Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
DLA IANA
W 1968 ROKU IZBA REPREZENTANTÓW LICZYŁA 435 CZŁONKÓW
W TYM 11 KOBIET
W IZBIE ZASIADAŁO PIĘCIU CZARNYCH MĘŻCZYZN
I ANI JEDNEJ CZARNEJ KOBIETY
W 12. okręgu wyborczym stanu Nowy Jork
do Kongresu wybrano nauczycielkę Shirley Chisholm.
Szybko.
Shirley.
Na razie.
Szanowni przedstawiciele prasy, drodzy kongresmeni,
jako przewodniczący Izby Reprezentantów mam zaszczyt przedstawić
debiutujących członków 91. Kongresu Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Panowie, szanowna pani, witamy w Kongresie.
Gratulacje.
- Dziękuję. - Kongresmenka Chisholm.
NASZA W KONGRESIE
Cześć.
Jak się masz, młoda damo?
Ciężko na to zapracowała.
Będziesz prezydentem?
Jestem kongresmenem.
Nie jesteś mężczyzną.
Poszukajmy twojej mamy.
- Przeprowadzicie się do Waszyngtonu? - Pewnie wynajmie tam mieszkanie.
Conrad, Shirley, gotowi?
Zawsze nas wspierałaś.
Pamiętam, jak przyjechaliśmy tu z Portoryko.
- Sprawiłaś, że czuliśmy się jak rodzina. - Jesteście moją rodziną.
To dopiero początek. Czeka nas prawdziwa walka.
Faceci z rządu nie rozumieją wagi poprawki o równouprawnieniu.
Jak przyjdzie do głosowania, nie zawiodę was. Obiecuję.
A my nie zawiedziemy ciebie.
- Bardzo cię cenię. - Ja ciebie też.
Dziękuję.
Chodźmy, mamo.
Nie pożegnasz się z siostrą?
Zarobiona jest.
Jak zawsze.
Pożegnam się.
Dzień dobry, pani Chisholm. Jak się pani miewa?
Całkiem dobrze.
Nie wierzę, że pani też zarabia 42,5 tysiąca tak jak ja.
Kongresmenie, oboje jesteśmy tu od tygodnia
i prawie codziennie pan mi to przypomina.
Bo prawie codziennie zadziwia mnie to, że możecie zarabiać tyle, co my.
Dwie rzeczy panu powiem.
Po pierwsze, skoro nie może pan znieść myśli, że ja zarabiam tyle samo,
jak mnie pan widzi, pan się schowa.
Żeby nie musiał mi pan znów opowiadać o zarobkach.
Po drugie, proszę pamiętać, po co ja tu jestem.
Toruję drogę dla wielu takich jak ja,
którzy dostaną się do Kongresu i będą zarabiać 42,5 tys.
Shirley.
- Ron. - Masz chwilkę?
Dla miłego człowieka nawet kilka.
Nie wiem, czy akurat to ci się spodoba.
Słucham.
Chcę cię uprzedzić.
Rozdzielili już miejsca w komisjach.
Dostaniesz przydział do Komisji Rolnictwa.
Rolnictwo?
- Kukurydza, pszenica, krowy? - Krowy chyba nie.
Reprezentuję Brooklyn.
Co ja zrobię dla Brooklynu w tej komisji? Chciałam Komisję ds. Weteranów.
Jak zaczynałem, spotkało mnie to samo.
- Dostałaś przydział i już. - Rolnictwo? Nie.
- Tak już jest. - Z kim mam rozmawiać?
Za przydział komisji odpowiada spiker McCormack,
ale to przewodniczący Izby Reprezentantów.
Z nim ot tak się nie rozmawia.
Nie...
Boże.
Nie ma powodu, by powołać mnie do Komisji Rolnictwa.
- To pani debiut. - Mam okręg w Nowym Jorku.
- Proszę nie dyskutować. - Ludzie potrzebują pracy i mieszkań.
- Głosowali na mnie... - Staż...
Nie chcę słyszeć o stażu.
Nie poddam się bez walki.
Nie będzie żadnej walki.
Jako spiker Izby Reprezentantów to ja decyduję.
Proszę się dostosować,
albo pani kariera skończy się w przedbiegach.
Andrew, poczekaj.
„Nie rób scen i rób, co każą”.
Shirley.
Rozumiem twoją frustrację, ale...
- To proces. - To przywódca mojej własnej partii.
Jestem z Brooklynu, a on chce, żebym...
Liczy się staż w Kongresie.
- Mam czekać na moją kolej? - Nie czekać, ale...
To twoja pierwsza kadencja.
- Z czasem dokonasz wielkich rzeczy. - „Z czasem”?
- Wierzę w to. - Chcesz dać więcej czasu Nixonowi?
Co?
Znajdziesz sobie miejsce.
GRUDZIEŃ 1971 ROKU
Dobrze cię widzieć, Mac.
Shirley.
Arthur.
- Wesołych Świąt. - Dziękuję.
Wejdź.
Dziękuję.
W październiku powiedziałaś członkiniom komitetu wyborczego na Florydzie,
że gdyby zebrały 5000 dolarów,
byłabyś gotowa wystartować w prawyborach.
Zebrały prawie 10 tysięcy.
Co to oznacza? To, że zebrały te pieniądze?
Właśnie, Shirley. Co to oznacza?
Powiedziałam tym kobietom, że gdyby zebrały fundusze,
byłabym gotowa wziąć udział w prawyborach.
Kandydować na prezydenta.
Prezydenta?
Co mamy im odpowiedzieć?
Shirley, jeśli wystartujesz,
nie wygrasz.
Z takim nastawieniem na pewno nie.
Dlaczego nie mogę wygrać?
Oprócz tego, że jestem czarną kobietą.
Muskie ma nominację demokratów w kieszeni.
Poza tym jest duża konkurencja.
Wystartują Muskie i McGovern. Lindsay pewnie też.
Humphrey nigdy nie odpuszcza. Mills.
Na litość boską, Jackson, Wallace.
Co łączy ich wszystkich?
To biali faceci w średnim wieku.
Kto reprezentuje czarnych,
kobiety, Latynosów, młodzież, klasę robotniczą?
Jedno jest pewne. Nie masz dość pieniędzy.
Zbiorę fundusze.
Kto ci je da?
Latynosi, młodzież czy klasa robotnicza?
Nie mają prawdziwych pieniędzy.
Żeby zrobić chociaż symboliczną kampanię,
trzeba by mieć ze... trzysta?
Trzysta.
Co najmniej 300 tysięcy.
Na prostą, skromną kampanię.
Mac.
Przemawiam na uniwersytetach i podchodzą biali chłopcy,
i pytają: „Pani Chisholm, kiedy pani to zrobi?
Powinna pani kandydować na prezydenta”.
Jeśli biali chłopcy uważają, że mogłabym zostać prezydentem,
więcej – że powinnam zostać prezydentem,
to jak mam nie spróbować dla wszystkich innych?
Zdecydowanie kandydować się nie boisz.
Powinienem był to przewidzieć.
Mac.
Shirley...
Czego byś potrzebowała od nas?
Żebyś mi doradzał, jak zawsze.
Arthurze, możesz się zająć finansami.
Conrad weźmie wolne i zajmie się ochroną.
Nic?
Nikt nie ma nic do powiedzenia?
Kandydujesz na prezydenta.
O czym tu gadać?
Przekaż im, że się zgodziłam.
Poszukam ci kierownika kampanii.
- To musi być ktoś czarny. - Ktoś dobry.
- Muszę podzwonić po ludziach. - A ja zebrać 300 tysięcy.
Wesołych Świąt.
Niezły początek nowego roku.
- Znów zrobimy razem kampanię? - Jeszcze ten jeden raz.
No i?
Co o tym sądzisz?
Trochę późno pytasz mnie o zdanie.
Ale nie za późno.
Zawsze we wszystkim wygrywasz.
Bez wyjątku.
Czemu teraz miałoby być inaczej?
Muszę kupić nowy aparat.
Przejdziesz do historii.
Kup, jaki chcesz, byle używany i po taniości.
Robert?
Robert!
Jak się pani ma, pani C.?
No proszę. Co to za fryzura?
Nie jestem już asystentem kongresmenki, więc...
Więc teraz możesz ubierać się na luzie.
Chyba tak.
Szmat czasu.
Do dziś pamiętam, jak świeżo się pani dostała do Kongresu
i wymusiła pani na spikerze przydział do innej komisji.
Jak pani to...?
Nigdy nie gódź się na to, że jest, jak jest.
Muszę powiedzieć,
że staż w pani biurze był dla mnie wielkim przeżyciem.
Doceniam to.
Słyszałam, że masz wielkie osiągnięcia na Cornellu.
Wybrany do Rady Uczelni.
Jako przedstawiciel studentów.
Pierwszy w historii.
Robert, mam dla ciebie radę.
Odpuść skromność.
U ludzi sukcesu skromność jest odbierana jako rodzaj arogancji.
Nie uważam się za człowieka sukcesu.
Robert.
No dobrze.
Przyjąłem.
Chcę ci coś powiedzieć.
Kandyduję na prezydenta.
Stanów Zjednoczonych?
O rany...
To naprawdę...
Do dzieła, pani C.!
To wspaniale!
Byłaby pani najwspanialszym prezydentem w historii naszego kraju.
Gdybym tylko mógł jakoś pomóc...
Owszem, możesz.
Chcę, żebyś został krajowym koordynatorem ds. studentów.
Słucham?
Odpowiadałbyś za kontakt z organizacjami studenckimi
w stanach, w których wystartuję.
- Organizacja wieców na kampusach. - Pani C., ja nie mogę.
Nie lubię słyszeć „nie mogę”.
Wiem, ale...
W tym roku 18-latkowie po raz pierwszy mogą głosować
w wyborach ogólnokrajowych.
Żeby poszli do urn, muszą wiedzieć,
że ich głos może wiele zmienić.
Krajowy koordynator?
Ledwie skończyłem 21 lat.
Na to, by walczyć w Wietnamie, nie jesteś za młody.
Nie mogę tak w połowie roku akademickiego...
Muszę zadzwonić do dziekanatu.
Muszę zadzwonić do rodziców.
Może zapukać i powiedzieć pani Chisholm, że już jestem?
Wie, że czekamy. Pozwólmy jej zjeść lunch.
Nowy aparat?
Jest jak nowy.
Dziękuję.
- Przepraszam, że pan czekał. - Żaden problem.
Shirley, to Stanley Townsend.
Stan.
- Jak się pani miewa? - Całkiem dobrze.
Poznał pan ich? Conrad, Arthur. Robert, koordynator ds. młodzieży.
Słowo „młodzież” się zgadza.
Tacy jak ja służą w Wietnamie.
To prawda.
Stan to polityczny wyjadacz.
Cieszy go perspektywa pracy przy kampanii.
I to bardzo.
Wszystkich nas cieszy.
Domyślam się. Mamy sporo do zrobienia.
Trzeba zdecydować, jak najskuteczniej pozycjonować pani przekaz.
Mój przekaz jest bardzo prosty.
Chcę oddać politykę w ręce ludzi.
Oczywiście, ale to kampania ogólnokrajowa.
Jak dotrzeć z tym przesłaniem do wyborców z różnych zakątków Ameryki?
Mówiąc tym wyborcom, że chcę oddać politykę w ręce ludzi.
Kampania krajowa jest trochę bardziej skomplikowana.
Ale nie musi być.
Pani Chisholm, piszę się na udział w niedofinansowanej kampanii,
bo to, kim pani jest i o co pani walczy, jest bardzo na czasie.
Ale musi pani wyjść wyborcom naprzeciw.
Proszę mi zaufać, a ja pani w tym pomogę.
Dobrze.
No to dobra...
- Wygrajmy te wybory. - Dobra.
25 STYCZNIA 1972 ROKU
Stoję dziś przed państwem,
ubiegając się o nominację Partii Demokratycznej
w wyborach na prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Nie jestem kandydatem czarnej Ameryki, choć jestem czarna i jestem z tego dumna.
Nie jestem kandydatką ruchu kobiecego,
choć jestem kobietą i jestem z tego równie dumna.
Nie stoi za mną partyjna wierchuszka, tłuste koty
czy grupy interesów.
Staję dziś przed państwem bez poparcia znanych polityków czy celebrytów.
Nie mam zamiaru powtarzać wyświechtanych frazesów,
które zbyt długo już akceptujemy w życiu politycznym.
Jestem kandydatem amerykańskiego narodu.
Moja kandydatura to symbol nowej ery w amerykańskiej polityce.
Wierzę w nasz naród.
- Tak! - Tak.
Wierzę, że mamy dość inteligencji,
by docenić talent, energię i poświęcenie, które mają do zaoferowania
wszyscy Amerykanie, w tym kobiety i mniejszości.
Wszyscy jesteśmy dziećmi jednego Boga,
a wola każdego z nas
jest tak samo cenna jak wola najpotężniejszych z nas.
W 1972 roku nasza wola może stworzyć nową Amerykę.
Tak!
Wolną od przemocy i wojny, w kraju i za jego granicami.
Tak!
Wolną od ubóstwa i dyskryminacji.
Amerykę, gdzie mamy chociaż poczucie, że wszystkim żyje się lepiej.
Tak!
Wszyscy, którzy podzielacie tę wizję, którzy byliście zaniedbywani,
pomijani, zapominani, ignorowani i odrzucani,
dołączcie do mnie, a razem odbudujemy naszą wspólnotę
i odzyskamy kontrolę nad naszym przeznaczeniem.
W 1972 roku pójdźmy razem szlakiem Chisholm.
Shirley Chisholm jest jedynym kandydatem,
który może wywrzeć ogromny wpływ na politykę w tym kraju.
Będę zachęcać moich wyborców w Oakland i w całej Kalifornii...
Zresztą wyborców w całym kraju.
Gdy rozważacie kandydatów na prezydenta,
jest tylko jedno nazwisko, które powinniście powtarzać.
Brzmi ono Shirley Chisholm.
Ron.
Shirley.
Dziękuję, Ron.
Za co?
Już na starcie mocno mnie poparłeś.
Shirley, jeśli kandydujesz, to po to, by wygrać.
Ron Dellums nie stanie ci na drodze.
Wystartujesz w Kalifornii?
Jeśli to zrobisz, poprę cię z całych sił.
Północną Kalifornię masz zaklepaną.
W prawyborach w Kalifornii zwycięzca bierze wszystko.
Nie mam czasu ani środków na Kalifornię,
skoro i tak głosy delegatów zgarnie Muskie.
Muszę cię ostrzec.
Walter Fauntroy może ci bruździć.
Mały lord Fauntroy.
Chcą, by wystartował w swoim okręgu jako lokalny kandydat.
Będziecie ze sobą rywalizować.
„Ronaldzie, zrozum, nie chcę rywalizować z Shirley.
Proszę tylko, żeby była grzeczna i poczekała na swoją kolej”.
Cały Walter.
Dziękuję, że we mnie wierzysz.
Shirley.
Jesteś dla mnie jak starsza siostra.
Cokolwiek by się nie działo, będę z tobą do końca.
Dziękuję.
Oczywiście.
Zgłodniałam.
Skoczmy do McDonalda.
Wiesz, że to uwielbiam.
- Chyba jest tu w okolicy. - Shake truskawkowy.
Truskawkowy...?
Analitycy w kółko analizują
i nie rozumieją, że w Ameryce dzieje się coś nowego.
Ta kampania, kampania Shirley Chisholm,
jest nutą nowej polityki.
Cała reszta to zdarta płyta.
To jasne, że Shirley Chisholm traktuje swoją kandydaturę
jako wyraz przekonania, że kobiety i czarni mają prawo
ubiegać się o najwyższy urząd w kraju.
Senator McGovern to najlepszy kandydat wśród białych mężczyzn.
Mam po dziurki w nosie ludzi, którzy pytają mnie:
„Pani Chisholm, czy kandyduje pani na poważnie?”.
Fakt, że ludzie, nawet inne kobiety, feministki,
nie traktują mojej kampanii poważnie,
pokazuje, jaką rolę społeczeństwo przypisało kobietom.
Wiemy, jaką rolę odgrywają w polityce kwestie rasowe i etniczne,
ale dopiero zaczynamy sobie uświadamiać,
że nasz kraj ma w polityce problem z płcią.
Jako naród musimy przestać się ze sobą spierać i skupić się na tym,
by uczynić nasz kraj dobrym domem dla wszystkich,
niezależnie od rasy, koloru skóry, wyznania czy płci.
Chcę się do czegoś przyczynić.
Widzę, co się dzieje w kraju. Wietnam i nie tylko.
Jestem tym zmęczona.
Mam ledwie 25 lat i już jestem zmęczona tym, jak jest.
Facetami, których wysyłamy do Waszyngtonu.
Humphrey i Muskie są lepsi od Nixona, ale czy to jest standard?
- Oby nie. - Że są lepsi niż aferzysta?
Mówi pani, że mamy moc, by coś zmienić.
Ja nie wiem, od czego zacząć.
Dopisałaś się do listy wyborców?
Nie.
Młoda damo, głosowanie to podstawa.
Nie moje klimaty. Głosowanie jest dobre dla burżujów.
Jeśli tylko krzyczysz na pikietach,
to nie masz szansy stać się kimś więcej niż krzykaczem.
Musisz włączyć się w proces.
Dla czarnych kobiet nie ma miejsca w tym procesie.
Pani jest inna.
Sprawdziłam, co należy zrobić, i to zrobiłam.
Nie dlatego, że jestem inna. To po prostu konieczne.
Chcę, żebyś dla mnie pracowała.
W kampanii?
Może to dla ciebie zbyt burżuazyjne?
Mam dziecko. Jestem samotną matką...
Więc lepiej niż inni rozumiesz, z czym ludzie się mierzą.
Nie musisz u nas pracować na pełen etat.
Wystarczy tyle, ile możesz.
Nie mam doświadczenia.
A ja nie mam za dużo forsy.
Ale mogę dać ci szansę, by coś zmienić.
Dobra.
Projekt ustawy do podpisu.
- Gdzie? - Dwa podpisy tutaj.
Shirley, chodź już.
A Percy może...
- Bo spóźnisz się na lot. - Tak.
- Shirley. - Senator Dole.
...o świcie.
Wrócisz późno, więc nie będę dzwonić.
W razie czego będę w domu.
Proszę pani.
Dojechaliśmy.
Conrad?
Conrad.
Przepraszam, że cię budzę.
Późno jesteś.
Lot był opóźniony.
Jest coś do jedzenia?
Co mówisz?
Mamy coś do jedzenia?
Chyba coś jest w zamrażarce.
Nie ma nic ciepłego?
- Może skoczę... - Gdzie? Jest późno.
Wszystko pozamykane.
Nie szkodzi. Podgrzeję sobie coś.
Muszę wcześnie wstać na spotkanie ze Stanleyem.
W porządku.
Wybory prezydenckie odbywają się w USA od prawie 200 lat.
Każde wybory są ważne, ale tegoroczna elekcja
to coś więcej niż tylko świadectwo stabilności i ciągłości.
Zbiegło się wiele czynników: zmiany w dwóch głównych partiach,
obniżenie wieku wyborczego do 18 lat
i rosnąca świadomość polityczna dotychczas mało aktywnych środowisk
sprawiły, że rok 1972 może stać się punktem zwrotnym w amerykańskiej polityce.
Dotrzeć do twojego elektoratu i zmobilizować ich do głosowania.
O to chodzi w tej kampanii.
Musimy zdobyć 1500 delegatów, by uzyskać nominację partii.
Zaczynamy od zera.
Do ostatnich prawyborów w czerwcu mamy sześć miesięcy, by zdobyć delegatów.
- Jak ich zdobędziemy? - Dostałem sondaże.
Prawybory w New Hampshire i na Florydzie są 14 marca.
Bez Florydy nie byłoby kampanii.
„Co wiesz o Shirley Chisholm?”
New Hampshire?
Zapomnij. Muskie ma New Hampshire w kieszeni.
Według pismaków Muskie ma w kieszeni nominację.
46% ankietowanych wiedziało, że jesteś czarna.
38%, że jesteś kobietą...
Nie domyślili się po imieniu?
Shirley to jedno z takich imion, że nie wiadomo.
- Jak Chris czy Leslie. - Alabama?
- Shirley nie jest jak Chris czy Leslie. - Nie.
Arizona?
Chodzi o to, że większość wyborców nawet nie wie, kim jesteś.
Ohio?
Carl Stokes mnie zabije, jak wystartuję w Ohio.
- Kolorado? - Mogę dokończyć?
Brak rozpoznawalności jest wyzwaniem,
ale oznacza też, że wyborcy nie wyrobili sobie opinii...
- Kolorado. - Zwolennicy reform są tam w mniejszości.
- Powinniśmy wystartować, ale... - Shirley.
Ale nie ma co prowadzić tam kampanii.
Kluczowe będą debaty. Ludzie wyrobią sobie o tobie zdanie.
Shirley błyszczy w debatach. Jamesa Farmera biła na głowę.
Nie był zawodowym politykiem.
Skurczybyki obsmarują cię, zanim usta otworzysz.
Kalifornia?
- Nie! - Shirley!
- Wiesz, ile tam jest uczelni? - W tym stanie zwycięzca bierze wszystko.
Utopimy tam czas i energię i odejdziemy z niczym.
To wielka, lśniąca błyskotka, która nas rozproszy i przegramy. Nie.
Shirley, w tym momencie twoja kampania krajowa
opiera się na jednym stanie, Florydzie.
MASSACHUSETTS
NOWY JORK, KAROLINA PŁN.
To nasza kampania. Od tego zaczniemy.
I niech gadają, co chcą.
Dlaczego miliony Amerykanów popierają gubernatora Wallace’a?
Proszę przejść się wieczorem po ulicy albo parku.
Dużo się ostatnio mówi o liberalizmie.
Ale co liberalizm przyniósł Ameryce?
Narkomanię, załamanie porządku publicznego.
A teraz chcą wozić nasze dzieci autobusami,
by zapewnić równowagę rasową.
Odbierają wam prawo do wychowania dziecka według własnego uznania.
Dlaczego miliony Amerykanów popierają gubernatora Wallace’a?
Nie chcą, by ich dzieci wożono na drugi koniec miasta.
Dowożenie uczniów jako forma integracji jest mało skuteczne.
Ciężar spada na dzieci, którym chcemy pomóc.
Dobra odpowiedź na Florydzie.
- Ale nie możesz... - „Nie mogę”?
...tak powiedzieć w Massachusetts czy Nowym Jorku.
Brzmisz jak Wallace.
A w kwestii aborcji?
Jestem gorącym zwolennikiem planowania rodziny.
Ale wiem też, że z wielu różnych powodów antykoncepcja to za mało.
Środki antykoncepcyjne zawodzą...
Nie możesz tego powiedzieć.
- Słucham? „Nie mogę”? - Za dużo niuansów.
Mówię szczerze.
Odpowiedź musi być prosta. To samo z autobusami.
Tak brzmi moja odpowiedź czy to Północ, czy Południe.
Nie zamierzam przemilczać niuansów.
Prosto z drukarni.
Czy możemy najpierw dokończyć ten temat?
- Ładnie wyszły. - Tak.
Rano jadę na Florydę.
Zanim tam dotrzecie,
zbiorę ochotników i zarezerwuję sale na wystąpienia.
Zaczniemy od przemówienia na FSU.
Ta trasa musi być ustawiona jak w szwajcarskim zegarku.
Kampania ma ruszyć z kopyta.
- Zajmę się tym. - Dziękuję, Robercie.
Oczywiście.
No dobra.
Widzimy się na Florydzie.
SHIRLEY CHISHOLM NA PREZYDENTA
CZARNUCHY DO DOMU!
W tych prawyborach przed nami wciąż głosowania w 22 stanach.
Z ośnieżonego New Hampshire politycy ruszają teraz ku plażom Florydy.
PRAWYBORY NA FLORYDZIE
Zdecyduj, czy jedziesz
na Kongres Polityczny Czarnych w Gary, w Indianie.
Będą przedstawiciele różnych środowisk.
- Radykałowie, konserwatyści... - Pomyślimy.
Dostałaś też zaproszenie, by przemówić tutaj, w Pearly Club.
To ekskluzywny klub.
Tylko dla białych?
Tylko dla mężczyzn.
Byłabyś pierwszą kobietą, którą zaprosili.
Klub białych na Florydzie?
Ale nie weźmiesz udziału w kongresie czarnych w Gary?
Może zostawmy temat kongresu w Gary i dajmy jej się przespać?
Wrócimy do tego jutro.
Dzwonię w imieniu kongresmenki Shirley Chisholm.
Będzie organizować wydarzenia podczas kampanii na Florydzie...
Zbiórki pieniędzy są okazją, by spotkać się z Shirley twarzą w twarz.
Wzywam was, młodzież Ameryki, do wzięcia udziału w walce o przyszłość.
Ci z was, którzy po raz pierwszy mogą głosować,
muszą użyć swoich głosów, by powiedzieć politykom,
że rząd należy do wszystkich ludzi.
Tak!
Zapisz się na wybory!
Jeśli tylko krzyczysz na pikietach,
nie masz szansy stać się kimś więcej niż krzykaczem.
Włącz się w proces.
W kwestii Bliskiego Wschodu USA powinny być neutralne
i skupić się na rozwiązaniu kryzysu humanitarnego.
Co pani sądzi o Czarnych Panterach?
Szkoda, że Czarne Pantery są potrzebne,
ale rozumiem, dlaczego powstały.
Chcemy zmobilizować młodych do głosowania.
Po raz pierwszy będą głosować 18-latkowie.
Nie chodzi tylko o uczciwą płacę. Tu chodzi o nasze życie.
SIŁA LATYNOSÓW
Popiera pani autobusy.
Pyta pan czy stwierdza?
Moi przeciwnicy dwoją się i troją,
żeby uniknąć tematu autobusów.
Nie popieram tego.
To sztuczne rozwiązanie problemu segregacji.
Odpowiedzią jest dostępność mieszkań.
Ale dopóki problem istnieje,
sztuczne rozwiązanie jest lepsze niż żadne.
Jednym z najaktywniejszych kandydatów jest Shirley Chisholm z Brooklynu.
Kocham panią!
Nie potrzebuję miłości, tylko głosu.
Ja na panią zagłosuję. Albo na Wallace’a.
Świetnie...
Tylko ja i Shirley Chisholm mówimy na Południu to samo, co na Północy.
Shirley Chisholm nigdy nie zostanie prezydentem.
- To Ameryka. - Ta kobieta powinna się wycofać.
Irytują ją sugestie, że powinna zrezygnować,
by nie odbierać głosów innym liberałom.
Dlaczego zawsze muszą rządzić tylko i wyłącznie biali mężczyźni?
STRAJK
Jeśli nie możecie mi pomóc lub udzielić poparcia,
zejdźcie mi z drogi.
Róbcie swoje, a ja będę robić swoje.
Idź do diabła, czarna suko!
Pierdolona gnido!
Zajebię cię, czarna suko!
Policja go aresztowała.
To był jakiś wariat.
Co za świat, nie?
Policja już go aresztowała.
Gdzie byłeś ty?
Prawie mnie dopadł.
Miałeś zajmować się ochroną.
Miałeś mnie chronić.
Gdzie byłeś?
Staram się z całych sił być mężczyzną, którego pragniesz.
Uważnym, uczynnym...
Ale zawsze na uboczu, w cieniu.
Zgadzam się na to.
Bo wiem, jakie to wszystko jest dla ciebie ważne.
Nie tylko dla mnie.
Wiem, jak wiele dobrego możesz zdziałać.
Więc jestem twoim cieniem.
Bo wiem, że z jakiegoś powodu chcesz mieć tylko cień mężczyzny.
Ale nie złość się na mnie, gdy jestem w tym ciut za dobry.
Mówi się, że za każdym wielkim mężczyzną stoi wielka kobieta.
Za Shirley Chisholm stoi Conrad Chisholm,
śledczy z Miejskiego Biura Służb Medycznych.
Są państwo małżeństwem od 19 lat. Jak byście się wzajemnie opisali?
Odpowiem panu.
Pamiętam, jak żona została przedstawiona na oficjalnej kolacji.
Bardzo mi się spodobało,
jak opisano ją jako 50 kilo energii atomowej.
Uważam, że to trafny opis.
Ja bym powiedziała, że mój mąż
to 100 kilo cierpliwości.
Mąż to niezwykły człowiek.
Mogę szczerze powiedzieć,
że nie byłabym w stanie dotrzeć na szczyt,
gdybym nie miała wyrozumiałego partnera.
Wiem, że czasami było mu bardzo ciężko.
Cóż, musiałem wiele poświęcić,
ale lubię poświęcać się dla tego, co robi żona.
Dziękuję państwu.
10 KWIETNIA 1972 – TRZY MIESIĄCE DO KONWENCJI PARTII DEMOKRATYCZNEJ
Co za wstyd.
Do tego doszło.
Shirley i Wallace.
Gorzka porażka na Florydzie, w Illinois mniej niż 1% głosów.
Tak samo w Wisconsin.
Mniej niż 1% głosów.
I żadnych delegatów.
Oszczędź Shirley statystyk.
Trzy miesiące do konwencji, a my się cofamy.
Shirley...
Jej szczerość jest w dechę, ale tak nie zdobywa się głosów.
Czego chcesz?
Pomóż mi pomóc Shirley. Ja nie mam na nią wpływu.
Mam ci pomóc ją zneutralizować?
Ależ nie!
Przecież mnie znasz.
Musimy nią pokierować, żeby lepiej prowadzić kampanię.
Po prostu...
Pokierować Shirley, dla jej dobra.
Znasz moje początki z Shirley?
Poznaliście się, gdy założyłeś Ligę Polityczną Bedford-Stuyvesant.
Kończyła studia w Brooklyn College.
Nauczyłem ją wszystkiego, co wiedziałem o polityce.
Jak czytać ludzi i ich gierki.
Jak działa system. Jak jedni są blokowani, a inni faworyzowani.
Po tym, jak nauczyłem ją tego wszystkiego,
wystartowała przeciwko mnie na stanowisko prezesa mojej własnej ligi.
Nadal z nią pracujesz.
Wybaczyłeś jej to?
Nie miałem czego.
Shirley wierzy w to, co konieczne.
Wówczas uznała, że to konieczne, by mnie zastąpić.
Pamiętaj o tym, chcąc pokierować Shirley.
- Kongresmenka Chisholm. - Walter.
Dobrze cię widzieć.
Podać ci kartę?
Nie mogę długo zabawić.
Szkoda.
Posiłek smakuje dużo lepiej, gdy je się z przyjaciółmi.
Cóż, Shirley.
Cóż mogę powiedzieć?
Szkoda, że nie poszło ci lepiej na Florydzie.
Chociaż trzeba przyznać, że dostałaś 4% głosów.
Prawie.
Przydałoby mi się większe wsparcie.
Z Klubu Czarnych Kongresmenów poparli mnie tylko Mitchell, Conyers i Dellums.
Nie mogę cię poprzeć, skoro sam startuję.
Startujesz tylko w swoim okręgu. Nic więcej.
Ty tutaj, a Stokes w Ohio. Poza tym się nie liczycie.
Ale chcesz mówić ludziom, naszym, kto powinien ich reprezentować.
Nie jesteś lepszy od białych tłustych kotów.
Shirley.
Szedłem w marszu z Selmy do Montgomery.
Zbierałem cięgi od policji u boku Kinga.
Byłbym wdzięczny, gdybyś mnie nie oceniała.
Jak mogę ci pomóc?
Wycofaj się z prawyborów w okręgu stołecznym.
- Ron mnie ostrzegał. - Ron Dellums to dyletant.
W Kalifornii potęgą jest Willie Brown. Nie pozwól, by Ron mieszał ci w głowie.
Jeśli się nie wycofasz,
wzajemnie będziemy odbierać sobie głosy.
Dostaniemy mniej delegatów. Nikomu to nie pomoże.
A to, że się wycofam, w czym pomoże?
Wycofasz się tylko z mojego okręgu.
Oboje wiemy, że kwestia nominacji na prezydenta
nie rozstrzygnie się na konwencji w pierwszym głosowaniu.
Po pierwszej rundzie,
po tym, gdy ja dostanę głosy, które mi się należą w partii,
przekażę delegatów tobie.
Powiem, by głosowali tak, jak ty im polecisz.
Przysięgam na Boga, Walterze. Znowu polityczne targi na zapleczu.
Na tym polega polityka.
Po pierwszym głosowaniu dostaniesz wszystkich moich delegatów.
Daję ci moje słowo. Dosłownie.
MOJE SŁOWO
Mogę na ciebie liczyć?
Zgodziłam się.
A co miałam powiedzieć?
To miało sens. Dał mi słowo.
Ale ja po prostu...
Posłuchaj, Walter to dobry człowiek, ale on zawsze...
Uważasz, że popełniłam błąd.
Walter nieraz już kogoś zawiódł i miał to w nosie.
Tyle w temacie.
Nasłuchuję uważnie, Shirley.
Jeśli coś usłyszę, tobie pierwszej dam znać.
Dziękuję, Ron.
Oczywiście.
Ty martw się tylko tym, co zrobisz jako prezydent.
Trzeba ich zmobilizować.
Żeby dotrzeć do studentów na kampusach...
Powiem ci, jaką mam odpowiedź.
Zanim odmówisz...
Na ilu możemy liczyć?
- A ilu potrzebujemy? - Ilu tylko się da.
Owszem, przemyślałam to.
Będzie Jesse Jackson, Louis Farrakhan, Bobby Seale...
I tak mnie nie poprą.
- Jak to się pisze? - P-O-M-O-N-A.
Potrzebujesz poparcia.
Musisz wykorzystać układ z Waltem Fauntroyem.
Jeśli szukacie poparcia, jak wrócę do Kalifornii,
mogę pogadać z ludźmi z Czarnych Panter.
Jezu, jeszcze nam brakuje radykałów.
Zjedzą nas za to na Środkowym Zachodzie.
Shirley...
Studiował tam twórca Star Treka.
Serio mówię.
- Musisz pojechać. - Nie jadę i kropka.
Barbaro, pozwól jej zjeść lunch.
Proszę.
Barbara!
- Shirley, chcę jechać na konwencję. - Mówiłem jej, że jesz.
Nic nie szkodzi, Arthur.
Chcę pojechać na konwencję w Gary.
- Mogę być pani przedstawicielem. - Nie.
Chcę zrobić coś ważnego dla kampanii, zanim wrócę do Oakland.
- Stanley mówił, że musi tam pani być. - Ja nic nie muszę.
Czemu nie chce pani jechać? Czego się tak pani boi?
Młoda damo.
Siadaj.
Usiądź.
Powiem ci coś o tej konwencji.
Nie zaproponowali wystąpienia ani jednej czarnej kobiecie.
Ani jednej. Nawet Coretcie.
Rola Betty Shabazz sprowadza się do zapowiedzenia Jessego Jacksona.
Jasno pokazali, że nie obchodzi ich, co mają do powiedzenia czarne kobiety.
- Oni po prostu tacy już są. - „Oni”?
Faceci, ciągle tylko knują.
Od razu rozpoznaję ich i te ich gierki.
Czarni czy biali, to takie same tęgie kozły.
Tęgie kozły?
Jak się wściekam, odzywają się moje korzenie z Barbadosu.
Polityka tak na panią działa?
To chyba polityka nie jest dla mnie.
Shirley!
Musimy pogadać.
- Zaraz wchodzi. - Musimy pogadać.
Mac, mamy salę pełną studentów.
Powiedz, że zaraz wyjdzie. Musimy pogadać.
Stacje telewizyjne przedstawiły harmonogram debat.
Nie uwzględnili cię. Że niby nie przekraczasz progu.
Kto ustalił próg? Liczyliśmy na te debaty.
Nie uważają cię...
Wypełniłam papiery. Zgłosiłam się do prawyborów.
Mam lepsze sondaże niż Lindsay, McCarthy czy Yorty.
Telewizje mają to gdzieś.
- Trudno o inny wniosek. - Czekają na panią.
Pozwijmy ich.
Telewizje?
Regulacje nakazują, by nadawcy zapewniali równy dostęp
wszystkim kandydatom w wyborach. Wszystkim.
Znajdźcie prawnika, przygotujcie pozew
i przypomnijcie stacjom, że ich koncesje wiążą się ze zobowiązaniami.
Nie mamy pieniędzy na kampanię, ale pozwiemy telewizje.
Co się dzieje? Coś mnie ominęło?
A ty nie jesteś prawnikiem?
Studiuję prawo. A co?
- Chcesz pozwać stacje? - Tak.
Trzy filary czwartej władzy?
- ABC, NBC i CBS? - Tak.
Wszystkie trzy łamią zapisy koncesji.
Nie możemy na to pozwalać. Nie w tych wyborach.
Jeśli rzucisz rękawice wielkiej trójce,
przy funduszach i prawnikach, którymi dysponują, przegrasz w sądzie.
Ale to dobrze.
- Dobrze? - Dobrze.
Nikt nigdy nie kwestionował realizacji koncesji.
Sprawa trafi do sądu apelacyjnego.
Jeśli wygrasz w apelacji, skodyfikujesz zasadę równego dostępu do debat.
Na zawsze.
Ale jeśli przegramy w apelacji, nic nie osiągniemy.
Sytuacja się wręcz pogorszy.
I to znacznie.
Upewnij się, że masz mocne argumenty.
Bardzo mocne.
Dobra.
Zamówiłam ci herbatę.
New York Times opublikuje o mnie artykuł.
Chcieliby porozmawiać z rodziną.
- Wiedzieć, że mnie wspieracie. - To się rozumie samo przez się.
W polityce trzeba takie rzeczy mówić.
Co chcesz osiągnąć tą kampanią?
Ludzie w kółko o tobie gadają, Shirley.
Mówią, że zwariowałaś.
Nie obchodzi mnie, co mówią.
Bo to nie ty musisz tego wysłuchiwać.
To nie ciebie pytają: „Co jest z nią nie tak?
Co twoja siostra wyprawia?”.
My nie robimy takich rzeczy...
„My”? Czarne kobiety?
- Upokarzasz siebie i nas. - Czy my, nasza rodzina?
To ojciec tak cię wychował.
Taka prawda.
Nie winię cię.
Winisz naszego ojca.
Miał cztery córki. Cztery.
Ale gdy umarł, pieniądze zostawił tobie.
Ojciec cię faworyzował, więc umyśliłaś sobie, że jesteś wyjątkowa.
Namieszał ci w głowie.
Uwierzyłaś w różne rzeczy.
To nieprawda.
Sprawił, że uwierzyłam w siebie.
- Nieważne, co ludzie powiedzą. - Nieważne?
- Robię to, co konieczne. - Nieważne, jaki koszt ponosi rodzina?
Tego chciałby tata?
Odpychasz nas z byle powodu.
Muriel, myślisz, że o to chodzi w mojej kampanii?
Nic więcej?
Nic?
Przez ciebie czujemy się, jakbyśmy byli nic nie warci.
Nie, Shirley.
Nie będziemy gadać z pismakami.
SHIRLEY CHISHOLM NA PREZYDENTA
SKANDAL!
NIESTEROWALNA
Nie skąpcie.
To dla Shirley, przyszłego prezydenta tych cholernych Stanów!
Ile zebrali?
Około 1800.
Same małe datki. Po pięć dolarów, po dwa.
Ci ludzie podszywają się pod naszą kampanię,
urządzają imprezę, polewają alkohol i kradną datki.
- Ludzie chcą zwrotu pieniędzy. - Nie dziwię się.
- Chcą zwrotu od nas. - Od sztabu?
- To nie my je ukradliśmy. - Ktoś ukradł, a wina spada na nas.
Mam tego dość.
To nie jest kampania.
To jakiś żart.
Nie ma organizacji, nie ma infrastruktury.
Ludzie bezczelnie robią was w balona.
Stanley, daj spokój.
Tej magicznej koalicji wyborców nie ma.
Kiedy to wszystko się rozsypie,
ludzie zapamiętają, że paru czarnych wystawiło się na pośmiewisko.
Gdybyś miała za grosz rozsądku...
Gdyby pan zrozumiał nasz program...
Nie będzie do mnie pyskował jakiś biały prymusik.
- Chwila! - Nie mieszaj się.
- Nie warto. - Jesteście żałośni.
- Stanley! - Przynosicie nam wstyd.
Możemy porozmawiać?
Tak.
Oczywiście.
Przepraszam.
Przykro mi, ale ktoś musiał im to powiedzieć...
Jak śmiesz tak się odzywać do moich ludzi?
To nie są twoi służący.
Inwestują swój czas.
Ty dostajesz pensję, ale zamiast zrobić robotę, mielisz mordą.
Na wszystko masz wymówkę.
Skoro nie dajesz rady, pozwól, że cię odciążę. Zwalniam cię.
- Kobieto, jesteś swoim najgorszym... - Dość! Zdechł pies! Won!
- Dziękuję. - Nie ma za co.
- W porządku? - Nic mi nie jest.
Gdzie one są?
Wspierałam białe kobiety.
Czemu one nie wspierają mnie?
To samo czarni faceci.
- Gdzie oni są? - Przyjdą.
Zostały dwa miesiące do konwencji.
Kończy mi się czas.
Jestem zbyt sentymentalna.
To mój problem.
Widzę to, co się wyprawia na świecie, i...
Cierpienie ludzi mnie porusza.
Rusza mnie to.
Conrad mówi, że nie dożyję 55 lat.
Że za bardzo się w to angażuję. Wiem, że tak jest.
Ma rację.
Ale to siedzi we mnie głęboko. Przeżywam to.
Widzę za dużo cierpienia.
A ci wszyscy politycy mają to gdzieś.
Mają to gdzieś.
Nie obchodzi ich to.
Nie umiem nie próbować.
Wierzę w ludzi.
Nie jestem naiwna.
Ale nie jesteś też realistką,
jeśli myślałaś, że to wszystko będzie proste.
Co chcesz teraz zrobić?
Zakończyć kampanię?
Tak naprawdę masz dwie opcje.
Albo walczysz, albo rezygnujesz.
Jeśli chcesz zrezygnować,
zrób to i przestań się żalić.
Tak chcesz mnie zmotywować?
Jeśli masz dość tego bajzlu,
ja nie będę cię winić ani inni nie mają prawa.
Ludzie mówią, że zwariowałam.
Naprawdę zwariowałam?
Tak, ale może właśnie tego trzeba, by zmienić świat na lepsze.
Jeśli jakimś cudem załapiesz się na konwencję w Miami,
ja będę tam z tobą.
Proszę Boga, by się udało.
Dziękuję, Arthurze.
Dziękuję, że pomogłaś nam uwierzyć.
To jest najważniejsze.
15 MAJA 1972 – DWA MIESIĄCE DO KONWENCJI PARTII DEMOKRATYCZNEJ
Wszystko gra?
Martwię się tym orzeczeniem sądu w sprawie stacji telewizyjnych.
Twój doradca uprzedzał cię, że tak będzie,
że przegramy w pierwszej instancji i złożymy apelację.
Jeśli przegramy w apelacji, te zapisy zostaną unieważnione.
Co będzie, to będzie.
- Co? - „Co będzie, to będzie”?
Pani C., to do pani niepodobne.
Kazała mi pani nie godzić się na to, że jest, jak jest.
- Nadal tak uważam. - Więc to wszystko ma znaczenie.
Jeśli zawiodę panią i przegramy...
- Zawiedziesz mnie? - Nie tylko panią.
To wpłynie na wiele osób...
- Robisz, co możesz. - To poważna sprawa.
- Shirley Chisholm? - Stój!
Ręce do góry!
- Co? - Rozumiesz, co mówię?
Nie ruszaj się!
Nie mów mi, co mam robić.
Do niego mówię, nie do pani. Grozi pani?
Nie!
To mój współpracownik. Czemu pan pyta?
Proszę pani, postrzelono George’a Wallace’a.
Pięć strzałów z bliska. Strzelał biały chłopak.
- Nawarzył sobie piwa. - A jednak przeżył.
Wallace to solidny kawał chłopa.
Nixon ma go odwiedzić w szpitalu.
Gdyby mógł, Nixon mianowałby go wiceprezydentem.
Myślisz, że tego nie zrobi?
Chcę go odwiedzić.
Chcę odwiedzić Wallace’a.
- To nie jest dobry pomysł. - Zdecydowanie nie jest.
Nixon go odwiedzi, McGovern, Humphrey...
Na pokaz.
Biali chcący przejąć wyborców Wallace’a.
Shirley.
Wiesz, jakby to wyglądało, gdybyś go odwiedziła?
Wiem, jak to wygląda, gdy ktoś próbuje cię zabić. Przeżyłam to.
Wiesz, jak to odbierze twoja baza?
Czarni, młodzież, postępowcy?
- „Segregacja dziś, segregacja jutro”. - To rasista.
Co to mówi o tobie jako kandydatce?
Co to mówi o mnie jako chrześcijance?
Nie kandydujesz na papieża, tylko na prezydenta.
Włożyliśmy w to tyle ciężkiej pracy.
Chcesz to zaprzepaścić dla Wallace’a?
Zatrudniłaś mnie jako doradcę.
Ciężko mi doradzać, gdy nie słuchasz moich rad.
Ale nadal będziesz mi doradzał, prawda?
Mac?
Pogadam z nim.
Co mówią lekarze?
Przeżyję.
Zawsze to coś.
Ale...
kula trafiła w kręgosłup.
Przez resztę życia będę oglądać świat z wózka inwalidzkiego.
Skąd się biorą tacy ludzie, Shirley?
Nienawiść rodzi nienawiść.
To nie fair pouczać kogoś, kto jest przykuty do łóżka.
George, nikomu bym tego nie życzyła.
Przeżyłam podobną sytuację.
Mnie też ktoś próbował zabić.
Niewiele brakowało, a nie byłoby mnie tu.
Ale wiem, że Bóg miał swoje powody, by mnie oszczędzić.
Tak samo jest z tobą.
Jakie to są powody...?
Może chciał, żebyś...
Nie mnie o tym przesądzać.
Ale masz szansę.
Możesz być tym, kim byłeś, albo stać się kimś więcej.
Lepiej się zastanów.
Następnym razem Bóg może zabrać więcej niż połowę ciebie.
Bóg jest u twojego boku.
Niech jego światło cię prowadzi. Niech chroni cię w swoich ramionach.
W imię Boże.
Amen.
Mimo wszystko się za mnie modlisz.
Zawsze się modliłam.
Wallace’a odwiedziła w szpitalu polityczna konkurentka, Shirley Chisholm.
Nikt nie spodziewał się, że kongresmenka z Nowego Jorku
złoży dziś wizytę gubernatorowi Alabamy.
Jedna z kul wciąż tkwi...
Dacie wiarę? I ona niby jest czarna.
Ten zagorzały zwolennik segregacji wydaje się ostatnią osobą,
której kongresmenka chciałaby składać wyrazy współczucia.
Musimy zadać sobie pytanie:
czy chcemy to kontynuować?
Tak naprawdę pytanie brzmi: czy damy radę to kontynuować?
Musimy być realistami.
Zostały dwa miesiące.
Jeśli Wallace się nie wycofa, to on i McGovern dominują.
Nie mamy szans na nominację.
Mam coraz lepsze wyniki.
Mniej niż 3% głosów w Maryland i Michigan.
Lepiej niż 1% w Wisconsin, ale...
Może nie dostanę nominacji, ale zdobędę delegatów.
Kontrolując część delegatów, wciąż możemy wywrzeć wpływ na konwencję.
Skąd wziąć tych delegatów? Jeśli spojrzymy na mapę...
McGovern bierze Oregon.
Nie startujemy w Rhode Island czy Dakocie...
Jest jeszcze Kalifornia.
- Tam zwycięzca bierze wszystko. - A co jeśli wygramy Kalifornię?
Shirley, sama mówiłaś, że to strata czasu.
Ja zrobiłbym, co trzeba, by wystartować.
Trzeba mieć pieniądze.
Może ty je masz? Bo my nie.
- Zdobędziemy pieniądze. - Jezu...
Nawet jeśli wystartujemy, jak zyskamy poparcie?
Kto miałby cię poprzeć?
Daj spokój, Mac.
- Jestem realistą. - Wiem, ale bez przesady.
Chcesz to zrobić?
Postaramy się coś wymyślić.
Ale w tym momencie niezbędne jest coś, co przyciągnie uwagę ludzi.
Czy napastnicy byli kolorowi?
Tak, biali.
Łącznie na kampanię wydaliśmy 215 tysięcy dolarów.
Nasze zobowiązania, długi, rachunki...
wynoszą 26 tysięcy.
Pensje, jeśli zaciśniemy pasa, kosztują nas dwa tysiące tygodniowo.
Gotówka w kasie?
Nie mamy żadnej gotówki.
Żeby starczyło na spłatę wszystkich zobowiązań
i utrzymanie kampanii w trakcie prawyborów w Kalifornii,
potrzebujemy około 36 tysięcy dolarów.
Skąd mamy wziąć taką kwotę?
Mam wynagrodzenie z Kongresu.
Włożyliśmy już w to 20 tysięcy z własnych pieniędzy.
Chcesz do tego dorzucić kolejne 36 tysięcy?
Czemu to robisz? Po co to ciągnąć? Nie rozumiem...
Conrad.
Ludzie odchodzą, rezygnują...
Nie rozumiem, dlaczego chcesz to sama ciągnąć.
- Nie jestem sama. - Zamęczać się.
Ludzie harują na tę kampanię!
Co mam im powiedzieć? „Walczcie na pół gwizdka?”
- Po co? - To moje pieniądze!
Moje!
Masz rację.
To twoje pieniądze.
To twoja kampania.
Po co w ogóle udajesz, że obchodzi cię
to, co ja myślę?
Cieszymy się, że pomógł nam pastor dotrzeć do wiernych.
Robię, co mogę.
Ludzie muszą zagłosować.
Każdy kolejny delegat na konwencji to głos dla równych praw.
Bez pastora to się nie uda.
Proszę się nie poddawać i dokończyć kampanię.
- Dziękujemy. - Z Bogiem.
Musimy jechać. Mamy dziś jeszcze dwa kościoły.
Mac i Conrad zagrzewają ludzi na zbiórce i czekają, aż dołączysz.
Resztę dnia masz wolną.
- Arthur. - Złapię taksówkę.
Muriel!
Nie zostaniesz na nabożeństwie?
Kampania wzywa.
Nie wycofasz się?
Wierzę, że możemy zdziałać wiele dobrego na konwencji.
Muriel, źle mi z tym, że ty i mama musicie wysłuchiwać od ludzi.
Nie chciałam tego.
Nikomu tego nie życzę.
Jasne.
Udanej niedzieli.
Nie uważam, że jestem wyjątkowa.
Naprawdę. Po prostu taka już jestem.
Nie umiem żyć inaczej.
Przepraszam.
Dzięki wielkie.
Na razie.
Jest wyrok sądu apelacyjnego.
Przyznali nam rację. ABC musi zaprosić cię do debaty.
Ta w CBS już się odbyła, więc dostaniesz pół godziny na antenie.
Ja cię kręcę!
- Udało ci się. - Będzie z niego prawnik.
Nie zrobiłem tego sam. Miałem wsparcie od ludzi z...
Robert, dobra robota.
Dziękuję.
Dobra robota.
Udało ci się.
Nie zrezygnowałam, bo nie boję się walki
bez względu na przeciwności.
Siedzę tu dziś tylko dlatego,
że nigdy nie godziłam się na brak równości
narzucony przez tak zwane liberalne media.
- Dzwoni Barbara Lee. - Dziękuję.
Słucham.
Jak się masz?
Dobrze. Widziałam panią w telewizji.
Powalczy pani o głosy w Kalifornii.
Rozważamy różne opcje.
Sądzi pani, że Kalifornia może tu coś zmienić?
To stan z największą liczbą delegatów. Może wiele zmienić.
Mówiłam, że chcę przysłużyć się kampanii.
Prezes Newton chce panią poznać.
Chwileczkę, młoda damo. Zwolnij.
Huey Newton, prezes Partii Czarnych Panter.
Chce nakłonić partię, by panią poparła. Spotka się na neutralnym gruncie.
Co znaczy neutralny grunt w przypadku kongresmenki i członka Panter?
Zrobi to w domu Diahann Carroll.
Diahann Carroll? Tej aktorki?
Wygląda jak anioł, ale wojuje o nasze prawa.
Huey uważa, że dałby radę przekonać partię.
W tych wyborach każdy głos powinien zostać wysłuchany.
Nie tylko głosy nielicznych, ale wszystkich.
Mądrze prawisz.
Poparcie od Panter teraz, tuż po wygranej z telewizjami...
Ludzie panią zauważą.
Nie będą mieli wyboru.
Dobrze...
To będzie najbardziej otwarta konwencja demokratów w historii USA.
Nikt nie ma szans w pierwszym głosowaniu.
- Barbara. - Diahann.
Poznaj panią Shirley Chisholm.
Pani Chisholm.
Mów mi Shirley.
To dla mnie zaszczyt, Shirley. Prawdziwy zaszczyt.
Wzajemnie.
Usiądźmy w ogrodzie. Huey jeszcze nie dotarł.
Utknęłyśmy w korku. Bałam się, że już na nas czekacie.
Pantery są na bakier z zegarkiem. Spóźniliby się na własną rewolucję.
Zabawna jest.
Usiądźmy w cieniu.
Pani Carroll...
Mam ci mówić Shirley? Mów mi Diahann.
Dziękuję, że pomogłaś umówić to spotkanie.
Kochana, połączyć Czarne Pantery i Shirley Chisholm
to jak połączyć grom i błyskawicę.
Pięknie tu.
Cudowny dom.
Dziękuję.
Wiele mnie kosztował.
Dobrze wydane pieniądze.
Nie chodzi o pieniądze.
W Hollywood sypią pieniędzmi jak z rękawa.
Ten dom kupiłam po tym, jak nagrałam Julię.
To był wspaniały program.
Kiedy pracowałam nad tym serialem, w 1968 roku,
jako pierwsza czarna kobieta miałam program w porze najwyższej oglądalności.
Grałam pielęgniarkę...
Dostawałam tony listów. Wiesz, co najbardziej się nie podobało?
Że w życiu Julii nie było mężczyzny.
Wychowywała syna w pojedynkę i sama sobie radziła.
I to nieźle.
Wielu mężczyzn, gdy widzi samotną kobietę...
Nie znam się na twojej branży,
ale w mojej faceci są tak przyzwyczajeni do władzy,
że równość to dla nich chaos.
Tak czy siak to piękny dom.
Prawda?
Diahann.
Przygotuj się na chaos.
Huey.
Chodź.
Poznaj panią Shirley Chisholm.
Shirley.
Huey.
Grzmot i błyskawica.
Przyjechałam do Kalifornii prosić o wasze poparcie.
- Czemu? - Czemu chcę waszego poparcia?
Czemu mielibyśmy je pani udzielić?
Co pani o nas mówiła? „Szkoda, że Czarne Pantery istnieją”.
Nie tak powiedziałam.
„Szkoda, że Partia Czarnych Panter jest potrzebna,
ale rozumiem, dlaczego jest”.
By stawić czoła białasom typu Wallace, pani odkrycie towarzyskie.
Z diabłem bym się spotkała, gdybym mogła go nawrócić.
Rozumie pani, że trwa rewolucja?
Że rząd, który zawiaduje tym systemem, jest do cna skorumpowany?
Ale jeśli spalicie imperium, zostaną nam tylko zgliszcza.
Demokracja działa.
Inaczej byśmy tu dziś nie siedzieli.
Policja prześladuje naszych. Bije, strzela, dusi na śmierć.
Trzeba ich pociągnąć do odpowiedzialności.
Zmuszę wszystkich polityków, by zapracowali na nasze głosy,
głosy, które okupiliśmy ofiarą z naszej krwi,
tak na Południu, jak i na Północy.
Pani to zrobi? Nauczycielka z Brooklynu.
Tak, jestem tylko nauczycielką z Brooklynu.
A Harriet była tylko niewolnicą.
Rosa była tylko krawcową.
A pan z czego się utrzymuje?
Partia Czarnych Panter wzywa wszystkich
do wsparcia kampanii naszej siostry Shirley Chisholm.
Shirley stawia czoła rasizmowi
i wykorzystuje każdą okazję, by potępiać cierpienia czarnych i ubogich.
Zasługuje na to, by być prezydentem.
I będzie.
Gdy damy jej zwycięstwo w Kalifornii.
Zwycięzca prawyborów w stanie bierze całą pulę delegatów.
Nie wolno rozmieniać na drobne potencjału czarnych delegatów.
Oni przyjeżdżają tu i próbują prowadzić kampanię czarnej kandydatki.
To symboliczna kampania protestu.
Nic więcej z kampanii Shirley Chisholm nie wynika.
PRAWYBORY W KALIFORNII
George McGovern wygrywa prawybory demokratów w Kalifornii.
Zdobył 44% głosów.
Hubert Humphrey – 39%.
Pozostali kandydaci – resztę.
Muskie, Jackson, Chisholm, Wallace i Yorty zdobyli po kilka procent.
W ten sposób McGovern zyskał 271 delegatów,
co daje mu szansę na nominację w pierwszym głosowaniu na konwencji.
12 CZERWCA 1972 28 DNI DO KONWENCJI PARTII DEMOKRATYCZNEJ
To Oly Clark ze sztabu Muskiego i Arnold Pinkney, od senatora Humphreya.
Pani Chisholm, może...
Dziękujemy za przybycie.
Jak się pani miewa?
Czuję się całkiem dobrze.
Czułabym się lepiej, gdyby któryś z waszych mocodawców się wycofał.
I vice versa.
Prowadzi pani bardzo dobrą kampanię.
Wyniki z Kalifornii rozczarowują. Nie tylko wygrana McGoverna...
Powiedzmy, że wygrana.
Poparła go mniejszość, ale zdobył delegatów.
Zwycięzca bierze wszystko. Zasady były znane przed prawyborami.
Nic nie da się z tym zrobić.
Polemizowalibyśmy.
Chcemy złożyć protest,
argumentując, że prawybory odbyły się w sposób niedemokratyczny.
Przydział delegatów powinien być proporcjonalny.
Chcielibyśmy, by pani kampania nas poparła.
Nie wierzę.
Teraz martwicie się o sprawiedliwość.
Nie poszło po waszej myśli i zmieniacie zasady.
Pracując na fermie skunksów, nie można narzekać, że śmierdzi.
A cała ta sprawa śmierdzi.
Chce pani, żeby McGovern zdominował konwencję?
- A jaką my będziemy mieć z tego korzyść? - W Kalifornii macie czwarte miejsce.
Część delegatów należy się wam.
Macie już 28...
Senator Humphrey jest gotowy przekazać pani swoich czarnych delegatów.
Z tego, co wiem, ma pani układy z Fauntroyem i Dellumsem.
Łącznie dysponowałaby pani ponad 150 delegatami.
McGovern ma tylko 762 delegatów, a potrzebuje 1500, by dostać nominację.
- Nie chcę źle o nim... - Zrobi wszystko, by zdobyć delegatów.
Wszystko.
Gdy połączymy siły, on nie wygra w pierwszym głosowaniu.
Jeśli poprę wasz protest.
Jeśli to zrobisz, Shirley,
jeśli poprzesz protest,
zaatakują cię.
W CBS News konwencję demokratów relacjonuje dla państwa
korespondent Walter Cronkite.
Przeciwnicy McGoverna połączyli siły
i zakwestionowali zasadę „zwycięzca bierze wszystko”.
Twierdzą, że w jej rezultacie miliony wyborców
zostałyby pozbawione swojej reprezentacji na konwencji.
Wieczorem, gdy Pat Harris przedstawi raport z prawyborów,
odczytany zostanie również raport mniejszości.
Podczas konwencji zwolennicy McGoverna zawalczą o to,
by to jednak jemu przydzielono 151 spornych delegatów.
...delegacja mojego stanu liczy 271 delegatów.
Ta 271-osobowa delegacja powinna zagłosować jednomyślnie.
Na nic innego się nie zgodzę!
10 LIPCA 1972 KONWENCJA PARTII DEMOKRATYCZNEJ
Nie złamaliśmy prawa!
...oddajcie moją delegację!
Zrobiłem to dla was w Missisipi w ’64.
W Georgii w ’68.
A teraz Kalifornia w ’72.
Nie może być inaczej. Oddajcie mi moją delegację!
Willie Brown przechodzi samego siebie.
Co mu obiecał McGovern?
Sekretarza mieszkalnictwa.
Czarnym innych stanowisk nie dają. Sekretarz mieszkalnictwa.
- Co na to sztab McGoverna? - Nie chcą iść na żadne ustępstwa.
Czemu miałby dobijać targu? Przejmie delegatów i już.
- Conrad, zgłosiłeś awarię klimatyzacji? - Twierdzą, że działa w porządku.
W porządku? Są z Florydy, to nie czują różnicy.
Willie Brown bawi się w gierki.
Ten lunch dla czarnych delegatów. Zbudowałaś koalicję, Shirley.
Masz delegatów swoich, Muskiego, Humphreya, Fauntroya.
Powstrzymaj ich przed przejściem do McGoverna.
Przeprowadź ich przez ciemną dolinę jak dobry pasterz.
Zbierz ich do kupy i pilnuj, by się nie pogubili.
Dobrze.
Ale tu gorąco.
Kontynuujmy nasz program.
Głos zabierze ktoś, kogo dobrze znacie.
To jedyna czarna kobieta na tyle szalona,
by kandydować na prezydenta Stanów Zjednoczonych.
Powitajmy gorąco kongresmenkę Shirley Chisholm.
Dzień dobry.
To niezwykły widok, prawda?
Rozejrzyjcie się po sali.
Śmiało. Rozejrzyjcie się.
Cztery lata temu mniej niż 2% delegatów na konwencji było czarnych.
Dziś jest was 452.
Są tu ludzie, którzy obiecują wam to i owo.
Drodzy bracia i siostry,
pozwólcie, że powiem wam, jak się sprawy mają.
Liczy się tylko jedno, bracia i siostry.
Tylko jedno powinniście mieć na uwadze.
Wasz jeden głos.
Nie sprzedajcie tego głosu!
Czarni Amerykanie na nas patrzą.
Dowiedzcie się, co ci kandydaci, którzy potrzebują naszych głosów,
zrobią dla nas konkretnie, a nie tylko retorycznie.
Patrzyłam na twarze czarnej młodzieży w całym kraju,
podróżując od wiecu do wiecu.
Mówili mi: „Wiemy, przez co pani przechodzi.
Wiemy, jakie to jest trudne i ciężkie,
ale wiemy, że ma pani odwagę,
że ma pani jaja i śmiałość, by wstrząsnąć tym systemem”.
- Tak! - Ale potrzebuję do tego waszej pomocy.
Pilnujcie swojego głosu.
Pilnujcie swojego głosu!
Chce panią poprzeć 21 delegatów z Luizjany i 12 z Mississippi.
Chętnie ich przyjmę.
Mam 23 z Ohio, dziewięciu z Pensylwanii
i dwóch z Florydy, wcześniej popierali Wallace’a.
Muskie weźmie udział w pierwszej rundzie,
ale odda ci czarnych delegatów w drugiej.
Humphrey się wycofał.
- Co? - Zrezygnował?
Tak, i oddał swoich delegatów.
McGovernowi?
Tak jak obiecał, kazał czarnym delegatom głosować na panią.
Z delegatami Humphreya, Fauntroya i tymi z Kalifornii masz...
Poprze panią 250 delegatów.
McGovern nie zdobędzie nominacji w pierwszej turze.
Do boju!
Robert, zaczekaj.
Jeszcze nic nie osiągnęliśmy.
Dzwoń do ludzi McGoverna, że jak chce moich delegatów,
niech powie, które z naszych postulatów przejmie
i kogo mianuje na jakie stanowiska w rządzie.
Shirley.
Dziękuję.
Idę coś zjeść.
Nie podbijesz świata z pustym żołądkiem!
Kongresmenie.
Senator McGovern bardzo się cieszy.
- Coś do picia? - Dziękuję.
...i w ostatniej chwili zdobyć 250 delegatów?
- A co miał zrobić? - Nie myślałam, że...
Tu Shirley.
Dostałam twoją wiadomość.
Aż tak zajęta nie jestem. Odebrałabym.
Wygrać nie wygraliśmy, ale poszło nam dobrze.
Zrobimy wiele dobrego.
Wiele dobrego.
Jestem dumna z tego, co zrobiłaś.
Oglądamy z mamą wiadomości.
Dobrze ci poszło, Shirley. Naprawdę.
Tata miał rację.
Jesteś wyjątkowa.
Kocham cię.
Ja ciebie też.
Shirley?
CBS News. Proszą o wypowiedź.
Teraz proszą o wypowiedź.
Gdzie byli przez siedem miesięcy?
- Ja im dam wypowiedź. - Conrad.
Kongresmenka Chisholm.
Gdzie pan to słyszał?
Pańskie źródła się mylą. Nie mam nic więcej do powiedzenia.
Co jest?
Proszą o komentarz w związku z tym,
że Walter Fauntroy przekazał swoich delegatów McGovernowi.
- Co? - Walter by tego nie zrobił.
- Sztab McGoverna... - To nie tylko sztab McGoverna.
Informacja pochodzi z kilku źródeł.
Znajdź Waltera.
Walter.
Oddajesz delegatów McGovernowi?
- Chwileczkę... - Odpowiedz.
- Dacie nam chwilę? - Nie ma potrzeby.
Tak czy nie?
Tak, przekazuję delegatów McGovernowi.
- Zdrajca. - To niepotrzebne.
Mieliśmy umowę. Obiecałeś delegatów mnie.
Obiecałem, że oddam ci delegatów w drugim głosowaniu.
McGovernowi starczy głosów w pierwszym. Dostanie moich, Williego...
Jesteście słabi. Sprzedajecie się za okruszki z pańskiego stołu.
Nie chcemy kolejnej kadencji Nixona.
McGovern nie umie zdobyć głosów partii. To jak zdobędzie głosy wyborców?
Możecie spasować, ale reszta z nas będzie walczyć.
Jaka reszta?
Wszyscy czarni delegaci poprą McGoverna.
Tak, twój człowiek, Ron Dellums
wezwie wszystkich czarnych delegatów, by poparli McGoverna. Twoich też.
Ostrzegałem cię przed nim, Shirley. Ostrzegałem!
Czarni delegaci na konwencji mają mandat od swoich wyborców,
by nie poprzeć Shirley Chisholm.
Shirley Chisholm jest bez szans.
Czarni w pierwszym głosowaniu
będą kierować się polityczną odpowiedzialnością.
- Czyli to było... - Sentymentalne.
- Bez wpływu politycznego? - Najmniejszego.
- Szukam Rona Dellumsa. - Kongresmena Rona Dellumsa.
Kongresmen Ronald Dellums.
Muszę znaleźć Rona.
Znajdź Rona Dellumsa.
Pytałem o kongresmena Dellumsa.
Obiecałeś Shirley, a teraz popierasz McGoverna.
- Pani C. - Znalazłeś Rona?
Nikt go nie widział.
- Jego apartament? - Nie wpuścili mnie.
Wracaj tam.
Nie wpuszczą mnie.
Wejdź tam za wszelką cenę, choćby forsując drzwi.
Shirley, Ronald jest w telewizji.
Żaden inny kandydat tego nie osiągnął.
To dzięki jego wizji zobaczyliśmy zaczątki potężnego ruchu w całym kraju.
Ruchu, który właśnie uświadamia sobie swoją moc.
Niestety w tej chwili cyniczne, wręcz diabelskie siły
chcą powstrzymać kandydaturę senatora McGoverna.
Musimy zignorować marzycieli i głupców
i poprzeć kandydata,
który ma realną szansę wygrać wybory w listopadzie.
Dlatego z całych sił popieram
senatora George’a McGoverna.
Ten człowiek ma wielką moc poprowadzić naszą partię ku przyszłości.
Dzwońcie do wszystkich.
Do każdego delegata. Nie mogą nas porzucić.
Nie obchodzi mnie, co McGovern obiecał Dellumsowi.
- Już! - Wydaj oświadczenie.
- Pokażemy Ronaldowi. - Wydaj oświadczenie.
Oddaj moich delegatów.
- Nie rób tego. - Oddać?
- Wciąż możemy znaleźć jakiś sposób... - Nie, Mac.
Mac!
Wszystko ci zawdzięczam. Ale teraz musisz zrobić to, o co proszę.
Wydaj oświadczenie.
Oddaj moich delegatów.
Proszę.
Zadzwonię do komitetu.
Mieliśmy coś.
Może tylko przez chwilę, ale...
coś mieliśmy.
Nienawidzę go.
- Nienawidzę Dellumsa. - Nie.
Ron zrobił to, co musiał.
Nie jestem na niego zła.
Rozumiem, że był pod presją i wiele przeszedł.
Opierał się bardzo długo.
Mimo że wszyscy się z niego wyśmiewali...
Chcę, żebyście wiedzieli, że nie mam do nikogo pretensji.
Znajdź Rona i każ mu przyjść pogodzić się z Shirley.
Dobrze?
Nie jest mu pani nic winna.
Jestem mu winna wybaczenie.
Znajdź go i każ mu do mnie przyjść.
Ściągnęłam was na Florydę, dzieciaki.
Nie poszło na darmo.
Każdy z nas miał wiele powodów, by tu przyjechać.
Przyjechaliśmy dla najlepszego kandydata.
Dla pani.
Walczcie dalej.
Mnie dzisiaj się nie udało,
ale musicie wierzyć, że wam uda się jutro.
A jeśli chociaż udało mi się przypomnieć ludziom, co jest możliwe...
to jestem za to wdzięczna.
Dziękuję, Shirley.
Dziękuję.
Przewodniczący O’Brien jest na linii.
No dobrze.
Mówi Shirley Chisholm.
Wydam oświadczenie,
które chciałabym przekazać moim delegatom.
Przez ostatnie siedem miesięcy chciałam przypomnieć ludziom,
że amerykańska polityka należy do nich.
Chciałam być katalizatorem zmian. Nie mniej, nie więcej.
Shirley Chisholm otworzyła drzwi
wszystkim kobietom z mniejszości, a zwłaszcza czarnym.
Przetarła nam wszystkim drogę i dała nam przekonanie,
że my też możemy kandydować i nasz głos się liczy.
Nazywam się Barbara Lee.
Jako kongresmenka reprezentuję 13. okręg wyborczy Kalifornii.
Shirley Chisholm chciała nas nauczyć, że trzeba walczyć
nie tylko po to, by pomóc komuś dzisiaj,
ale też by w ogóle zmienić ten świat.
Jej dziedzictwo jest dziś bardzo aktualne.
Wiele z nas poczuło, że możemy przejąć pałeczkę i biec dalej.
W 1998 r. Barbarę Lee wybrano do Kongresu z 9. okręgu w Kalifornii.
Objęła mandat sprawowany wcześniej przez Rona Dellumsa.
Jest najwyższą rangą Afroamerykanką w Partii Demokratycznej w Kongresie.
Wesley „Mac” Holder dalej pokonywał bariery rasowe
jako mentor Davida N. Dinkinsa,
pierwszego afroamerykańskiego burmistrza Nowego Jorku.
Zmarł w wieku 95 lat.
Ron Dellums w Izbie Reprezentantów zasiadał przez 14 kadencji,
a w 2007 roku został burmistrzem Oakland.
Pomimo wydarzeń na konwencji w 1972 r.
pozostał przyjacielem i zagorzałym sojusznikiem Shirley.
Zmarł w 2018 roku w wieku 82 lat.
Robert C. Gottlieb dokończył studia na Uniwersytecie Cornella w 1972 r.
W 1975 r. obronił doktorat na Uniwersytecie Nowojorskim.
W 1983 r. założył własną kancelarię.
Wciąż jest cenionym adwokatem.
Dwa lata po wyborach George Wallace wsparł Shirley,
przekonując demokratów z Południa do poparcia ustawy,
która objęła pracowników domowych ochroną socjalną.
Shirley i Conrad rozwiedli się w 1977 r.
Tego samego roku Shirley poślubiła Arthura Hardwicka.
Pozostali razem do końca życia.
Shirley Chisholm zmarła 1 stycznia 2005 r. w wieku 80 lat.
Zasiadała w Kongresie przez siedem kadencji.
Była inicjatorką ponad 50 ustaw, działając na rzecz
między innymi mieszkańców centrów miast, weteranów, migrantów i uchodźców.
KU PAMIĘCI LANCE’A
Napisy: Łukasz Stanisław Dutka