Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Saan ka pupunta?
Maghahanap ako ng mga sanga.
Dadating na sa kulungan 'yong mga reindeer. Wag kang lumayo.
Di ako lalayo.
Medyo kinakabahan akong mag-mark sa tainga.
Di ko alam kung naaalala ko lahat ng cuts sa earmark.
Maaalala mo. Halos pareho kayo ng mark ng lola mo.
May sinaunang mark ka na minana mo sa lola mo sa tuhod.
Nandito ka na!
Hinahanap ka ni Papa. Magma-mark ka ng calf ngayon.
Tandaan mo, hindi mo siya pag-aari.
Hinihiram mo lang siya.
Alin diyan ang gusto mo?
Gusto mo 'yon? 'Yong brown?
Hindi.
Gusto ko 'yon.
- 'Yong puti? - Opo.
Ang ganda no'n.
Nástegállu.
- 'Yon 'yong ipapangalan mo? - Opo.
Tapos hihiwain mo 'yong dulo ng tainga.
Ganyan.
Tapos sa kabila.
Tapos gumawa ka ng gieska.
Tapos hihiwain mo 'yong natira sa baba.
Magaling, mahal!
Hindi kita pag-aari. Hinihiram lang kita.
Nástegállu!
Inii-spoil mo siya, Elsa.
Pero kailangan niyang lumaki at lumakas.
Pag pinakain mo siya nang sobra, di siya matututong maghanap ng lichen.
Kaunti na lang. Tapos tapos na.
Hi, Lasse! May nakita kang reindeer ngayon?
Wala. Nakikipagtaguan sila sa akin.
Buwisit!
Tapos may nagsunog ng dayami ni Richard kagabi.
Ano'ng gagawin natin?
- Ano'ng pinag-uusapan n'yo? - Wala, bunso.
Alam mo ba na ang reindeer na may star sa noo, suwerte?
Ano?
- Pampasuwerte 'yon. - Talaga?
Gusto mo bang i-share 'yong suwerte sa 'kin?
Kailangan ko 'yon.
Sa 'yo na 'yong kalahati.
Kalahati? Makakatulong 'yon sa 'kin.
Kasya na 'yon hangga't buhay pa ako.
Palit tayo ng Pokémon cards sa bakasyon?
Hindi, may gagawin kami ni Alice.
Di ba ako pwedeng sumama?
- Masyado ka pang... maliit. - Ha?
Hi!
One thousand five hundred thirty-nine.
Hahatiin n'yo ang number na 'to
sa ones, tens, hundreds, at thousands.
Sino'ng gustong mag-try?
Elsa?
Po?
Tulala ka na naman?
Hindi po.
Ganito, mag-concentrate ka.
Sinusubukan ko po.
May iba bang gustong mag-try?
Hello.
Hi, sa inyo.
Hi, Nástegállu.
Gusto mo ba?
Sundan mo siya!
Buwisit!
Okay ka lang, mahal?
Umuwi na tayo. Sumakay ka sa snowmobile.
Siguradong may maipapadala kang tao?
Lintik!
Kailan?
Hindi, mas mabuting pumunta kami sa police station. Bye.
Di nila pinapatay ang calves natin dati.
Sigurado akong 'yong gagong 'yon ulit.
Robert Isaksson?
Hi.
Nakita mo ba siya?
Pwede mong sabihin sa akin.
- At bakit mag-isa ka sa labas? - Ipagpabukas mo na 'yan.
Gusto mong dito ako matulog?
Wag mong patayin 'yong ilaw.
PULIS
May appointment ka ba?
Wala, pero nakausap ko si Johan Dalman sa phone,
at pinapunta ako para mag-file ng report.
Tungkol saan 'to?
May napatay na reindeer.
Pangalan, please?
Nástegállu.
- 'Yong pangalan mo. Nils Johan, di ba? - Nils Johan Stuorbma.
- Ano'ng spelling ng apelyido mo? - Pa, magbabanyo ako.
Okay. Bilisan mo.
S-T-U-O-R-B-M-A.
Oo, naiintindihan ko. May set regulations...
Pero bakit napakakomplikado no'n?
Iniiwasan nating maulit 'yong nangyari kay Micke.
Oo naman. Wala siyang kontrol sa sarili.
Hindi, buwisit. Himala na nakauwi kaming lahat nang buhay.
Oo nga.
- Oo. - Halika. Upo!
Ang bilis mo. Okay ka lang?
Nag-ski ka raw mag-isa para makapunta sa mga reindeer?
Tama?
Ano'ng nakita mo pagdating do'n?
Sabihin mo.
'Yong calf ko...
Si Nástegállu.
Duguan siya.
Patay.
May nakita kang ibang tao roon?
Sigurado ka?
Mahal...
Sabihin mo sa officer 'yong nangyari.
Nakita mo ba kung sino 'yon?
Mahihirapan tayong gumawa ng kahit ano kung wala na tayong impormasyon.
Tingnan mo 'to!
Ano sa tingin mo 'yong pakiramdam ng bata na makitang ganito 'yong calf niya?
Di madaling pag-usapan 'to.
Sa tingin mo di sinaktan ng reindeer ang sarili sa matulis na bagay sa bakod?
Seryoso ka ba? Tingin mo gigilitan niya 'yong leeg niya?
- Well... - Ano? Lintik!
Di siya nagpakamatay!
Kailangan mong imbestigahan 'to!
Di pwedeng ganito lagi pag nagre-report kami!
Stuorbma!
Kalma.
Magfa-file tayo ng report ng pagnanakaw. 'Yon lang 'yong magagawa ngayon.
- Papa? - Ano?
Pa? Ano'ng ibig niyang sabihin sa "pagnanakaw"?
Pumasok ka sa kotse.
Pero...
Northern lights, northern lights Lipp-lipp-li
Langis sa bibig mo, lipp-lipp-lii
Palakol sa noo mo, lipp-lipp-lii
Wag mong galitin 'yong northern lights.
Mga kaluluwa ng patay 'yong kumikislap sa itaas.
Nasa northern lights din ba si Nástegállu?
Lahat ng nabuhay sa mundo, gumagala kasama ng northern lights.
Wag kang malungkot na wala na si Nastegállu.
Maging masaya ka na kasama mo siya ngayon dito.
Baka di na mapakain ni Heatta ang kawan niya sa susunod na winter.
Oo, narinig ko. Tapos kahapon, 5 degrees Celcius at may ulan.
Halos negative 20 ngayon.
Tingnan mo 'to. Di mahuhukay ng reindeer 'yong ganitong crust.
Oo, may nangyari. Hindi naman ganito dati.
Ano'ng mangyayari sa mga anak ko?
Gusto ko lang silang bigyan ng tsansa na piliin 'yong ganitong buhay.
'Yong nangyari kay Nastegállu...
Nahihirapan na si Elsa.
Pwede mo ba siyang pasayahin?
Susubukan ko.
Nakita ko na gustong-gusto mong kasama ang reindeer.
- Pero mahirap na trabaho 'yon. - Opo, pero kaya ko.
Siyempre, kaya mo.
Pero sa maliit na pakpak mo, di ka makakalipad na kasingtaas ng uwak.
Hindi ako uwak.
Hindi. Malditang maliit ka lang!
Sigurado kang gusto mong maging pastol ng reindeer?
Siguradong-sigurado ako.
Alam ko na no'ng tumingin ako sa mga mata ni Nástegállu.
Bakit nila pinapatay 'yong reindeer natin?
May mga taong gunggong.
Tapos di nila gusto o naiintindihan 'yong buhay natin.
- Bakit hindi? - Iniisip nilang sagabal tayo.
Gusto kong malaman mo
na pwede kang lumapit sa akin.
Kahit ano'ng mangyari.
Naiintindihan ko kung ayaw mo.
Pero alam mo...
Lumalaki ang mga sekreto.
Magiging mabigat silang dalhin...
Lalo na kung di mo sinasabi kahit kanino.
MAKALIPAS ANG 10 TAON
Elsa, dinala mo ba 'yong pinakamaganda mong lasso?
Tingin dito!
- Pa, 'yon 'yong walang mark ko na calf? - Tingnan natin kung gaano ka kalakas.
Wag kang magulo! Tulungan mo 'ko!
- Hawakan mo! - Hatakin mo!
Halika rito!
Markahan natin 'yong balahibo.
Tingnan mo 'yong dalawa.
E, 'yong two-year-old?
Halika, patulong!
Tingnan mo 'yong earmark.
- Hi. - Hi.
- Nakita mo ba? - Alin?
Pakitang-gilas.
Pumunta siya rito, iniisip na iba siya.
Niila?
Well, iba siya. Di ba?
Tinitingnan ka niya!
Hayaan mo siya.
Bakit di kayo lumabas ni Niila? Ang guwapo niya.
Si Elsa at ang anak ng Reindeer King? Gusto kong makita 'yon.
Hinding-hindi! Di ako nagpakahirap buong buhay ko para maging asawa niya.
- Mas gusto kong samahan si Papa. - Pero makikinabang ka.
Namatay 'yong papa niya, at siya na 'yong may pinakamaraming reindeer dito.
Hindi pa patay si Johan Heatta.
- Hindi ba? - Hindi.
Jon-Issát, eto na. Tingnan mo, ayan. 'Yan 'yon.
- Pa, tulungan mo 'kong kunin. - Sa kapatid mo 'yan.
- Tulungan mo 'ko! - Eto na.
Kunin mo 'yong isa.
Ang bigat no'ng isa.
- Anong pulang pintura 'yong binili mo? - Bakit importante 'yon? Pula ang pula.
- Tanga ka ba? - Bakit?
Iba ang Falu red sa cottage red, peste.
Pare-pareho lang sila sa akin.
Uy, videohan mo 'yan. Videohan mo na, lintik.
Makikipaglaro lang ako sa kanila.
Puta!
Ano'ng gagawin natin diyan?
Well...
- Baka mapanis 'yong karne. - Bakit?
Masyado siyang stressed.
Kapag pinag-uusapan natin ang kasaysayan natin, importanteng tandaan
na dati, tayong mga Sámi, di pinapayagang magsalita ng sarili nating wika.
Isipin n'yo 'yon.
Sabi ng lola ko, ipinadala siya sa nomad boarding school noong bata siya.
Tama. Laging gano'n.
'Yong mga anak ng mga pastol, nilalayo sa pamilya nila.
Pinipilit silang pumasok sa boarding school.
Nag-aaral sila roon ng Swedish.
Jon-Issát?
Sabi ng lolo ko, pag narinig siya ng teacher niya na nagsasalita ng Sámi,
hahampasin siya ng ruler.
Gano'n nga. Sigurado akong marami sa inyo 'yong nakarinig ng mga ganyang kuwento.
Bawal ang phone sa school.
Alam ko, pero kailangan ko 'tong sagutin.
Hello.
Ma, nasa klase ako. Ano 'yon?
Nawawala ulit si Lola. Tulungan mo kaming hanapin siya.
...para isaalang-alang ang trabaho habang iniisip ang pagkasira ng kalikasan...
Lola!
Lola! Saan ka pupunta?
Sa mga reindeer, siyempre.
Umuwi na lang tayo.
Naku, nasa labas 'yong kapatid ko. Di niya kayang mag-isa.
Umuwi na tayo at kunin 'yong aso.
Aso? Kaninong aso 'yon?
Aso natin.
Sige, tara na. Kunin natin 'yong aso.
Nasobrahan mo ulit ng asin 'yong karne.
Magandang may kaunting asin. Inuuhaw ka nang kaunti.
Iniisip ko 'yong sinabi mo tungkol sa minahan.
Ikaw 'yong panganay.
Pwede kang pumunta kung gusto mo. Pero ikaw 'yong susunod kay Nils Johan.
Pero bakit ako? 'Yon lang 'yong gusto ni Elsa...
Mali 'yan.
Alam mong di magiging in charge si Elsa.
Wala namang kinabukasan dito.
'Yong nagbabagong klima, deforestation...
Kung magtuloy-tuloy 'to, paano tayo mabubuhay?
Mas gusto kong maging gaya mo.
Maganda?
Maganda? Baliw.
Maging malaya gaya mo.
- Malaya? - Oo, malaya kang gawin kahit ano.
Tanga ka ba?
Hindi mo alam 'yang sinasabi mo.
- Bakit galit na galit ka? - Ako 'yong pinakabata sa pamilya.
Wala na akong reindeer at kailangan kong magtrabaho para sa papa mo.
Di ako makaboto sa village council. Nasa ilalim ako ng hierarchy.
- Wala na akong reindeer mark! - Kinuha nila 'yong mark mo?
Oo!
Di ko ramdam na Sámi ako pag wala akong reindeer mark.
Lintik...
Tapos pagbalik ko mula minahan, tinatawag nila akong Hudas,
dahil kailangan kong magtrabaho roon.
Tapos sasabihin mong malaya...
Wala kang alam!
Masuwerte kang nandito ka.
Kapag nasa Kiruna ako, ito 'yong pinakanami-miss ko.
Lagi.
Oo nga.
Ang ganda ng lugar.
Walang tao.
Sobrang payapa.
Hello?
Pwede kang pumunta rito? Nakarinig ako ng putok malapit sa Heargebuolža.
Naku, pupunta na ako.
Buwisit.
Nanakit na naman 'yong gago.
Pinutol 'yong mga tainga, siyempre.
Oo nga.
Tingin ko reindeer ko 'yan.
Gagong 'yon!
Siguradong 'yong gahamang gago 'yon. Sundan natin 'yong bakas ng snowmobile.
- Tingnan natin. - Di ba tayo tatawag ng pulis?
Wala silang gagawin pag walang ebidensiya.
Tsansa na natin 'to para mahuli 'yong gago.
Tingnan mo...
Dugo 'to.
Kinaladkad niya 'yong mga bangkay rito.
Tawagan mo 'yong pulis.
Kailangan nilang imbestigahan 'yang mga dugo.
Uuwi na lang ba tayo?
- Dalawang oras lang 'yon. - Di sila nagmadaling pumunta rito.
Hi, Stuorbma.
Hi.
Ninakaw na naman ba 'yong reindeer mo?
Oo. May bakas ng dugo kung saan sila kinatay hanggang dito.
Saan?
Gumamit siya ng snow blower at inalis lahat ng snow roon.
Tapos may dugo sa harap ng pinto ng kamalig.
Pumasok kayo at tingnan n'yo.
Ayan na siya.
Di na siya makakatakas.
Hi!
Nagtatrabaho ako...
Sa tingin mo mahuhuli na siya ngayon?
- Ano'ng problema? - Well, 'yong reindeer... May dugo rito.
Magkakilala yata sila.
- 'Yong mga pesteng... - Oo, pero titingnan namin.
Buwisit!
Ano'ng nangyayari?
Iche-check namin 'yong mga bakas ng dugo.
Private property 'to, pero baka alam n'yo 'yon?
Dinala kami rito ng mga bakas ng dugo.
May binaril akong hare kaninang umaga. 'Yon 'yon.
Pwede pang bumaril ng hare sa bansang 'to, di ba?
Pwedeng masilip 'yong kamalig?
Oo, pero...
Di ba kailangan ng warrant?
Oo, tama. At wala kami no'n.
A, wala kayo no'n.
Okay lang na kausapin ko kayo, pero kailangang umalis ng Lapps dito.
Wag mong sabihin 'yon.
- Alin? 'Yong Lapps? - Umayos ka, lintik.
Umuwi na kayo. Kami na'ng bahala rito.
Sige.
Dapat i-report ko kayo para sa trespassing, buwisit.
Di pa ako matagal dito, pero narinig ko ang tungkol sa ninakaw na reindeer.
Oo, problema nga 'yon, pero...
Kung ako'ng tatanungin, mga Sámi mismo 'yong bumabaril sa kanila.
Bakit nila gagawin?
Laging nag-aaway 'yong mga tao sa Sámi villages.
Humihingi sila ng kabayaran sa gobyerno...
Para makakuha ng kabayaran, dapat matukoy 'yong reindeer.
Pag putol ang tainga, wala silang makukuha. Alam natin 'yon.
- Siguro tama ka. - Oo.
Alam ng lahat na di kikita sa pagpapastol,
kahit may subsidies sila.
Ang malala, iniisip nilang pag-aari nila lahat.
Di ka makakapangisda pag inistorbo mo 'yong reindeer nila...
- Maraming isyu sa reindeer. - Matagal nang gano'n.
Problema rin 'yon ni Papa. Tapos may snowmobile ban na.
Kailan kami makaka-drive? Sa summer pa?
Naiinis ako kapag iniisip ko 'yon.
Nagtrabaho si Papa buong buhay niya. Wala siyang nakuhang libre, tapos...
Well, di ko alam. Di 'yon...
Di 'yon patas, buwisit, pero... Di patas ang buhay tapos mamamatay ka.
Oo...
Okay, pero may bakas ng dugo sa labas...
- Saan 'yon galing? - Sinabi ko na. May binaril akong hare.
At nasaan 'yong hare?
Maghubad ka man lang ng sapatos.
Kasalanan ko 'yon lahat.
Kasalanan mo?
Kung nagsalita ako noong bata ako, di mangyayari lahat ng 'to.
Ano? Ano'ng sinasabi mo?
Pinatay ni Robert si Nastegállu.
Matagal na nating hinala 'yon.
Na siya 'yong gumawa no'n.
Pero pagkagaling n'yo sa police station, ayaw ka nang i-pressure ni Papa.
Pinagbantaan ka ba niya?
Dapat matagal ko nang sinabi.
Kasalanan ko 'yong pagkamatay ng bawat reindeer.
Pero natatakot akong magsalita.
Isa lang ang may kasalanan, 'yong gagong 'yon.
At hindi ikaw.
Dapat alam mo 'yon.
Ano' to?
Ebidensiya.
Ilan pa ang kailangan n'yo para mag-imbestiga?
Di ba kayo nahihiya?
Para siyang baliw mag-drive.
Naging maayos naman.
Hi, Olle.
Nasa police station daw si Elsa kahapon.
- Sino'ng may sabi? - Sinasabi ng mga tao.
Natunton ni Elsa ang bakas ng dugo sa kamalig ni Isaksson,
pero walang ginawa ang mga pulis.
Alam mong pinatay ang reindeer ko noong nakaraang linggo.
Pero mas mabuting ikaw o ako 'yong kumausap sa pulis.
Bakit naman?
Anuman 'yong iniisip natin na paghawak ng pulis sa kasong 'to,
dapat makausap natin sila.
Dapat mapatigil natin 'yong nakakakilabot na pagpatay.
Di ka pwedeng basta sumugod sa istasyon at galitin sila nang gano'n.
Di ko sila ginalit.
Nagbigay ako ng ebidensiya.
Walang ginawa 'yong mga pulis para tulungan tayo.
Tatahimik na lang tayo at kakalimutan 'yon?
Buti nga may ginagawa si Elsa.
Di natin pag-aawayan 'to. Di ba, Nils Johan?
Alam mong may importanteng meeting tayo bukas.
Di natin isusugal na kontra lahat sa atin sa meeting.
Totoo 'yan.
Okay, kakampi ka na niya ngayon?
Si Olle ang spokesman ng Sámi village.
Kaya magsalita ka! Dapat may mangyari.
Hayaan mo kaming mga ibinoto na gawin 'yong trabaho namin.
Wala akong ibinoto.
Tapos di ka nakikinig sa akin dahil babae ako.
Elsa, tama na.
Laging usapan 'yong pakikipagtulungan, pero paano kami makikipagtulungan
kung alam namin ang kahihinatnan ng minahan sa Čohkká?
Mahahati 'yong Sámi village, at mapuputol 'yong daanan ng kawan namin.
Paano kami lilipat mula winter papuntang summer pasture
pag may malaking opencast mine na nakaharang?
Mag-bus ka.
At saka, may magagandang pastulan na gusto nilang lagyan ng minahan.
Isa 'yon sa mga natitirang lugar na meron pang beard lichen.
At isa pa...
Saan ilalagay 'yong mga kalsadang dapat itayo?
Tama na, lintik!
Di kami maka-drive ng snowmobiles kasi naiistorbo ang reindeer n'yo.
Di kami makapangisda. Di kami makapangaso.
Tapos ngayong may tsansa na sa 250 trabaho at isalba 'yong buong lugar,
ayaw n'yo pa rin!
Tama!
May magandang school tayo sa village na 'to, na ayaw nating mawala.
Ice-skating rink, nursery school...
Sino'ng magbabayad no'n
kung di makakatira, makakatrabaho at makakabayad ng tax 'yong mga tao rito?
Well, Olle, di ako kontra sa reindeer mo.
Alam mo 'yon.
Pero wala pa akong trabaho mula summer.
Maysakit si Sofia, dapat nasa bahay, tapos may anak kami.
Christer, alam ko 'yong sitwasyon mo at pasensiya na.
Pero isipin mo rin, paano tayo mabubuhay pag namatay lahat ng hayop natin?
Kailangan na natin ngayon ng trabaho.
Maghanap tayo ng solusyon na pwede sa lahat.
Sinasabi mo, humiga tayo at mamatay?
Di makakapastol ang reindeer sa minahan.
Ang solusyon lang, lumayo kaming mga pastol.
Di 'yon ang sinasabi ko.
- Hindi? E, ano? - Elsa, umupo ka.
Bakit di mo na lang patayin lahat ng reindeer namin?
Para wala ka nang problema sa amin.
'Yon 'yong ginagawa mo sa 20 taon, at least!
Pinatay at tinorture mo sila hanggang mamatay.
Vinideohan mo pa. Tapos nagrereklamo ka sa bayad sa amin?
Tapos bawat isa sa inyo,
alam n'yo kung sino
ang gumagawa no'n.
Ano ba'ng sinasabi mo? Ha?
Inaakusahan mo ba kami? Kami? Sa pagpatay sa lintik na reindeer mo?
Ang problema, pinapatay n'yo ang reindeer!
Pagkatapos markahan, pinapalaya n'yo sila sa kulungan,
at tumatakbo sila kung saan-saan, sa mga kalsada.
Pwede silang masagasaan.
'Yon ang problema. Dapat bantayan n'yo sila!
Nagsisimula ka ba ng gera?
- Nababaliw ka na ba? - Ipinapaliwanag ko lang.
Para saan? Kontra na sa atin 'yong buong village.
Turuan mo 'yang anak mo ng asal! Buwisit!
- Hi, ano'ng nangyari? - Hi.
Tanungin mo 'yang anak mo.
Ano'ng nangyari?
Wala lang siya sa mood.
- Lola, magiging magandang sapatos 'yan. - Sigurado.
Magiging okay ka, sigurado ako.
Naaalala ko pa kung gaano ka kalungkot noong pinatay nila 'yong reindeer calf mo.
Pinapakain namin ang reindeer nang sinabi ng papa mo kung gaano ka kalungkot.
Kinausap ka niya tungkol doon?
Doon ko naisip na ipaglalaban mo lahat ng hirap natin dito.
Lintik, kailangan ko 'yan!
Alam mo ba...
Akala ko aalis ka.
Okay.
Di mo pwedeng sabihin kahit kanino.
Iniisip kong umalis.
Kahit sandali lang.
Iniisip kong mag-apply sa university
para makapag-aral.
'Yong makakapagpabuti sa sitwasyon natin. 'Yong magpapalakas sa akin.
Power.
Gawin mo, Elsa!
Bata ka pa.
Pagandahin mo 'yong kinabukasan mo.
Alam nating di sigurado 'yong kinabukasan sa pagpapastol ng reindeer.
Di tayo pwedeng sumuko, Lasse.
Smile!
Naka-smile na ako.
Grabe. Burahin mo!
Wag mong i-save 'yan.
Ise-save ko 'to.
Wag.
Sabi ni Lola, gumagala 'yong mga kaluluwa ng mga ninuno natin.
Oo, alam 'yon ng mga lola.
- May sasabog. - Ano?
May sasabog.
Natakot ka, 'no?
Sana lang walang tao roon.
Nilulunok ng minahan lahat.
Parang pagputol 'yon sa sanga na inuupuan mo.
Di ba pwedeng lumipat ka na lang sa ibang sanga?
Paano kung wala nang natirang sanga?
Mattias!
Ano ba, Mattias?
Halika rito!
Ano'ng ginagawa mo rito?
Para kang baby damulag minsan!
Kumusta ka na?
Ano ba...
Pero seryoso.
- Kumusta? - Okay lang.
Kausapin mo 'ko.
Galit ako sa gagong 'yon.
May dugo papunta sa pinto ng kamalig niya,
tapos di sila umaaksiyon!
Pati si Papa.
Di lang niya 'yon pinansin.
Parang walang nangyari.
Di mo ba nakikita, bunso?
Mawawalan na tayo ng reindeer.
Patayin natin 'yong gagong 'yon.
Nandito tayo para magpaalam...
sa isang kapatid,
anak...
Ano'ng sinasabi niya?
...at mabuting kaibigan.
Di natin alam kung saan siya mapupunta.
- Siguradong mapupunta siya sa impiyerno. - Bawal mag-ingay.
- Ano? - Bawal mag-ingay sa simbahan.
Ipinanganak si Lasse sa Čalmmejávrris noong 1988.
Bata pa siya, alam na niya na gusto niyang maging pastol ng reindeer.
Kasama niyang namumuhay ang kapatid na si Hanna at asawa sa...
Magbabanyo ako.
Di ka pa pwedeng umalis.
Baka mahirap intindihin
kung bakit iniwan tayo ni Lasse.
Importante si Lasse sa inyong lahat.
At lagi n'yo siyang aalalahanin.
Abo sa abo.
Alabok sa alabok.
Dito muna ako. Maglalakad ako pauwi mamaya.
Ingat!
Kumusta!
Nakikiramay ako.
Mabuting tao si Lasse. Mag...
Magkasama kami sa hockey team dati.
Nagkikita kami minsan pag nangingisda.
Naisip ko 'yong mama niya, na...
Makinig ka.
Binabalaan kita.
Tigilan mo 'yong pagpatay sa reindeer.
- Mag-ingat ka sa mga sinasabi mo. - Simula pa lang 'to.
Talaga?
- Hi. - Hi.
MAKALIPAS ANG ISANG BUWAN
May parating!
Tingnan mo.
Silver.
Tingnan mo 'yong brooch...
Diyos ko!
Ang ganda mo! Ikaw nga! Pwedeng mag-picture?
- Ewan ko. - Pumayag ka tapos singilin mo.
500 crowns para sa picture ng totoong Sámi.
Okay.
Kakanta kami ng kapatid ko...
Bumaba ka sa stage, lasing!
Bakit ka nagagalit?
Nakakahiya ka. Umupo ka.
Hi, Elsa.
Hi!
- Hello. - Hello!
Kakanta kami ng kapatid ko...
Hello. Kumusta.
Hello.
May nagtambak ng mga bungo ng reindeer sa kalsada. Halika.
Ano?
- Talaga? - Oo, bilisan mo.
Maraming tao rito. Mga pulis, journalists... Bilis.
Nasaan ka?
...krimen.
Para sa mga Sámi ba 'to?
Diyos ko!
Di ko maintindihan.
Sino'ng gagawa ng kalokohang 'yan?
Isang taong ayaw sa Sámi sa bayan nila.
Hi. Ako si Lovisa Eriksson ng Expressen. Sino sa tingin mo ang gumawa niyan?
Baka mga Sámi mismo.
Di ko maintindihan. Bakit nila papatayin ang reindeer nila?
- Magsasalita ako. - Wag.
Binabayaran sila para sa patay na hayop.
- Kailangan. - Wag. Alam mo ang sinabi ni Papa.
Wala akong pakialam!
Alam ko kung bakit nila pinapatay 'yong mga reindeer namn.
Sabihin mo.
Pinapatay ang reindeer kasi galit sila sa amin.
Gusto nila kaming saktan nang sobra.
Sa village namin, namamaril sila ng reindeer...
sa loob ng 20 taon. At least.
Tapos di 'yon inaaksiyunan ng pulis.
Sa garahe namin, may higit isandaang kopya kami ng police reports.
Bakit di sila kumikilos?
Kasi maraming gustong paalisin kami.
Di ba nagkasundo tayo na ako'ng bahala sa lahat ng contact sa media sa village?
Ang problema, wala tayong contact sa media.
Paano malalaman ng tao ang nangyayari?
Mula na-publish 'to, nakatanggap na ako ng tatlong death threats.
'Yon ang nangyayari pag nakikipag-usap ka sa media.
At kasalanan ko 'yon?
Di mo ba maintindihan 'yon?
Mapapahamak tayo sa pagiging agresibo mo.
Di 'yon tama, Elsa.
Nakausap ko na 'yong board ng village council.
- Nagdesisyon kami na mas mabuting... - Pa!
- ...wag pumunta si Elsa sa mga meeting. - Pinapaalis mo na ako?
- Di mo pwedeng gawin 'yon. - Nagdesisyon na kami.
Kailan?
Wala ka nang ibang magawa kundi magdesisyon ng walang kuwenta?
Pumunta ka na lang dito at alagaan 'yong reindeer mo.
Buwisit.
BUWISIT KANG LAPP KA - NAKAKADIRING PUTA
MAMATAY KA! PUTANG LAPP!
Bitawan mo 'ko, buwisit!
Ano'ng ginagawa mo?
- Siya 'yong nagsimula. - Sinungaling!
Mga pesteng Lapp lagi ang nagsisimula!
Jon-Issát!
Papasok tayo para pag-usapan 'to. Ngayon na.
Bitawan mo 'ko! 'Yang pesteng Lapp ang nagsimula!
Jon-Issát, ano'ng nangyayari sa 'yo?
Kasalanan mo 'yon! Lumala lahat mula nang nadiyaryo ka!
Ayoko nang maging teacher ka namin!
Gawin mo, Elsa! Bata ka pa.
Pagandahin mo 'yong kinabukasan mo.
Alam nating di sigurado 'yong kinabukasan sa pagpapastol ng reindeer.
Nagbigay ng clearance ang Mining Inspectorate sa Venture Mining
na mag-test-drill para sa iron ore sa Nunásvaara, Njunjisvárri.
Ang labanan sa minahan...
Pag-uwi ko kahapon, naglalakad si Lola nang nakapaa sa labas.
Di na natin siya maalagaan.
Maaapektuhan nang todo 'yong pagpapastol namin ng reindeer.
Balak naming iapela ang desisyon, tapos...
Nagkasundo kaming lahat doon, at sinasabi namin 'yon.
Nakakalungkot na humahaba ang usaping 'to.
Kahit na iginagalang namin ang karapatan ng mga Sámi na magsalita.
Pero nakakalungkot na laging nagpoprotesta 'yong ilan.
Akala nila katuwaan lang ang paglaban natin?
...ilang village schools sa hilaga ng Sweden ang isasara,
dahil sa isyu sa ekonomiya at demograpiya.
Maraming residente sa lugar ang nag-aalala na...
Magdesisyon na tayo ngayon.
...edukasyon para sa mga bata,
at pagbibigay ng tsansa sa mga pamilya na manatili sa lugar na may kaunting tao.
Tumawag ako.
May kuwarto sila para sa kanya.
Diyan 'yon.
- Ready ka na? - Sinabi mo na kay Elsa?
- Hindi siya sasama. - Sasama siya.
Bilisan mo! Ano'ng ginagawa mo?
Baka mas mabuting maiwan ka.
Bakit?
Doon pala itatayo 'yong bagong minahan?
Oo, doon. Sa tapat ng Átnjanvári.
Hello.
Pasensya na, Nils Johan, pero di welcome si Elsa rito.
- Joke ba 'to, Johan? - Hindi.
Kagabi sinunog nila 'yong dayami ko. Baka alam mo na 'yon?
Wala na 'kong magagawa.
- Seryoso ka ba, Olle? - Desisyon 'yon ng karamihan.
Di 'yon karamihan.
Noong nakaraang araw, umuwi si Jon-Issát galing school.
Nakipag-away siya. At galit na galit siya.
Ikaw 'yong dahilan ng usapan sa maliit na village natin.
Apektado 'yong mga bata sa mga isyu na pinag-uusapan ng matatanda.
Ano'ng sinasabi mo?
Di ba dapat turuan natin ang mga anak nating manindigan?
Kanina ka pa nandito.
Ayan ang pinto. Umalis ka na.
Ayaw namin dito.
Tama si Lasse.
Puro tanga lang 'yong nandito sa village.
Mga bobo.
Nahanap mo 'yong maliit na kawan?
Nakita ko 'yong ilan sa north side ng Vuoskoduottar.
Iniisip mo ba si Lasse?
- May sinabi ba siya sa 'yo? - Wala, may sinabi ba siya sa 'yo?
Di niya alam kung saan siya kasama.
Parang pari ka nang magsalita.
Buwisit! Sawa na kong makita 'yang mukha mong masungit araw-araw.
Pumikit ka. Walang nagsabing tumingin ka.
Naaawa ka lang sa sarili mo. Palagi!
Tumigil ka.
Mga tamad.
Hayaan mo na. Walang saysay 'yong pagpunta roon.
Akala ko mahilig kang manggulo.
- Alam n'yong may snowmobile ban? - Hindi.
- Di ko pa narinig 'yon. - 'Yan ang problema sa Lapps na gaya n'yo.
- Ayaw n'yong mag-share ng kahit ano. - Wala kaming ginugulo.
- Ginugulo n'yo ang reindeer namin. - Reindeer?
Anong reindeer? Nasaan sila, lintik.
Nagda-drive ka ng snowmobile buong araw. Di naman sila nagugulo.
Isa pa, may karapatan din kami rito gaya n'yo.
Wala, buwisit. Wag ngayon.
Sabi nino?
Sabi ko. At ng batas.
Pastulan namin 'to at may snowmobile ban.
- Hindi. - Tara na.
Lappie, bata pa 'ko, nangingisda na 'ko rito.
At bago 'yon, umupo rito si Papa at papa niya.
Tapos sasabihan ako ng Stuorbma na di pwede...
Mattias, wag!
- Papatayin mo ako para sa maliit na bagay? - Hindi.
Baka para sa ilang reindeer.
Okay.
Okay, kalma.
Gago ka!
Sabi ko wag mong iwagayway 'to. Madaling mangyari ang aksidente.
Bumalik ka next week, tatanggalin namin ang tahi.
Kumusta ka, in general?
Maliban sa sakit ng ulo?
Masakit dito minsan.
Nakakatulog ka ba?
Di masyado.
May...
may pumapatay sa reindeer namin.
Binabaril sila, gano'n.
Oo, nabasa...
Nabasa ko 'yon sa diyaryo.
Ang sama no'n.
Pwede kitang i-sick leave para makapagpahinga ka.
Tapos pwede kitang i-refer sa psychologist, kung gusto mo.
Salamat na lang.
I-report natin ang gagong 'yon sa pananakit sa 'yo.
Wag na.
May doctor's certificate ka na.
Tapos makakapagbigay ako ng ebidensiya sa nangyari.
Kaibigan sila ni Martinsson at ng ibang pulis.
Magagaya lang din 'yon sa pagpatay sa mga reindeer.
Wala silang gagawin.
Wag mong sabihin kina Mama at Papa.
NATIONAL SÁMI CENTRE FOR MENTAL HEALTH AND SUBSTANCE ABUSE - NANDITO KAMI
- Pabuhat nito. - Patulong ka kay Elsa.
Ma, isang gabi ka lang aalis.
- Mag-e-enjoy ka ba? - Tapos ka nang mag-empake?
Matagal na akong di nagpa-spa.
Salamat.
Ano'ng nangyari sa 'yo?
Wala 'to. Nahulog ako sa snowmobile.
Mag-ingat ka sa pagda-drive.
Kailan kayo babalik na dalawa?
Di ko alam. Baka bukas. I-check n'yo 'yong west side.
- Ingat. - Halika rito.
Para siyang baliw mag-drive. Baka maaksidente siya.
Buwisit...
Hello, Cugo! Halika rito.
Halika na.
- Emergency Services, ano 'yong... - Tulong!
May lalaking gustong pumasok sa bahay ko.
At may baril siya.
- Saan ka tumatawag? - 24 Salmasjärvi.
- Sigurado kang may baril 'yong lalaki? - Nandito na siya. Ibababa ko na.
Kailangan nating mag-usap.
Di tayo nakapag-usap nang maayos, tayong dalawa.
Baka kasalanan ko. Di ko alam.
Dapat matagal na nating ginawa.
Di ba?
Ano'ng ikinakatakot mo? Umakyat ka na lang dito.
Okay. Bahala ka.
Hindi mo dapat nakita 'yong nangyari dati.
Pero ano'ng ginagawa mo roon?
Mag-isa.
Hindi ko alam na nando'n ka at nagtatago, lintik.
Sasabihin ko 'yong totoo. Di ko gusto 'yong tono mo noong huli tayong nagkita.
Parang nakalimutan mo na
na may usapan tayo,
at 'yong mangyayari pag di natin sinunod 'yon.
Ang daldal mo na.
Di bagay sa 'yo. Sinasabi ko lang, para sa kapakanan mo.
Tumawag ako ng pulis!
Papunta na sila!
Parating na sila!
Ano'ng ginagawa mo rito nang hatinggabi?
Nagpo-plow ka ng yelo?
Oo.
Nagtatrabaho ako sa araw, kaya...
Nasaan ka kanina?
Nasa bahay ako, tapos...
- Nagpo-plow ako. - May makakapagkumpirma ba?
Oo. Diyos ko.
Tama na, buwisit!
May nagsabing nasa bahay ka niya, nagbibigay ng death threats.
Death threats?
- Mukha ba akong mamamatay-tao? - Robert, lasing ka ba?
Oo, ano naman? Kaunti. Pwede pa naman 'yon sa bansang 'to.
Kailangan mong magpa-DNA test bukas.
Wala akong ginawa, lintik. Pwede kayong pumasok at mag-check!
Buksan mo 'yong gun cabinet mo.
Buksan mo.
Tumahimik ka, Cosmo!
Ano ba, Cosmo!
Mukhang stressed ka.
Buwisit. Inii-stress mo 'yong aso. 'Yong pesteng, sutil...
Dapat naghubad ka man lang ng sapatos!
Hindi, mukhang hindi.
Kailan...
Kailan mo huling ginamit 'to?
Siguro apat o lima... hindi ko alam.
- Di mo alam? - Hindi ako sigurado.
A, talaga?
Kung 'yong taong naiisip ko 'yon,
ire-report ko siya sa paninira. Sinasabi ko sa 'yo, buwisit...
Tumigil ka, Robert.
Gagawin ko 'yon!
Witch-hunt 'to! Ire-report ko agad 'to.
- Di mangyayari 'yan. - Defamation report!
Seryoso ka?
Oo. Seryoso 'yon! Sinasabi ko sa 'yo, seryoso 'yon!
Bakit ang tagal nila?
Baka dinala siya para tanungin.
Sana nga.
Di ako matutulog sa bahay hangga't malaya 'yong baliw na 'yon.
Naiintindihan ko. At alam mong pwede ka rito hangga't gusto mo.
Siyempre.
Di ko maintindihan.
Ikaw lang 'yong naninindigan sa atin. At puro pagpupuna lang 'yong nakukuha mo.
Ikinakahiya ko 'yong papa ko.
Di ba? Kung paano ka niya tratuhin...
Di mo kasalanan 'yon.
Narinig mo 'yon?
Pwedeng papuntahan?
- Hi. - Hi.
- Pwedeng pumasok? - Oo, pasok.
- Nandito ba si Elsa? - Oo.
Elsa?
Hello.
Sabi ng papa mo, dito ka raw matutulog.
Depende kung dinala n'yo siya.
Kinausap namin si Robert at kumatok kami sa mga kapitbahay mo.
- Pero wala kaming nahanap. - Ano'ng sinasabi mo?
Di tugma 'yong boots niya sa marka sa bintana mo.
At walang nakarinig o nakakita.
Kaya makakalusot siya sa death threats niya sa akin?
Halika.
Si Mattias 'to. Mag-iwan ka ng message.
Lintik, nasaan ka?
Baka kinatay ni Robert 'yong reindeer na binaril niya kahapon.
Hahanap ako ng ebidensiya sa kamalig niya. 'Yon lang 'yong makakapigil.
Grabe...
Huli ka ngayon, magnanakaw!
SORRY
Buwisit!
Lintik.
Tulungan mo 'ko! Nabali ang binti ko!
Pagnanakaw ba 'yong pagbaril sa baboy?
Bilisan mo, ano ba!
Aminin mo ang pagpatay mo sa mga reindeer. At pagbabanta mo sa akin.
Walanghiya ka! Putang Lapp!
Nababasag 'yong yelo!
Tulong! Nababasag na 'yong yelo!
Tulong!
Tulungan mo 'ko, buwisit. Tulong!
Tulong!
Tulungan mo 'ko, buwisit!
Humawak ka rito!
Elsa! Lumayo ka riyan!
Elsa!
Lumayo ka sa malambot na yelo!
Nabasag 'yong yelo!
Ano'ng gagawin natin?
Tumawag tayo ng pulis.
Iisipin nilang ako 'yong pumatay sa kanya.
Aksidente 'yon. Nakita ko lahat.
Saan ka galing?
Kanina pa kita tinatawagan!
Mapapatay niya ako!
Ano'ng gagawin mo?
Sagot!
Nababaliw ka na ba?
Tanga!
Paano mo nagawa 'yon?
Wala akong ginagawa.
Patawarin mo 'ko.
Hello.
Hello, Elsa.
Interview kay...
Elsa Stuorbma, May 2, 2023.
Okay, Elsa.
Gusto naming pakinggan 'yong sasabihin mo.
Well...
Nakita kong nalunod si Robert Isaksson.
Alam ko nang siya 'yon.
Hawakan at hilahin mo!
Mula nang patayin niya si Nastegállu.
PULIS
Nahuli ng pulis ang criminal gang sa Salmasjärvi
na nagmamalupit, nagpo-poach, at ilegal na nagkakatay sa reindeer.
Natuklasan 'yon sa isang kamalig ng namatay na lalaki
na nakitang nalunod sa Salmasjohka-river.
Resulta ng masusing imbestigasyon ang mga natuklasan
na matagal nang ginagawa.
Masusing imbestigasyon...
Nakakatuwang ipakita sa mga pastol na sineseryoso namin ang mga nakawan.
Kawawang reindeer calf. Namatay sa lamig.
Dapat may kausapin ka.
Malapit na ang June, pero sobrang dami pa ng snow...
Psychologist.
'Yong taong nakakaintindi.
Wag kang mag-alala sa kahit ano.
Kami'ng bahala ni Elsa sa lahat hanggang bumalik ka.
Magiging okay 'yon.
- Ingat sa pagda-drive. - Oo. Babalik ako bukas.
Tingnan mo. Ganito'ng gawin mo. Ipakita ko sa 'yo?
Mas madali pag hawak mo 'to na bukas 'yong kamay mo.
Itinuro ni Lasse 'yan.
Gusto mo ba ng sekreto?
Sa 'yo ko unang ipapakita 'to.
Kay Nástegállu 'yan.
Bakit mo itinago 'to?
Sa tingin ko...
Hangga't iniisip natin 'yong mga namatay,
lagi silang gumagala sa tabi natin.
Binigyan ako ni Nástegállu ng lakas para lumaban.
Alam mo na 'yong sekreto ko.
- Kukuha ako ng calf ko ngayon. - Talaga?
Tandaan mo 'to...
Di mo pag-aari 'yon.
Hinihiram mo lang 'yon.
Tingnan mo! Ang ganda ng hiwa. Ganito dapat.
Nagsalin ng Subtitle: Lea Torre