Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
4 JULI 1911 MISSISSIPPI
Weet je nog hoe je moet fluiten, jongen? - Ja.
Als er iemand aankomt, moet je fluiten, is dat duidelijk? Goed zo, jongen.
Duw jij aan jouw kant.
Kom naar buiten. - Je gaat naar de hel, Boy Charles.
We weten dat je daar bent. Kom naar buiten.
Waar zit hij?
25 JAAR LATER
Start 'm maar, Lymon.
Kom op, starten.
Hij loopt.
Ik zei toch dat hij zou starten? - Liegen kun je wel.
Weet je wat dit voor akker is, jongen? - Nee.
Dit is een zonnebloemenveld.
Kom.
Daar is het.
Slapen ze niet? - Welnee.
Doak.
Doaker.
Berniece. - Wie is daar?
Doe open, ik ben het.
Wie?
Ik ben het.
Boy Willie? - Doe open.
Ik had je bijna neergeknald. Wat doe je hier?
Ik zei het je, Lymon.
Dit is Lymon. Ken je Lymon Jackson nog?
Dit is m'n oom. Lymon dacht dat je sliep. - Kom je helemaal uit Mississippi?
We gaan hier watermeloenen verkopen, we hebben een vrachtwagen vol.
Waar is Berniece? Berniece. - Die slaapt.
Dan wordt ze maar wakker. Ik heb m'n zus drie jaar niet gezien.
Van wie is die vrachtwagen? - Van Lymon.
Ik zei: 'We gaan op pad met die meloenen.'
Boy Willie gaat terug, maar ik wil weleens zien hoe het hier is.
Je brengt me eerst terug.
Geen wonder dat de motor weigerde. - Wat is dat voor geschreeuw?
Dag, Berniece. Doaker zei dat je sliep. Mij leek een begroeting wel het minste.
Het is vijf uur en jij komt schreeuwend binnen.
Waar is al die herrie voor nodig? - Ik was gewoon blij om Doaker te zien.
Ik heb zowat 3000 kilometer gereden. Ik dacht dat je me wel wilde zien.
Maar nu kun je weer naar boven.
Je kent Lymon Jackson toch nog wel?
Hoe gaat het, Berniece? Je ziet er precies zo uit als ik had verwacht.
Waar is al dat geschreeuw voor nodig? Jullie maken de buren nog wakker.
We hebben wat te vieren. Doaker, pak de fles, we hebben goed nieuws.
De geesten hebben Sutter gepakt.
Wat zeg je nu? - Vraag Lymon maar.
Hij is de volgende ochtend gevonden. Verdronken in z'n put.
Wanneer is dat gebeurd? - Een week of drie terug.
We waren in Stoner County toen we het hoorden.
We moesten erom lachen. Zo'n beer van een vent die in z'n put valt.
Iedereen schuift het op de Yellow Dog-geesten.
Hou toch op met die nonsens. Iemand duwt al die mensen in die putten.
We hebben 'n vrachtwagen vol meloenen. - Hoe kom je aan die wagen?
Hij is van Lymon. Doaker, waar is je fles? Je hebt er vast één in je kamer.
Lymon heeft die wagen gekocht en slaapt erin.
Hij wordt gezocht door de sheriff, en ook door Stovall.
Hij sliep in die wagen en moest overal voor ze uitkijken.
Ik zei: 'We gaan naar m'n zus.'
Boy Willie, wanneer gaan jullie weer terug?
Lymon wil hier blijven. Ik ga terug zodra alles verkocht is.
Verkoop ze dan maar snel.
Ik wil dat lawaaiige gedoe hier niet. Het valt me mee dat Maretha nog slaapt.
Is dat de piano?
Kijk eens, Lymon.
Zie je al dat houtsnijwerk? Dat bedoelde ik.
Zie je dat fijne snijwerk, mooi opgepoetst en al?
Daar vind je geen tweede van. - Dat ziet er zeker mooi uit.
Ik zei het je, die levert heel wat op.
Boy Willie had het de hele reis over niks anders.
Ik kon het woord piano niet meer horen.
Zeg Doaker, Sutters grond wordt verkocht. Z'n broer wil het aan mij verkopen.
Daarom ben ik hier.
Ik heb al één deel. De meloenen leveren me nog een deel op.
Als Berniece de piano verkoopt, ben ik er.
Berniece verkoopt 'm niet.
Wacht maar, als ze hoort dat het om Sutters grond gaat, draait ze wel bij.
Zet dat maar uit je hoofd. Berniece verkoopt die piano niet.
Ik praat wel met haar.
Hoeveel grond had Sutter nog? - Veertig hectare, een goed stuk grond.
Hij had al veel van z'n grond verkocht, op het beste stuk na.
Nu raakt hij dat ook kwijt.
Z'n broer uit Chicago is er nu voor de begrafenis.
Hij doet daar in Chicago iets met frisdrankapparaten.
Hij wil die grond graag verkopen. Hij wil er vanaf.
Hij zei tegen me dat onze families elkaar al zo lang kenden...
...en dat we zo goed 'bevriend' waren dat hij het aan mij wilde verkopen.
Hij geeft me twee weken de tijd en daarom ben ik hier.
Als ik de meloenen verkoop en Berniece die piano...
...leg ik vervolgens m'n spaargeld erbij.
Dan loop ik daar naar binnen, licht m'n hoed op, leg m'n geld op tafel...
...en loop ik met de eigendomsakte weer naar buiten.
En nu is al het katoen voor mij. Ik zet een stel plukkers aan het werk.
Katoen ontkorrelen, zaad oogsten en tot volgend jaar maar weer.
Misschien ga ik ook wel tabak verbouwen, of haver.
Ik moet nog zien of je Berniece weet over te halen.
Herinneren jullie je Avery Brown nog? Die woont nu hier.
Hij wil al met haar trouwen sinds Crawleys dood.
Hij zit hier al twee jaar. Hij is nu predikant.
Ik ken Avery wel, hij werkte bij Willshaw. Lymon kent hem ook wel.
Hij wil met Berniece trouwen. Hij vangt steeds bot, maar hij blijft het proberen.
Avery kijkt op tegen iedereen die wit is. Alsof ze 't allemaal beter hebben dan hij.
Hij komt vanochtend langs.
Berniece en hij gaan proberen een lening te krijgen voor z'n kerk.
Daarom weet ik dat Berniece die piano niet gaat verkopen.
Dat heeft hij ook al geprobeerd. Hij had zelfs al iemand laten komen.
Wie dan?
Een witte handelaar in instrumenten die zwarte buurten afstruint.
Hij wil alles wel kopen. Trommels, gitaren, mondharmonica's, piano's.
Avery stuurde hem langs. Hij was weg van die piano en deed een mooi bod.
Ze stuurde hem weg en gaf Avery de wind van voren.
Doaker.
Berniece?
Wat gebeurt er? - Rustig, ik ben bij je.
Ga even zitten.
Wat is er aan de hand? - Sutter staat daar op de overloop.
Boy Willie? - Er is hier niemand.
Boy Willie.
Wat is er met haar aan de hand?
Wat is er, Berniece? - Ze zegt dat ze Sutters geest zag.
Natuurlijk heeft ze Sutter niet gezien. - Hij stond daar.
Dat verbeeldt ze zich. Er is niemand, kijk zelf maar.
Dat zal best, maar Berniece zegt dat ze de geest van Sutter zag staan.
Dat verzint ze niet zomaar. - Ze heeft het gedroomd.
Wil je water? Haal wat water, Boy Willie. - Nergens voor nodig, ze heeft niks gezien.
Alleen Maretha is boven. - Berniece kan zelf praten.
Ik hou haar niet tegen. - Toe maar, Berniece.
Ik wilde naar beneden lopen en zag Sutter op de overloop staan.
Hoe zag hij eruit? - Gewoon zoals Sutter er altijd uitzag.
Sutter wist thuis de weg niet eens, hoe komt hij dan ineens in Pittsburgh?
Pittsburgh zegt hem niks. - Laat Berniece haar verhaal doen.
Hij stond daar maar, in een blauw pak.
Die man is Marlin County nooit uit geweest en nu komt hij ineens helemaal hierheen?
Vertel verder, Berniece. - Als ze hem echt gezien had, rende ze nog.
Ga door, let niet op Boy Willie.
Droeg hij een hoed? - Alleen dat blauwe pak.
Hij stond daar en keek me aan. En hij riep Boy Willie.
Waarom riep hij mij? - Jij hebt hem vast in de put geduwd.
Hoe kom je daar nu weer bij?
Zie je mij daar al in het gras liggen, met al die honden die daar rondlopen?
En dan lig ik dus uit het zicht te wachten tot hij eens heel diep in die put kijkt...
...om er vervolgens heen te rennen en die vent van 150 kilo erin te duwen.
Waarom riep hij je dan?
Hij stond voorovergebogen, hij zag niks. Iedereen kan het gedaan hebben.
Waar was jij toen hij in die put viel? Waar was Doaker?
Ik was in Stoner County. Niet, Lymon?
De Yellow Dog-geesten zaten erachter, zo is het.
Je kunt kletsen wat je wilt, maar ik weet hoe het zit.
De Yellow Dog-geesten hebben hem erin geduwd. Dat zeggen ze wel.
Ik zie hem, daar.
Hij lag in z'n put.
Iedereen denkt dat het die geesten waren, net als bij die andere mannen.
En zij maar roepen dat hij mij zoekt. Ze verbeeldt het zich.
Wie weet wat ze nog meer verzint.
Ik wil jullie m'n huis uit hebben.
Ga maar ergens anders heen. Je zorgt overal voor problemen.
Als jij er niet was geweest, leefde Crawley nog.
Wat zeg je?
Daar had ik niks mee te maken. Hij was volwassen en bepaalde zelf wat hij deed.
Ga gewoon. Laat Sutter je maar ergens anders zoeken.
Ik ga ook wel, maar niet voor we die watermeloenen kwijt zijn.
Mens, ik ben er net.
Meteen roepen dat Sutter mij zoekt.
Het ging om die piano. Daar was Sutter naar op zoek.
Na z'n dood ontdekte hij eindelijk waar die piano was.
Ik zou dat ding maar wegdoen.
Dan ben je van Sutter af. Doe die piano weg.
Ik wil jou, Lymon en al die toestanden hier weg hebben.
Doaker, dat slaat toch nergens op?
Kijk, Lymon, Berniece begint meteen op me te vitten. Zei ik het niet?
Nu komt ze met Sutter aanzetten zodat ze me weg kan sturen.
Ik ga niet weg voor we die meloenen kwijt zijn.
Ga ze dan verkopen. Verkoop ze en vertrek.
Zodra de mensen wakker zijn.
Boy Willie zegt dat je ze niet wakker moet maken.
Dan worden ze boos en kopen ze niks.
Dan kun je beginnen. De zon komt al op, de mensen staan hier rond deze tijd op.
Kom, Doaker, loop even mee.
Ik moet Maretha wakker maken en mezelf klaarmaken.
Boy Willie...
...verkoop die meloenen van je, en dan gaan jij en Lymon hier weg.
Als je Sutter ziet, zeg dan maar dat ik hier klaarzit.
Straks ziet ze hem nog eens.
Ze verbeeldt het zich, er is geen geest.
Je bent me te snel af.
Dag, pop.
Geef me eens een knuffel.
Geef oom Boy Willie een knuffel, niet zo verlegen.
Wat is ze gegroeid, Doaker. Niet dan? - Ja, ze wordt groot.
Hoe gaat het, pop? - Goed.
Je kent me toch nog wel?
Ik ben je oom Boy Willie uit het Zuiden.
Bevalt het je hier in het Noorden?
Dat is m'n vriend Lymon. We gaan watermeloenen verkopen.
Hoe maak je het? Je bent precies je moeder.
Ik herinner me jou nog met een luier om.
Kom je me een keer opzoeken? Oom Boy Willie gaat een boerderij kopen.
Een boerderij met alles erop en eraan.
Als je me opzoekt, mag je op een muildier rijden.
En dan leer ik je hoe je een kip doodt. - Dat heb ik mama zien doen.
Niks moeilijks aan.
Je pakt 'm bij de nek.
En draaien. Je pakt 'm stevig beet en dan draai je 'm de nek om.
Dan gooi je 'm in de pan en bak je 'm, dat is smullen.
Oom Doaker zegt dat je moeder je op de piano laat spelen.
Laat eens wat horen.
Toe maar.
Goed zo.
Je krijgt een dubbeltje van oom Boy Willie.
Laat maar eens horen.
Niet in je schulp kruipen. Dat dubbeltje wil wel wat horen.
Goed zo.
Rustig aan.
Was dat 'm al? - Ja.
Ik zal wat voordoen.
Wacht, dat is niet goed.
Zie je?
Zie je wat ik doe?
Dit noem je een boogiewoogie.
Je kunt er lekker op dansen.
Omdat het zo goed klinkt. Je voelt het, en je kunt er elke dans op dansen.
Zie je? Zie je hoe het gaat?
Heel simpel.
Nu jij. - Ik kan het niet zonder noten.
Hier heb je geen noten voor nodig. Gewoon zo.
Maretha. Kom naar boven en zorg dat je op tijd klaar bent.
Ik moet gaan.
Heeft je moeder je verteld over die piano? Over die afbeeldingen?
Ze zegt dat die er al op zaten toen ze 'm kreeg.
Hoor je dat, Doaker? En jij doet daar niks aan.
Dat zijn mijn zaken niet. Ik bemoei me niet met de opvoeding.
Zeg maar dat ze je erover moet vertellen.
Voel je dat?
Dat is je bloedeigen familie.
Vraag haar maar hoe die afbeeldingen daar kwamen.
Als zij het niet vertelt, doe ik het. - Maretha.
Ik moet me klaarmaken.
Zo mag ik het zien.
Charlie. - Dominee.
Goedemorgen, Miss Rita.
Ik kom zo wat appels halen. - Doe dat.
Tot zondag. - Zeker.
Dag, Miss Mabel.
Avery, kom binnen. - Doaker.
Berniece is boven.
Boy Willie, wat doe jij hier?
Kijk hem nou.
Hij staat met z'n mond vol tanden.
Is dat Lymon? Lymon Jackson. - Ja, die ken je wel.
Berniece is zo klaar.
Ik hoor van Doaker dat je predikant bent. Moeten we nu 'dominee' zeggen?
Ik ken je alleen als Avery. Ben je nu ineens predikant?
Avery had vast geen zin meer om te werken.
Toen je nog katoen plantte bij Willshaw, hoorde ik je er niet over.
Dat is vast jullie bak. Ik vroeg me al af wat al die watermeloenen daar deden.
We gaan ze verkopen. Dat is Lymons vrachtwagen.
Ik hoor dat jullie naar de bank gaan. - Ja, ik heb een halve dag vrij gekregen.
Ik ga met de bank praten over een lening voor m'n kerk.
Als predikanten niet werken, waar werk jij dan?
Hij heeft een mooie baan. Hij werkt in zo'n wolkenkrabber in de stad.
Ja, ik werk in de Gulf Tower, als liftbediende.
Met pensioenregeling en al. En met Thanksgiving krijg je een kalkoen.
Hoeveel meloenen wil je kopen?
Ik dacht dat ik er wel één zou krijgen. - Je kunt er één krijgen.
Twee zelfs. Je krijgt er twee voor een dollar.
Ik kan er maar één op.
Hoeveel kosten ze? - Natuurlijk krijg je een meloen van me.
Pak maar, zolang je maar wat voor ons overlaat.
Eentje is genoeg.
Doaker zegt dat je iemand naar die piano hebt laten kijken.
Hij gaat bij mensen langs om instrumenten te kopen.
Klopt, maar Berniece wil de piano niet verkopen.
Nu ik er wat meer over weet, begrijp ik dat wel.
Hoe heet die man?
Ik ben z'n naam vergeten, het is alweer een tijdje geleden.
Hij heeft Berniece een kaartje gegeven, maar dat heeft ze weggegooid.
Maretha, haal even m'n handtas van boven.
En veeg dat haarvet van je voorhoofd. Opschieten.
Hoe gaat het, Avery? Je ziet er keurig uit, heel mooi.
Doaker, ik kom langs Logan Street. Heb je nog iets nodig?
Je mag wel wat ham voor me meenemen.
Gerookte als ze die hebben. En anders maar verse.
Gaan we met de tram?
We zetten jou af bij het gemeenschapscentrum.
Zorg dat ze niks op je kunnen aanmerken. - Kom, mooie dame.
Boy Willie, ik reken erop dat jullie meloenen gaan verkopen.
Ik zie je nog wel, Boy Willie.
Zeg, Berniece.
Hoe heet de man die Avery langs had gestuurd voor de piano?
Ik wist het. Toen ik je hier zag, wist ik dat je iets van plan was.
Sutters broer wil de grond aan mij verkopen.
Hij wacht op me. Hij geeft me twee weken de tijd en één deel heb ik.
Als ik de meloenen verkoop, heb ik nog een deel.
We kunnen die piano verkopen. - Ik verkoop 'm niet.
Als je daarom hier bent, zet dat dan maar uit je hoofd.
Doaker, tot straks.
Boy Willie heeft een hoop praatjes, luister niet naar hem.
Als hij hier is om die piano te verkopen, dan is hij voor niets gekomen.
Lymon, gaan we die meloenen verkopen?
Kom, niet zo sloffen.
Dag, Al.
Hij pakt 'm niet.
Tot kijk.
Hij remde toch.
De Yellow Dog-geesten hebben Sutter gepakt.
En Berniece zegt dat ze z'n geest heeft gezien.
Kom hier, broer.
Als ik de geest van Sutter zie, spring ik op het eerste het beste wat maar rijdt.
Wining Boy.
Waar heb jij gezeten? Je lust vast nog wel een borrel.
Weet je dat Cleotha is overleden? - Dat hoorde ik toen ik daar was.
Ontzettend spijtig.
Een kennis van haar schreef het me. Ik wist niet eens dat ze ziek was.
Haar kist was al dichtgespijkerd toen ik het hoorde.
Cleotha heeft altijd iets bijzonders gehad.
Wat een vrouw was dat. Ik heb de Heer vaak bedankt.
Ik heb vaak 's nachts zitten mijmeren en zei dan: 'Maar ik heb Cleotha gehad.'
Als ik weinig fiducie in het leven had, zei ik: 'Maar dat neemt niemand me af.
Hoe het me verder ook vergaat in dit leven...
...ik heb een beste vrouw gehad.'
Daar klampte ik me aan vast tot het dag werd.
Je bent een dwaas. - Krijg nou wat.
Kijk nou, we hadden het net over jou.
Was jij niet rijk vertrokken? Ik zei: 'Die komt pas terug als het geld op is.'
Klets niet, ik heb een broekzak vol geld.
Volgens Doaker kreeg je mot met Berniece om drie dollar.
Berniece is te bazig, daarom vertrok ik. Het ging niet om die drie dollar.
Waar heb je gezeten, Wining Boy? Vertel. - Ik zat in Kansas City.
Ken je Lymon nog? Lymon Jackson. - Ik heb z'n vader goed gekend.
Hoe kom je aan al dat geld?
Ik hoor dat je een flinke zak geld had. Geef ons ook wat.
Ik wilde jou net om vijf dollar vragen.
Heb je het gehoord? De Yellow Dog-geesten hebben Sutter gepakt, drie weken terug.
Berniece heeft z'n geest zelfs gezien. Hij is boven.
Zeg, Sutter, Wining Boy is er, kom wat drinken.
Hoeveel hebben die geesten er nu gepakt?
Zeker negen of tien. Misschien zelfs elf of twaalf.
Berniece gelooft niet in de Yellow Dog-geesten.
Dat kan zij makkelijk zeggen.
Vraag die witten in Sunflower County maar of zij het geloven. Vraag het Sutter maar.
Berniece kan geloven wat ze wil. - Ze gelooft nergens in.
Dat dénkt ze alleen maar. - Niet op Berniece afgeven.
Doaker, schenk je alleen wat voor hem in?
Wining Boy, wat had je in Kansas City te zoeken?
Ik hoor dat de vrouwen daar mooi zijn.
Daar zou ik weleens heen willen.
Die vrouwen daar zijn niet mis.
Als je mijn whiskey gaat opdrinken, leg dan straks een dollar op tafel.
Dit is gewoon gastvrijheid, daar hoef ik niet voor te betalen.
Ik hoor dat jullie vastzaten in de Parchman Farm-gevangenis.
Daar heb ik ook nog gezeten.
We haalden hout op voor Jim Miller en drukten een klein deel achterover.
Toen is Crawley vermoord.
Ze stonden ons op te wachten.
Boy Willie en ik smeerden 'm, maar de sheriff pakte ons alsnog.
Ze noemden ons dieven. Ik ben in de buik geschoten.
Lymon wordt nog steeds gezocht. Hij moest de cel in omdat hij niet werkte.
Ik kreeg een boete van 100 dollar.
Mr Stovall betaalde de boete en ik moest van de rechter voor hem gaan werken.
Zodra Stovall zich omdraaide, was Lymon weg.
Ik heb het Boy Willie al gezegd: ik ga niet terug.
Niemand dwingt je, je kunt doen wat je wilt.
Ik ga wel met je mee, ik ga toch die kant op.
Ga je met de trein? Ik wel.
Hier word je beter behandeld.
Daar maak ik me geen zorgen om. Het is maar net hoe je je láát behandelen.
Ik behandel hen zoals zij mij behandelen, het doet er niet toe of ze wit zijn.
En daarom beland je uiteindelijk weer op de Parchman Farm.
Welnee, als iemand daar terechtkomt, ben jij het.
Je moet daar veel te hard werken.
De hele dag schoffelen en bomen kappen, dat vind ik maar niks.
Je hoort er ook niks aan te vinden.
Toch, Doaker? Alleen de Waterjongen mag kiezen.
'Bevalt het werk niet meer, zet dan die emmer neer.'
Dat zeiden ze ook tegen Lymon.
Lymon was waterdrager, en iedereen foeterde omdat hij lui was.
Dat water was zwaar.
En Lymon maar zingen.
o, Berta van me
o, meisje van me
o, Berta van me
o, meisje van me
ga je gang en trouw maar, wacht maar niet
weet niet of ik hierna jou nog zie
Kom op, Doaker, je kent 'm wel.
til ze de lucht in, dan een klap omlaag
zie geen verschil meer als de avond valt
Berta is in Meridian en ze kent geen gemis
en hier op Parchman is het werken of niks
mocht je trouwen, neem dan een spoorman
elke dag zondag, dollar in de hand
dollar in de hand, in de hand
elke dag zondag, dollar in de hand
Dat vindt Doaker mooi.
Dat stuk over die spoorman.
Doaker klinkt als Tangleye. Hij kan echt niet zingen.
Doaker, ze hebben het nog steeds over jou op Parchman.
Ze vroegen: 'Ben jij de neef van Doaker?'
'Ja', zei ik.
'Hij is familie van me.'
Ik werd goed behandeld toen ze wisten dat je m'n oom was.
Die lui hoop ik nooit meer te zien.
Dat wil ik ook niet.
Zeg, Wining Boy.
Speel eens wat. Kom op, je bent toch pianist?
Speel eens wat. Lymon wil graag wat horen.
Ik ben gestopt.
Wat knapte ik daarvan op, dat ik van die piano af was.
Ik zeulde dat enorme ding met me mee. Dat wens ik niemand toe.
Jij denkt dat een muziekster het voor elkaar heeft.
En maar slepen met die piano, ik kwam amper vooruit.
De wereld trok aan me voorbij en ik zeulde rond met die piano.
De eerste drie of vier jaar is het leuk.
Je krijgt geen genoeg van de whiskey en van de vrouwen.
En je bent niet achter die piano weg te slaan.
Maar dat houdt een keer op.
Op een dag heb je ineens genoeg van de whiskey, genoeg van de vrouwen...
...en schoon genoeg van de piano.
Maar je hebt niks anders.
Je kunt niks anders.
Het enige wat je kunt, is pianospelen.
En wie ben ik nu?
Ben ik mezelf of ben ik de pianist?
Soms kan ik de pianist wel neerschieten. Hij is de oorzaak van al m'n problemen.
Wat doe je dan als je mijn problemen krijgt?
Als ik kon pianospelen...
...zou ik het doen.
Dat is een mooie piano.
Als hij van mij was, verkocht ik 'm, tenzij ik zo kon spelen als Wining Boy.
Daar krijg je een mooi bedrag voor.
Ik zal je wat vertellen. Lymon weet dit niet.
Ik zal je vertellen hoe wij weten dat Berniece 'm niet gaat verkopen.
Dat hoeft ook niet. Ik verkoop 'm zelf wel.
Ze heeft niet meer over die piano te zeggen dan ik.
Ik heb het tegen hem.
Laat me uitpraten.
Als je wilt begrijpen wat we zeggen over die piano...
...moet je terug naar de slavernijtijd.
De eigenaar van onze familie heette Robert Sutter.
Dat is Sutters grootvader.
De piano was van Joel Nolander, van de gebroeders Nolander uit Georgia.
Sutters trouwdag naderde en hij zocht iets voor z'n vrouw.
Miss Ophelia heette ze.
Hij wilde een cadeau voor haar kopen.
Het probleem was alleen dat hij geen geld had.
Maar hij had wel wat zwarten.
Hij vroeg of Mr Nolander daar een paar van wilde...
...in ruil voor die piano.
Hij bood er 'anderhalve neger' voor. Zo zei hij het.
Eén volwassene en één jonge.
Mr Nolander ging akkoord, maar hij wilde ze zelf uitkiezen.
Sutter zette ze allemaal op een rij...
...en Mr Nolander bekeek ze.
En uit het hele stel koos hij m'n grootmoeder.
Ze heette Berniece, net als Berniece. - Jij gaat mee. Je zoon ook.
Meekomen.
En hij koos m'n vader, toen nog maar een jochie van negen.
De ruil werd gemaakt en Miss Ophelia was dolblij met die piano.
Ze zou niks anders meer doen dan op die piano spelen.
Ze stond op, dofte zich mooi op en kroop achter die piano.
Goed, na verloop van tijd begon Miss Ophelia m'n grootmoeder te missen.
Haar eten, haar schoonmaakwerk, de aanspraak en alles.
En ze kon m'n vader niet meer van alles laten halen.
Dus vroeg ze of ze de piano terug kon ruilen om ze terug te krijgen.
Mr Nolander zei: 'Niks ervan, geruild is geruild.'
Hij en Sutter kregen er fikse heibel over.
Miss Ophelia was er ziek van, ze kwam haar bed niet meer uit.
Toen liet Sutter onze opa bij zich komen.
Onze opa heette Boy Willie. Onze Boy Willie is naar hem vernoemd.
Alleen werd hij Willie Boy genoemd.
Hij was houtbewerker.
Hij kon werkelijk alles maken van hout.
De witten daar lieten hem van alles maken en Mr Sutter kreeg er goed geld voor.
Want alles wat m'n opa maakte...
...was eigendom van Mr Sutter omdat m'n opa dat ook was.
Toen Mr Nolander hem ook wilde kopen om het gezin bij elkaar te houden...
...wilde Sutter er niks van weten, hij zei dat Mr Nolander hem niet kon betalen.
Zeg ik het goed, Wining Boy? - Zo was het.
Sutter liet m'n opa komen en gaf hem de opdracht...
...een afbeelding van m'n oma en m'n vader in de piano te kerven voor Miss Ophelia.
En toen maakte hij dit.
Zie je dat?
Dat is mijn grootmoeder, Berniece.
Ze zag er precies zo uit.
En daarnaast m'n vader als jongetje, zoals hij hem zich herinnerde.
Hij viste ze uit z'n geheugen.
Alleen liet hij het daar niet bij.
Hij maakte dit er allemaal bij.
Een afbeelding van zijn moeder, Mama Esther, en zijn vader, Boy Charles.
En aan de zijkant zie je het huwelijk van hem en Mama Berniece.
Dat noemden ze 'over de bezem springen'.
Zo gaf hij allerlei gebeurtenissen rond onze familie weer.
Toen Sutter al die afbeeldingen zag, werd hij me toch kwaad.
Hier had hij niet om gevraagd, maar er was niks meer aan te doen.
Maar Miss Ophelia was er dolblij mee.
Nu had ze haar piano én haar zwarten.
Ze speelde er weer op en is dat tot aan haar dood blijven doen.
Onze broer, Boy Charles, was de vader van Berniece en Boy Willie.
Hij was de oudste van ons drieën. Hij zou nu 57 geweest zijn.
Hij stierf in 1911, hij was toen 31 jaar.
Boy Charles had het altijd over die piano, hij kreeg 'm niet uit z'n hoofd.
Om de twee, drie maanden begon hij er weer over.
Hij wilde 'm weghalen bij Sutter.
Hij zei dat de piano onze hele familiegeschiedenis weergaf...
...en zolang Sutter 'm had, had hij ons en waren we nog steeds niet vrij.
We probeerden hem ervan af te brengen, maar er was geen praten tegen.
Als je dacht dat hij erover ophield, begon het weer.
Hij zou het nooit uit z'n hoofd zetten...
...dus op 4 juli 1911, terwijl Sutter naar het jaarlijkse picknickfeest was...
...gingen Wining Boy en ik er met hem naartoe.
We haalden de piano uit het huis van Sutter.
Boy Willie moet een jaar of zes zijn geweest.
Z'n vader besloot daar te blijven tot Sutter terugkwam...
...om geen argwaan te wekken.
Ik weet niet wat er gebeurde toen Sutter zag dat de piano weg was...
...maar iemand heeft vervolgens Boy Charles' huis in brand gestoken.
Hij was al weg, hij had ze vast zien aankomen.
Hij is op de Yellow Dog-trein van drie voor vier gesprongen.
Hij wist niet dat ze de trein zouden laten stoppen.
Ze hielden de trein tegen...
...en troffen Boy Charles en drie zwervers in een goederenwagon aan.
Ze werden vast woest toen ze de piano niet konden vinden...
...want de wagon ging in vlammen op...
...en niemand overleefde het.
Niemand weet wie dat deed.
Volgens sommigen was het Sutter. Het was zijn piano.
Anderen verdenken sheriff Carter.
Ed Saunders en Robert Smith worden ook genoemd, maar niemand weet het zeker.
Pakweg twee maanden later viel Ed Saunders in z'n put.
Ineens viel hij die put in, zomaar.
Ze zeggen dat de geesten van de mannen in die wagon hem in die put duwden.
Al snel werden ze de Yellow Dog-geesten genoemd, en zo is het allemaal begonnen.
Daarom weten ik en Wining Boy zo zeker...
...dat Berniece die piano niet verkoopt.
Hij heeft haar vader het leven gekost.
Dat is allemaal verleden tijd.
Als mijn vader...
...kans had gezien die piano voor een stuk eigen grond te ruilen...
...stond dat ding hier nu niet.
Hij heeft z'n hele leven op andermans land gewerkt.
Dat ga ik niet doen.
Hij moest wel, hij had geen eigen grond. Zijn vader kon hem niets geven.
Het enige wat m'n vader mij kon geven...
...was die piano, en hij gaf er z'n leven voor.
Ik wil op z'n minst proberen er iets mee te doen.
Als Berniece dat niet begrijpt, verkoop ik m'n eigen helft.
Jullie weten dat ik gelijk heb. - Daar heeft niemand het over.
Ik vertelde wat over de piano.
Ik legde uit waarom Wining Boy en ik Berniece dat ding niet zien verkopen.
Dat begrijp ik nu wel.
Ik zei al tegen Boy Willie dat hij ook hier moest blijven.
Blijf jij maar.
Maar ik ga terug.
Ik wil daar m'n leven leiden.
Waarom zou ik iets nieuws moeten leren...
...terwijl ik al landbouwer ben?
Blijf jij maar.
Sla je eigen weg in als je dat wilt.
Ik ga daar m'n leven leiden zoals ik het wil.
Weet je wat dit is?
Nee.
Wat denk je?
Zand.
Nee, jongen.
Dit is geen zand.
Dit is grond.
Weet je wat het verschil is? - Nee.
Kijk, zand...
Zand verwaait, de wind blaast het weg.
Maar grond?
Grond raak je nooit kwijt.
Voel maar, wrijf het maar fijn.
Voel je dat?
Dat voelt goed aan, hè?
Een van de wezens kwam op me af, langzaam maar doelbewust.
M'n kameraden vluchtten weg.
Naar boven.
Is dat... Ga me nou niet vertellen dat Wining Boy daar zit.
Dit is afgesproken werk. Jij en Boy Willie hadden dit afgesproken.
Ik wist niet dat hij er ook was.
Ik ben onderweg naar huis en wilde jullie gedag zeggen.
Ik zei al dat we niet hadden gedacht hem ooit nog terug te zien.
Geef je oom een knuffel.
Ik zag geen vrachtwagen. Ik dacht dat je nog meloenen verkocht.
We hebben alles verkocht. Zelfs de vrachtwagen.
Hou maar op, ik wil gewoon dat je gaat.
Ik plaag je maar wat. Kun je daar niet tegen?
Wining Boy, hoelang ben jij er al? - Al even, ik kwam met de trein uit Kansas.
Ik kleed me even om en dan maak ik wat te eten.
Dat klinkt goed.
Trek die kleren uit voor je ze vies maakt.
Wat wordt Maretha groot. Niet, Doaker?
En het is een prachtmeid. Wie had dat gedacht van Crawley?
Lymon, ga eens aan de andere kant van de piano staan. Eens even kijken.
Boy Willie, wat doe je? - Even kijken hoe zwaar de piano is.
Aan die kant, Lymon.
Laat die piano staan, je gaat 'm niet verkopen.
Wel als ik de meloenen kwijt ben. - Daar heb ik ook een stem in.
Hij was van m'n vader. - Ook van ons. Doaker en ik hielpen hem.
Niet toen hij doodging.
Waar waren jij en Doaker toen?
Jij hebt hier niets over te zeggen. Hij is van mij en Berniece.
Waar of niet, Doaker? - Je hebt gelijk, hoor.
Eens kijken of we hem kunnen optillen. Pak 'm goed vast en dan tillen.
Klaar? - Ja.
Tillen.
Wat zeg je ervan? - Hij is zwaar.
Hij is te tillen, maar het zal niet meevallen.
Zo zwaar leek hij mij niet.
Goed, we zetten 'm terug.
Boy Willie...
...als je me zo blijft sarren, eindig je in je zondagse kleren tussen vier planken.
Zet die piano terug.
Ik probeer wat grond te krijgen.
Wining Boy, zal ik karbonade maken? - Dat klinkt goed.
Ik zal je eens vertellen hoe ik het zie.
Papa Boy Charles heeft ons de piano bezorgd, en ik moet erop voortbouwen.
Wat heb ik aan een piano die daar maar staat?
Stel dat ik die meloenen laat wegrotten. Ik zou wel gek zijn.
Luister, als jij nu zou zeggen:
'Ik gebruik die piano. Ik geef les en daar betaal ik de huur van.'
Zoiets, dan lag het anders, dan zou ik moeten zeggen:
'Berniece bouwt wat op met die piano.
Dan houdt ze 'm, ik verzin wel wat anders.'
Maar volgens Doaker heb je 'm hier niet één keer aangeraakt.
Waarom zit je me dan dwars?
Voor jou is het vooral een gedenkstuk.
En dat is goed.
Zeker, ik neem m'n hoed ook af als papa's naam valt.
Maar ik ga niet onzinnig doen als ik er niks voor koop.
Al kijk je honderd jaar naar die piano, het blijft een piano.
Meer wordt het niet.
Ik wil die grond van Sutter kopen.
Als ik die grond heb, verkoop ik de oogst en heb ik zaad.
Met die grond en het zaad zit ik goed. Dan heb ik altijd wat achter de hand.
Papa zou dat hebben begrepen.
Het is jammer dat jij het niet zo ziet, maar ik neem die piano mee en verkoop 'm.
Kijk naar die piano.
Kijk dan.
Mama Ola heeft die piano geboend met haar tranen, 17 jaar lang.
Ze heeft 17 jaar lang geboend tot haar handen bloedden.
Dat bloed wreef ze er ook in. Ze vermengde het met 't oudere bloed.
Elke dag die God haar gaf...
...was ze aan het boenen, poetsen en wrijven, en bad ze hier.
'Speel wat voor me, Berniece.'
'Speel wat, Berniece.'
'Speel wat, Berniece.' Elke dag weer.
'Ik heb 'm gepoetst. Speel wat voor me, Berniece.'
Je hebt het altijd maar over je vader.
Je denkt er nooit aan wat z'n onzinnigheid je moeder kostte.
Zeventien jaar lang lag ze 's nachts in een koud, leeg bed. En waarvoor?
Voor een piano?
Voor een stuk hout?
Om iemand iets betaald te zetten?
Zoals ik het zie, zijn jullie allemaal hetzelfde.
Jij, Papa Boy Charles, Wining Boy, Doaker, Crawley: allemaal hetzelfde.
Al dat stelen en moorden, wat heeft het ooit opgeleverd?
Meer van hetzelfde, er is nooit wat goeds van gekomen.
Er zijn mensen verbrand, neergeschoten, ze vallen in putten, het houdt nooit op.
Kom, Berniece, maak je niet zo kwaad.
Ik heb weleens wat gestolen hier en daar.
Maar ik heb niemand vermoord.
Iedereen moet voor zichzelf spreken, maar ik heb niemand vermoord.
Jij hebt Crawleys dood op je geweten. - Je weet niet wat je zegt.
Als je zulke onzinnige dingen zegt, weet je er duidelijk niks van.
Als hij er nog was, kreeg hij slaag. Door hem werden we beschoten.
Hij wist niets van dat hout. - Dat hadden we verteld.
Vraag Lymon maar, hij wist er alles van.
Hij was erbij, wat moesten we daar anders 's avonds laat? Crawley wist er alles van.
Die lui wilden ons wegjagen, maar Crawley hield ze tegen.
Wij zagen de sheriff en wilden ons leven niet wagen voor wat hout.
Crawley wist niet dat jullie dieven waren. - Onzin, we vervoerden hout voor Miller.
We legden steeds een klein beetje apart bij de beek, tot we een wagen vol hadden.
Toen ze ons hadden gezien, wilden we het weghalen.
Crawley zou helpen, we wilden hem een deel geven.
Crawley kon het goed gebruiken, we wilden hem helpen.
We hadden hem verteld over het hout.
En dat er kapers op de kust waren.
Hij zei: 'Wacht, dan pak ik m'n revolver.'
Zo ontstond alle ellende.
Zonder dat wapen had Crawley nog geleefd.
We hadden de helft ingeladen toen ze kwamen.
De sheriff was erbij, dus we doken weg langs de beek, maar daar waren zij ook.
Boy Willie zei: 'We geven ons over.'
Maar Crawley trok z'n wapen en begon te schieten.
En zij schoten terug.
Hoe het ook zij, Crawley zou nog leven als jij hem niet mee had genomen.
Ik had niks met z'n dood te maken. Dat was z'n eigen schuld.
Crawley is dood en begraven.
En jij kunt nog steeds lopen en eten, en zo is het.
Hij ging met jou wat hout ophalen en kwam niet meer terug.
Ik zei al dat dat niet mijn schuld was. - Maar hij is er niet, of wel?
Hij is er niet meer.
Ik zei dat het niet mijn schuld was. - Hij is er niet meer, zei ik. Of wel soms?
Stil maar.
Maretha durft boven amper nog te slapen.
Berniece weet het niet. maar ik heb Sutter al eerder gezien.
Wat zeg je daar?
Een week of drie geleden.
Ik was net in het Zuiden geweest. Sutter was hooguit drie dagen dood.
Hij zat achter de piano.
Ik wilde naar m'n werk gaan en ineens zat hij daar.
Zei hij iets? Dat hij Boy Willie zocht?
Ik heb niks gehoord, hij zat daar alleen maar.
Ik geloof niet dat Boy Willie hem in die put heeft geduwd.
Het is Sutter om die piano te doen.
Berniece moet 'm verkopen. Dat ding geeft niks dan ellende.
Ik geef Berniece gelijk. Boy Charles haalde 'm niet voor niks op.
Hij vond dat hij er meer recht op had dan Sutter.
Als Sutter dat niet begrijpt, dan is dat maar zo.
Sutter is dood en begraven. Z'n geest kan me wat.
Hij speelt maar een eind weg op die piano.
Hij kan er moeilijk mee weglopen. Dat zou wat zijn.
Twee voor een dollar. Watermeloen, mensen.
Vijf stuks.
Kijk, het is een jongen, gefeliciteerd.
Kies je de beste uit? - Er komen er nog twee aan.
Pas op, hij is zwaar.
Dit is zout, dat strooien we erop.
Proef maar. Hoe smaakt dat?
Eén, twee, drie schatjes.
Eén dame vroeg: 'Zijn ze zoet?'
Ik zeg: 'Bij het telen van deze meloenen stoppen we suiker in de grond.'
Ze geloofde het ook nog. 'Dat heb ik nooit eerder gehoord.'
Kijk eens, Lymon.
Zie je dit? Hij zet meteen grote ogen op, hij heeft nog nooit zo'n pak gezien.
Dit is zuivere zijde.
Kom, trek maar eens aan. Eens kijken of het past.
Kijk nou eens. Moet je voelen.
Dit is mooi.
Het voelt lekker glad aan.
Dat pak heeft 55 dollar gekost.
Daar lopen de hoge omes in rond.
Zonder pistool en een pak geld is dat pak niet compleet.
Voor drie dollar mag je het hebben.
De vrouwen vallen zo uit het raam als ze je in zo'n pak zien lopen.
Geef me drie dollar, dan kun je buiten een vrouw aan de haak slaan.
Trek de pantalon ook eens aan.
Kijk nou. Zie je dat hij precies past?
Voor drie dollar is hij van jou.
Kijk eens, Doaker, staat het niet goed? - Het is een mooi pak.
Ik heb er ook een overhemd bij, voor vier dollar ben je helemaal klaar.
Hoe staat het, Boy Willie? - Het ziet er goed uit.
Het moet je smaak zijn. - Zo'n pak heb je nodig in het Noorden.
Vier dollar in totaal? Voor het pak en het hemd?
Een koopje, ik zou er twintig voor moeten vragen.
Dat is vier dollar.
Heb je schoenen? Welke maat heb je? - Maat 43.
Laat ik nou ook maat 43 hebben. Voor drie dollar krijg je ze.
Laat maar zien. - Het zijn fraaie schoenen.
Ze hebben een mooie puntige neus, precies wat je wilt.
Kom op, Boy Willie, we gaan vanavond uit. Ik wil weleens zien hoe het hier is.
Misschien kunnen we naar de film gaan.
Doaker, heb je hier een bioscoop? - Ja, Rhumba in Fullerton Street.
Je hoort de luidspreker van verre. Boy Willie weet het wel.
Laten we naar de film gaan. Op naar de vrouwen.
Maat 43. Ze kosten drie dollar.
Dat zijn Florsheims. Zulke schoenen droeg Stagger Lee.
Is dit wel maat 43?
Je ziet toch dat we dezelfde maat hebben?
Met dat pak en die schoenen loop je er straks vorstelijk bij.
Ik weet het goed gemaakt.
Je mag ze hebben voor twee dollar.
Kom op, Boy Willie. We gaan op zoek naar de vrouwen.
Ik ga me boven omkleden. Ik ben zo klaar.
Hij kan alleen maar aan vrouwen denken. - Precies z'n vader.
Ik trok vroeger veel met hem op.
Z'n moeder ken ik ook.
Het scheelde weinig of ik was z'n vader geweest.
Ik ben Lucille.
Doe dat weg.
Ik ga een heel klein uitstapje maken.
er borrelt wat in die pot
kalkoendij, meer is er niet
smeer boter op het maisbrood
heb je me gehoord?
haal je broertje uit z'n bed
voor geluier is geen plek
Wil je wat drinken? Neem maar.
Boxcar George, mensen.
Vinnie op piano.
Dag, schoonheid. Laten we gaan dansen.
Kom, we gaan bidden.
Heere, voor het slapengaan bid ik dat U bij mij waakt
mocht ik heengaan deze nacht dan bid ik dat U mij verwacht
God zegene Doaker.
God zegene Avery.
God zegene Wining Boy.
God zegene Boy Willie.
Kom.
Wie is daar? - Ik ben het, Avery.
Avery.
Kom binnen.
Ik kom net uit bad.
Waar is Boy Willie?
De vrachtwagen is bijna leeg, dus ze hebben zeker bijna alles verkocht.
Ik weet niet waar ze zijn. Ze waren weg toen ik thuiskwam.
Hoe is het afgelopen met Mr Cohen?
Ik mag het pand huren voor 30 dollar per maand.
Hij vroeg eerst 35.
Het is een mooie plek, naast de juwelierszaak.
Berniece...
Weet je...
...ik heb thuis eens zitten denken.
Jij zit hier en ik zit daarginds...
...en een ongetrouwde predikant komt niet zo goed over.
Voor een gemeente is het beter als de predikant getrouwd is.
Avery.
Niet nu.
Kom, je weet wat ik voor je voel.
Ik kan het pand huren van Mr Cohen.
Als ik de lening krijg, kan ik het mooi opknappen.
Op m'n werk krijg ik er tien cent per uur bij.
En je kent me, ik heb niet veel luxe te bieden.
Ik heb nogal een gat in m'n hand.
Maar ik heb nog nooit...
...zo veel om een vrouw gegeven als om jou, Berniece.
Ik heb dat nodig. - Avery...
...ik ben er nog niet aan toe.
Je bent nog te jong om het op te geven. - Ik geef niks op.
Ik ben nog één en al vrouw. - O ja? Haal je haar weleens tevoorschijn?
Wat een gemene opmerking.
En dat noemt zich predikant.
Als ik ook maar in je buurt kom, duw je me weg.
Ik heb m'n handen vol aan Maretha.
Ik geef al genoeg mensen liefde en zorg. - En wie geeft jou liefde?
Je laat niemand dichtbij komen.
Doaker kan amper wat zeggen, laat staan Boy Willie. Van wie krijg jij liefde?
Je bedoelt dat een vrouw niks is zonder man.
Maar jij hebt dat probleem niet.
Ook zonder mij, zonder vrouw, ben jij nog een echte man. Dat kan wel.
Niemand zal je vragen: 'Avery, wie geeft jou liefde?'
Het is geen probleem voor jou.
Maar iedereen is bezorgd om Berniece.
'Redt ze zich wel? Hoe wil ze dat kind grootbrengen zonder man?
Wat moet ze nu met haar leven?'
Iedereen vraagt zich van alles af en zegt dat ik geen vrouw kan zijn zonder man.
Zeg jij het maar, jij kan het weten. Ben ik nog een vrouw?
Geef mij niet de schuld. Je kunt het mij niet verwijten.
Ik verwijt niemand iets.
Ik zeg gewoon hoe het zit.
Hoelang blijf je Crawley nog met je meedragen?
We zijn nu drie jaar verder.
Op een gegeven moment moet je het achter je laten.
Het leven zit vol wendingen, maar het gaat door.
Crawley is nu drie jaar dood.
Dat hoef je me niet te vertellen. Ik ben gewoon nog niet aan trouwen toe.
Waar ben je dan wel aan toe?
Wil je maar gewoon van dag tot dag leven?
Het leven is meer dan alleen de dag doorkomen.
Voor je het weet ligt alles ineens achter je.
Ik sta nu voor je.
Maar ik weet niet hoelang ik nog ga wachten.
Ik heb het je al gezegd: als je je kerk krijgt, hebben we het erover.
Ik heb nu te veel aan m'n hoofd.
Boy Willie en de piano...
...en de geest van Sutter.
Ik dacht eerst dat ik het me had verbeeld...
...maar Maretha heeft 'm ook gezien.
Wanneer? - Vlak nadat ik thuiskwam gisteravond.
Maretha durft nu amper te slapen.
Misschien kun je het huis zegenen en gaat hij dan weg.
Dat weet ik niet, Berniece.
Ik weet niet of het verstandig is om zoiets te proberen.
Maretha moet daar kunnen slapen.
Als je het huis zegent, verdwijnt hij vast.
Misschien heb je daar wel een speciale geestelijke voor nodig.
Ik hou mezelf steeds voor...
...dat zodra Boy Willie vertrekt, hij ook weg zal zijn.
Volgens mij heeft hij hem in de put geduwd.
Nee, dat is al zo lang gaande.
Die geesten waren al bezig toen Boy Willie nog een kind was.
Iemand duwt die mensen in die putten. Ze vallen er niet zomaar in.
Wat vindt Doaker van Boy Willies plan?
Hij wil niks te maken hebben met de piano. Dat heeft hij nooit gewild.
Hij heeft z'n handen er lang geleden van afgetrokken.
Hij wilde 'm hier niet hebben.
Ik kon 'm ook niet achterlaten.
Toen m'n moeder overleed, heb ik de klep dichtgedaan en nooit meer gespeeld.
Ik speelde alleen voor haar.
Na de dood van m'n vader ging ze helemaal op in die piano.
Ze liet mij erop spelen.
Ze zei dat ze dan m'n vader tegen haar hoorde praten.
Berniece, ik heb 'm gepoetst. Speel wat voor me.
Ik dacht dat die afbeeldingen tot leven kwamen en rondwaarden.
Toe maar.
Soms hoorde ik 's avonds laat m'n moeder tegen ze praten.
Dat zou mij niet gebeuren.
Ik besloot niet meer te spelen en de geesten met rust te laten.
Ze mochten hier niet gaan rondwaren.
Je moet dat achter je laten, Berniece.
Het is net als met Crawley.
Ieder pad wordt soms versperd door stenen.
Jij zou nu naar die piano kunnen lopen en gaan spelen.
Je kunt nu naar die piano lopen, en dan loopt God naast je.
Zet die zak met stenen maar langs de kant van de weg...
...en laat ze achter je. Kom, Berniece.
Kom, neerzetten en gewoon weglopen.
Kom, loop erheen en eis 'm op als het instrument van de Heer.
Je kunt hier nu heen lopen en er iets vreugdevols van maken.
Ik heb je al gezegd dat ik niet meer speel.
Nu niet, nooit niet. - 'De Heer is ons een toevlucht en kracht.'
Met Gods kracht laat je het verleden achter je. Met Gods kracht kun je alles.
God vraagt niet wat je hebt gedaan maar wat je gáát doen.
En jij hoeft alleen maar hierheen te lopen en 'm op te eisen.
Kom, Berniece.
Kom maar.
Goed zo.
Avery, toe...
...ga maar gewoon.
Laat me weer in bad gaan.
Ik zie je morgen.
Goed, Berniece.
Goed, ik ga naar huis.
Ik ga thuis in de Bijbel lezen.
En morgen...
...als onze Heer me de kracht geeft...
...kom ik hierheen en zegen ik dit huis.
Ik zal je Gods kracht tonen.
raak m'n been niet aan
want kom je aan m'n been
dan wil je ook m'n dij
en ben je bij m'n dij
dan wil je hoger gaan
dus raak m'n been niet aan
We hebben geen bed nodig, m'n opa nam vrouwen op de rug van een paard.
Je bent wel echt een plattelandsjongen.
Lymon? - Wacht, Grace.
Je bent een goede vriend.
Kende ik maar meer mensen zoals jij.
Rood is m'n lievelingskleur.
Hij is leeg.
Ik zou wegblijven uit die clubs.
Je kunt er van alles tegenkomen.
Voor je het weet heb je een mes of kogel in je lijf.
Dat snelle leven hou je niet vol.
Dan word je snel oud.
Ik weet niet wat die vrouwen daar bezielt.
De meesten zijn eenzaam.
Ze willen de nacht met iemand doorbrengen.
Soms maakt het uit wie het is, soms ook niet.
Zo was ik vroeger ook.
Maar nu moet het ertoe doen.
Daarom ben ik nu hier.
Ik wil een vrouw op m'n gemak leren kennen.
Dan hebben we het beiden naar ons zin.
Je moet kijken of je bij elkaar past.
Ik hoef geen vrouw die daar niet de tijd voor neemt.
Vroeger wel.
Ik wilde ze allemaal wel.
Avery is aardig.
Waarom trouw je niet gewoon met hem?
Dan ben je een domineesvrouw en hoef je niet te werken.
Ik vind het niks om alleen te zijn.
Ik wil m'n moeder niet tot last zijn...
...dus ik ben het huis uit gegaan toen ik een jaar of 16 was.
Ik heb van alles geprobeerd, maar niks lijkt te lukken.
Niet opgeven.
Het komt wel goed met jou.
Het wordt al laat.
Ik weet niet waar Boy Willie is gebleven.
Ik ga die schoenen uitdoen.
M'n voeten doen zeer.
Lag je al in bed?
Ik wil je niet wakker houden. - Dat doe je ook niet.
Ik kan toch niet slapen.
Je hebt een nachtjapon aan.
Ik vind het mooi als vrouwen chic nachtgoed dragen.
Dan ziet hun huid er heel mooi uit.
Hij komt uit de koopjeswinkel.
Zo chic is hij niet.
Ik ga op de bank slapen.
Ik moet eigenlijk op de grond slapen, maar ik denk niet dat Boy Willie nog komt.
Wining Boy heeft me dit pak verkocht.
Hij zei...
...dat het een magisch pak was.
Dit was ik alweer bijna vergeten.
Iemand heeft me dit verkocht voor een dollar.
Dit parfum draagt de koningin van Frankrijk ook.
Dat zei hij althans.
Ik weet niet of het waar is, maar ik vond dat het lekker rook.
Hier, ruik maar.
Wat vind jij ervan?
Het ruikt lekker.
Toe maar.
Hou het maar. - Dat kan ik niet aannemen.
Hier, hou het zelf maar.
Je vindt wel iemand om het aan te geven. - Ik wil het aan jou geven.
Dan ruik je lekker.
Ik heb gehoord...
...dat je het...
...hier moet opdoen.
Achter je oor.
Als je het daar opdoet...
...ruik je de hele dag lekker.
Nu ruik je heerlijk.
Heerlijk, vind ik.
Opletten. Goed kijken wat je doet.
En nu draaien. Goed zo.
Toe maar.
Nu de volgende.
En daarna viel ineens de één na de ander in z'n waterput.
Heb je weleens een waterput gezien?
Daar staat een muurtje omheen. Toe maar.
Je valt er niet snel in. Vanuit de pols. - Die past niet.
Deze moet je hebben. Toe maar.
Niemand wist hoe het kwam dat ze allemaal in hun put vielen.
Daarom zeggen de mensen dat Yellow Dog-geesten ze erin duwden.
Heeft iemand de geesten ooit gezien? - Geesten zijn net als de wind.
Kun je de wind zien? - Nee.
Ze zijn net als de wind.
Je ziet ze niet, maar als je in de problemen zit...
...kunnen ze je soms helpen.
Ze zeggen dat als je naar het punt gaat waar de Southern de Yellow Dog kruist...
...het kruispunt van die beide spoorlijnen...
...en ze dan roept...
...dat ze dan terugpraten.
Ik heb het nooit geprobeerd.
Maretha, ga je klaarmaken, zodat ik je haar kan doen. Hup.
Mama, het haarvet is helemaal op.
Haal maar snel een blikje aan de overkant.
Meteen terugkomen, ga daar niet spelen.
Let op de auto's. Kijken voor je oversteekt.
Ik wilde je niet meer in m'n huis hebben. - Dat ben ik ook niet, dit is Doakers huis.
Doaker, stuur hem weg. Zeg dat hij weg moet.
Ik heb geen reden om hem weg te sturen.
Als jullie niet door één deur kunnen, laat elkaar dan gewoon met rust.
Zo, nu zit ik niet meer aan jouw kant.
Je ziet me daar niet meer.
Zodra Lymon touw heeft gehaald, haal ik de piano weg.
Ik hou je wel tegen. - Niet met die oude revolver van je.
Houden jullie eens op. Boy Willie, laat haar met rust.
Waarom zoek je steeds ruzie? - Ik zeg gewoon de waarheid.
Zij begint er zelf over, ik zeg dat ze met iets beters moet komen.
Daarom praat ik niet met hem. Probeer het maar, het gaat altijd zo.
Dus Avery is z'n Bijbel gaan halen? - Wat wil hij dan doen?
Avery houdt me niet tegen. Dat moet hij eens proberen.
Hij kan zich beter druk maken om die kerk.
Kom, doe het vuur aan en maak de kam heet. - Eén ding moet ik Avery nageven.
Doe wat om je schouders. - Hij heeft een doel in het leven.
Wat ik er ook van vind, hij heeft het goed geregeld.
Hij kan wel miljonair worden als hij genoeg brood en wijn verkoopt.
Stilzitten. Als je een jongen was, had ik dit gedoe niet.
Praat niet zo tegen haar. - Bemoei je er niet mee.
'Was je maar een jongen.' Denk eens na. - Boy Willie, laat me met rust.
Laat haar toch met rust. Zoek niet steeds ruzie met haar.
Ga eens kijken wat er buiten te doen is.
Dan heb je thuis wat te vertellen. - Lymon komt zo.
Ga zelf maar kijken, jij hoeft morgen niet te werken.
Ik moet jullie in de gaten houden. - Zeg liever wat tegen Berniece.
Alsof Maretha geen meisje mag zijn. Wie zegt zoiets tegen een kind?
Vertel haar liever wat over die piano.
Maar dat verhaal stop je blijkbaar liever weg.
Als je een kind wilt opvoeden, word je zelf maar vader.
Waarom zou ik een kind op de wereld zetten?
Waarom zou ik iemand met al deze ellende opschepen?
Ik zal je wat zeggen.
Als ik Rockefeller was, had ik er wel veertig of vijftig.
Ik zou elke dag een kind maken, want zo'n kind zou meteen de wind mee hebben.
Ik heb niets te bieden.
Ik zag papa vaak zitten en dan staarde hij naar z'n handen.
Later begreep ik pas dat hij dan bij zichzelf zei:
'Ik heb flinke handen, maar wat kan ik ermee?
Flinke handen die alles kunnen.
Ik kan iets maken met deze handen, maar hoe kom ik aan gereedschap?
Ik heb alleen deze handen.'
Met een stuk eigen grond had hij dat niet gedacht.
Als hij eigen grond onder z'n voeten had gehad, had hij steviger gestaan.
Dat bedoel ik nou steeds. Je moet gewoon op je doel afgaan in het leven.
Als je doet alsof ze kansloos is, krijgt ze de pest aan je.
Ik vertel haar de waarheid.
Ze begint onderaan in het leven, maar ze hoeft er niet te blijven.
Draai je hoofd bij.
Zo zie jij het, maar ik niet. Ik heb de wereld aan m'n voeten.
Ik ga niet onderaan zitten verpieteren, ik ben niks minder dan de rest.
Sterker nog, de rest moet klimmen om bij mij uit te komen.
Jij staat net zo goed onderaan als wij. - Als je dat gelooft, bereik je ook niks.
Doaker, volgens haar staan we onderaan in het leven.
Als je dat denkt, wordt het nooit wat.
Vind jij dat je onderaan staat in het leven?
Ik maak er gewoon het beste van, ik denk niet aan hoog of laag.
Dat zei ik ook tegen Berniece.
Ik weet niet hoe ze erbij komt. Ik hoor het Avery wel zeggen.
Hij krijgt een kalkoen van witte mensen en voelt zich ineens beter.
Alsof hij dan opklimt.
Dat heb ik niet nodig, ik regel zelf wel een kalkoen.
Als je me m'n gang laat gaan, regel ik twee of drie kalkoenen.
Je kunt niet eens een kip krijgen. En ga je gang dan, niemand houdt je tegen.
Hoofd recht, Maretha. Niet voorover hangen, hoofd recht.
Het enige wat jij goed kunt, is kletsen.
Je hebt nooit wat anders gekund.
Ik zal jullie wat over mezelf vertellen.
Ik ben geboren in verhitte tijden.
De wereld wilde me niet, en dat had ik door.
Al sinds ik een jaar of zeven was.
De wereld denkt beter af te zijn zonder mij.
Berniece accepteert dat. Ze wacht op een kans om zich te bewijzen.
De wereld mag blij met me zijn, Ik zie het niet zoals Berniece.
Mijn hart klopt net zo hard als dat van ieder ander.
Het doet er niet toe of hij zwart is of wit.
Soms klopt het zelfs harder.
Dan kan iedereen het horen. Sommigen worden daar bang van, zoals Berniece.
Ze worden bang als ze het hart van een zwarte horen kloppen.
Maar ik ben niet voor niets geboren.
Dus wat moet ik dan?
Ik moet laten zien dat ik er ben, net als je op een boom kunt doen.
'Boy Willie was hier.'
Dat probeer ik te doen met die piano.
Ik probeer mijn stempel op de wereld te drukken, net als papa.
Verder maakt het me niet uit wat Berniece zegt.
Waar zat je, man?
Ik verwachtte Lymon.
Berniece, kijk eens wie er is. - Kom binnen, ga zitten.
Let niet op het geruzie van die twee.
Leg de kam maar terug.
Berniece zei dat je het huis komt zegenen.
Ik heb de Bijbel erop nageslagen.
Ze wil graag van de geest van Sutter af.
Er is hier geen geest. Dat beeldt ze zich allemaal in.
Dat merkt ze dan vanzelf. Als dit haar helpt, wat maakt het jou dan uit?
Maretha heeft 'm ook gezien.
Hoe het ook zij, ik heb een vers gevonden. Als hij er is, zou dit moeten werken.
Je bent nog erger dan Berniece, met je 'als hij er is'. Ga dan kijken.
Ik zie boven niks.
Het kan wel zijn dat je 'm met die Bijbel uit haar hoofd krijgt...
Hou op en bemoei je er niet mee. Jij hebt hier niks mee te maken.
Laat hem z'n gang gaan. - Prima. Avery kan helemaal niks doen.
Ik niet, Boy Willie, maar God wel.
God heeft de macht over de hele schepping.
God kan alles. Hij zegt: 'Gelijk Ik gezegd heb, alzo geschiede.'
God zei: 'Er zij licht.' En er was licht.
Hij schiep alles in zes dagen en rustte op de zevende. God is machtig.
God beslist over leven en dood. Eén geest zal geen probleem zijn.
Waar bleef je? Ik zat te wachten.
Ik kwam Grace tegen. - Dat zal mij een worst wezen.
Dag, Berniece.
Geef me dat touw en kom mee naar die piano.
Boy Willie, laat dat nu. Blijf van die piano af.
Pas op voor die rolplank. Hou je erbuiten, Doaker.
Je kunt 'm niet zomaar meenemen. Hoe zie je dat voor je?
Berniece heeft hier niets over gezegd. - Dat hoeft ook niet.
Kom, Lymon, we beginnen met één kant.
En dat touw dan? - Ga gewoon aan de andere kant staan.
Boy Willie... Berniece.
Boy Willie, weet je dit wel zeker?
Berniece, Boy Willie, jullie moeten dit uitpraten.
Er valt niks uit te praten.
Ik ben uitgepraat met haar.
Toe maar, Lymon.
Maretha, ga daar weg.
Haal haar weg, Doaker.
Kom, luister naar je moeder.
Wat hebben die lui hier?
Ik was even bij Seefus.
Ineens deinsde iedereen achteruit omdat ene Patchneck Red eraan kwam.
Wat blijkt?
Weet je over wie ze het hadden?
Die ouwe John D. uit Tyler.
Ze zijn allemaal bang voor hem en noemen hem Patchneck Red.
Ze hebben er geen idee van dat ik hem ooit de kop heb ingeslagen.
Laat de plank niet wegrollen, Lymon.
Boy Willie, jij hebt vast wel een flesje drank in je jas.
Aan de kant, Wining Boy.
En jij dan, Doaker? Ik wil wat drinken.
Zo te zien heb jij wel genoeg gehad. Zorg maar dat je ergens kunt gaan liggen.
Dat zit wel goed, er staat altijd een bed voor me klaar bij Berniece.
Nietwaar, Berniece?
Ga ergens zitten. Je hebt de hele dag gedronken en je stinkt als een bunzing.
Bernice houdt niet van dat gezuip. - Ik ben niet vervelend tegen Berniece.
Berniece, ben ik vervelend tegen je? Ik probeer gewoon aardig te zijn.
Ik was de hele dag bij vreemden en ze behandelden me als familie.
Nu ben ik bij m'n familie en behandelen jullie me als een vreemde.
Hou je whiskey maar, die koop ik zelf wel. Het ging me om je gezelschap, meer niet.
Ga even liggen, je hebt genoeg gedronken. - Ik ga niet liggen.
Boy Willie en ik gaan een feestje bouwen. Nietwaar, Boy Willie? Zeg het ze.
Ik ga wat spelen, let op. - Aan de kant, we halen de piano weg.
Niks ervan, die piano blijft hier. - Opzij, Wining Boy.
Je neemt die piano niet mee. Dan zul je mij ook mee moeten nemen.
Aan de kant. Doaker, haal hem weg. - Wacht.
Dit lied heb ik voor Cleotha geschreven.
Ter nagedachtenis van haar.
hé vrouwtje, zeg eens hoe het met je gaat
't ging tekeer vannacht nu ligt alles plat
zeg me, hoelang neem je nog de tijd?
mag het nu dan wel
of stel je het weer uit?
het zijn weifelende kousen
't is een weifelende schoen
van een weifelende dame krijg ik de blues
Doaker, voelde je dat?
Berniece, kreeg jij het ook koud?
Wat wil je nou? - Volgens mij is dat Sutter.
Avery, kun je het huis zegenen?
Zegen die piano liever, dat ding geeft alleen maar ellende.
Als je iets gaat zegenen, dan dat ding. - Laat hem alles maar zegenen.
De keuken, de bovenverdieping.
Berniece, doe wat water in deze fles.
Hou deze kaars vast.
Wat je ook doet...
...zorg dat die vlam niet dooft.
Maretha, blijf daar.
Heilige Vader...
...we zijn hier bijeen in uw heilige naam...
...om de geest te verdrijven van James Sutter.
Moge dit water vervuld raken met de kracht van uw Geest.
Moge het een wapen zijn en een schild tegen alle kwaad.
Moge het dit nederige onderkomen reinigen en heil brengen.
Waar het goede heerst, zal het kwaad verstrooid worden in alle windstreken.
Ga weg, achter mij, Satan.
Ga weg, achter de gerechtigheid, terwijl we uw heilige naam verheerlijken.
Ja, God, we voelen uw aanwezigheid.
We eren uw aanwezigheid, God. We danken U.
We voelen uw aanwezigheid om ons heen, Vader, dank U.
Zegen dit huis.
Sterk de moker der waarheid die de muur van valsheid afbreekt. Dank U...
Wat een gepreek, stuur hem gewoon weg.
'Ik zal rein water over u sprengen en gij zult rein worden.
Van al uw onreinheden en van al uw afgoden zal Ik u reinigen.
Een nieuw hart zal Ik u geven. Ik zal u een hart van vlees geven.'
Kom maar, Sutter.
'...en mijn regels in acht neemt.' - Sutter, ik heb wat water voor je.
Je bent toch al in de put gevallen. Ik heb nog wat meer water voor je.
Kom maar, Sutter. Kom dan. - 'En gij zult rein worden.'
Sutter, kom op.
Kom dan, Sutter, kom nog wat water halen.
Kom dan. - 'Ik zal rein water over u sprengen...
...en gij zult rein worden.
Van al uw onreinheden en van al uw afgoden zal Ik u reinigen.'
O, Vader God.
'Ik zal rein water over u sprengen, en gij zult rein worden.
Van al uw onreinheden en van al uw afgoden zal Ik u reinigen.'
'Ik zal rein water over u sprengen...
...en van al uw afgoden zal Ik u reinigen.
Ik zal u reinigen. Ik geef u een nieuw hart...'
'...in mijn verordeningen wandelt en mijn regels in acht neemt.'
'Ik zal rein water over u sprengen, en gij zult rein worden.
Van al uw onreinheden en van al uw afgoden zal Ik u reinigen.
Een nieuw hart zal Ik u geven...'
O, Vader.
We roepen U aan, Vader. We roepen U aan.
Ik... ik zal...
'Ik zal maken dat u in mijn verordeningen wandelt...
...en dat u mijn regels in acht neemt.'
'Ik zal rein water over u sprengen, en gij zult rein worden.
Van al uw afgoden...'
'Het hart van steen verwijder Ik uit uw lichaam...
...en Ik zal u een hart van vlees geven.
Ik zal mijn Geest in uw binnenste geven. Ik zal maken dat u...
...in mijn verordeningen wandelt...
...en dat u mijn regels in acht neemt.
Ik zal maken...'
Berniece, ik...
Ik kan het niet.
Toe, Berniece.
O, God, we prijzen U. Vader, we loven uw naam.
Ga weg, achter me, Satan.
Roep ze op, Berniece.
Jullie moeten me helpen.
Help me, Mama Berniece, je moet me helpen.
Help me, Mama Esther, je moet me helpen.
Help me, Papa Boy Charles, je moet me helpen.
Help me, Mama Ola, je moet me helpen.
Jullie moeten me helpen.
Help me, Mama Berniece, je moet me helpen.
Help me, Mama Esther, je moet me helpen.
Help me, Papa Boy Charles, je moet me helpen.
Help me, Mama Ola, je moet me helpen.
Jullie moeten me helpen.
Help me, Mama Berniece, je moet me helpen.
Help me, Mama Esther, je moet me helpen.
Help me, Papa Boy Charles, je moet me helpen.
Help me, Mama Ola, je moet me helpen.
Jullie moeten me helpen.
Help me, Mama Berniece, je moet me helpen.
Help me, Mama Esther, je moet me helpen.
Help me, Papa Boy Charles, je moet me helpen.
Help me, Mama Ola, je moet me helpen.
Jullie moeten me helpen.
Dank je wel.
Berniece...
...als jij en Maretha niet op die piano blijven spelen...
...weet je het maar nooit.
Dan konden Sutter en ik allebei weleens terugkomen.
Dank je wel.
Laat die piano eens met rust. - Ik ben aan het oefenen.
Laat maar horen dan. - Kijk, zo.
Goed zo, schat.
Wie heeft je dat geleerd?
GROND TE KOOP
VOOR MAMA
GEBASEERD OP HET TONEELSTUK VAN AUGUST WILSON
Vertaling: Erna Auf der Haar