1 00:00:02,000 --> 00:00:07,000 Downloaded from YTS.MX 2 00:00:08,000 --> 00:00:13,000 Official YIFY movies site: YTS.MX 3 00:01:02,640 --> 00:01:06,600 Als ik op een berg ben, is m'n hoofd helemaal leeg. 4 00:01:10,200 --> 00:01:15,200 Dan is het leven heel simpel en kom ik helemaal tot rust. Heerlijk. 5 00:01:15,280 --> 00:01:19,440 Ik voel me op dat moment heel vredig en gelukkig. 6 00:01:21,400 --> 00:01:23,160 Ik doe er niet toe op aarde. 7 00:01:23,240 --> 00:01:27,120 Neem bijvoorbeeld die berg, die is er altijd geweest. 8 00:01:27,200 --> 00:01:29,520 Die blijft bestaan als ik verdwijn. 9 00:01:29,600 --> 00:01:35,040 Ik ben maar een stofdeeltje dat slechts heel even rondvliegt in het heelal. 10 00:01:36,440 --> 00:01:40,840 Dus wees gelukkig, straal liefde uit. Geniet van het leven. 11 00:01:55,080 --> 00:01:58,880 FRANSE ALPEN 12 00:02:04,680 --> 00:02:06,720 Voel je je redelijk fit, Ed? 13 00:02:06,800 --> 00:02:11,200 Ja, en vreemd genoeg is er het afgelopen jaar... 14 00:02:11,280 --> 00:02:14,760 ...meer beweging in m'n linkerbeen gekomen. 15 00:02:15,160 --> 00:02:18,160 Dus ik kan het meer gebruiken. 16 00:02:21,040 --> 00:02:23,640 Dit kan je op diverse manieren omschrijven. 17 00:02:23,720 --> 00:02:27,520 Ik heb een incomplete dwarslaesie en ben halfzijdig spastisch. 18 00:02:27,600 --> 00:02:30,160 M'n lichaamshelften werken niet hetzelfde. 19 00:02:36,480 --> 00:02:38,440 Links gaat m'n been niet omhoog. 20 00:02:40,280 --> 00:02:44,240 Rechts voel ik geen pijn, geen warm of koud. 21 00:02:49,120 --> 00:02:52,120 Met m'n hand heb ik alleen licht grijpvermogen. 22 00:02:52,200 --> 00:02:55,960 Dat is wel heel handig voor het strikken van veters en zo. 23 00:03:00,760 --> 00:03:05,160 Grote gevolgen. Je weet wat ik daarmee bedoel, toch? 24 00:03:05,240 --> 00:03:07,160 Absoluut. Levensgevaar. 25 00:03:07,240 --> 00:03:11,240 Dat is klimmerstaal voor 'als je nu struikelt, ga je dood.' 26 00:03:16,560 --> 00:03:20,880 - Zie je waar we naartoe gaan? - Mijn hemel. 27 00:03:22,200 --> 00:03:24,840 Hoe kom ik in godsnaam op die bergtop? 28 00:03:24,920 --> 00:03:27,440 - Daar komen we wel uit. - Jeetje. 29 00:03:27,520 --> 00:03:30,080 Dit is het echte werk. 30 00:03:37,960 --> 00:03:44,040 Problemen met plassen en stoelgang beïnvloeden het meest m'n dagelijks leven. 31 00:03:44,120 --> 00:03:48,680 Als ik naar de wc moet, moet dat binnen de 90 seconden. 32 00:03:48,960 --> 00:03:52,520 Daarom draag ik als ik onderweg ben een zakje. 33 00:03:52,600 --> 00:03:54,600 Niemand weet dat dat speelt. 34 00:03:54,680 --> 00:03:57,480 Ze zien Ed mank lopen en denken: wat erg. 35 00:03:57,560 --> 00:03:58,440 TROUWDAG 36 00:03:58,520 --> 00:04:00,520 De onderliggende problemen. 37 00:04:00,600 --> 00:04:04,320 Het is moeilijk om daarover te praten. Je ziet ze niet. 38 00:04:04,960 --> 00:04:08,240 'Moge ze hun afzonderlijke verleden koesteren.' 39 00:04:08,320 --> 00:04:14,840 Vanaf m'n borst naar beneden zweet ik niet. Ik viel bijna flauw op m'n bruiloft. 40 00:04:14,920 --> 00:04:16,760 Ik raak heel snel oververhit. 41 00:04:16,840 --> 00:04:20,480 Ik moet te allen tijde mezelf kunnen afkoelen. 42 00:04:21,440 --> 00:04:25,960 Of Lois een verstandige investering doet, is nog maar de vraag. 43 00:04:26,040 --> 00:04:31,040 Ze had verkering met een topsporter en nu is ze getrouwd met meneer Mankepoot. 44 00:04:31,120 --> 00:04:34,000 - Ik zou niet anders willen. - Maar... 45 00:04:35,920 --> 00:04:42,400 Maar, meneertje Mankepoot houdt ongelooflijk veel van je. 46 00:04:43,440 --> 00:04:47,440 En ik ben er zo trots op dat ik jou mijn vrouw mag noemen. 47 00:04:52,760 --> 00:04:56,480 TRAINING VOOR BEKLIMMING MONT BUET, VOOR EEN GOED DOEL 48 00:05:01,600 --> 00:05:06,720 Ik moet het doen, maar jij ziet het altijd. Dat is soms vast lastiger. 49 00:05:06,800 --> 00:05:11,240 Jou raakt het waarschijnlijk meer. 50 00:05:11,320 --> 00:05:15,000 Dat is het niet. Het is meer dat me zo is ingeprent... 51 00:05:15,080 --> 00:05:19,160 ...dat knieën niet naar binnen horen te vallen. 52 00:05:20,440 --> 00:05:25,120 Vertel mij wat. Ik heb niet echt een keuze. 53 00:05:25,200 --> 00:05:28,200 Dat weet ik toch. Waarom raak je zo geïrriteerd? 54 00:05:30,200 --> 00:05:31,600 Sorry. 55 00:05:35,280 --> 00:05:38,240 Ik probeer er met je over te praten. 56 00:05:39,240 --> 00:05:41,480 M'n schouders doen elke dag pijn. 57 00:05:41,560 --> 00:05:44,760 Dat heeft niks te maken met m'n ruggenmergletsel. 58 00:05:45,120 --> 00:05:48,680 Het laatste wat ik wil is totaal onvoorbereid verschijnen... 59 00:05:48,760 --> 00:05:52,200 ...en andere mensen teleurstellen. 60 00:05:52,280 --> 00:05:54,160 Dit zou makkelijker moeten gaan. 61 00:05:55,240 --> 00:06:00,000 Ik moet dit doen om fit te worden. Zo kom ik die Mont Buet niet op. 62 00:06:07,400 --> 00:06:11,200 VIJF DAGEN VOOR DE BEKLIMMING 63 00:06:12,040 --> 00:06:14,800 Iedereen heeft bergen te beklimmen. 64 00:06:14,880 --> 00:06:19,400 Soms sta je onderaan naar boven te kijken en lijkt het onmogelijk... 65 00:06:19,480 --> 00:06:21,840 Niet opgeven... Gewoon doorgaan. 66 00:06:21,920 --> 00:06:28,920 Het valt allemaal op z'n plaats als je het uitzicht vanaf de top ziet. 67 00:06:30,480 --> 00:06:34,160 Je bent een bron van inspiratie :) 68 00:06:52,600 --> 00:06:58,960 Geen berg te hoog Geen vallei te diep 69 00:06:59,040 --> 00:07:00,160 We sporen niet. 70 00:07:00,240 --> 00:07:03,480 Geen rivier te breed 71 00:07:03,560 --> 00:07:06,640 Om me bij de top van Buet weg te houden 72 00:07:12,560 --> 00:07:15,640 Ik bedenk me net dat we ook nog terug moeten. 73 00:07:19,280 --> 00:07:24,800 Ik heb natuurlijk lang gedacht dat ik op dit soort plekken niet meer kon komen. 74 00:07:25,960 --> 00:07:28,800 Vergeet nooit dat je je moet focussen... 75 00:07:28,880 --> 00:07:31,920 ...op positieve zaken. Op de dingen die je hebt. 76 00:07:32,000 --> 00:07:34,240 Niet op wat je niet hebt. 77 00:07:35,320 --> 00:07:38,520 Je focussen op de negatieve dingen is te makkelijk. 78 00:07:38,600 --> 00:07:43,360 Op wat anderen doen, en hebben. Dan vergeet je hoe goed je eigen leven is. 79 00:07:43,440 --> 00:07:46,360 Dit is een geweldige, positieve ervaring voor me. 80 00:07:46,440 --> 00:07:50,040 Ik hoop dat jullie er allemaal ook iets uit kunnen halen. 81 00:07:50,120 --> 00:07:52,640 - Absoluut. - Ik hou van jullie. 82 00:07:54,960 --> 00:07:57,680 Nummer acht is voor Lyn een bekend gezicht. 83 00:07:57,760 --> 00:08:02,480 Ed Jackson. Ex-speler Wasps. Opgeleid aan de Bath Academy. 84 00:08:02,560 --> 00:08:05,320 Uitstekende ball carrier, kan meters maken. 85 00:08:05,400 --> 00:08:07,880 Ook een geboren leider. 86 00:08:08,920 --> 00:08:14,640 Ik heb tien jaar lang professioneel rugby mogen spelen. 87 00:08:14,720 --> 00:08:19,080 Een droom die uitkwam voor een knul uit het zuidwesten van Engeland. 88 00:08:19,160 --> 00:08:21,040 Rugby leeft daar erg. 89 00:08:21,880 --> 00:08:24,480 Hij voegt hier echt wat toe. 90 00:08:24,560 --> 00:08:26,920 Benieuwd wat hij vanavond laat zien. 91 00:08:27,000 --> 00:08:29,400 Vorige week was ie nog Man of the Match. 92 00:08:30,600 --> 00:08:33,040 English Premiership, Welsh Leagues... 93 00:08:33,120 --> 00:08:35,360 Een droom die uitkwam. 94 00:08:35,440 --> 00:08:39,200 Je verdient de kost met sporten met je vrienden. 95 00:08:40,120 --> 00:08:42,680 Ik was op het hoogtepunt van m'n carrière. 96 00:08:44,320 --> 00:08:47,400 De scheids komt kijken. Ed Jackson eist het op. 97 00:08:47,480 --> 00:08:50,040 Ik speelde in Wales, bij de Dragons. 98 00:08:50,120 --> 00:08:52,520 Ik had net voor twee jaar bijgetekend. 99 00:08:54,440 --> 00:08:57,400 En hij heeft de try. De Dragons doen weer mee. 100 00:08:59,480 --> 00:09:04,080 Ik woonde in Cardiff, had de tijd van m'n leven. Alles zat mee. 101 00:09:05,200 --> 00:09:08,880 Een topprestatie van de net gecontracteerde Ed Jackson. 102 00:09:08,960 --> 00:09:12,680 - Goed gespeeld, je eerste thuiswedstrijd. - Dank je. 103 00:09:18,480 --> 00:09:22,280 Ik was 27. Het was de eerste echt warme dag van het jaar. 104 00:09:24,240 --> 00:09:28,360 We gingen zwemmen bij vrienden van onze ouders. 105 00:09:28,440 --> 00:09:32,880 Ik trok m'n T-shirt uit en ik weet nog dat ik me omdraaide... 106 00:09:32,960 --> 00:09:37,160 ...en naar het zwembad liep, ik lachte nog naar een vriend. 107 00:09:37,240 --> 00:09:39,560 En toen dook ik het zwembad in. 108 00:09:45,080 --> 00:09:50,400 Ik dacht dat het zo'n 2 meter diep was, maar het bleek niet eens 1 meter te zijn. 109 00:09:51,400 --> 00:09:56,000 En zo belandde er zo'n 115 kilo aan rugbyspeler boven op m'n hoofd. 110 00:09:58,120 --> 00:10:03,040 Toen ik probeerde op te staan besefte ik dat er iets niet klopte. 111 00:10:03,480 --> 00:10:08,720 Ik kon me niet bewegen. Vanaf onder water staarde ik naar boven. 112 00:10:10,480 --> 00:10:13,040 Toen greep iemand me bij m'n arm. 113 00:10:13,120 --> 00:10:15,840 M'n vader en een vriend waren aan het zwemmen. 114 00:10:15,920 --> 00:10:18,480 Ze trokken me omhoog. 115 00:10:21,320 --> 00:10:25,880 Ik had m'n hoofd zo hard gestoten dat m'n nek het onderaan had begeven. 116 00:10:25,960 --> 00:10:28,440 De schijf tussen de twee wervels ontplofte... 117 00:10:28,520 --> 00:10:32,240 ...en delen ervan waren in m'n ruggenmerg beland. 118 00:10:32,320 --> 00:10:36,240 Dus ik was vanaf m'n schouders volledig verlamd. 119 00:10:43,000 --> 00:10:47,720 M'n vader is gepensioneerd arts en wist dat ik geïmmobiliseerd moest worden. 120 00:10:49,120 --> 00:10:49,920 VADER 121 00:10:50,000 --> 00:10:53,480 Ik heb iedereen verteld wat ze moesten doen. 122 00:10:53,560 --> 00:10:56,320 Ik schakelde uit dat het om m'n zoon ging... 123 00:10:57,640 --> 00:11:02,720 ...en ben volledig in arts-modus gegaan. 124 00:11:04,680 --> 00:11:08,400 De ambulance kwam. Ze schoven me op een wervelplank. 125 00:11:08,480 --> 00:11:12,240 Tilden me op en droegen me naar de ambulance. 126 00:11:14,120 --> 00:11:20,120 Het grootste geluk bij z'n ongeluk is dat Edward in het zwembad is gebleven. 127 00:11:21,160 --> 00:11:25,680 Na dat eerste letsel is z'n nek niet meer bewogen. 128 00:11:25,760 --> 00:11:28,320 Van de rest van de dag weet ik weinig meer. 129 00:11:38,240 --> 00:11:41,440 Plotseling was ik omringd door dokters. 130 00:11:41,520 --> 00:11:45,360 Mensen maakten aantekeningen, er werd zachtjes gepraat. 131 00:11:45,440 --> 00:11:46,680 Toen kwam het besef. 132 00:11:48,440 --> 00:11:51,000 Ik weet nog dat Lois binnenkwam. 133 00:11:51,080 --> 00:11:53,840 Ten tijde van het ongeluk was zij in Cardiff. 134 00:11:56,520 --> 00:11:59,320 De stiefmoeder van Ed belde me. 135 00:12:00,560 --> 00:12:04,640 Ik had net een wedstrijd gespeeld in de Netball Super League. 136 00:12:06,120 --> 00:12:11,280 Ze zei dat hij in orde was, maar ik moest wel naar het ziekenhuis komen. 137 00:12:14,880 --> 00:12:17,000 M'n eerste reactie was 'sufferd'. 138 00:12:17,080 --> 00:12:21,160 Het zal wel een schaafwondje zijn, komt goed. 139 00:12:27,640 --> 00:12:32,960 Maar toen ik in z'n ogen keek, zag ik dat het goed fout zat. 140 00:12:33,040 --> 00:12:38,920 Hij zag er zo bang uit, en trilde. Het voelde alsof ik in een film zat. 141 00:12:39,000 --> 00:12:41,720 Ik herinner me alleen dat ik sorry zei. 142 00:12:41,800 --> 00:12:47,640 Ik wist niet waarom ik sorry zei, maar vanbinnen waarschijnlijk wel. 143 00:12:49,000 --> 00:12:50,240 Maar... 144 00:12:53,120 --> 00:12:56,120 Het was nogal beangstigend, ja. 145 00:13:10,400 --> 00:13:16,000 Ik heb het ongeluk nog nooit zo gedetailleerd nagelopen. 146 00:13:16,080 --> 00:13:21,360 Ik heb het verhaal wel verteld, maar zonder zo'n emotionele connectie. 147 00:13:21,440 --> 00:13:24,480 Ik weet nog dat ik me toen zo schuldig voelde. 148 00:13:24,560 --> 00:13:29,320 Hoe heb ik dat kunnen doen? Het was zo stom. 149 00:13:37,520 --> 00:13:41,920 Toen ging ik per ambulance naar het Southmead-ziekenhuis in Bristol. 150 00:13:42,000 --> 00:13:45,640 Ze wisten dat ik direct geopereerd moest worden. 151 00:13:47,160 --> 00:13:49,640 Ik zei dat ik wel even ging slapen. 152 00:13:49,720 --> 00:13:52,680 Maar ze zeiden dat ik wakker moest blijven. 153 00:13:53,760 --> 00:13:57,800 Later ontdekten we pas dat die rit lang duurde... 154 00:13:57,880 --> 00:14:00,080 ...omdat hij hartstilstanden kreeg. 155 00:14:01,360 --> 00:14:04,760 Ze moesten steeds adrenaline-injecties toedienen. 156 00:14:06,400 --> 00:14:08,000 Ik zag z'n pa en wist het. 157 00:14:08,080 --> 00:14:12,720 Die man is vreselijk sterk en raakt nergens emotioneel over. 158 00:14:12,800 --> 00:14:14,880 En hij was zo vreselijk stil. 159 00:14:16,680 --> 00:14:19,800 Ik had het geluk dat Mr Neil Barua... 160 00:14:19,880 --> 00:14:24,280 ...een van de beste neurochirurgen van het land stand-by was op zaterdag. 161 00:14:24,360 --> 00:14:30,280 Ik weet nog dat hij zei: 'De kans bestaat dat je de operatie niet overleeft.' 162 00:14:30,360 --> 00:14:31,160 MOEDER 163 00:14:31,240 --> 00:14:34,440 We hadden een familieregel. Als je op vakantie ging... 164 00:14:34,520 --> 00:14:36,280 ...was er geen contact. 165 00:14:36,360 --> 00:14:38,560 Dus geen nieuws was goed nieuws. 166 00:14:40,160 --> 00:14:43,480 En toen belde Lois en zei: 'Het gaat om Ed.' 167 00:14:45,840 --> 00:14:48,360 Ik kwam bij na de operatie. 168 00:14:48,440 --> 00:14:52,280 Overal stond apparatuur te piepen, er kwamen buisjes uit me. 169 00:14:53,200 --> 00:14:57,120 Het was gewoon een nare droom, ze hebben me opgelapt, 't komt goed. 170 00:14:58,920 --> 00:15:01,760 Toen probeerde ik m'n linkervoet te bewegen. 171 00:15:01,840 --> 00:15:03,880 Niets. M'n rechtervoet. Niets. 172 00:15:03,960 --> 00:15:06,640 Dan probeer ik m'n armen wel. 173 00:15:06,720 --> 00:15:10,840 Niets. Ik was een hoofd op een kussen. 174 00:15:20,440 --> 00:15:22,320 Ik ging z'n kamer in. 175 00:15:29,360 --> 00:15:30,880 Erg zwaar. 176 00:15:30,960 --> 00:15:34,880 Ik moest me vermannen als ik binnenkwam. En dan ga je weer en... 177 00:15:38,360 --> 00:15:41,280 Z'n vrienden kwamen langs. Een van hen, Souto... 178 00:15:41,360 --> 00:15:45,280 Ik was bij Ed, en Souto kwam binnen en stortte in. 179 00:15:45,360 --> 00:15:51,720 En je zag Ed kijken. Daarna heb ik een foto van hem genomen... 180 00:15:51,800 --> 00:15:54,280 ...om bezoekers voor te bereiden. 181 00:15:54,360 --> 00:15:58,280 'Kijk naar die foto', zei ik. 'Niet instorten, alsjeblieft.' 182 00:15:58,360 --> 00:16:02,880 De meeste van hen zijn softies als puntje bij paaltje komt. 183 00:16:02,960 --> 00:16:07,080 Ik liet ze in de wachtkamer instorten en dan was het van: 'oké'. 184 00:16:07,160 --> 00:16:10,600 Ik zei: 'Je gaat naar binnen met een lach op je gezicht. 185 00:16:10,680 --> 00:16:14,920 Je doet alsof hij gewoon een blessure heeft.' 186 00:16:15,000 --> 00:16:16,400 En dat werkte. 187 00:16:18,480 --> 00:16:22,320 Ik zette de knop om en wilde iedereen op z'n gemak stellen. 188 00:16:22,400 --> 00:16:26,840 En met die afleiding kwam ik de dag door. 189 00:16:26,920 --> 00:16:30,320 Dat doen alsof was erg belangrijk voor me. 190 00:16:30,400 --> 00:16:31,960 Ik ging erin op. 191 00:16:33,360 --> 00:16:40,000 De nachten waren vreselijk. Ik zat enorm in de put. 192 00:16:40,680 --> 00:16:44,200 Ik was zo bang. Zou ik ooit weer kunnen lopen? 193 00:16:44,280 --> 00:16:48,200 Ooit weer kunnen werken? Hoe ging ik m'n revalidatie betalen? 194 00:16:48,280 --> 00:16:53,240 Dat schiet allemaal door je hoofd als er niemand is om je af te leiden. 195 00:16:58,800 --> 00:17:01,040 Ik wilde zo niet meer verder leven. 196 00:17:01,120 --> 00:17:06,240 En ik dacht aan de impact ervan op iedereen, vooral voor Lois. 197 00:17:06,320 --> 00:17:11,880 Ik kon niet eens voor mezelf zorgen. Daar had ze niet voor getekend. 198 00:17:11,960 --> 00:17:16,320 Gelukkig kon ik me niet genoeg bewegen om er een eind aan te maken. 199 00:17:16,400 --> 00:17:18,760 Dus ik had geen keuze. 200 00:17:18,840 --> 00:17:21,840 Hij wilde dat ik bij hem wegging. 201 00:17:21,920 --> 00:17:27,280 Hij zei dat het hem zo speet, dat ik zo'n leven niet verdiende. 202 00:17:27,360 --> 00:17:30,280 We hadden het al vaak over onze toekomst gehad. 203 00:17:30,360 --> 00:17:34,400 Wat we wilden zien van de wereld, wat we zouden willen doen. 204 00:17:34,480 --> 00:17:38,920 En dat betrof altijd actieve dingen. 205 00:17:39,000 --> 00:17:42,840 Dat zou ons dus afgenomen kunnen worden. 206 00:17:42,920 --> 00:17:48,520 Zodra ik hem de mond snoerde en zei dat ik nergens heen ging... 207 00:17:48,600 --> 00:17:52,000 ...waren die gesprekken wel klaar. 208 00:17:56,120 --> 00:17:59,040 Ik had het echt moeilijk als ik alleen was. 209 00:17:59,120 --> 00:18:04,120 Als ik van of naar het ziekenhuis reed. 210 00:18:04,200 --> 00:18:09,600 Dan stortte ik in. Dat wilde ik niet doen waar Ed bij was. 211 00:18:14,800 --> 00:18:19,320 Het keerpunt voor mij was dat ik na negen dagen te horen kreeg... 212 00:18:19,400 --> 00:18:22,280 ...dat ik in de ASIA A1-schaal viel. 213 00:18:22,360 --> 00:18:26,600 Het hoogste niveau van ruggenmergletsel, dus zeer geringe loopkans. 214 00:18:28,000 --> 00:18:31,360 Ik zag Lois bij m'n voeteneinde zitten. 215 00:18:31,440 --> 00:18:35,480 Samen met m'n moeder. Ze barstten in tranen uit. 216 00:18:35,560 --> 00:18:38,880 Ik realiseerde me toen dat het niet om mij ging. 217 00:18:42,040 --> 00:18:48,160 Zonder Lois en m'n moeder of andere dierbaren om beter voor te worden... 218 00:18:48,240 --> 00:18:50,520 ...had ik de motivatie niet gevonden. 219 00:18:50,600 --> 00:18:56,520 Ik heb het bij zoveel anderen gezien. Sommigen kregen zelfs geen bezoek. 220 00:18:56,600 --> 00:19:00,680 Die werden 's ochtends wakker en wilden zich verdoven met medicijnen. 221 00:19:02,000 --> 00:19:04,360 Het gaf mij de motivatie... 222 00:19:04,440 --> 00:19:08,160 ...om elke minuut die ik wakker was te proberen iets te bewegen. 223 00:19:11,080 --> 00:19:14,000 Mijn god, Ed, kijk 'm bewegen. 224 00:19:14,080 --> 00:19:16,640 En ik dacht alleen maar: m'n teen beweegt. 225 00:19:16,720 --> 00:19:19,920 En ik wilde niet stoppen. Dadelijk houdt ie ermee op. 226 00:19:20,000 --> 00:19:23,720 Ik was zo gefocust, en bleef maar mensen erop wijzen, kijk. 227 00:19:24,080 --> 00:19:27,520 Nou, wijzen, dat kon ik niet. Ik lag plat op m'n rug. 228 00:19:27,600 --> 00:19:29,760 Kijk m'n teen. 229 00:19:29,840 --> 00:19:35,680 M'n lichaam gaf een signaal na m'n letsel. Alles was nu mogelijk. 230 00:19:35,760 --> 00:19:38,400 Vanaf die trilling in z'n teen... 231 00:19:38,480 --> 00:19:45,280 ...zei hij dat hij weer zou lopen. En ik was het met hem eens. 232 00:19:47,600 --> 00:19:48,440 BESTE VRIEND 233 00:19:48,520 --> 00:19:51,040 Hou de hand van Souto vast. 234 00:19:52,920 --> 00:19:57,480 Die ziet er gezonder uit dan die van mij. Die van mij zijn paars. 235 00:20:01,720 --> 00:20:03,720 - Er is niet veel veranderd. - Kolere. 236 00:20:12,080 --> 00:20:15,640 HET SALISBURY-ZIEKENHUIS DRIE MAANDEN LATER 237 00:20:15,720 --> 00:20:19,160 Eenmaal uit dat ziekenhuis konden we vooruitkijken. 238 00:20:19,240 --> 00:20:24,320 En toen begon het echte harde werk. 239 00:20:24,400 --> 00:20:29,080 We waren klaar om te beginnen. We bewogen z'n armen en benen al. 240 00:20:29,480 --> 00:20:32,440 Eén, twee, drie, duwen. 241 00:20:32,520 --> 00:20:35,040 Z'n fysio in het ziekenhuis van Bath... 242 00:20:35,120 --> 00:20:37,960 ...nam me apart en zei: 'Hij gaat weer lopen.' 243 00:20:38,040 --> 00:20:40,360 En toen was ik er helemaal klaar voor. 244 00:20:40,440 --> 00:20:43,400 Kom op. En nog een keer. Naar je toetrekken. 245 00:20:43,480 --> 00:20:46,920 Ed was werkelijk uitzonderlijk. 246 00:20:47,000 --> 00:20:48,560 NEURO-FYSIOTHERAPEUT 247 00:20:48,640 --> 00:20:51,440 Alle patiënten zijn dat natuurlijk wel. 248 00:20:51,760 --> 00:20:53,360 Terugtrekken. Goed zo. 249 00:20:53,440 --> 00:20:57,040 Maar Ed had een achtergrond in topsport. 250 00:20:57,120 --> 00:21:02,920 Hij had een enorme drive. Hij begreep wat training voor je kan doen. 251 00:21:03,000 --> 00:21:04,600 Mooi. Tien. Vooruit... 252 00:21:04,680 --> 00:21:08,800 Pete Bishop-Ponte, een bijzonder mens... 253 00:21:08,880 --> 00:21:12,240 ...is groot voorstander van intensieve fysiotherapie... 254 00:21:12,320 --> 00:21:15,960 ...voor ruggenmergletsel in de allereerste stadia van herstel. 255 00:21:16,040 --> 00:21:19,600 - Goed zo. Mooi. - Goed zo, Ed. 256 00:21:20,560 --> 00:21:22,080 Mooi zo. 257 00:21:22,160 --> 00:21:28,040 Deze jongeman had gewoon een reddingsboei nodig. 258 00:21:29,160 --> 00:21:35,000 Iemand die iets positiefs zegt, die hem vertelt... 259 00:21:35,080 --> 00:21:40,000 ...en dat baseert op feiten. dat het door werken mogelijk is... 260 00:21:40,080 --> 00:21:42,000 ...zich hieruit te trainen. 261 00:21:42,080 --> 00:21:43,880 ...twee, drie. Omhoog. Juist. 262 00:21:43,960 --> 00:21:46,000 Hij was enorm gemotiveerd. 263 00:21:46,080 --> 00:21:47,160 FYSIOTHERAPEUT 264 00:21:47,240 --> 00:21:48,840 We hebben een fitnesszaal. 265 00:21:48,920 --> 00:21:54,680 Hij en Lois waren er elk moment van de dag. 266 00:21:54,760 --> 00:21:58,760 Ze was geweldig, en in wezen z'n fysio. 267 00:22:00,320 --> 00:22:04,200 Het emotionele gedeelte is zo belangrijk. 268 00:22:04,280 --> 00:22:05,880 Dat er vrienden komen... 269 00:22:05,960 --> 00:22:06,800 VADER VRIEND 270 00:22:06,880 --> 00:22:08,560 ...die gek met je doen. 271 00:22:08,640 --> 00:22:12,720 En een liefdevolle partner, vrouw of vriendin. 272 00:22:13,320 --> 00:22:18,080 Mensen die je steunen, je motiveren en op de been houden. 273 00:22:19,040 --> 00:22:21,640 Dat valt niet in getallen uit te drukken. 274 00:22:25,240 --> 00:22:27,480 In augustus, vier maanden later... 275 00:22:27,560 --> 00:22:28,400 NEUROCHIRURG 276 00:22:28,480 --> 00:22:34,120 ...komen Ed en Lois m'n spreekkamer inlopen. 277 00:22:41,040 --> 00:22:43,800 Hij wilde een foto voor z'n blog. 278 00:22:43,880 --> 00:22:47,880 Dat was nogal gênant want ik ben maar 1,75 m. 279 00:22:47,960 --> 00:22:52,200 Er werd gegrapt over waarom hij naast een schooljongen stond. 280 00:22:52,720 --> 00:22:55,360 Neil, bedankt... 281 00:22:55,440 --> 00:22:57,960 Bedankt dat je me direct hebt geopereerd... 282 00:22:58,040 --> 00:23:00,800 ...bedankt dat je zo kundig bent en vooral... 283 00:23:00,880 --> 00:23:02,680 ...bedankt voor de kans. 284 00:23:02,760 --> 00:23:06,080 Vier maanden geleden op de IC beloofde ik mezelf... 285 00:23:06,160 --> 00:23:09,720 ...dat ik hier op een dag zou binnenlopen. Vele mensen... 286 00:23:09,800 --> 00:23:13,200 ...wat inzet en veel geluk hebben dat mogelijk gemaakt. 287 00:23:13,280 --> 00:23:18,560 Dat was z'n grootste keerpunt. Dat hij z'n blog plaatste op Instagram. 288 00:23:18,640 --> 00:23:20,080 Het regende reacties... 289 00:23:20,160 --> 00:23:25,080 ...van dankbare mensen die hij met z'n verhaal had geholpen. 290 00:23:25,160 --> 00:23:29,200 En daar haalde hij weer veel voldoening uit. 291 00:23:35,720 --> 00:23:41,200 Dag drie, je denkt nooit dat het jou zal overkomen... 292 00:23:41,280 --> 00:23:45,120 Je posts over je herstel en wat je hebt bereikt... 293 00:23:45,200 --> 00:23:47,600 ...hebben me geholpen. Erg inspirerend. 294 00:23:47,680 --> 00:23:48,920 Een krachtig gevoel. 295 00:23:49,000 --> 00:23:54,520 Het besef dat er ook iets goeds kon komen uit deze hele situatie. 296 00:24:12,440 --> 00:24:15,480 Na negen maanden ging ik weer thuis wonen. 297 00:24:15,560 --> 00:24:19,120 En het was moeilijk, ook om de revalidatie bij te houden. 298 00:24:20,080 --> 00:24:22,840 Ik woonde bij m'n ouders. 299 00:24:22,920 --> 00:24:25,960 Ik was niet meer in de ziekenhuisbubbel, maar thuis. 300 00:24:26,040 --> 00:24:30,640 En het was heel duidelijk dat ik bepaalde dingen niet meer kon. 301 00:24:32,080 --> 00:24:36,680 Hartverscheurend om hem de trap op te zien gaan, bijvoorbeeld. 302 00:24:39,000 --> 00:24:43,400 Vooral als hij niet meer dan een boxershort aanhad. 303 00:24:43,480 --> 00:24:47,240 Hij zit altijd onder de blauwe plekken, bulten en schrammen. 304 00:24:47,320 --> 00:24:52,040 Bont en blauw van het omvallen, dat zie je niet. 305 00:24:54,080 --> 00:24:57,960 Ons leven stond volledig op z'n kop. Alles was anders. 306 00:24:58,040 --> 00:25:02,560 We leerden hoe we rondom het huis de rolstoel moesten hanteren. 307 00:25:02,640 --> 00:25:07,320 Hij leerde over blaas- en darmcontrole, seksueel functioneren. 308 00:25:07,400 --> 00:25:11,760 Er waren zoveel nieuwe situaties. 309 00:25:11,840 --> 00:25:15,040 We hadden geen idee hoe we ermee om moesten gaan. 310 00:25:16,600 --> 00:25:19,480 Ik voelde me geïsoleerd en alleen. 311 00:25:20,880 --> 00:25:25,880 Ik hield zoveel van hem. Maar er klopte iets niet. 312 00:25:29,480 --> 00:25:31,200 Hij was zo veranderd. 313 00:25:32,680 --> 00:25:36,480 Z'n hele lichaam, z'n bewegingen en alles was veranderd. 314 00:25:38,560 --> 00:25:40,840 En bovenal, z'n geur was veranderd. 315 00:25:40,920 --> 00:25:45,960 Soms voelde het alsof ik Ed bedroog als ik me terugtrok bij het zoenen. 316 00:25:46,040 --> 00:25:49,920 Hij rook niet meer naar de Ed van eerst. 317 00:25:51,680 --> 00:25:54,040 Natuurlijk heeft hij alles doorstaan. 318 00:25:54,120 --> 00:25:58,440 En daarom hield ik die gedachten zo lang voor mezelf. 319 00:26:00,680 --> 00:26:02,040 Ik heb hulp gezocht. 320 00:26:02,120 --> 00:26:03,560 Juich niet te snel. 321 00:26:03,640 --> 00:26:08,080 Ik heb seksuele therapie gevolgd en ben het gesprek met Ed aangegaan. 322 00:26:08,160 --> 00:26:11,960 Dat was het meest gruwelijke gesprek dat ik ooit heb gevoerd. 323 00:26:12,520 --> 00:26:15,400 En dat was voor mij een heel gevoelige snaar. 324 00:26:15,480 --> 00:26:19,080 Ik was lichamelijk zo veranderd. En het bleek dat... 325 00:26:19,160 --> 00:26:24,320 ...ik vroeger m'n identiteit grotendeels liet bepalen door lichamelijke zaken. 326 00:26:24,400 --> 00:26:28,400 Een man, een rugbyspeler zijn. En al die dingen die daarbij horen. 327 00:26:28,480 --> 00:26:34,480 Dat was de invalshoek van het gesprek over zaken waar Lois ook mee worstelde. 328 00:26:34,560 --> 00:26:38,400 En zo kwam dat gesprek op gang. 329 00:26:38,480 --> 00:26:42,160 En niet alleen over wat er zich in de slaapkamer afspeelt. 330 00:26:42,680 --> 00:26:48,960 Als je samen zoiets doormaakt, maakt of breekt het je. 331 00:26:49,040 --> 00:26:51,360 Of het een of het ander. 332 00:26:51,440 --> 00:26:54,160 Je kan je ook goed voorstellen dat het misgaat. 333 00:26:54,240 --> 00:26:57,080 Wij zaten er ook tegenaan. En niet omdat... 334 00:26:57,160 --> 00:27:00,000 ...er voor het ongeluk iets al niet goed zat. 335 00:27:00,080 --> 00:27:07,080 Maar door wat er gebeurd is, sla je eigenlijk allebei een andere weg in. 336 00:27:07,360 --> 00:27:10,800 Maar als je samen zo'n emotionele storm trotseert... 337 00:27:10,880 --> 00:27:14,080 ...zoals veel koppels voor je, wordt de band zo sterk... 338 00:27:14,160 --> 00:27:19,280 ...dat je volledig met elkaar verbonden bent. 339 00:27:19,360 --> 00:27:22,120 Want in je nieuwe leven was je altijd samen. 340 00:27:22,200 --> 00:27:25,320 Alsof je vanaf je geboorte getrouwd bent of zo. 341 00:27:25,400 --> 00:27:27,160 Het is een beetje raar. 342 00:27:27,240 --> 00:27:29,920 - Dat is wel een rare gedachte. - Inderdaad. 343 00:27:30,000 --> 00:27:33,000 We beseften dat communicatie essentieel zou zijn... 344 00:27:33,080 --> 00:27:37,200 ...om open en eerlijk tegen elkaar te zijn. 345 00:27:37,280 --> 00:27:40,440 Je kan niets met de problemen die op je pad komen... 346 00:27:40,520 --> 00:27:45,640 ...als je er niet samen op een eerlijke manier aan werkt. 347 00:27:45,720 --> 00:27:47,840 - Toch? - Absoluut. 348 00:27:47,920 --> 00:27:52,080 Daarom heb ik me gespecialiseerd in relatie-coaching. 349 00:27:52,160 --> 00:27:55,720 Ik wil die ervaring delen met andere mensen. 350 00:27:59,560 --> 00:28:02,480 Dat was nog een keerpunt in het proces. 351 00:28:02,560 --> 00:28:05,480 Ik was zo druk met m'n herstel... 352 00:28:05,560 --> 00:28:10,120 ...en probeerde weer een doel te vinden, vooruit te gaan. 353 00:28:14,360 --> 00:28:17,240 Ik gleed wel een beetje af in dat stadium. 354 00:28:21,920 --> 00:28:28,760 Ik had iets nodig, een uitdaging om mezelf te motiveren. 355 00:28:31,600 --> 00:28:34,360 Ik wilde iedereen die in het ziekenhuis lag... 356 00:28:34,440 --> 00:28:38,040 ...en te horen had gekregen dat ze iets niet kunnen doen... 357 00:28:38,120 --> 00:28:40,440 ...laten weten dat het anders kan. 358 00:28:40,520 --> 00:28:45,120 Ik vertelde m'n fysio's dat ik een jaar na dato de Snowdon wilde beklimmen. 359 00:28:45,200 --> 00:28:48,720 Pardon, zeiden ze. Een jaar? 360 00:28:48,800 --> 00:28:52,000 Ze dachten zelf meer aan een poging bij twee jaar. 361 00:28:52,080 --> 00:28:56,200 Maar ik wist dat zelfs al zou ik de top niet halen... 362 00:28:56,280 --> 00:28:59,440 ...men me rechtop zou zien staan. 363 00:29:00,560 --> 00:29:05,840 En misschien waren er mensen die hierdoor de hoop niet zouden opgeven. 364 00:29:10,720 --> 00:29:12,920 Dit is het plan. 365 00:29:13,000 --> 00:29:17,680 Op 1 april (paaszondag) ga ik proberen de Snowdon te beklimmen... 366 00:29:17,760 --> 00:29:20,200 1. Ik wil m'n grenzen verleggen... 367 00:29:20,280 --> 00:29:23,880 2. Het ongeluk is op deze datum nog net geen jaar geleden... 368 00:29:23,960 --> 00:29:26,400 3. Ik wil graag iets terugdoen. 369 00:29:26,480 --> 00:29:30,720 Iedereen die mee wil doen, nodig ik hierbij van harte uit... 370 00:29:30,800 --> 00:29:34,040 Maar, we weten nog niet of dit echt mogelijk is. 371 00:29:34,120 --> 00:29:36,040 Goed bezig! 372 00:29:36,120 --> 00:29:40,360 Ik had de uitnodiging gepost en verwachtte een paar mensen. 373 00:29:40,440 --> 00:29:44,000 Er stonden 70 mensen bij de start die ik niet kende. 374 00:29:44,280 --> 00:29:48,680 M'n eerste reactie was: 'Shit, nu moet ik echt naar de top'. 375 00:29:54,920 --> 00:29:58,840 2018, WANDELING VOOR HET GOEDE DOEL 376 00:30:01,880 --> 00:30:04,280 Snowdon was ongelooflijk. 377 00:30:05,480 --> 00:30:08,920 Ik was er natuurlijk ook om hem onderweg bij te staan. 378 00:30:09,000 --> 00:30:11,280 Soms verloor ik het contact met hem. 379 00:30:11,360 --> 00:30:14,040 Hij werd omringd door mensen, door fysio's... 380 00:30:14,120 --> 00:30:16,360 ...en iedereen was bezorgd. 381 00:30:16,440 --> 00:30:20,080 Toen zei hij zoiets van: 'het laatste stuk lopen we samen'. 382 00:30:20,160 --> 00:30:22,160 Kom op, Ed. 383 00:30:26,640 --> 00:30:28,880 Goed gedaan. 384 00:30:37,840 --> 00:30:41,640 Het was zo zwaar. Maar ik heb het gehaald en voelde... 385 00:30:41,720 --> 00:30:46,200 ...voor het eerst sinds het ongeluk dat ik iets bereikt had. 386 00:30:47,360 --> 00:30:50,200 Ik heb van zoveel mensen zoveel geleerd. 387 00:30:50,280 --> 00:30:53,360 Nu konden zij ook uit mijn ervaring putten. 388 00:30:54,280 --> 00:30:58,040 Ik weet nog dat ik niet wist hoe m'n leven zou gaan lopen... 389 00:30:58,120 --> 00:31:01,920 ...behalve dan dat het natuurlijk anders zou zijn. 390 00:31:02,000 --> 00:31:06,800 HIJ HEEFT HET HEM GEWOON GEFLIKT 391 00:31:06,880 --> 00:31:11,920 Ik herschrijf nu de regels in m'n hoofd en hopelijk ook in dat van anderen. 392 00:31:12,000 --> 00:31:14,920 Over wat mogelijk is in het leven... 393 00:31:15,000 --> 00:31:19,000 ...en waartoe je in staat bent. Je weet het pas als je het probeert. 394 00:31:40,000 --> 00:31:46,960 WELKOM IN NEPAL 395 00:31:47,560 --> 00:31:51,960 Eindelijk in het Himalayagebergte, dit wilde ik altijd al doen. 396 00:31:52,040 --> 00:31:56,240 Zoals je ziet, is het geweldig. 397 00:31:56,320 --> 00:32:02,440 De Annapurna ligt achter me, 8000 m hoog. Een van de hoogste bergen ter wereld. 398 00:32:02,520 --> 00:32:05,280 En het klopt wat ze zeggen. 399 00:32:05,360 --> 00:32:11,160 Als je er bent, is het echt een onbeschrijflijk gevoel. 400 00:32:11,240 --> 00:32:12,960 Ik heb er geen woorden voor. 401 00:32:16,880 --> 00:32:19,560 Ik was in het plaatsje Ghandruk... 402 00:32:19,640 --> 00:32:23,280 ...en keek omhoog naar die 8000 meter hoge berg. 403 00:32:25,800 --> 00:32:30,200 Ik heb me nog nooit zo nietig gevoeld. 404 00:32:31,960 --> 00:32:36,680 Ik kon bijna de omvang ervan niet bevatten. 405 00:32:39,600 --> 00:32:43,080 Ik voelde me zo nietig. 406 00:32:44,720 --> 00:32:47,960 Dat was een ongelooflijk bevrijdend gevoel. 407 00:32:52,600 --> 00:32:57,200 Net een student die zichzelf in een tussenjaar gevonden heeft. 408 00:32:57,280 --> 00:32:59,680 Dat heb ik dus echt meegemaakt. 409 00:33:01,040 --> 00:33:05,880 Ik geneerde me om er naderhand over te praten. We hielden het voor onszelf. 410 00:33:07,240 --> 00:33:10,440 Daar besloten we ons in te zetten om anderen te helpen. 411 00:33:10,520 --> 00:33:13,000 We willen trachten een verschil te maken. 412 00:33:13,080 --> 00:33:16,920 Ik wilde per direct een goed doel oprichten. 413 00:33:23,080 --> 00:33:29,440 Een stichting die getraumatiseerde mensen mee op dit soort reizen neemt. 414 00:33:30,760 --> 00:33:36,360 Dat ik heb kunnen herstellen in deze mate is omdat ik gesteund werd. 415 00:33:36,440 --> 00:33:39,400 Dat wil ik graag doorgeven aan andere mensen. 416 00:33:40,440 --> 00:33:45,920 Mensen delen hun ervaring en trauma en beseffen dat ze niet de enige zijn. 417 00:33:46,000 --> 00:33:49,880 OPGERICHT IN 2019 418 00:33:53,320 --> 00:33:55,680 HET LEVEN IS MOOI 419 00:33:56,880 --> 00:34:01,040 Als je vergeet waar je vandaan komt, kan je je vooruitgang niet vieren. 420 00:34:01,120 --> 00:34:03,360 M'n rolstoel is m'n bureaustoel. 421 00:34:03,440 --> 00:34:08,040 Zodat elke keer als ik opsta, dat niet als iets vanzelfsprekends beschouw. 422 00:34:08,120 --> 00:34:10,320 En ik maak graag wheelies. 423 00:34:10,400 --> 00:34:14,040 Geniet van de eenvoudige dingen in het leven... 424 00:34:14,120 --> 00:34:17,520 Fijn weekend 425 00:34:20,200 --> 00:34:26,480 Geweldig, man. En de wheelies ook. 426 00:34:26,880 --> 00:34:30,760 M2M-WANDELING VOOR HET GOEDE DOEL CORNWALL 11 DAGEN, 195 KM 427 00:34:32,880 --> 00:34:37,480 Ik heb Ed zich zien ontwikkelen van een gefrustreerde rugbyspeler... 428 00:34:37,560 --> 00:34:43,840 ...met een dwarslaesie tot een man met een groot spiritueel bewustzijn... 429 00:34:43,920 --> 00:34:50,920 ...en meer aandacht voor z'n omgeving en de mensen om hem heen. 430 00:34:52,120 --> 00:34:55,760 - Voel je je nu beter? - Ja. 431 00:34:57,960 --> 00:35:02,760 Het leven is een reis met ups en downs. Zelf al was ons niets overkomen. 432 00:35:02,840 --> 00:35:06,560 - Al is het soms wel extreem. - Ja, precies. 433 00:35:08,680 --> 00:35:10,760 Benny, kerel. 434 00:35:12,440 --> 00:35:15,920 Ben is een van de begunstigden van M2M. 435 00:35:16,480 --> 00:35:21,800 Hij was parachutist, z'n parachute ging niet open. 436 00:35:22,800 --> 00:35:26,800 Ik zat bij het Parachute Regiment van de Royal Horse Artillery. 437 00:35:26,880 --> 00:35:27,920 Het zou... 438 00:35:28,000 --> 00:35:28,880 BEGUNSTIGDE VAN M2M 439 00:35:28,960 --> 00:35:33,160 ...m'n vijftiende militaire parachutesprong worden. 440 00:35:33,240 --> 00:35:36,400 Ik had er al 65 civiele parachutesprongen op zitten. 441 00:35:38,840 --> 00:35:42,160 Ik weet nog dat ik in het vliegtuig zat. 442 00:35:42,520 --> 00:35:45,840 Ik sprong er als derde uit. 443 00:35:46,720 --> 00:35:52,680 Ik weet nog dat ik sprong en omhoogkeek. 444 00:35:53,760 --> 00:35:58,040 Naar wat ik dacht, een volledig geopende parachute. 445 00:35:58,120 --> 00:36:01,160 Ter oriëntatie keek ik omlaag en toen crashte ik al. 446 00:36:03,640 --> 00:36:06,120 Toen ik bijkwam... 447 00:36:07,720 --> 00:36:09,760 ...weet ik nog dat ik dacht: 448 00:36:09,840 --> 00:36:11,840 dit was toch nooit zo moeilijk? 449 00:36:14,560 --> 00:36:18,360 Ik moet even op adem komen, dacht ik. 450 00:36:19,000 --> 00:36:21,760 Ik moet nog een sprong doen. 451 00:36:21,840 --> 00:36:27,360 Ik wil mezelf niet voor schut zetten. Ik deed m'n helm af. 452 00:36:27,440 --> 00:36:31,720 En toen ik op wilde staan, schoot de pijn door m'n lichaam. 453 00:36:31,800 --> 00:36:33,480 Iemand pakte m'n hoofd vast. 454 00:36:36,640 --> 00:36:39,640 Dat was een arts. Hij schreeuwde: 'Hij leeft nog.' 455 00:36:46,600 --> 00:36:49,040 Ik had de grond geraakt met 120 km per uur. 456 00:36:52,120 --> 00:36:54,600 Het was gewoon domme pech. 457 00:36:57,080 --> 00:37:04,040 M'n rechterbeen is gevoelloos. Ik lijd aan geheugenverlies, heb zware rugpijn. 458 00:37:06,320 --> 00:37:08,200 Ik slik voortaan medicijnen. 459 00:37:09,720 --> 00:37:12,360 M'n sprong is gefilmd. 460 00:37:12,440 --> 00:37:15,760 Ik bleef die video maar afspelen. Waar is het misgegaan? 461 00:37:15,840 --> 00:37:17,600 Wat had ik kunnen doen? 462 00:37:20,520 --> 00:37:25,240 Helemaal niets. Maar ik bleef een jaar lang maar naar die video kijken. 463 00:37:28,600 --> 00:37:32,560 Ik kreeg de diagnose PTSS, door het slaapgebrek... 464 00:37:32,640 --> 00:37:35,040 ...en steeds maar naar die video kijken. 465 00:37:36,280 --> 00:37:40,520 Voor mij was het falen. Ik heb het gevoel dat ik gefaald heb. 466 00:37:40,600 --> 00:37:44,200 Ik voel alsof ik met veel dingen in m'n leven gefaald heb. 467 00:37:46,800 --> 00:37:53,760 Ed leren kennen is echt een hoogtepunt geweest in het mentale herstel van Ben. 468 00:37:54,120 --> 00:37:55,680 Ed voert moeiteloos... 469 00:37:55,760 --> 00:37:56,720 PARTNER VAN BEN 470 00:37:56,800 --> 00:37:58,280 ...een diep gesprek. 471 00:37:58,800 --> 00:38:03,680 Ben durft zich dan kwetsbaar op te stellen. Dat lukte hem vroeger niet. 472 00:38:03,760 --> 00:38:08,320 Wel bij mij, maar niet bij iemand anders. Dat is fijn voor hem. 473 00:38:13,680 --> 00:38:16,440 Het leven is altijd in beweging. 474 00:38:16,520 --> 00:38:21,240 Je komt er niet alleen bovenop, maar het wordt ook weer beter. 475 00:38:21,320 --> 00:38:22,600 Heb dat vertrouwen. 476 00:38:22,680 --> 00:38:25,320 Als het minder gaat, kan je er iets aan doen. 477 00:38:25,400 --> 00:38:28,400 Maar heb altijd het vertrouwen, dat het terugkomt. 478 00:38:28,480 --> 00:38:29,640 Het leven beweegt. 479 00:38:30,840 --> 00:38:32,760 Wil iemand nog wat zeggen? 480 00:38:32,840 --> 00:38:36,040 Het perspectief dat deze wandeling ons heeft gegeven. 481 00:38:36,120 --> 00:38:39,920 Samen kunnen wandelen en banden aangaan. 482 00:38:40,000 --> 00:38:43,760 - Een intense ervaring. - We hadden geen keus. 483 00:38:43,840 --> 00:38:45,400 - Ja. - Gedwongen. 484 00:38:45,480 --> 00:38:47,280 Ik heb in 2016... 485 00:38:47,360 --> 00:38:48,200 BEGUNSTIGDE VAN M2M 486 00:38:48,280 --> 00:38:49,960 ...in Frankrijk een busongeluk gehad. 487 00:38:50,040 --> 00:38:56,320 Een moeilijke tijd volgde, ik leed aan PTSS en angststoornissen. 488 00:38:56,400 --> 00:39:02,680 Ed is erg goed in herkaderen en in de positieve dingen in het leven vinden. 489 00:39:03,520 --> 00:39:06,480 Coole mensen staan volledig achter zichzelf. 490 00:39:06,560 --> 00:39:11,120 Of je nu warm wordt van stapelmuurtjes of... 491 00:39:12,280 --> 00:39:13,560 ...Warhammer. 492 00:39:13,640 --> 00:39:16,400 Weet wie je bent en wat je leuk vindt. 493 00:39:16,480 --> 00:39:19,520 Schaam je niet. Je kan zoveel meer dan je denkt. 494 00:39:19,600 --> 00:39:24,120 Laat je niet door jezelf, de maatschappij of vrienden in hokjes stoppen. 495 00:39:24,200 --> 00:39:26,440 Buiten die comfortzone... 496 00:39:26,520 --> 00:39:29,160 ...daar zitten de leuke dingen. Daar groei je. 497 00:39:29,680 --> 00:39:34,720 Het is fijn bij mensen te zijn die niet stilstaan bij je letsel... 498 00:39:34,800 --> 00:39:37,040 ...of dat je er wat raar uitziet... 499 00:39:37,120 --> 00:39:38,280 BEGUNSTIGDE VAN M2M 500 00:39:38,360 --> 00:39:41,040 ...een beenbeugel draagt of wankelig loopt. 501 00:39:42,920 --> 00:39:48,200 Ik heb gemerkt dat m'n letsel heel veel eenzaamheid met zich meebrengt. 502 00:39:48,280 --> 00:39:51,520 Je moet heel veel dingen alleen doen. 503 00:39:51,600 --> 00:39:56,600 In dat opzicht vind ik dit geweldig. Het is echt belangrijk. 504 00:39:58,080 --> 00:39:59,800 Heb je al gezwommen? 505 00:39:59,880 --> 00:40:04,880 Ja, de eerste keer deed ik het in m'n broek. 506 00:40:04,960 --> 00:40:08,120 Ik moest zwemmen. Dat was in de haven van Penzance. 507 00:40:09,040 --> 00:40:11,880 Ik ben weer tot leven gekomen. 508 00:40:11,960 --> 00:40:13,680 Dankzij hen. 509 00:40:14,640 --> 00:40:17,080 - Even een biertje doen? - Ja, absoluut. 510 00:40:17,160 --> 00:40:18,720 Op de overwinning. 511 00:40:18,800 --> 00:40:20,160 Lekker koud biertje. 512 00:40:25,400 --> 00:40:30,520 Als begunstigde krijg ik twee of drie jaar levensbegeleiding van Lois. 513 00:40:38,000 --> 00:40:41,520 Absoluut het beste wat ik ooit heb gehad. 514 00:40:41,600 --> 00:40:45,320 In m'n revalidatieproces krijg ik te horen wat ik moet doen... 515 00:40:45,400 --> 00:40:47,120 ...wat ik ga voelen. 516 00:40:48,160 --> 00:40:52,560 Lois sprak met mij en kreeg de antwoorden uit mij. 517 00:40:53,400 --> 00:40:58,480 Dat was voor het eerst. Daar heb ik heel veel aan gehad. 518 00:41:02,880 --> 00:41:07,800 Soms moet ik mezelf even knijpen. Ed en ik hebben dit opgezet... 519 00:41:07,880 --> 00:41:09,080 ...en het werkt. 520 00:41:09,160 --> 00:41:12,800 En het is nog maar het begin. 521 00:41:12,880 --> 00:41:15,440 Ja, dat is geweldig. 522 00:41:21,280 --> 00:41:23,800 - En als ik je voet neerzet? - Nee. 523 00:41:23,880 --> 00:41:26,680 Nee, ik moet een betere houding vinden. 524 00:41:31,040 --> 00:41:33,960 Ruggenmergletsel beïnvloedt je dagelijks leven. 525 00:41:34,040 --> 00:41:35,040 Shit. 526 00:41:36,280 --> 00:41:39,480 Ik kan niet alles meer doen. 527 00:41:39,560 --> 00:41:42,760 Geen rugby spelen, niet rondrennen met m'n kinderen. 528 00:41:42,840 --> 00:41:48,280 Nooit de deur uit zonder katheterzak. M'n linkerhand kan ik niet gebruiken. 529 00:41:48,360 --> 00:41:50,720 - Ik pak een kussen. - Ik rol me om. 530 00:41:50,800 --> 00:41:53,160 - Ja? Blijf liggen. - Ik rol op m'n rug. 531 00:41:53,240 --> 00:41:55,080 - Zeker weten? - Ja. 532 00:41:55,160 --> 00:41:59,080 Ik dacht altijd dat dat soort dingen me te veel zouden worden. 533 00:41:59,160 --> 00:42:00,920 Nee, eigenlijk... Shit. 534 00:42:01,000 --> 00:42:07,640 Maar eigenlijk is het perspectief-gedeelte het allerbelangrijkst. 535 00:42:08,600 --> 00:42:11,320 Anderen helpen, helpt enorm. 536 00:42:11,400 --> 00:42:16,120 Zo voel je je heel snel beter. Ik denk dat de mens zo in elkaar zit. 537 00:42:20,480 --> 00:42:24,880 Ed belde me en vroeg of ik meeging naar Nepal. 538 00:42:29,440 --> 00:42:35,480 Ik barstte meteen in tranen uit. Zo blij was ik. 539 00:42:35,560 --> 00:42:42,000 Ik had een uitdaging, een doel nodig. Die had ik niet. Ik stond stil. 540 00:42:50,960 --> 00:42:53,320 Er zou eerst geen begunstigde meegaan. 541 00:42:53,400 --> 00:42:57,840 Ik ging dit doen omdat ik een nieuw hoogte wilde bereiken. 542 00:42:57,920 --> 00:42:59,760 Ik leerde Ben kennen... 543 00:42:59,840 --> 00:43:04,200 ...en besefte dat zijn reis op die van mij leek. 544 00:43:04,280 --> 00:43:07,080 Hij is een ex-parachutist, erg fit. 545 00:43:08,240 --> 00:43:12,360 Hopelijk kan hij hierdoor zichzelf weer een doel stellen... 546 00:43:12,440 --> 00:43:14,840 ...en het pad bewandelen dat hij wil. 547 00:43:16,360 --> 00:43:18,720 M'n lichaam gaat niet onbeperkt mee... 548 00:43:18,800 --> 00:43:24,440 Het kan op m'n 40e zomaar voorbij zijn. Maar ik ben zo bang om te blijven hangen. 549 00:43:34,360 --> 00:43:38,520 Kathmandu is uniek. Over cultuurshock gesproken. 550 00:43:38,600 --> 00:43:42,440 Geweldig. De geluiden, de geuren. 551 00:43:42,520 --> 00:43:49,480 Via social media zochten we een videograaf. Beetle was zo enthousiast. 552 00:43:49,800 --> 00:43:52,360 Dus dat verklaart zijn aanwezigheid hier. 553 00:43:54,000 --> 00:43:58,240 Arron is een sterke kerel, met ruime ervaring in deze regio. 554 00:43:58,320 --> 00:44:00,560 Happy Holi. 555 00:44:00,640 --> 00:44:04,280 Hij verzorgt adem- en Qigong-sessies. 556 00:44:05,440 --> 00:44:08,920 Een hele goeie vriend en lid van het goede doel. 557 00:44:11,320 --> 00:44:15,000 Voordat ik wegging zei Evie dat ze me iets moest vertellen. 558 00:44:16,240 --> 00:44:22,640 Ik dacht meteen aan slecht nieuws. Ze vertelde dat ze zwanger was. 559 00:44:22,720 --> 00:44:25,160 Ik heb de hele trip aan babynamen gedacht. 560 00:44:30,000 --> 00:44:33,800 OP WEG NAAR HET BASISKAMP 561 00:44:34,880 --> 00:44:36,560 We reden de bergen in. 562 00:44:36,640 --> 00:44:39,600 Ik had er zin in. 563 00:44:40,960 --> 00:44:42,760 Prachtig hier. 564 00:44:46,480 --> 00:44:52,560 Toen gingen we offgrid. Dat was wel een beetje eng gevoel. 565 00:44:52,640 --> 00:44:56,920 Dat doe je niet zo vaak in de westerse wereld. 566 00:44:57,360 --> 00:45:01,760 En lastig dat ik Lois lang niet zou kunnen spreken. 567 00:45:04,320 --> 00:45:05,960 We liepen langs een vallei. 568 00:45:06,040 --> 00:45:10,840 Het was onze eerste, echt lastige dag. 569 00:45:12,320 --> 00:45:18,800 De eerste ooit worden die met dit letsel hoger dan 7000 meter gaat is ongelooflijk. 570 00:45:18,880 --> 00:45:24,680 Maar om het samen met Ben te doen is nog indrukwekkender. 571 00:45:30,000 --> 00:45:31,400 Daar ligt ie. 572 00:45:36,600 --> 00:45:38,240 De Himlung Himal. 573 00:45:43,560 --> 00:45:47,280 Himlung lag in al z'n glorie voor ons. 574 00:45:47,360 --> 00:45:54,120 En er is dat overweldigende gevoel van afzondering, op een mooie manier. 575 00:45:59,080 --> 00:46:02,880 BASISKAMP 4900 M 576 00:46:06,440 --> 00:46:09,080 - Welkom in het basiskamp. - Geweldig. 577 00:46:09,160 --> 00:46:10,320 BERGGIDS 578 00:46:10,400 --> 00:46:12,880 - Welkom. - Zo cool. 579 00:46:16,320 --> 00:46:23,320 Offgrid gaan is een van de beste dingen die ik ooit heb gedaan. 580 00:46:25,080 --> 00:46:30,080 Als je alleen wilde zijn, in je eigen hoofd, dan kon dat. Dat werkte zo goed. 581 00:46:32,760 --> 00:46:35,720 Als je daar bent, zonder enkele afleiding... 582 00:46:35,800 --> 00:46:38,720 ...en je je bewust wordt van je eigen nietigheid. 583 00:46:38,800 --> 00:46:41,640 Dat gevoel van nederigheid, van er niet toe doen. 584 00:46:41,720 --> 00:46:48,000 Dat is een enorm bevrijdend gevoel. Niets doet er echt toe. 585 00:46:48,080 --> 00:46:51,720 Niet op de manier zoals jij denkt. Vooral jij niet. 586 00:47:04,040 --> 00:47:08,880 Dat grijpt me altijd het meeste aan als ik in de bergen ben. 587 00:47:08,960 --> 00:47:12,320 Hoe het me bij terugkomst emotioneel heeft veranderd. 588 00:47:12,400 --> 00:47:14,800 Het geeft me zoveel meer duidelijkheid. 589 00:47:16,840 --> 00:47:21,360 Een wandelingetje voor de lunch met Benny. 590 00:47:22,560 --> 00:47:24,480 Wat is de lucht ijl hier. 591 00:47:24,560 --> 00:47:29,480 We zijn hier op een hoogte van over de 5000 meter. 592 00:47:29,560 --> 00:47:36,480 Moet je dit zien. Waanzinnig, toch. De Himlung op de achtergrond. 593 00:47:38,360 --> 00:47:40,400 Daar is kamp één. 594 00:47:40,480 --> 00:47:43,600 Basiskamp, kamp één, kamp twee, drie dagen klimmen... 595 00:47:43,680 --> 00:47:49,560 Om van 4900 naar 7126 meter te gaan. Mooi, hoor. 596 00:47:50,880 --> 00:47:53,000 Als ik ergens m'n zinnen op zet... 597 00:47:53,080 --> 00:47:56,600 ...dan moet dat ook gebeuren. Pas daarna kan ik verder. 598 00:47:56,680 --> 00:48:00,600 Toen ik Nepal in m'n hoofd had, was er geen weg meer terug. 599 00:48:00,680 --> 00:48:03,480 - Ben je er klaar voor? - Ja, ik heb er echt zin. 600 00:48:18,720 --> 00:48:22,880 Na het ongeluk kreeg ik zelfmoordgedachten. 601 00:48:24,480 --> 00:48:26,080 Ik reed met m'n ogen dicht. 602 00:48:27,240 --> 00:48:30,960 Ik zag het niet meer zitten en was er klaar mee. 603 00:48:31,040 --> 00:48:35,600 Zonder m'n familie en dierbare vrienden was het heel anders afgelopen. 604 00:48:42,120 --> 00:48:45,920 Op school werd ik gepest. 605 00:48:47,040 --> 00:48:50,920 Mij werd altijd verteld: 'Dat kan je niet.' 606 00:48:54,640 --> 00:49:00,480 En sinds m'n ongeluk heb ik dat weer zo vaak gehoord. 607 00:49:05,200 --> 00:49:07,280 En ik wil het tegendeel bewijzen. 608 00:49:10,640 --> 00:49:16,640 Tot op de dag van vertrek hiernaartoe hebben mensen me in de weg gestaan. 609 00:49:16,720 --> 00:49:18,840 'Je kan het niet. Doe dit nou niet. 610 00:49:18,920 --> 00:49:21,720 Je maakt je situatie alleen maar erger.' 611 00:49:23,000 --> 00:49:28,120 Maar waarom niet? Als ik het kan, kan ik het nu. 612 00:49:28,200 --> 00:49:31,600 Later in m'n leven lukt het misschien niet meer. 613 00:49:33,480 --> 00:49:36,840 Ik wil ze het tegendeel bewijzen. Daar ben ik dol op. 614 00:49:36,920 --> 00:49:41,720 En ik wil ook anderen laten zien dat zij het ook kunnen. 615 00:49:44,840 --> 00:49:48,680 ONDERWEG NAAR KAMP ÉÉN 616 00:49:54,000 --> 00:49:59,080 We moesten een gletsjer oversteken die bedekt was met zwerfkeien. 617 00:50:00,160 --> 00:50:04,960 Er was twee jaar lang niemand geweest, dus alles was verplaatst. 618 00:50:06,360 --> 00:50:08,320 Alles lag los. 619 00:50:10,400 --> 00:50:15,600 M'n ergste nachtmerrie, omdat ik niet stabiel sta. 620 00:50:18,080 --> 00:50:19,800 En voor Ben ook. 621 00:50:21,800 --> 00:50:22,920 - Hier. - Naar rechts. 622 00:50:23,000 --> 00:50:24,480 Snelle passen. 623 00:50:29,280 --> 00:50:31,360 Goed zo, kerel. 624 00:50:33,200 --> 00:50:36,360 We moesten ons zo goed concentreren. 625 00:50:37,840 --> 00:50:42,920 Onze fysieke beperkingen waren overduidelijk zichtbaar. 626 00:50:43,880 --> 00:50:47,480 Oké. Nee, stop, stop! 627 00:50:47,560 --> 00:50:48,920 Het is in orde. 628 00:50:49,000 --> 00:50:51,600 De gidsen zagen het ook. 629 00:50:51,680 --> 00:50:55,720 Die dachten van: hoe komen die in godsnaam tien meter verder... 630 00:50:55,800 --> 00:50:58,440 ...en dan hebben we het nog niet over de berg. 631 00:51:03,680 --> 00:51:07,360 Je begon echt het effect te voelen van de ijle lucht. 632 00:51:07,440 --> 00:51:09,720 Na drie stappen ben je al buiten adem. 633 00:51:09,800 --> 00:51:12,280 Er werd dus weinig gezegd onderweg. 634 00:51:16,280 --> 00:51:19,960 Ik heb mezelf geleerd om alle negativiteit te blokkeren. 635 00:51:20,040 --> 00:51:22,640 Op de stok en naar beneden. 636 00:51:27,520 --> 00:51:32,520 Ik heb geen gevoel in m'n rechterbeen dus ik moest steeds naar de grond kijken. 637 00:51:33,480 --> 00:51:35,080 - Gaat het? - Het was zwaar. 638 00:51:35,160 --> 00:51:36,960 Dit is belachelijk. 639 00:51:40,840 --> 00:51:43,600 Hij blijft het maar over de top hebben. 640 00:51:43,680 --> 00:51:48,360 Ja, hij wil bewijzen dat hij het kan, maar we zijn in de bergen. 641 00:51:48,440 --> 00:51:50,880 Dus het maakt niet uit wie je bent. 642 00:51:50,960 --> 00:51:55,160 Als de berg anders beslist, halen we de top niet. 643 00:52:00,320 --> 00:52:05,960 Ik maak me wel zorgen wat het met hem zal doen, als hij de top niet haalt. 644 00:52:11,040 --> 00:52:13,160 Hij gaat echt tot het uiterste. 645 00:52:13,240 --> 00:52:17,800 Hij zegt dat het goed gaat, maar dat is duidelijk niet het geval. 646 00:52:18,920 --> 00:52:23,600 Hij worstelt echt met de frustratie dat hij niet meer dezelfde persoon is. 647 00:52:25,200 --> 00:52:27,920 En om die persoon los te laten, dat is zwaar. 648 00:52:29,200 --> 00:52:31,440 Hoe gaat het op deze ondergrond, Ben? 649 00:52:35,400 --> 00:52:37,560 Beantwoordt dat je vraag? 650 00:52:41,400 --> 00:52:43,400 Echt heel zwaar. 651 00:52:45,920 --> 00:52:46,800 BERGGIDS 652 00:52:46,880 --> 00:52:50,760 Een vreselijke dag, kan je wel zeggen. 653 00:52:53,320 --> 00:52:59,120 Erg gevaarlijk. Iedereen vindt het eng. 654 00:53:07,080 --> 00:53:11,400 Mentaal gezien waarschijnlijk de meest vermoeiende dag van m'n leven. 655 00:53:21,440 --> 00:53:25,200 KAMP ÉÉN 5450 M 656 00:53:28,000 --> 00:53:31,640 Vanaf kamp één kijk je neer op de gletsjer. 657 00:53:34,400 --> 00:53:37,720 Een waanzinnige plek om kamp op te zetten. 658 00:53:41,600 --> 00:53:44,440 Zo mooi. We waren een hechte groep geworden. 659 00:53:44,520 --> 00:53:47,280 Vooral met de gidsen en het Nepalese team. 660 00:53:48,760 --> 00:53:53,080 We werden vroeg wakker. En toen gingen we onderweg naar kamp twee. 661 00:53:58,280 --> 00:54:00,360 De eerste keer klimijzers. 662 00:54:00,440 --> 00:54:05,240 Nu was het menens. We moesten over de gletsjerspleten heen. 663 00:54:05,840 --> 00:54:08,000 Terug. 664 00:54:09,240 --> 00:54:14,360 Ik stond aan de rand van zo'n spleet met het besef dat het goed mogelijk was... 665 00:54:14,440 --> 00:54:16,320 ...dat ik erin zou vallen. 666 00:54:16,400 --> 00:54:19,880 - Ik ga met m'n rechterbeen. Klaar? - Ja. 667 00:54:19,960 --> 00:54:21,480 Eén... 668 00:54:21,560 --> 00:54:23,200 Goed zo. 669 00:54:24,800 --> 00:54:27,320 En ik haalde het net. 670 00:54:27,400 --> 00:54:30,320 Toen waren we net vijf minuten op de gletsjer. 671 00:54:30,400 --> 00:54:33,200 Een teken van wat ons nog te wachten stond. 672 00:54:37,800 --> 00:54:41,160 Ben had het een stuk moeilijker dan de rest van ons. 673 00:54:41,240 --> 00:54:45,160 En hij bleef maar z'n grenzen opzoeken. 674 00:54:45,240 --> 00:54:46,880 Ik maakte me zorgen. 675 00:54:46,960 --> 00:54:51,240 We gaan iets langzamer in verband met hoogteziekte. 676 00:54:51,320 --> 00:54:52,680 Kies je eigen tempo. 677 00:54:52,760 --> 00:54:57,280 We kunnen allemaal wel een pauze gebruiken. 678 00:55:06,640 --> 00:55:10,800 M'n been hield er opeens mee op. 679 00:55:14,080 --> 00:55:18,320 Ik werd echt kwaad op mezelf. 680 00:55:20,120 --> 00:55:22,280 Het begon me echt te irriteren. 681 00:55:25,720 --> 00:55:27,440 Niets. 682 00:55:34,040 --> 00:55:37,360 Zonder dit. Kom op. 683 00:55:49,960 --> 00:55:52,360 Vooruit. Stel je niet aan. 684 00:55:55,720 --> 00:55:57,280 Voel me net een schildpad. 685 00:56:11,640 --> 00:56:13,040 Gaat het? 686 00:56:19,440 --> 00:56:21,560 Ik was ook een wrak. 687 00:56:21,640 --> 00:56:25,680 De sneeuw kwam tot aan onze knieën, we gingen stap voor stap. 688 00:56:25,760 --> 00:56:29,800 En op die hoogte heb je bijna geen zuurstof. 689 00:56:30,720 --> 00:56:33,880 Kijk hier elke stap naar, elke stap. 690 00:56:44,320 --> 00:56:48,680 En over zeven uur moeten we hier weer weg... 691 00:56:48,760 --> 00:56:50,880 ...om die top te beklimmen. 692 00:56:50,960 --> 00:56:56,720 Hoe kom ik om 22.00 uur m'n tent uit om weer verder te gaan? 693 00:56:56,800 --> 00:56:58,480 Het is zo zwaar. 694 00:57:02,760 --> 00:57:05,680 Net wat ik nodig heb, een Jacko-knuffel. 695 00:57:05,760 --> 00:57:11,000 Hier komt ie. Goed gedaan, jongen. 696 00:57:11,080 --> 00:57:14,560 De Nepalese gidsen huppelen hier overheen. 697 00:57:14,640 --> 00:57:17,080 Bij elke stap, al volg ik hun spoor... 698 00:57:17,160 --> 00:57:21,680 ...zak ik weg. En dan omhoogkomen zonder heupflexoren. 699 00:57:21,760 --> 00:57:25,240 Wat heb ik m'n voeten vervloekt. 700 00:57:25,320 --> 00:57:27,320 - Ja, ik had een inzinking. - Ik ook. 701 00:57:27,400 --> 00:57:29,800 Ik ook, maak je niet druk. 702 00:57:31,600 --> 00:57:33,560 Welterusten. 703 00:57:39,320 --> 00:57:42,200 Eddie, lieve schat... 704 00:57:42,280 --> 00:57:47,720 ...ik wil je heel veel succes wensen bij het beklimmen van de Himlung. 705 00:57:47,800 --> 00:57:52,480 Barry en ik denken dat je de top gaat halen. 706 00:57:56,440 --> 00:57:57,720 Maar even serieus. 707 00:57:57,800 --> 00:58:00,360 Of je de top nu haalt of niet... 708 00:58:00,440 --> 00:58:04,480 ...ik ben er ongelooflijk trots op dat je mijn man bent. 709 00:58:04,560 --> 00:58:07,440 Ik kijk heel erg uit naar onze toekomst... 710 00:58:07,520 --> 00:58:11,840 ...en kan niet wachten om je weer in m'n armen te sluiten. 711 00:58:11,920 --> 00:58:13,200 Ik hou van je. 712 00:58:13,280 --> 00:58:16,920 Hoi lieverd, ik hoop dat alles naar wens gaat. 713 00:58:17,000 --> 00:58:23,960 Ik weet dat je vastberaden, koppig... 714 00:58:24,560 --> 00:58:27,320 ...sterk en veerkrachtig bent. 715 00:58:27,400 --> 00:58:29,880 Dat is deels waarom ik zo van je hou... 716 00:58:31,120 --> 00:58:33,720 ...en daarmee ga je die berg bedwingen. 717 00:58:33,800 --> 00:58:38,080 Maar vergeet niet dat je nog veel meer kwaliteiten hebt. 718 00:58:38,160 --> 00:58:41,920 Dus wat er ook gebeurt, je hebt iets geweldigs gepresteerd. 719 00:58:42,000 --> 00:58:44,960 Ik hou heel erg van je en mis je enorm. 720 00:58:45,040 --> 00:58:49,280 En ik kan niet wachten tot je weer terug bent. 721 00:58:56,040 --> 00:58:59,760 KAMP TWEE 6050 M 722 00:59:00,840 --> 00:59:05,200 Ik ben kapot. Nog iets meer dan 1000 meter te gaan. 723 00:59:05,280 --> 00:59:10,000 Geen idee hoe dit afloopt. Ben doet het geweldig. 724 00:59:11,240 --> 00:59:15,040 Hij heeft het ook moeilijk, maar ik ben zo trots op hem. 725 00:59:17,320 --> 00:59:19,760 - Baas. - Dank je, Khajou. 726 00:59:19,840 --> 00:59:25,480 We gingen de tent uit en zagen een prachtige sterrenhemel. 727 00:59:25,560 --> 00:59:28,720 TOPPOGING 23.00 UUR 728 00:59:28,800 --> 00:59:30,320 We wilden de gletsjer... 729 00:59:30,400 --> 00:59:31,400 STEM VAN ARRON 730 00:59:31,480 --> 00:59:33,120 ...'s nachts oversteken. 731 00:59:33,200 --> 00:59:37,240 Dan is het koud en het ijs stabieler. Dat is makkelijker voor Ed. 732 00:59:37,320 --> 00:59:41,280 Ik stond op en begon over te geven. 733 00:59:41,360 --> 00:59:46,600 Beetle kwam zeggen dat Ben ziek was. Hij had erge last van hoogteziekte. 734 00:59:46,680 --> 00:59:49,160 Raveen brengt hem terug naar het basiskamp. 735 00:59:49,240 --> 00:59:50,080 Basiskamp. 736 00:59:50,160 --> 00:59:52,640 Het is beter om helemaal terug te gaan. 737 00:59:52,720 --> 00:59:57,040 Als je doorgaat met hoogteziekte, kan dat levensbedreigend zijn. 738 00:59:57,120 --> 01:00:01,000 'Je hebt gefaald', hoorde ik alweer in m'n hoofd. 739 01:00:02,000 --> 01:00:07,640 Maar ik had me erop voorbereid. Ik heb van tevoren hieraan gewerkt. 740 01:00:07,720 --> 01:00:10,480 Hoogteziekte of het weer heb je niet in de hand. 741 01:00:10,560 --> 01:00:14,160 Als het weer verandert, houdt het op. Het is wat het is. 742 01:00:14,240 --> 01:00:18,560 Ik zei tegen hem: 'Je hebt de 6000 meter gehaald. 743 01:00:18,640 --> 01:00:21,480 Met dit letsel. Jij en ik. Ongekend.' 744 01:00:21,560 --> 01:00:25,760 Je was hiervoor nog niet hoger geweest dan de Ben Nevis. 745 01:00:25,840 --> 01:00:29,880 Het is bizar dat je hier bent. Wees ongelooflijk trots op jezelf. 746 01:00:29,960 --> 01:00:34,080 Hij keek me aan en zei: 'Het is in orde.' 747 01:00:34,160 --> 01:00:39,400 En ik zag dat hij het meende. Ik was zo opgelucht. 748 01:00:41,800 --> 01:00:43,800 Tot over een paar dagen. 749 01:00:48,040 --> 01:00:53,000 Alleen Ed is hoger gekomen. Ik heb bereikt wat ik wilde. 750 01:00:53,080 --> 01:00:56,360 Ik heb laten zien dat ik het wel kan. 751 01:00:56,440 --> 01:00:59,320 In plaats van te kijken naar wat hij niet kon... 752 01:00:59,400 --> 01:01:01,600 ...keek hij naar wat wel was gelukt. 753 01:01:01,680 --> 01:01:07,240 En toen liep ik met de anderen weg, met een lach op m'n gezicht. 754 01:01:11,560 --> 01:01:14,520 - Moet ik daar ook aan trekken? - Nee, dat lukt wel. 755 01:01:14,600 --> 01:01:18,520 Na zo'n twee uur onderweg zakte ik in een gletsjerspleet. 756 01:01:18,600 --> 01:01:21,680 Ik krabbelde op en viel direct in de volgende. 757 01:01:24,480 --> 01:01:26,800 Is dit een en al gletsjerspleet of zo? 758 01:01:27,400 --> 01:01:33,000 Ik besefte toen dat ze overal waren en dat we er eigenlijk overheen liepen. 759 01:01:37,920 --> 01:01:39,160 Ik weet het niet. 760 01:01:41,600 --> 01:01:43,000 Ik zit vast. 761 01:01:43,080 --> 01:01:45,840 - Ik krijg m'n been er niet uit. - Oké. 762 01:01:46,680 --> 01:01:50,640 ZES UUR LATER OP WEG NAAR 7000 M 763 01:01:52,000 --> 01:01:57,800 We waren zes uur onderweg en toen kwam de zon op. 764 01:02:00,640 --> 01:02:03,080 We begonnen aan een soort steile klim. 765 01:02:03,160 --> 01:02:06,480 Het voelde niet alsof je dichter bij de top kwam. 766 01:02:13,240 --> 01:02:19,280 Ik checkte bij de gids hoe hoog we zaten. Dat bleek zo'n 6800 meter te zijn. 767 01:02:19,360 --> 01:02:22,360 Het hoogste ooit, voor mij. 768 01:02:25,320 --> 01:02:28,760 We zijn al negen uur onderweg. 769 01:02:28,840 --> 01:02:34,520 Dit is echt verreweg het moeilijkste dat iemand van ons ooit heeft gedaan. 770 01:02:38,200 --> 01:02:41,200 Nog 300 hoogtemeters tot de top. 771 01:02:41,280 --> 01:02:45,640 Zo'n vier tot vijf uur. Ik wist dat Arron niet zou omkeren. 772 01:02:45,720 --> 01:02:48,720 Dus ik droeg ook de verantwoording voor hem. 773 01:02:50,600 --> 01:02:54,560 TIEN UUR ONDERWEG 6758 M 774 01:02:54,840 --> 01:02:58,080 Toen Ed op z'n knieën viel, begon hij te huilen. 775 01:02:58,160 --> 01:03:00,720 Hij had z'n breekpunt bereikt. 776 01:03:03,880 --> 01:03:06,720 M'n lichaam houdt ermee op. 777 01:03:06,800 --> 01:03:11,320 Ik heb hem dat nog nooit zien bereiken. Hij was tot het alleruiterste gegaan. 778 01:03:11,400 --> 01:03:14,800 Ik ben ook kapot, en ik heb twee werkende benen. 779 01:03:15,720 --> 01:03:17,520 Ik ben zo diep gegaan. 780 01:03:19,360 --> 01:03:20,840 Verdomme. 781 01:03:23,640 --> 01:03:26,640 Het is genoeg. Ik kan niet meer. 782 01:03:31,800 --> 01:03:35,880 We hebben besloten om de toppoging te staken. 783 01:03:43,080 --> 01:03:48,760 Pas toen bleek, toen ik me naar beneden draaide, dat ik niet kon lopen. 784 01:03:48,840 --> 01:03:55,640 M'n quadriceps die ik zo belast had, trilde, nu we naar beneden gingen. 785 01:03:56,200 --> 01:04:02,960 Afdalen zou dus net zo moeilijk gaan als de hele klim tot nu toe. 786 01:04:10,400 --> 01:04:13,840 Na zo'n zes uur bereikten we de helling onder de top. 787 01:04:15,720 --> 01:04:19,360 Ik deed gewoon alles wat ik moest doen om de berg af te komen. 788 01:04:22,280 --> 01:04:27,080 We kwamen onderaan de helling waar het gletsjerterrein begon. 789 01:04:34,760 --> 01:04:38,000 We zaten daar uit te rusten. Ik was uitgeput. 790 01:04:38,080 --> 01:04:42,280 Ik kon niet eens meer praten. M'n lichaam trilde. 791 01:04:42,360 --> 01:04:46,720 Maar we moesten die gletsjer oversteken om bij kamp twee te komen. 792 01:04:46,800 --> 01:04:49,960 19 UUR ONDERWEG... 793 01:04:50,040 --> 01:04:56,480 We beseften dat al de sneeuw die in de nacht bevroren was geweest... 794 01:04:56,560 --> 01:04:59,640 ...nu zacht was. En overal waren gletsjerspleten. 795 01:05:02,360 --> 01:05:09,120 De helikopter die Bigraj per SAT-telefoon belde kon pas de volgende ochtend komen. 796 01:05:10,360 --> 01:05:13,280 - We kruipen tegen elkaar aan. - Het is 00.10 uur. 797 01:05:13,360 --> 01:05:15,280 Ed is er slecht aan toe. 798 01:05:15,360 --> 01:05:21,440 Bij zo'n -25 °C moesten we daar de nacht doorbrengen. 799 01:05:22,720 --> 01:05:25,280 En het zou gewoon overleven worden. 800 01:05:26,960 --> 01:05:31,120 Wat een geluk dat Bigraj en Arron er waren... 801 01:05:31,200 --> 01:05:32,400 Wacht even. 802 01:05:32,480 --> 01:05:35,400 Laat hem wat bloed of spuug eruit gooien. 803 01:05:35,480 --> 01:05:38,640 ...om op dat moment de juiste beslissingen te nemen. 804 01:05:39,800 --> 01:05:41,840 Ik kreeg bijna een toeval. 805 01:05:41,920 --> 01:05:45,760 Ed, dit helpt bij het ademen, zet dit op. 806 01:05:47,160 --> 01:05:48,160 Goed zo. 807 01:05:59,680 --> 01:06:04,840 Arron hielp met ademen, we bewogen onze spieren. We moesten elkaar wakker houden. 808 01:06:08,880 --> 01:06:11,800 NA 36 UUR OP DE HIMLUNG BIJ -30°C 809 01:06:14,880 --> 01:06:17,680 Rond 7.30 uur belt Bigraj opnieuw... 810 01:06:17,760 --> 01:06:20,720 ...en toen was de helikopter al onderweg. 811 01:06:25,120 --> 01:06:29,680 Dat geluid van de helikopter... Wat een enorme opluchting. 812 01:06:38,040 --> 01:06:39,360 Ed kwam terug. 813 01:06:40,200 --> 01:06:43,280 En mijn hemel, hij zag er zo slecht uit. 814 01:06:44,200 --> 01:06:48,840 Gebarsten lippen, verbrande neus, korstjes overal. 815 01:06:52,000 --> 01:06:56,960 Ik herinner me dat Ben op me af kwam rennen en ik omhelsde hem. 816 01:06:57,040 --> 01:06:59,040 Hij was zo blij me te zien. 817 01:07:01,080 --> 01:07:03,520 Ik omhelsde hem en vroeg hoe het ging. 818 01:07:03,600 --> 01:07:08,200 'Dat was grandioos', zei hij. Ik keek hem aan en lachte. 819 01:07:09,360 --> 01:07:12,480 Typisch Ed. 820 01:07:14,440 --> 01:07:20,600 Sorry voor m'n wilde look. Ik heb me net na zo'n vijf dagen weer 'ns gewassen. 821 01:07:21,640 --> 01:07:23,960 We zijn terug, iedereen is opgelucht. 822 01:07:24,880 --> 01:07:28,480 Ze hadden gebedsvlaggen opgehangen, het vuur aan gelaten. 823 01:07:28,560 --> 01:07:31,920 Zo lief, maar het gaf me ook een gevoel van nederigheid. 824 01:07:32,000 --> 01:07:33,720 Het moet nog even landen. 825 01:07:38,320 --> 01:07:41,560 Die dag heeft er een hogere macht over ons gewaakt. 826 01:07:41,640 --> 01:07:46,920 We hebben altijd een heilig ontzag gehad voor de berg, ook tijdens de trip. 827 01:07:47,000 --> 01:07:50,600 Ik ben erg dankbaar voor deze ervaring. 828 01:07:52,960 --> 01:07:56,280 En prijs mezelf gelukkig dat we het hebben overleefd. 829 01:07:57,520 --> 01:08:01,440 Het is niet iets wat ik direct weer zou willen doen... 830 01:08:01,520 --> 01:08:04,920 ...maar ik heb er ook zeker geen spijt van. 831 01:08:09,800 --> 01:08:15,400 Elke keer als ik dicht bij de dood kom en dat is nu al een paar keer gebeurd... 832 01:08:17,200 --> 01:08:21,000 ...besef ik hoezeer je boft dat je überhaupt leeft. 833 01:08:22,560 --> 01:08:27,800 En dat vond ik vroeger echt vanzelfsprekend. 834 01:08:34,960 --> 01:08:41,240 - Die reis heeft je leven veranderd. - Absoluut, heel erg. Ten goede. 835 01:08:41,320 --> 01:08:47,320 Ik ben Ed en Lois heel erg dankbaar voor alles. 836 01:08:47,400 --> 01:08:52,440 Ik heb nu een heel laag stressniveau. Waar ik vroeger zo boos om werd... 837 01:08:52,520 --> 01:08:58,520 ...of van uit m'n slof kon schieten, reageer ik nu meer als Ed. 838 01:08:59,480 --> 01:09:00,560 Jammer, joh. 839 01:09:03,800 --> 01:09:10,160 Ik heb het ongeluk en m'n letsel geaccepteerd. 840 01:09:10,240 --> 01:09:12,640 Ik stel mezelf niet direct weer een doel. 841 01:09:12,720 --> 01:09:16,960 Ik wil gewoon nagenieten van de ervaring. Van wat ik bereikt heb. 842 01:09:17,040 --> 01:09:20,840 En het navertellen. 843 01:09:24,680 --> 01:09:30,800 Ik zag meteen hoeveel die reis hun leven had veranderd. 844 01:09:30,880 --> 01:09:33,320 Ed heeft z'n doelen bijgesteld... 845 01:09:33,400 --> 01:09:38,000 ...de richting waar hij heen wil en de waarden waarnaar hij leeft. 846 01:09:38,080 --> 01:09:40,600 Alleen werk accepteren dat bij hem past... 847 01:09:40,680 --> 01:09:46,400 ...en dat hem dichter brengt bij de diepere dingen die hij wil doen. 848 01:10:01,080 --> 01:10:03,080 - Zullen we dit doornemen? - Ja. 849 01:10:04,440 --> 01:10:09,200 Vorig jaar besloten we dat we mensen meer willen helpen. 850 01:10:09,280 --> 01:10:11,800 Het regende aanvragen en telefoontjes... 851 01:10:11,880 --> 01:10:16,920 ...maar wij willen juist iemands leven echt veranderen. 852 01:10:17,000 --> 01:10:22,000 En dat kan je niet bij duizenden mensen tegelijk doen. 853 01:10:22,080 --> 01:10:23,920 Probeer de hand te volgen. 854 01:10:24,000 --> 01:10:27,600 CAMPWELL RETRAITE-BOERDERIJ 855 01:10:29,240 --> 01:10:32,680 Door een paar levens drastisch te veranderen... 856 01:10:32,760 --> 01:10:36,280 ...ontstaat er een domino-effect van elkaar willen helpen. 857 01:10:36,360 --> 01:10:42,680 En hun verhaal kan dan weer andere mensen inspireren. 858 01:10:43,520 --> 01:10:50,480 We organiseren ook evenementen om meer mensen te bereiken met Together Outdoors. 859 01:10:52,560 --> 01:10:57,600 Het is een netwerk van mensen die letsel hebben opgelopen. 860 01:10:57,680 --> 01:11:01,360 Ze treffen elkaar in de regio en maken begeleide wandeltochten. 861 01:11:06,840 --> 01:11:10,400 Bedankt dat ik begunstigde mag zijn Jullie zijn goud waard. 862 01:11:10,480 --> 01:11:13,880 Hoop dat ik snel mee kan gaan helpen 863 01:11:13,960 --> 01:11:16,320 Grandioze dag met grandioze mensen 864 01:11:16,400 --> 01:11:20,800 Ik ga, mede dankzij jullie, de Yr Wyddfa beklimmen 865 01:11:24,120 --> 01:11:25,880 Ik ben zo trots op ze. 866 01:11:25,960 --> 01:11:27,120 STEM VAN EDS MOEDER 867 01:11:27,200 --> 01:11:28,720 Ze werken zo hard. 868 01:11:28,800 --> 01:11:32,040 Ze ontspannen ook, maar ze werken zo hard. 869 01:11:32,120 --> 01:11:35,120 Op kantoor, buiten, zo gefocust. 870 01:11:39,240 --> 01:11:41,560 Deze hele reeks gebeurtenissen... 871 01:11:41,640 --> 01:11:42,800 STEM VAN EDS VADER 872 01:11:42,880 --> 01:11:47,680 ...heeft hun relatie juist versterkt. Je hoort vaak het tegenovergestelde. 873 01:11:49,480 --> 01:11:50,960 FRANKRIJK 874 01:11:51,040 --> 01:11:54,080 Ze zijn allebei erg gepassioneerd over wat ze doen. 875 01:11:54,160 --> 01:11:55,720 OOSTENRIJK 876 01:11:55,800 --> 01:11:58,160 Je ziet dat ze ervan genieten. 877 01:11:58,240 --> 01:12:00,200 MAROKKO 878 01:12:00,280 --> 01:12:02,840 IJSLAND 879 01:12:03,720 --> 01:12:07,840 Ze kunnen zien wat een verschil het voor mensen maakt. 880 01:12:07,920 --> 01:12:10,160 VERENIGD KONINKRIJK 881 01:12:10,240 --> 01:12:13,000 Positieve emotie werkt helend. 882 01:12:13,880 --> 01:12:18,760 De kans dat je geneest is groter als je positief bent ingesteld... 883 01:12:18,840 --> 01:12:22,120 ...en omringd wordt door andere positief ingestelden. 884 01:12:22,200 --> 01:12:24,440 Goed zo, Jen. Boks. 885 01:12:24,520 --> 01:12:26,240 Niet te geloven. 886 01:12:27,080 --> 01:12:29,560 Het ligt voor de hand, maar het is waar. 887 01:12:30,680 --> 01:12:35,040 Door dit werk en het coachen van mensen blijf ik ook herstellen. 888 01:12:35,120 --> 01:12:37,560 Een topdag met een geweldige groep mensen! 889 01:12:37,640 --> 01:12:39,160 Heel bijzonder 890 01:12:39,240 --> 01:12:41,280 Vereerd om bij M2M te horen 891 01:12:41,360 --> 01:12:44,200 Zo'n inspiratie voor iedereen met een handicap 892 01:12:44,280 --> 01:12:46,360 Heb net jullie organisatie ontdekt. 893 01:12:46,440 --> 01:12:50,080 Ik ben zo blij dat m'n zoon met jullie op avontuur kan! 894 01:12:54,040 --> 01:12:58,320 Hoe voel je je over de klim met Leo en Waldo? 895 01:12:58,400 --> 01:12:59,440 Ik heb er zin in. 896 01:12:59,520 --> 01:13:04,120 Ik ben ook wel bang, maar heb er zin in. 897 01:13:04,200 --> 01:13:09,160 Dit is er zo eentje die echt op de grens ligt van... 898 01:13:09,240 --> 01:13:11,560 Het gaat m'n techniek te boven. 899 01:13:11,640 --> 01:13:13,960 En waarom doe je het dan, hè? 900 01:13:14,040 --> 01:13:19,520 Nou, het is een stok achter de deur om te blijven trainen. Belangrijk. 901 01:13:19,600 --> 01:13:24,840 En hopelijk inspireer ik anderen zo om hun eigen grenzen te verleggen. 902 01:13:27,920 --> 01:13:31,840 Nu ik Nepal heb verwerkt, richt ik me meer op dingen... 903 01:13:31,920 --> 01:13:36,320 ...die riskant en zwaar zijn, maar ik pas wel op. 904 01:13:48,480 --> 01:13:50,760 Ik hou van je. 905 01:13:50,840 --> 01:13:54,680 Het is altijd moeilijk om afscheid te nemen van haar... 906 01:13:54,760 --> 01:13:58,000 Vooral na wat er gebeurd is op m'n laatste expeditie. 907 01:13:58,080 --> 01:14:01,480 Wat een avontuur - pas goed op jezelf 908 01:14:01,560 --> 01:14:06,680 FRANSE ALPEN PERSOONLIJKE UITDAGING 909 01:14:07,120 --> 01:14:09,240 Bergsport draait niet om adrenaline. 910 01:14:09,320 --> 01:14:10,400 BEROEPSKLIMMER 911 01:14:10,480 --> 01:14:15,920 Het gaat niet om de adrenalinekick. Daar is het te pijnlijk en langdurig voor. 912 01:14:16,000 --> 01:14:19,520 Er is, in ieder geval voor mij, een spiritueel element. 913 01:14:20,720 --> 01:14:26,440 De beste klimgebieden ter wereld zijn natuurreservaten. Dat is geen toeval. 914 01:14:26,520 --> 01:14:31,040 Daar vind je grote, majestueuze rotsformaties. 915 01:14:31,120 --> 01:14:36,000 Prachtig. Geweldige locaties om te vertoeven. 916 01:14:46,160 --> 01:14:52,280 Ik kan me nog niet voorstellen hoe ik die top ga bereiken. 917 01:14:52,360 --> 01:14:57,640 Maar ik heb het volste vertrouwen in de mensen die bij me zijn. 918 01:14:57,720 --> 01:15:00,240 En volgens Leo is het haalbaar. 919 01:15:00,320 --> 01:15:02,840 Ed moet zelf die top halen. 920 01:15:02,920 --> 01:15:08,120 Ik ben er om het risico te minimaliseren. Hij staat er in wezen alleen voor. 921 01:15:09,080 --> 01:15:11,920 Het is een scherpe bergkam, volledig onbeschut. 922 01:15:12,000 --> 01:15:14,720 Het ziet er erg eng uit. 923 01:15:15,160 --> 01:15:20,920 Maar de uitdaging sluit perfect aan op Eds niveau. 924 01:15:21,000 --> 01:15:23,800 Als je als kneusje mee mag met de experts... 925 01:15:23,880 --> 01:15:25,800 ...word je elke dag beter. 926 01:15:25,880 --> 01:15:28,640 Ik leer zo vreselijk veel. 927 01:15:28,720 --> 01:15:32,200 Sinds m'n ongeluk is m'n leercurve heel steil. 928 01:15:34,240 --> 01:15:39,440 Ik moest opnieuw leren lopen. Elke dag is tegenwoordig een schooldag. 929 01:15:44,320 --> 01:15:49,600 Het is 6.00 uur. Het is zover. We gaan dat ding beklimmen. 930 01:15:51,680 --> 01:15:53,080 Ik weet het niet. 931 01:15:55,440 --> 01:16:00,560 Ik heb er zin in, voel de adrenaline. Soort van zenuwen voor de wedstrijd. 932 01:16:00,640 --> 01:16:04,640 Net zoals ik me voelde de avond voor een rugbywedstrijd. 933 01:16:04,720 --> 01:16:10,400 Maar intenser, omdat ik niet weet wat me te wachten staat. 934 01:16:10,480 --> 01:16:12,800 Bij rugby wist ik dat 't pijn zou doen. 935 01:16:15,440 --> 01:16:17,440 Wat is het hier geweldig. 936 01:16:25,440 --> 01:16:28,640 Ik heb m'n letsel echt niet meteen geaccepteerd. 937 01:16:28,720 --> 01:16:31,760 Zo van: oké, kop op, komt goed, ik los het wel op. 938 01:16:31,840 --> 01:16:35,800 Het was en is nog steeds een proces. 939 01:16:35,880 --> 01:16:41,720 Je moet proberen te focussen op wat je nog kan, op het positieve in je leven. 940 01:16:42,160 --> 01:16:46,920 Als je je richt op het negatieve, delf je het onderspit. 941 01:16:47,000 --> 01:16:48,240 Goeie. 942 01:16:52,720 --> 01:16:57,720 Ik zou nog op de bodem van het zwembad kunnen liggen. Ik had dood kunnen zijn. 943 01:16:59,480 --> 01:17:03,000 Tuurlijk vind ik wel dingen irritant of heb ik pijntjes. 944 01:17:03,080 --> 01:17:06,520 Of ongeduldige momenten. Dat overkomt me dagelijks. 945 01:17:06,600 --> 01:17:10,240 Nou, bijna elk uur wel eigenlijk. 946 01:17:10,320 --> 01:17:13,600 Maar dat zijn vluchtige momenten. 947 01:17:13,680 --> 01:17:17,200 M'n hersenen herkaderen dat bijna onbewust naar: 948 01:17:17,280 --> 01:17:20,920 'Niet doen, vooruit. Daar heb je niets aan.' 949 01:17:22,520 --> 01:17:26,080 Hier gaan we ons voorbereiden. 950 01:17:27,160 --> 01:17:32,720 Ietsje losser, zodat ik het kan grijpen als het verder weg is. Ja, zo. 951 01:17:32,800 --> 01:17:37,960 Zo kan ik m'n voet grijpen en sturen, en op de berg neerzetten. 952 01:17:38,040 --> 01:17:39,400 Zou moeten werken. 953 01:17:45,240 --> 01:17:46,400 Klaar? 954 01:17:51,000 --> 01:17:52,600 Het is zowel fysiek... 955 01:17:53,640 --> 01:17:56,160 ...als mentaal een uitdaging. Het is eng. 956 01:17:56,240 --> 01:18:01,440 Iedereen heeft hoogtevrees. Maar er is nog een ander element. 957 01:18:01,520 --> 01:18:02,440 M'n hart. 958 01:18:02,520 --> 01:18:06,840 Klimmen is een cerebrale uitdaging. Alsof je een Rubiks kubus oplost. 959 01:18:06,920 --> 01:18:11,360 Hoe ga je de tools die je tot je beschikking hebt, gebruiken. 960 01:18:11,440 --> 01:18:17,120 Je vingers, je tenen, je ledematen. Om die rotswand te beklimmen. 961 01:18:28,960 --> 01:18:31,560 Het is heel intens, heel emotioneel. 962 01:18:31,640 --> 01:18:35,680 Je moet het voor jezelf helder krijgen en je echt concentreren. 963 01:18:35,760 --> 01:18:39,760 Je richten op de taak die voor je ligt. 964 01:18:39,840 --> 01:18:43,000 Dus je moet volledig in het moment zijn. 965 01:18:44,320 --> 01:18:47,320 Het is bijna een vorm van meditatie. 966 01:19:01,760 --> 01:19:05,240 Ik kan me nergens aan vasthouden. 967 01:19:09,280 --> 01:19:11,440 Shit, ik gleed weg. 968 01:19:13,200 --> 01:19:17,000 - Oké. - Ach, zo diep kan je niet vallen hier. 969 01:19:18,080 --> 01:19:20,960 Ja. Goed zo. 970 01:19:22,680 --> 01:19:24,600 Dit was het voorafje. 971 01:19:24,680 --> 01:19:27,040 Nu komt het hoofdgerecht. 972 01:19:27,120 --> 01:19:28,440 Je meent het. 973 01:19:29,400 --> 01:19:32,480 - Laat het vieren, oké? - Ja. 974 01:19:44,600 --> 01:19:46,000 Dit wordt lastig. 975 01:19:47,360 --> 01:19:49,960 M'n linkerbeen moet eroverheen. 976 01:19:50,040 --> 01:19:52,840 En dat been werkt niet graag. 977 01:19:55,840 --> 01:19:58,400 Dit wordt ook best lastig. 978 01:19:59,600 --> 01:20:02,840 Dat is klimmerstaal voor: 'Dit wordt erg zwaar.' 979 01:20:02,920 --> 01:20:05,800 Oké, best lastig. 980 01:20:14,480 --> 01:20:16,480 - Wacht even. - Opletten. 981 01:20:17,800 --> 01:20:18,600 Oké. 982 01:20:23,080 --> 01:20:28,480 Driehonderd meter diep aan beide kanten. Doodeng. 983 01:20:29,600 --> 01:20:31,120 M'n hart gaat tekeer. 984 01:20:31,200 --> 01:20:34,920 Ik weet niet hoelang ik de adrenaline nog kan laten stromen. 985 01:20:38,640 --> 01:20:41,960 Kom op. Je kan het. 986 01:20:44,440 --> 01:20:46,520 Recht zo die gaat. 987 01:20:50,280 --> 01:20:55,240 Als ik een complete dwarslaesie had gehad en dat was eerst de diagnose... 988 01:20:55,320 --> 01:20:59,840 ...dan had ik nog zo hard kunnen trainen, maar hier niet gestaan. 989 01:20:59,920 --> 01:21:02,640 Tenzij een helikopter me gedropt had. 990 01:21:04,240 --> 01:21:10,600 De Ed van vroeger besefte niet dat alleen in leven zijn al zo'n groot geluk is. 991 01:21:11,880 --> 01:21:16,640 Ik denk dat ik een leven heb vervangen door een beter leven. 992 01:21:16,720 --> 01:21:18,200 Ja, dat lijkt te werken. 993 01:21:22,640 --> 01:21:24,040 Ik stop m'n... 994 01:21:25,160 --> 01:21:27,280 - Klauwklem. - Jawel, de klauwklem. 995 01:21:27,360 --> 01:21:30,840 - Unieke stijl. - De klauw. 996 01:21:30,920 --> 01:21:33,560 Het gaat om waar m'n rechterbeen heen gaat. 997 01:21:33,640 --> 01:21:38,120 Er is weinig houvast voor je voeten. Wel voor je handen, daarboven. 998 01:21:39,400 --> 01:21:43,560 Ja, nu nog de klauw uit de klem halen. 999 01:21:45,320 --> 01:21:47,560 Kom op, eruit. Goed zo. 1000 01:22:00,360 --> 01:22:02,600 Ik heb kramp in dat been. 1001 01:22:03,840 --> 01:22:10,840 Buigen, en de kramp doorbreken. Wat een kleine richel. 1002 01:22:12,480 --> 01:22:14,280 M'n rechtervoet zit vast. 1003 01:22:19,120 --> 01:22:23,320 M'n voet zit vast in de spleet. 1004 01:22:23,400 --> 01:22:24,800 Probeer iets anders. 1005 01:22:26,440 --> 01:22:27,680 Nee... 1006 01:22:30,000 --> 01:22:32,160 Ik krijg de linker daar nooit. 1007 01:22:32,240 --> 01:22:37,360 Wacht even. Ik haal het misschien met links. 1008 01:22:37,440 --> 01:22:42,520 M'n linkerbeen is heel hoog. Ik weet niet of ik die spieren kan aanspannen. 1009 01:22:42,600 --> 01:22:45,520 - Staat het ergens op? - Ja. 1010 01:22:45,600 --> 01:22:49,000 - Hopelijk is het stabiel. - Ga ervoor. 1011 01:22:53,320 --> 01:22:56,320 Duw die hand naar beneden. Ja, zo. 1012 01:23:01,840 --> 01:23:06,480 - Je kan zo je handen goed kwijt. - Ja, maar m'n voet gleed weg. 1013 01:23:06,560 --> 01:23:12,080 - Omhoog met je rechterhand. - M'n linkervoet gleed weg. 1014 01:23:12,160 --> 01:23:15,720 Ja, zo. Trek je knie op. 1015 01:23:16,520 --> 01:23:19,640 Precies. Ietsje hoger. Goed zo. 1016 01:23:24,800 --> 01:23:27,360 Mijn god, ik krijg nog een hartaanval. 1017 01:23:27,440 --> 01:23:28,880 Doe maar niet. 1018 01:23:39,480 --> 01:23:40,960 Je bent er bijna. 1019 01:23:42,920 --> 01:23:44,480 Klik maar los. 1020 01:23:54,640 --> 01:23:56,040 Nu is het makkelijk. 1021 01:23:58,560 --> 01:24:00,960 Wel erg onbeschut. 1022 01:24:19,480 --> 01:24:24,640 - Mijn god. - Je hebt de top gehaald. 1023 01:24:33,720 --> 01:24:34,920 Kijk eens aan. 1024 01:24:36,320 --> 01:24:41,320 Dat was een van de meest intense ervaringen in m'n leven. 1025 01:24:45,280 --> 01:24:47,480 - Het is je gelukt. - Dankjewel. 1026 01:24:47,560 --> 01:24:50,200 En zonder veiligheidslijnen. 1027 01:24:51,360 --> 01:24:53,840 Dat moet even bezinken. 1028 01:24:55,360 --> 01:24:58,240 Wie had dat vijf jaar geleden gedacht? 1029 01:24:59,720 --> 01:25:04,440 - Ja. Ik word een beetje emotioneel. - Ik ook. 1030 01:25:08,920 --> 01:25:11,640 - Bedankt, man. - Fijn dat ik erbij mag zijn. 1031 01:25:15,880 --> 01:25:19,400 Wat is het hier prachtig. 1032 01:25:19,480 --> 01:25:24,240 Ja. Het is moeilijk te bevatten. 1033 01:25:24,320 --> 01:25:28,200 Niet alleen dat, maar alles. Dat ik hier sta. 1034 01:25:30,040 --> 01:25:31,640 - Goed gedaan. - Bedankt, man. 1035 01:25:31,720 --> 01:25:35,120 - Daar mag je best trots op zijn. - We hebben het gehaald. 1036 01:25:36,640 --> 01:25:40,640 Zo mooi op de top. Ongelooflijke prestatie. 1037 01:25:41,240 --> 01:25:43,680 Van mij. Een eitje voor Leo. 1038 01:25:56,920 --> 01:25:59,920 Iedereen die me daar heeft gebracht... 1039 01:26:00,000 --> 01:26:04,760 ...m'n chirurg, m'n fysio's, die waren allemaal bij me op die top. 1040 01:26:04,840 --> 01:26:08,040 En ik ben ze allemaal erg dankbaar. 1041 01:26:08,120 --> 01:26:11,360 Ik bof met al die mensen die me hebben geholpen... 1042 01:26:11,440 --> 01:26:16,440 ...en dat kwam allemaal samen in dat angstaanjagende moment. 1043 01:26:21,640 --> 01:26:24,320 Je krijgt een hele andere kijk op dingen... 1044 01:26:24,400 --> 01:26:27,680 ...als je een ingrijpend incident hebt meegemaakt... 1045 01:26:27,760 --> 01:26:32,920 ...als je bijna dood bent gegaan. En dat voel ik aan hem. 1046 01:26:33,000 --> 01:26:36,840 En weet je wat? Het is besmettelijk. Hij straalt dat uit. 1047 01:26:38,000 --> 01:26:40,000 Mijn perspectief is ook veranderd. 1048 01:26:42,200 --> 01:26:46,040 Ik geloof zeker dat je je mindset kunt veranderen... 1049 01:26:46,120 --> 01:26:50,240 ...en een gelukkig, positief leven kunt leiden. 1050 01:26:50,320 --> 01:26:53,120 Daar ben ik het levende bewijs van. 1051 01:26:57,520 --> 01:27:02,520 Het meeste van ons lijden veroorzaken we zelf. 1052 01:27:05,480 --> 01:27:09,440 Het gaat er uiteindelijk om of je kan loslaten. 1053 01:27:09,520 --> 01:27:13,760 Omdat we niet kunnen veranderen wat er met ons gebeurd is. 1054 01:27:13,840 --> 01:27:16,680 Dus het herbeleven en keer op keer herhalen... 1055 01:27:16,760 --> 01:27:21,160 ...en in het verleden leven veroorzaakt alleen maar meer pijn. 1056 01:27:22,400 --> 01:27:24,840 En als we in het nu kunnen leven... 1057 01:27:24,920 --> 01:27:29,920 ...en niet te bang zijn voor de toekomst en gewoon ons leven leven... 1058 01:27:30,000 --> 01:27:33,280 ...want hier zijn is al een geschenk... 1059 01:27:33,360 --> 01:27:36,360 ...dan zou dat zoveel lijden verlichten. 1060 01:27:42,440 --> 01:27:44,960 Je hebt je stokken, m'n hand past niet. 1061 01:27:47,600 --> 01:27:51,720 Een van de beste manieren om dat te doen is elkaar helpen. 1062 01:27:51,800 --> 01:27:55,840 Wees aardig en vriendelijk. Dat kost niets. 1063 01:27:55,920 --> 01:27:59,560 En die domino-effecten maken zo'n groot verschil. 1064 01:28:16,080 --> 01:28:19,080 Ondertiteld door: PLINT Ondertiteld door: Jik Boom