuần là một vụ trộm.
Nó sẽ chỉ ra một cách giải thích hoàn toàn khác.
Chúng tôi vừa tìm thấy vài mảnh ngói vỡ.
Một mảnh trong đó có ký tự.
Dường như đó là chữ "thủy".
"Tả Thủy".
Tôi nghĩ "Tả Thủy" từng là một nhà sản xuất ở thời Tần.
Có thể nó thuộc về tòa lầu.
Ở Hố Một và Hố Hai, dấu hiệu phá hoại là tương đối rõ ràng.
Mà không có bằng chứng trực tiếp chứng minh nó được gây ra trong một lần.
Hỏa hoạn trong Hố Chiến binh có thể do bọn trộm mộ thời xưa gây ra.
Nhưng cùng thời điểm đó nếu có hỏa hoạn ở nơi rất gần ngôi mộ,
đó là bằng chứng của một kế hoạch phá hoại có chủ đích.
Khi Tần Thủy Hoàng băng hà,
các phạm nhân vẫn đang làm việc ở đó, xây dựng gò đất lớn phía trên ngôi mộ.
Nhưng gần tròn một năm sau khi Tần Thủy Hoàng băng hà,
một cuộc nổi dậy lớn nổ ra ở phía đông đất nước,
gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc xây dựng lăng mộ.
Đến khi có người dám nói với hoàng đế là có vấn đề,
tình hình đã vượt ngoài tầm kiểm soát.
Bình thân.
Một đội quân nổi loạn, được cho là hơn 30 vạn quân, đang tiến về kinh đô.
Vậy lập tức triệu tập quân đội ở các huyện phụ cận để tiêu diệt chúng.
Thưa hoàng thượng, bọn đạo tặc đã tới gần, đông người, thế mạnh.
Có triệu tập binh mã bây giờ cũng không kịp.
Ý ngươi là chúng ta không làm gì được?
Bị câm sao?
Thưa hoàng thượng, ở Ly Sơn có rất nhiều phạm nhân.
Thần kiến nghị ngay lập tức phóng thích bọn họ, trang bị binh khí
để nghênh kích đạo tặc.
Vậy cứ thế mà làm.
Về sau việc thế này đừng làm phiền trẫm.
Phụng mệnh Nhị Thế Hoàng Đế,
nam giới tuổi từ 15 phải cầm vũ khí ra chiến trường.
Sao lại bắt ra trận? Cuộc chiến này và bọn ta có quan hệ gì?
- Ngươi nói gì? - Từ từ đã!
Phàm ai chiến đấu vì hoàng đế đều có thể được đại xá.
Quân phạm nhân ô hợp của Hồ Hợi
thua xa so với đội quân kỷ luật và gây khiếp sợ
mà cha ông đã dùng để chinh phục Trung Hoa.
Hãy xem có khắc chữ không.
Tiến sĩ Lý đang khảo sát các vũ khí thật
tìm thấy trong các hố, cạnh những chiến binh đất nung.
Với bất cứ vật nào lấy từ khu lăng mộ,
cũng có câu chuyện dài phía sau.
Có thể thấy ở vị trí này.
Hình khắc rất rõ.
Các chiến binh đất nung được trang bị một lượng lớn vũ khí bằng đồng.
Thương hay kích cho bộ binh.
Nỏ cho cung thủ.
Và qua những vũ khí khác nhau,
ta nhận thấy cách họ phối hợp chúng,
chiến thuật linh hoạt mà họ sử dụng.
Có những cung thủ hay nỏ thủ,
đứng trước trong trận pháp.
Và họ bắn tên về phía kẻ thù trước khi chúng kịp đến gần.
Rồi sau đó các nỏ thủ lùi về phía sau.
Bộ binh sẽ cận chiến với kẻ thù.
Đó là chiến thuật đặc biệt ở thời Tần.
- Hạ lệnh. - Cung thủ chuẩn bị!
- Dập lửa đi! Giữ vững trận hình! - Dập lửa!
Đi nào!
Trước tiên, phái kỵ binh đánh tan bọn phạm nhân.
Chờ chúng chạy trốn thì lao vào truy sát.
Tấn công!
Một đội quân phạm nhân được trang bị cuốc xẻng
lẽ ra đã như cá nằm trên thớt.
Giữ vững trận hình!
Nhưng chiến đấu cho nước Tần
giúp họ được tiếp cận những vũ khí tốt nhất trong thế giới cổ đại.
Và những chỉ huy chỉ biết chiến thắng.
Giữ vững trận hình!
Tấn công!
Vũ khí và chiến thuật của nhà Tần đã tạo nên khác biệt.
Bất chấp tương quan chênh lệch, đội quân phạm nhân đã chiến thắng.
Bọn nổi loạn bị chặn đứng.
Và các thủ lĩnh bị săn lùng.
Nhưng làn sóng nổi dậy đã bắt đầu.
Và việc xây dựng lăng mộ bị bỏ mặc.
Sau khi phạm nhân bỏ đi,
trong sử sách không thấy nói thêm về khu lăng mộ của hoàng đế nữa.
Không ai biết sau đó nó thế nào.
Gò đất lớn được xây dựng để bảo vệ mộ hoàng đế
có vẻ đã làm tốt công việc của mình.
Không có bằng chứng nào cho thấy có người từng đột nhập vào trong.
Nhưng phần còn lại của lăng mộ thì lại là câu chuyện khác.
Những dấu hiệu điển hình của phá hoại có chủ đích
đang được nghiên cứu trong đội phục chế.
Một kiệt tác nữa của thời Tần,
một bức tượng người tạp kỹ phô trương đang được phục hồi lại.
Dấu hiệu bạo lực là rất rõ ràng.
MA YU NHÀ PHỤC CHẾ CẤP CAO
Chỗ này rất có ý nghĩa.
Có dấu vết bị cắt và đập.
Trong quá trình khai quật hố này, phát hiện nó bị phá hoại rất nghiêm trọng.
Một cuộc khảo sát ở Hố Tạp kỹ, nơi bức tượng được tìm thấy
cho thấy một vạt đất đỏ.
Ngọn lửa tàn phá nó dữ dội đến nỗi nung chảy vạc đồng ở đáy hố
thành một tấm phẳng.
Trong quá trình khảo cổ, có nhiều hố chôn đã được phát hiện
nhờ mạnh mối trọng yếu là đất đỏ do bị đốt,
trong đó có Hố Thủy cầm
Hố Tạp kỹ.
Nếu xếp chung những hố bị đốt này lại,
và xét trên tổng thể,
việc này không thể mười mấy người là hoàn thành nổi.
Phải hàng trăm, hàng ngàn, thậm chí hàng vạn người mới phá hoại thế được.
Nhưng là ai làm?
Ở Mộ Chiến binh,
kế hoạch lấy quan tài ra của Jiang Wenxiao đã được chấp thuận.
Giáo sư Trần hãy ra xem.
Nhưng trước mức độ rủi ro,
đội nghiên cứu muốn trước hết lấy mẫu của những xương đã lộ ra.
- Mặc bộ này đi bộ thật không dễ. - Cẩn thận.
Các mẫu thử này cũng có thể giúp xác định tuổi của chiến binh.
Ở chính vị trí này, xem đây. Hãy lấy mẫu vật này.
Đó là mảnh vụn xương sọ.
Xương sọ không hoàn chỉnh.
Chỉ bảo tồn được một phần rất nhỏ.
Ngoài ra cũng phát hiện xương tay chân được bảo tồn không tốt.
Đây là phần đầu xương đùi.
Đây là xương hông.
Dưới là xương ống chân.
Đầu ở đây. Cơ thể ở bên này.
- Đầu hướng về phía nam. - Đúng.
Còn chân hướng về phía bắc.
Tỉ như phần đầu xương đùi này.
Xương tương đối dày.
Nên nhiều khả năng là của nam giới.
Hãy lấy mẫu ở đây.
Ta hãy lấy một đoạn xương đùi.
Chúng tôi muốn làm rõ mộ chủ có phải nhân thân của Tần Thủy Hoàng
hay là một công thần không có cùng huyết thống.
Nếu chiến binh bí ẩn là một quan cấp cao trong triều đình,
thì chúng tôi phải xem xét khả năng đây là một trong những kẻ chủ mưu.
Sau hai năm máu chảy đầu rơi, đế chế của Hồ Hợi đang sụp đổ.
Trong lúc đó, những kẻ chủ mưu quay ra phản nhau.
Thừa tướng là người đầu tiên phải chết.
Bị hoàng đế kết án tử hình sau khi bị Triệu Cao qua mặt.
Hình phạt ngũ hình được chuẩn bị cho Lý Tư.
Và ông bị kết án chặt đôi người ở phần hông.
Và khi đã loại bỏ được thừa tướng,
Triệu Cao nhắm đến chính hoàng đế.
Bệ hạ, hôm nay ta đến báo cho ngài sinh mệnh của ngài đã đến hồi kết rồi.
Muốn ta từ bỏ hoàng vị cũng được, nhưng hãy bảo thừa tướng
ta chỉ cần xưng vương một quận thì không can thiệp việc thừa tướng nữa.
Thừa tướng sẽ lập tức lập một tân hoàng đế.
Không cần vương tử nữa đâu.
Phong hầu vậy!
Nằm mơ giữa ban ngày, nên tỉnh dậy đi.
Vậy ta chẳng cần gì cả, chỉ muốn cùng vợ con làm dân thường.
Ta có lệnh rồi.
Và hơn ai hết, ngài hiểu rất rõ là chỉ sợ vạn nhất.
Nếu sử sách nói đúng,
ta có thể chắc chắn Hồ Hợi không phải người bị chôn trong ngôi mộ bí ẩn.
Ông được chôn không kèn không trống trong mộ dân thường.
Tất cả những mưu đồ của Triệu Cao lại gậy ông đập lưng ông.
Ông chọn người thay thế Hồ Hợi là người dễ kiểm soát.
Nhưng hoàng đế mới cũng có mưu đồ riêng.
Ta đưa ngươi lên ngôi báu. Sao ngươi dám bắt ta chờ?
Ngươi là ai mà dám đi ngược chỉ lệnh của ta?
Ai?
Triệu Cao!
Nên việc đầu tiên hoàng đế làm...
Ngươi là ai?
...là sát hại Triệu Cao.
Sử sách không nói ông được chôn ở đâu.
Qua đánh giá bước đầu, chúng tôi nhận định đó là nam giới.
Nhưng chúng tôi muốn làm xét nghiệm ADN để làm rõ thân phận người đó.
Chúng tôi phải lấy một phần xương rất nhỏ...
và đưa đi làm xét nghiệm.
Còn tìm thấy một chiếc răng.
Đó là răng hàm của mộ chủ.
Có thể thấy độ phát triển của răng, không có men răng và khuyết tổn.
Điều đó cho thấy người này lúc còn sống được cung cấp tương đối đủ dinh dưỡng.
Không bị lộ ngà răng, nên hẳn là người đó còn tương đối trẻ.
Cho nên người này tuổi chỉ từ 18 đến 22.
Mộ chủ là một nam thanh niên vô cùng trẻ tuổi.
Bằng chứng cho thấy mộ chủ chết trẻ loại trừ khả năng đó là những kẻ chủ mưu.
Họ đã quá già.
Việc phát hiện tuổi tác cho thấy nhiều khả năng đó là một công tử.
Và chi tiết trong Sử Ký nói về một công tử
khiến ta có góc nhìn khác về mọi thứ tìm thấy trong mộ chiến binh.
Trong những ngày đầu của mưu đồ khi Hồ Hợi đang sát hại các anh chị em,
một người trong đó, công tử Cao, đã có một quyết định táo bạo.
Bệ hạ phải khẩn trương đưa gia quyến thoát khỏi Hàm Dương.
Công tử Cao muốn bỏ trốn.
Nhưng lo sợ gia đình mình sẽ bị bắt giữ và tiêu diệt,
nên thay vào đó, ông gửi một lá thư cho Nhị Thế Hoàng Đế.
Vốn dĩ ta nên chết theo tiên đế. Nhưng ta đã không làm được.
Làm con, ta đã bất hiếu.
Làm thần dân, ta đã bất trung.
Một kẻ bất trung, bất hiếu không còn mặt mũi nào sống trên đời này.
Ta thỉnh cầu được đi theo tiên đế.
Ta chỉ có yêu cầu duy nhất là đem di hài mai táng ở chân Ly Sơn trong lăng mộ.
Chỉ mong hoàng thượng thương hại mà đáp ứng thỉnh cầu này.
Ta sẽ đem thỉnh cầu của ngươi bẩm báo với hoàng thượng
và thỉnh cầu hoàng thượng mau chóng xử lý việc này.
Công tử Cao đề nghị tự sát
để cứu gia đình khỏi chịu chung số phận của các anh chị em mình.
Tôi nghĩ điều công tử Cao đã làm là rất anh hùng và dũng cảm.
Và có lẽ vì thế mà câu chuyện đã thu hút sự chú ý đặc biệt của Tư Mã Thiên
và được đưa vào Sử Ký.
Tư Mã Thiên cũng kể rằng
Hồ Hợi rất vui mừng khi đọc lá thư của công tử Cao.
Và không chỉ đồng ý thỉnh cầu của công tử Cao,
ông còn thưởng cho công tử Cao mười vạn xu đồng để chôn cùng.
Nếu Sử Ký nói đúng, thì ta có thể cho rằng,
công tử Cao được chôn ở nơi nào đó trong lăng mộ.
Nhưng cho đến giờ, mộ của ông chưa được xác định.
Nếu ta chứng minh được chiến binh bí ẩn đó là công tử Cao,
đó sẽ là phát hiện chấn động.
Với việc mộ chủ tương đối nhỏ tuổi,
hoàn toàn có khả năng đó là mộ của công tử Cao.
Nhưng ta không thể dựa trên đó mà xác nhận.
Nên chúng tôi muốn vận chuyển nó an toàn vào phòng lab để hoàn tất công việc.
An toàn rồi. Đưa đi.
Nhất định chúng ta phải làm xong trong một giờ.
Kéo lên.
Tốt rồi. Dừng!
Bánh xe bị kẹt.
Đường ray bị cong, nhưng không ảnh hưởng.
Đi nào.
Có phải bên ngoài đang mưa?
Trời mưa!
Lấy ni-lông ra phủ lên đi!
Tốt rồi. Dừng!
Tâm trạng tôi bây giờ? Chắc chắn là rất vui.
Một công trình lớn như thế đã thành công mỹ mãn.
Chúng tôi mong có thể phát hiện một ấn chương hoặc văn vật tương tự
để xác minh thân phận của mộ chủ.
Chúng tôi đặt niềm tin rất lớn.
Việc lớn đã xong.
Tất cả những câu chuyện này đã được lưu truyền hơn 2.000 năm,
với những phát hiện này,
những nhân vật đó sẽ được chứng minh là có thật.
Như Triệu Cao, như Hồ Hợi,
đều là nhân vật có thật, chứ không chỉ trong truyền thuyết hay chuyện kể.
Tất cả những nhân vật này sẽ tồn tại trong lịch sử.
Hiện tại, 50 năm sau khi phát hiện chiến binh đất nung đầu tiên,
bằng chứng xác đáng về sự phá hoại có tính hệ thống
đã được tìm thấy trên khắp lăng mộ.
Thấy vụn đất đỏ chứ?
Hẳn là sau khi xây xong, nó đã bị hỏa thiêu để phá hủy.
Trên khắp Tần lăng, cũng có nhiều dấu vết bị đốt.
Không thể xác định dấu vết hỏa thiêu đã có khi nào.
Nhưng có thể khẳng định hố chôn tượng binh mã đã bị phá hoại từ rất sớm,
khi gỗ còn chưa mục nát.
Đó là gỗ cháy thành than.
Lúc khai quật cửa phía đông cũng thấy tương tự.
Nó bị hỏa thiêu.
Đúng thế.
Và trên những kiến trúc này cũng có dấu hiệu bị hỏa thiêu.
Nên những phá hoại này diễn ra
cùng thời điểm với thời nhà Tần suy vong.
Khi thời khắc nhà Tần sụp đổ đến,
nó diễn ra rất dữ dội
dưới tay của một tướng quân nổi loạn
đã dẫn quân đến kinh đô và chém đầu người kế vị Hồ Hợi.
Quân nổi loạn giết chóc khắp kinh đô và lửa cháy trong ba tháng.
Sử sách không nói là quân nổi loạn đã phá hủy lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Nhưng với vị trí gần kinh đô, nó là mục tiêu hàng đầu.
Theo quan điểm của tôi, việc tượng binh mã trong mộ bị trộm, bị phá hoại và hỏa thiêu
có thể quy trách nhiệm cho đám phản quân.
Chúng có quân số, sức mạnh, cơ hội và thời gian.
Nhiều khả năng là những phạm nhân bị bắt lao dịch trong lăng Tần Thủy Hoàng.
Nên chúng còn nhớ chỗ nào từng được chôn cái gì.
Này, ở phía dưới!
Nên đây là hành động trả thù.
Khi thiên hạ đã ổn định,
nhà Tần sụp đổ vì họ trị vì mà không có tính nhân đạo và công bằng.
Tôi nghĩ sự tàn bạo của nhà Tần trong huy động và trừng phạt dân chúng
dẫn đến sự phá hủy lăng mộ.
Nhưng trình độ sáng tạo nghệ thuật cao không bắt nguồn từ sự tàn bạo này.
Nó bắt nguồn từ sự kết hợp giữa các yếu tố văn hóa khác nhau
từ nhiều vùng của đất nước Trung Hoa ngày nay.
Tầm nhìn của Tần Thủy Hoàng về nước Trung Hoa thống nhất vẫn sống mãi.
Nó còn sống sau khi nhà Tần sụp đổ.
Và nó vẫn sống đến ngày hôm nay.
Tôi nghĩ, xét cho cùng, các chiến binh bị phá hủy
do điều kiện khắc nghiệt khi nó được tạo ra.
Nhưng nó cũng cho thấy khả năng con người làm được từ 2.200 năm trước.
Với tôi, dù sau ngần ấy thời gian,
các chiến binh là lời nhắc nhở về sự vĩ đại của tinh thần con người.
Và nó vẫn có khả năng khiến chúng ta choáng ngợp.
Đây là chân đế.
Tôi đã cống hiến cả đời mình cho công việc khảo cổ.
Đến giờ đã 48, 49 năm rồi.
Việc đưa tượng binh mã ra ánh sáng
là trách nhiệm mà con người hiện đại chúng ta phải gánh vác.
Với chúng tôi, đó là niềm vinh hạnh.
Tôi và các chiến binh thân nhau như anh em.
Khi nó được nhân dân thế giới yêu quý,
đương nhiên tôi rất vui.
Khảo cổ là việc gian khổ,
nhưng chính trong khó khăn, ta lại tìm thấy niềm vui lớn nhất.
Bông hoa được tưới từ những giọt mồ hôi là đẹp nhất...
Nhìn thấy những tượng binh mã do mình cần cù tưới tắm,
trong lòng vui mừng hân hoan khôn xiết.
CHO ĐẾN NAY, MỚI GHÉP LẠI ĐƯỢC 1.200 TRONG SỐ 8.000 CHIẾN BINH ĐẤT NUNG
SỨ MỆNH XÁC ĐỊNH DANH TÍNH CỦA CHIẾN BINH BÍ ẨN VẪN TIẾP TỤC
Biên dịch: TH