Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Ang buong pelikulang ito
ay kinunan at ginawa sa United Kingdom para sa Channel 7
noong 1978 hanggang 1981.
Hindi pa ito naipapalabas
mula noong orihinal nitong broadcast.
Oo.
Nandito tayo ngayon sa bahay kung saan ako nagsusulat.
30 taon na akong nakatira rito.
Bago ako magsimula,
mahalagang malapit sa akin ang mga kakailanganin ko.
Sigarilyo, syempre, kape, at mga tsokolate.
At dapat laging bagong tasa ang lapis ko bago ako magsimula.
Anim ang lapis ko, saka ko lilinisin ang writing board ko.
Kita mo ang mga goma.
'Yan.
At sa wakas, makakapagsimula na.
May ilan lang na kailangang ayusin.
Sige.
Ito'y…
Si Henry Sugar ay 41-anyos, walang asawa at mayaman.
Mayaman siya dahil mayaman ang namatay niyang ama.
Wala siyang asawa dahil ayaw niyang may kahati sa pera niya.
6'2" ang kaniyang taas,
at hindi kasingguwapo gaya ng inaakala niya.
Mabusisi siya sa kaniyang isinusuot.
Mahal ang tagagawa ng mga terno niya,
pati ang kaniyang mga polo at sapatos.
Nagpapagupit siya kada sampung araw,
at kasabay noon ang pagpapalinis niya ng kuko.
Ferrari ang kaniyang kotse
na kapresyo ng isang bahay-bakasyunan.
Kaibigan ang mayaman
at hindi nagtrabaho kahit kailan.
Maraming gaya ni Henry Sugar ang palutang-lutang sa mundo.
Hindi sila masamang tao, pero hindi rin sila mabuti.
Bahagi lang sila ng dekorasyon.
Ang mga mayayamang gaya ni Henry,
ay may iisang kagustuhan: ang lalo pang yumaman.
Hindi sapat ang sampu o 20 milyon.
Laging naghahangad ng mas marami pang kayamanan
at may matinding takot na isang araw ay wala na silang pera.
Marami silang paraan para lalong yumaman.
May bumibili ng stocks at shares.
May bumibili ng lupa, sining, o brilyante. May nagsusugal.
May ilan na nagsusugal sa lahat.
Isa na roon si Henry Sugar, na isa ring mandaraya, siya nga pala.
Isang Sabado,
mula sa London, pumunta si Henry sa bahay ni Sir William W.
Magarbo ang bahay at bakuran.
Pero malakas ang ulan nang dumating si Henry.
Naglilibang sa sugal ang mga bisita at may-ari ng bahay,
samantalang si Henry ay malungkot na nakasilip sa bintana.
Lumibot si Henry sa drawing room hanggang sa front hall.
Naglibot siya sa bahay hanggang sa mapadpad sa aklatan.
Kolektor ng libro ang ama ni Sir William, at ang pader ng silid
ay puro hilera ng mga libro mula sahig hanggang kisame.
Di interesado si Henry.
Detective novels at thrillers ang gusto niya. Wala noon dito.
Aalis na sana siya
nang may mapansing kakaiba ang mata niya.
Sa nipis nito, di na mapapansin
kung di ito nakaangat sa pagitan ng mga libro.
Kinuha niya ito.
Kagaya lang ito
ng maninipis na libro na ginagamit sa paaralan.
Asul ang pabalat, walang nakasulat.
May sulat-kamay sa unang pahina, itim ang tinta, sinasabing:
TALA KAY IMDAD KHAN
NAKAKAKITA KAHIT WALANG MATA NI DR. Z.Z. CHATTERJEE
Grabe. Kakaiba. Ano kaya ito?
Naupo siya at nagsimulang magbasa.
Ang mga susunod ay ang binasa ni Henry sa maliit na asul na libro.
Z.Z. Chatterjee. Head surgeon sa Lords and Ladies Hospital, Calcutta.
Umaga ng ika-2 ng Disyembre, 1935,
nagtsatsaa ako sa kwarto ng doktor.
Kasama ko rin sina Dr. Marshall, Mitra, at Macfarlane.
May kumatok sa pinto.
"Tuloy," sabi ko.
Paumanhin po sa inyo. Pwede po bang humingi ng pabor?
"Pribadong kwarto ito," sabi ko.
Alam ko po. Pasensya na po kayo,
may gusto lang akong ipakita na kakaibang bagay.
Nainis kami at hindi kumibo.
Mga ginoo, ako po ay nakakakita kahit di gumagamit ng mata.
Maliit siya, nasa 60,
may puti siyang bigote at itim na buhok sa labas ng tainga.
Kahit balutan n'yo po ng 50 benda ang ulo ko,
kaya ko pa ring magbasa ng libro.
Mukhang seryoso siya. Bigla akong naging interesado.
Pumasok ka.
Ilang daliri ang hawak ni Dr. Marshall?
-Pito. -"Isa pa," sabi ko.
-Siyam. -"Isa pa." sabi ko.
-Tatlo. -Isa pa…
-Tatlo ulit. -Isa pa.
Wala.
Paano?
Walang sikreto. Nagawa ko ito dahil sa matagal na pagsasanay.
Ano'ng pagsasanay?
Pasensya na, hindi ko pwedeng sabihin.
Ano'ng gagawin namin?
Kasali ako sa teatro. Nasa Calcutta kami ngayon.
Unang pagtatanghal namin ngayon sa Royal Palace Hall.
Nasa palabas ako bilang:
Imdad Khan, Nakakakita Kahit Walang Mata.
Pag nasa bagong lugar kami,
pumupunta ako sa ospital
at sasabihin sa mga doktor na bendahan ang aking mata.
Kailangang mga doktor ang gumawa no'n,
dahil iisipin nilang madaya ako.
At lalabas ako para gumawa ng delikadong bagay.
Tumingin ako sa iba.
Aalis na sina Mitra at Macfarlane. Sige na.
-Pero si Dr. Marshall… -Bakit hindi? Gawin natin.
Siguruhing wala siyang makikita.
Ang bait ninyo. Kayo na po ang bahala.
"Bago bendahan," sabi ko,
"tapalan muna ng malambot na bagay."
-Masa? -Oo. Pumunta ka sa panaderya.
Isasara ko ang talukap niya.
Dinala ko si Imdad sa surgery room.
"Mahiga ka," sabi ko.
Kumuha ako ng isang bote ng collodion.
Isasara ko ang talukap mo gamit ito.
Pa'no ko matatanggal?
Papahiran mo lang ng alcohol sa ilalim ng pilikmata.
Pumikit ka lang habang pinapatigas natin.
Dalawang minuto.
"Dumilat ka," sabi ko. Di niya kaya.
Itinapal ko sa mata ni Imdad ang masa na dala ni Dr. Marshall.
Tinakpan ko nang buo
at hinayaan kong lumagpas sa mata ang masa.
Ginawa ko rin sa isang mata.
Diniinan ko ang paligid.
"Masakit ba?" tanong ko.
Hindi po. Salamat.
"Bendahan mo," sabi ko.
Malagkit ang mga daliri ko.
Sige po. Lagyan natin dito…
Tinakpan niya ng makapal na tela ang mga mata ni Imdad.
Hindi gumagalaw.
Tumayo po kayo.
Binalutan ni Dr. Marshall ng benda ang ulo at mukha.
Wag n'yo pong tatakpan ang ilong ko.
Oo naman.
Medyo masakit ito rito sa likod.
Ayos lang ba?
"Magaling," sabi ko.
Para siyang inoperahan sa utak.
Kumusta?
Maayos po.
Maayos po ang pagkakalagay ninyo.
Tumayo si Imdad Khan at naglakad papunta sa pinto.
Nakita mo 'yon? Alam niya kung nasaan ang doorknob!
Nawala ang ngiti niya.
Normal ang lakad ni Imdad, na bumilis sa pasilyo.
Sinundan namin siya. Nakakakilabot siyang panoorin
habang may benda sa ulo at maayos na naglalakad.
"Nakita niya" sabi ko.
"Nakita niya ang trolley! Imposible!"
Tahimik si Dr. Marshall.
Bakas ang gulat sa buong mukha niya.
Maayos na nakababa ng hagdan si Imdad.
Walang hawak sa rail.
May mga umaakyat at halata mong nagulat din sila.
Sa ibaba ng hagdan, lumiko siya at dumiretso sa pinto palabas.
Sinundan namin siya ni Dr. Marshall.
Isang daang batang nakayapak ang sumisigaw at sinalubong
ang bisitang puti ang ulo.
Kumaway siya sa mga bata.
Sumakay siya sa bisikleta at maayos na nagpedal.
Hinabol siya ng mga batang tumatawa't sumisigaw.
Nagpedal siya papunta sa magulong kalsada
na may bumubusina, humaharurot na kotse sa paligid niya.
Maayos siyang nagmaneho.
Pinagmasdan namin siya.
Lumiko siya at tuluyang nawala.
-"Imposible," sabi ni Dr. Marshall. -Di ako makapaniwala.
"Ako rin," sabi ko.
Ang nakita natin ay isang himala.
Abala ako sa mga pasyente buong araw.
Sa gabi ay nagpalit ako ng damit.
Matagal akong naligo.
Uminom ako ng alak sa beranda habang tuwalya lang ang suot.
Dumating ako sa Royal Palace Hall bago ang 7:00.
Dalawang oras ang palabas.
Natuwa ko. Ang juggler, snake-charmer, kumakain ng apoy,
ang lumunok ng espada mula lalamunan hanggang tiyan.
At panghuli, kasabay ng trumpeta,
lumabas si Imdad Khan para magtanghal.
Nagtawag ng manonood para takpan ang mata niya
bago maghagis ng kutsilyo sa bata
at barilin ang lata sa ulo nito.
Sa huli, may nilagay na bakal na timba sa ulo niyang may benda.
Naglagay ng karayom at sinulid sa kamay ni Imdad.
May magnifying glass sa harap niya,
at walang ano-ano,
maayos niyang nailusot ang sinulid sa karayom.
Nabigla ako.
Nakita kong nakaupo sa backstage si Imdad
habang nag-aalis ng makeup.
Nagtataka ka siguro, doktor?
"Sobra," sabi ko.
Muli akong nagulat sa mga buhok sa labas ng kaniyang tainga.
Ngayon lang ako nakakita nito.
May alok ako sa iyo: Hindi ako manunulat.
Pero kung sasabihin mo kung paano ka
nakakakita nang walang mata, isusulat ko ito.
At susubukang ilathala sa British Medical Journal
o sa magazine.
Matutulungan ka bang sumikat noon?
-Napakalaking tulong. -Magaling.
Mabilis akong magsulat ng mga medical history.
Naisulat ko ang lahat ng sinabi ni Imdad, bawat salita.
Eksakto sa mga sinabi niya sa akin.
LAHAT NG SINABI NI IMDAD KHAN NOON
(BAWAT SALITA)
Isinilang ako sa Kashmir State noong 1873.
Ticket inspector ang tatay ko sa national railway.
May mahikero na nagpunta sa paaralan para magtanghal.
Manghang-mangha ako.
Mula noon, kinuha ko ang ipon ko
at sumali sa teatrong naglalakbay.
Noong 1886 'yon, 13-anyos ako.
Sa tatlong taon,
naglakbay kami ng grupo sa buong Punjab.
Sa bawat pagtatapos, ako ang pinakasikat.
Nag-iipon ako ng pera sa lahat ng oras,
na umabot lang sa 3,000 rupees.
Narinig ko ang tungkol sa isang sikat na yogi
na may kakayahang lumutang.
Kapag nagdasal daw ito,
lumulutang ito hanggang 18 pulgada sa ere.
Talagang nakakamangha.
Bigote?
Umalis ako sa teatro
at pumunta sa maliit na bayan ng Ganges,
kung saan daw nakatira ang yogi.
Isang araw, narinig kong may ermitanyong
nakita sa isang gubat sa hindi kalayuan, nag-iisa.
Sapat na 'yon.
Nagrenta agad ako ng karwahe.
Habang tumatawad sa kutsero,
may lalaking papunta sa parehong lugar,
magsabay na raw kami at maghati sa bayad.
Pag sinusuwerte ka nga naman!
Habang kausap siya,
nalaman kong alagad siya ng dakilang yogi,
at bibisitahin niya ang kaniyang master.
Ang sabi ko,
"Siya ang hinahanap ko! Pwede ko siyang makita?"
Tumingin lang sa akin ang kasama ko.
"Imposible 'yan," sabi niya.
Mula noon ay hindi na niya sinagot ang mga tanong ko.
Pero may nalaman akong isang bagay:
ang oras kung kailan ginagawa ng yogi ang meditation.
Pinahinto ng kasama ko ang karwahe, bumaba at umalis na.
Nagpanggap akong tumuloy. Nang makatabi,
tumalon ako at tumingin sa daan.
Naglaho na agad ang lalaki sa gubat.
May narinig akong kaluskos.
"Kung di siya 'yon, tigre 'yon,
at susunggaban ako, sasakmalin ako,
kakainin ako, pira-pirasong duguang karne."
Siya 'yon.
Wala man lang bakas kung saan naglakad ang lalaki.
Dumaan siya sa pagitan ng mga kawayan
at mga matatayog na halaman.
Sinundan ko siya nang tahimik, nasa 100 dipa ang layo ko.
Lagi siyang nawawala sa paningin ko,
pero nasusundan ko ang mga yapak niya.
Kalahating oras ko siyang sinundan.
At biglang hindi ko na narinig ang lalaki.
Huminto ako at nakinig.
Sa likod ng mataas na halaman,
may nakita akong dalawang maliit na kubo.
Natuwa ako.
May daanan ng tubig sa tabi ng kubo
at maliit na banig, at sa itaas,
ay isang malaking puno na hitik sa dahon ang mga sanga.
Naghintay ako sa kainitan ng tanghali.
At kahit sa alinsangan ng hapon, naghintay ako.
Sumapit ang alas-singko
at umakyat ako sa puno at nagtago sa mga dahon.
Sa wakas, lumabas ang yogi sa kubo
at naupo sa banig.
Bawat galaw niya ay kalmado at banayad.
Nakalagay ang palad niya sa kaniyang tuhod,
huminga nang malalim mula sa ilong,
at nakita kong nagliwanag ang paligid niya.
Nanatili siya sa ganoong posisyon nang 14 minuto.
Nanood lang ako, at sigurado ako sa nakita ko,
unti-unti siyang umangat.
Labindalawang pulgada, 15, 18, 20.
Dalawang talampakan mula sa banig.
Sabi ko sa sarili,
"Sa harapan mo ay lalaking nakaupo sa hangin."
Nanatili siyang nakalutang nang 46 minuto.
At dahan-dahan, bumaba siya sa lupa,
hanggang sa makaupo ulit siya sa banig.
Bumaba ako sa puno at tumakbo palapit.
Naghuhugas ang yogi ng kamay at paa.
"Kailan ka pa nandito?" tanong niya.
Bigla siyang naghagis ng bato sa akin,
tumama ito sa binti ko at nahati sa dalawa.
Ipapakita ko sa inyo ang peklat.
Ang totoo, swerte 'yon.
Ang isang yogi ay hindi dapat nagagalit at namamato.
Napahiya ang matanda, nagsisisi, at naiinis sa sarili.
Sinabi niya na hindi niya ako pwedeng gawing alagad,
pero tuturuan niya ako ng ilang bagay
bilang paumanhin sa pag-atake niya,
na dapat lang naman talaga sa akin.
Ito ay 1890.
Halos 17-anyos na ako.
Ngayon, ano ang itinuro ng yogi?
Ito na.
Maraming laman ang isip.
Pinoproblema nito ang napakaraming bagay.
Ang mga nakikita mo, naaamoy, naririnig.
Mga bagay na iniisip mo at ayaw mong isipin.
Dapat matutuhan mong isentro ang isip
sa puntong isang bagay lang ang makikita mo, walang iba.
Kung sisikapin mo, maaari mong ituon ang isip mo
sa bagay na pipiliin mo
sa tatlo at kalahating minuto.
Kailangan nito ng 20 taon ng araw-araw na pagsasanay.
"Dalawampung taon!"
Matagal ang dalawampung taon.
Ganoon talaga ang itatagal kapag ginawa mo ito.
Matanda na ako noon!
Pero may tumatagal lang ng sampung taon, may 30.
Pero may mga pambihirang taong
kayang gawin iyon nang isa o dalawang taon lang,
Isa sa isang bilyon, hindi ikaw.
Mahirap ba talagang isentro ang isip…
Halos imposible. Subukan mo. Pumikit ka at mag-isip ng isang bagay.
Iyon lang ang isipin mo. Isipin mong nasa harap mo.
Pero maglalakbay agad ang isip mo.
Maiisip mo ang ibang bagay. Napakahirap nito.
Iyan ang sinabi ng dakilang yogi.
At nagsimula ang pagsasanay ko.
Tuwing gabi, uupo ako,
pipikit at iisipin ang pinakamamahal kong tao sa lahat,
iyon ay ang kuya kong namatay dahil sa sakit sa dugo.
Mukha niya lang ang iniisip ko pero naglakbay ang isip ko.
Tinigil ko ito at nagpahinga nang ilang minuto,
sinubukan ko ulit.
Pagkatapos ng limang taon,
naitutuon ko na ang isip ko sa mukha ng kuya ko
sa isa at kalahating minuto.
Umuusad ako.
Kasabay noon,
maganda na ang kita ko sa pagtatanghal.
Natural na magaling ang mahika ko,
pero tinuloy ko pa rin ang pagsasanay ko.
Tuwing gabi, nauupo ako kung nasaan man ako,
at iisipin lang ang mukha ng kuya ko.
Minsan, nagsisindi ako ng kandila at titingin sa apoy.
Ang apoy ng kandila ay may tatlong bahagi:
dilaw sa ibabaw, ang lila sa ibaba,
at itim sa loob.
Labing-anim na pulgada ang layo ng kandila sa akin,
katapat ng mga mata ko,
para hindi kailangang gumalaw ng mata ko
sa ibaba o itaas.
Tinitigan ko ang itim sa gitna hanggang maglaho ang nasa paligid ko.
Saka ako pumikit
at inisip ang mukha ng kuya ko.
Noong 1907, 34-anyos na ako, nakakapagtuon na ako nang tatlong minuto
nang hindi lumilipad ang isip.
Kasabay noon, naramdaman ko ang isang kakayahan,
kakaibang pakiramdam,
kapag pumikit ako at tumingin nang mariin sa bagay,
mariing-mariin,
nakikita ko ang anyo ng bagay na tinitignan ko.
Naisip ko ang sinabi ng yogi:
"May ilang banal na tao na kayang isentro ang isip nila,
at nakakakita rin sila nang di ginagamit ang mata."
Tuwing nag-eensayo ako gamit ang kandila sa gabi,
umiinom ako ng kape, pipiringan ko ang mata ko
at susubukang makakita nang walang mata.
Nagsimula ako sa baraha.
Inaral ko ang likod at hinulaan.
Sandali lang ay 60% na ang tama ko.
Sunod ay gumamit ako ng mapa
at idinikit sa kwarto ko.
Ilang oras akong tumingin dito nang nakapiring, binabasa ang mga nakasulat.
Tuwing gabi sa loob ng walong taon, tinuloy ko ang ganitong gawain.
Sa 1915, nakakabasa na ako ng buong libro,
hanggang dulo, nang nakapiring.
Nagawa ko!
Sa wakas, may kapangyarihan ako.
Ito na ang naging pagtatanghal ko.
Nagustuhan ng mga tao pero hindi naniniwalang totoo.
Kahit ang doktor na gaya mo, na piniringan ako nang sobra,
di naniniwalang may makakakita nang walang mata.
May iba pang paraan para dalhin sa isip ang isang imahe.
Tumahimik si Imdad Khan.
Pagod na siya.
"Ano 'yon?" tanong ko.
Ang totoo, hindi ko alam.
Ibang parte ng katawan ang gamit para makakita.
Anong parte?
Hindi ako nakatulog.
Kayang lituhin ng taong ito ang mga taga-siyensiya.
Siya ang pinakamahalagang tao.
Kailangan kong malaman, sa biology man, kemikal, o mahika,
kung paano makakita nang di gumagamit ng mata.
Kayang makakita ng bulag. Makakarinig ang bingi. Ano pa?
"Di siya pwedeng balewalain," naisip ko.
Isinulat ko ang lahat ng sinabi ni Imdad nang gabing iyon.
Limang oras nang hindi humihinto.
Alas-otso ng umaga, natapos ko ang pinakamahalagang bahagi:
ang mga binasa mo.
Nakita ko lang si Dr. Marshall nang magtsaa kami.
Sinabi ko ang lahat sa maikling oras.
"Babalik ako sa teatro," sabi ko.
Sasama ako sa iyo.
Nagpunta kami sa Royal Palace Hall nang 6:45.
Ipinarada ko ang kotse at saka pumasok.
"May mali," sabi ko.
Walang tao, at sarado ang mga pinto.
Nandoon pa rin ang mga poster pero may ibang poster sa ibabaw nito.
"Di tuloy ang palabas ngayon."
Tinanong ko ang matandang bantay sa pinto: "Bakit?"
May namatay.
"Sino?"
Syempre, alam ko na.
Ang nakakakita nang walang mata.
"Paano?" tanong ko.
Natulog, hindi na gumising.
Ganoon talaga.
Bumalik kami sa kotse.
Nakaramdam ako ng lungkot at galit.
Di ko na siya dapat pinakawalan.
Inalagaan ko sana siya.
Naghimala si Imdad Khan.
Nagawa niyang kumonekta sa ibang pwersa na di kaya ng ordinaryong tao.
Ngayon, patay na siya.
"Iyon na," sabi ng doktor.
Iyon na 'yon.
"Oo," sabi ko.
"Iyon na 'yon."
Ito ay totoo at tiyak na tala ng lahat
ng pagkikita namin ni Imdad Khan.
Aba, aba, aba.
Interesante ito.
Nakakamanghang impormasyon.
Magbabago ang buhay ko.
Ang tinutukoy ni Henry na impormasyon
ay ang pagsasanay ni Imdad Khan na alamin ang bilang ng baraha
mula sa likod,
at bilang mandaraya, gaya ng sinabi ko,
naisip ni Henry na yayaman siya rito.
Nanghingi siya sa butler
ng kandila, kandelero, at ruler.
Nagkulong siya sa kwarto,
sinara ang kurtina at ilaw.
Itinirik ang kandila. Kumuha ng upuan.
Natuwa siya nang napansing pantay sa mata niya ang mitsa.
Gamit ang ruler, inilayo niya ang kandila sa layong 16 pulgada,
gaya ng sinabi sa libro.
Inisip ni Imdad Khan ang mukha ng pinakamamahal niya,
ang namatay niyang kuya.
Walang kapatid si Henry.
Kaya ang inisip na lang niya ay ang mukha niya.
Nang tingnan ni Henry ang itim sa gitna ng apoy,
may kakaibang nangyari.
Nawala ang pagiging balisa ng isip niya. Blangko ito,
naramdaman niyang tila binalot ang buong katawan niya,
guminhawa,
sa loob ng itim na parte sa gitna ng apoy.
Pero 15 segundo lamang ang itinagal.
Mula noon, anuman ang ginagawa niya,
limang beses sa isang araw siyang nag-eensayo.
Unang beses na naging interesado siya sa isang bagay,
at kahanga-hanga ang kaniyang progreso.
Anim na buwan lang,
nagagawa na niyang isentro ang isip nang tatlong minuto
nang walang ibang pumapasok sa isip niya.
"Ako 'yon," naisip niya.
"Isa sa isang bilyon na kayang
magkaroon ng kapangyarihan ng yoga nang mabilis!"
Sa dulo ng unang taon, lagpas lima't kalahating minuto na siya.
Ito na 'yon.
Sa sala ni Henry, hatinggabi.
Nasasabik siya dahil ngayon,
may deck ng baraha sa harap niya
at nagpokus siya sa nasa taas.
Ang nakikita lang niya ay ang pulang linyang disenyo sa likod,
ang pinakakaraniwang disenyo sa buong mundo.
Nagpokus siya sa kabilang bahagi ng baraha.
Matindi ang kaniyang pokus sa hindi nakikitang bahagi ng baraha.
Tatlumpung segundo. Isa, dalawa, tatlong minuto.
Di gumagalaw si Henry.
Walang duda ang kakayahan niyang magpokus.
Iniisip niya ang likod ng baraha.
Walang ibang pumapasok sa isip niya.
Sa pang-apat na minuto, may nangyari.
Dahan-dahan, may mahika, pero malinaw,
ang itim na bilog ay naging spade, ang linya ay naging lima.
Ang five of spades.
Kinuha niya ang baraha at hinarap sa kanya.
"Nagawa ko," sabi niya.
Nalibang si Henry.
Lalabas lang siya kung bibili ng pagkain.
Buong araw, madalas pati gabi,
nakayuko siya sa baraha at orasan,
pinabibilis ang sarili.
Isang buwan, isa't kalahati. anim na buwan, 20 segundo.
Pitong buwan, sampung segundo.
Limang segundo dapat.
Kung di niya mababasa sa limang segundo,
hindi siya mananalo sa casino.
Pero habang palapit siya sa gusto niyang oras, mas humihirap.
Apat na linggo sa siyam na segundo.
Lima para maging walo.
Di na niya ramdam ang hirap.
Nag-eensayo siya nang diretsong 12 oras.
Alam niyang makakarating din siya doon.
Ang huling dalawa ang malala, 11 buwan.
Pero isang hapon ng Sabado…
Limang segundo. Inoorasan ni Henry ang sarili sa bawat baraha.
Limang segundo.
Gaano katagal bago niya nagawa ito?
Tatlong taon at tatlong buwan na ensayo.
May lagpas 100 na casino sa London.
Myembro si Henry ng sampu. Paborito niya ang Lord's House.
Ito ang pinakamaganda, nasa magandang Georgian mansion.
Kumusta, Mr. Sugar?
…sabi ng lalaking kabisado ang mga mukha.
Umakyat siya sa magarbong hagdan papunta sa kahera.
Nagsulat ng tseke para sa £10,000.
Nakapalibot ang mga babae sa roleta, parang mga inahing manok.
Nagbibilang ng chip ang mga lalaking mukhang nalugi
at kita ang kasakiman.
Unang beses sa buhay ni Henry,
umiwas siya sa mga sobrang yamang mga tao.
Naghanap siya ng bakanteng upuan
sa mesa ng blackjack.
Kinuha ng dealer ang plake at inilagay sa slot.
Medyo bata pa, itim ang mata at kulay abo na balat.
Nagsasalita lang siya kapag kailangan.
Maliit ang kamay at nagbibilang ang mga daliri.
Pinagpatong niya ang isang linya ng £25 chip.
Di na binilang. Di nagkakamali ang daliri niya.
Naglagay siya kay Henry.
Habang nag-aayos,
tumingin siya sa baraha sa dealer's shoe.
Sa limang segundo, nalaman niyang ten. Walong chip, £200,
pinakamalaking taya sa Lord's House.
Napunta sa kaniya ang ten. Nine ang sunod.
Nineteen lahat.
Stick na sa 19.
Hilingin mo na hindi dapat 20 o 21 ang makuha ng dealer.
-Nang si Henry na, ang sabi niya… -Nineteen.
…lumipat ito sa iba. "Teka," sabi ni Henry.
Bumalik ito kay Henry.
Tumaas ang kilay, seryoso ang mata.
-Draw sa 19? -…mabilis niyang tanong.
May dalawang rank lang na hindi pwede sa 19, alas at two.
Tanga lang ang itataya sa 19, lalo kung £200 ang nasa mesa.
Kita niya ang sunod na baraha. Di ginalaw ng dealer.
"Isa pa." sabi ni Henry. Kinuha ng dealer ang baraha.
Lumapag ang dalawang club kasama ang ten at nine.
-21. -…sabi ng dealer.
Tumingin siya kay Henry,
nakatingin lang, tahimik at nagtataka.
Wala pa itong nakikita na nag-draw sa 19.
Ang taong ito ay kalmado at tiyak
na nakapagtataka, at nanalo siya.
Tiningnan ng dealer si Henry, iniisip niyang may mali.
Lumapit ang mga tao. "Mawalang-galang na."
Hindi na siya uulit.
Kailangan niyang mag-ingat, magpatalo kahit minsan.
Tuloy ang laro.
Malaki ang lamang ni Henry,
hirap siyang di maging kahina-hinala.
Nanalo na siya ng £30,000.
Tumigil na siya.
Muntik na itong maging milyon.
Salamat.
Si Henry na ngayon ang pinakamabilis
magparami ng pera sa buong mundo.
Interesante.
Kung ito ay isang gawa-gawang kuwento,
kailangang may wakas ito
na talagang kapana-panabik.
Madrama at kakaiba.
Halimbawa, uuwi si Henry at bibilangin ang pera.
Habang nagbibilang, sasama ang pakiramdam niya.
May kirot sa dibdib.
Nagpunta siya sa kwarto. Naghubad.
Nakahubad siyang naglakad.
Nadaanan niya ang salamin at napahinto.
Bilang nakagawian, nag-concentrate siya.
Nakita niya ang loob ng katawan.
Parang X-ray, pero kita niya lahat.
Arteries, mga ugat, dugong dumadaloy.
Atay, bato, bituka. Ang tumitibok niyang puso.
Tumingin siya sa parteng kumirot
may nakita siyang umbok sa loob ng ugat papunta sa puso.
Namuong dugo. Hindi ito gumagalaw noong una.
Pero gumalaw ito. Dahan-dahan. Kulang isang pulgada.
Pumupulandit sa likod ng clot ang dugo,
muli itong gumalaw.
Gumalaw ito nang kalahating pulgada. Natakot si Henry.
Alam niyang ang namuong dugo na gumagalaw sa mga ugat
ay papalapit sa puso.
Mamamatay na siya.
Magandang wakas para sa piksyon, pero hindi.
Totoo ito.
Pangalan lang ang di totoo. Di ito Henry Sugar.
Kailangang protektahan ang pangalan niya hanggang ngayon.
Bukod doon, totoo ang kwentong ito
at dahil totoo ito, dapat may totoo itong wakas.
Ito ang totoong nangyari.
Isang oras naglakad si Henry. Malamig ang gabi.
Buhay na buhay ang syudad.
Ramdam niya ang makapal na pera sa bulsa ng jacket niya.
Tinapik niya ito.
Maraming pera sa isang oras.
Pero naguguluhan pa rin siya.
Hindi niya alam kung bakit hindi siya masaya.
Kung nangyari ito bago ang yoga,
malamang sobrang saya niya,
pupunta pa siya sa club para magsaya.
Pero hindi masaya si Henry.
Malungkot siya.
Tuwing tataya siya, alam niyang mananalo siya.
Walang kaba, walang panganib.
Kaya niyang maglibot sa mundo at kumita ng milyon.
Pero masaya ba 'yun?
Isa pa, posible bang baguhin
ng kapangyarihan ng yoga
ang pananaw niya sa buhay?
Posible.
Tanghali siyang nagising kinabukasan,
nakita niya ang makapal na pera sa lamesa,
ayaw niya nito.
Ano ito?
Magandang umaga. Sa 'yo 'yan! Bigay ko.
Ah…
Ano?
Ilagay mo sa bulsa mo!
Sige.
Ano ito?
Pera 'yan.
Kunin mo!
Hoy!
Ano ba…
May nag-doorbell.
Ano'ng ginagawa mo?
Pasensya na. Nagbigay lang ako ng pera.
-Nagsimula ka ng gulo! -Nagbigay lang ako.
Hindi ko na uulitin. Aalis din sila.
Dinukot ng pulis ang £50 sa kaniyang bulsa.
-Nakakuha ka. -Ebidensiya ito. Saan galing ang pera?
Nanalo ako sa blackjack. Sinuwerte ako.
Sinulat ng pulis ang club na sinabi ni Henry.
Patutunayan nila.
Wala akong pakialam.
-Wala? -Wala.
Naniniwala ako sa kwento mo,
pero hindi 'yon dahilan para gawin 'yon.
Wala akong ginawang ilegal, di ba?
Ilegal?
Isa kang tanga!
Kapag nanalo ka ng ganoon karaming pera,
at gusto mong ibigay, hindi mo ihahagis sa bintana.
Dalhin mo sa ospital, o bahay-ampunan.
Maraming ospital at ampunang
walang perang pambili ng regalo sa mga bata sa Pasko.
At ito ang isang tanga
na hindi naranasang maubusan ng pera,
at hinagis 'yon sa kalsada.
Bumaba ang pulis at umalis.
Pumirmi si Henry.
Tinamaan siya sa mga salitang narinig niya,
matindi at malalim.
Napahiya siya.
Masamang pakiramdam.
At bigla,
nakaramdam si Henry ng kuryente sa buo niyang katawan,
at naisip niya ang isang bagay na babago sa lahat.
Mabilis siyang naglakad,
nag-isip ng plano para mangyari ang naisip niya.
Una. Mananalo ako ng maraming pera
araw-araw mula sa mga oras na ito.
Pangalawa. Walang parehong casino sa loob ng anim na buwan.
Pangatlo. Sakto lang dapat ang mapanalunan ko.
£50,000 lang sa isang gabi.
Pang-apat. £50,000 sa isang gabi, 365 na araw sa isang taon.
£18.25 milyon 'yon.
Panlima. Tuloy lang.
Dalawa o tatlong gabi sa kahit saang syudad.
London, Monte-Carlo, Cannes, Biarritz,
Deauville, Las Vegas, Mexico City, Buenos Aires, Nassau.
Pang-anim. Iipunin ko ang pera at magtatayo ng mga ospital at ampunan.
Mukhang korni at madrama ang pangarap
pero sa realidad, magagawa ko ito.
Hindi ito korni, isa itong kahanga-hangang bagay.
Pampito. Kailangan ko ng katuwang sa paghawak ng pera,
at ipapadala sa kailangan.
Isang tao na may malasakit at mapagkakatiwalaan ko.
Accountant ni Henry at ng tatay niya si John Winston.
Ang tatay ni John ay accountant ng lolo niya.
Magiging pinakamayaman ka sa mundo.
Ayokong maging pinakamayaman.
Di pwede sa England, mauuwi lang sa buwis.
Lilipat ako sa Switzerland. Wag bukas.
Di ako gaya mo na walang responsibilidad.
Magpapaalam ako sa pamilya at mga partner ko.
Ibebenta ang bahay at bibili sa Switzerland,
ililipat ang mga bata ng school.
Isang taon ang lumipas, nagbigay ng £120 milyon si Henry
kay John Winston sa Lausanne.
Limang araw kung magpadala
sa Swiss company na Winston Sugar, LLC.
Sina Henry at John lang ang may alam kung saan
galing o mapupunta ito.
Lunes ang pinakamalaking padala
dahil kasama ang Biyernes, Sabado at Linggo,
Pag sarado ang banko.
Mabilis siyang kumilos,
nagpapalit ng katauhan linggo-linggo.
Nalalaman na lang ni John kung nasaan si Henry
dahil sa address ng banko kung saan ipinadala ang pera. Napakalaki.
Namatay si Henry sa pulmonary embolism sa edad na 63.
Inasahan na niya iyon, at sobrang payapa.
Dalawampung taon niyang ginawa ang plano.
Nasa £644 milyon ang kinita niya.
May 21 na naipatayong
ospital at ampunan para sa mga bata sa buong mundo,
na pinamamahalaan ni John Winston at mga staff niya sa Lausanne.
Tapos na ang trabaho niya.
Ngayon, paano ko nalaman ang lahat ng ito? Sasabihin ko sa iyo.
Pagkamatay ni Henry, tinawagan ako ni John Winston.
Maayos siyang nagpakilala
bilang pangulo ng kompanya na Winston Sugar, LLC,
at kung pwede ba akong pumunta sa Lausanne
para isulat ang kasaysayan ng organisasyon nila.
Di ko alam kung bakit ako.
Siguro ay may listahan siya ng manunulat.
Babayaran daw nila ako, dagdag niya.
"Isang kahanga-hangang lalaki ang namatay."
"Siya ay si Henry Sugar."
"Dapat malaman ng mga tao kung ano ang nagawa niya sa mundo."
Dahil di ko alam,
tinanong ko kung ang kuwento ba ay interesante
para maisulat sa papel.
Nainis si John Winston. Siguro ay nainsulto ko siya.
Sa limang minuto sa telepono,
sinabi niya ang sikretong trabaho ni Henry Sugar.
Na hindi na sikreto.
Patay na si Henry at di na makakapasok ulit sa casino.
"Pupunta ako," sabi ko.
Sa Lausanne, nakilala ko si John Winston, lagpas 70 na
at si Max Engelman,
kilalang make-up artist na lumibot kasama si Henry
kaya naitago ni Henry ang tunay na katauhan niya.
Pareho silang winasak ng pagkamatay ni Henry.
Mahal ko siya. Mabuti siyang tao.
Pinakita ni John Winston ang kulay asul na libro
sinulat ni Z.Z. Chatterjee sa Calcutta noong 1935.
Kinopya ko ito, bawat salita.
"Huling tanong," sabi ko.
"Henry Sugar ang tawag mo sa kanya, pero sabi mo, di iyon totoo."
"Ayaw mo bang sabihin ang tunay niyang pangalan?"
-Ayoko. -…sabi niya.
Nangako kaming di ilalabas ang katauhan niya.
Sa tingin ko, lalabas din ito kalaunan.
Galing siya sa kilalang pamilyang Ingles,
pero ikagagalak ko kung hindi mo aalamin.
Pero tawagin mo siyang Mr. Henry Sugar.
At iyon nga ang ginawa ko.
Ang "The Wonderful Story of Henry Sugar" ay sinulat ni Roald Dahl
sa kaniyang bahay sa Great Missenden, Buckinghamshire
sa pagitan ng Pebrero at Disyembre ng 1976.
PAMPUBLIKONG DAAN
Binigyan si Ernie ng riple para sa kaarawan niya.
Dala ang baril at kahon ng bala, naghanap siya ng mababaril.
Sa bahay ni Raymond,
nilagay niya ang daliri sa bibig at pumito nang matagal.
Kapitbahay at kaibigan ni Ernie si Raymond.
Tinaas niya ang riple sa ulo niya.
"Grabe!" sabi ni Raymond. "Masayang laruin iyan!"
Umalis ang dalawa. Sabado ng umaga ng Mayo noon.
Namumulaklak na ang kastanyas,
at puti na ang mga hawthorn sa halamanan.
Habang naglalakad sina Ernie at Raymond,
binabaril nila bawat ibong makita nila.
Bullfinches, maya, whitethroats, yellowhammers.
Noong nasa riles na sila, may 14 na maliliit na ibon
na nakasabit sa tali.
"Tingnan mo!" bulong ni Ernie nang nakaturo. "Doon!"
May isang maliit na lalaking
nakatingala sa puno gamit ang binoculars.
"Si Watson! Lokong 'yon."
Payat at lampa si Peter Watson.
Maraming pekas at may suot na makapal na salamin.
Matalinong mag-aaral,
nasa senior class na kahit 13-anyos pa lang.
Mahilig sa musika at mahusay sa piano.
Hindi mahusay maglaro. Tahimik at magalang.
Lumapit ang dalawang mas malaking lalaki sa bata.
Di niya sila nakita dahil sa binoculars
at manghang-mangha sa tinitingnan niya.
"Taas-kamay!" tinutok ni Ernie ang baril.
Nagulat si Peter Watson.
Tiningnan niya ang dalawa mula sa salamin.
"Bilis!" sigaw ni Ernie. "Taas-kamay!"
Nakatindig si Peter Watson,
hawak ang binoculars sa dalawang kamay.
Tiningnan niya si Raymond at Ernie.
Di siya takot, pero di dapat makipaglokohan sa kanila.
Matagal na siyang pinahihirapan ng mga ito.
Taas-kamay.
Iyon lang ang tamang gawin.
Lumapit si Raymond at ninakaw ang binoculars.
"Sino'ng sinisilip mo?" sabi niya.
Iniisip ni Peter Watson ang mangyayari.
Pwede siyang tumakbo, pero mahahabol nila siya.
Kung sisigaw siya, walang makakarinig.
Ang magagawa niya lang ay kumalma
at subukan silang kausapin.
"Woodpecker 'yon," sabi ni Peter.
"Ano?" "Lalaking berdeng woodpecker." Picus viridis.
"Tinutuka ang patay na puno, naghahanap ng pagkain."
"Nasaan?" inangat ni Ernie ang baril.
"Babarilin ko!" "Wag," sabi ni Peter,
habang nakatingin sa mga ibon sa balikat ni Raymond.
"Lumipad noong sumigaw ka. Mahiyain ang mga woodpecker."
Bumulong si Raymond kay Ernie.
Napahampas si Ernie. "Maganda 'yan!"
Binaba niya ang baril at lumapit sa bata.
Tinulak niya ito.
Pumutol si Raymond ng mahaba-habang tali.
Tinali nila ang mga kamay ni Peter.
"Hita naman," sabi niya.
Pumiglas si Peter at sinuntok siya sa tiyan.
Nabilaukan siya, natigilan.
Tinali rin ng mga lalaki ang paa niya,
na parang manok.
Pinulot ni Ernie ang baril,
at binitbit nila ang bata papunta sa riles.
Tumahimik lang si Peter Watson.
Anumang balak nila, di na sila makukumbinsi.
Hinila nila siya sa pilapil
at hiniga nang pahaba sa riles. Itong riles na ito.
Nangyari sa akin ito 27 taon na. Ako si Peter Watson.
"Tali pa," sabi ni Ernie.
Wala nang magawa si Peter,
na nakatali na sa riles.
Ulo at paa niya lang ang nagagalaw niya.
Lumayo sina Ernie at Raymond para tingnan iyon.
"Ang galing natin," sabi ni Ernie.
"Pagpatay ito," sabi ng batang nakahiga sa riles.
"Hindi sigurado," sabi ni Ernie.
"Depende sa awang ng mga tren."
"Kung hihiga ka lang, baka maiwasan mo pa."
Umakyat ang mga lalaki sa pilapil at nagtago sa halamanan.
Nagsindi at nanigarilyo sina Ernie.
Alam ni Peter na di siya pakakawalan.
Mapanganib ang mga baliw na ito.
Mapanganib, baliw at mangmang.
"Dapat mag-isip ako," sabi ni Peter sa sarili.
Tinitimbang niya ang tsansa niya.
Pinakamataas sa mukha ay ilong.
Nasa apat na pulgada ang taas ng ilong niya sa riles.
Sobra ba 'yon? Mahirap sa makabagong diesel.
Nakaibabaw ang ulo niya sa graba sa pagitan ng tren.
Dapat makalubog siya nang kaunti.
Ginalaw-galaw niya ang ulo para hawiin ang graba
at unti-unting ilubog ang sarili.
Dalawang pulgada ang binaba ang ulo niya.
Pwede na. Pero 'yong paa niya?
Pinaling niya ito paloob hanggang sa mapatag
at hinintay ang tren.
Iniisip niya kung mayroon bang vacuum sa ilalim ng tren
habang dumaraan 'yon, na hihigop sa kanya. Baka.
Dapat magpokus siya
sa pagdiin ng sarili niya sa lupa.
"Wag kang lata. Dapat tuwid at nakadiin ang katawan sa lupa."
Pinanood ni Peter ang puting langit,
kung saan may cumulus na ulap na lumulutang.
Eroplano na dumaan sa ulap.
High-winged monoplane na may fuselage.
Lumang Piper Cub, naisip niya. Pinanood niya hanggang mawala.
At bigla na lang,
may narinig siyang nanginginig na tunog mula sa riles.
Mahina, halos di marinig, mahinang dagundong
na gawa ng riles na mula sa malayo.
Inangat ni Peter ang ulo niya at binaybay
ang kabuuan ng riles na isang milya,
at nakita ang tren.
Sa una, tuldok lang, pero habang papalapit,
lumalaki ang tuldok
at nagkakahugis, di na lang tuldok,
kundi malaki, at bilugang harap ng makinang diesel.
Diniin pa ni Peter ang ulo niya
sa butas na hinukay niya sa graba.
Pinaling paloob ang paa.
Pumikit siya at diniin pa lalo ang sarili sa lupa.
Dumaan ang tren na parang sumasabog.
Parang baril sa ulo niya.
Kasama ng pagsabog ang sumisigaw na hangin
na parang bagyong humahataw sa ilong at baga niya.
Nakakabinging ingay. Nasamid siya sa hangin.
Para bang kinain siya nang buhay
at ngayo'y nasa tiyan na nang maingay na halimaw.
At tapos na. Wala na ang tren.
Dumilat si Peter Watson sa puting langit,
lumulutang pa rin ang malaking ulap.
Tapos na, at nagawa niya.
-Kalagan mo. -Sabi ni Ernie.
Inalis ni Raymond ang pagkakatali ni Peter.
"Tanggalin 'yong sa paa, pero wag sa kamay."
Pinutol ni Raymond ang tali sa paa.
"Di ka makakawala," sabi ni Ernie.
Nilakad ng dalawa si Peter Watson sa kabilang bukid papunta sa lawa.
Nakatali pa rin ang kamay ng bilanggo.
Hawak pa rin ni Ernie ang baril
at bitbit naman ni Raymond ang binoculars.
Mahaba at makitid ang lawa
at may matataas na willow sa gilid.
Sa gitna, malinaw ang tubig,
pero sa pampang, may gubat ng bulrush.
"Ngayon," sabi ni Ernie. "Ito ang naisip ko."
"Ikaw sa kamay, ako sa paa,
at ihahagis natin siya hanggang sa maputik na damuhan."
"Ayun!" sabi ni Raymond. "Doon natin ihagis!"
Tumalikod si Peter Watson.
Isang pugad na tumpok-tumpok na damo
na dalawang talampakan ang taas sa tubig.
Sa taas, isang napakagandang puting swan na parang Lady of the Lake.
Nakatutok ang ulo nito sa mga lalaki, binabantayan sila.
"Grabe!" sigaw ni Raymond. "Ang ganda!"
Nilagay ni Ernie ang baril sa bandang balikat.
"Bird… Bird sanctuary ito," sabi ni Peter nang nauutal.
"Ano?" tanong ni Ernie.
Nararamdaman na ni Peter na kumukulo ang dugo niya.
Pero kumalma lang siya.
"Protektadong ibon sa England ang swan,
at bawal barilin ang pugad nila. Baka may cygnets doon."
"Wag nyo'ng gagawin. Di pwede. Pakiusap, wag!"
Tumama sa ulo ng swan ang bala
at unti-unting bumagsak ang leeg sa gilid ng pugad.
Pakibukas.
"Kalagan mo siya. Tagapulot natin 'yan."
Tinanggal ni Raymond ang tali sa kamay ng bata.
"Kunin mo!"
"Ayoko," sabi ko.
Hinataw ni Ernie si Peter sa mukha, malakas.
May patak ng dugo na lumabas sa ilong niya.
"Pumalag ka pa uli, at pinapangako ko:
Tatanggalin ko bawat ngipin mo sa harap,
taas at baba. Malinaw?"
Di siya umimik.
"Sagot!" sigaw ni Ernie. "Malinaw?"
"Oo," mahinang sabi ni Peter. "Malinaw."
Umaagos na ang luha ni Peter
habang naglalakad papunta sa lawa.
Lumapit siya sa patay na swan at pinulot ito.
Sa ilalim nito ay may dalawang cygnet, abuhin ang kulay.
Nagsisiksikan sila sa gitna ng pugad.
"May itlog?" sigaw ni Ernie sa gilid.
"Wala," sagot ni Peter. "Wala."
Dinala niya ang swan sa gilid ng lawa.
Dahan-dahan niyang binaba sa lupa, at saka humarap sa dalawa.
Umiiyak pa rin, pero mas galit na ang nangingibabaw.
"Kayo ang dapat mamatay," sabi niya.
Medyo nagulat si Ernie, pero nakabawi din siya agad.
May kumislap na panganib sa mga mata niya.
"Kutsilyo, Raymond."
May kasukasuang nagdurugtong sa pakpak ng ibon.
Pinasok ni Ernie ang kutsilyo doon at hiniwa hanggang litid.
Matalas ang kutsilyo,
madaling natanggal nang buo ang pakpak.
Pinutol pa ni Ernie ang kabilang pakpak.
"Tali," sabi niya, nakaabot kay Raymond.
Gumupit si Ernie ng walong tig-iisang yarda.
Tinali niya ang mga iyon sa gilid ng pakpak.
"Ibuka mo ang braso mo."
Nakatayo si Peter Watson sa tabi ng lawa
nang umagang 'yon ng Mayo,
at ang malaki, lanta at madugong pakpak
ay pumapaypay sa magkabilang gilid niya.
Napapalakpak si Ernie at napasayaw sa damuhan.
"Tapos ka na?" tanong ni Peter Watson.
"Di nagsasalita ang swan," sabi ni Ernie.
Lumakad sila sa gilid ng lawa hanggang marating ang puno ng willow.
Laylay na ang sanga nito dahil sa taas,
at halos umabot na sa lawa.
"Ang gagawin mo, Mr. Swan,
ay aakyat sa tuktok ng puno, tapos,
ibubuka mo ang pakpak mo at lilipad!"
"Ang galing!" sigaw ni Raymond.
Natuwa si Peter sa ideya
na makapunta sa taas at malayo sa mga lokong 'yon.
Pag nakaakyat siya, doon lang siya.
At malamang hindi na nila siya aabalahin.
Kung hindi, aakyat siya sa manipis na sanga
na di kakayanin ang dalawang tao.
Madaling akyatin ang puno dahil naabot niya ang mabababang sanga.
"Taasan mo pa!" sigaw ni Ernie.
Umabot na si Peter sa puntong di na makakaakyat pa.
Gabraso na lang ang sangang kinatatayuan niya,
at malapit na ito sa lawa,
na nakakurba na pababa.
Nagpahinga siya pagkatapos umakyat.
Nasa 50 talampakan ang taas niya. Di niya makita ang dalawa.
Wala na sila sa paanan ng puno.
"Makinig ka!"
Lumayo sila sa puno
para matanaw nang maayos ang bata na nasa tuktok.
Habang nakatanaw,
napagtanto ni Peter kung gaano kanipis
ang dahon ng puno ng willow.
Ni hindi siya natatabunan nito.
"Lumakad ka sa sanga na 'yan!"
"Lakad lang hanggang makalampas ka sa putikan, at lumipad ka!"
Di gumalaw si Peter Watson.
Tinutukan niya ang hugis na nakikita niya sa baba.
Nakatayo lang sila, nakatanaw sa kanya.
"Bibilang ako ng sampu,
pag di mo binuka ang pakpak mo at lumipad, babarilin kita."
"E di, dalawang swan na ang napatay ko."
"Ito na."
"Isa, dalawa, tatlo, apat, lima, anim!"
Di gumalaw si Peter Watson. Wala nang makakapagpagalaw sa kanya.
"Pito, walo, siyam, sampu!"
Nakikita ni Peter Watson ang baril.
Nakatutok sa kanya.
Narinig niya ang putok nito
at pagbulusok ng bala lagpas sa ulo niya.
Natakot siya, pero di gumalaw.
Magpapaputok uli si Ernie.
"Huli na!" sigaw ni Ernie. "Sa susunod, tatamaan ka na!"
Naghintay siya.
Sinisilip niya sa mga buttercup
ang dalawang magkatabing lalaki.
Inangat niya uli ang baril.
Ngayon, narinig niya ang bala na tumama sa hita niya.
Hindi masakit, pero nakakapanghina ang tama.
Para bang hinampas siya nang martilyo,
at nanghina ang parehong paa niya.
Naghanap siya agad ng kakapitan.
Bumaluktot at napatid agad ang sangang nahawakan niya.
May mga tao, na pag napupuno na,
at nasagad ang kakayahan nila,
madali na silang bumigay at sumuko.
Pero, may ilang tao
na sa kung anong dahilan ay hindi matinag-tinag.
Makikilala mo sila sa digmaan at sa kapayapaan.
Hindi magmamaliw ang tapang nila
at wala, sakit man o pagpapahirap o banta ng kamatayan,
ang magpapasuko sa kanila.
Isa si Peter Watson dito.
Lumaban siya
para hindi malaglag sa punong 'yon,
at naisip niyang magtatagumpay siya dito.
Tumingala siya at nakita ang kislap ng liwanag sa lawa
na sa sobrang ganda ay hindi niya maialis ang tingin.
Inaakit siya ng liwanag,
at binuka niya ang pakpak niya at tumalon papunta doon.
Tatlong tao raw ang nakakita sa nakapagandang swan
na paikot-ikot noong umagang 'yon:
isang guro,
lalaking nagpapalit ng bubong sa tindahan,
at batang naglalaro sa katabing bukid.
Si Mrs. Watson, na naghuhugas ng plato,
ay napalingon sa bintana sa mismong sandali
na bumagsak ang malaki at puting bagay
sa bakuran ng likod-bahay niya.
Lumabas siya agad.
Napaluhod siya
sa tabi ng lasog-lasog na katawan ng anak niya.
"Anak ko!" iyak niya. "Ang mahal kong anak!"
"Anong nangyari?"
Hango ang "The Swan" sa isang kwento sa diyaryo ng totoong pangyayari
na tinago ni Dahl sa "Ideas Book" nang 30 taon
bago niya isinulat noong Oktubre 1976.
BALITA "NGAYON" JOURNAL
Noong tanghali, dumating sa petrol station ang rat man.
Tahimik at marahan siyang naglakad sa daan.
Walang ingay ang yapak niya.
May nakasukbit na army bag sa balikat.
Nakakorduroy na jacket na may malaking bulsa.
May puting tali sa tuhod ang suot niyang kurdoroy na pantalon.
-Hello? -Ano 'yon?
Rodent operative.
Hinagod ng madilim niyang mata ang lugar.
-Rat man? -Ako nga.
Payat at maitim, matalim ang mukha,
mahaba't dilaw ang ngipin
na nakausli sa taas ng ibabang labi.
Bilugan at maliit ang tenga niya, nakaurong.
Madilim ang mata niya,
pero pag tumingin siya, may dilaw na kislap.
-Ang bilis mo. -Utos mula sa Health Office.
E di, huhulihin mo na ang mga daga?
-Oo. -Paano?
Oo. Paano?
Depende sa daga. Iba-iba ang paraan sa mga uri ng daga.
-Bibitagin, ata. -Ano?
-Bibitagin. -Bitag?
Suminghal siya.
Di ganoon. Di sila kuneho.
Tumingala siya,
inamoy niya ang paligid nang kumikibot-kibot ang ilong.
Matalino sila. Kung huhulihin mo sila, kilalanin mo sila.
Dapat kabisado mo ang daga.
Bakit? Dahil pinapanood ka nila.
Habang naghahanda ka para puksain sila,
nanonood sila.
Di kasama ang kanal, di ba?
Hindi, walang kanal.
-Ang hirap n'on, kung kanal. -Hindi naman.
Di naman dapat, di ba? Tingnan nga kita sa kanal.
Kung paano mo kinwento, gusto kong malaman.
Lasunin mo, siguro.
At saan mo ilalagay ang lason?
Sa kanal?
Nagwagi ang rat man.
Sabi ko na. "Sa kanal."
Alam mo kung ano'ng mangyayari? Maaanod.
Lahat ng lason. Parang sa ilog.
Sige, ano'ng gagawin mo, Mr. Rat Man? Pag kanal?
Umabante ang rat man.
Pabulong na ang boses niya,
parang nagbubunyag ng masamang lihim.
Dapat alam mo na ito, nangngangatngat ang daga, di ba?
Anumang ibigay mo, ngangatngatin nila.
Kung ganoon, sa kanal ka nga. Ano'ng gagawin mo?
Mahinang garalgal ang boses niya, parang palaka,
at para siyang naglalaway pag nagsasalita,
na para bang ninanamnam niya ito.
Bababa ka sa kanal
at lagyan mo ng malalaking paper bag
na puno ng plaster of paris powder. 'Yon lang.
Tapos isabit mo sa bubong ng kanal
para lumaylay at di sumayad sa tubig.
Sapat para maabot ng daga.
Nakikinig lang si Claud.
Lalangoy ang daga sa kanal, makikita ang bag. Titigil siya.
Aamuyin niya. Ayos naman ang amoy.
-At? -Ngangatngatin niya.
Tumpak! Ngangatngatin niya ang bag, at masisira 'yon,
at lalamon ng pulbos 'yong daga dahil sa kalokohan niya.
Tapos?
'Yon, tapos siya.
-Mamamatay siya? -Tigok.
-Plaster of paris… -Aalsa 'yon pag basa.
Papasok 'yon sa ugat ng daga at aalsa
at mamamatay siya sa pinakamabilis na oras.
Ganoon ang mga daga.
Umangas ang mukha ng rat man.
Pinagkikiskis niya ang mga daliri niya, nilapit ang kamay sa mukha.
Ano, nasaan 'yong mga daga?
Madulas ang pagkakasabi ng "daga"
na parang nagmumumog ng mantikilya.
Sa dayami sa kabila.
-Wala sa loob? -Sa dayami. Doon lang.
Tingin ko meron din sa loob, sa pagkain n'yo, at nagkakalat ng sakit.
-May sakit ba dito? -Tiningnan niya ako, tapos si Claud.
-Wala naman. -Sigurado?
-Sigurado. -Malay n'yo.
Nag-asta siyang public health officer,
dismayadong wala kaming bubonic plague.
Gayunman, nasa dayami ang mga daga. Paano mo aalisin 'yon?
Ngumiting labas-ngipin ang rat man.
Dumukot siya sa bag ng malaking lata,
winasiwas niya ito habang nagsasalita.
Lason. Espesyal na lason. Nakamamatay.
Kulong ka pag nahulihan ka nila ng kahit katiting nito.
Maraming mapapatay ito sa dami nito.
-Tingnan mo? -Sige.
Binuksan niya ng barya ang takip.
Ayan.
Ibinibida niya 'yon at ipinakita pa kay Claud.
Mais ba 'yan o barley?
Oats. Oats na binabad sa lason.
Sumubo ka ng isang butil at tapos ka sa loob ng tatlong minuto.
Lagi itong nasa akin, itong lata.
Hinimas niya ang lata at inalog…
para tumunog ang oats sa loob.
Pero di natin ibibigay ngayon. Di rin nila kakainin ito.
'Yan ang dapat mong malaman sa daga. Sobrang mapanghinala ang mga daga.
Kaya ngayon, normal at masarap na oats muna
na hindi sila papahirapan.
Patatabain lang natin sila. Ganoon ulit bukas.
At sa sunod na araw, at sa makalawa.
At sa sarap n'on, lahat ng daga sa lugar
ay magpupuntahan dito.
Napakagaling.
Dapat matalino ka dito, mas matalino sa daga.
May ibig sabihin 'yon.
"Dapat para ka ring daga," sabi ko.
Di ko na naawat ang sarili ko,
at di ko napigilan, nakatingin ako sa kanya.
Nakakagulat ang epekto nito.
-Ayan! -…sabi niya.
May nasabi ka ring matino.
Dapat mas daga pa sa daga ang nanghuhuli ng daga.
Mas matalino sa daga,
at mahirap 'yon, alam mo ba.
Bweno, simulan na natin.
Pinamamadali ako ni Lady Leonora Benson sa manor.
May daga din siya?
Lahat naman may mga daga.
Marahang lumakad sa daan ang rat man.
Para siyang daga kung maglakad, mapapaisip ka.
Ang napakabagal at mabigat na lakad na mas tuhod ang gamit,
at mga yapak na kahit ang mga graba ay tahimik.
Tumalon siya sa gate, at pinuntahan ang dayami,
nagsaboy ng isang dakot na oats.
Bumalik siya kinabukasan at inulit 'yon.
Inulit noong makalawa, at nang sumunod pang araw,
at sa pang-apat na araw, may lason na ang nilagay niya.
Pero hindi niya kinalat 'yon. Pinagtumpok-tumpok niya
sa bawat tumpok ng dayami.
-May aso ka? -Oo.
Kung gusto mo siyang mamatay nang miserable, papasukin mo dito.
Kinabukasan, kukunin niya ang mga patay.
Pahingi ng lumang sako. Isisilid ko sila doon.
Nagyayabang ang mata niya, taas-noo sa ginawa niya.
Ipapakita na niya sana ang mga nahuli niya.
Kumuha ng sako si Claud at naglakad kami.
Sinuyod ng rat man ang dayami,
sinipat ang isa sa tumpok ng lason niya.
-May mali dito. -…reklamo niya.
Galit at pabulong.
Sinipat niya ang isa pang tumpok ng lason.
-May mali talaga dito. -May problema ba?
Di siya sumagot, di pala ginalaw ng daga ang pain.
"Matatalino ang daga dito," sabi ko.
Nainis ang rat man
at bakas 'yon sa ilong niya at ang dalawang dilaw na ngipin
ay kumakagat sa labi niya.
-Tumigil ka. -…sabi niya, nakatingin sa akin.
Walang mali sa daga liban sa may nagpakain doon.
May kinakain silang masarap sa ibang lugar.
Walang tatanggi sa oats liban kung bundat na sila sa busog.
Umalis ang rat man, galit.
Dinakot niya ng pala ang oats na may lason,
maingat niya itong binalik sa lata.
Noong natapos siya, naglakad na kaming tatlo sa daan.
Tumayo sa petrol-pump ang rat man,
na ngayo'y nanlulumo't napahiya
at nalulukot na ang mukha.
Sinasarili niya ang kanyang kapalpakan,
lumalalim ang mata,
lumalabas ang dila niya mula sa dilaw na ngipin.
Tumingin niya sa akin, palihim,
at kay Claud.
Kumibot ang ilong, lumalanghap.
Tumitingkayad siya, humahapay-hapay,
at, sa halos pabulong na boses, sabi niya…
Gusto n'yong mamangha?
Sinusubukan niyang bumawi.
-Ano? -Gusto n'yo bang mamangha?
Pinamulsa niya sa jacket ang kanang kamay niya
at naglabas ng buhay na daga.
Diyos ko!
Ayan. Kita n'yo?
Medyo bumabaluktot siya at dumudukwang
at nakatingin sa amin habang hawak ang daga,
nakasakal ang daliri sa leeg n'on,
iniipit ang ulo nito para di makakagat.
Lagi kang may daga sa bulsa?
Lagi akong may isa o dalawang daga.
Dumukot siya sa kabila at naglabas ng maliit at puting…
-Ferret ba 'yan? -Ngumisngis ang rat man.
Nakapirmi lang sa kamay niya ang ferret.
Ferret ang pinakamabilis pumatay ng daga.
Pinagharap niya ang hawak niyang hayop
at natutok sa mukha ng daga ang ilong ng ferret.
Bumilog ang mata ng ferret sa daga.
Sinubukang lumayo ng daga sa papatay sa kanya.
-Ngayon. -…sabi niya.
Panoorin n'yo.
Bukas ang leeg ng damit niya,
at nilusot niya doon ang daga,
sa balat niya.
Pinigilan ng sinturon niya ang pagdausdos ng daga.
Sinunod niya ang ferret.
Nagkagulo sa loob ng damit niya.
Hinahabol ng ferret ang daga sa loob ng damit niya.
Anim o pitong beses umikot, hinabol ng maliit na umbok ang malaki,
unti-unting nalalapit sa isa't isa
hanggang sa magdikit ang dalawang umbok,
at sunod-sunod na ang umiingit na tili.
Sa buong palabas niya, di natitinag ang rat man,
hiwalay ang paa, laylay ang kamay,
kalmadong nakatanaw sa gimbal na mukha ni Claud.
Pinasok na niya ang kamay sa loob ng damit
at inilabas ang ferret.
Dinukot na rin niya ang patay na daga.
May bakas ng dugo sa puting nguso ng ferret.
"Di ko ata gusto 'yan," sabi ko.
Ngayon ka lang nakakita n'on, pustahan.
Di ko masabi.
Masusugatan ka nang malala niyan balang-araw.
…sabi ni Claud, pero nagtataka, umangas na naman ang rat man.
Gusto n'yong makakita ng mas matindi?
'Yong paniniwalaan mo lang pag nakita mo?
Nasulyapan kong takot na takot si Claud.
Sige.
Pinamulsa niya ang ferret at ang daga.
At bumunot sa bag niya at naglabas ng isa pang buhay na daga.
Diyos ko po!
Lagi akong may isa o dalawang daga.
Dapat kilala mo sila,
at dapat bitbit mo sila para makilala mo.
Dagang kanal ito. Matanda at napakatalino nito.
Pinapanood niya ako, iniisip kung ano'ng gagawin ko?
-Kita n'yo? -Kadiri.
"Ano'ng gagawin mo?"
Parang mas magugustuhan ko ito kaysa sa una.
-Ikuha mo ako ng tali. -Kumuha si Claud ng tali.
Kinawit ito ng rat man sa paa ng daga.
Pumalag ang daga, pero mahigpit ang hawak niya.
May mesa ba kayo sa loob?
"Ayoko ng daga sa loob," sabi ko.
Kailangan ko ng mesa. O basta patag.
Pumunta kami sa petrol-pump, at pinatong niya ang daga.
Iginapos niya ang daga sa poste.
Nakayuko lang noong una, di gumagalaw,
isang malaking daga na itim ang mata
at makaliskis na buntot na nakalatag sa bakal.
Di ito makatingin, pero tinatanaw siya nito
para makita ang gagawin niya.
Umatras ang rat man, kumalma ang daga.
Tumalungko ito
at dinilaan ang balahibo sa dibdib.
Pagkatapos ay kinamot ang nguso niya.
Parang wala itong pakialam sa iba pang tao sa paligid.
-Pustahan tayo? -…sabi ng rat man.
"Hindi na," sabi ko.
-Mas masaya kung may pustahan. -Ano ba'ng pagpupustahan?
Mapapatay ko ang daga nang di gumagamit ng kamay.
Ibubulsa ko lang at di gagamitin.
Halatang namemera lang ang rat man.
Sumama ang pakiramdam ko sa pagtitig sa daga,
di dahil papatayin ito,
pero dahil kakaiba ang pagpatay dito,
para lang sa kasiyahan.
-Sisipain mo 'yan. -Walang paa.
-E, braso? -Walang braso, paa, o kamay.
-Uupuan mo. -Di ko pipipiin.
-Tingnan natin. -Pustahan muna.
Baliw ka ba? Bakit naman?
-Ano'ng ipupusta mo? -Wala.
Sige. E di, wag na lang.
-Kakalagin na niya ito. -Isang shilling.
Lumalala ang pagduduwal ko.
Pero ewan kung bakit nakakaengganyo ito.
Ni hindi ako umalis o gumalaw doon.
-Ikaw? -Hindi.
Gagawin ko ito para sa pera.
-Wag mong gawin. -Nasaan ang pera?
Naglabas si Claud ng shilling.
Naglapag ng dalawang anim na pence ang rat man.
Ito ang pusta.
Lumayo kami ni Claud.
Umabante siya, pinamulsa ang mga kamay
at dumukwang siya sa daga.
Nabulabog ang daga.
Susugurin na nito ang rat man,
pero bigla itong bumaliktad
habang hinihila paatras ang sarili
at humigpit ang tali sa paa nito.
Lumapit pa ang rat man sa daga,
Tinititigan niya ito. Nang biglang…
-Nataranta ito. -…nataranta ito at tumalon.
Nabatak ang tali at halos mabali ang paa niya.
Yumuko uli siya sa gilid,
hanggang sa kung saan kaya ng tali, nanginginig,
naninigas ito sa takot.
Marahan ulit na nilapit ng rat man ang mukha niya,
palapit nang palapit.
Aawatin ko sana, pero di ako makapagsalita.
May napakasahol na mangyayari.
Malupit at malagim, pero kailangan kong makita.
Gabraso na lang ang distansya ng dalawa.
Tuwid na tuwid ang daga, takot at tensyonado.
Tensyonado rin ang rat man,
pero nakakasabik at mapanganib na tensyong nasa rurok na.
Umusbong sa mukha niya ang madilim na ngiti.
Tapos, biglaan siyang umatake,
na parang ahas,
lumusob ang ulo niya tulad ng kutsilyong humiwa…
…na mula sa lakas ng balakang…
…at nasulyapan kong bumuka ang bibig niya…
…dilaw na ngipin…
…ngumunguwing mukha sa pagkakabuka ng bibig.
Di ko na gusto ang kasunod noon.
Pumikit ako, at pagmulat ko,
patay na ang daga,
binubulsa na ng rat man ang pera
habang dumudura.
At doon gawa ang licorice.
Dugo ng daga ang gamit ng gumagawa ng chocolate para sa licorice.
Walang masama sa dugo ng daga.
Sobrang nakakadiri ka.
Pero maraming beses mo nang nakain 'yon.
Dugo ng daga ang penny stick at licorice bootlace.
Tumahimik ka na, salamat.
Pinakukuluan 'yon, bumubula, umuusok
at hinahalo ng mahahabang patpat.
Isa ito sa lihim ng mga chocolate factory,
at mga nanghuhuli lang ng daga ang may alam n'on.
Napansin niyang di na kami nakikinig.
Naduduwal at nanggigigil na ang mukha namin.
Tumigil na siya at umalis nang tahimik.
Pinanood namin siyang lumakad nang marahan.
Tahimik ang yapak niya, kahit sa graba.
Ang wirdo.
Di kinain ng daga ang may lasong oats.
May kung anong masustansyang nasa dayami.
Noong late 40s, tumira si Dahl sa Wisteria Cottage,
Amersham, kung saan niya sinulat ang Claud's Dog:
Mga Kwentong Halaw sa Lugar at Residente Doon.
Ang "The Ratcatcher" ay mula dito.
Hatinggabi na nang umuwi ako.
Habang papalapit ako, pinatay ko ang headlamps
para di sumayaw ang ilaw at magising si Harry Pope.
Ayos lang pala. Bukas pa ang ilaw niya.
Pumarada ako, pumasok,
binilang ko ang hakbang ko para di sumobra,
na wala pala sa taas. Isa, dalawa, tatlo, apat.
Pumunta ako sa kwarto ni Harry, at sumilip.
Nakahiga siya pero gising. Di man lang siya gumalaw.
Pero bumubulong siya, halos di rinig…
Tulong.
"Tulong"?
Tinulak ko ang pinto at pumasok.
Tigil.
"Tigil"? Halos di ko marinig.
Pinipigilan niya ang sarili na mag-ingay.
-Tulong. -"Tulong"?
Ano'ng problema, Harry?
Bawal ang sapatos.
"Bawal ang sapatos"?
Naalala ko si George Barling matapos barilin sa tiyan
noong sumandal siya sa tiklis,
pinipisil ang sarili at nirereklamo ang piloto,
tulad ng pagpipigil ni Harry na mag-ingay.
Pero yumuko si George Barling…
at namatay.
Bawal sapatos.
"Bawal sapatos."
Di ko maintindihan, pero di na ako tumutol.
-Bakit? -Wag akong hawakan.
Nakatihaya siya't bahagyang nakatalukbong ang katawan,
naka-striped pajama at pawis na pawis.
Mainit. Pawis ako, pero di gaya ni Harry.
Basa ang mukha niya, pati ang punda.
Tingin ko malaria ito.
-Bakit, Harry? -Krait.
-Ano? -Krait.
-"Krait"? -Ahas.
Nakagat ka. Kailan pa?
Hindi.
Ano?
Di pa ako nakakagat.
Nalito ako. Nakatingin ako kay Harry.
Krait sa tiyan. Natutulog.
Napaatras ako. Di ko napigilan.
Tinitigan ko ang tiyan niya, 'yong natatakpan.
Di ko masabi kung merong kung ano sa ilalim.
Sinasabi mo bang may ahas sa tiyan mo? Na tulog?
Oo.
Paano 'yan napunta diyan?
Di na ako dapat nagtanong. Pinatahimik ko na lang sana siya.
Nakahiga. Nagbabasa. May naramdaman sa dibdib, sa likod ng libro.
Kumikibot.
Napansin ko, may krait na lumabas sa pajama.
Maliit. Mga sampung pulgada.
Di pwedeng gumalaw. Nanigas ako, nakatitig lang.
Akala ko lalabas 'yon sa kumot.
Natahimik si Harry.
Tinitiyak niyang di mabubulabog ng bulong niya 'yong nandoon.
Umilalim 'yon.
Pumasok sa pajama. Gumapang papunta sa tiyan.
Tapos tumigil na. Natutulog na doon ngayon.
Naghihintay ako.
-Gaano katagal? -Oras.
Oras at oras at napakaraming oras.
Di ko na matiis. Mauubo na ako.
Sa totoo lang,
di nakakagulat na ginawa 'yon ng krait.
Pumapasok 'yon sa mga bahay at pumupunta sa maiinit na lugar.
Ang nakakagulat, di pa nito kinakagat si Harry.
Nakakamatay ang kagat n'on, pwera kung makita agad,
at nabigyan ka agad ng antivenom.
Maliliit 'yon. Mukha silang ganito.
Makakapasok nang di pansin,
sa awang ng pinto ng kwarto ng bata, halimbawa.
Nakwento sa akin ng manager ng tea estate 'yong tupang nakagat sa paa.
Noong hiniwa niya ang bangkay, nangitim nang sobra ang dugo nito.
"Sige, Harry," sabi ko. Bumubulong na rin ako.
"Pirmi ka lang at magsalita pag kailangan."
"Di 'yan mangangagat kung di mabubulabog."
Tahimik akong lumabas,
kumuha ng maliit na kutsilyo sa kusina.
Binulsa ko 'yon at gagamitin ko kung sakaling makagat si Harry.
Hihiwaan ko siya at sisipsipin ang kamandag.
"Harry," sabi ko, "ang pinakamagandang gawin
ay hawiin 'yong kumot nang mabagal at tingnan 'yon."
Gunggong ka.
Walang reaksyon ang boses niya. Sobrang malumanay ang pagkakasabi.
Nasa mata at paligid ng bibig niya lang ang reaksyon.
Kukurap ang liwanag. Papatayin ako ng ahas.
Oo nga.
E, kung hilain ko ang kumot at alisin nang mabilis…
Tumawag ng doktor.
Sa titig niya, parang dapat naisip ko na 'yon.
Doktor. Oo nga. Tatawagin ko si Dr. Ganderbai.
Hinanap ko ang numero ni Dr. Ganderbai,
at minadali ko ang operator sa telepono.
-Ito si Supervisor Woods. -Hello, Mr. Woods. Gising ka pa?
Magdala ka dito ng serum. Para sa krait.
Serum? Sino'ng nakagat?
Nagpantig ang tenga ko sa tanong na 'yon.
Wala pa, sa ngayon.
May krait na tulog sa kumot, sa tiyan ni Harry.
Saglit na tumahimik sa linya.
Dahan-dahan, di na nakakapantig, sinabi ni Dr. Ganderbai…
Bawal siyang gumalaw o magsalita. Kuha mo?
-Oo, Doktor. -Papunta na ako.
Binaba niya, at bumalik ako sa kwarto.
Pinapanood ako ni Harry.
Papunta na siya. Higa ka lang daw.
Ano ba itong ginagawa ko?
Bawal tayong magsalita.
E di, tumahimik ka.
Ang isang banda ng bibig niya, na ginagamit sa pagngiti,
ay gumalaw-galaw nang konti
at nagpatuloy lang pagkatapos niyang magsalita.
Ayoko n'on, o 'yong pagsasalita niya.
Pumarada na si Dr. Ganderbai.
Lumabas ako.
-Nasaan siya? -Dumiretso lang si Dr. Ganderbai.
Nilagpasan niya ako. Binaba ang bag sa upuan.
Malambot na tsinelas ang suot niya.
Tahimik siyang naglakad na parang pusa.
Sa gilid lang nakatingin si Harry.
Paglapit sa kama, nginitian niya si Harry,
naniniguro, tumatango na parang…
Kalma, maliit na bagay. Si Dr. Ganderbai ang bahala.
Pumunta siya sa kusina at sinundan ko.
Binuksan ang bag.
Una, bibigyan ko siya ng serum, pero dapat swabe lang ako.
May hawak siyang hypodermic at bote.
Nagpasok siya ng karayom at nagbuhos ng likido.
-Binigay sa akin. -Iabot mo sa akin mamaya.
Bumalik na kami.
Nakadilat na ang mata ni Harry.
Tinaas ni Dr. Ganderbai ang manggas ni Harry
nang di ginagalaw ang kamay.
Dumistansya siya sa kama. At bumulong…
Tuturukan kita. Parang kurot lang. Wag kang gagalaw.
Ikalma mo ang tiyan mo. Walang tensyon.
Tiningnan ni Harry ang heringgilya. Kumibot ang mukha niya.
Nilagyan ni Dr. Ganderbai ng tubo ang braso ni Harry.
Pinahiran niya ito ng alcohol.
Hinawakan niya ang heringgilya, sinipat,
at naglabas ng konti.
Matindi ang pawis ni Harry,
parang may cream na natutunaw,
umaagos sa unan.
Kita ko ang ugat sa braso niya, namamaga sa tourniquet.
Tutok ang karayom sa ugat, diniin ni Ganderbai sa braso,
nilusot ang karayom sa ugat,
banayad at marahan kaya swabe ang pasok.
Pumikit at dumilat si Harry pero di gumagalaw.
Lumapit si Ganderbai sa tenga niya.
Walang problema kahit kagatin ka, wag kang gagalaw. Babalik ako.
-"Ligtas na ba siya?" tanong ko. -Di tayo sigurado.
Pinunasan ni Ganderbai ang noo niya.
May paraan dito.
Marahan siyang nagsasalita habang nag-iisip.
Bibigyan natin ng anestisya
'yong hayop na natutulog sa kanya.
Magandang suhestyon.
Di pa ligtas. Cold-blooded ang ahas.
at matagal umepekto sa ganoon ang anestisya.
Pero wala na akong maisip. Ether o chloroform?
Tumango ako.
-Alin doon? -Tinatanong ba niya ako?
Chloroform!
Hinila niya ako papunta sa pasilyo.
Sa bahay ko.
Naghihintay na sa 'yo ang bata.
Susi ito sa lagayan ng lason.
Orange ang label ng chloroform.
May pangalan. Dito lang ako sakaling may mangyari.
Bilisan mo!
-'Yong sapatos ko… -Wag na.
Binilisan ko. 15 minuto lang, dala ko na ang bote.
Alam niya kung ano'ng gagawin, pero pinanghihinaan na siya.
Ewan kung gaano pa ang itatagal niya.
Pareho ang pwesto ni Harry sa kama mula kanina.
Basa at namumuti ang mukha niya. Tumingin siya sa akin.
Ngumiti at tumango ako.
Kinuha ng doktor ang tubong ginawang tourniquet,
at nilagyan ng papel na embudo.
Hinatak niya ang kumot sa ilalim ng sapin,
pinasok doon ang tubo,
sa kumot, papunta sa katawan ni Harry.
Matagal bago naidaan sa ilalim ang tubo.
Mga 20 o 40 minuto. Di ko nakitang gumalaw ang tubo,
pero lumiliit ang nakikita kong parte n'on.
Pawisan na rin si Dr. Ganderbai,
nagbubutil-butil na sa noo at nguso niya,
pero diretso ang kamay
at nakatuon ang mata sa kumot sa tiyan ni Harry.
Hiningi niya ang chloroform.
Tinanggal ko ang stopper at binigay sa kanya,
siniguro kong hawak na niya nang maayos.
Mr. Pope, babasain ko ang kutson. Lalamig ang ilalim ng katawan mo.
-Maghanda ka't wag kang gagalaw. -Bilis na!
Tumaas ang boses si Harry.
Tiningnan siya ng doktor, at tinuloy ang gagawin.
Sinalinan niya ang embudo hanggang dumaloy sa tubo.
Sinalinan pa at naghintay ulit.
Kumalat ang mabahong amoy ng chloroform sa kwarto
na dala ang pangit na alaala
ng mga nurse at surgeon sa puting kwartong may mesa.
Maingat si Ganderbai,
at nakikita kong namumuo ang makapal na usok sa taas ng embudo.
Huminto siya, nagsalin pa at binalik ang bote.
Hinila niya ang tubo at tumayo.
Napakahirap siguro ng prosesong ito
dahil naging ganito ang boses niya…
Labinlimang minuto para sigurado.
Ibinulong ko kay Harry.
-Maghihintay ng 15… -Narinig ko!
Tumalikod si Dr. Ganderbai, at bigla siyang nagalit.
Tinitigan niya si Harry. Kumibot uli ang mukha ni Harry.
Naghintay ng 15 minuto.
Tinitigan ni Dr. Ganderbai si Harry
nang masinsin, madiin at may tensyon,
tinutuon ang atensyon nito
para tumahimik at di gumalaw si Harry.
Nakatitig siya, at kahit di nag-iingay,
para bang sinisigawan niya ito.
-Parang… -Wag kang gagalaw o magsasalita!
Wag mong sisirain ito! Narinig mo?
Kumikibot na naman ang bibig ni Harry,
nagpapawis, pipikit, didilat,
titingin sa akin, kumot, kisame,
pero di kay Dr. Ganderbai.
Pero hawak siya ni Dr. Ganderbai.
Parang may umiihip ng lobong
puputok na, pero di ko maalis ang tingin ko.
Tumango na si Dr. Ganderbai, at alam kong itutuloy na namin.
Doon ka sa kabila.
Hahawakan natin at hihilain nang sabay.
Dahan-dahan. Pirmi lang, Mr. Pope.
Nakikita na ang buong dibdib ni Harry.
Nakita ko ang tali ng pajama niya,
maayos na naka-bow.
Sa ibaba, may butones na mother-of-pearl,
wala akong butones sa pajama,
lalo na ang mother-of-pearl.
Minsan walang kwenta
ang maiisip mo sa sitwasyong ganito.
Walang kung ano sa tiyan niya.
Pirmi, Mr. Pope.
Sinuri ni Ganderbai ang katawan at hita ni Harry.
Ingat. Nandyan lang 'yan, bandang hita ng pajama.
Umupo si Harry.
Ngayon lang siya gumalaw.
Bumalikwas siya, tumayo sa kama, nagtatadyak.
Akala namin nakagat na.
May scalpel na si Ganderbai,
pero tumigil si Harry, tumayo,
tumingin sa kutson, sumigaw…
Wala doon!
Tumayo si Dr. Ganderbai. Tiningnan si Harry.
Ayos lang si Harry. Di siya nakagat.
Hindi siya makakagat o mamamatay.
At walang problema.
Parang.
Baka nanaginip ka, Mr. Pope.
Sa pagkakasabi niya,
alam kong di sadya ang pang-aasar niya.
Pinagaang niya lang ang sitwasyon.
Iba ang inisip ni Harry. Tumayo siya,
tinitigan si Ganderbai. Namula ang pisngi.
Sinasabi mo bang nagsisinungaling ako?
Nakatayo lang si Dr. Ganderbai.
Lumakad si Harry sa kama. Maliwanag ang mata.
-Ikaw, dagang kanal ng Bengali. -"Tama na, Harry," sabi ko.
-Marumi, mabaho kang… -Tumahimik ka!
-Walang kwenta… -Tahimik!
Tumigil ka!
Lumabas si Ganderbai. Sinundan ko siya.
Hibang siya, kalokohan lang 'yon.
Lumapit kami sa lumang Morris Motor na kotse ng doktor.
Sumakay siya. "Naghimala ka," sabi ko.
-Niligtas mo siya. -Parang hindi.
Pwede mong… Utang niya sa 'yo ang buhay niya.
-Utang niya sa 'yo 'yon, doktor. -Hindi rin.
Pasensya ka na.
Di totoo 'yan.
Pinaandar ni Dr. Ganderbai ang kotse at umalis.
Isinulat ni Dahl ang "Poison" noong Enero 1950.
Ipinangalan niya ang karakter ni Woods
sa kasamang Raf Squadron pilot na namatay sa digmaan ng Athens.
Ito ang mga katangian
na dapat mong makuha o taglayin
kung gusto mong magsulat ng piksyon.
Dapat maligalig ang imahinasyon mo.
Dapat mahusay kang sumulat.
Ibig sabihin,
dapat kaya mong gumawa ng eksenang buhay sa isip ng mambabasa.
Kaunti lang ang may kaya noon.
Biyaya iyon, kung wala ka noon, wala talaga.
Dapat matatag ka.
Kumbaga,
di ka pwedeng tumigil o sumuko sa ginagawa mo.
Oras-oras,
araw-araw,
linggo-linggo,
buwan-buwan,
sa bawat taon at taon at taon…
Di ka dapat nagkakamali.
Di ka dapat makuntento sa sinusulat mo
hangga't di mo inuulit-ulit, hanggang sa kaya mong mapulido.
Dapat matindi ang disiplina mo.
Mag-isa kang gumagawa. Wala kang amo.
Walang sisibak sa iyo pag di ka nagsipag
o bubunganga sa iyo pag papatay-patay ka.
Malaking bagay kung marunong kang magpatawa.
Di ito importante kung matatanda ang mambabasa mo,
pero sa mga bata, kailangan iyon.
Panghuli…
Dapat mapagkumbaba ka.
Ang manunulat na sobrang hanga sa obra niya
ay malaking problema.
Nagsalin ng Subtitle: Dawn Rosello