Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
ÇALINTI
- Nereye gidiyorsun? - Dal arayacağım.
Ren geyikleri birazdan ağıla dönecek, çok uzaklaşma.
Tamam.
Kulak işareti konusunda endişeliyim.
İşaretteki bütün kesikleri tam hatırlayamıyorum.
Hatırlarsın. Senin işaretinle büyükanneninki neredeyse aynı.
Büyük büyükannenden miras kalan, eski bir işaretin var.
Nihayet geldin. Baban seni arıyordu.
Bugün bir yavruyu tek başına işaretleyeceksin.
Unutma, onun sahibi değilsin, sana ödünç olarak verildi.
Hangisini istersin?
- Şunu ister misin, şu kahverengiyi? - Yok.
Şu olsun.
- Beyaz mı? - Evet.
Güzel bir yavru.
Nástegállu.
- Bu ismi mi koyacaksın? - Evet.
Şimdi kulağın ucunu kes.
Güzel.
Diğer tarafı da.
Şimdi gieska yap.
Sonra kalan kısma kesik at.
Aferin canım.
Sahibin değilim, bana ödünç olarak verildin.
Nástegállu!
Şımartıyorsun Elsa.
Ama büyüyüp güçlenmesi lazım.
Çok beslersen kendi başına liken bulmayı öğrenemez canım.
Birazcık daha. O kadar, söz.
Selam Lasse, bugün Ren geyiği bulabildin mi?
Yok, benimle saklambaç oynuyorlar.
Bu ne be?
Ayrıca dün gece Richard'ın samanları ateşe verilmiş.
Ne halt edeceğiz şimdi?
- Ne konuşuyorsunuz? - Boş ver kardeşim.
Ren geyiğinin alnında yıldız varsa uğur getirir.
- Ne? - Uğur getirir.
Öyle mi?
Şu uğuru benimle paylaşsana, çok ihtiyacım var.
- Yarısını alabilirsin. - Yarısı mı? Çok güzel olur.
O kadarı bana kalan ömrüm boyunca yeter.
Teneffüste Pokémon kartlarımızı takas edelim mi?
Yok, Alice'le bir şey yapacağız.
- Ben de gelemez miyim? - Sen daha çok küçüksün.
- Ne? - Selam!
1539.
Şimdi göreviniz
bu sayıyı 1, 10, 100 ve 1000'lere bölmek.
Kim denemek ister?
Elsa.
Efendim?
- Yine hayal mi kuruyorsun? - Hayır.
- Bak, dikkatini vermen lazım. - Uğraşıyorum.
Denemek isteyen var mı?
Merhaba, merhaba, selam.
Selam Nástegállu.
İster misin?
Peşinden git!
Sıçayım...
İyi misin canım?
Eve gidelim, hadi bin.
Birini gönderebiliyor olmanız lazım.
Hay, kahretsin!
Ne zaman?
O zaman karakola biz gelsek daha iyi. Görüşürüz.
Yavrularımız hiç öldürülmemişti. Kesin yine o piç yaptı.
Robert Isaksson mu?
Selam, baksana.
Kimdi, gördün mü?
Bana söyleyebilirsin.
- Niye tek başına oradaydın? - Yarın konuşuruz.
Yanında yatayım mı?
Işığı kapatma.
Randevunuz var mı?
Hayır ama Johan Dalman'la konuştuk, gelip tutanak tutturmamızı söyledi.
- Konu neydi? - Ren geyiğimiz öldürüldü.
- İsim alabilir miyim? - Nástegállu.
- Sizi kastettim. Nils Johan mıydı? - Nils Johan Stuorbma.
- Soyadınız nasıl yazılıyor? - Tuvalete gitmem lazım baba.
Tamam, çabuk.
S, T, U, O, R, B, M, A.
Evet, anlıyorum. Belli düzenlemeler var...
- Ama niye bu kadar karmaşık? - Micke'yle olanları tekrarlayamayız.
Orası kesin. Dürtülerini hiç kontrol edemiyordu.
Kahretsin, diğer herkesin eve sağ salim dönebilmesi mucize.
- Evet, öyle. - Evet.
Hadi, otur.
Kısa sürdü. İyi misin?
Sürüye kayak yaparak tek başına gitmişsin.
Peki.
Oraya vardığında ne gördün?
Anlat.
Benim yavrum...
Nástegállu...
Kanlar içindeydi.
Ölmüştü.
Başka birini gördün mü?
Emin misin?
Canım, memur beye olan biteni tam olarak anlatman lazım.
Peki, kimin yaptığını gördün mü?
Maalesef daha çok bilgimiz olmadan bir şey yapamayız.
Şuna bakın.
Çocuğun yavrusunu bu hâlde bulması sizce nasıl bir histir?
Muhtemelen anlatamıyor.
Hayvan sivri bir çit yüzünden falan yaralanmış olabilir mi?
Ciddi misiniz? Sizce kendisi mi boğazını kesti?
- Şey... - Ne? Kahretsin ya.
İntihar etmedi. Bunu soruşturmaya başlamanız lazım.
- Her tutanakta da böyle olmaz ki! - Stuorbma!
Sakin ol.
Çalıntı diye tutanak tutacağız. Şu an elimizden daha fazlası gelmiyor.
- Baba, baba! - Ne var?
Çalıntı derken ne demek istedi?
Bin bakayım.
Ama...
Kutup ışıkları, kutup ışıkları
Ağzında domuz yağı
Alnında baltası
Kutup ışıklarını kızdırma yavrum.
Gökyüzünde oynayan o ışıklar ölülerin ruhları.
Nástegállu da mı kutup ışıklarının içinde?
Dünyadan gelip geçen herkes kutup ışıklarıyla yürür.
Nástegállu artık yok diye üzülme.
Burada seninle olabildi diye sevin.
Heatta gelecek kış sürüsünü besleyemeyecekmiş.
Duydum. Dün hava beş dereceydi, yağmur vardı.
Bugünse neredeyse -20.
Baksana, geyikler bu şekildeki buz katmanını kazamaz.
Evet, bir şeyler oluyor, eskiden hiç böyle olmazdı.
Çocuklarıma ne olacak?
Bu hayat tarzını seçme fırsatını onlara sunabilmek istiyorum.
Nástegállu'ya olanlar...
Elsa çok sıkıntı çekiyor, onu biraz neşelendirebilir misin?
Bir denerim.
Geyiklerle olmayı sevdiğini gördüm ama bu zor bir iştir.
Evet ama altından kalkabilirim.
Tabii ki.
Ama küçücük kanatlarınla kargalar kadar yüksekten uçamazsın.
Karga değilim ben.
Değilsin, haşarının tekisin.
Ren geyiği çobanı olmak istediğine emin misin?
Kesinkes eminim, Nástegállu'nun gözlerine baktığım anda anlamıştım.
Niye geyiklerimizi öldürüyorlar?
Bazı insanlar salak.
Bizim yaşam tarzımızı sevmiyorlar ya da anlayamıyorlar.
- Neden? - Engel olduğumuzu düşünüyorlar.
Aklında bulunsun.
Her zaman gelip benimle konuşabilirsin, ne olursa olsun.
Konuşmak istemezsen anlarım.
Ama...
Sırlar giderek büyür.
Ağırlaştıkça taşıması zorlaşabilir.
Hele de kimseyle paylaşmazsan.
10 YIL SONRA
Elsa, en iyi kemendini getirdin mi?
Bak!
Şu benim yavrum mu baba?
- Ne kadar güçlü olduğunu görelim. - Dalga geçmeyi bırak da yardım et.
- Tut! - Yakala!
Buraya gel!
Kürkünü işaretleyelim.
Şunlara bak.
Gel yardım et!
- Selam. - Selam.
- Gördün mü? - Neyi?
Artist, kendini bir şey sanıp buraya geliyor.
Niila mı?
Ama kendini bir şey sanmakta haklı, değil mi?
Seni kesiyor.
Keserse kessin.
Niila'yla çıksana, ne de yakışıklı bir çocuk.
Elsa'yla geyik kralının oğlu mu? Görmek isterdim.
Mümkün değil, bunca yıllık çileyi sırf onun karısı olmak için çekmedim.
- Babamla kalmayı tercih ederim. - Ama sana faydası olur.
Babası öldü, şimdi köyde en çok Ren geyiği onda.
Johan Heatta ölmedi ki.
- Ölmedi mi? - Yok.
- Jon-Issát, geliyor. Bak, orada, işte o. - Hadi Jon-Issát.
- Baba, yardım et. - Kardeşinin bu.
- Yardım et! - Geliyorum.
Şunu alabilirsin.
Çok ağırdı.
- Hangi kırmızı boyayı aldın? - Ne fark eder? Kırmızı işte.
- Aptal mısın be? - Niye?
Falun kırmızısı ayrı, koyu kırmızı ayrı lan.
Benim gözümde hepsi aynı.
Şunu çeksene. Hadi be, çekmeye başla.
Gidip oynayacağım.
Ha siktir!
Ne yapacağız bunu?
Eh, bence et bozuk olacak.
- Niye? - Çok stres yaşadı.
Tarihimizi konuşurken şunu mutlaka hatırlamalıyız.
Eskiden Sámiler olarak dilimizi konuşmamıza izin verilmiyordu.
Bir düşünün.
Büyükannem diyor ki çocukken onu göçebeler için yatılı okula göndermişler.
Doğru, bu çok sık yaşandı.
Geyik çobanlarının çocukları ailelerinden ayrıldı.
Yatılı okula gidip İsveççe öğrenmeye zorlandılar.
Jon-Issát.
Büyükbabam dedi ki
öğretmeni Sámi dili konuştuğunu duyarsa parmaklarına cetvelle vuruyormuş.
Evet, durum böyleydi. Çoğunuz benzer hikâyeler duymuştur.
- Okulda telefon yasak. - Biliyorum ama bunu açmam lazım.
Alo?
Dersin ortasındayım anne, ne oldu?
Büyükannen yine kayıp, aramaya yardım etmen lazım.
İş fırsatlarıyla çevreye zarar verme riskini karşılaştırıp...
Büyükanne!
Büyükanne, nereye gidiyorsun?
Geyik sürüsüne tabii ki.
Hadi eve gidelim.
- Kardeşim orada, tek başına halledemez. - Eve gidip köpeği alalım.
- Köpek mi, kimin köpeği? - Bizim köpeğimiz.
Tamam, hadi. Gidip köpeği alalım.
Ete yine çok tuz atmışsın.
Biraz tuz iyidir, insanı biraz susatır.
Madenle ilgili dediğin şeyi düşündüm.
Büyük çocuk sensin.
İstersen gidebilirsin ama Nils Johan'dan sonra işi devralacaksın.
Ama niye devralmam lazım? Elsa hep bunu yapmayı istedi...
Öyle olmaz, Elsa'nın asla başa geçemeyeceğini biliyorsun.
Zaten buranın geleceği yok.
Havalar değişiyor, ormanlar yok oluyor...
Böyle devam ederse nasıl hayatımızı sürdüreceğiz?
Senin gibi olmak istiyorum.
Yani güzel mi?
Güzelmiş, hadi lan. Senin gibi özgür olmayı kastediyorum.
- Özgür mü? - İstediğini yapmakta özgürsün.
Aptal mısın ya? Ne dediğini bilmiyorsun sen.
- Niye bu kadar kızdın? - Ailenin en küçüğüyüm.
Artık kendi geyiğim yok, babanın emrinde çalışmak zorundayım.
Köy meclisinde oy kullanamıyorum. Hiyerarşinin en alt basamağındayım.
Artık geyik işaretim bile yok!
- İşaretini mi aldılar? - Evet!
Geyik işaretim olmadan Sámi olduğumu hissedemiyorum. Kahretsin.
Mecburen iş bulduğum şehirdeki madenden geldiğimde
bana hain şeytan diyorlar.
Sen de gelmiş, özgürlükten bahsediyorsun, en ufak bir fikrin yok.
Burada hayatın ne güzel, haberin yok.
Kiruna'ya gittiğimde en çok burayı özlüyorum, sürekli.
Evet.
Çok güzel bir yer.
Hiç kimse yok.
Çok huzurlu.
Alo?
Gelir misin? Heargebuolža civarında silah sesi duydum.
Sıçayım... Geliyorum.
Bu ne be?
Piç yine saldırmış.
- Kulakları kesilmiş tabii. - Evet.
Galiba benim geyiklerim.
Piç herif!
Kesin o açgözlü İsveçli yaptı. Kar motorunun izini takip edelim.
- Gidip bakalım. - Polisi aramak gerekmez mi?
Polis kanıt olmadan bir şey yapmaz. Piçi yakalamak için fırsat bu fırsat.
Bak.
Kan.
Gövdeleri buraya taşımış.
Polisi ara.
Gelip bu kan izlerini incelemeleri lazım.
Eve mi gitsek?
- İki saatte geliverdiler. - Acele etmeselerdi.
Selam Stuorbma.
Selam.
Ren geyikleriniz yine mi çalındı?
Evet, kan izleri katledildikleri yerden buraya geliyor.
Hani?
Kar püskürtme aracıyla buradaki karları temizlemiş.
Ahır kapısının önünde de kan var.
Girip bakmanız lazım.
İşte geldi.
Bu kez kaçamayacak.
Selamlar, bir ihbar yüzünden geldik de...
Sence bu kez yakalanacak mı?
- Sorun nedir? - Ren geyikleri. Kan izleri varmış da.
Galiba tanışıyorlar.
- Hay şu... - Evet ama bakmamız lazım.
Hay sıçayım!
- Ne oluyor? - Kan izlerini inceleyeceğiz.
Burası özel mülk, belki farkındasınızdır.
Kan izlerini takip ederek geldik.
Sabah tavşan vurmuştum, onun izidir.
Bu ülkede tavşan vurmak hâlâ yasal, değil mi?
Ahıra bakabilir miyiz?
Evet ama onun için arama izni gerekmiyor mu?
Doğru, arama iznimiz yok.
Evet, arama izniniz yok.
Sizinle konuşurum, sorun değil ama şu Laponlar buradan defolsun.
- Lütfen o kelimeyi söyleme. - Ne, Lapon mu?
Kendine gel.
Artık eve gidebilirsiniz, biz ilgileneceğiz.
Tabii, kesin.
İkinizi mülke girmekten ihbar etmeliyim.
Buraya yeni geldim ama bölgede geyiklerin çalındığını duydum.
Evet, bu kesinlikle ciddi bir sorun ama...
Bana sorarsanız Sámiler geyikleri kendileri vuruyor.
Niye vursunlar?
Sámi köyleri birbirleriyle devamlı kavga ediyor.
- Sonra devletten tazminat alıyorlar... - Tazminat için geyiğin sahibi saptanmalı.
Kulaklar kesilmişse tazminat olmuyor. Sen de bunu biliyorsun.
- Evet, haklı olabilirsin. - Evet.
O kadar sübvansiyon aldıkları hâlde
çobanlıktan kâr edilmediğini herkes biliyor.
En kötüsü de her haltın sahibi geçiniyorlar.
- Balık tutamıyoruz, geyikleri huylanıyor... - Geyiklerle çok sorun yaşanıyor.
Hep böyleydi, babam da bunları yaşamış.
Şimdi kar motorları yasak. Ne zaman bineceğiz, anca yazın mı?
Düşününce sinirleniyorum.
Babam ömrü boyunca çalıştı, hiçbir şeye bedavadan konmadı. Sonra...
Ne bileyim ya, hiç adil değil ama...
Adaletsizlikle yaşayıp ölüyoruz.
Evet.
Peki ama ahırın önündeki kanlar... Onlar nereden geldi?
- Dedim ya, sabah tavşan vurmuştum. - Tavşan nerede peki?
Bari ayakkabını çıkarsaydın.
Hepsi benim suçum.
Senin suçun mu?
Çocukken sesimi çıkarsaydım bunların hiçbiri olmayacaktı.
Ne? Nasıl yani?
Nástegállu'yu Robert öldürdü.
Hep şüphelendiğimiz gibi.
Onun öldürdüğünü düşünüyorduk.
Ama karakolda olanlardan sonra babam seni bir daha sıkıştırmak istemedi.
Seni tehdit mi etmişti?
Çok önceden sesimi çıkarmalıydım.
Öldürülen her Ren geyiğinin sorumlusu benim.
Korkumdan konuşamadım.
Tek bir suçlu var, o da o piç kurusu.
Suçun yok.
Bunu aklından çıkarma.
- Bu ne? - Kanıt.
Ne olunca kıçınızı kaldıracaksınız?
Utanmanız yok mu?
- Manyak gibi sürüyor. - Ama güzel geçti.
Selam Olle.
Elsa dün karakola gitmiş.
- Nereden duydun? - Millet konuşuyor.
Elsa kan izlerini takip ederek Isaksson'un ahırına ulaşmış
ama polis bir şey yapmamış.
Geçen hafta benim de geyiğim öldürüldü.
- Ama polisle sen ben konuşsak daha iyi. - Nedenmiş o?
Polisin bu vakaya yaklaşımı hakkında ne düşünürsek düşünelim,
onlarla konuşabilmemiz lazım.
Bu korkunç katliamları durdurmamız lazım.
Karakola dalıp polisleri bu şekilde kışkırtamayız.
Kimseyi kışkırtmadım, kanıt verdim.
Polis yardım etmek için bir bok yapmadı.
Ses çıkarmayıp görmezden mi geleceğiz? Bari Elsa bir şey yapmaya çalışıyor.
Bu konuda kavga etmek istemeyiz, değil mi Nils Johan?
Yarın önemli bir toplantı olduğunu biliyorsun.
Toplantıda milletle ters düşmeyi göze alamayız.
Doğru.
Peki, artık onun tarafında mısın?
Olle, Sámi köyünün sözcüsü.
Öyleyse bir söz et! Bir şey yapılması lazım.
- Bırakın da seçilenler işini yapsın. - Ben kimseyi seçmedim.
Kadınım diye beni konuşurken dinlemiyorsun.
Elsa, kes artık.
İş birliğinden bahsediyoruz ama Čohkká'da maden olmasının sonuçlarını biliyorken
nasıl iş birliği yapabiliriz?
Sámi köyümüz ikiye bölünecek ve sürülerimizin göç yolları kesilecek.
Büyük, açık ocak şeklinde bir maden yolumuzda dururken
yazlık ve kışlık meralar arasında nasıl göç edeceğiz?
Otobüse binersiniz.
Ayrıca madenin açılması istenen bölgede güzel meralar var.
Orası sakal likeninin hâlâ yetiştiği sayılı yerlerden biri.
Bir de şu var.
Yapılması gereken tüm o yollar nereye gidecek?
Yeter lan artık! Kar motoru süremiyoruz, geyikler rahatsız oluyormuş.
Balık tutma yok, avlanma yok.
Şimdi 250 kişiye iş imkânı olacak, bölge kurtulacak, ona da karşısınız!
Ağzına sağlık!
Bu köyde kaybetmek istemediğimiz, harika bir okulumuz var.
Buz pateni pisti, ana sınıfı...
Halk burada yaşamayı, çalışmayı, vergi ödemeyi sürdüremezse
bunu nasıl karşılarız?
Geyiklerinizle bir alıp veremediğim yok, zaten biliyorsunuz Olle.
Ama geçen yazdan beri işsizim.
Sofia hasta, evden çıkamıyor. Bir de ufak oğlumuz var.
Christer, durumunuzu çok iyi biliyorum ve gerçekten çok üzgünüm.
Ama şunu düşünün, bütün hayvanlar ölürse nasıl geçineceğiz?
İş şimdi lazım, birkaç seneye değil.
- Herkese uyan bir çözüm bulmalıyız. - Yani biz gidip ölelim mi?
Geyikler madende otlanamaz. Tek çözüm biz çobanların göç etmesi.
Öyle demedim.
- Ya, ne dedin peki? - Elsa, otur.
Bütün geyiklerimizi öldürün gitsin.
Bizden de kurtulmuş olursunuz. En az 20 yıldır böyle yapıyorsunuz zaten.
Kamera önünde hayvanlarımızı katlettiniz, işkenceyle öldürdünüz.
Bir de tazminattan şikâyetçisiniz.
Her biriniz bunu yapanın kim olduğunu gayet iyi biliyor.
Ne diyorsun be? Ne?
Bizi mi geyiklerinizi öldürmekle suçluyorsun? Bizi mi?
Geyikleri siz kendiniz öldürüyorsunuz!
Geyikleri işaretledikten sonra ağıldan dışarıya salıyorsunuz.
Sağa sola koşuyor, yollara çıkıyorlar. Sürekli de eziliyorlar.
Sorun orada, göz kulak olmanız gerekiyor!
Şimdi, dünya savaşı çıkarmaya mı çalışıyorsun?
- Kafayı mı yedin? - Açıkça konuşuyorum.
- Ne için? Şimdi koca köy bize düşman. - Kızına terbiye ver. Kahretsin ya!
- Selam. - Selam.
- Nasıl geçti? - Kızına sor.
- Ne oldu? - Keyifsiz işte.
- Ayakkabılar çok güzel olacak büyükanne. - Tabii ki.
Her şey düzelecek, eminim.
Yavru geyiğin öldürüldüğünde nasıl üzüldüğünü hâlâ hatırlıyorum.
Geyikleri beslediğimiz sırada baban nasıl üzüldüğünü anlatmıştı.
Bunu mu anlattı?
Burada yaşadığımız bütün bokluklara karşı çıkacağını işte o zaman anladım.
Buna ihtiyacım vardı.
Biliyor musun?
Hep gidersin diye düşünmüştüm.
Peki.
Kimseye söylemeyeceksin.
Gitmeyi düşünüyorum.
En azından bir süreliğine.
Belki üniversiteye başvururum, eğitim görürüm.
Durumumuzu düzeltecek, bana güç verecek bir şey yaparım.
Kudret verecek.
Elsa, git. Daha gençsin.
Geleceği parlak bir hayat kur.
Ren geyiği çobanlığının geleceğinin belirsiz olduğunu biliyoruz.
Pes edemeyiz Lasse.
- Gülümse! - Gülümsüyorum zaten.
Ay, sil şunu!
Sakın saklama.
- Evet, saklayacağım. - Hayır, sakın.
Büyükannem diyor ki atalarımızın ruhları gökyüzünde dolaşıyormuş.
Evet, büyükanneler bilir.
Birazdan patlama olacak.
- Ne? - Patlama olacak.
- Korktun, değil mi? - Umarım yakınlarda kimse yoktu.
Maden her şeyi yiyip yutuyor.
Bindiğimiz dalı kesiyoruz.
Başka dala atlayamaz mıyız?
Ya başka dal kalmadıysa?
Mattias!
Ne yapıyorsun be Mattias? Hadi kalk!
Burada ne işin var?
Bazen koca bir bebek gibi oluyorsun.
Nasılsın?
Ne oluyor ya?
Sahiden diyorum.
- Nasılsın? - İyiyim.
Konuş.
O piçe öfkemden kuduruyorum.
Ahır kapısına kadar kan izi vardı, bir bok yapmıyorlar!
Babam da öyle.
Görmezden geliyor.
Hiçbir şey olmamış gibi.
Görmüyor musun kardeşim? Yakında geyiğimiz kalmayacak.
O piçi gebertmemiz lazım.
Bugün burada veda etmek için toplandık.
Bir kardeşe, oğla veda ediyoruz.
- Ne diyor bu? - Bir dosta veda ediyoruz.
Nereye gideceğini bilmiyoruz.
- Cehennemi boylayacak. - Kilisede konuşmuyoruz.
- Ne? - Kilisede konuşmuyoruz.
Lasse, 1988'de Čalmmejávrris'de doğdu.
Geyik çobanı olmaya küçük yaşta karar verdi.
Ablası Hanna ve kocasıyla birlikte yaşıyordu...
- Tuvalete gitmem lazım. - Şu anda hiçbir yere gidemezsin.
Lasse'nin niye bizi bırakmayı seçtiğini anlamakta zorlanabiliriz.
Lasse hepiniz için çok kıymetli biriydi.
Onu daima hatırlayacaksınız.
Küller küllere.
Tozlar tozlara.
Biraz kalacağım, sonra yürüyerek dönerim.
Kendine iyi bak.
Baksana!
Başın sağ olsun.
Lasse çok iyi bir adamdı. Çocukken aynı hokey takımındaydık.
Bazen balık tutarken karşılaşırdık. Annesini düşündüm...
Bak, seni uyarıyorum.
- Geyiklerimizi öldürmeyi bırak. - Ağzından çıkana dikkat et.
- Daha yeni başlıyorum. - Öyle mi?
- Selam. - Selam.
BİR AY SONRA
Gelene bak.
Bak.
Gümüş.
- Şu broşa bak. - Aman Tanrım!
Muhteşem görünüyorsun, şuna bak! Fotoğrafını çekebilir miyim?
- Bilemiyorum. - Çeksin, sonra para al.
Gerçek bir Sámi fotoğrafı için 500 kron.
Tamam.
Ve kız kardeşime joik söylüyorum
Sahneden in, sarhoş seni!
- Ne kızıyorsun bu kadar? - Rezil oluyoruz, git otur.
- Selam Elsa. - Selam!
- Merhaba. - Merhaba.
Ve kız kardeşime joik söylüyorum
Merhaba, selam.
Alo?
Burada yol kenarına geyik kafatasları dizmişler, hemen gelmen lazım.
- Ciddi misin? - Evet, çabuk.
Bir sürü insan geldi, polisler, gazeteciler... Çabuk gel.
Neredesin?
Bu, nefret suçu sınıfına giriyor. Sámileri hedef alıyor olmalı, değil mi?
Tanrım.
Anlayamıyorum. Kim böyle bir manyaklık yapar?
Bu kasabada Sámileri istemeyen biri.
Ben Expressen'den Lovisa Eriksson. Sizce bunu yapan kim?
Sámiler kendileri yapmış olabilir.
Anlamadım, Sámiler niye kendi geyiklerini öldürsün?
- Konuşacağım. - Sakın.
- Leşlerin tazminatını alıyorlar. - Mecburum.
- Sakın, babam uyardı. - Umurumda değil.
Geyiklerimizi niye öldürdüklerini söyleyebilirim.
Buyurun.
Bizden nefret ettikleri için. En zayıf noktamızdan vuruyorlar.
Köyümüzde en az 20 senedir geyiklerimizi vuruyorlar.
Polis de kılını kıpırdatmıyor.
Garajımızda yüzün üstünde polis tutanağı nüshası var.
- Niye harekete geçilmiyor? - Millet bizden kurtulmak istiyor.
Bu köyde basınla bütün iletişimi benim kuracağım konusunda anlaşmadık mı?
Ama basınla hiçbir iletişimimiz yok. Burada olanlar nasıl duyulacak?
Bu gazetede yayınlandığından beri üç kere ölümle tehdit edildim bile.
Basına konuşursan böyle olur.
Bu benim suçum mu?
Anlamıyor musun? Agresif davranışların hepimizi tehlikeye düşürüyor.
- Hoş değil Elsa. - Köy meclisi yöneticileriyle görüştüm.
Aldığımız karara göre Elsa'nın artık toplantılara katılmamasını...
- Baba! - ...uygun buluyoruz.
- Beni kovuyor musunuz? - Bunu yapamazsınız.
- Karar verildi. - Ne zaman?
Aptalca kararlar vermek dışında bir işiniz yok mu?
Gelip geyiklerinize baksanız daha iyi olur.
Sıçayım ya...
FOLLOŞ OLMUŞ LAPON OROSPU İĞRENÇ KALTAK
GEBER LAPON OROSPU
Hadisene lan, hadi!
- Hadi! - Güzel!
Bırak beni lan!
Ne yapıyorsunuz?
- O başlattı. - Yalancı!
Zaten hep lanet Laponlar başlatıyor.
Jon-Issát!
Hemen içeri girip konuşuyoruz.
Bırak! O lanet Lapon başlattı!
Jon-Issát, ne oluyor sana böyle?
Hepsi senin suçun, her şey gazeteye çıktığından beri kötüye gidiyor!
Artık öğretmenimiz olmanı istemiyorum!
Elsa, git. Daha gençsin.
SÁMI ÜNİVERSİTESİ
Geleceği parlak bir hayat kur.
Ren geyiği çobanlığının geleceğinin belirsiz olduğunu biliyoruz.
Maden Denetim Kurulu, Venture Madencilik'in
Nunásvaara, Njunjisvárri'de demir için test sondajı yapmasına izin verdi.
Maden konusunda...
Dün eve geldiğimde büyükanne dışarıda yalın ayak yürüyordu.
Artık ona bakamıyoruz.
Ren geyiği çobanlığı bakımından bunun sonuçları yıkıcı olacaktır.
Karara itiraz edeceğiz, bu konuda hemfikiriz ve sessiz kalmıyoruz.
Bu meselenin uzaması büyük talihsizlik.
Sámilerin görüş belirtme hakkına saygımız tam.
Ama maalesef bazıları sürekli karşı çıkıyor.
Eğlencesine mücadele ediyoruz mu sanıyorlar?
İsveç'in kuzeyindeki birkaç köy okulu
ekonomik ve demografik zorluklardan ötürü kapatılıyor.
Bölge halkı endişeli...
Hemen bir karar vermeliyiz.
Okullar sayesinde genç aileler düşük nüfuslu bölgelerde kalabiliyordu.
Telefon ettim, onu alabilecekleri bir oda varmış.
Şurada.
- Hazır mısın? - Elsa'ya haber verdin mi?
- Gelmiyor. - Ne? Tabii ki geliyor.
Çabuk ol, ne yapıyorsun?
- Evde kalsan daha iyi olabilir. - Neden?
Yeni maden orada mı kurulacak?
- Evet, Átnjanvári'nin karşısında. - Merhaba.
Kusura bakma ama Elsa'yı istemiyoruz Nils Johan.
- Şaka mı yapıyorsun? - Hayır.
- Gece samanlarım yakıldı, haberin vardır. - Yapabileceğimiz bir şey yok.
- Ciddi misin Olle? - Oy birliğiyle karar verildi.
- Merhaba. - Oy birliğiyle değildi.
Bir iki gün önce Jon-Issát okuldan geldi.
Kavgaya karışmış. Çok öfkeliydi.
Küçük köyümüzdeki bu saçma sapan konuları sen açtın.
Büyüklerin tartıştığı sorunlar çocukları etkiliyor.
Nasıl yani, çocuklarımıza doğruları savunmayı öğretmeyelim mi?
Burada durduğun yeter. İşte kapı, çık git.
Zaten kalmak istemiyoruz.
Lasse haklıymış, bu köy salaktan geçilmiyor.
Geri zekâlılar.
- Küçük sürüyü buldun mu? - Birkaçı Vuoskoduottar'ın kuzeyinde.
Lasse'yi düşünüyor musun?
- Sana bir şey demiş miydi? - Hayır, sana?
- Nereye ait olduğunu bilmiyordu bence. - Şimdi de rahip kesildin.
Aman be, her gün şu suratsızlığını görmekten bıktım.
O zaman gözünü kapa. Bak diyen mi var?
Sürekli kendine acıyıp duruyorsun. Kes artık şunu.
Pis aylaklar.
- Boş ver, şimdi oraya gitmenin âlemi yok. - Olay çıkarmayı seviyorsun sanıyordum.
- Kar motoru yasağından haberiniz var mı? - Yok.
Hiç duymadım.
Laponların sorunu bu işte. En ufak şeyi bile paylaşmıyorsunuz.
- Rahatsız etmiyoruz. - Geyikleri ediyorsunuz.
Geyikleri mi?
Ne geyiği? Nerede lan bu geyikler?
Nedense siz motor sürünce rahatsız olmuyorlar.
Kaldı ki sizin kadar bizim de burada olmaya hakkımız var.
Hayır, yok. Bugün yok.
- Kim demiş? - Ben ve de kanunlar.
- Bu meralar bizim ve kar motorları yasak. - Hadi oradan.
- Gidelim. - Bana bak Lapon.
Çocukluktan beri burada balık tutarım. Babam da dedemle gelirmiş.
- Şimdi bir Stuorbma kalkmış diyor ki... - Yapma Mattias!
- Beni alabalık için mi öldüreceksin? - Yok ama birkaç geyik için öldürebilirim.
Peki.
Peki, sakin ol.
Geri zekâlı herif!
Şunu sağa sola savurma diyorum, elinden bir kaza çıkabilir.
Haftaya gel de dikişleri alalım.
Genel olarak nasılsın? Başının acısı dışında?
Bazen buram acıyor.
- Uyuyabiliyor musun? - Pek uyuyamıyorum.
Birisi...
...geyiklerimizi öldürüyor. Vuruyor falan.
Evet, gazetede yazıyordu.
Çok korkunç.
Sana rapor verebilirim, bir süre istirahat edebilirsin.
- İstersen psikoloğa da sevk edebilirim. - Yok, teşekkürler.
- O piçi saldırdığı için ihbar etmeliyiz. - Boş ver.
Şimdi elinde doktor raporu var. Ben de tanık olarak kanıt sunarım.
Martinsson ve diğer polislerle dost.
Geyik katliamlarında olanın aynısı olacak, bir bok yapmayacaklar.
Annemlere anlatma.
Selam.
SÁMI ULUSAL RUH SAĞLIĞI VE MADDE BAĞIMLILIĞI MERKEZİ
- Taşımama yardım etsene. - Elsa etsin.
Bir geceliğine gidiyorsunuz anne.
- Keyfini sürecek misin? - Toplandınız mı?
Yıllardır spaya gitmedim.
Sağ ol.
Sana ne oldu böyle?
- Hiç, kar motorundan düştüm. - Sürerken daha dikkatli ol.
Ne zaman döneceksiniz?
Bilmem, yarın olabilir. Batı tarafına bakmayı unutmayın.
- Dikkatli olun. - Gel.
Deli gibi sürüyor, kaza geçirecek diye korkuyorum.
Bu da ne?
Selam Cugo, gel hadi. Gel bakayım.
- Acil Çağrı Merkezi, nasıl... - Yardım edin, biri zorla evime giriyor.
Silahı var.
- Nereden arıyorsunuz? - Salmasjärvi, numara 24.
- Peki, adamın silahlı olduğu kesin mi? - Geldi, kapatmam lazım.
Konuşmamız lazım diye düşündüm.
Hiç oturup doğru düzgün konuşmadık.
Belki hata bende, bilmiyorum. Uzun zaman önce oturup konuşmalıydık.
Değil mi?
Ne korkuyorsun be? Yukarı gel de otur...
Tamam, karar senin.
Geçmişteki o olaya tanık olmaman gerekiyordu.
Oralarda ne işin vardı be? Hem de bir başına.
Orada olduğunu, saklandığını nasıl bilebilirdim be? Nasıl?
Seninle açık konuşacağım, son görüşmemizdeki tavrını beğenmedim.
Aramızda bir anlaşma olduğunu,
buna uymazsak neler olabileceğini unutmuş gibiydin.
Artık iyice çenen düştü.
Sana yakışmıyor. Kendi iyiliğin için söylüyorum yani.
Polisi aradım!
Yola çıktılar!
Gelmek üzereler!
Gece gece niye geldiniz?
- Bu saatte kar mı temizliyorsun? - Evet, gündüz çalıştığım için anca...
Son birkaç saattir neredeydin?
Evdeydim işte...
Kar temizliyordum.
Bunun şahidi var mı?
Evet, Tanrı. Sus be!
Biri diyor ki evine girip ölümle tehdit etmişsin.
Ölümle tehdit mi?
- Katil gibi mi görünüyorum? - Sarhoş musun Robert?
Olabilir, ne olmuş? Bu ülkede buna hâlâ izin var.
Yarın DNA testine geleceksin.
Bir şey yapmadım be. Eve girip bakabilirsiniz.
Silah dolabını aç.
Aç hadi.
Kes sesini Cosmo!
Ne oluyor be Cosmo?
Stresli görünüyorsun. Stresli gibisin.
Kahretsin, köpeği strese sokuyorsunuz. Söz dinlemez hayvan...
Bari ayakkabını çıkarsaydın! Çıkarmadın tabii.
Peki...
- Bunu en son ne zaman kullandın? - Belki dört beş... Bilemiyorum.
- Bilmiyor musun? - Emin değilim.
Öyle mi?
Bu tahmin ettiğim kişiyse sana söyleyeyim, hakaretten suç duyurusunda bulunacağım.
- Saçma sapan konuşma Robert. - Çok ciddiyim!
Karalamaya çalışıyorlar, hemen suç duyurusunda bulunacağım.
- Bulunmayacaksın. - Hakaretten suç duyurusu.
- Cidden mi? - Evet, cidden. Gayet ciddiyim!
Niye bu kadar uzun sürdü?
Belki sorguya götürmüşlerdir.
Umarım.
O manyak serbest olduğu sürece evde uyuyamam.
Anlıyorum, burada istediğin kadar kalabileceğini biliyorsun.
Evet, tabii.
Anlamıyorum.
Bizi sadece sen savunuyorsun, başına gelmeyen kalmıyor.
Babamdan utanıyorum. Haksız mıyım? Sana karşı tavrı...
- Senin suçun yok. - Duydun mu?
Bakar mısın?
- Selam. - Selam.
- Girebilir miyim? - Buyurun.
- Elsa burada mı? - Evet. Elsa!
Merhaba. Baban bu gece burada kalacağını söyledi.
Onu yakalayıp yakalamadığınıza bağlı.
Robert'le konuştuk, komşuların kapısını da çaldık ama bir şey bulamadık.
Nasıl yani?
Holdeki botları pencerenin önündeki izlere uymadı.
Bir şey görüp duyan yok.
Yani ölüm tehditleri yanına mı kalacak?
Gel, hadi.
Ben Mattias, lütfen mesaj bırakın.
Neredesin be?
Robert dün vurduğu geyikleri şimdi parçalara ayırmıştır.
Ahırında kanıt arayacağım, onu ancak böyle durdurabiliriz.
Bu da ne?
Şimdi yakayı ele verdin pis hırsız.
- BENİ ARA, NEREDESİN? CEVAP VER - ÇOK ÜZGÜNÜM
Kahretsin.
Ne oluyor be?
Yardım etsene lan, bacağım kırıldı!
- Domuz vursam çalıntı sayılır mı? - Çabuk olsana lan!
Geyikleri öldürdüğünü ve beni öldürmekle tehdit ettiğini itiraf et.
Siktir git lan, siktiğimin Lapon orospusu!
Buz kırılıyor! Buz kırılıyor lan! Yardım et, buz kırılıyor lan!
Yardım et! Yardım et lan, yardım! Yardım et!
Yardım et!
Şunu tut!
Elsa, kaçıl oradan!
Elsa!
İnce buza yaklaşma.
Buz kırıldı!
Ne bok yiyeceğiz?
- Polisi aramamız lazım. - Ben öldürdüm zannedecekler.
Kaza oldu, ben her şeyi gördüm.
Sen neredeydin peki? Bin kere aradım!
Beni öldürebilirdi.
Ne yapacaktın sen?
Cevap ver!
Aklını mı kaçırdın sen?
Salak!
Nasıl yaparsın?
Bir şey yapmadım.
Beni affet.
Merhaba.
Merhaba Elsa.
Elsa Stuorbma'nın ifadesi, 2 Mayıs 2023.
Pekâlâ Elsa.
Anlatacaklarını merakla bekliyoruz.
Şey...
Robert Isaksson'un boğulduğunu gördüm.
Onun yaptığını baştan beri biliyordum.
Tutup çekin!
Nástegállu'yu öldürdüğünden beri.
Polis, Salmasjärvi'de Ren geyiklerine şiddet uygulayan,
kaçak avlanma ve kesim yapan bir çeteyi ele geçirdi.
Salmasjohka Nehri'nde boğulmuş bulunan birinin ahırında bulgular tespit edildi.
Bu bulgular uzun zamandır süren, derinlikli bir soruşturmanın sonucu.
- Çobanlara şunu göstermekten mutluyuz. - Derinlikli soruşturmaymış!
Bu hırsızlıkları ciddiye alıyoruz.
Zavallı yavru, donarak ölmüş.
Biriyle konuşman lazım.
Haziran geldi gelecek, hâlâ çok kar var.
Bir psikologla.
Anlayacak biriyle.
Bak, hiçbir şeyi kafana takma.
Sen dönene dek Elsa'yla işleri hallederiz.
Geçecek.
- Dikkatli sür. - Tamam, yarın dönerim.
Bak, şöyle yap. Göstereyim mi?
Tutarken elin açık durursa daha kolay olur.
Lasse'den öğrenmiştim.
Bir sır vereyim mi?
İlk kez sana gösteriyorum.
Nástegállu'nun.
Niye sakladın ki?
Bence...
Ölenleri anmaya devam ettiğimiz sürece yanımızda yürümeye devam ediyorlar.
Nástegállu bana mücadele gücü verdi.
Şimdi sırrımı öğrendin.
- Bugün yavrumu verecekler. - Öyle mi?
Sakın unutma.
Onun sahibi değilsin.
Sana ödünç olarak verildi.
Çok güzel kestin, işte böyle.
Alt yazı çevirmeni: Deniz Mayadağ