Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ondorengo telefilm hauek
oso-osorik Erresuma Batuan sortu eta fotografiatu ziren
Channel 7rako 1978 eta 1981 artean.
Ez dira berriz eman
lehen emankizun hartatik.
Bai.
Hemen gaude, nire idazteko etxolan.
Etxola honetan 30 urte daramatzat.
Hasi baino lehen, garrantzizkoa da
behar dudan guztia nirekin ote dudan begiratzea.
Zigarroak, nola ez.
Kafetxoa, txokolatinak…
Eta ezer baino lehen, ondo ziurtatu arkatza zorroztuta dagoela.
Sei arkatz dauzkat. Gero, beti idazteko taula garbitzen dut.
Ikusten borragoma apurrak?
Kito.
Eta azkenik, hasi egiten zara.
Normalean zuzenketa batzuk egin behar dira.
Hori da.
Listo.
Henry Sugarrek 41 urte zituen. Mutilzaharra eta aberatsa zen.
Aita aberats eta zendua zelako zen Henry aberatsa.
Dirua emazte batekin partekatzeko baino zuhurrago zelako zen mutilzaharra.
1,87 metro luze zen, eta izatez ez zen berak uste zuen bezain ederra.
Janzkeraz asko arduratzen zen.
Trajeak jostun garesti bati eginarazten zizkion,
alkandorak alkandoragile bati, eta zapatak zapatari bati.
Hamar egunean behin barberuak ilea mozten zion,
eta aldi berean manikura egiten zuen.
Ferrari bat zeukan,
landetxe batek beste diru balio zuena.
Lagunak aberatsak zituen eta ez zuen bere bizian sekula lanik egin.
Henry Sugar bezalako gizonak nonahi daude, jitoan dabiltzan itsas belarrak bezala.
Izatez ez dira gizon txarrak, baina ezta onak ere.
Dekoratuaren parte baino ez dira.
Henry bezalako aberatsek, jakina,
ezaugarri komun bat daukate: aberatsagoak izateko grina handia.
Hamar milioiak ez dira aski. Hogei milioiak ere ez.
Diru gehiago lortzeko gogo aseezina izaten dute.
Goiz batez esnatu, eta sosik ez dutela ohartzearen izu dira.
Euren fortunak handitzeko hainbat modu dituzte.
Erositako akzioak gora eta behera egiten ikusten dituzte.
Lurrak, artea edo diamanteak erosten dituzte.
Kasino eta zaldietan dirua jokatzen dute.
Batzuek edozertan apustu egiten dute.
Henry Sugar horietako bat zen, eta ez zion muzin egiten amarru egiteari.
Udako egun batez,
autoa hartu eta landara joan zen Sir William W. bisitatzera.
Etxea eta lorategiak bikainak ziren,
baina Henry iritsi zen larunbat hartan euria erruz ari zuen.
Anfitrioiak eta gonbidatuek jolasean igaro zuten arratsaldea.
Henry, hits, leiho-joka ari ziren tantei begira egon zen.
Henryk egongelatik atera eta halla zeharkatu zuen.
Norako jakinik gabe etxetik paseatu, eta azkenean liburutegira sartu zen.
Sir Williamen aita liburu bildumagilea izana zen,
eta gelatzar haren hormak larruzko ale zaharrez gainezka zeuden.
Henry ez zen harritu.
Detektibe eta thriller nobelak baino ez zituen irakurtzen.
Ateratzekotan zen
beste guztiak ez bezalako liburu batek begia jo zionean.
Hain mehea,
non ez baitzuen ikusi ere egingo irtenago egon izan ez balitz.
Apaletik atera zuen.
Umeek eskolan erabiltzen duten koaderno horietako bat baino ez zen.
Azala urdin iluna zuen eta ez zeukan ezer idatzita.
Lehen orrialdean, txukun eta tinta beltzez idatzita zioen:
BEGIRIK GABE IKUSTEN ZUEN GIZONAREN GAINEKO TXOSTENA
Bai bitxia.
Zer da hau?
Besaulki batean eseri eta hasieratik irakurtzen hasi zen.
Hona hemen azal urdineko koaderno txikian Henryk irakurri zuena.
Z. Z. Chatterjee naiz, Kalkutako Lords and Ladies ospitaleko zirujaua.
1935eko abenduaren 2ko goizean
atseden gelan nengoen tea hartzen.
Beste hiru mediku nirekin batera zeuden: Marshall, Mitra, eta Macfarlane doktoreak.
Atea jo zuten.
"Sartu", esan nuen.
Barkaidazue, jaunak, mesede bat eskatu nahi nizueke.
"Hau gela pribatua da", esan nuen.
Badakit. Damu naiz horrela sartzeaz,
baina gauza oso interesgarri bat erakutsi nahi dizuet.
Laurok, gogaiturik, ez genuen ezer esan.
Jaunak, begirik erabili gabe ikusteko gauza den gizona naiz.
60 bat urteko gizon txikia zen,
bibote zuria, eta belarrietan ile beltzak agerian zituen.
Berrogeita hamar bendarekin burua estalita ere,
irakurtzeko gai izango naiz.
Benetan ari zela zirudien. Ene jakin-mina pizten sentitu nuen.
Zatoz, mesedez.
Hara. Zenbat hatz jaso ditu Marshall doktoreak?
- Zazpi. - "Berriro", esan nuen.
- Bederatzi. - Berriro.
- Hiru. - Berriro.
- Hiru berriz. - Berriro.
Bat ere ez.
Zein da trukoa?
Ez dago trukorik. Urteen buruan entseatuz lortu dudan dohaina da.
Entseatu, nola?
Barkatu, baina hori neuri bakarrik dagokit.
Zertara etorri zara?
Antzerki talde batean lan egiten dut eta iritsi berriak gara.
Gaur gauean lehen saioa emango dugu Royal Palace Hallean.
Egitarauan honela aurkezten naute:
"Imdad Khan, begirik gabe ikusten duen gizona".
Hiri berri batera heltzean, ospitale handienera joaten naiz
eta begiak doitasunez estaltzeko eskatzen diet medikuei.
Garrantzitsua da medikuek egitea, bestela amarru bat dela usteko dute.
Gero kalera atera eta gauza arriskutsuren bat egiten dut.
Besteei begiratu nien.
Mitrak eta Macfarlanek beren gaixoengana itzuli behar zuten.
- Marshallek, ordea… - Zergatik ez?
Behar bezala egin dezagun. Tutik ere ikus ez dezan.
Oso atseginak zarete. Egizue nahi duzuen moduan.
"Bendatu aurretik, bete betzuloak gauza bigun, trinko batekin", esan nuen.
- Ogi-orea? - Ederki.
Zoaz ospitaleko okindegira. Nik betazalak zigilatuko dizkiot.
Imdad kontsulta gelara eraman nuen.
"Etzan", esan nuen.
Armairutik kolodioi-flasko bat hartu nuen.
- Honekin itsatsiko dizkizut. - Nola kenduko dut gero?
Alkohol pitin batekin. Horrek urtuko du.
Begiak itxita eduki eta itxaron gogortu arte.
Bi minutu pasa ziren. "Ireki begiak", esan nion. Ezin zuen.
Marshall doktorearen ore apur bat hartu eta Imdaden begi gainean jarri nuen.
Betzulo guztia bete nuen, eta orea inguruko azal gainean zabaldu.
Gauza bera egin nuen bestean.
Ertzak gogor zapaldu nituen.
- "Baduzu minik?", galdetu nuen. - Ez. Milesker.
"Bendatu", esan nion Marshalli.
Nik hatzak likinegi ditut.
Ongi. Ea ba, hau hementxe ipiniko dugu…
Kotoi puska lodi bat Imdaden begien gainean jarri zuen.
Itsatsita geratu zen.
Altxa, mesedez.
Marshallek burua lotu zion zazpi bat zentimetro zabaleko benda batez.
Sudurra libre utzi arnasa hartzeko.
Bai noski.
Barkatu, atximurtxo bat sentituko duzu.
Zer deritzozu?
"Bikain", esan nuen.
Izugarrizko garun operazioa jasan izan zuela zirudien.
Zer moduz?
Ondo baino hobeto.
Zorionak, jaunak, lan bikaina egin duzue.
Imdad Khan ohetik altxa eta aterantz abiatu zen.
Alajaina! Ikusi duzu hori? Zuzenean heldulekua eutsi du.
Marshall serio jarri zen.
Imdad korridoretik zehar arin zihoan.
Lau metro atzerago gindoazen.
Izugarria zen gizon hura paseatzen ikustea burua guztiz estalia zuelarik.
"Ikusi du!", hots egin nuen. "Karrotxoa ikusi du! Sinestezina".
Marshallek ez zidan erantzun. Aurpegia zurrun zeukan harriduraz.
Imdad arazorik gabe eskaileretatik jaitsi zen,
barandari eutsi gabe.
Begira eskaileretan gora zetorren jendearen aurpegiak.
Eskailera barrenean, sarrerara jo eta kalera atera zen.
Marshallek eta biok jarraitu genuen.
Behean, ehun bat ume, oinutsik oihuka, gure gizon buru-zurirantz hurbildu ziren.
Eskuak altxatuz agurtu zituen.
Bizikleta baten gainean igo eta pedalei eragiten hasi zen.
Haurrak haren atzetik abiatu ziren, saltoka eta algaraka.
Kale zaratatsuaren erdian sartu zen,
autoak ondotik ziztuka eta bozinak joz pasatzen ziren.
Bikain gidatzen zuen.
Minutu batez begi-bistan genuen.
Gero, kantoi baten atzetik desagertu zen.
- "Sinestezina", esan zuen Marshallek. - Sinestezina.
"Bai horixe", esan nuen.
Uste dut mirari bat ikusi dugula.
Gainerako eguna gaixoekin igaro nuen.
Arratsaldean, pisura joan nintzen aldatzera.
Dutxa luze eta hotz baten ondoren, whiski sodadun bat hartu nuen,
gerrian toalla besterik ez.
18:50ean Royal Palace Hallean nengoen.
Ikuskizunak bi ordu iraun zuen.
Uste baino gehiago disfrutatu nuen. Malabarista, suge-hezitzailea, su-jalea.
Ezpata-jaleak estoke bat eztarrian behera sartu zuen.
Azkenean, tronpeta hotsekin batera, Imdad Khan gure laguna atera zen.
Ikusle batzuek begiak estali zizkioten.
Mutiko baten inguruan aiztoak bota eta buruan zuen latari tiro egin zion.
Amaitzeko, bidoi bat jarri zuten Imdaden buru estaliaren gainean.
Esku batean jostorratza eta bestean haria ipini zizkioten.
Lupa bat ezarri zioten aurrean,
eta huts egin gabe,
orratzaren begitik haria abilki sartu zuen.
Aho zabalik nengoen.
Kamerinoan Imdad aurkitu nuen, aulki batean eserita makillajea kentzen.
- Jakin-minez zaude, ezta? - "Jakin-min handiz", esan nuen.
Begia jo zidaten berriz ere belarrietan zituen ile beltzek.
Sekula ez nion inori halakorik ikusi.
Proposamen bat dut zuretzat. Ez naiz idazlea,
baina dohain hori nola lortu duzun kontatzen badidazu, fidelki jasoko dut.
British Medical Journal-en argitaratuko dut,
edo aldizkari famaturen batean.
Lagunduko lizuke ezagunagoa izateak?
- Asko lagunduko lidake. - Ederki.
Badut takigrafia bat kontsultan oharrak hartzeko,
eta Imdadek esandakoa osorik jaso nuela uste dut.
Hona hemen esan zidana, hitzez hitz.
IMDAD KHANEK GAU HARTAN ESAN ZIDAN GUZTIA (HITZEZ HITZ)
Kaxmir estatuan jaio nintzen 1873an.
Gure aita treneko errebisorea zen.
Egun batez, ilusionista batek eskolan saio bat egin zuen.
Liluratuta utzi ninduen.
Handik bi astera, aurrezkiak hartu
eta ihes egin nuen teatro konpainia batean sartzeko.
Hau 1886an izan zen, eta nik 13 urte nituen.
Hiru urtez
Punjab osoan zehar bidaiatu nuen haiekin.
Azkenean, karteleko lehen lerroa hartu nuen.
Denbora guztian aurrezten aritu nintzen,
eta dagoeneko 3000 errupia bilduak nituen.
Orduan, yogi handi baten berri izan nuen,
lebitatzeko ahalmen arraroa zuena.
Otoitz egitean
bere gorputza lurretik 45 zentimetrotara altxatzen zen.
Besterik ez bazen ere, artifizio ederra.
Bibotea?
Konpainia utzi nuen
eta Gangesen ertzean zegoen herrixka batera joan nintzen,
yogia han bizi zela baitzioten.
Egun batez, bidaiari batek aipatu zuen
oihanaren barrenean, ez oso urrun, ermitau bat aurkitu zuela.
Aski izan zen niretzat.
Zaldi eta gurdi bat alokatzera joan nintzen.
Tratua egiten ari nintzela,
gizon batek norabide berean gindoazela esan,
eta gastuak partekatzeko proposatu zidan.
Eta a zer zorte handia nirea!
Solasean ari ginela,
gizon hori yogi handiaren dizipulua zela ikasi nuen,
eta bere maisuari bisita bat egitera zihoala.
Berehala esan nion: "Haren bila nabil! Arren, ezagutu dezaket?".
Luze eta astiro begira egon zitzaidan.
"Hori ezinezkoa da", esan zuen.
Handik aurrera, ez zien nire galderei erantzun nahi.
Halere, gauza bat jakitea lortu nuen:
yogiak bere otoitzak eguneko zein ordutan hasten zituen.
Gizonak gurdia gelditzeko eskatu zuen, jaitsi eta desagertu egin zen.
Bideari jarraitzeko itxurak egin nituen, baina berehala,
jaitsi eta etorri bidetik itzuli nintzen. Gizona oihanean desagertu zen dagoeneko.
Sasiartean kraska hots bat entzun nuen. "Hura ez bada", pentsatu nuen,
"orduan tigre bat da, eraso egingo dit,
eta haragi puska odoltsu bihurturik jango nau".
Gizona zen.
Zeharkatzen ari zen lekuan ez zegoen inolako bidezidorrik.
Bere bidea egin behar zuen banbu altu eta landaretza trinkoaren artetik.
Isilka jarraitu nion, bion artean ehun metroko tartea utzirik.
Bistatik galtzen nuenean, maiz gertatzen zena,
haren urratsen hotsak gidatzen ninduen.
Ordu erdi iraun zuen jolas urduri honek.
Eta derrepente, gizonaren urratsen hotsik ez.
Gelditu nintzen, belarriak erne.
Bat-batean, sastraka artean,
soilgune txiki bat eta bi etxola ikusi nituen.
Bihotza saltoka nuen.
Istil bat zegoen etxola hurbilenaren ondoan,
otoitz egiteko estera gertu,
eta adar lodi eta hostotsuzko baobab handi bat goian.
Eguerdi sargori osoa zain igaro nuen.
Zain jarraitu nuen arratsaldeko bero sapa hezean.
Bostak hurbiltzean,
isil-isilik zuhaitzera igo eta hosto artean ezkutatu nintzen.
Yogia bere etxolatik atera, eta hankak gurutzaturik esteran eseri zen.
Haren mugimenduak leunak eta pausatuak ziren.
Eskuak belaunen gainean ezarri, eta sudurretik arnasa sakon hartu zuen.
Dagoeneko halako distira bat zeriola sumatu nuen.
Hamalau minutuz geldi-geldi egon zen postura berean.
Orduan, begira nengoen bitartean, argi eta garbi ikusi nuen
bere gorputza airean gora igotzen.
Hogeita hamar zentimetro. Berrogei. Berrogeita hamar.
Esteratik 60 zentimetrotara zegoen.
Neure buruari esan nion:
"Zure aurrean, airean eserita dagoen gizon bat dago".
Nire erlojuaren arabera, 46 minutu iraun zuen airean.
Gero, mantso-mantso lurreratu zen,
ipurmasailak berriz estera gainean ezarri arte.
Zuhaitzetik jaitsi eta hurbildu nintzen.
Yogia eskuak eta oinak garbitzen ari zen. "Noiztik daramazu hemen?", esan zuen.
Indar handiz adreilu bat jaurti zidan
eta hankan jo ninduen, belaunaren azpian.
Orbaina daukat oraindik. Begira.
Baina zortea lagun nuen.
Yogi bat ezin da bere onetik atera eta adreiluak jaurtitzen hasi.
Umiliatua sentitzen zen, damuturik, eta bere buruarekin dezepzionatuta.
Esan zidan ikasletzat hartu ezin ninduen arren,
lezio informal bat erakutsiko zidala.
Ordaintzat, ni eraso izanagatik.
Eraso guztiz merezia, nolanahi ere.
Hau 1890ean izan zen.
Nik ia 17 urte nituen.
Eta zein izan zen yogi handiaren lezioa?
Entzun dezagun.
Gogoa gauza barreiatua da.
Mila gauza ezberdinetan dihardu aldi berean.
Ikusi, entzun eta usaintzen dituzun gauzak.
Gogoan darabiltzazun gauzak, baita saihestu nahi dituzunak ere.
Arreta landu behar duzu,
nahieran gauza bakarra eta ez beste ezer irudikatu ahal izateko.
Gogor lan egin, eta agian gai izango zara gogo kontzientea edozein objektuan
hiru minutu eta erdiz pausatzeko.
Egunero gogor saiatuz, 20 bat urte joko dizu.
- "Hogei urte!", hots egin nuen. - Bai, agian gehiago.
Ohiko denbora da, gai bazara behintzat.
Ordurako agurea izango naiz!
Norbanakoaren araberakoa da: batzuek hamar, besteek 30.
Oso-oso gutxitan, pertsona berezi bat agertzen da
ahalmen hori urte batean edo bitan garatzen duena.
Milioi batetik behin. Ez zara zu.
Hain zaila al da gogo kontzientea…
Ia ezinezkoa. Saiatu eta ikusiko duzu. Itxi begiak eta zerbaitetan pentsatu.
Objektu bakar bat. Irudikatu ezazu zure aurrean.
Laster, zure gogoa barreiatzen hasiko da.
Pentsamendu berriak agertuko dira. Oso zaila da.
Esan zuen yogi zahar jakintsuak.
Eta praktikatzen hasi nintzen.
Gauero eseri, begiak itxi,
eta gehien maite nuen pertsona irudikatzen nuen:
neure anaia, hain zuzen, hamar urterekin hil zena.
Haren aurpegian pausatzen nuen gogoa, eta barreiatzen hastean,
ariketa eten eta atseden hartzen nuen. Gero, berriz saiatzen nintzen.
Bost urtez egunero praktikatu ondoren,
gai nintzen minutu eta erdi anaiaren aurpegian guztiz kontzentratzeko.
Aurreratzen ari nintzen.
Aldi berean,
dirua irabazten hasi nintzen ilusionismo saioak eginez.
Izatez, nire esku-jokoa oso ona da,
baina halere ez nituen ariketak baztertu.
Gauero, nonahi nintzela ere, txoko lasai batean eseri
eta anaiaren aurpegia gogora ekartzen nuen.
Batzuetan kandela bat piztu eta garrari begiratzen nion.
Kandela baten garrak, ondo dakizunez, hiru zati ditu:
horia goian, malba beherago
eta beltza barruan.
Kandela aurpegitik 40 zentimetrora ipintzen nuen,
begien altuerara,
horrela ez bainuen ezer ere mugitu behar gora ala behera begiratzeko.
Gune beltzari tinko begiratu nion inguruan nuen guztia desagertu arte.
Orduan, begiak itxi
eta anaiaren aurpegian kontzentratu nintzen.
1907an, 34 urte nituela, hiru minutuz kontzentratu nintekeen
inolako barreiadurarik gabe.
Une honetan ahalmen txiki bat nabaritzen hasi nintzen,
sentipen bitxi eta ñimiño bat,
begiak itxi eta zerbaiti zorrotz begiratzean,
indar sutsuz,
objektu horren silueta ikusten bainuen.
Yogiak esandako gauza bat gogoratu nuen:
"Bada izaera sakratuko jendea, arreta hainbeste zorroztu duena,
non begirik gabe ikusteko gai baita".
Gauero, kandelaren garrarekin praktikatu ondoren,
kikara bat kafe hartu, begiak estali eta aulkian esertzen nintzen
begirik gabe ikusten saiatzeko.
Kartekin hasi nintzen.
Atzealdea aztertu eta balioak igartzen nituen.
Berehala, % 60ko arrakasta izan nuen.
Ondoren, mapak eta nabigazio kartak erosi eta gelan itsatsi nituen.
Orduak igarotzen nituen begiak estalita haiei begira, izenak irakurtzen saiatuz.
Hurrengo zortzi urteetan, gauero praktikatzen aritu nintzen.
1915ean liburu bat irakurtzeko gai nintzen.
Oso-osorik, begiak estalita.
Lortu nuen!
Azkenean, ahalmena lortu nuen.
Dakizunez, ilusionismo saioetan erabiltzen dut.
Publikoak maite du, baina ez du egia denik sinesten.
Zu bezalako medikuek ere, nire begiak ongi lotu arren,
ezin sinetsi inork begirik gabe ikus dezakeenik.
Ahazten dute ikusteko beste bide batzuk badirela.
Imdad Khan isildu egin zen.
Nekatuta zegoen.
"Zeintzuk?", galdetu nuen.
Egia esan, ez dakit.
Nire gorputzaren beste zatiren batek ikusten du.
Zein zatik?
Gau hartan ez nintzen oheratu.
Gizon honek zientzialariak airean zilipurdika jarriko zituen.
Bizirik zegoen gizonik baliotsuena zen.
Ikasi behar nuen nola izan zitekeen biologikoki, kimikoki eta magikoki posible
begirik gabe irudi bat garunera bidaltzea.
Beharbada itsuek ikusi eta gorrek entzun egingo lukete.
"Gizon hau ezagutu behar dute", pentsatu nuen.
Poliki, Imdadek esandako guztia idazten hasi nintzen.
Bost orduz aritu nintzen etengabe.
Goizeko zortzietan, zati garrantzitsuena bukatua nuen:
irakurri dituzun orriak.
Atsedenaldia arte ez nuen Marshall doktorea ikusi.
Ahalik eta gehien kontatu nion.
"Gaur berriz joango naiz", esan nuen. "Ezin dugu galdu".
Zurekin joango naiz.
18:45ean Royal Palace Hallera abiatu ginen.
Autoa aparkatu eta oinez joan ginen aretora.
"Zerbait gertatu da", esan nuen.
Jendetzarik ez, eta ateak itxita zeuden.
Ikuskizunaren kartela han zegoen, baina gainean zerbait idatzita zuen.
"Gaurko saioa, bertan behera".
Hantxe zebilen atezainari galdetu nion: "Zer gertatu da?".
- Norbait hil da. - Nor?
Banekien erantzuna.
Begirik gabe ikusten zuen gizona.
"Nola?", hots egin nuen.
Lo hartu, eta berriro esnatu ez.
Horrelakoa da bizitza.
Astiro autora itzuli ginen.
Atsekabeak eta haserreak hartu ninduen.
Ez nuen begi-bistatik galdu behar.
Neure ohea utzi eta zaindu behar nuen.
Mirariak egiten zituen.
Jendearen helmenetik kanpo dauden indar misteriotsuekin komunikatu zen.
Orain hilda zegoen.
"Akabo", esan zuen Marshallek.
Akabo.
"Bai", esan nuen.
"Akabo".
Hauxe da Imdad Khanekin izan nituen bi elkarrizketen txosten fidagarria.
Hara, hara, hara.
Hauxe bai interesgarria.
Ikaragarrizko informazioa da.
Nire bizitza osoa alda lezake.
Henryk aipatu zuen informazioa zen
Imdad Khan entrenatu egin zela karten balioa irakurtzeko
atzealdea begiratuz.
Eta Henry, jokalari tranpatia izanik,
berehala konturatu zen
sekulako dirutza irabazi ahal izango zuela.
Etxezainaren txokora jaitsi zen.
Kandela bat, argimutil bat eta erregela bat eskatu zizkion.
Logelara itzuli, atea giltzaz itxi, gortinak zarratu eta argiak itzali zituen.
Kandela komoda gainean utzi eta aulki bat hartu zuen.
Atseginez ohartu zen begiak metxaren parean zituela.
Erregela erabiliz, aurpegia kandelatik 40 zentimetrora ipini zuen,
liburuak zioen bezala.
Imdad Khanek gehien maite zuen pertsonaren aurpegia ikusi zuen.
Bere anaia hilarena, alegia.
Henryk ez zeukan anaiarik.
Bere aurpegia imajinatzea erabaki zuen.
Henryk gune beltzari tinko begiratzen zion bitartean,
gauza izugarri bat gertatu zen.
Gogoa huts-hutsik zuen. Buruaren jirabirak eten ziren.
Bat-batean, gorputza bildurik balu bezala sentitu zuen,
bero eta goxo,
ezerezaren gune beltz erre horren barruan.
Hara, 15 segundo baino ez ziren izan.
Baina ordudanik, edonon eta edozertan egonik ere,
kandelarekin egunero bost aldiz praktikatzen zuen.
Lehen aldia zen zerbaiti gogo biziz ekiten ziola,
eta aurrerapen harrigarriak egin zituen.
Sei hilabete pasa
eta gai zen hiru minutuz bere aurpegian guztiz kontzentratzeko,
pentsamendu bakar bat ere buruan sartzen utzi gabe.
"Neu naiz", pentsatu zuen.
"Ahalmen yogikoak izugarri azkar garatzeko gai den milioietako bat naiz!".
Lehen urtea amaitzean, bost minutu eta erdira iritsia zen.
Unea iritsi zen.
1959KO IRAILAK 16
Gauerdia, Henryren Londreseko pisuko egongela.
Zirraraz dardarka, lehen aldiz kartak bere aurrean ahuspez jartzen ditu
eta goikoan kontzentratzen da.
Kartaren atzealdeko marrazkia soilik ikusten du hasieran,
munduko diseinurik arruntena da.
Gero, gogoa marrazkitik kartaren beste aldera eramaten du.
Kartaren alde ezkutuan biltzen du bere arreta osoa.
Hogeita hamar segundo. Bat, bi, hiru minutu.
Henryk ez du gihar bat ere mugitu. Erabat kontzentratuta dago.
Kartaren alde ezkutua imajinatzen du. Beste gogoetarako tokirik ez.
Laugarren minutuan zerbait hasten da gertatzen.
Astiro, magikoki, baina oso garbi,
orban beltza pika bilakatzen da, eta zirrimarra, bost zenbakia.
Bosteko pika.
Hatzak dardarti, karta hartu eta buelta ematen dio.
"Lortu dut", esaten du.
Henry fanatikoa da orain.
Ez da pisutik ateratzen jana eta edana erosteko ez bada.
Egun osoa, maiz baita gaua ere,
karten aurrean makurturik igarotzen du
segundoz segundo marka murriztuz.
Sei hilabeteren buruan, 20 segundotan egiten du.
Beste zazpi hilabete, hamar segundo.
Helburua? Bost.
Karta bost segundotan irakurri ezean, kasinoetan ez zuen arrakastarik izango.
Helburua gero eta hurbilago, hara iristea zailago.
Lau aste hamarretik bederatzira jaisteko.
Beste bost zortzira iristeko.
Gai da 12 ordu segidan aritzeko. Dagoeneko lan gogorrak ez du kezkatzen.
Ziur daki azkenean lortuko duela.
Azken bi segundoak zailenak dira: 11 hilabete.
Eta larunbat arratsalde batez…
Bost segundo.
Baraja osoa egiten du, denbora kronometratuz.
Bost segundo.
Zenbat denbora behar izan zuen xedea lortzeko?
Hiru urte eta hiru hilabete etengabe praktikatzen.
Ehundik gora kasino zeuden Londresen.
Henry hamar kasinotako bazkide zen. Lord House bere gogokoena zen.
Dotoreena zen, estilo georgiarreko etxe batean kokatua.
Kaixo, Sugar jauna.
Bere lana sekula aurpegi bat ez ahaztea zen.
Henry eskalinata ederrean gora kutxazainaren bulegora igo zen.
Hamar mila liberako txeke bat egin zuen.
Emakume ongi elikatuek erruleta inguratzen zuten.
Oilo gizen batzuk artoaren inguruan.
Masail gorriko gizonek, purua ezpainetan, zikoizkeriaz fitxak zenbatzen zituzten.
Bai arraroa.
Lehen aldiz, aberats higuingarri haiek nahigabez begiratu zituen Henryk.
Croupierraren ezkerrean leku libreren bat bilatu zuen
blackjack-eko mahaietan.
Croupierrak Henryren plaka zirrikitu batean utzi zuen.
Begi beltz eta azal grisaxkako gizon nahiko gaztea zen.
Irribarrerik ez eta doi-doi mintzatzen zen.
Esku finak zituen. Aritmetika zeukan hatzetan.
Meta baten gainean 25 liberako fitxa pila bat jarri zuen.
Ez zuen kontatu.
Henryri eman zion. Hatz haiek ez zuten hutsik egiten.
Henryk fitxak ordenatu eta lehenbiziko karta begiratu zuen.
Hamar bat zen. Zortzi fitxa jokatu zituen: 200 libera.
Han egin zitekeen apustu altuena.
Hamarra eman zioten. Bigarren karta bederatzi bat zen.
Hemeretzi guztira.
Hemeretzirekin jendeak planto egin ohi du, ea emaleak 20 edo 21 batzen ez duen.
- Henryrengana heldu zen. - Hemeretzi.
Eta hurrengora pasatu zen. "Zaude", esan zuen Henryk.
Croupierrak Henryrengana itzuli, bekainak altxatu eta so egin zion.
- Beste bat hartuko duzu? - Galdetu zion isekaz.
Bi karta bakarrik balio zitzaizkion: batekoa eta bikoa.
Ergela izan behar beste bat hartzeko. Eta mahaian 200 libera izanda!
Hurrengo karta garbi ikusten zen. Croupierrak ez zuen ukitu.
"Bai", esan zuen Henryk. Gizonak beste karta bat atera zuen.
Biko hirusta Henryren aurrean jausi zen.
- 21. - Esan zuen gizonak.
Henryri berriro so egin zion
eta halaxe gelditu zen, isilik, erne, nahasia.
Sekula ez zuen ikusi inor 19 batu eta karta berri bat eskatzen.
Eta tipo horrek lasaitasun askoz ez al zuen egin ba?
Eta irabazi, gainera.
Henry haren begiradaz ohartu zen. Hanka sartu zuen.
Arreta erakarri zuen. "Barkaidazue".
Ezin zuen berriro egin.
Kontu handiz ibili behar zen. Noizbehinka galdu.
Jokoak jarraitu zuen.
Henryk abantaila handia zeraman eta kostatu zitzaion zuhur ibiltzea.
Ordubetean 30 000 libera irabazi eta planto egin zuen.
Milioi bat irabaz zezakeen erraz.
Mila esker.
Orain Henry ziur zegoen
munduan ez zegoela berak bezain azkar dirua irabaz zezakeenik.
Bai interesgarria.
Istorio hau asmatua izan balitz,
amaiera harrigarri bat sortu beharko zitzaion.
Dramatikoa eta bitxia.
Esaterako, Henry etxera itzuli eta dirua kontatzen hasten da.
Bat-batean, ondoezik sentitzen da.
Mina du bularrean.
Ohera joatea erabaki eta arropak eransten ditu.
Biluzik, armairura joaten da pijama bila. Ispiluan gelditu egiten da.
Ohituraren poderioz, gogoa biltzen hasten da.
Bat-batean, bere barruak ikusten ditu.
Erradiografia bat bezala, baina hobea. Dena ikusten du.
Arteriak, zainak, odola ponpaka,
gibela, giltzurrunak, hesteak eta bihotza taupaka.
Mina sentitzen duen puntuan
masa ilun bat ikusten du, bihotzera doan zain handi baten barnean.
Odolbildu bat.
Hasieran geldi dagoela dirudi.
Baina mugitzen hasten da. Milimetro pare bat baino ez.
Odola odolbilduan pilatzen da, bultzaka.
Berriro mugitzen da. Zentimetro bat edo.
Henry izuturik dago.
Badaki zain baten barruan aske dabilen odolbildu bat
bihotzera heltzen dela.
Hiltzear dago.
Amaiera fina alegiazko istorio batentzat. Baina hau egiazko istorioa da.
Asmatutako gauza bakarra Henry Sugarren izena da.
Haren benetako izena isilean gorde behar da oraindik ere.
Hori kenduta, egiazko istorioa da.
Eta horrexegatik, egiazko amaiera behar du.
Hona hemen gertatu zena.
Ordubetez paseatzen ibili zen. Gau fresko eta atsegina zen.
Hiria esna zegoen oraindik.
Billete fardel lodia sentitzen zuen poltsikoan.
Emeki ukitu zuen.
Diru asko zen ordubeteko lanarentzat.
Halere, nahasita zegoen.
Zergatik ez zion arrakasta horrek poz handiagoa ematen?
Yogan hasi aurretik, hots, hiru urte lehenago,
pozaren pozez saltoka egongo zen eta gaueko klub batean ospatuko zuen.
Baina Henry ez zegoen kontent.
Goibel zegoen.
Apustu egitean, bazekien irabaziko zuela.
Ez zegoen emoziorik, ez suspenserik, ezta arriskurik ere.
Noski, milioiak irabazten mundua zeharkatu zezakeen.
Baina dibertituko zen?
Eta beste gauza bat: posible ote zen
ahalmen yogikoak lortzeko bideak bere ikusmoldea erabat aldatu izatea?
Baliteke, bai.
Biharamunean berandu esnatu zen.
Ohetik atera eta billete sorta mahai gainean ikusi zuen.
Baina ez zuen nahi.
Joño!
Egun on, jauna. Zeuretzat da! Oparia.
Baina…
Zer da?
Sartu poltsikoan!
Ongi da.
Zer da?
Dirua.
Gorde!
Aizu!
Azkar…
Txirrinak jo zuen.
Jakin al daiteke zertan ari zaren?
Barkatu zalaparta. Dirua oparitzen ari nintzen.
- Errebolta pizten ari zara! - Sentitzen dut.
Ez dut berriro egingo. Laster joango dira.
Poliziak 50 liberako billete bat atera zuen.
- Zeuk ere hartu duzu! - Frogak dira. Nondik atera duzu dirua?
Kasinoan irabazi dut. Gau ikaragarri on bat.
Klubaren izena esan eta poliziak idatzi egin zuen.
Berretsiko dute.
Libreta jaitsi zuen.
- Niri bost. - Benetan?
Bost axola zait. Egia esan, sinesten dizut.
Baina horrek ez zaitu batere desenkusatzen.
Ez dut ezer ilegalik egin, ezta?
Ilegala?
Ergel galanta zara!
Halako dirutza irabazteko zortea izan baduzu,
eta oparitu nahi baduzu, ez ezazu leihotik bota.
On egin dezakeen leku bati eman. Ospitale edo umezurtz-etxeren bati.
Pilo bat daude eta askok ez dute dirurik haurren gabonetako opariak erosteko ere.
Eta horra non, lerdo bat agertzen da,
pobrea izatea zer den sekula jakin ez duena,
eta dirua kalera botatzen hasten da!
Poliziak eskaileretatik alde egin zuen suminduta.
Henry ez zen mugitu. Hitz horiek, errabia handiz esanak,
sakon jo zuten.
Lotsatuta zegoen.
Sentsazio oso txarra zen.
Bat-batean,
bultzada elektriko batek kilikatu zuen bere gorputz osoa,
eta dena aldatuko zuen ideia bikain bat bururatu zitzaion.
Atzera-aurrera ibiltzen hasi zen,
bere ideia egia bihurtzeko xehetasunak hausnartzen.
Bat. Hemendik aurrera, egunero dirutza handi bat irabaziko dut.
Bi. Kasino bakoitzera urtean behin baino ezin naiz joan.
Hiru. Ezin dut kolpean diru gehiegi irabazi.
Gau bakoitzean 50 000 liberara mugatuko naiz.
Lau. Gauero 50 000 libera irabaziz gero eta urtea 356 egun izanik,
guztira 18 250 000 libera dira.
Bost. Etengabe mugituko naiz. Hiri berberean lau gau gehienez.
Londres, Monte-Carlo, Cannes, Biarritz,
Deauville, Las Vegas, Mexiko Hiria, Buenos Aires, Nassau.
Sei. Diruarekin ospitaleak eta umezurtz-etxeak eraikiko ditut.
Amets gisa kursi eta sentimentala badirudi ere,
burutzeko gai naizela uste dut.
Eta ez litzateke kursia izango, gauza zoragarri eder bat baizik.
Zazpi. Kide bat behar dut,
diru guztia jaso eta behar den lekura bidaliko duena.
Argi eta garbi, erabat eta guztiz fidatzeko modukoa den norbait.
John Winston Henryren kontablea zen, baita bere aitarena ere,
eta Johnen aita Henryren aitonaren kontablea izan zen.
- Munduko aberatsena izan zaitezke. - Ez dut gizonik aberatsena izan nahi.
Ezin naiz Ingalaterran aritu. Ogasunak dena eramango luke.
Suitzara joango naiz. Baina ez bihar.
Ni ez naiz zu bezain askea, ardurak ditut.
Familiarekin hitz egin beharko dut, nire bazkideei abisatu,
etxea saldu, Suitzan berri bat aurkitu,
haurrak eskolatik atera… Gauza hauek denbora behar dute.
Urtebetean, Henryk 120 bat milioi libera bidali zituen Lausanako bulegora.
Dirua astean bost egunetan igortzen zuen Winston Sugar SM enpresa suitzarrera.
Johnek eta Henryk baino ez zekiten dirua nondik zetorren eta zertarako zen.
Astelehenetako igorpena handiena zen, banketxeak asteburuetan itxita baitzeuden.
Henry abiadura harrigarrian mugitzen zen, astean hainbat aldiz itxuraz aldatuz.
Askotan, Johnek dirua igortzen zuen banketxearen helbidea baino ez zekien.
Miresgarria zen.
Henry iaz hil zen, 63 urterekin, biriketako enbolia baten ondorioz.
Aurrez igarri zuen, literalki, baina lasai zegoen.
Hogei urte zeramatzan bere plana jarraitzen.
Guztira 644 milioi libera bildu zituen.
Ongi eratu eta kudeatutako 21 umezurtz-etxe eta ospitale utzi zituen
mundu osoan zehar,
Johnek eta bere laguntzaileek Lausanatik administratzen zituztenak.
Henryren lana burutua zegoen.
Baina zergatik dakit nik hau guztia? Galdera bikaina, esango dizuet.
Henry hil eta gutxira, John Winstonek Suitzatik deitu zidan.
Winston Sugar SM enpresako zuzendari gisa aurkeztu zuen bere burua,
konpainiaren historia labur bat idazteko Lausanara joango ote nintzen galdetuz.
Ez dakit nola aukeratu ninduen.
Agian orratz bat jaurtiz idazle zerrenda batera.
Ondo ordainduko zidala esan, eta gehitu zuen: "Gizon handi bat hil da.
Henry Sugar deitzen zen,
eta uste dut munduak bere lanaren berri izan behar lukeela".
Nire ezjakintasunean,
historia idatzia izateko bezain interesgarria ote zen galdetu nuen.
Nire galderak gogaitu zuen. Beharbada mindu ere bai.
Bost minututan, Henry Sugarren karrera sekretuaz hitz egin zidan.
Jada ez zen sekretu bat.
Henry hilda zegoen eta ez zuen kasinorik berriro ikusiko.
"Berehala noa", esan nuen.
Lausanan 70 bat urteko John Winston ezagutu nuen.
Baita Max Engelman ere, Henryrekin batera mundua zeharkatzen zuen makilari ospetsua,
haren nortasuna ezkutatzeko mozorro bikainak sortuz.
Henryren heriotzak saminez beterik zituen biak. Max are gehiago.
Maite nuen. Gizon handia zen.
John Winstonek azal urdineko koadernoa erakutsi zidan,
1935ean Z. Z. Chatterjeek Kalkutan idatzi zuena.
Hitzez hitz kopiatu nuen dena.
"Azken galdera bat", esan nuen.
"Henry Sugar deitzen diozue, baina ez da bere benetako izena.
Ez duzue nahi istorioan haren izena idatz dezadan?".
- Ez. - Esan zuen Johnek.
Hitzeman dugu nor zen esango ez genuela.
Ziur aski, goiz edo berandu jakingo da,
familia ingeles ezagun batetik baitzetorren.
Baina estimatuko nizuke arakatzen saiatuko ez bazina.
Deitu iezaiozu Henry Sugar, besterik gabe.
Eta horrelaxe egin dut.
Henry Sugarren istorio miresgarria Roald Dahlek idatzi zuen
Gipsy House-n zuen idazteko etxolan, Buckinghamshire konderrian,
1976ko otsaila eta abendua bitartean.
BIDE PUBLIKOA
Bere urtemugan, Ernieri errifle bat oparitu zioten.
Arma eta bala kaxa bat hartu, eta zeozer hiltzera joan zen.
Raymonden etxera iristean,
bi hatz ahora eraman eta txistu luze eta zolia bota zuen.
Raymond Ernieren lagun minena zen. Lau etxe aurrerago bizi zen.
Erriflea burutik gora altxatu zuen.
"To!", esan zuen Raymondek. "Primeran pasako dugu horrekin".
Biak abian jarri ziren. Maiatzeko larunbat goiz bat zen.
Gaztainondoak loretan zeuden,
eta elorriz eginiko heskaiak zuri-zuriak.
Zuhaixkaz hesituriko bidexkan barrena, mutilek txoritxo guztiei tiro egin zieten.
Gailupak, tuntunak, txinboak eta berdantza horiak.
Trenbidera iristean 14 txori zeuzkaten korda batean zintzilik.
"Begira han!", xuxurlatu zuen Erniek besoa luzatuz.
Haur bat zegoen largabista batekin zuhaitz urtetsu baten adarretara begira.
"Watson! Lerdo alu hori".
Peter Watson txikia eta makala zen. Pekaz betea zeukan aurpegia
eta beira lodiko antiojoak zituen.
Ikasle aparta zen: 13 urterekin jada nagusien gelan zegoen.
Maite zuen musika eta pianoa ongi jotzen zuen.
Ez zen trebea kiroletan. Isila eta adeitsua zen.
Mutikoteak isilean Peterrengana hurbildu ziren.
Honek ez zituen ikusi
largabista begietan baitzuen eta ikusten ari zena liluratua zeukan.
"Eskuak gora!", hots egin zuen Erniek erriflearekin.
Peterrek salto egin zuen.
Antiojoetatik bi sarkinei begiratu zien.
"Eskuak altxatzeko!", esan zuen Erniek.
Peter geldi-geldi geratu zen, largabista bularrean bi eskuekin eutsiz.
Raymond eta Ernieri so egin zien.
Ez zuen beldurrik, baina hobe zen tontakeriarik ez egitea.
Bi horien jolasak asko sufritua zen.
Altxa besoak.
Zentzuzko aukera bakarra zen.
Raymondek hurreratu eta largabista kendu zion.
"Espiatzen, ala?", bota zion.
Peterrek bere aukerak aztertu zituen.
Ihesean joanez gero, erraz harrapatuko zuten.
Laguntza eskatu, eta inork ez luke entzungo.
Aukera bakarra lasai jarraitzea eta egoeratik ahal bezala ateratzea zen.
"Okil berde bati begira nenbilen", esan zuen.
- "Zeri?". - "Okil berde ar bati".
Picus viridis.
"Zizare bila ari zen zuhaitz zimel horren enborrean".
"Non? Akabatuko dut", Erniek erriflea altxatu zuen.
"Ez horixe", esan zuen Peterrek Raymondek zintzilika zituen txoriei so.
"Ale izutiak dira. Zuen oihuak entzun eta alde egin du".
Raymondek Ernieri zerbait xuxurlatu zion.
"Ideia ederra!", Erniek izterrean zaplada eman zuen.
Arma lurrean utzi eta Peterrengana hurbildu zen.
Lurrera bota zuen.
Raymondek korda batetik zati bat moztu zuen.
Haurra eskumuturretatik lotu zuten.
"Orain hankak", Raymondek.
Peter indarka hasi zen eta sabelean jo zioten.
Etsita, geldi geratu zen.
Mutikoteek hankak lotu zizkioten. Estekaturiko oiloa zirudien Peterrek.
Erniek erriflea hartu,
eta haurra trenbiderantz eramaten hasi ziren.
Peter isil-isilik geratu zen.
Haiekin hitz egitea alferrik zen.
Burdinbidearen ertzera arrastatu zuten
eta bi errail hauexen artean luzetara etzan zuten.
Errail hauetan. Duela 27 urte gertatu zitzaidan.
Peter Watson naiz.
"Korda gehiago", zioen Erniek.
Amaitu zutenean, trenbidera loturik, Peter guztiz ezindua zegoen.
Burua eta oinak baino ezin zituen mugitu.
Mutikoteek atzera egin zuten euren obra miresteko.
"Lan bikaina", esan zuen Erniek.
"Hau hilketa bat da", esan zuen Peterrek.
"Bai, kaka!", esan zuen Erniek.
"Trenen azpiko tartearen arabera.
Etzanda mantendu eta agian libratuko zara".
Mutikoteak errailetatik atera eta sasien atzean eseri ziren.
Erniek zigarroak atera, eta erretzen hasi ziren.
Peterrek bazekien ez zutela askatuko. Mutil arriskutsu eta eroak ziren.
Arriskutsu, ero eta inozoak.
"Lasai egoten saiatu eta zerbait pentsatu behar dut".
Peterrek bere aukerak neurtu zituen.
Bere buruaren puntu altuena sudurra zen.
Errailen gainetik hamar bat zentimetro ateratzen zen.
Gehiegi ote? Diesel modernoekin, batek zekien.
Burua pausatua zeukan hartxintxarraren gainean.
Hutsune txiki bat egin behar zuen.
Burua ezker-eskuin mugitzen hasi zen,
apurka kokotea sartzeko zulotxo bat sortuz.
Burua bost zentimetro barnerago zuen.
Aski izango zen. Baina oinak?
Oin-puntak barrurantz begira jarri zituen,
eta trenaren zain geratu zen.
Bere buruari galdetu zion ea trenaren abiadak
gorputza gorantz eramango zuen haizerik sortuko ote zuen.
Beharbada bai.
Gogoa guztiz bildu behar zuen indarrez gorputza lurraren kontra eusteko.
"Gogor eta tinko mantendu eta lurraren kontra estutu".
Peterrek zeru zuriari begiratu zion.
Hodei borobil eta bakartu bat aldentzen ari zen.
Hegazkin batek erditik zeharkatu zuen.
Hegal altuko eta fuselaje gorriko planobakarra.
Piper Club zahar bat izango zen. Desagertu arte begira egon zitzaion.
Bat-batean,
burdinbidetik zetorren hots dardara bitxi bat igarri zuen.
Oso-oso ahula. Apenas entzuten zen marmartxo bat zen.
Oso urrunetik hurbilduz zetorrela zirudien.
Peterrek burua altxatu,
eta ia bi kilometroz hedatzen zen trenbideari begiratu zion.
Trena ikusi zuen.
Puntutxo beltz bat baino ez zen hasieran,
baina handituz eta forma hartzen joan zen,
diesel tren-makina baten mutur handi eta karratua bilakatu arte.
Peterrek burua etzan eta egindako zulotxoan sartu zuen.
Oin-puntak barrura.
Begiak indarrez itxi eta gorputza lurraren kontra estutu zuen.
Trena eztanda bat bezala igaro zen. Buruan tiro bat bota baliote bezala.
Eztandarekin batera, haize ufada bortitz bat.
Bazirudien sudur-zuloetatik biriketaraino heldu zitzaiola.
Zarata mingarria zen. Haizeak ito egin zuen.
Munstro gizajale eta zalapartatsu batek irentsi izan balu bezala sentitu zuen.
Trena joana zen. Dena amaitu zen.
Peterrek begiak ireki eta zeru zuria ikusi zuen.
Hodei zuri handia aldentzen ere bai.
Dena amaitu zen eta lortu zuen.
- Aska ezazu. - Esan zuen Erniek.
Raymondek trenbideko kordak moztu zituen.
"Aska iezazkiozu hankak, baina eskuak lotuta utzi".
Raymondek orkatiletako kordak moztu zizkion.
"Oraindik gure presoa zara", esan zuen Erniek.
Mutikoteak lakura abiatu ziren, gatibua indarrez eramanda.
Oraindik eskumuturrak loturik zituen.
Erniek erriflea zeraman esku librean eta Raymondek Peterren largabista.
Laku luze eta estua zen,
sahats altu-altuez inguraturik.
Erdialdean ura garbia zen,
baina lehorretik gertu kanaberaz josita zegoen.
"Hara", esan zuen Erniek.
"Hauxe egingo dugu:
zuk besoetatik heldu, nik hanketatik, eta ahalik eta urrunera botako dugu".
"Begira!", Raymondek eten zion. "Goazen harrapatzera".
Peterrek biratu eta berehala ikusi zuen.
Uretatik 60 zentimetro altxatzen zen kanabera eta ihi mehez eginiko habia bat.
Haren gainean, lakuko dama zirudien beltxarga zuri bat lasai-lasai eserita.
Erne eta alerta, burua mutilengana itzulia zuen.
"Joño! Hori edertasuna", hots egin zuen Raymondek.
Erniek gatibuaren besoa askatu eta erriflea altxatu zuen.
"Hegazti erreserba bat da", esan zuen Peterrek totelka.
"Zer?", galdetu zuen Erniek.
Peterrek amorru basati bat sentitu zuen bere barnean.
Lasai hitz egiten saiatu zen.
"Beltxargak Ingalaterrako hegazti babestuenak dira,
eta ez tiro egin habiara: azpian kumeak egon daitezke.
Ezin duzue egin. Arren, ez egin tiro! Geldi!".
Balak beltxargaren buruan jo zuen
eta lepo luze zuria habiaren albo batera erori zen.
Ireki.
"Askatu eskuak gure ehiza-txakurrari".
Raymondek eskumuturreko kordak moztu zizkion.
"Zoaz bila!".
"Ez", erantzun nuen.
Erniek zaplazteko gogor bat eman zion Peterri.
Sudur-zulotik odol tanta bat zerion.
"Berriro ezetz esan
eta zin degizut hortz zuri polit horiek guztiz txikituko dizkizudala,
goikoak eta behekoak. Aditu al duzu?".
Peter, mutu.
"Erantzun!", oihukatu zion Erniek.
"Bai, aditu dut", esan zuen Peterrek apal.
Aurpegitik malkoak zerizkion ertzera jaitsi eta lakura sartu zenean.
Beltxargaraino gerturatu zen eta bi eskuekin eztiki jaso zuen.
Azpian bi txita zeuden, gorputzak lumatxaz estalirik.
Habiaren erdian kuzkurturik zeuden.
"Arrautzarik bai?", hots egin zuen Erniek.
"Ez, ez dago ezer", esan zuen Peterrek.
Beltxargaren gorpua lehorrera eraman zuen.
Lurrean emeki utzi ondoren, zutitu eta beste biei aurre egin zien.
Begiak, malkoz bustiak oraindik, amorruz suturik zeuzkan.
"Zeuek egon behar zenukete hilda!".
Erniek harritu samarra zirudien, baina laster osatu zen.
Haren begi txiki eta ilunek distira maltzur bat zuten.
"Emadazu aiztoa, Raymond".
Bada juntura bat hegoak eta enborra lotzen dituena.
Erniek aiztoa junturan sartu eta tendoia moztu zuen.
Aiztoak, zorrotz, ongi ebakitzen zuen. Amen batean hegoa kendu zuen osorik.
Beltxargari buelta eman eta beste hegoa moztu zion.
"Korda", esan zion Raymondi eskua luzatuz.
Erniek metro bateko zortzi zati moztu
eta lotu egin zituen hegoen goiko ertzean zehar.
"Luza itzazu besoak".
Peter laku ertzean eguzkitan zutik zegoen maiatzeko larunbat goiz eder hartan,
hego handi, zimel eta odoltsuak saihetsetan groteskoki zintzilik.
Ernie belarretan txaloka eta dantzaka hasi zen.
"Amaitu duzu?", galdetu zion Peterrek.
"Beltxargak ez dira mintzatzen", Erniek.
Lakuaren ertzetik ibili ziren sahats altu baten ondora heldu arte.
Adar malguak oso goitik jausten ziren uraren gainazala ia ukituz.
"Orain, Beltxarga jauna, zuhaitz horren puntara igo
eta hegoak zabalduz, airean hegan hasiko zara!".
"Bikain!", oihukatu zuen Raymondek.
Alproja horien atzaparretatik urrun egotearen ideia oso tentagarria zen.
Gora igo eta hantxe geldituko zen.
Ziur aski ez ziren bere atzetik igoko.
Halere, bi pertsonen pisuari eusteko meheegia zen adar bateraino igotzea zuen.
Sahatsa igotzeko erraza zen, eskalatzen hasteko adar baxuak baitzituen.
"Gorago!", oihu egin zuen Erniek.
Peter gorago egiterik ez zuen puntu batera heldu zen.
Eskumutur bat bezain lodia zen adar batean zegoen,
lakuaren gainean luze zabaldu ondoren graziaz makurtzen zena.
Hantxe gelditu zen arnasa hartzen.
Oso altu zegoen, 15 bat metrotara.
Ez zituen bi mutilak ikusten. Jada ez zeuden zuhaitzaren azpian.
"Entzun arretaz!".
Zuhaitzetik urrun joanak ziren,
puntan zegoen haurra ongi ikusteko leku batera.
Haiei begiratzean, Peter ohartu zen
sahatsaren hostoak zein sakabanatuak eta meheak ziren.
Ia ez zuten estaltzen.
"Hasi ibiltzen adar horren gainetik! Ur lokaztu politaren gainera helduta,
aireratu!".
Peter Watson ez zen mugitu.
Begiak iltzaturik zituen figura urrun horietan.
Geldi-geldi zeuden, gorantz begira.
"Hamar zenbatuko dut.
Hegoak zabaldu eta aireratu ez bazara, tiro egingo dizut.
Eta guztira bi beltxarga hilko ditut gaur.
Hastera noa.
Bat, bi, hiru, lau, bost, sei!".
Peter Watson erabat geldi zegoen. Oraingoan ezerk ez zuen mugiaraziko.
"Zazpi, zortzi, bederatzi, hamar!".
Peterrek erriflea igotzen ikusi zuen. Zuzen-zuzen berari apuntatzen.
Tiro hotsa entzun zuen
eta bala txistuka bere buruaren ondotik pasa zenean.
Izutzekoa, baina ez zen mugitu.
Ernie erriflea kargatzen ikusi zuen.
"Azken aukera! Hurrengoak joko zaitu", oihukatu zuen.
Peter, zain.
Begira zegoen urrebotoi artean beste mutilaren ondoan zegoen mutilari.
Berriro ere erriflea altxatu zuen.
Balak izterrean jotzen zuen unean entzun zuen oraingoan.
Ez zuen minik sentitu, baina balak indar ikaragarria zuen.
Norbaitek mazo batez jo balu bezala,
eta kolpeak bi oinak irristarazi balizkio.
Eskuekin eutsi zen ez erortzeko.
Atxiki zuen adartxoa makurtu eta hautsi egin zen.
Batzuek, gehiegi pairatu dutenean eta jasanezinaren mugak gainditzean,
behea jo eta etsi egiten dute.
Badira beste batzuk, ez asko,
batek daki zergatik baina menderaezinak direnak.
Gerra nahiz bake garaian aurki daitezke.
Izaera hezgaitza daukate
eta ez minak, ez torturak, ez heriotzaren mehatxuak,
ezertxok ez die etsiaraziko.
Peter Watson txikia horietakoa zen.
Eta zuhaitz puntatik ez erortzeko borrokan ari zen bitartean,
irabaziko zuela konprenitu zuen.
Gora begiratu eta argi bat ikusi zuen lakuaren ur gainean dirdiraka,
hain distiratsu eta ederra, non ezin izan baitzion begirik kendu.
Deika zuen, bera erakartzen ari zen,
eta hegoak zabalduz Peter argirantz jaurti zen.
Hiru pertsonek zioten
beltxarga zuri handi bat ikusi zutela goiz hartan herriaren gainean hegaka:
irakasle batek,
botikako teilak aldatzen ari zen gizon batek,
eta zelaian jolasean ari zen mutil batek.
Watson andrea sukaldean platerak garbitzen ari zen
eta leihotik kanpo begiratu zuen istantean,
gauza handi eta zuri bat ikusi zuen zerutik behera lorategira erortzen.
Lasterka kanpora abiatu zen.
Seme bakarraren gorputz txiki eta kolpatuaren alboan belaunikatu zen.
"Laztana!", hots egin zuen.
"Nire seme maitea!
Zer gertatu zaizu?".
Dahlek egunkarian irakurri zuen albiste batetik sortu zen istorio hau.
Hogeita hamar urtez gorde zuen bere ideien koadernoan,
1976ko urrian istorioa idatzi zuen arte.
EGUNEKO EGUNKARIA
Arratoi-hiltzailea arratsaldean iritsi zen gasolindegira.
Sarrerara jo zuen ibilera leun eta isilean.
Haren urratsek ez zuten zaratarik egiten.
Sorbaldatik zintzilika zorro militar bat zuen,
sakela handiko panazko jaka zaharkitua soinean.
Prakak belaunen inguruan kordaz loturik zeramatzan.
- Kaixo? - Bai?
Karraskari-kontrola.
Begi txiki eta ilunak ingurutik arin ibilarazten zituen.
- Arratoi-hiltzailea? - Berbera.
Argala, zaildua, bisaia zorrotz,
sufre koloreko bi hortz zituen agerian beheko ezpainaren gainean.
Belarri mehe eta biribilak ia kokotean ezarriak.
Begiak kasik belztuak zituen,
baina bere begiradan distira hori bat bereizten zen.
- Azkar etorri zara. - Osasun Sailaren aginduak.
Arratoi guztiak harrapatuko dituzu?
- Bai. - Nola?
Bai, nola?
Ale eta kokapenaren araberakoa da hori.
Tranpekin?
- Zer? - Tranpekin.
- Tranpekin? - Purrustadaka.
Ez. Arratoiek ez dute untxirik jaten.
Buruzut zebilen,
sudurra hara-hona mugituz, airea usnaka.
Arratoiak argiak dira. Atzemateko ezagutu behar dituzu.
Lan honetarako, beharrezkoa da.
Badakizue zer egiten duten? Beha daude.
Atzemateko gauzak prestatzen dituzun bitartean,
beha daude.
Ez dira estoldetakoak, ezta?
- Ez horixe. - Estoldetakoak artetsuak dira oso.
Ez nuke hori esango.
Ezetz? Horiek atzematen ikusi nahiko zintuzket.
Bada, zehazki nola egingo zenuke?
Pozoiarekin, nik uste.
Eta non isuriko zenuke pozoia?
Estolda behera?
- Gizona garaile sentitu zen. - Ja! Banekien nik.
Zer lortuko zenuke?
Urak dena eramatea! Estoldak errekatxoak baitira.
Nola atzemango zenituzke ba zuk estolda-arratoiak?
Gizona gerturatu zen.
Ahots misteriotsu bat jarri zuen,
sekretu profesionalak kontatzen ari den gizon baten tonua.
Gogoan izan behar da karraskariak direla.
Emaiozu edozer eta marraskatuko du.
Bada, nola konpondu estoldetako arratoi arazotxo bat?
Gizonak igel korrokari baten ahots lakarra zuen,
eta ahoskatzean hitzak miazkatzen zituela zirudien,
zapore ona balute bezala.
Estoldan sartu, eta eraman zurekin igeltsuz beteriko paperezko poltsa batzuk.
Besterik ez.
Estoldako sabaian zintzilikatu itzazu.
Ez dute ura ukitu behar.
Arratoiak iristen diren altuerara jarri.
Claud liluratuta zegoen.
Arratoia igerian hurbiltzen da.
Poltsa ikustean gelditzen da.
Usaina hartzen dio. Ez dago gaizki. Zer egiten du?
Marraskatu.
Hori da! Poltsa marraskatu, hautsi,
eta arratoi aluak hautsez beteriko mokadu bat irensten du.
Eta?
Eta akabo.
- Hilda uzten du? - Ziplo.
- Igeltsuak? - Urak puzten du.
Arratoiaren sabelean puzten da
eta beste ezerk baino azkarrago hiltzen du.
Arratoiak ongi ezagutu behar dituzu.
Gizonaren bisaiak urguiluz distiratzen zuen.
Hatz mehe-luzeak elkar igurtzi eta eskuak aurpegira hurbildu zituen.
Tira, non daude arratoi horiek?
"Arratoi" hitza haren ahotik gozo zerion,
gurin urtuarekin gargarak egiten ari balitz bezala.
Errepidearen beste aldeko metan.
- Barruan ez? - Ez, metan besterik ez.
Barruan ere badaudela egingo nuke, janarian, gaixotasunak zabaltzen.
- Norbait gaixorik? - Niri begiratu zidan, gero Claudi.
- Ondo gaude. - Ziur?
- Oso ziur. - Auskalo.
Osasun ikuskaria zen ustea zuen,
desilusioa hartuta izurriterik ez zegoelako.
Halere, metan badauzkagu. Nola kenduko dituzu arratoiak?
Irribarre egin zuen, maltzurkeriaz.
Zorroan eskua sartu eta lata bat atera zuen,
mintzatzen zen artean eskuetan haztatuz.
Pozoi berezia. Oso hilgarria.
Koilaratxo batekin harrapatzen bazaituzte, kartzelara.
Milioi bat gizon hiltzeko sobera.
- Ikusi nahi? - Mesedez.
Penike batekin lata ireki zuen.
Horra.
Edukiaz amultsuki mintzatzen zen, eta Claudengana hurbildu zuen.
Garia ala garagarra da?
Oloa. Pozoi hilgarrian bustia.
Ale bakar bat janda, hiru minututan hilda egongo zara.
Lata honi ez diot inoiz begiak gainetik kentzen.
Lata laztandu eta leunki astindu zuen,
eta olo aleek kraska egin zuten.
Baina ez diet hau emango. Ez lukete jango.
Arratoiak ongi ezagutu behar dituzu. Oso-oso mesfidatiak dira.
Gaur olo garbi eta goxoa jango dute.
Ez die kalterik egingo. Gizendu egingo dira eta kito.
Eta biharamunean, berdin.
Eta hurrengo egunean, baita hurrengoan ere.
Hain olo goxoa, non barrutiko arratoiak laster gerturatuko baitira.
Oso azkarra.
Lan honetan arratoiak baino azkarragoa izan behar zara.
Eta ez da gutxi.
"Ia arratoia izan behar zara", esan nuen.
Nahi gabe irten zitzaidan.
Gogoa ezin ekidin, gizonari so ari bainintzaion.
Haren erreakzioak harritu ninduen.
- Bai! - Hots egin zuen.
Hori da. Ulertu duzu.
Kasik arratoi bat izan behar zara.
Arratoiak baino azkarragoa,
eta jakin ezazue hori ez dela batere erraza.
Tira, has gaitezen.
Lady Bensonek ere nire laguntzaren premia urgentea du.
- Arratoiak ditu? - Denok bezala.
Arratoi-hiltzailea galtzadan barrena abiatu zen.
Arratoi bat bezala ibiltzen zen.
Urrats geldoak, ia leunak, belaunak asko tolestuz
eta zaratarik sortu gabe hartxintxarra zapaltzean.
Hesia salto egin zuen eta belar-metari bira eman zion,
olo-eskutadak lurrera botaz.
Biharamunean itzuli eta berdina egin zuen.
Hurrengo egunean ere itzuli zen, baita hurrengoan ere.
Azkenik, laugarren egunean, olo pozoitua jarri zuen.
Baina ez zuen barreiatu.
Pila txikietan ipini zuen, metaren bazter guztietan.
- Baduzu txakurrik? - Bai.
Minaren minez bihurrituta hiltzen ikusi nahi baduzu, utziozu sartzen.
Biharamunean, hilak bildu zituen.
Emadazu zaku bat. Arratoiak sartzeko beharko dut.
Handi plantak egiten zituen, begiak urguiluz distiratsu.
Publikoari bere ehizaren emaitzak erakustear zegoen.
Claudek zaku bat hartu zuen eta errepidea gurutzatu genuen.
Gizona metaren inguruan bueltaka zebilen, pozoia aztertzeko makurtuz.
- Zerbait oker dabil. - Murmurikatu zuen.
Ahots leuna eta haserretua zuen.
Beste pila batera hurbildu, eta aztertzeko makurtu zen.
- Zerbait oker dabil. - Zer gertatzen da?
Erantzunik ez, baina argi zegoen ez zituela engainatu.
"Arratoi argiak dira", esan nuen.
Haserre zegoen.
Bere aurpegian ikusten zen, eta bi hortz horituetan ere,
ezpainaren kontra estuturik baitzituen.
- Ez esan tontakeriarik. - Esan zuen, niri so.
Ez zaie ezer gertatzen, jaten ematen ari zaiela salbu.
Zerbait potoloa aurkitu dute jateko.
Arratoiek ez diote oloari muzin egiten, ez bada lehertzear daudela.
Jiratu egin zen, kopetilun.
Olo pozoitua jasotzen hasi zen, pala txiki bat eskuan.
Lata barrura itzuli zuen.
Amaitu zuenean, hirurok errepidea gurutzatu genuen.
Gizona hornigailuen ondoan gelditu zen, atsekabeturik eta umilduta,
eta aurpegi pentsakorra jarri zuen.
Bere porrotari buruz hausnartzen ari zen, begiak lanbro eta maltzur,
mingaina hortzen albo batera jaurtiz.
Begirada ezkutu bat bidali zidan, gero beste bat Claudi.
Sudurra astindu zuen, aireari usnaka.
Oin-puntetan jarri zen, balantzaka gora eta behera,
eta isilpeko ahots leun batez, esan zuen…
Zerbait ikusi nahi duzue?
Bere izen ona berreskuratu nahi zuen.
- Zer? - Zerbait ikusgarria.
Eskuineko eskua jakaren poltsikoan sartu
eta bizirik zegoen arratoi handi bat atera zuen, hatzen artean.
Jainkoarren!
Horra. Ikusten?
Gorputza ia makurtuta zuen, lepoa luzaturik eta guri begira
arratoi handi hura erpuru eta hatz artean lepotik hartuta zuela,
hozka egin ez zezan.
- Arratoiak daramatzazu poltsikoetan? - Beti pare bat gainean.
Libre zuen eskua beste poltsikoan sartu zuen, eta…
Hudo bat?
Gizonak barre egin zuen.
Hudoa geldi zegoen. Ezagutzen zuela zirudien.
Ezerk ez ditu arratoiak azkarrago hiltzen.
Bi animaliak bere aurrean eutsi zituen,
hudoaren sudurra arratoiaren aurpegitik 15 zentimetrotara.
Hudoak so egin zion arratoiari.
Arratoia astindu zen, harrapakaritik ihesi.
- Orain… - Esan zuen.
Adi.
Alkandora irekia zeraman.
Arratoia jaso eta barrura sartu zuen,
azalaren kontra.
Gerrikoak azpitik ihes egin zezan saihesten zuen.
Gero hudoa sartu zuen. Alkandoran iskanbila handia sortu zen.
Haren gorputzaren inguruan arratoia bueltaka ari zen, ihesi.
Sei-zazpi bira eman zituzten, bulto txikia handiaren atzetik,
buelta bakoitzean gero eta hurbilago,
biek bat egin zuten arte,
eta liskar hotsak eta garrasiak entzun ziren.
Bitartean, arratoi-hiltzailea seko geldi egon zen,
hankak bananduta eta besoak zintzilik,
haren begi ilunak Clauden bisaiari so.
Azkenean, esku bat alkandoran sartu eta hudoa atera zuen.
Beste eskuarekin arratoi hila hartu zuen.
Hudoaren mutur zuriak odol orbanak zituen.
"Ez zait gehiegi gustatu", esan nuen.
Apustu egingo nuke ez duzula inoiz halakorik ikusi.
Ba ez.
Egunen batez sabelean kosk egingo dizute.
Esan zuen Claudek, baina jakin-minez, eta gizonak oilarkeria berreskuratu zuen.
Gauza ikusgarriago bat ikusi nahi?
Zeure begiez ikusi ezean inoiz sinetsiko ez zenukeena?
Claudi begiratu nion, aztoratu samar.
Bai.
Arratoi hila poltsiko batean sartu zuen eta hudoa bestean.
Gero bizirik zegoen bigarren arratoi bat zorrotik atera zuen.
Jainkoarren!
Beti daramat pare bat arratoi gainean.
Arratoiak ongi ezagutu behar dituzu,
eta horretarako, gertu izan behar dituzu.
Honako hau estolda-arratoia da. Deabrua bainoa azkarragoa.
Ikusten nola behatzen nauen, nire asmoak jakin nahian?
- Ikusten? - Zein desatsegina.
"Zer egingo duzu?".
Oraingo erakustaldia are gutxiago gustatuko zitzaidalakoan nengoen.
- Ekar ezazu korda bat. - Claudek korda eman zion.
Arratoiaren atzeko hankak lotu zituen.
Animalia borrokan hasi zen, baina gizonak ongi eutsi zion.
Baduzue mahairik barruan?
- "Barruan arratoirik ez", esan nuen. - Mahai bat behar dut. Edo zerbait laua.
Hornigailura hurbildu ginen eta arratoia hantxe utzi zuen.
Korda zutabe batean lotu zuen arratoia estekatzeko.
Hasieran uzkurtuta zegoen, geldirik eta mesfidati.
Begi beltzdun arratoi handi bat zen,
isats ezkatatsua metalezko xafla gainean kiribildua zuen.
Zeharka begiratzen zion gizonari,
bere asmoak jakiteko.
Arratoi-hiltzaileak atzera egin, eta arratoia lasaitu egin zen.
Atzeko hanketan eseri eta bularreko ilea miazkatzen hasi zen.
Gero muturrean hazka egin zuen.
Ondoan zituen hiru gizonek kezkatzen ez zutela zirudien.
- Apustutxo bat egingo dugu? - Esan zuen gizonak.
"Ez, milesker", esan nuen.
- Dibertigarriagoa da. - Zeri buruzko apustua?
Baietz arratoia hil eskuak erabili gabe.
Eskuak poltsikoetan sartuko ditut.
Arratoi-hiltzaileak dirua irabazi nahi zuen.
Hiltzear zegoen arratoiari begiratu eta zorabiatuta sentitu nintzen,
ez gizonak hil egingo zuelako,
modu berezi batean egingo zuelako baizik,
eta nolabaiteko pasioarekin.
- Ostikada batez. - Hankarik ez.
- Besoekin? - Ez beso, ez hanka, ez esku.
- Gainean eseriz. - Ez.
- Ikus dezagun ba. - Atera libera bat.
Ez esan lelokeriarik. Zergatik?
- Zer jokatuko duzu? - Ezer ez.
Ongi da. Ez dut egingo.
- Korda askatzeko itxura egin zuen. - Txelin bat.
Zorabio sentsazioa areagotu zen.
Baina egoerak magnetismo indartsu bat zuen.
Ezin nuen alde egin ezta mugitu ere.
- Eta zuk? - Ez.
Txelin baten truke egitea nahi duzu?
- Nik ez dut nahi. - Eta dirua?
Claudek txelin bat utzi zuen hornigailuan,
eta arratoi-hiltzaileak sei penikeko bi txanpon.
Konforme.
Claudek eta biok atzera egin genuen, eta gizonak aurrera.
Eskuak poltsikoetan sartu eta arratoiarengana makurtu zen.
Arratoia uzkurtuta zegoen, larri. Bazirudien gizona erasotzear zegoela,
baina atzera egiten hasi zen,
gorputza arrastaka eta makurturik,
kordelak hankatik tira egin zion arte.
Arratoi-hiltzailea gehiago hurbildu zitzaion,
begiekin jarraituz. Eta bat-batean…
- Izuak hartu zuen. - …izuturik salto egin zuen.
Tiraka bortitz batez, kordelak ia hanka dislokatu zion.
Berriro uzkurtu zen,
ahalik eta urrutien, biboteak dardarka zituelarik
eta gorputz handi beltzurdina zurrun.
Orduan, gizona aurpegia astiro mugitzen hasi zen,
gero eta hurbilago.
Gelditzeko oihukatu nahi nuen, baina ezin.
Zerbait benetan desatsegina gertatzear zegoen, ziur nengoen.
Gauza beldurgarria eta krudela, baina ikusi behar nuen.
Esku bateko distantziara zeuden.
Arratoia guztiz makurtuta zegoen, tenk.
Gizona ere tenk zegoen,
baina modu arriskutsu batean, malguki konprimatu baten gisa.
Irribarre baten itzala ageri zen bere ezpainetan.
Bat-batean eraso zion, suge baten modura,
burua mugimendu bizkor batez aurrera jaurtiz…
…beheko muskuluez bultzaturik…
…eta bere ahoa ikusi nuen, zabal-zabalik…
…bi hortz horiak…
…eginahalak aurpegia uzkurturik.
Ez nuen gehiago ikusi nahi izan.
Begiak itxi nituen, eta ireki orduko, arratoia hilda zegoen
eta gizona dirua patrikan sartzen ari zen,
ahoa garbitzeko txistuka.
Honekin egiten dute erregaliza.
Fabrikek eta txokolategileek erregaliza arratoi odolez egiten dute.
Ez du ezer txarrik.
Nazkagarria zara.
Baina egia da. Askotan jan duzue.
Litxarreriak arratoi odolarekin eginak daude.
Ez dugu gehiago jakin nahi.
Pertzetan irakiten da, borbor lurruna dariola,
eta makilekin nahasten dute.
Txokolate fabriken sekretu handia da
eta inork ere ez daki, arratoi-hiltzaileok izan ezik.
Bere publikoaren babesik ez zuela ohartu zen.
Gure aurpegiak ozpindu, zurbil eta suminduak ageri ziren.
Buelta eman zuen hitzik esan gabe.
Errepiderantz joaten ikusi genuen, urrats geldo eta leunekin.
Ez zuten zarata egiten, ezta hartxintxarrean ere.
Bai bitxia.
Arratoiek ez zuten olo pozoitua jan.
Belar-metak zerbait nutritiboa izan behar du.
1940ko hamarkadan, Dahl Wisteria Cottage landetxean bizi zen.
Han Claud's Dog idatzi zuen,
bertako paisaia eta jendea oinarri zituen istorio bilduma bat.
Ipuin hau bilduma horretan dago jasota.
Gauerdia zen autoan itzultzean.
Bungalowra hurreratu ahala, faroak itzali nituen,
argiak Harry Pope esnatu ez zezan.
Alferrik. Oraindik argia piztua zuen.
Autoa aparkatu eta eskailerak zenbatuz igo nituen,
estropezu ez egiteko.
Bat, bi, hiru, lau.
Harryren gelara joan nintzen. Isilean, atea ireki nuen.
Ohean etzanda esna zegoen. Ez zen mugitu ere egin.
Baina xuxurlaka entzun nuen…
Lagundu.
"Lagundu"?
Atea zabaldu eta gela zeharkatu nuen.
Geldi.
"Geldi"? Apenas entzuten nuen.
Kostata hitz egiten zuela zirudien.
- Lagundu. - "Lagundu"?
Zer duzu, Harry?
Zapatak kendu.
"Zapatak kendu"?
George Barling ekarri zidan gogora, tiro bat jaso zuenean.
Kaxoi baten kontra bermatuta, sabela eutsirik,
pilotu japoniarra madarikatu zuen Harryren tonu neketsu berdinarekin.
George Barling makurtu eta, noski…
hil egin zen.
Zapatak kendu.
"Zapatak kendu".
Nahiz eta ezer ulertu ez, ez nion ezetz esango.
- Zer duzu, Harry? - Ez ukitu.
Ahoz gora etzanda zegoen, ia gorputz osoa estalirik.
Pijama marraduna zuen eta izerdi patsetan zegoen.
Bero zegoen. Ni ere izerditan nengoen, baina ez hainbeste.
Aurpegia bustita zuen eta burkoa blai eginda.
Malaria zirudien.
- Zer duzu? - Krait.
- Zer? - Krait bat.
- "Krait"? - Sugea.
Hozka egin dizu? Noiz?
Ez.
Zer?
Ez dit hozka egin.
Nahastuta utzi ninduen. Arraro begiratu nion.
Sabelean dago. Lokartuta.
Salto egin nuen, ezin izan nion eutsi.
Sabela begiratu nion. Izarak estaltzen zuen.
Ezinezkoa zen jakitea azpian zerbait ote zegoen.
Ez duzu krait bat sabel gainean lo izango, ezta?
Bai.
Nola iritsi da hara?
Hobe galderarik egin ez banu. Isilik egoteko esan behar nion.
Etzanda nengoen, irakurtzen.
Bularrean zerbait sentitu nuen, liburuaren atzean.
Kilika.
Begi bazterretik, krait-a ikusi nuen nire pijama gainean arrastaka.
Txikia. 25 bat zentimetro.
Hobe nuen ez mugitzea. Geldi geratu nintzen, sugeari so.
Izara gainera igoko zela uste nuen.
Harry isilik gelditu zen.
Gainean zuen kreatura iratzarri ez zuela egiaztatu zuen.
Azpian sartu zen.
Pijama gainean sentitu nuen. Sabelerantz arrastaka.
Gero gelditu zen. Hantxe lo dago.
Zain egon naiz.
- Zenbat denbora? - Orduak.
Orduak eta orduak eta orduak.
Ezingo diot luzaroago eutsi. Eztula daukat.
Ez zen harritzekoa krait batek horrelakorik egitea.
Etxeetan dabiltza bazter epelen bila.
Baina harritzekoa zen Harryri ez ziola hozka egin.
Bere haginkada hilgarria da, berehala antidoto dosi egokiarekin eten ezean.
Txikiak eta meheak dira. Honelakoak.
Haur baten gelaren ateko zirrikitutik diskretuki sartzeko gauza da, adibidez.
Te-plantazio bateko zuzendariak ardi bati hozkatu ziola kontatu zidan.
Gorpua disekzionatu zutenean, odola ikatza bezain beltza zeukan.
"Ongi, Harry", esan nuen. Ni ere xuxurlaka nenbilen.
"Ez mugitu eta ez hitz egin beharrezkoa ez bada.
Izutzean egiten du hozka. Hau konponduko dugu".
Poliki-poliki, gelatik atera
eta sukaldean aizto txiki bat hartu nuen.
Sakelan gorde nuen, Harryk izutu eta hozka egiten bazuen erabiltzeko.
Zauria moztu eta pozoia xurgatzeko prest.
"Harry", esan nuen, "uste dut hoberena izara kontuz kentzea eta begiratzea dela".
Ergel alaena.
Ahotsak ez zuen ezer adierazten, kontu handiz mintzatzen baitzen.
Espresioa begietan eta ezpainen inguruan zegoen.
Argiak izutuko luke. Hilko ninduke.
Arrazoi duzu.
Eta izaratik tira egiten badut…?
Zoaz mediku baten bila.
Niri bururatu behar balitzait bezala begiratu zidan.
Noski! Ganderbai doktoreari deituko diot.
Oin-puntetan atera, zenbakia eta telefonoa hartu,
eta operadorea presatu nuen.
- Woods gainbegiralea naiz. - Kaixo. Oraindik esna zaude?
- Krait-aren antidotoa ekarri. - Antidotoa? Nor hozkatu du?
Galderak eztanda egin zuen nire belarrian.
Inor ez. Oraindik.
Harryk krait bat dauka sabelean, izara azpian.
Hiru segundoko isiltasuna egon zen.
Astiro hitz eginez, ez leherketa baten moduan, esan zuen…
Ez dadila mugitu, ezta mintzatu ere. Ulertuta?
- Bai, doktore. - Berehala noa.
Eseki eta gelara itzuli nintzen.
Begiekin jarraitu ninduen.
Medikua bidean da. Ez mugitzeko esan du.
Zertan nabilela uste du?
Eta mutu egoteko. Biok.
Ba zaude isilik.
Aho-ertz bat dardarka zeukan. Keinu oso txikiak ziren,
eta isildu ondoren apur batez jarraitu zuten.
Hori ez zitzaidan gustatu. Ezta bere hizkera ere.
Ganderbai doktorearen autoa iritsi zen.
Bere bila joan nintzen.
Non dago?
Erantzuna itxaron gabe atarira abiatu zen. Maletatxoa aulki batean utzi zuen.
Txapinak jantzita zegoen.
Hotsik atera gabe ibiltzen zen, katu baten gisa.
Harryk zeharka begiratzen zuen.
Ohera iristean, Harryri irribarre egin zion,
kontsolagarri, zera esanez bezala…
Lasai. Kontu sinplea da. Uztazu Ganderbai doktorearen eskuetan.
Sukaldera joan zen, eta ni atzetik.
Maletatxoa ireki zuen.
Antidotoarekin hasiko gara. Kontu handiz. Zirkinik egin ez dezan.
Xiringa eta flasko bat zituen.
Xiringa sartu eta likido hori bat atera zen.
- Niri eman zidan. - Gorde nik eskatu arte.
Gelara itzuli ginen.
Harryk begiak distiratsu eta irekiak zeuzkan.
Doktoreak mahuka ukondoraino goratu zion,
besoa mugitu gabe.
Ohetik urrun mantendu zen. Zera xuxurlatu zuen…
Injekzio bat jarriko dizut. Ziztadatxo bat besterik ez.
Geldi. Ez uzkurtu. Sabeleko muskuluak erlaxatu.
Harryk xiringa begiratu zuen, aho-ertza dardaratsu berriro.
Doktoreak tutu bat atera eta Harryren bizepsean gogor lotu zuen.
Besaurrekoa alkoholarekin garbitu zuen.
Xiringa gora jaso zuen, neurria kalkulatuz,
eta apur bat bota zuen.
Harryk aurpegia izerditurik zuen.
Distiratsu, krema faziala balu bezala, urturik eta tantaka.
Zain urdina ikusi nuen, torniketearen azpitik puztuta.
Eta orratza zain gainean ere. Ganderbaik horizontalki eusten zuen.
Zainean zeharka barneratu zuen,
pixkanaka eta irmo, gazta balitz bezala.
Harryk begiak kliskatu zituen, baina ez zen mugitu.
Doktorea Harryren belarrira hurbildu zen.
Ondo egongo zara, hozka eginda ere. Baina ez mugitu, berehala nator.
- "Salbu dago?", galdetu nion. - Agian bai, edo ez.
Ganderbaik kopeta lehortu eta ezpaina hozkatu zuen.
Badago modu bat.
Astiro hitz egiten zuen, aldi berean pentsatuz.
Anestesiko bat emango diogu
kreaturari, lo dagoen lekuan.
Ideia bikaina zen.
Ez da segurua. Odol hotzeko animalietan anestesiak ez du hain azkar funtzionatzen.
Ez zait ezer hoberik bururatzen. Eter edo kloroformoa?
Baietza eman nion.
- Zein? - Galdeka ari zitzaidan? Auskalo.
Kloroformoa!
Besotik heldu eta korridorera eraman ninduen.
Zoaz nire etxera.
Mutila zure zain egongo da.
Pozoien armairuko giltza.
Hartu kloroformoa. Etiketa laranja.
Izena du idatzita. Ni badaezpada hemen geldituko naiz.
Bizkor ibili!
- Zapatak… - Ez dituzu behar.
Azkar gidatu nuen eta 15 minututan bueltan nintzen.
Badaki zer egingo dugun, baina urduritasuna ulertzekoa da.
Auskalo zenbat gehiago aguantatuko ote duen.
Harry etzanda zegoen aurreko postura berean.
Aurpegia zuri eta bustia. Begiak nigana itzuli zituen.
Irribarre abegikorra eskaini nion.
Doktoreak tornikete tutua hartu zuen,
orain paperezko inbutu bat itsatsia zuena.
Ohearen azpiko izara zati bat jaso zuen, gomazko tutua hartu, sartu,
eta Harryrengana bultzatu zuen.
Ez dakit zenbat denbora behar izan zuen.
Agian 20 minutu, edo 40. Nik ez nuen mugitzen ikusi,
baina begi-bistan zegoen zatia gero eta motzagoa zen.
Ganderbai doktorea izerditan zegoen,
bekokia eta goiko ezpaina tantoturik,
baina eskuak tinko,
eta begiak zorrotz jarriak Harryren sabelean.
Esku bat luzatu zuen.
Tapoia askatu eta flaskoa eskura hurbildu nion,
ondo eutsi zuen arte soltatu gabe.
Pope jauna, koltxoia busti egingo dut. Hotza nabarituko duzu.
- Prest egon eta ez mugitu. - Egizu behingoz!
Harryk ahotsa altxatu zuen.
Doktorea begira geratu zitzaion, gero lanean jarraitu zuen.
Kloroformoa inbutuan isuri eta hustu arte itxaron zuen.
Beste pitin bat, eta itxaron.
Usain gogor eta sarkorra zabaldu zen gelan,
oroitzapen desatseginak ekarriz:
erizainak eta zirujauak gela zuri batean.
Ganderbaik isuri eta isuri,
eta ni lurrun sakonari begira, kea balitz bezala zirimolaka.
Gelditu, pitin bat gehiago bota eta flaskoa itzuli zidan.
Tutua kendu, eta altxatu egin zen.
Prozeduraren tentsioa ikaragarria izan zen,
ahots honekin hitz egiten zuelako…
Hamabost minutu itxarongo dugu.
Harryri esan nion.
- Hamabost minutu… - Entzun dut!
Oraingoan doktoreak salto egin zuen eta haserre zirudien.
Harryri begiratu zion. Aho-ertza dardarka zuen berriro.
15 minutu itxaron genuen.
Doktorea Harryren aurpegiari so, begirada kurioso eta sarkorrarekin,
bere indar guztiak biltzen zituen Harry geldi eta isilik egon zedin.
Ez zion begirik kendu,
eta ahoa ireki gabe Harryri oihuka ari zela zirudien.
- Horrelako zerbait… - Geldi! Isildu!
Ez bota dena pikutara orain, aditu?
Harryk etzanda jarraitu zuen, ahoa dardarka, izerditan,
begiak ireki eta itxiz,
niri begira, izarari, sabaiari,
baina inoiz ez doktoreari.
Halere, doktoreak mendean zuen.
Norbait lehertzear zegoen puxika bat puzten ari balitz bezala zen,
baina ezin ihes egin.
Azkenean, Ganderbaik baietza eman zuen: prest zegoen.
Jarri beste aldean.
Bakoitza izkina batetik, batera kenduko dugu.
Oso mantso. Ez mugitu, Pope jauna.
Harryren bularra agerian zegoen.
Praken kordoi zuria ikusi nuen, begizta batekin lotuta.
Beherago, nakarrezko botoi bat ikusi nuen,
nik inoiz izan ez nuena.
Botoi bat bragetan, eta nakarrezkoa!
Une larrietan arinkerietan pentsatzen duzu.
Sabelean ez zegoen besterik.
Geldi, Pope jauna.
Harryren gorputza behatu zuen, baita hanken azpian ere.
Kontuz. Edonon egon daiteke.
Harry altxatu zen.
Mugitu egin zen.
Salto egin, tente jarri eta hankak astindu zituen.
Hozka egin ziola uste genuen. Doktoreak bisturi bat bilatu zuen.
Harry gelditu egin zen, koltxoia begiratu, eta hots egin zuen…
Ez dago hor!
Doktorea zuzen jarri zen. Harryri begiratu zion.
Ondo zegoen. Ez zion hozka egin.
Sugeak ez zuen hilko, ez erasoko.
Dena ondo zegoen.
Gutxi gorabehera.
Agian amets bat zen, jauna.
Esan zuen moduan, banekien ez zela adarra jotzen ari.
Bere burua lasaitzen ari zen.
Harryk ez zuen berdin hartu. Zutik zegoen,
doktoreari begira, gorri-gorri aurpegia.
Gezurretan ari naizela esan nahi duzu?
Doktorea geldi geratu zen, Harryri begira.
Harryk pauso bat aurrera eman zuen, begiak distiratsu.
- Bengalako arratoi nazkagarri hori. - "Ixo", esan nuen.
- Lapazorri zikina… - Isildu!
- Beheko kasta… - Isiltzeko!
Aski da!
Ganderbai joan zen. Bere atzetik atera nintzen.
"Burua galdu du, ez daki zer dioen".
Sarrera zeharkatu genuen, doktorearen Morris autorantz.
JUTE BRITANIARRA
Autora igo zen. "Miresgarria izan da", esan nion.
- Bizitza salbatu diozu. - Ez dut uste.
Hau da… Bizia zor dizu.
- Bizia zor dizu, doktore. - Ez horixe.
Sentitzen dut.
Ezin duzu sentitu.
Doktoreak motorra abiarazi eta alde egin zuen.
Dahl istorio hau idazten hasi zen 1950eko urtarrilean.
RAFeko 80. eskuadroiko kide baten izena jarri zion Woodsen pertsonaiari.
Pilotua zen eta Atenaseko batailan erail zuten.
Hauek dira izan behar dituzun
ezaugarri batzuk
fikziozko idazle bat izan nahi baduzu.
Irudimen bizia izan behar duzu.
Ondo idazteko gai izan behar duzu.
Esan nahi dudana da
gai izan behar duzula irakurlearen buruan eszena bat sortzeko.
Jende guztiak ezin du hori egin.
Gaitasun bat da, baduzu edo ez duzu.
Iraupena izan behar duzu.
Bestela esanda,
egiten duzuna egiten jarraitu behar duzu, amore eman gabe.
Orduz ordu,
egunez egun,
astez aste,
hilabetez hilabete,
urtez urte…
Perfekzionista izan behar duzu.
Ezin zara sekula idatzi duzunarekin konforme geratu,
behin eta berriz idatzi ostean, ahal duzun hoberen egin arte.
Autodiziplina handia beharko duzu.
Bakarrik lan egingo duzu. Inork ez dizu lan hau eman.
Lanean ez bazaude, ez dago kaleratuko zaituen inor
edo gaizki aritzeagatik errieta egingo dizunik.
Umore onak asko lagunduko dizu.
Nagusientzat idazteko ez da ezinbestekoa,
baina haurrentzat derrigorrezkoa da.
Eta azkenik…
Umiltasun pixka bat beharko duzu.
Lan bikaina egiten dutela uste duten idazleek
arazoak izango dituzte.
Azpitituluak: Loinaz C. A.