Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Pinangarap kong magkaroon ng identical twin noong naging adult ako.
Na-curious ako,
"Ang astig sigurong magkaroon ng identical twin."
At nangyari 'yong hindi inaasahan.
Nangyari sa akin 'yong di ko inakalang mangyayari sa akin.
Nakita ko 'yong dalawang litrato sa phone ko at nagulat ako.
Pareho sila. "Di ako makapaniwala!
Kamukha ko siya."
Nagbago lahat. Hindi ko naintindihan ang nangyari.
Pambihira 'yon.
Isang uri 'yon ng experiment
na pinapangarap ng scientists, pero di magawa ethically.
Sa isang punto, akala ko, di totoo 'yong buhay ko.
Para akong nakatuklas ng dobleng buhay.
Naniniwala ka ba sa teleserye?
Kasi pagkatapos nito, magbabago ang buhay mo.
Walang nakakaalam sa sakit na nararamdaman mo.
Wala akong karapatang baguhin ang buhay ng mga tao.
Mahirap matuklasan isang araw na kasinungalingan 'yong buhay mo.
Hindi ko talaga alam kung nasaang parte ng salamin ako.
THE ACCIDENTAL TWINS
Ako si Jorge Bernal.
Ipinanganak ako sa Bogotá noong December 21, 1988.
Nagtatrabaho ako sa hydrocarbon company
kasama ang kaibigan kong si Laura.
Isang araw, sabi ni Laura, "Hi. Kumusta?
Nakita kita sa lugar ko." Sabi ko, "Kailan?"
Sabi niya, "Last weekend."
Sabi ko, "Pero wala ako sa Kennedy." Sabi niya, "Totoo, nakita kita."
Nagsimula lahat
sa company barbecue na pupuntahan namin ni Yaneth.
Nagpapabili sila ng karne sa akin. Sabi ni Yaneth, "Wag kang mag-alala.
May butcher shop 'yong pinsan ng boyfriend ko, matutulungan niya tayo.
Bibigyan niya tayo ng masarap na karne sa murang halaga." Okay.
Pumunta kami sa butcher shop,
at nandoon si William, naghahanda ng order namin.
Nagulat si Laura nang makita niya si William.
Nakita ko ang mataderong kamukhang-kamukha ng katrabaho kong si Jorge.
Nagulat ako.
"Yaneth, katrabaho ko siya!" Sabi ko, "Hi!" Bumati ako sa matadero.
Wala siyang expression sa akin.
Umalis siya na akala niya, ako 'yon, at ayokong bumati.
Akala ko, nahihiya si Jorge na bumati,
kasi nakilala ko siya habang nagtatrabaho siya sa butcher's.
'Yon ang akala ko.
Pinipilit niya. Sabi niya sa akin,
"Uy, nahihiya ka bang sabihing nagtatrabaho ka sa butcher shop?"
Sabi ko, "Di ako mahihiya, pero di ako nagtatrabaho sa butcher's.
Hindi ako 'yon."
Di ko gaanong inisip 'yon. Hindi pa ako naniwala.
May kapatid daw siya. Di identical, pero kakambal.
Kaya sabi ko, "Siya 'yong lalaking nakita ko."
At sabi niya, "Baka hindi kasi di kami magkamukha."
Matagal ko siyang ginulo tungkol sa kakambal niya.
Nagsuspetsa na rin kami.
Sabi niya sa akin, "Paano kung may nawawala akong kapatid?
Kapatid na di sinabi sa amin ng papa ko."
Di nagtagal, nakatrabaho ko si Yaneth.
Di ko siya binati kasi di ko siya kilala.
Pero napansin ko na minsan pagdating ko,
tinititigan niya ako.
Nakita ko si Jorge sa kompanya, at sabi ko, "Diyos ko!"
Sabi ko kay Laura,
"Kamukha niya si William, pero malinaw na hindi siya si William."
Hindi ko alam kung parang panaginip 'yon.
Biglang naintriga ako. Alam kong December ipinanganak si William.
Tinanong ko si Laura, "Alam mo kung kailan ang birthday ni Jorge?"
May birthday board kami sa trabaho.
Sabi ko, "Kukunin ko 'yon. Madali lang."
Tumingin ako sa board at totoo nga,
December din siya ipinanganak.
HAPPY BIRTHDAY!
DECEMBER
Sabi ko, "Tingin ko, may kakaibang nangyayari."
Tapos isang araw, sabi ni Yaneth sa akin,
"Uy, may picture ako ni William sa butcher's shop.
Pwede mong ipakita kay Jorge at alamin mo ang sasabihin niya?"
Lumapit siya, nasa likod ang mga kamay
na may hawak na phone, "Naalala mo 'yong sinabi ko?
'Yong lalaking akala ko ikaw?
Talagang hindi ikaw 'yon.
Pero handa ka nang makita ang doppelgänger mo?
Ipapakita ko 'yong picture." Sabi niya, "Patingin ng kakambal ko."
Nang makita niya…
Talagang… nagulat siya.
Halatang nagulat ako,
kasi may kamukha ako. Kamukhang-kamukha.
Nagsimula siyang magtanong sa mga katrabaho namin,
"Ano'ng itsura ko rito?"
At sabi nila, "Guwapo ka riyan. Oo. Ayos." Astig.
Tanungin natin 'yong iba. "Ano'ng itsura ko rito?"
Kaya sabi niya, "Naisip mo ba na walang makapagsabing hindi siya ako?"
Sabi ko sa kaibigan ko,
"Tingnan mo 'to, ano'ng masasabi mo?"
Tumingin siya at sabi niya, "Ano? Kasama mo 'yong mga lalaki."
Sabi ko, "'Yon ang nakakatawa, hindi ako 'yong nasa picture."
Tiningnan niya ulit at sabi niya sa akin,
"Pero kamukha mo siya."
Maya-maya, bumaba ako at tinanong siya,
"Pwedeng itanong mo 'yong pangalan niya para mahanap ko siya?
Sa Facebook o kung saan?"
Sabi niya, "Hanapin mo si William Cañas Velasco."
Hinanap ko siya at tiningnan bawat picture.
Tahimik lang ako, nakatingin sa picture. Tiningnan kong mabuti.
May nakita akong mga picture na wala siyang bigote.
Kamukha ko siya.
Doon ako nagsimulang mag-panic.
Sabi ko, "May kakaibang nangyayari."
Noong akala ko nakita ko na lahat, at wala nang ibang pwedeng mangyari…
Nakita ko 'yong picture na talagang nagpabago sa lahat.
'Yong bumago sa buong kuwento.
Nag-text 'yong dati kong katrabaho,
"Tiningnan namin 'yong pictures ng pinsan ng boyfriend mo,
kamukha niya si Jorgito."
At sabi ko, "Talaga? Alam mo ang nakakatawa?"
May kakambal si William na hindi niya kamukha."
Sabi niya, "Pati si Jorgito."
At sabi ko, "May picture ka ni Jorge kasama 'yong kakambal niya?
Ise-send ko 'yong kay William kasama ang kakambal niya."
Nang nakita ko ang dalawang pictures sa cellphone ko, sabi ko,
"Diyos ko. Dalawang set ng kambal at…
-Nagkapalit. -"Nagkapalit sila."
Hindi lang isa ang problema.
-Dalawa. -Dalawa 'yon.
Problemang mas malaki sa inakala namin.
Ipinadala ko agad kay Laura at sabi ko,
"Dalawang set ng kambal na nagkapalit."
Nagulat ako. Di kapani-paniwala 'yon.
Di ako makapaniwala sa nakikita ko,
kasi kamukha ng kapatid ko 'yong nasa litrato.
Tinitigan ko lang 'yong litrato at sabi ko, "Sino siya?"
At sabi ng isa sa comments,
"Magkapatid na di mapaghiwalay." Ang sabi, "magkapatid."
Tapos sabi ko, "May kaibang nangyayari.
Ano 'to? Parallel world? Mirror world?"
Hindi ko alam. Litong-lito ako.
Naisip ko rin na,
"Kasinungalingan 'yong buhay ko," o "May mali."
Kasi di ko sila kilala. Nalito ako at nagulat.
Nagsimula kaming magtanong ng kung ano-ano,
mga bagay na pwedeng magpahiwatig na magkapatid sila.
Kambal.
Na nahiwalay sila sa kung anong dahilan.
Siyempre, sinimulan namin sa pagtutugma ng birthdates.
Pero may mga di tugma gaya ng lugar ng kapanganakan.
Ipinanganak sila sa Santander.
Pero di ko naintindihan. Paano sila ipinanganak sa Santander?
YANETH: IPINANGANAK SI JORGE SA SANTANDER? LAURA: BOGOTÁ YATA
YANETH: SIGURADO KA?
Sabi ni Laura sa akin, "Di siya ipinanganak sa Santander."
Sabi ko, "Nagkamali tayo. Mali."
Kaya tinanong ko 'yong boyfriend ko,
"Uy, alam mo ba kung posibleng dinala sila sa Bogotá?"
Sabi niya, "Tingin ko. Tatanungin ko si William."
Tama na, Conchita.
Ako si William Cañas Velasco.
Laging pumupunta sa butcher's shop si Yaneth, kung saan ako nagtrabaho.
Inisip ko rin at tinanong 'yong sarili ko sa mga tanong sa akin ni Yaneth.
Nag-imbestiga kami,
dahil naniniwala ako na ipinanganak ako sa Santander,
at lumaki sa Santander.
Lumalabas na ipinanganak ako sa Santander, at dinala sa Bogotá.
Tinawagan ko 'yong tita ko, at tinanong,
"Tita, alam mo ba kung saang ospital ako dinala sa Bogotá?"
Tapos sabi niya,
"Oo, dinala ka nila sa Materno Infantil."
MATERNO INFANTIL HOSPITAL ADMISSIONS
Nalaman ni Yaneth kung saan ipinanganak 'yong isa pang kambal.
Ipinanganak sila sa Santander,
pero nagkasakit ang isa sa kanila habang nasa Santander,
kasi pitong buwan silang ipinanganak.
Dinala 'yong isang kambal na may sakit sa Bogotá,
at dumating sa mismong ospital, sa Materno Infantil.
Nang nalaman namin 'yon,
"'Yon na. Malinaw na nangyari 'yon sa ospital.
Wala nang gagawin."
Umuwi ako. Nandoon si Carlos.
Nandoon siya, nanonood ng TV. Dumating ako.
Ako si Carlos Alberto Bernal Castro. Ako ay 34.
Nasa phone ako nang dumating si Jorge mula sa school,
sabi niya, ibaba ko, mag-uusap kami.
Alam kong medyo prankster… Hindi medyo. Talagang prankster siya.
Big joker siya,
kaya tinanong ko kung ano'ng pag-uusapan, na busy ako.
Sabi ko, "Kumusta, Carlos? Okay ka lang?
Naniniwala ka ba sa teleserye?" At sabi niya sa akin, "Ano'ng nangyari?"
Seryoso siya, gaya lagi.
Sabi ko, "Ano'ng nangyari? Linawin mo."
"Naniniwala ka sa teleserye?" Sabi niya, "Hindi."
Sabi ko, "May ipapakita ako sa 'yo, sabihin mo ang iniisip mo."
Sabi ko, "Ano? Jorge, tigilan mo ako. Busy ako, sabihin mo na."
"Dahil pagkatapos nito, magbabago ang buhay mo."
Natatawa akong sinabi 'yon, pero seryoso ako.
Alam ko ang sinasabi ko sa kanya.
Nagbukas ako ng Facebook at pinakita ang profile ni William.
Pinakita ko ang pictures, nagtakip siya ng mukha,
tumawa siya, tinanggap niya bilang joke. Sabi niya, "Kamukha mo siya."
Sabi ko, "Ano'ng double?
Di ko alam kung ano'ng nangyari, kung may isa pang anak na lalaki si Papa."
Sabi ko, "Di ko pa pinapakita 'yong best picture."
May nakita kaming picture na may kasama siyang ibang tao,
isang lalaki,
at nagulat ako.
Pagkakita niya sa picture, tumigil siya sa pagtawa.
Tinanong niya ako, "Saan mo nakuha 'yan? Sino sila?"
Nasa picture 'yong kamukha ng kapatid ko
kasama 'yong lalaking kamukha ko.
Doon natapos 'yong saya, tapos na 'yong joke, at pumunta ako sa kuwarto ko.
Pagdating doon, nag-imbestiga na ako.
Naging nostalgic ako.
Umiyak ako.
Bumalik ako sa kuwarto ni Jorge. Niyakap ko siya. Sabi ko, mahal ko siya.
Di ko 'yon laging ginagawa. Gagawin ko lang 'yon kung lasing ako.
Unang beses kong sinabing mahal ko siya, di ako lasing.
Sabi niya, "Tama na. Hayaan mo na.
Wag ka nang mag-imbestiga. Wag mo nang gawin 'yon.
Hayaan mo na."
Naisip ko agad na kung may naipalit, ako 'yon.
Kamukha ng kakambal ko 'yong kapatid kong babae,
'yong mama ko,
at naiiba ako sa kanila.
Ang kinatatakutan ko,
baka i-reject ako ng pamilya ko sa Bogotá.
Na sasabihin nila, "Di na ikaw 'yong anak namin.
Di ka anak ni Luz Marina. Di ka na pwede rito."
May mga tanong na mahirap itanong,
at may mga sagot na mas mahirap tanggapin.
Hindi madaling tanggapin
na hindi ako 'yong kapatid na inakala ko,
at di rin ako anak ng pinakahinahangaan ko sa mundong 'to.
Alam kong dapat mag-imbestiga pa ako.
Ayaw niya, pero gusto kong alamin 'yong ugat ng mga bagay,
at alamin ang nangyayari.
Minsan, naiisip namin ni Laura,
"Paano kung maging masama 'yong kinalabasan nito?
Na isa sa kanila ang magpakamatay."
'Yong isipin 'yong mga 'yon, napakasama no'n para sa amin. Totoo.
"Kailan ako nasangkot dito? Di dapat ako nagtanong.
Di dapat ako nasangkot."
Kasi hindi namin alam ang mangyayari.
Di namin alam ang magiging reaksiyon nila pag nagkita sila.
'Yong mga pamilya! Lagi kong iniisip 'yong mga nanay nila.
Sabi ko sa asawa ko, parang nagtsitsismis, "Isipin mo kung mangyayari 'yon sa 'yo."
Sabi niya, "Ano'ng sinasabi mong naipalit sila?"
Sabi ko, "Tingnan mo ang ebidensiya at pictures."
Ipinilit niyang wag akong makialam baka may masamang mangyari.
Na kaya kong baguhin ang buhay ng iba at wala akong karapatang gawin 'yon.
Oo, tama naman siya. Pero tinuloy ko pa rin.
Pagkatapos ng pangalawang picture, naisip kong tawagan si Yaneth,
para hingin 'yong phone number ng lalaking kamukha ko.
Naaalala ko
nang tumunog 'yong phone, di ko alam kung paano ko siya kakausapin.
Ang bilis ng tibok ng puso ko
kasi alam kong may kapareho ako sa kabilang linya,
pero di ko alam ang sasabihin niya sa akin.
Alam kong siya 'yon. Sinagot ko.
Sabi ko, "Kumusta, pare? Kumusta ka?"
Nang narinig ko 'yong boses niya, naisip ko
na di kami identical.
Pakiramdam ko, may kausap ako maliban sa sarili ko.
Nagsalita siya nang mahinahon, "Hello, kumusta?
Ako si William, 'yong nasa butcher's. Pinakita nila 'yong pictures mo."
Tapos biglang sinabi ko, "Uy, saan tayo pwedeng magkita?
Marami nang coincidences na nangyayari,
at gusto kitang makilala para malaman ang nangyayari."
Sabi ko, "Oo naman! Saan?
Lourdes Church, okay? Alam mo kung saan?"
"Oo. Alam ko 'yon."
Sabi ko, "Okay. Pwedeng gabi? Bandang 9:00 p.m.?"
"Sige, sir."
Noong sinabi niya na pwede kaming magkita sa gabi,
tinanong ko, "Pupunta kang mag-isa?" Sabi niya, "Oo, mag-isa ako."
Sabi ko, "Mag-isa rin ako." Sinabi ko 'yon.
Sabi ko, "Tatawagan ko si Carlos at sasabihing makikipagkita ako sa kanila,
baka sumama siya sa akin."
Sabi ko, "Ano'ng ginagawa mo? Makikipagkita ako sa kanila ngayon. Tara."
Naalala kong isa sa mga sinabi niya, "Sabi ko, tigilan mo 'yan."
Pero, well… Makikipagkita na ako sa kanila.
Sabi niya, makikipagkita siya sa isa at tinanong ako kung gusto kong sumama.
Sabi ko, "Hindi. Gumagawa ako ng thesis. Di ako makakapunta."
Hindi sa di ako pwede, ayoko lang pumunta.
Sabi niya, "Di ako pupunta, dapat ikaw rin."
Sabi ko, "Sige na. Walang mangyayari."
"Hindi. Marami akong gagawin at busy ako."
Noong nagdesisyon siyang makikipagkita,
ayoko 'yon, ayokong humarap sa bagong katotohanan.
Ayokong harapin 'yong sitwasyong 'yon.
Takot akong ma-reject.
Noong pinipilit niyang makipagkita, di ko siya napigilan sa gusto niya,
kaya sabi ko, "May tiwala ako sa 'yo, ingat ka lang, at balitaan mo ako."
Ako si Wilber Cañas Velasco. Ipinanganak ako sa Vélez, Santander.
Lumaki ako sa La Paz kasama si William. Sabi niya dati, identical twins kami.
Nagtrabaho si William sa Kennedy.
Tumawag siya at pinapapunta niya ako roon, urgent daw. Dumating ako. Binati ko siya.
Tapos pinakita niya 'yong picture na kamukha niya.
At may isa pa siyang katabing lalaki,
kamukha ko. At isang babae.
Ang nasabi ko lang, "William, kapatid kita hanggang kamatayan,
at walang makakabago roon."
'Yon lang ang nasabi ko noon.
'Yong pagiging kambal, bukod sa pagkakahawig sa itsura,
pareho rin kayong mag-isip at pareho ang gusto n'yo.
At di ko naramdaman 'yon kay Wilber.
Lagi kaming nag-aaway.
Sinubukan kaming bihisan ng parehong damit ng mga magulang namin.
Pero di kami magkatulad. Di kami nagkakaintindihan.
Kapag nag-aaway kami, sabi ko sa sarili ko,
"Gusto kong magkaroon ng katulad ko."
Iniisip ko noon na dapat maging katulad ako ng kakambal ko.
Magkaiba kami ng gusto ni Jorge. Ayaw naming mag-share.
Gusto niya ng basketball, gusto ko soccer.
Mahilig siya sa hip-hop at rap, gusto ko ng rock.
Kaya unti-unti, nagsimulang mag-iba 'yong landas namin.
Tinawagan ko si Wilber para sabihin,
"Wilber, nag-set up ako ng meeting sa kamukha ko."
Tapos sumagot siya, "William, kapatid kita hanggang kamatayan,
pero hindi ako sasama sa 'yo."
At sabi ko, "Kahit di ka pumunta, pupunta ako."
Nang nakita niyang paalis na ako,
Sabi niya, "Teka. Sasama ako.
Nag-aalala akong mag-isa ka, baka delikado.
Baka set-up lang 'yon." Baka set-up para nakawan siya, di mo masasabi.
Maingat ako roon.
Nag-taxi kami at pumunta sa Lourdes Square.
Siyempre, pinag-uusapan namin 'yon habang nasa taxi.
Ano'ng klaseng tao 'yong lalaking imi-meet ko.
Parang ang haba ng ruta papuntang Lourdes Church.
Parang napakalayo kasi iniisip ko 'yon, kinakabahan ako, at nag-aalala ako.
Ang daldal ni William. Parang motormouth, di siya humihinto.
Naisip ko, "Di namin kilala 'yong lalaki. Sino'ng nakakaalam kung siya 'yon?"
Noong naglalakad ako papuntang Lourdes,
nakita ko 'yong kaibigan ko noong college.
Binati ko siya.
Sabi ko, "Pare, may nangyaring ganito. Gusto mong sumama?"
At ikinuwento ko 'yon sa kanya.
Di ko naikuwento nang malinaw sa tatlong parte 'yong kuwento.
Sumama siya sa akin.
Dumating kami sa Lourdes Square.
Nakatayo kami, nag-uusap, at di ko makakalimutan 'yong sinabi niya.
Parang, "Eto na siya, nakikita ko siya.
Ayan ka na." At pareho kaming humagalpak sa tawa.
At tanong ako nang tanong sa kanya, "Ganyan ba 'yong itsura ko?"
Sabi niya, "Oo."
"Ganyan ba ako maglakad?" "Ganyan."
At napagtanto kong kasama ni William 'yong kapatid niya.
Di mag-isang pumunta si William.
Pumunta siya kasama si Yaneth, Brayan, at 'yong pinsan.
Medyo nagulat ako nang nakita ko siya.
At sabi ko, "Kasama mo 'yong isa." Si Wilber 'yon.
Sabi niya, "Di ka rin mag-isa." At nagtawanan kami.
Tingnan mo 'yon.
Mas maputi si William.
Oo, mas maputi siya.
-Sa lamig. -Sa lamig.
-Ang galing nito. Diyos ko! -Oo, mismo.
Pambihira.
-Ano? -Kamukha niya si William kapag…
-Siya… -'Yong buhok…
Nagpagupit siya kanina.
-Kung hindi… -Mahaba 'to kanina.
-Nagpagupit ka? -Pero kung di ko pinagupit, magiging…
May balbas, ganito.
Noong nakita ko 'yong taong kamukha ko, speechless ako.
Binati ko siya at kaunti lang 'yong sinasabi ko,
pero parang palitan lang ng emosyon.
Noong tiningnan ko si Jorge, natawa ako.
Sobrang natawa ako kasi kapareho niya si William.
Puro tawa lang, parang si Carlos. Di ko makakalimutan 'yon.
Nakikita ko 'yong kapatid ko sa 'yo.
-Pareho silang tumawa! -Wala siyang salamin.
Nakita ko 'yong pagkakahawig niya kay Carlos, at do'n ako pinakanagulat.
Kasi di mo nakikita ang sarili mo, wala kang salamin 24 oras kada araw
para makita 'yong kilos mo, kung paano mo igalaw 'yong kamay mo.
Di ako makapaniwala.
Sa kabilang banda, 25 taon kong nakikita si Carlos.
Alam ko bawat galaw ni Carlos, at nakita kong ginagawa niya 'yon.
Di ko alam kung mas maganda ang nangyari o makita na lang siya sa kalye.
Mas nag-panic ako roon.
Mas napansin ko 'yon, higit sa pakikipagkita kay William.
Diyos ko.
Tinitingnan ko lang siya.
'Yon na, ang missing piece,
para maintindihan namin ang nangyari.
Kasi nasabi ni William,
"Noong bagong panganak ako, dinala nila ako rito sa Bogotá."
Di ka dinala rito, kinuha ka nila.
-Ano'ng blood type mo? -Pareho lang kayo.
Nagtawanan kami.
Naalala kong nag-picture kami ni William nang magkasama.
Sabi ni Wilber, "Gusto kong makilala 'yong kakambal ko," parang gano'n.
Nagtanong sila, "Nasaan si Carlos?"
Sabi ko, "Busy siya sa bahay."
Hindi ko sinabing di siya okay.
Na-curious ako, sabi ko, "Gusto kong makilala si Carlos. Puntahan natin?"
Tinawagan ni Jorge si Carlos, "Papunta na kami."
Sabi ko, "Bakit sila pupunta? Di namin 'yon napag-usapan.
Ayoko silang makilala o malaman 'yon."
Tumunog 'yong doorbell.
Sabi ko, "Buwisit. Nandito sila."
Kumatok si Jorge sa pinto, at ayaw buksan ni Carlos.
Oo, 'yan.
Mula sa loob, tumawa siya at sabi niya, "Di ko bubuksan."
Sino'ng magbubukas? Buksan mo na!
Ayokong buksan 'yong pinto at harapin 'yong totoo.
Tawa siya nang tawa. Diyos ko!
Naku!
Nang nakita ko na si Carlos,
nakita ko 'yong reflection ni Wilber.
'Yong pagtawa niya,
'yong paghawak niya sa ulo nang nagulat siya sa nangyari.
Magsusuot din sana ako ng gray na hoodie. Muntik na.
Nagulat ako. May kapatid akong gaya ko. Para akong nananalamin.
Nagkaroon ng kaunting tawanan, biruan, nerbiyos, discomfort.
Masasabi mong saya, di ba?
Kasi pag nakita mo
'yong kamukha mo, nakaka-curious 'yon, di ba?
At 25 na 'yong edad namin.
Pakiramdam ko, naloko ako, kasi di ako lumaki kasama ang kapatid ko.
Sinabi sa akin na si William ang kapatid ko.
At pagkalipas ng 25 taon, lumitaw 'yong taong di ko pa nakikita
at kakambal ko siya?
Medyo nalungkot ako,
dahil gusto kong lumaki na kasama siya,
kasama 'yong sarili kong kapatid na si Carlos.
Pero lumaki rin na kasama si William.
Kasi kahit di ko kapatid sa dugo si William,
kasama ko siyang lumaki at mahal ko siyang parang kapatid.
Eto na ang monsters.
-Kumusta, cutie? -Ngiti, Wilber.
-All natural. -Ano na?
-Nandito ka, bro. -Hihiramin ko muna siya.
-Oo naman. -Oo naman.
Parating na ang talent.
Pogi.
Pagkatapos ng reunion namin, nag-usap kami,
at gusto naming sabihin sa publiko 'yong nangyari sa amin.
At sabi namin, oras na para maghanap ng TV network,
dahil alam kong gugustuhin nila kaming i-film.
At na-film namin 'yong kuwento kasama si Caracol sa Séptimo Día.
Doon unang beses lumabas 'yong kuwento namin sa TV.
Walang duda, isa ito sa mga di malilimutang kuwento
sa Séptimo Día.
Sa NICU ng Materno Infantil Hospital,
aksidenteng naibigay…
Ako si Juan Guillermo Mercado. Journalist ako.
Reporter ako na laging naghahanap ng mga kakaibang kuwento,
salaysay, human stories, investigative stories,
Lagi akong gumagawa ng reunion stories.
Naaalala ko 'yon na parang kahapon lang. Sabi ng producer at director,
"Juan, may istorya tungkol sa dalawang set ng kambal na nagkapalit pagkapanganak
na nagkita makalipas ang 25 taon."
Sabi ko, "Nangyayari 'yon sa magical realism,
pero masasabi natin ngayon na nahigitan ng realidad ang fiction."
Dalawang set ng identical twins na may kakaiba at pambihirang kuwento.
May isang lalaki sa bawat set na nauwi sa maling pamilya.
Nasa parehong ospital sila.
Nagkapalit sila nang ganito, at sabay silang umuwi.
Doon nagsimula ang kuwento natin.
-Hello. Welcome! -Salamat.
-Hi, Gigi. -Hello. Maraming salamat. Jorge.
-Carlos. -Carlos, mali ang simula natin.
Nakita ko ang picture niya kasama ang kapatid niya,
at kamukha niya ang kapatid ko.
Tulad ng audience, natawa ako
nang nakita ko ang picture ni Wilber, 'yong kakambal ko.
Tumigil siya sa pagtawa nang nakita niya ang picture
Tapos na ang joke.
"AKSIDENTE KAMING NAGKAHIWALAY"
Sanay na kayo sa ganito.
'Yong may mga salamin, pinalaki kayong magkasama, pero di kayo kambal.
Oo, fratenal twins ang tawag nila sa amin.
Oo. Ang gandang aksidente 'yon.
DECEMBER - 1988
Dalawa sa kambal ang ipinanganak sa Bogotá sa Materno Infantil,
at dalawa sa Vélez Hospital sa Santander.
Hinanap namin ang civil registries at medical records nila.
Nahanap namin ang records ni Luz Marina Castro, ina ng nasa Bogotá.
Mahirap silang makuha kasi isinara na ang ospital.
Sarado ang ospital, sira pa nga.
Nalaman namin sa medical records na ipinanganak silang premature,
na ipinanganak sila nang pitong buwan.
At nakumpirma namin 'yon sa isang pares, ang ina nila, si Ana Delina,
nanganak sa Vélez Hospital noong December 22, 10:00 p.m.
Noong 1988,
ang agwat ng mga lugar kung saan ipinanganak ang dalawang kambal,
sa Santander at Bogotá, nasa 12 at 14 oras.
May sakit ang isa sa kambal sa Santander.
Noong Sabado ng umaga, bandang 8:00 a.m., sabi sa akin ng doktor,
"May sakit 'yong isa sa mga sanggol."
Sabi ko, "Ano'ng nangyari sa bata?"
Sabi niya, "Di siya tumitigil sa pag-iyak, di pa siya dumudumi.
Ipadala natin sa Bogotá."
Tinanong ng doktor, "May makakasama ba siya?"
Dumating ang nanay ko at ipinadala ng doktor ang bata.
Inilipat ang may sakit na sanggol ng lola niya sa Bogotá.
Pero habang nasa ospital, inalagaan ng tita ang sanggol.
At noong Linggo, binisita siya ng kapatid ko
na nasa Bogotá.
At ni-release nila ang bata sa kapatid ko.
Pinauwi ng kapatid ko ang bata sa nanay ko.
Ibinalik niya ang bata kay Lola,
at ibinalik ni Lola ang bata sa Santander matapos maospital.
Mali ang ibinigay nila sa tita.
At di niya napansin 'yon. Oo naman. Mga bagong silang sila.
Tinanggap niya ang sanggol, dinala sa Santander,
ibinigay sa nanay, at hindi rin napansin ng nanay.
Ang sanggol na ipinanganak sa Bogotá,
inilipat sa Santander at bininyagan bilang si William Cañas Velasco.
At sa kabila, 'yong sanggol na ipinanganak sa Santander
inilipat sa Bogotá, at sumama sa pamilyang 'to, sa city na 'to,
at bininyagan siya bilang si Carlos Alberto Bernal.
Hindi madaling tanggapin na isang araw, kasinungalingan 'yong naging buhay mo.
Pakiramdam mo, nabuhay ka sa buhay ng ibang tao,
o may ibang nabuhay sa dapat naging buhay mo.
Ano ang psychological impact
sa kambal na pinagpalit ang buhay?
At sa mga kapatid nila?
At sino ang legally responsible sa nangyari?
Gumawa kami ng inisyal na pagsusuri sa sitwasyon,
at nakita namin na meron ngang mga tanong na hindi pa nasasagot.
Dahil hindi lang 'yon psychological issue o emotional issue,
legal issue rin 'yon.
Tayo 'yong mga magulang natin, kapaligiran natin, kasaysayan natin.
At sa kasong 'to, inilipat sila nang labag sa loob nila,
at sapilitang ipinamana 'yong mga bagay na hindi sa kanila.
Ipinanganak 'yong mga bata sa health facility,
at dapat natanggap nila 'yong pag-aalaga na nararapat.
Sa kasong 'to, panganganak sa kambal. At di nila nakuha 'yon.
REPUBLIC OF COLOMBIA JUDICIAL BRANCH OF PUBLIC POWER
Siguro ang pinakaimportanteng tanong namin sa sarili,
posible bang malaman ang nangyari sa ospital?
Paano nangyari 'yong baby swap na 'yon?
Dahil tertiary care facility 'yon, maraming sanggol ang ipinanganak doon.
Maraming gagawin.
Maraming pasyente ang galing sa iba't ibang lugar.
Kailangan naming ilagay ang dalawang bata sa isang crib o isang incubator minsan.
Pag ipinanganak ang kambal, minamarkahan ng "Twin 1" o "Twin 2," at "Anak ni…"
'Yong sanggol na galing Bogotá na dapat napunta sa pediatrics dito
ay si Twin 2 ayon sa medical record.
Baka nalaglag
'yong bracelet ng isang sanggol
at di 'yon na-report.
Hindi ko talaga alam
ang posibleng nangyari sa pagkakapalit ng kambal.
Nabanggit dito na di sinasadya ang pagkakapalit.
Mukhang may aksidenteng nangyari.
Sa pagkakaalam ko, ipinanganak na may sakit ang isa sa mga sanggol,
kinailangan niya ng oxygen. Kaya inilipat sa pediatrics 'yong sanggol na 'yon.
Naiwan sa ina 'yong isa.
Baka nalaglag ang bracelet,
pero dapat sinabi ng nurse o doktor o kung sino'ng nandoon,
"Nahulog 'yong bracelet ng sanggol, at may dalawa rito, sino sila?"
Walang ibang pwedeng mangyari.
Tingin ko, di sinasadya 'yong pagkakapalit na 'yon.
Hindi.
Ilang sanggol 'yong natanggap nila sa ganito kalaking institusyon?
Ilang beses na ba itong nangyari?
Ilang tao 'yong gano'n ang kondisyon, at di nila alam 'yon?
Gusto naming linawin
na wala sa amin dito ang sangkot sa big swap.
Nangyari 'yon… Nakakalungkot na nangyari 'yon.
Hindi talaga maitatanggi na nangyari 'yon sa Materno.
Sa kasong 'to, parte ng legal problem
na walang gustong tumugon.
'Yong entities na dumepensa sa kaso,
sinasabi nilang lahat,
"Wala akong kinalaman dito."
Tingin ko, magpapasko 'yon. Party season noon.
Medyo magulo.
Medyo naguluhan ang medical staff kasi magpapasko noon.
Ayon sa imbestigasyon ni Juan Guillermo,
napagtanto ko na di ako ipinanganak sa Santander,
pero dito sa Bogotá.
At doon nangyari ang palitan. Dinala ako mula Bogotá papuntang Santander.
At doon ako lumaki.
Sa lugar na di dapat ako lumaki.
Naiiba siya.
Hindi ko 'yon napansin. Kung bakit di siya kamukha ng iba.
Inalagaan ko siya hanggang sa paglaki niya.
Hanggang sa nalaman namin ang totoo.
At inaalagaan ko pa rin siya.
Tapos tinanong ko 'yong tungkol sa mga magulang.
Sabi ni Jorge, "'Yong mama ko…
namatay siya apat o limang taon na ang nakaraan."
Sabi niya, "Di tumira sa amin ang papa ko, pero namatay na rin siya."
Nahsaktan ako na di ko nakilala ang mama ko mula sa Bogotá,
kasi gusto ko rin ng pagbati, yakap niya, dahil…
kadugo ko siya.
Para sa akin, pinakamahirap malaman
na ang taong hinangaan ko buong buhay ko, di ko tunay na ina.
Na ang taong pinagkakautangan mo ng lahat ng nangyari sa 'yo,
di mo ina, di mo kadugo.
May emotional shock at ego shock.
Di madali na sa isang iglap,
lahat ng inakala mo na sa 'yo,
hindi para sa 'yo.
Pakiramdam mo, nagnakaw ka ng buhay.
Na ninakaw mo 'yong kaligayahan ng isang tao.
Nagkulong ako
sa mundong ako lang ang nandoon, na mag-isa ako.
Sinubukan kong linawin 'yong mga tanong, mga palaisipan.
Ano'ng mangyayari kung doon ako lumaki?
Ano'ng mangyayari kung nakilala sila ng mama ko?
Ano'ng magiging reaksiyon niya sa akin? Tatanggapin ba niya si William?
Sobrang naapektuhan sa sitwasyon psychologically sina William at Carlos.
At ayaw kilalanin ni Carlos, na lumaki sa Bogotá, pero ipinanganak
sa Santander, 'yong pinagmulan niyang probinsiya.
Bukid 'yong kinalakhan nilang lugar,
kung nasaan ang mga armadong grupo,
ang mga gerilya at milisya na pinondohan ng drug trafficking.
Napakakomplikado rin ang pagpunta sa Santander
kasi halos walang nakakaalam sa internal battles ko.
'Yong ngumiti sa taong di ko kilala,
o yumakap sa taong walang koneksiyon sa damdamin ko.
Ayaw niyang pumunta sa La Paz. Ayaw niyang bisitahin ang nanay niya.
Ayaw niyang makilala siya bilang tunay niyang ina.
-Anita. -Welcome. Kumusta?
-Anak. -Sabi ko sa 'yo, pupunta ako.
Noong una siyang pumunta sa Santander, tingin niya, masyadong malayo.
Di siya naging komportable.
Siguro dahil sa kawalan ng tiwala sa ibang kapatid ko,
sa nanay at tatay ko.
Maselang isyu, dahil sa loob ng 25 taon
kumbinsido siya na nasa Bogotá ang pamilya niya, ang ina at ama niya,
at nang nalaman niya 'yon,
naging napakakomplikado 'yon sa kanya.
MGA MAGULANG SA SANTANDER
Di niya ako tinatawag na "Mama," at nauunawaan ko.
Lumaki siya sa ibang pamilya. Di niya ako tatawaging Mama.
Pati si William. Kung buhay ang mama niya, di rin niya tatawaging Mama.
Naiintindihan ko 'yon.
Pwede niyang tanggapin ang mga bagay, tanggapin ang mama namin, pero…
nahihirapan siya kasi may mama siya sa Bogotá na nagpalaki sa kanya.
At nang namatay si Mrs. Luz Marina, nahirapan siya.
Naramdaman niya ang pagkawala ng nanay niya.
Naiintindihan namin
kasi di mga magulang ang gumawa sa 'yo, kundi nagpalaki sa 'yo.
Nahihirapan siyang tanggapin ang ibang babae
bilang nanay niya, kahit tunay niyang nanay 'yon.
Nasaktan si William.
Sobrang sakit gaya ng pagluluksa 'yong naramdaman niya
na di nakilala ang tunay niyang ina.
Sobrang nahirapan siya.
Sabi niya, "'Yong iba, siguro si Carlos, nakita at nakilala ang mga magulang niya,
ang mga nag-ampon sa akin. Pero di ko naranasan 'yon."
Ano 'yon, William?
Wala, naglalabas lang ako ng damdamin Ako ang pinakaapektado sa lahat, pero…
Wag kang ganyan.
Umiiyak ako kasi di ko makikilala ang mga magulang nila bilang magulang ko.
Imposible 'yon. Pero…
Pero kalooban 'yon ng Diyos. Okay lang.
Nasaktan si William.
Noong nalaman niya na namatay na ang tunay niyang mga magulang,
di niya kinakain 'yong hinahain sa kanya.
Nalungkot si William
dahil alam niyang lumaki siya sa pamilyang hindi kanya.
Siyempre, nagsimula siyang mag-imbentaryo.
Parang, "Wala akong kamukha sa mga kapatid ko.
Di ako parte ng pamilyang 'to."
William, nararamdaman mong nabago nito 'yong buhay mo?
'Yong iyak ko,
di dahil pakiramdam ko, di na nila ako kapatid,
adrenaline ang nagpapaiyak sa akin.
Tandang-tanda ko na sa loob ng dalawa o tatlong araw, di ako makatulog.
Mahirap din noong nalaman na 'yon ng pamilya, ng mga malapit sa akin.
Kinakausap nila ako tungkol doon…
"Totoo bang di ka anak ni Mrs. Ana na taga-Santander?
May ibang ina ka?"
Para sa tita na kumuha sa bata mula sa clinic,
ang hirap no'n. Inisip niya,
"Kasalanan ko 'to. Kinuha ko 'yong sanggol na di sa kapatid ko.
Kasalanan ko lahat ng 'to." Nagsimula rin siyang malungkot.
Diyos ko, noong sinabi niya sa akin 'yong balitang 'yon, iyak ako nang iyak.
Naisip ko, "Iiwan ako ng Chinillo ko.
Aalis si William."
'Yon ang akala ko, na iiwan niya kami.
Tingnan mo, Carlos, mga kapatid ko silang lahat.
Sa 'yo 'yan, pero akin din sila, di ba?
-Lahat… -Oo, bro.
Nang nalaman ko ang nangyari, nahirapan talaga ako.
Alcira, Wilber, Efrain, Edgar, at…
Ancelmo.
Akala ko, mawawala rin siya sa akin.
Na baka umalis siya at…
Mawawala 'yong kapatid ko na pinakamaunawain,
at mapagmahal sa akin. Napaka-close namin.
Sabi nila, may isa pang kapatid. Ano kaya ang ugali niya?
Iniisip ko, paano kung taong-kalye siya o manloloko.
Lagi kong iniisip 'yon.
-Hindi, tears of joy 'yan. -Salamat.
Hindi ko naisip…
-Jorgito, halika, kapatid din kita. -Halika.
Nang nakita ko 'yon, nahirapan ako.
Ayokong may masamang mangyari kahit kanino.
Talagang hindi inaasahan 'yon.
Unti-unting dumating sa amin 'yong impormasyon, nangyari lang.
Ayokong may nasasaktan.
Nang nakitang malungkot si William at ang pamilya niya,
nakonsensiya 'yong mga tao.
Sabi ko kay Laura, "Hindi natin dapat ginawa 'to."
Ma'am, alam kong sobrang emosyonal na marinig mo lahat ng 'to.
Ano'ng naging karanasan mo?
Sa simula, napakalungkot
na malaman na 'yong anak ko…
Nagpalaki ako ng hindi ko anak.
Sa lahat ng anak ko, siya ang pinakamamahal ko.
Dahil mahal na mahal niya ako.
Lagi ko siyang kasama. Kasama ko siya kahit saan.
Nalulungkot siya, umiiyak siya.
Sabi ko, "Mama, wag kang umiyak.
O umiyak at magpahinga ka kasi nakakapagod umiyak.
Pero wag mong isipin na pupunta na ako sa ibang pamilya."
Sabi ko, "Hindi, Ma. Nandito ako.
At gagawin ko kahit ano'ng kailangang gawin dito,
at magsisikap tayo para magpatuloy.
Kung kalahati 'yong pag-aalaga at pagbabantay ko sa 'yo dati,
dodoblehin o titriplehin ko 'yon.
-Ano'ng nararamdaman mo? -Ang bilis ng tibok ng puso ko.
Nang nakita ko sila, niyakap ako ni Anita. Ipinagdasal niya ako.
Gumaan ang loob ko dahil may nanay ako buong buhay ko.
Mabuti siya.
Gusto mo silang ipakilala, Wilber?
Carlos, sila ang mga magulang ko. Mga magulang mo rin.
Noong niyakap ako ni Carmelo, halo-halo ang emosyon,
dahil sa unang beses, naramdaman ko ang yakap ng ama.
May taas na 1.90 metro si Carmelo. Dati siyang militar.
'Yong makita 'yong isang malakas na tao
na umiiyak sa unang beses na nakita ang anak niya…
Pagpalain ka, anak ko.
Pagpalain ka sana ng Diyos, anak ko.
May nagtanong sa akin noon kung na-miss kong magkaama.
Sabi ko, "Di mo mami-miss 'yong di mo naranasan."
Di ba? Pero 'yong maramdaman ang yakap ng ama, bago sa akin 'yon.
Ang saya sa pakiramdam, kakaiba 'yon.
Inabot ng 25 taon bago maranasan ang yakap ng ama.
At naantig din ako roon.
Maraming nagsasabi, walang katulad ang nanay,
habang ang ama… Alam natin 'yong kasabihan.
Unang beses kong naramdaman ang sarap ng yakap ng ama.
At sobrang… Spiritually fulfilling 'yon.
Wag kang umiyak. Kalooban 'to ng Diyos, okay?
Kahit magkaiba kami mula pagkabata, mula adolescence,
kapatid ko siya.
Nang kinamayan ko si William,
naramdaman ko 'yong karisma niya, 'yong magandang energy.
At mas nakita ko 'yong sarili ko, at naramdaman ko 'yong koneksiyon.
Pakiramdam ko, bukod sa pagtuklas ng katotohanan,
nahanap ko na 'yong tunay kong kapatid.
Nagyakapan kami at sabi ko, "Mahal na mahal kita." Sinabi rin niya.
Unang pagkikita namin 'yon.
Nakita ko ang reaksiyon ni Carlos.
Minsan nagkukunwaring matigas si Carlos,
pero alam ko sa loob niya, marupok siya minsan.
At napagtanto ko
na medyo sumasama 'yong loob niya.
Kasi akala niya, mawawala ako sa kanya.
Bigla akong natakot kasi kilala ko si Jorge,
gusto niyang magkaroon ng relasyon na di niya naranasan sa akin
kasi magkaiba ang mga gusto, priorities at hilig namin.
Inihambing ko 'yong sarili ko sa bata na may laruan at di ginagamit,
at may kumuha roon.
Ayoko no'n, ayokong mawala ang kapatid ko.
Natakot ako na baka mas gusto niya si William kaysa sa akin.
Na sasabihin niyang, "Di na kita kapatid.
Magkasama kami ni William, at di mo siya mapapalitan."
Good afternoon.
-Kumusta? -Mabuti. Uy, identical kayo!
Tama.
Magkamukha kayo.
Lagi nilang ginagawang pareho 'yong gupit namin ng kapatid ko,
pero di kami magkamukha.
-Ikaw rin, Jorge? -Ano?
Pareho 'yong gupit n'yo ni Carlos?
Oo naman.
Ang totoo, dinadala kami ni Mama sa trainee,
at pinakamadaling kalbuhin kami,
para mas matagal pa bago kami bumalik.
Noong lumaki kami, may sariling hairstyle na kami.
Doon nagsimula 'yong pagiging iba ko kay Carlos.
Gumawa kami ng sariling personality.
Pero noong mga bata, pupunta ka…
Sa libreng gupit ng mga baguhan.
Ano? Magkamukha kami o hindi?
-Magkamukha. -Pinagbiyak.
Oo.
Nagsimula kaming magbihis nang pareho ni William.
Maraming bagay na kay Carlos…
Kung tinanong ko siya, malamang sasagot siya ng oo,
pero hindi ako nagtanong kasi napakaseryoso niya, di ko tinuloy.
Ipinasa ni Cortito kay Tobón, ipinasa sa gitna… Goal!
Mas naging seryoso 'yong pagbati ni Carlos sa akin.
Dahil sumama 'yong loob niya, nasaktan siya.
Gusto kong gumaan 'yong loob niya. Nag-isip ako.
Sabi ko, "Ano'ng gagawin ko para gumaan 'yong loob niya?
Para maintindihan niyang inaalala ko pa rin siya, mahal ko siya?"
Dahil kapatid ko pa rin siya.
Walang mas maganda kundi itabi siya sa tattoo ko sa nanay ko.
Inilaan ko 'yong space sa kapatid kong babae.
Pero dahil sa nangyari, gusto kong ibigay na 'yon kay Carlos.
Gusto kong maramdaman niya na parte pa rin siya ng mundo ko.
Nang nakita niya 'yong tattoo, naintindihan na niya,
at medyo nagbago 'yong ugali niya.
At ramdam ko rin na nakatulong 'yon para tanggapin niya si William.
Nang nakilala ko si William, sabihin na nating may mga pagkakaiba,
may mga hindi pagkakaintindihan sa magkabilang panig.
Nagsasalita ako sa mga bagay na di ko alam.
Hindi ko inintindi si William.
"Lumaki ka sa city, may privileges ka. Di mo kayang lumaki sa probinsya."
Na mahihirapan akong lumaki sa probinsiya. Nangyari 'yon sa amin pareho.
Kalaunan, natuto kaming makinig at umintindi
na may naging pros and cons sa amin 'yong paglaki namin.
Maayos na ang relasyon namin ngayon.
Ninong ako ng anak niya. Bumibiyahe kami ng kami lang.
Maganda 'yong relasyon.
At wala akong biological o civil tie kay William.
Happy birthday to you
Happy birthday to you…
Happy birthday to you Happy birthday to you…
Pumunta ako sa mga bahay nila.
Pumunta ako sa butcher shop. Pumunta ako kina Carlos at Jorge.
At malinaw kong nakita
na nasa dalawang magkaibang settings sila sa Colombia.
Pinalaki ang isang pares sa Bogotá.
Sa pagtatapos ng 1980s, noong nangyari ang palitan,
delikado at marahas ang city na 'yon.
Naging lugar ng gera ang Bogotá.
Baka 'yon ang pinakamalagim na panahon na pinagdaanan ng capital.
Isang city na may pinakamadaling access sa edukasyon, sa healthcare,
pero may mga taong nakikipaglaban sa gutom araw-araw.
At 'yon ang nangyari sa kambal mula sa Bogotá.
Kasama nila ang nanay nila
na umintindi sa lahat ng bagay.
Araw-araw siyang nagtatrabaho para sa pamilya niya,
'yong dalawang lalaki, at isang babae.
Simpleng tahanan 'yon.
Walang luho.
Pero masasabi kong puno kami ng pagmamahal.
Laging sinasabi ng nanay ko,
"Di ko kailangan ng lalaking magpapalaki sa kanila, kaya kong mag-isa.
Mahirap 'yon. Kailangan kong magtrabaho sa general services minsan.
Iniisip ko kung paano ko kayo patutulugin minsan
na may panela water at tinapay lang."
Mag-isa niya kaming inalagaan. Nagpalaki siya ng tatlong anak.
Lagi niyang sinasabi
na kailangan naming mag-aral para kumita kami ng pera.
'Yon 'yong totoong feminism.
Bilang halimbawa, tinuruan niya kaming makipagkapwa, maging matino.
Pagkatapos maglinis ng mga bahay,
kung kailangan niyang maglinis ng kotse o maglaba
para maibigay ang mga kailangan namin, gagawin niya.
Kahit wala kaming kasamang ama, gagawin niya ang makakabuti sa amin.
Lagi siyang mapagmahal.
Napakabait niya.
Kahit kapos siya…
gagawa siya ng pabor para sa iba nang walang…
Gagawin niya 'yon nang walang kapalit.
Laging wala siyang nakukuhang kapalit, pero ginagawa pa rin niya…
Sorry.
Napakabait niya.
Kaya maraming nagmamahal sa kanya.
Nang nakilala ko si William, nakita kong gano'n din siya.
Gano'n siya. Gano'n siya ngayon.
Dahil sa lahat ng nangyari, napagtanto kong baka genetic 'yon.
'Yong ugali niya,
kasi hindi ko inasahan na gano'n din si William.
JULY 14, 1952 - NOVEMBER 9, 2009
Sinasabi ng lipunan na magkakaiba ang itsura at ugali natin.
Pag may nakikita tayong dalawang taong pareho ang itsura at ugali,
hinahamon ang pang-unawa natin sa mundo.
POSIBLE LAHAT
Pag-usapan natin ang kambal.
Laging nakakapukaw ng interes ang kambal.
Espesyal ang kuwento ng Colombian twins kaysa sa iba para sa akin.
Pinag-aralan ko 'yong hiwalay na kambal at napagpalit pagsilang.
PSYCHOLOGIST AND GENETICIST SPECIALIST IN TWINS
Pero di ko pa nakikita ang double switched twin.
Bihira ang identical twins.
Pero pambihira ang two sets na isinilang isang araw ang pagitan, 100 milya ang layo
sa isa't isa, dinala ang isa sa mas maayos na preemie nursery,
at napagpalit sa isa pang identical twin,
Uri 'yon ng experiment na pangarap ng scientists,
pero di magawa ethically.
Di ko alam kung matatawag 'yon na experiment,
dahil sa epekto ng swap sa kambal, paano sila lumaki sa kapaligiran,
at kung paano nila hinaharap ang buhay
depende sa sitwasyong kinabibilangan nila
at genetic background nila.
Di ko matatawag na experiment 'yon kasi laging kontrolado ang experiment.
Laging may teorya na dapat patunayan.
Aksidente 'yon
at binago noon ang buhay ng mga sangkot.
Hinarap nila ang sarili nilang buhay.
Pumunta kami sa Bogotá para pag-aralan ang kambal,
at napakalinaw para sa akin
na tugmang-tugma sina Jorge at William.
'Yong sigla nila, outgoing personalities.
Medyo mahiyain sina Carlos at Wilber
at pareho sila ng interes sa maraming bagay.
Kaya makikita mong sa kabila ng iba't ibang kapaligiran,
at sobrang magkaibang kapaligiran 'yon,
tugma ang dalawang pares.
Naglaro na kayo ng Tejo?
-Oo. Di lagi. -Pero 'yan…
Naglalaro kami noon sa sports center,
pero hindi sa ganito kalaking court.
Clay 'yong atin, di ba? Naalala mo?
Oo, paminsan-minsan lang 'yon.
-Di ka marunong maglaro. -Hindi.
Paboritong sport 'to ng mga kapatid ko sa Santander.
Siyempre, tuwing naglalaro sila, champions sila roon.
-Sumasali ako para matuto, pero… -Nilalampaso niya kami.
-Suwerte namin. Tingnan natin ang kaya mo. -Pakitaan mo na kami.
Tingnan natin ang kaya mo.
Kita mo? Ayos 'yon, di ba? Ang galing.
-Tingin mo, nag-practice ako? -Magaling.
Laktawan natin ang taga-Santander.
-Kalma. -Taga-Santander ako.
Ihahagis ko gaya ng kanya.
-Laro lang. -Si Carlos ang nagsimula.
Blood is thicker than water.
Sablay ka.
Pinagmumukha mo akong sablay, Carlitos.
-Di gano'n. -Galingan mo.
-Okay. Go, Wilber. -Alam niya ang gagawin.
Go, roadside hawk.
-Marunong. -Igalaw mo ang kamay mo.
-Tingnan mo… -Sablay 'yan.
-May nagawa ka nang tama! -Strike!
Ang kakaiba sa araw ng pagkikita namin,
'yong unang tanong namin sa isa't isa.
Ano'ng pagkakatulad at ano'ng pagkakaiba namin?
Siyempre, bukod sa pisikal na aspeto.
Halimbawa, sa kaso namin ni Wilber,
napaka-organized namin, obsessed sa pagiging malinis.
Mas seryoso kami.
Mas…
Mas flirty kami noon.
Mas seryoso, mas gustong laging maagap.
Laging sinasabi ni Jorge 'yong bumili siya ng kagaya ng damit ni William.
Naalala ko noong sinabi sa akin ni Wilber, "Gagayahin kita.
Sabay tayong mamili. Alam mo 'yon at astig ka."
Namili kami ng damit sa malapit na tindahan.
Sabi niya sa akin, "Browns na sapatos." Sabi ko, "Brown."
Pinagtatawanan ko.
At pinagtawanan siya ng stylist. Sabi ko, "Ako lang ang tatawa.
"May biological right ako. Igalang mo siya."
Kami naman, mas palakaibigan kami,
mas charismatic.
Laging positive ang pagtingin namin.
Kahit may problema, positive pa rin ang pagtingin namin sa mga bagay.
Mas expressive kami sa nararamdaman namin sa mga kamag-anak namin.
Mas tahimik kami sa mga gano'n.
Mas sinasarili namin ang emosyon namin. Mas tahimik, di gaya nila.
Talagang may espesyal na koneksiyon ang kambal.
Pareho ang genetic background ng identical twins.
Pareho silang mag-isip, pareho ang pagpoproseso nila ng impormasyon.
Pareho sila ng reaksiyon sa mundo. Pareho ang pananaw nila.
Kaya 'yong unang pagkikita nila,
sobrang dali at walang kahirap-hirap
para magkaroon sila ng relasyon sa isa't isa nang napakabilis.
At nakita namin 'yon kay Jorge at William. Nakita namin 'yon kay Carlos at Wilber.
Parang matagal na silang magkasama, pero kakakilala lang nila.
-'Yan, kunin mo, kapatid. -Jorge!
Nasaktan mo 'yong panga ko.
-Ihagis mo, bro. Dito. Ihagis mo. -Hagis!
Puro net, pare.
Play!
-Dapat bang mag-score ulit? -Kalma.
Kalma, bro. Bro!
Papasok na!
-Buwisit -Na naman!
-Wilber! -Dito. Hindi, Wilber.
-'Yan! -Ayos, Wilber!
Yari, anak.
Genetics, anak.
Cultural link ang genetic link.
Malaki ang papel ng genetics. Di maikakaila 'yon.
Pero may epekto rin ang kapaligiran kung saan lumaki ang tao,
at 'yong oportunidad ng taong 'yon sa buhay.
Malaki ang impluwensya ng genetics.
Siyempre, may impluwensiya ang genetics sa katalinuhan.
Pero dapat may oportunidad ka.
Sa lahat ng behavior at medical at visible conditions,
malaki ang papel ng genes at kapaligiran.
Pero mas malaki ang papel ng genes kaysa sa inasahan namin.
Magkatulad ang personalidad nina Jorge at William.
Gano'n din sina Carlos at Wilber, sa kanilang personalidad,
gawi, interes at hilig, at iba pa.
Pero nakaapekto rin ang kapaligiran sa kasong 'to,
dahil extreme 'yon.
May dalawang magkapatid kang nakapag-aral,
at dalawang di nakapag-aral.
Aabutin ka ng isang oras sa pagpasok sa school sa umaga,
at isang oras sa pagbalik.
Uuwi ka galing school at may trabaho ka,
mga gawaing-bahay. Kailangan mong kumuha ng panggatong.
Walang maayos na aqueduct o kahit ano para magdala ng tubig sa bahay,
kaya mag-iigib kami sa pinakamalapit na gripo.
Sa gabi, gagamit kami ng maliit na kandila na tinawag naming maliit na lampara.
Dahil wala ring kuryente sa bahay namin,
nagsisindi kami ng kandila.
Mula noong '90s hanggang 2000s,
puno rito ng mga gerilya.
Noong 2000, nagsimula silang umalis
at pumasok ang paramilitary.
May ilegal na pagsasaka noon. May coca.
Dahil sa sitwasyon namin, napilitan kaming mag-ani ng coca at gawing hanapbuhay 'yon.
Ginawa namin 'yon kasi kailangan, di dahil gusto namin.
Lagi kong sinasabi sa sarili ko, "Di ito para sa akin. Gusto kong umalis."
Pero kinailangan kong maghintay ng 17 taon, hanggang nag-18 ako,
at sumali ako sa army para makaalis.
May kapatid din ako na nasa militar.
Mas matanda siya sa akin. At namatay siya roon.
Namatay siya sa edad na 22.
Para sa akin, 'yon… Para sa lahat, napakahirap no'n.
Noong panahong 'yon, paghihiganti lang ang iniisip namin ni William.
Noong bata kami, sinasabi namin, "Kapag 18 na ako, sasali ako sa army.
Tapos ipaghihiganti namin ang pagkamatay ng kapatid namin."
Noong sinabi ni William na magsusundalo siya,
ang una kong naisip, papatayin rin siya,
pinatay na nila si Israel.
Nahirapan ang mama ko noong nag-enlist si William.
Sabi niya, "Mama, papayagan mo ba akong mag-serve?"
Sabi ko, "Di kita papayagan o babawalan. Di kita papupuntahin o pipigilan."
Nag-alala akong baka patayin din siya.
"Bahala ka." Sabi niya, "Mama, payagan mo ako.
Gusto kong mag-serve.
Gusto kong magka-military service record at pupunta ako sa Bogotá pagkatapos."
Naalala ko noong dumating si Wilber pagkalipas ng apat na buwan.
Noong nakita ko siyang nakauniporme, medyo nainggit ako.
Umuwi ako noong hapong 'yon at sabi ko sa mga magulang ko, "Magse-serve ako."
At pumunta kami sa katimugan ng Bolívar.
Sa timog na parte ng Bolívar, naging…
Naging malapit kami.
Nabuo namin 'yong samahan, kasi lagi kaming nag-aaway noong bata kami.
Pero pagdating doon,
baka dahil lugar 'yon ng kalaban,
naging malapit ako sa kanya.
Kalaunan, hindi na ako pwedeng maging militar,
at nag-retire ako sa army.
Dumating ako sa Bogotá sa bahay ng isang ninang.
Nagbebenta siya ng arepas.
Tinuruan niya ako kung paano gawin 'yon,
at nakasama ko siya sa trabaho. Nagtayo ako ng street stand.
Nagbenta rin ako ng arepas sa kalye.
Nagbukas 'yon ng iba pang pinto para sa akin.
Dahil sa pamilya nila, nakapagtrabaho ako sa karne.
At hinikayat niya si Wilber.
Hinikayat niyang pumunta si Wilber,
at lahat ng gustong pumunta, pero ayaw ng ibang mga kapatid.
Ipinanganak ang tao na may genetic makeup,
at nang-eengganyo 'yon na gumawa ng mga bagay.
Kumusta ka? Kumusta, Don Félix?
Halos walang pinag-aralan si William, pero may drive siya.
At pumasok siya sa school, at kumuha ng law degree,
at Master's sa Constitutional Law.
Kapareho niya ng drive si Jorge.
Noong nalaman ko 'yong kuwento ng kambal kong kapatid
na magiging propesyonal na sila pareho,
nagdesisyon din ako at sabi ko,
"Gusto ko ring maging propesyonal."
Pare.
Ginamit ko 'yong naipon ko sa butcher shop at nag-aral.
William, pare.
-Pare, kumusta? -Mabuti!
Nag-aral siya, naging abogado, nag-specialize, at napakasigasig niya.
-Deal, Feiser. -Salamat, pare.
-God bless. -Blessings sa lahat.
-Bye. -Kita tayo.
Sa lahat ng anak ng nanay ko na kinalakhan ko,
ako lang ang may degree sa ngayon.
Nagtapos ako ng law.
Nabigyan din ako ng tsansang mag-specialize sa constitutional law,
at doon din ako nagdesisyon na bumalik dito, sa La Paz.
Binoto akong council member by popular vote.
At mula roon, tutulungan ko
ang maraming pamilya sa La Paz na gusto ring magtagumpay
gaya ng ginawa ko.
Public accountant ako, nag-specialize ako sa taxes
at may iba pa akong inaral.
Deputy finance director ako sa isang labor union.
Bukod sa pagtatrabaho, mahilig din akong maglaro ng sports.
Nagba-basketball, swimming, at CrossFit ako.
Meat carver ako ngayon.
Gusto ko ang trabahong 'yon, hilig ko 'yon at masaya ako sa trabaho ko.
Plano kong magkaroon ng sariling negosyo, maging independent,
at magpatuloy gaya ng lagi kong ginagawa. Kalmado lang.
Dapat bukas ang isip mo para maunawaan
na sa isang iglap, may magbabago sa buhay mo.
Sa oras na 'yon, naisip kong "kakaiba" ako.
Na wala akong katulad, at ako ang pinakamagaling.
Pero tinuruan ako ng buhay, at sinampal 'yong totoo sa akin.
Di lang noon sinabing di ako kakaiba,
kundi nagdala pa ng katulad ko, ng kamukha ko.
At natuto rin ako roon.
Ngayong lumipas na 'yon ng ilang taon,
masaya akong makita ang magandang relasyon nina Jorge at William,
at Carlos at Wilber.
Pakiramdam ko, tama ang ginawa namin at wala akong pinagsisihan.
-Salamat, Mr. Ciro! -Salamat.
-Dito? -Oo.
Hi, Ma!
Joke lang.
-Isara mo ang pinto. -Salamat.
-Mrs. Anita! -Carlitos, kumusta?
Ayaw sabihin ni William sa 'yo. Pagalitan mo.
-Hi, Carlitos. -Hi, William!
Kumusta ka, Ma?
-Hi, anak. Kumusta? -Ayos lang ako, Ma.
Nalaman ko na 'yong apat na magkakapatid, lalo na sina William at Carlos,
nagulat nang una nilang matuklasan 'yong nangyari.
Lumaki sila sa mga tahanan na di nila dapat kalakhan.
Pero ang maganda sa magkakapatid,
nagsama-sama sila.
Apat sila.
Mahal nila ang isa't isa, at dapat matuto tayo roon.
Ang kantang ito ay para kina Doña Anita at Doña Luz Marina,
dalawang magagandang ina na nagdala ng apat na kambal sa mundo.
Eto.
Ikukuwento ko Ang maraming bagay na nangyari
Mga bagay na nakakagulat Mga bagay na hindi natin makakalimutan
Ang kuwento ng kambal Na yumanig sa Colombia
Disyembre 21 noon '88 ang taon
Apat na lalaki ang ipinanganak Nagsimula sa paglalakbay
At isang pagkakamali sa ospital Ang babago sa kapalaran nila
Ang apat na lalaki May malalim na pagmamahalan ngayon
Dahil apat na silang magkakapatid Walang makapaghihiwalay sa kanila
At dalawang ina lang Ang nagdala sa kanila sa mundo
Wilber at Carlos, mga binibini at ginoo Ipinanganak dito sa lupain ko
Dito sa La Paz, Santander Sa magandang nayon
Kung saan mapagpakumbaba ang mga tao Positibo, anuman ang mangyari…
Makalipas ang sampung taon,
araw-araw kong tinatanong ang sarili ko kung ano'ng mangyayari sa amin.
Laging bukas ang isip.
At dahil alam ko nang may dalawa pa akong kapatid.
Makalipas ang 25 taon Isang araw, ang kaibigan ni Jorge
Nabigla nang makilala si William Laking gulat niya
At doon natuklasan Ang kuwentong alam na ng lahat
Masayang nagsama-sama ngayon Nagsasaya lahat sa buhay
"Mabuti," sabi ng mga magulang nila "Lumaki ang pamilya"
Ipinagmamalaki sila ng La Paz At di makakalimutan ang kuwento nila
Nagsalin ng Subtitle: Lea Torre