1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX
3
00:00:33,333 --> 00:00:35,333
Deze film is
gebaseerd op historische feiten.
4
00:00:35,417 --> 00:00:37,583
De hoofdpersonen hebben echt geleefd
5
00:00:37,625 --> 00:00:41,000
en de grote gebeurtenissen in de film
hebben daadwerkelijk plaatsgevonden.
6
00:00:48,458 --> 00:00:50,458
MUBI PRESENTEERT
7
00:00:53,833 --> 00:00:56,167
EEN ARDIMAGES UK
EN MONTGOMERY AVENUE PRODUCTIE
8
00:00:58,792 --> 00:01:00,792
IN SAMENWERKING MET GARDEN STUDIOS
9
00:01:03,625 --> 00:01:05,625
EEN ELIZABETH SANKEY FILM
10
00:01:21,042 --> 00:01:23,042
Als je aan heksen denkt
11
00:01:25,542 --> 00:01:27,542
is dit dan wat je voor je ziet?
12
00:01:39,542 --> 00:01:42,542
Als een klein meisje,
zoals zoveel kleine meisjes,
13
00:01:43,917 --> 00:01:47,375
wilde ik een heks zijn.
14
00:01:53,167 --> 00:01:56,125
Op grijze winterdagen
hoorde ik hun gezang in het bos.
15
00:01:59,042 --> 00:02:01,583
's Nachts dansten ze in mijn dromen.
16
00:02:03,875 --> 00:02:06,250
Ik verlangde ernaar om mee te doen
met hun geheime rituelen.
17
00:02:07,750 --> 00:02:10,208
Ik brouwde drankjes
van bloemen en kruiden.
18
00:02:12,625 --> 00:02:14,958
Schreef spreukenboeken
die ik onder mijn kussen verstopte.
19
00:02:23,500 --> 00:02:26,958
En ik zong
mijn verlangens keer op keer
20
00:02:30,083 --> 00:02:32,792
in een poging iets,
wat dan ook, te laten gebeuren
21
00:02:33,792 --> 00:02:35,625
in mijn stille kleine wereld.
22
00:02:37,667 --> 00:02:39,375
Ik las boeken over heksen,
23
00:02:39,792 --> 00:02:41,792
ik zag ze op tv,
24
00:02:42,542 --> 00:02:45,250
maar vooral zag ik ze in de bioscoop.
25
00:02:46,208 --> 00:02:48,042
Kijken maar uit voor die mafkezen.
26
00:02:49,375 --> 00:02:51,375
Wij zijn de mafkezen, meneer.
27
00:02:53,708 --> 00:02:57,417
Ik herinner me nog dat ikThe Wizard Of Oz voor de eerste keer zag.
28
00:02:57,875 --> 00:03:01,292
Vanaf het moment dat Dorothy
in dat technicolor land stapte
29
00:03:01,792 --> 00:03:03,083
was ik gefascineerd.
30
00:03:10,917 --> 00:03:14,542
The Wizard of Oz liet me zien dat er
twee soorten heksen zijn.
31
00:03:15,417 --> 00:03:19,000
We hebben Glinda met haar witte magie,
haar lieve temperament
32
00:03:19,042 --> 00:03:21,792
en haar sprankelende,
traditionele schoonheid.
33
00:03:22,042 --> 00:03:24,292
Ben je een goede heks of een slechte heks?
34
00:03:24,625 --> 00:03:26,042
Ik ben helemaal geen heks.
35
00:03:26,125 --> 00:03:28,125
Heksen zijn oud en lelijk.
36
00:03:28,375 --> 00:03:30,375
Alleen slechte heksen zijn lelijk.
37
00:03:32,542 --> 00:03:34,667
En we hebben de Wicked Witch of the West,
38
00:03:34,792 --> 00:03:37,292
wiens ziekelijke groene huid
en kwaadaardige houding
39
00:03:37,750 --> 00:03:40,375
een onuitwisbaar
cultureel beeld is geworden.
40
00:03:40,667 --> 00:03:42,792
Ik krijg je wel, schoonheid.
41
00:03:42,875 --> 00:03:45,000
En je hondje ook!
42
00:03:48,250 --> 00:03:50,250
Ik wilde een goede heks zijn.
43
00:03:50,292 --> 00:03:53,750
Ik kon niet begrijpen waarom een vrouw
ervoor zou kiezen om slecht te zijn.
44
00:03:55,042 --> 00:03:59,125
Ik wist toen niet wat ik nu weet,
dat goed of slecht zijn
45
00:03:59,167 --> 00:04:01,792
geen keuze is die een vrouw
zelf mag maken.
46
00:04:04,792 --> 00:04:07,500
De boze heks moest ons bang maken,
47
00:04:07,542 --> 00:04:08,958
maar ze was ook gecreëerd
48
00:04:09,042 --> 00:04:11,375
als waarschuwing voor vrouwen en meisjes.
49
00:04:13,333 --> 00:04:17,125
Gedraag je en wees mooi,
of we zullen je vernietigen.
50
00:04:18,167 --> 00:04:20,667
Deze les wordt al eeuwenlang
aan vrouwen geleerd
51
00:04:20,917 --> 00:04:23,625
waardoor het nu
op onze botten is geborduurd,
52
00:04:24,042 --> 00:04:25,458
vermengd met ons bloed,
53
00:04:25,667 --> 00:04:27,708
getatoeëerd op onze kloppende harten.
54
00:04:28,417 --> 00:04:31,042
Het zit in onze cultuur,
in al onze verhalen.
55
00:04:31,250 --> 00:04:33,250
Vrouwen worden tegen elkaar opgezet.
56
00:04:34,542 --> 00:04:35,833
De maagd.
57
00:04:36,792 --> 00:04:38,083
De hoer.
58
00:04:38,292 --> 00:04:39,583
De vrijster.
59
00:04:39,708 --> 00:04:41,000
Het oude wijf.
60
00:04:41,292 --> 00:04:43,167
De goede heks
61
00:04:43,792 --> 00:04:45,667
en de kwade heks.
62
00:04:45,708 --> 00:04:48,708
Het is een verhaal
dat zo succesvol is doorgedrongen
63
00:04:49,042 --> 00:04:51,750
dat we het tegen elkaar herhalen.
64
00:04:51,833 --> 00:04:55,792
We betuttelen onze zussen,
onze buren, onze vrienden.
65
00:04:56,333 --> 00:04:57,583
Slet.
66
00:04:59,833 --> 00:05:01,000
Wat zei je?
67
00:05:01,125 --> 00:05:03,500
Je hebt haar wel gehoord.
68
00:05:14,917 --> 00:05:17,417
Ze draagt geen beha.
69
00:05:18,500 --> 00:05:20,875
Dit wrede verhaal moedigt degenen die
70
00:05:20,917 --> 00:05:23,917
bedreigd worden door ons
aan om te geloven dat hun angst en haat
71
00:05:24,000 --> 00:05:25,417
voor vrouwen juist is.
72
00:05:26,292 --> 00:05:29,167
Dat ze gelijk hebben om ons te vervolgen.
73
00:05:30,875 --> 00:05:32,875
Een paar maanden
nadat ik The Wizard Of Oz had gekeken,
74
00:05:32,917 --> 00:05:36,833
leerde ik op school over de vrouwen
die waren vermoord in heksenprocessen
75
00:05:36,875 --> 00:05:40,625
die honderden jaren geleden
in heel Europa en Amerika plaatsvonden.
76
00:05:41,292 --> 00:05:42,958
Hun verhalen achtervolgden me.
77
00:05:43,208 --> 00:05:44,875
Ik raakte geobsedeerd door ze,
78
00:05:45,208 --> 00:05:47,875
droeg hun namen
met me mee als amuletten.
79
00:05:48,208 --> 00:05:52,083
Ik noemde ze voor mezelf
als ik me angstig of eenzaam voelde.
80
00:05:52,250 --> 00:05:53,333
Anna Moats.
81
00:05:53,750 --> 00:05:54,833
Elizabeth Clarke.
82
00:05:55,292 --> 00:05:56,417
Mary Scrutton.
83
00:05:56,500 --> 00:05:57,458
Katherine Grady.
84
00:05:57,792 --> 00:05:58,833
Mary Hicks.
85
00:05:58,875 --> 00:06:00,000
Isabella Rigby.
86
00:06:00,500 --> 00:06:01,583
Janet Horne.
87
00:06:01,750 --> 00:06:02,833
Ruth Osborne.
88
00:06:03,042 --> 00:06:04,125
Agnes Waterhouse.
89
00:06:04,333 --> 00:06:05,417
Elizabeth Device
90
00:06:05,625 --> 00:06:07,833
Anne Whittle.
Jane Bulcock. Susannah Smith.
91
00:06:11,208 --> 00:06:12,375
Anna Moats.
92
00:06:13,125 --> 00:06:15,583
Sommige van die heksen waren
genezers en vroedvrouwen
93
00:06:15,750 --> 00:06:18,042
die hun gemeenschappen
met hun vaardigheden hielpen.
94
00:06:18,542 --> 00:06:21,625
Anderen waren verschoppelingen,
die aan de rand van hun dorp leefden.
95
00:06:23,167 --> 00:06:25,542
En sommigen waren gek geworden.
96
00:06:27,500 --> 00:06:28,833
Dit resoneerde met mij
97
00:06:29,333 --> 00:06:30,917
omdat ik altijd al gestalkt ben
98
00:06:31,208 --> 00:06:32,750
door de schaduw van waanzin.
99
00:06:35,250 --> 00:06:37,917
Als kind maakte ik deals
met onbekende krachten,
100
00:06:38,500 --> 00:06:40,917
gelovend dat bepaald gedrag
me veilig zouden houden.
101
00:06:41,875 --> 00:06:45,125
's Nachts praatte ik urenlang
met mensen die niet bestonden.
102
00:06:46,042 --> 00:06:48,042
En ik construeerde werelden in mijn hoofd
103
00:06:48,125 --> 00:06:50,958
die zo visceraal waren,
zo solide en levendig,
104
00:06:51,542 --> 00:06:53,333
dat ik er voor altijd in wilde blijven.
105
00:06:56,167 --> 00:06:59,167
Toen ik ouder werd,
goot ik mijn waanzin in mijn werk
106
00:06:59,750 --> 00:07:03,125
en ontdekte dat ik het kon beheersen,
het zelfs kon gebruiken.
107
00:07:03,750 --> 00:07:05,625
En ik nam afscheid van de heksen
108
00:07:06,042 --> 00:07:08,125
en liet ze vervagen in de kindertijd.
109
00:07:11,167 --> 00:07:12,250
Ik was gelukkig.
110
00:07:13,750 --> 00:07:15,167
Ik was veilig.
111
00:07:21,167 --> 00:07:23,292
Maar dat was slechts een illusie.
112
00:07:33,000 --> 00:07:35,667
Drie jaar geleden beviel ik van mijn zoon.
113
00:07:37,750 --> 00:07:40,667
Binnen een maand werd ik opgenomen
in een psychiatrische instelling.
114
00:07:41,708 --> 00:07:43,500
De waanzin had me weer gevonden.
115
00:07:45,083 --> 00:07:46,083
En de heksen?
116
00:07:47,458 --> 00:07:51,417
Ze waren nu zo dichtbij
dat ik hun adem in mijn nek kon voelen.
117
00:07:52,292 --> 00:07:53,792
Terwijl ik van kamer naar kamer schuifelde,
118
00:07:53,833 --> 00:07:55,000
ving ik glimpen van ze op.
119
00:07:55,792 --> 00:07:59,042
Ik voelde hun knokige handen op me
als ik 's nachts wakker lag.
120
00:07:59,750 --> 00:08:01,542
Ze zongen voor me vanaf de zee.
121
00:08:02,625 --> 00:08:04,250
Riepen me naar het bos
122
00:08:05,833 --> 00:08:07,250
en nodigde me uit bij hen te komen.
123
00:08:09,708 --> 00:08:10,917
Tot uiteindelijk,
124
00:08:12,292 --> 00:08:13,292
ik dat deed.
125
00:08:24,792 --> 00:08:27,375
Ik ben altijd bang geweest
om lelijk en rommelig te zijn.
126
00:08:28,375 --> 00:08:31,167
Bang om mijn slechtheid
en mijn zwakheid te tonen.
127
00:08:31,792 --> 00:08:33,333
Maar het kan me niet meer schelen.
128
00:08:34,042 --> 00:08:37,667
Ik wil dat je weet hoe het voelt
om je verstand volledig te verliezen.
129
00:08:38,667 --> 00:08:40,542
Ik wil dat je ziet wat ik zag,
130
00:08:41,292 --> 00:08:42,583
voelt wat ik voelde.
131
00:08:43,042 --> 00:08:45,542
Dus ik ga je meeslepen
in deze betovering.
132
00:08:46,542 --> 00:08:48,208
Want hoewel ik het heb overleefd,
133
00:08:48,292 --> 00:08:49,375
zijn er veel te veel
134
00:08:51,833 --> 00:08:52,958
die dat niet deden.
135
00:09:03,167 --> 00:09:05,625
Zwangerschap is een vreemde tijd
136
00:09:05,958 --> 00:09:08,583
zowel alledaags en wild magisch.
137
00:09:09,542 --> 00:09:12,292
En terugkijkend kan ik zien
dat dit het moment was waarop de waanzin
138
00:09:12,333 --> 00:09:14,250
naar me toe begon te kruipen.
139
00:09:15,417 --> 00:09:17,542
Terwijl mijn lichaam snel transformeerde
140
00:09:17,625 --> 00:09:20,000
begonnen de grenzen van de realiteit
te vervagen.
141
00:09:20,958 --> 00:09:23,167
Ik voelde me niet langer
gebonden aan het heden.
142
00:09:23,375 --> 00:09:27,042
In plaats daarvan leefde ik
in een soort vreemde, tussenruimte,
143
00:09:27,833 --> 00:09:30,250
verbonden met alle vrouwen
uit de geschiedenis
144
00:09:30,292 --> 00:09:32,375
die deze reis voor mij hebben gemaakt.
145
00:09:32,958 --> 00:09:35,958
De deuren naar het verleden
en de toekomst stonden open.
146
00:09:37,042 --> 00:09:39,792
En het voelde alsof
ik tussen twee werelden liep.
147
00:09:40,667 --> 00:09:42,042
Slapend en wakker.
148
00:09:43,417 --> 00:09:44,792
En niemand had me ooit verteld
149
00:09:44,875 --> 00:09:46,750
dat zwanger zijn zo kon voelen.
150
00:09:47,667 --> 00:09:50,417
Films hadden me geleerd
dat ik kalm hoorde te zijn,
151
00:09:50,625 --> 00:09:51,625
mooi,
152
00:09:51,667 --> 00:09:53,292
zacht en roze.
153
00:09:55,792 --> 00:09:56,792
Wat is er?
154
00:09:57,375 --> 00:09:58,375
Hij bewoog!
155
00:09:58,875 --> 00:09:59,875
Wat bewoog?
156
00:10:00,000 --> 00:10:01,167
De baby, hij bewoog!
157
00:10:01,417 --> 00:10:03,292
Maar zo voelde ik me niet.
158
00:10:04,292 --> 00:10:06,125
Ik had geen controle meer.
159
00:10:07,625 --> 00:10:08,958
Ik was een storm,
160
00:10:10,542 --> 00:10:12,542
wild en los van alles.
161
00:10:15,458 --> 00:10:16,625
Ik was een vuur.
162
00:10:17,333 --> 00:10:19,167
En door die ontkoppeling
163
00:10:19,208 --> 00:10:21,917
vond ik zwangerschap
een angstige en eenzame tijd.
164
00:10:22,958 --> 00:10:25,625
Ik telde de dagen af
tot het voorbij zou zijn.
165
00:10:25,833 --> 00:10:28,500
Ik kon niet wachten om
mijn zoon in mijn armen te houden,
166
00:10:28,917 --> 00:10:31,417
om zijn warme lichaam
op mijn huid te voelen.
167
00:10:32,500 --> 00:10:35,500
Na zijn geboorte was ik opgetogen,
ik was high.
168
00:10:36,083 --> 00:10:38,292
Ik kon niet slapen
omdat ik niet hoefde te slapen.
169
00:10:38,750 --> 00:10:41,792
Ik was te opgewonden, te gek van liefde.
170
00:10:43,250 --> 00:10:44,250
Maar toen
171
00:10:45,000 --> 00:10:46,833
begon alles verkeerd te gaan.
172
00:10:48,042 --> 00:10:50,750
Wat volgt is mijn getuigenis.
173
00:10:53,417 --> 00:10:55,417
Spreuk Nr.1
KRANKZINNIG WORDEN
174
00:10:55,458 --> 00:10:57,875
Leef in de nacht
tot je geest is opengespleten.
175
00:11:09,375 --> 00:11:10,542
Dank je wel.
176
00:11:11,917 --> 00:11:13,083
Oké, dus.
177
00:11:14,042 --> 00:11:16,292
Mijn zoon is geboren op een woensdag
178
00:11:16,417 --> 00:11:17,458
tijdens een hittegolf.
179
00:11:17,875 --> 00:11:23,292
En tegen zondagavond,
begon ik me heel vreemd te voelen.
180
00:11:24,000 --> 00:11:27,833
Ik herinner me dat
mijn man onze baby vasthield
181
00:11:28,042 --> 00:11:30,042
en hij vroeg me hem over te nemen,
heel even maar,
182
00:11:30,875 --> 00:11:32,125
en ik kon het niet.
183
00:11:32,708 --> 00:11:34,833
Hij stond in de woonkamer.
184
00:11:35,917 --> 00:11:38,125
En ik herinner me dat ik me,
soort van onvrijwillig,
185
00:11:38,375 --> 00:11:40,875
terugtrok naar de keuken.
186
00:11:41,667 --> 00:11:43,000
Ik was gewoon doodsbang.
187
00:11:43,042 --> 00:11:45,625
Het was een angst die
ik nooit eerder heb gekend.
188
00:11:46,500 --> 00:11:47,917
Ik wilde wegrennen.
189
00:11:48,958 --> 00:11:50,666
We reden naar de Eerste Hulp
om middernacht met
190
00:11:50,708 --> 00:11:54,000
onze zoon, piepklein,
in zijn kleine autostoeltje
191
00:11:55,292 --> 00:11:57,750
en we zaten in een plakkerige,
192
00:11:57,792 --> 00:12:00,000
zweterige kamer terwijl een dokter...
193
00:12:00,208 --> 00:12:01,417
Ik herinner me dit heel duidelijk
194
00:12:01,458 --> 00:12:05,417
omdat hij echt rood haar had
en zo'n felblauw ziekenhuispak aan had.
195
00:12:07,000 --> 00:12:09,167
Dokter Ben werd hij genoemd.
196
00:12:09,250 --> 00:12:11,833
Hij begon me een serie vragen te stellen.
197
00:12:12,625 --> 00:12:14,917
In de afgelopen week,
hoe vaak heb je last gehad
198
00:12:14,958 --> 00:12:17,417
van een neerslachtigheid,
depressiviteit of hopeloosheid?
199
00:12:17,875 --> 00:12:20,208
Hoe vaak heb je
weinig interesse of plezier
200
00:12:20,250 --> 00:12:21,500
in dingen doen?
201
00:12:21,625 --> 00:12:23,333
Hoe vaak heb je last gehad van
202
00:12:23,542 --> 00:12:27,500
problemen om in slaap te vallen
of te blijven, of te veel slapen?
203
00:12:27,542 --> 00:12:29,833
Ik zou heel vertrouwd raken met
deze vragen
204
00:12:30,167 --> 00:12:31,417
in de daaropvolgende maanden.
205
00:12:31,750 --> 00:12:33,833
Hoe vaak heb je
last van een slecht gevoel
206
00:12:33,875 --> 00:12:36,083
over jezelf,
of dat je een mislukkeling bent
207
00:12:36,250 --> 00:12:38,625
of dat je jezelf
of je familie in de steek hebt gelaten?
208
00:12:39,667 --> 00:12:42,375
Nadat ze me had horen uitleggen
hoe ik me voelde
209
00:12:42,417 --> 00:12:46,333
zei dokter Ben dat het
een klassiek geval van "baby blues" was
210
00:12:46,833 --> 00:12:48,833
en dat het waarschijnlijk
vanzelf over zou gaan.
211
00:12:50,042 --> 00:12:52,042
Ik ging naar huis
en probeerde door te gaan.
212
00:12:52,958 --> 00:12:54,958
Ik probeerde te verbergen
hoe ik me voelde,
213
00:12:55,417 --> 00:12:58,333
maar mijn geestelijke gezondheid
ging snel achteruit.
214
00:12:59,167 --> 00:13:01,250
Ik kon niet eten, ik kon niet slapen
215
00:13:01,833 --> 00:13:04,500
en ik begon na te denken
om mezelf iets aan te doen.
216
00:13:05,667 --> 00:13:08,792
Op een nacht voelde ik plotseling
een overweldigende drang
217
00:13:08,875 --> 00:13:10,125
om ons huis uit te lopen
218
00:13:10,167 --> 00:13:13,042
en naar een nabijgelegen brug
over een snelweg te gaan.
219
00:13:17,125 --> 00:13:19,292
Ik had daar eerder bossen bloemen gezien.
220
00:13:20,667 --> 00:13:23,250
Vervaagde foto's
met namen eronder geschreven.
221
00:13:24,833 --> 00:13:26,500
Maar ik heb nooit kunnen begrijpen waarom
222
00:13:26,542 --> 00:13:28,833
iemand op de leuningen zou klimmen,
223
00:13:31,000 --> 00:13:32,333
waarom iemand zou springen.
224
00:13:34,958 --> 00:13:36,958
Maar nu kostte het al mijn kracht
225
00:13:37,042 --> 00:13:38,250
om daar niet heen te rennen.
226
00:13:42,000 --> 00:13:43,583
We belden het ziekenhuis en ik herinner me
227
00:13:43,625 --> 00:13:45,500
dat de vrouw aan de telefoon
zo aardig was.
228
00:13:45,542 --> 00:13:46,500
Ze bleef maar zeggen:
229
00:13:46,542 --> 00:13:48,583
"Ik weet het, ik weet het.
Het is vreselijk."
230
00:13:49,417 --> 00:13:51,292
En ze belde een ambulance voor me.
231
00:13:52,667 --> 00:13:56,583
Toen de ambulance kwam,
zat ik op de bank
232
00:13:56,625 --> 00:13:59,417
en ik denk dat ik op dat moment
ongeveer tien dagen niet geslapen had.
233
00:14:02,542 --> 00:14:05,125
En ik kon niet eten.
234
00:14:05,167 --> 00:14:07,250
Ik kon gewoon fysiek niet slikken.
235
00:14:07,292 --> 00:14:10,292
Het was vijf uur 's ochtends
en ik wilde dood.
236
00:14:11,042 --> 00:14:13,667
En een van de verplegers was een man,
237
00:14:14,458 --> 00:14:16,583
in de vijftig of zestig.
238
00:14:16,667 --> 00:14:20,417
En hij keek naar me,
zat op de bank en zei,
239
00:14:21,625 --> 00:14:23,625
"Welkom bij het ouderschap!"
240
00:14:24,500 --> 00:14:25,875
Met jazz handen.
241
00:14:25,917 --> 00:14:27,750
En ik weet nog dat ik dacht...
242
00:14:29,000 --> 00:14:30,208
"Echt waar?!"
243
00:14:31,792 --> 00:14:32,792
Dit...
244
00:14:32,917 --> 00:14:34,208
Dit is normaal?
245
00:14:34,750 --> 00:14:36,083
Hoor ik me zo te voelen?
246
00:14:36,125 --> 00:14:38,000
Hoort het zo te zijn?
247
00:14:42,000 --> 00:14:43,292
Hij was een erg aardige man.
248
00:14:43,375 --> 00:14:47,875
Hij kwam me later opzoeken toen ik op
de Eerste Hulp was om me te controleren.
249
00:14:48,250 --> 00:14:52,000
Maar dat hij dat zei,
op dat moment in mijn ziekte,
250
00:14:52,042 --> 00:14:54,917
gaf me echt het gevoel
dat er iets mis met me was.
251
00:14:54,958 --> 00:14:58,583
Alsof ik hier niet geschikt voor was,
dat ik niet
252
00:14:59,167 --> 00:15:02,417
de vereiste vaardigheden had
om moeder te zijn.
253
00:15:04,250 --> 00:15:06,917
En het doet me pijn om dit te zeggen,
wetende wat ik nu weet
254
00:15:07,000 --> 00:15:09,417
en wetende hoe ik me voel over mijn zoon.
255
00:15:10,000 --> 00:15:13,792
Maar vanaf dat moment,
begon ik echt het gevoel te krijgen
256
00:15:13,875 --> 00:15:18,125
dat ik een fout had gemaakt door een ouder
te worden en dat iedereen het wist.
257
00:15:19,292 --> 00:15:21,292
En iedereen kon het zien.
258
00:15:24,042 --> 00:15:27,792
Omdat we allemaal weten
hoe een moeder hoort te zijn.
259
00:15:29,375 --> 00:15:30,833
Een goede moeder is onzelfzuchtig,
260
00:15:30,917 --> 00:15:34,083
haar hele identiteit in beslag genomen
door haar liefde voor haar kind.
261
00:15:34,875 --> 00:15:36,167
Ze is smetteloos.
262
00:15:36,458 --> 00:15:37,958
Ze is jeugdig, onschuldig,
263
00:15:38,208 --> 00:15:40,000
bijna maagdelijk in haar puurheid.
264
00:15:40,042 --> 00:15:41,083
Haar haren wapperen achter haar aan,
265
00:15:41,125 --> 00:15:43,167
als ze loopt
door een veld vol wilde bloemen loopt,
266
00:15:43,333 --> 00:15:44,875
terwijl ze haar baby borstvoeding geeft.
267
00:15:45,167 --> 00:15:47,042
Ze ruikt altijd naar versgebakken brood,
268
00:15:47,167 --> 00:15:49,250
ze draagt lange katoenen jurken,
en geen make-up.
269
00:15:49,542 --> 00:15:51,042
Ze straalt van liefde van binnenuit.
270
00:15:51,125 --> 00:15:52,375
Ze trekt haar leven nooit in twijfel.
271
00:15:52,417 --> 00:15:54,583
Ze voelt zich eeuwig gezegend en compleet.
272
00:15:54,667 --> 00:15:55,917
Ze heeft minstens drie kinderen
273
00:15:55,958 --> 00:15:57,708
voor wie ze de belangrijkste verzorger is.
274
00:15:57,750 --> 00:15:59,875
Ze is slank, aantrekkelijk en stijlvol.
275
00:16:00,000 --> 00:16:01,000
Ze is nooit gestrest,
276
00:16:01,042 --> 00:16:01,917
nooit boos,
277
00:16:01,958 --> 00:16:03,750
ze loopt over van mededogen, vreugde,
278
00:16:03,875 --> 00:16:05,375
en eindeloze emotionele bronnen.
279
00:16:05,458 --> 00:16:06,833
Ze is een moeder en niets anders
280
00:16:06,917 --> 00:16:08,375
en dat is meer dan genoeg voor haar.
281
00:16:08,417 --> 00:16:10,708
En ze is gelukkig.
282
00:16:14,500 --> 00:16:17,083
Ik was nu omringd door perfecte moeders.
283
00:16:17,250 --> 00:16:18,542
Ze waren overal.
284
00:16:19,458 --> 00:16:20,750
Ik was niet zoals zij.
285
00:16:21,292 --> 00:16:23,750
Ik leek meer op het karakter
Marlo in Tully.
286
00:16:24,167 --> 00:16:27,000
Een film die ik al eerder had gezien,
maar die een nieuwe weerklank had
287
00:16:27,167 --> 00:16:28,917
toen ik hem
om 4 uur 's nachts opnieuw keek
288
00:16:28,958 --> 00:16:30,666
terwijl ik borstvoeding
probeerde te geven.
289
00:16:31,208 --> 00:16:33,000
Ik was geschokt door hoe het
290
00:16:33,042 --> 00:16:35,292
diep en verontrustend herkenbaar voelde.
291
00:16:36,167 --> 00:16:39,000
Marlo lijkt gevangen te zitten in
haar leven met een pasgeborene.
292
00:16:39,167 --> 00:16:42,625
Met dezelfde drie uren die zich
keer op keer herhalen.
293
00:16:42,875 --> 00:16:45,875
Steeds meer zichzelf verliezend
terwijl elke seconde voorbij tikt,
294
00:16:46,042 --> 00:16:49,667
totdat ze slechts een geest is,
die vergeten is wie ze ooit was.
295
00:16:50,417 --> 00:16:52,333
Haar oude leven voor altijd verdwenen.
296
00:16:53,667 --> 00:16:55,125
Ik had eindelijk een vrouw gevonden
297
00:16:55,167 --> 00:16:57,917
die eruitzag,
zich gedroeg en voelde zoals ik.
298
00:17:00,250 --> 00:17:01,833
Maar haar verhaal eindigde niet goed.
299
00:17:09,958 --> 00:17:12,167
En ik werd steeds achterdochtiger
300
00:17:12,208 --> 00:17:13,750
dat de mijne dat ook niet zou doen.
301
00:17:15,458 --> 00:17:16,833
Toen de zon opkwam
302
00:17:16,875 --> 00:17:18,500
ging ik terug naar de eerste hulp.
303
00:17:20,500 --> 00:17:22,667
Ik kreeg medicijnen voorgeschreven
om me te helpen slapen
304
00:17:22,708 --> 00:17:23,833
en ik heb geslapen.
305
00:17:23,875 --> 00:17:26,917
En ik ben begonnen met flesvoeding
wat zeker hielp.
306
00:17:27,958 --> 00:17:30,625
Alhoewel dat, weet je,
ook mijn gevoelens verergerde
307
00:17:30,667 --> 00:17:34,375
van schaamte en schuld
en dat ik geen goede moeder was.
308
00:17:35,417 --> 00:17:36,417
Maar die...
309
00:17:36,750 --> 00:17:40,708
die angst,
die verdoemenis bleef maar groeien.
310
00:17:40,833 --> 00:17:43,958
En het was als een levende,
ademende terreur.
311
00:17:44,667 --> 00:17:46,333
En we wisten niet wat we moesten doen.
312
00:17:46,375 --> 00:17:48,333
We wisten niet wat er mis met me was.
313
00:17:48,958 --> 00:17:51,167
En dus werd het
nog makkelijker voor me om te denken
314
00:17:51,375 --> 00:17:53,167
"Alles in mijn leven was goed.
315
00:17:53,500 --> 00:17:54,750
"En toen kreeg ik een baby
316
00:17:55,042 --> 00:17:56,917
"en nu zit ik in een horrorfilm.
317
00:17:57,083 --> 00:17:59,917
"Dus het komt vast door
de baby dat ik me zo voel."
318
00:18:00,875 --> 00:18:03,583
In het begin kon ik
die gedachten wegduwen.
319
00:18:04,292 --> 00:18:06,292
Maar hoe langer mijn ziekte duurde,
320
00:18:06,417 --> 00:18:08,875
hoe moeilijker het werd
om de stem in mijn hoofd te negeren
321
00:18:09,250 --> 00:18:11,542
die me vertelde dat
ik alleen in deze situatie zat
322
00:18:11,875 --> 00:18:13,500
omdat ik moeder was geworden.
323
00:18:14,292 --> 00:18:16,875
Mijn gedachten over mijn zoon
werden onheilspellender.
324
00:18:17,542 --> 00:18:20,458
Misschien zou ik me niet zo voelen
als hij er niet meer was.
325
00:18:21,250 --> 00:18:24,000
Misschien zou dat het einde zijn
van deze marteling.
326
00:18:25,667 --> 00:18:27,667
Ik was zo wanhopig
dat ik bang begon te worden
327
00:18:27,750 --> 00:18:29,833
dat er maar één manier was
om dat te laten gebeuren.
328
00:18:31,917 --> 00:18:33,917
Ik heb niemand
over deze gedachten verteld.
329
00:18:34,958 --> 00:18:36,125
Ze waren te kwaadaardig.
330
00:18:38,167 --> 00:18:40,375
Niemand zou me ooit begrijpen
331
00:18:40,417 --> 00:18:42,042
en niemand zou me vergeven
332
00:18:42,083 --> 00:18:43,833
om zo te denken.
333
00:18:45,833 --> 00:18:47,708
Ik wist wat er met vrouwen gebeurde
334
00:18:47,750 --> 00:18:49,542
die hun kinderen pijn deden.
335
00:18:53,042 --> 00:18:55,375
Ik wist hoe de maatschappij ze behandelde
336
00:19:00,417 --> 00:19:02,208
dus ik durfde het
aan niemand te vertellen.
337
00:19:06,542 --> 00:19:08,542
Zelfs de dokters niet.
338
00:19:16,250 --> 00:19:18,167
Elke dag werd ik wakker met deze angst.
339
00:19:18,333 --> 00:19:20,042
Deze verdoemenis.
340
00:19:20,083 --> 00:19:21,708
Het was alsof je
341
00:19:23,667 --> 00:19:26,667
ondraaglijke pijn, fysieke pijn hebt.
342
00:19:27,750 --> 00:19:29,625
En niemand kan iets doen.
343
00:19:29,667 --> 00:19:31,584
Er is niets wat ze kunnen doen
om het weg te nemen.
344
00:19:31,625 --> 00:19:33,708
Nou, ze kunnen je medicijnen voorschrijven
345
00:19:33,750 --> 00:19:36,000
en ze kunnen je
doorverwijzen naar therapie,
346
00:19:36,458 --> 00:19:38,792
maar de begeleiding...
347
00:19:38,833 --> 00:19:42,375
De wachtlijsten voor begeleiding
in het Verenigd Koninkrijk zijn zo lang.
348
00:19:42,875 --> 00:19:45,458
En het kan tot vier weken duren
voordat de medicatie begint te werken.
349
00:19:45,792 --> 00:19:47,042
Als het überhaupt werkt.
350
00:19:47,083 --> 00:19:50,667
Het was...
Het, het was echt ondraaglijk.
351
00:19:51,000 --> 00:19:53,792
Voordat ik ziek werd,
kwam het enige dat ik wist over
352
00:19:53,833 --> 00:19:57,958
geestelijke gezondheidsproblemen
rond bevallingen uit films
353
00:19:58,583 --> 00:20:01,167
waarin het heel erg "baby blues" is.
354
00:20:01,708 --> 00:20:04,333
"Door veranderende hormonen
hebben meer dan 80% van alle vrouwen
355
00:20:04,375 --> 00:20:06,625
"postnatale depressie."
356
00:20:08,167 --> 00:20:09,250
Nou, ikke niet.
357
00:20:09,292 --> 00:20:14,000
Er is een vrouw en ze heeft
melkbraaksel op haar trui
358
00:20:14,042 --> 00:20:16,792
en haar haar zit in de war
en ze kan niet stoppen met huilen.
359
00:20:17,125 --> 00:20:20,750
En ze belt haar moeder
en huilt een tijdje aan de telefoon.
360
00:20:21,083 --> 00:20:22,792
Daar is hij dan!
361
00:20:23,542 --> 00:20:25,333
En dan in de volgende scène,
362
00:20:26,000 --> 00:20:27,875
gaat ze schoenen kopen of zoiets.
363
00:20:30,375 --> 00:20:32,292
Het was echt
alsof je in een horrorfilm leefde.
364
00:20:32,583 --> 00:20:33,958
Mijn huis,
365
00:20:34,042 --> 00:20:37,125
dit huis dat ooit
volledig veilig had gevoeld,
366
00:20:37,208 --> 00:20:39,833
was nu de engste plek ter wereld.
367
00:20:41,292 --> 00:20:44,208
Het was voelbaar. Ik kon...
368
00:20:45,833 --> 00:20:47,458
Ik kon het kwaad in mijn mond proeven.
369
00:20:47,500 --> 00:20:50,375
Ik weet dat het dramatisch klinkt,
maar ik weet niet echt
370
00:20:50,417 --> 00:20:51,667
hoe ik het anders moet uitleggen.
371
00:20:51,750 --> 00:20:54,208
En het voelde alsof ik bezeten was.
372
00:20:55,542 --> 00:20:56,958
Alsof er twee versies van mij waren.
373
00:20:57,958 --> 00:20:59,083
De goede ik...
374
00:20:59,167 --> 00:21:00,333
Ik ben blij.
375
00:21:00,417 --> 00:21:01,417
En de slechte ik.
376
00:21:01,458 --> 00:21:05,125
Ik kan niet alleen bestaan,
want ik ben bang voor mezelf.
377
00:21:05,583 --> 00:21:07,792
Omdat ik de maker ben
van mijn eigen kwaad.
378
00:21:08,625 --> 00:21:12,375
Het is het vreemdste gevoel
om in je leven te bestaan,
379
00:21:12,417 --> 00:21:15,083
in je wereld,
en alle stukjes zijn er nog.
380
00:21:15,917 --> 00:21:19,042
Je huis, je vrienden,
je familie, je partner.
381
00:21:19,083 --> 00:21:22,125
Alles is er nog.
Je kunt het zien, je kunt het aanraken.
382
00:21:23,333 --> 00:21:25,167
Maar alle kleur en vreugde
383
00:21:25,250 --> 00:21:27,250
is gewoon weggevloeid.
384
00:21:30,000 --> 00:21:34,750
En dingen waarvan je nooit
dacht dat je ooit zouden overkomen.
385
00:21:36,583 --> 00:21:42,208
Deze ooit onvoorstelbare scènes
ontvouwen zich gewoon om je heen
386
00:21:42,292 --> 00:21:45,125
en je voelt je zo machteloos
omdat er geen manier is
387
00:21:45,208 --> 00:21:46,333
om het te stoppen.
388
00:21:47,958 --> 00:21:48,958
Mijn vrienden,
389
00:21:49,000 --> 00:21:52,417
mijn familie, mijn man, ze deden
allemaal hun best om me te steunen.
390
00:21:54,000 --> 00:21:57,667
Maar ik kreeg steeds meer
het gevoel dat ik een last was
391
00:21:58,292 --> 00:22:01,042
en dat iedereen beter af zou zijn
zonder mij.
392
00:22:01,417 --> 00:22:02,750
Inclusief mijn zoon.
393
00:22:03,208 --> 00:22:06,417
Ik dacht... Ik dacht dat als ik zou
sterven, als ik zelfmoord pleegde,
394
00:22:06,500 --> 00:22:08,208
ze verdrietig zouden zijn, zeker.
395
00:22:08,500 --> 00:22:10,000
Maar ze zouden waarschijnlijk ook zeggen:
396
00:22:10,042 --> 00:22:13,292
"Ach, het is beter zo.
Ja, het is beter zo."
397
00:22:14,000 --> 00:22:16,000
Ik geloofde dat echt.
398
00:22:17,167 --> 00:22:21,000
Ik begon manieren te bedenken
waarop ik het kon doen.
399
00:22:21,042 --> 00:22:23,875
Niet zozeer plannen maken, maar zeker
400
00:22:24,042 --> 00:22:25,667
mijn opties afwegen.
401
00:22:26,917 --> 00:22:30,167
En toen liep ik bijna voor een busje.
402
00:22:30,833 --> 00:22:36,042
Ik stopte alleen maar omdat ik dit
een ander niet aan wilde doen.
403
00:22:36,125 --> 00:22:38,792
Ik was gewoon bang om alleen te zijn.
404
00:22:38,875 --> 00:22:41,667
Ik was nog banger
om alleen te zijn met mijn zoon omdat
405
00:22:41,792 --> 00:22:44,375
ik niet wist wat ik hem
aan zou kunnen doen.
406
00:22:45,042 --> 00:22:47,250
In mijn hoofd speelden nu
constante herhalingen
407
00:22:47,292 --> 00:22:48,917
van afschuwelijke scènes.
408
00:22:49,042 --> 00:22:51,917
Ik zag mezelf
onze zoon verstikken met een kussen,
409
00:22:52,875 --> 00:22:55,625
hem laten vallen
uit een raam op de derde verdieping,
410
00:22:55,667 --> 00:22:57,292
hem verdrinken in de badkuip.
411
00:22:58,042 --> 00:23:02,417
En toch hield ik meer van hem dan ik ooit
van iets of iemand gehouden heb.
412
00:23:02,625 --> 00:23:05,542
's Nachts controleerde ik constant
of hij nog ademde.
413
00:23:06,000 --> 00:23:08,542
Kijkend hoe zijn borstkasje
op en neer gaat.
414
00:23:10,292 --> 00:23:11,750
Als hij niet in mijn armen was
415
00:23:11,792 --> 00:23:14,292
miste ik hem zo erg
dat mijn hart pijn deed.
416
00:23:14,917 --> 00:23:17,500
Voor het eerst in mijn leven
realiseerde ik me dat ik
417
00:23:17,542 --> 00:23:19,417
zowel het goede als het slechte
418
00:23:19,500 --> 00:23:21,292
op het zelfde moment
in mijn hart kon hebben.
419
00:23:21,792 --> 00:23:23,792
Ik kon beide tegelijk voelen.
420
00:23:24,417 --> 00:23:26,042
Dat was angstaanjagend.
421
00:23:27,167 --> 00:23:28,917
Ik voelde me zo alleen.
422
00:23:31,792 --> 00:23:33,792
Spreuk nr.2
STAP IN DE CIRKEL
423
00:23:33,833 --> 00:23:36,250
Waar veel vrouwen zijn,
zijn ook veel heksen.
424
00:23:45,125 --> 00:23:46,250
Gedurende deze hele periode
425
00:23:46,292 --> 00:23:48,792
vroeg ik iedereen die ik kende om hulp.
426
00:23:49,292 --> 00:23:51,542
Ik postte op Twitter, wat...
427
00:23:52,417 --> 00:23:54,375
Soms heb ik spijt
van het posten op Twitter
428
00:23:54,417 --> 00:23:56,875
toen ik niet helemaal
bij mijn verstand was,
429
00:23:57,500 --> 00:23:59,750
maar toch, ik postte op Twitter.
430
00:24:00,542 --> 00:24:03,625
Ik stuurde berichten naar
alle ouders die ik kende.
431
00:24:03,667 --> 00:24:06,459
Ik sprak erover aan de telefoon
met vrouwen die ik nog nooit had ontmoet.
432
00:24:06,500 --> 00:24:08,583
Ik wilde gewoon dat iemand zei:
433
00:24:08,625 --> 00:24:11,500
"Kijk, dit is de uitweg.
Zo kom je hier uit."
434
00:24:13,583 --> 00:24:16,333
En toen bracht een vriend me in contact
met een WhatsApp-groep
435
00:24:16,417 --> 00:24:19,417
van vrouwen
die soortgelijke ziekten hadden gehad
436
00:24:20,667 --> 00:24:23,000
en dat veranderde alles.
437
00:24:23,250 --> 00:24:26,083
Mijn naam is Shema Tariq.
438
00:24:26,125 --> 00:24:30,417
en ik ben arts en onderzoeker aan
University College London,
439
00:24:30,500 --> 00:24:31,875
werkzaam op het gebied van HIV.
440
00:24:32,042 --> 00:24:34,458
En ik ben jouw vriendin.
441
00:24:35,542 --> 00:24:38,375
Kun je me eraan herinneren hoe we elkaar
voor het eerst ontmoet hebben?
442
00:24:39,125 --> 00:24:42,917
We hebben elkaar ontmoet
in de zomer van 2020.
443
00:24:43,000 --> 00:24:45,792
En je had net Bertie gekregen?
444
00:24:45,875 --> 00:24:49,125
Ik denk dat hij misschien
twee of drie weken oud moet zijn geweest?
445
00:24:49,167 --> 00:24:50,167
Ja.
446
00:24:50,500 --> 00:24:53,750
En je kwam in deze WhatsApp-groep
447
00:24:53,792 --> 00:24:54,792
Motherly Love.
448
00:24:54,833 --> 00:24:57,000
- OPRICHTER VAN MOTHERLY LOVE
- Kun je jezelf even voorstellen?
449
00:24:57,042 --> 00:25:00,917
Natuurlijk. Mijn naam is Milli
en ik ben een moeder van twee kinderen
450
00:25:01,000 --> 00:25:02,667
en ik woon in Londen.
451
00:25:02,833 --> 00:25:07,792
Motherly Love is een steungroep
voor vrouwen die
452
00:25:07,875 --> 00:25:11,792
worstelen met het moederschap,
en geen ruimte hebben om te praten
453
00:25:11,875 --> 00:25:13,208
over de donkere kant ervan.
454
00:25:13,625 --> 00:25:14,792
En we zijn gewoon begonnen,
455
00:25:14,833 --> 00:25:16,292
als een kopje thee.
456
00:25:16,333 --> 00:25:18,042
Kom en drink een kopje thee met koekje
457
00:25:18,125 --> 00:25:20,208
met andere vrouwen die voelen
458
00:25:20,250 --> 00:25:23,250
dat ze niet binnen de
normale babygroepwereld horen.
459
00:25:24,208 --> 00:25:27,833
Ze snapten het gewoon
en ze namen me serieus.
460
00:25:27,917 --> 00:25:30,542
En wat voor klote gedachten ik ook had,
461
00:25:30,625 --> 00:25:33,792
iemand anders had ze ook gehad,
en zij kwamen er doorheen.
462
00:25:34,042 --> 00:25:35,958
Ze hadden het overleefd,
ze waren er al geweest.
463
00:25:37,417 --> 00:25:40,917
Het werd een vitale bron
van hoop en steun,
464
00:25:41,000 --> 00:25:43,125
en gewoon kennis
465
00:25:43,417 --> 00:25:45,667
die nergens anders
toegankelijk leek te zijn.
466
00:25:46,417 --> 00:25:49,500
Niemand heeft het over
hoe moeilijk het is.
467
00:25:49,625 --> 00:25:52,417
Iemand zal je vragen
hoe het gaat en er wordt van je verwacht
468
00:25:52,458 --> 00:25:56,292
om te zeggen: "Oh, het gaat geweldig,
ik ben echt gelukkig.
469
00:25:56,375 --> 00:25:58,500
"Deze baby is
het middelpunt van mijn wereld."
470
00:25:58,542 --> 00:26:01,125
En ik, ik voelde me niet zo.
471
00:26:01,917 --> 00:26:03,917
Toen ik onze oudste kreeg...
472
00:26:04,917 --> 00:26:05,917
Zij...
473
00:26:06,708 --> 00:26:09,292
Ik was echt ongelukkig van binnen,
474
00:26:09,333 --> 00:26:11,291
maar ik vond het geweldig
om haar moeder te zijn.
475
00:26:11,875 --> 00:26:16,167
Maar wat er gebeurde was dat ik
moederlijke OCD begon te krijgen
476
00:26:16,292 --> 00:26:19,042
waardoor ik geloofde
dat ik haar pijn zou doen.
477
00:26:19,292 --> 00:26:20,292
En...
478
00:26:21,417 --> 00:26:24,292
Het is zo ongemakkelijk
om erover te praten omdat
479
00:26:25,417 --> 00:26:27,792
ik, elke avond als ik haar in bed legde,
480
00:26:28,125 --> 00:26:31,667
ik gedachten had dat ik
mijn kind seksueel zou misbruiken.
481
00:26:31,750 --> 00:26:33,417
En die woorden hardop zeggen...
482
00:26:33,458 --> 00:26:35,208
Ik zeg dat bijna nooit tegen iemand,
483
00:26:36,292 --> 00:26:39,042
maar het was het meest beangstigende ding.
484
00:26:39,542 --> 00:26:41,792
En ik heb er nooit met
iemand over gesproken.
485
00:26:42,125 --> 00:26:44,875
En ik deed mezelf pijn
omdat dat de enige manier was
486
00:26:44,917 --> 00:26:46,500
om deze gedachten te stoppen.
487
00:26:47,833 --> 00:26:48,833
En...
488
00:26:49,542 --> 00:26:50,917
Ik leefde er gewoon mee.
489
00:26:51,500 --> 00:26:53,542
En het was zo...
Het was een marteling.
490
00:26:53,625 --> 00:26:55,792
Waarom denk je dat mensen
niet over die dingen praten?
491
00:26:55,917 --> 00:26:57,500
Waarom denk je dat het zo verborgen is?
492
00:26:57,625 --> 00:26:58,750
Mensen zijn bang.
493
00:26:58,792 --> 00:27:01,333
Ik denk dat de maatschappij bang is
om betrokken te raken
494
00:27:02,042 --> 00:27:05,583
met deze moeilijkere
gevoelens rond moederschap.
495
00:27:05,792 --> 00:27:08,125
We willen ons veilig voelen,
toch, bij moeders?
496
00:27:08,208 --> 00:27:10,792
We denken graag dat moeders
497
00:27:11,333 --> 00:27:13,792
de plek van ultieme veiligheid zijn.
498
00:27:14,375 --> 00:27:17,125
En ik denk dat zelfs als we volwassen zijn
499
00:27:17,375 --> 00:27:21,167
het idee dat een moeder
haar kind niet leuk vindt
500
00:27:21,292 --> 00:27:23,792
eigenlijk heel angstaanjagend is.
501
00:27:24,667 --> 00:27:25,875
Het is een soort van zeer...
502
00:27:25,958 --> 00:27:28,583
Een soort oerangst om betrokken te raken
503
00:27:28,625 --> 00:27:29,667
met die soort van...
504
00:27:29,708 --> 00:27:31,250
met die donkere kant.
505
00:27:32,000 --> 00:27:34,208
Ik was zo bang
om eerlijk tegen iemand te zijn
506
00:27:34,458 --> 00:27:36,208
over wat er echt in mijn hoofd omging.
507
00:27:36,875 --> 00:27:38,875
Ik dacht dat ze me
mijn zoon zouden afnemen.
508
00:27:39,500 --> 00:27:41,125
Maar nadat Milli, Shema,
509
00:27:41,167 --> 00:27:42,542
en de andere vrouwen in de groep
510
00:27:42,667 --> 00:27:45,000
me begonnen te vertellen over
hun eigen ervaringen,
511
00:27:45,708 --> 00:27:47,708
kon ik eindelijk eerlijk zijn.
512
00:27:48,875 --> 00:27:50,167
En ze veroordeelden me niet.
513
00:27:50,708 --> 00:27:53,875
In plaats daarvan reageerden ze
met liefde en medeleven.
514
00:27:55,583 --> 00:27:58,292
Ze lieten me beseffen
hoe ernstig mijn ziekte was
515
00:27:58,875 --> 00:28:00,625
en dat dit een situatie was
516
00:28:00,667 --> 00:28:02,917
die mogelijk
tragische gevolgen kon hebben.
517
00:28:03,875 --> 00:28:06,667
Dus toen ik ze vertelde
dat ik me weer suïcidaal voelde
518
00:28:07,042 --> 00:28:08,500
kwamen ze in actie.
519
00:28:08,792 --> 00:28:11,125
Kan je je de dag dat je
naar mijn huis kwam nog herinneren?
520
00:28:11,625 --> 00:28:14,417
Ja, zeker. Heel duidelijk.
521
00:28:14,458 --> 00:28:16,500
Gedeeltelijk omdat
mijn man zich zorgen maakte.
522
00:28:16,875 --> 00:28:19,750
Hij had zoiets van:
"Je gaat gewoon een vreemdeling ontmoeten
523
00:28:19,792 --> 00:28:24,208
"waar je niets van weet,
524
00:28:24,292 --> 00:28:28,750
"die zegt dat ze het
heel, heel erg moeilijk heeft.
525
00:28:29,417 --> 00:28:30,875
"En wat ga jij doen?"
526
00:28:31,542 --> 00:28:34,375
Ik had zoiets van: "Ik ga haar ophalen
en naar de Eerste Hulp brengen."
527
00:28:35,625 --> 00:28:36,958
Ik maakte me zorgen om je.
528
00:28:37,042 --> 00:28:40,500
Ik bedoel, ik maakte me
al een paar weken zorgen, eigenlijk.
529
00:28:41,000 --> 00:28:46,292
En ik was bang
of je wel serieus genomen zou worden.
530
00:28:46,375 --> 00:28:47,375
Dus ik herinner me
531
00:28:48,167 --> 00:28:51,792
in die rit,
dat ik je bijna probeerde te coachen
532
00:28:51,833 --> 00:28:55,542
omdat ik wilde dat je
de hulp kreeg die je nodig had.
533
00:28:56,042 --> 00:28:58,667
Bij de deur van het ziekenhuis
zei Shema tegen me:
534
00:28:58,958 --> 00:29:00,958
"Je moet ze alles vertellen."
535
00:29:01,917 --> 00:29:04,667
En er was een begrip
tussen ons wat dat betekende.
536
00:29:05,292 --> 00:29:07,750
Ze vertelde me dat dat
de enige manier was
537
00:29:07,792 --> 00:29:09,584
om het volgende niveau
van zorg te activeren.
538
00:29:10,500 --> 00:29:13,250
Ik had zo vaak geprobeerd
om hulp te krijgen.
539
00:29:13,292 --> 00:29:15,292
Maar pas toen Shema dat tegen me zei
540
00:29:15,375 --> 00:29:17,792
voelde ik me dapper genoeg
om de dokters te vertellen
541
00:29:17,875 --> 00:29:19,792
over de gedachten die ik had.
542
00:29:19,958 --> 00:29:21,958
En toen ik dat deed, luisterden ze.
543
00:29:22,292 --> 00:29:24,792
Je helpt zoveel mensen,
ik zie het je de hele tijd doen,
544
00:29:24,833 --> 00:29:26,792
en je hebt mij geholpen,
je hebt mijn leven gered.
545
00:29:26,875 --> 00:29:28,417
Die groep heeft mijn leven gered.
546
00:29:28,875 --> 00:29:31,542
Dus, bedankt.
Echt heel erg bedankt.
547
00:29:32,208 --> 00:29:33,792
Maar is het niet triest?
548
00:29:33,875 --> 00:29:37,292
Het is zo triest, denk ik,
om aan onze omstandigheden te denken
549
00:29:37,333 --> 00:29:39,750
en hoe we elkaar ontmoet hebben en dat het
550
00:29:41,167 --> 00:29:44,167
effectief een willekeurige vreemdeling
de persoon moest zijn
551
00:29:44,250 --> 00:29:46,000
om voor je op te komen, om te zeggen:
552
00:29:46,042 --> 00:29:47,292
"Dit is wat je moet doen."
553
00:29:47,667 --> 00:29:51,500
En dat Shema en ik aan de telefoon
tegen elkaar moesten zeggen:
554
00:29:51,583 --> 00:29:53,500
"We moeten haar nu
naar het ziekenhuis brengen."
555
00:29:53,708 --> 00:29:57,708
Waarom moeten gemiddelde mensen dat doen?
556
00:29:59,042 --> 00:30:02,625
Want als ik niet bestond
dan zou die groep niet bestaan.
557
00:30:02,667 --> 00:30:03,792
Wie zou het dan doen?
558
00:30:03,875 --> 00:30:07,167
En dat is gewoon zo, zo triest.
559
00:30:08,000 --> 00:30:10,333
Want er moeten
zoveel andere vrouwen zijn die
560
00:30:10,667 --> 00:30:12,250
door de mazen van het net glippen.
561
00:30:13,208 --> 00:30:14,875
Het is echt tragisch.
562
00:30:17,917 --> 00:30:20,833
Twee dagen nadat Shema me
naar de eerste hulp reed,
563
00:30:20,875 --> 00:30:22,708
voor die vierde en laatste keer,
564
00:30:23,000 --> 00:30:25,000
werd ik opgenomen op
een Moeder Baby Unit.
565
00:30:25,208 --> 00:30:27,542
Dat is een psychiatrische afdeling
voor nieuwe moeders,
566
00:30:27,750 --> 00:30:30,042
waar hun baby's bij hen
in het ziekenhuis blijven.
567
00:30:30,667 --> 00:30:33,167
Toen ik voor het eerst
de afdeling op liep,
568
00:30:33,500 --> 00:30:38,750
had ik een soort dissociatie
met de realiteit.
569
00:30:39,250 --> 00:30:40,917
Dit overkwam mij niet.
570
00:30:41,000 --> 00:30:42,375
Ik was hier niet echt.
571
00:30:42,417 --> 00:30:44,417
Dit was mijn leven niet.
572
00:30:48,417 --> 00:30:49,792
Ik had mijn zoon bij me.
573
00:30:50,208 --> 00:30:52,042
Hij sliep in zijn kinderwagen.
574
00:30:52,083 --> 00:30:53,292
Maar vanwege COVID
575
00:30:54,292 --> 00:30:56,667
mocht mijn man niet
bij ons op de afdeling.
576
00:30:56,708 --> 00:31:00,167
Dus we zwaaiden naar elkaar
577
00:31:01,292 --> 00:31:03,375
vanachter een heel dik glas
578
00:31:03,792 --> 00:31:06,125
terwijl ze de deuren
achter me op slot deden.
579
00:31:07,167 --> 00:31:09,167
Ze brachten mij en mijn zoon
naar onze kamer
580
00:31:09,250 --> 00:31:12,292
en ik herinner me dat ik dacht
dat het heel mooi was.
581
00:31:12,375 --> 00:31:14,750
Het was schoon, het was rustig,
582
00:31:14,792 --> 00:31:16,958
ik kon de bomen door het raam zien.
583
00:31:17,250 --> 00:31:19,667
En toen kwam er
een andere vrouw de kamer binnen
584
00:31:19,750 --> 00:31:22,083
en ze beval me mijn tassen te openen
585
00:31:22,167 --> 00:31:26,042
en ze trok latex handschoenen aan.
586
00:31:26,125 --> 00:31:27,875
En ze begon door mijn spullen te gaan.
587
00:31:27,917 --> 00:31:29,917
Ze hield dingen omhoog en zei:
"Wat is dit?"
588
00:31:30,667 --> 00:31:32,708
Ze haalden de kabels weg,
589
00:31:32,958 --> 00:31:34,958
de riem van mijn kamerjas,
590
00:31:35,083 --> 00:31:37,000
alle plastic zakken die ik had,
591
00:31:37,792 --> 00:31:41,625
en mijn schaar, pincet
en mijn scheermesjes.
592
00:31:42,250 --> 00:31:43,708
Alles wat ik zou kunnen gebruiken
593
00:31:43,750 --> 00:31:46,542
om mezelf of mijn baby iets aan te doen
werd in beslag genomen.
594
00:31:46,750 --> 00:31:49,042
Had je hier om gevraagd?
595
00:31:59,333 --> 00:32:00,833
Ga je kijken?
596
00:32:01,750 --> 00:32:03,083
Ben bang van wel.
597
00:32:03,375 --> 00:32:05,917
Daarom zijn er zoveel
vrouwen met harige benen hier.
598
00:32:07,667 --> 00:32:09,417
En toen lieten ze me achter in een kamer,
599
00:32:09,500 --> 00:32:11,667
alleen met mijn baby.
600
00:32:12,042 --> 00:32:14,833
En ik flipte, want op dat moment
601
00:32:15,292 --> 00:32:17,958
was mijn grootste angst
om alleen gelaten te worden in een kamer
602
00:32:18,250 --> 00:32:19,500
met mijn zoon.
603
00:32:20,042 --> 00:32:22,833
De reden dat Moeder Baby Units
hun patiënten aanmoedigen
604
00:32:22,917 --> 00:32:25,042
om hun kind
bij zich te hebben op de afdeling
605
00:32:25,125 --> 00:32:28,250
is zodat ze een band kunnen opbouwen
terwijl de moeder wordt behandeld.
606
00:32:28,625 --> 00:32:31,167
Dit vergroot hun kans op herstel enorm.
607
00:32:31,792 --> 00:32:33,625
Wat geweldig is.
608
00:32:34,792 --> 00:32:37,708
Helaas hebben de meeste patiënten
op die afdelingen
609
00:32:37,792 --> 00:32:40,625
zeer negatieve gedachten en gevoelens
over hun baby's.
610
00:32:40,667 --> 00:32:43,792
Dus de meeste vrouwen
worden gek op dit punt.
611
00:32:44,167 --> 00:32:45,292
Net als ik.
612
00:32:45,542 --> 00:32:47,542
Er is een fout gemaakt.
613
00:32:49,458 --> 00:32:51,167
Ik hoor hier niet te zijn.
614
00:32:51,250 --> 00:32:54,625
Daarna ging een personeelslid
bij de deur van mijn kamer zitten,
615
00:32:54,667 --> 00:32:58,292
die trouwens wagenwijd openstond,
en ze hielden me in de gaten.
616
00:32:58,583 --> 00:33:01,875
Elke 15 minuten
keek er iemand door je deur
617
00:33:01,958 --> 00:33:05,083
en schreven ze op wat je aan het doen was,
24 uur per dag.
618
00:33:05,125 --> 00:33:06,125
Dus midden in de nacht
619
00:33:06,167 --> 00:33:07,875
had je een fel licht op je schijnen.
620
00:33:07,917 --> 00:33:10,792
En dan zeiden ze:
"Wat is ze aan het doen? Oh, ze slaapt."
621
00:33:12,000 --> 00:33:13,542
Iemand die ik nog nooit had ontmoet
622
00:33:13,625 --> 00:33:17,667
die dan keek hoe ik
me waste, at, praatte aan de telefoon.
623
00:33:18,167 --> 00:33:20,917
Hoi, mijn naam is Sawyer Valentini.
624
00:33:21,208 --> 00:33:24,000
Ik ben bij
Hyland Creek Behavioural Health Facility.
625
00:33:24,042 --> 00:33:26,167
Ik word hier tegen mijn wil vastgehouden.
626
00:33:26,625 --> 00:33:28,417
Stuur alsjeblieft hulp.
627
00:33:29,042 --> 00:33:31,833
Weet je hoeveel van zulke telefoontjes
de politie elke week krijgt?
628
00:33:33,667 --> 00:33:35,125
Die zijn van gekke mensen.
629
00:33:35,875 --> 00:33:38,458
Ze bekeken het allemaal
en ze schreven het allemaal op.
630
00:33:38,542 --> 00:33:40,917
Ik had meteen het gevoel
dat ik een fout had gemaakt
631
00:33:41,000 --> 00:33:42,750
en ik probeerde me eruit te onderhandelen.
632
00:33:43,083 --> 00:33:45,083
Ik vertelde ze
dat ik daar niet hoefde te zijn,
633
00:33:45,125 --> 00:33:47,500
dat naar huis gaan
het beste voor me zou zijn,
634
00:33:47,583 --> 00:33:49,417
dat ik niet echt zo ziek was.
635
00:33:50,167 --> 00:33:53,583
Ze zeiden dat ik het mis had,
dat ik daar zeker moest zijn
636
00:33:53,792 --> 00:33:56,326
en dat als ik probeerde weg te gaan ze me
naar een andere afdeling zouden sturen
637
00:33:56,375 --> 00:33:57,799
onder de geestelijke gezondheidswet
638
00:33:57,875 --> 00:34:00,416
wat betekent dat ik
tegen mijn wil vastgezet zou worden.
639
00:34:00,625 --> 00:34:02,375
Mijn rechten ontnomen.
640
00:34:03,250 --> 00:34:05,667
Toen drong de realiteit
van mijn situatie tot me door.
641
00:34:05,750 --> 00:34:08,417
In slechts een maand tijd was ik
zo onwel geworden dat ik nu
642
00:34:08,500 --> 00:34:11,917
gevangen zat op een gesloten afdeling
en een vreemde probeerde te overtuigen
643
00:34:12,000 --> 00:34:13,667
dat ik niet gek was.
644
00:34:14,125 --> 00:34:16,958
Terwijl ik in mijn hart wist
dat ik gek was.
645
00:34:18,042 --> 00:34:19,917
En voor het eerst dacht ik:
646
00:34:20,458 --> 00:34:22,583
"Misschien kom ik hier nooit meer uit."
647
00:34:23,125 --> 00:34:24,917
Ik voelde me net een gevangene.
648
00:34:25,250 --> 00:34:26,917
We mochten niet elkaars kamer in,
649
00:34:26,958 --> 00:34:28,417
of elkaars baby's aanraken.
650
00:34:28,458 --> 00:34:30,375
Als we eindelijk naar buiten mochten,
651
00:34:31,042 --> 00:34:33,709
dan was het ons niet toegestaan
om een andere patiënt te ontmoeten.
652
00:34:34,000 --> 00:34:37,625
We kregen onze pillen
in zo'n klein papieren bekertje.
653
00:34:38,708 --> 00:34:39,958
En ik herinner me dat ik dacht:
654
00:34:40,125 --> 00:34:42,583
"Oh, dit is net als
die kleine papieren bekertjes in films."
655
00:34:47,000 --> 00:34:49,000
En toen ontmoette ik de andere patiënten.
656
00:34:49,708 --> 00:34:51,792
Ze hadden wilde ogen,
657
00:34:52,042 --> 00:34:55,625
bevlekte kleding,
ze schuifelden rond op hun slippers.
658
00:34:56,542 --> 00:35:00,167
Sommigen huilden,
anderen keken boos,
659
00:35:00,625 --> 00:35:04,125
maar de meesten keken bang en verloren.
660
00:35:05,500 --> 00:35:07,542
Ik was nu omringd door heksen.
661
00:35:08,417 --> 00:35:10,625
Ze keken naar me door het raam.
662
00:35:11,167 --> 00:35:13,417
Ze fluisterden
tegen elkaar buiten mijn kamer.
663
00:35:16,417 --> 00:35:19,292
Ze hingen rond in de schaduwen, wachtend.
664
00:35:20,167 --> 00:35:23,792
Rond etenstijd zat ik
aan een tafel en een vrouw
665
00:35:23,875 --> 00:35:26,167
die ik nog nooit eerder had gezien
kwam naast me zitten.
666
00:35:26,667 --> 00:35:28,708
- GRAFISCH ONTWERPER
- Hoi, ik ben Emily.
667
00:35:29,750 --> 00:35:31,833
We werden al snel vergezeld
door een andere vrouw.
668
00:35:32,625 --> 00:35:34,875
- PERFORMANCEKUNSTENAAR EN THEATERMAKER
- Hoi, ik ben Jude.
669
00:35:35,375 --> 00:35:38,000
Ik voelde me meteen verbonden
met Emily en Jude
670
00:35:38,083 --> 00:35:39,667
terwijl ze me hun verhalen vertelden.
671
00:35:40,667 --> 00:35:43,208
Ik had maanden waarin
672
00:35:45,417 --> 00:35:47,167
ik me
673
00:35:47,917 --> 00:35:50,292
steeds slechter voelde.
674
00:35:50,542 --> 00:35:52,542
Er was één specifieke dag.
675
00:35:52,625 --> 00:35:54,333
Ik had mijn vriendin gevraagd,
676
00:35:54,458 --> 00:35:56,875
die nota bene
een Eerste Hulp verpleegkundige is,
677
00:35:57,917 --> 00:35:59,833
om me in het park te ontmoeten.
678
00:35:59,958 --> 00:36:01,708
En ik, ik zei gewoon tegen haar:
679
00:36:01,917 --> 00:36:03,917
"Ik herken mezelf niet.
680
00:36:03,958 --> 00:36:06,167
"Ik keek in de spiegel
en ik herken niet wie ik ben."
681
00:36:06,375 --> 00:36:08,375
Ze zei:
"Ik ga je nu naar huis brengen.
682
00:36:08,917 --> 00:36:12,042
"En ik denk echt dat we moeten ingrijpen.
683
00:36:12,125 --> 00:36:16,667
"Want als iemand me dit
op de Eerste Hulp zou zeggen,
684
00:36:16,708 --> 00:36:19,875
"dan zou ik onmiddellijk
het psychiatrische team bellen."
685
00:36:20,583 --> 00:36:22,458
Wat bedoel je met
dat je jezelf niet herkende?
686
00:36:22,542 --> 00:36:24,333
Ik keek in de spiegel en ik was...
687
00:36:24,417 --> 00:36:26,708
Ik was het niet meer.
688
00:36:29,000 --> 00:36:30,542
Ik zag een persoon,
689
00:36:31,083 --> 00:36:35,083
maar ik voelde me niet
verbonden met die persoon.
690
00:36:35,417 --> 00:36:37,125
Ik was... Ik was doodsbang.
691
00:36:37,167 --> 00:36:39,167
En Emily, wat gebeurde er bij jou?
692
00:36:39,542 --> 00:36:42,792
Ik denk dat ongeveer
zodra mijn zoon geboren was,
693
00:36:42,917 --> 00:36:44,917
ik stopte met slapen.
694
00:36:45,000 --> 00:36:47,625
En geleidelijk werd dat
695
00:36:47,667 --> 00:36:50,500
steeds gruwelijker.
696
00:36:51,708 --> 00:36:56,292
Dit opbouwende gevoel
van willen ontsnappen.
697
00:37:00,542 --> 00:37:02,167
Wat voor soort plannen had je?
698
00:37:02,208 --> 00:37:03,708
Hoe wilde je ontsnappen?
699
00:37:03,792 --> 00:37:05,292
Misschien kon ik
700
00:37:05,500 --> 00:37:07,875
een trein enkele uren verderop nemen
701
00:37:08,000 --> 00:37:09,958
en verstoppen in een hotel
en het aan niemand vertellen.
702
00:37:10,000 --> 00:37:11,625
Echt heel raar.
703
00:37:11,833 --> 00:37:13,125
En dat werd dan...
704
00:37:13,167 --> 00:37:16,375
Ook dat werd
een beetje wanhopiger en donkerder.
705
00:37:16,458 --> 00:37:20,875
En eigenlijk, hoe kan ik gewoon,
gewoon letterlijk ontsnappen.
706
00:37:21,750 --> 00:37:24,000
Praten met Emily en Jude hielp,
707
00:37:24,542 --> 00:37:25,792
maar het was niet genoeg.
708
00:37:26,917 --> 00:37:29,125
Ik moest met mensen praten die
709
00:37:29,167 --> 00:37:31,750
aan deze ziektes geleden hadden
en er weer bovenop waren gekomen.
710
00:37:32,000 --> 00:37:34,458
Een vriend gaf me
de telefoonnummers van twee vrouwen
711
00:37:34,542 --> 00:37:36,250
en vanuit mijn kamer op de afdeling
712
00:37:36,292 --> 00:37:37,750
belde ik met hen.
713
00:37:39,208 --> 00:37:40,792
Hoi, mijn naam is Krystal.
714
00:37:40,875 --> 00:37:42,667
Ik ben universitair hoofddocent
715
00:37:42,750 --> 00:37:44,500
aan de Manchester Metropolitan University.
716
00:37:44,583 --> 00:37:47,875
En ik ben zelf ook moeder van een
vier jaar oude jongen genaamd William.
717
00:37:48,667 --> 00:37:51,625
CONSULTANT & TRAINER: LGBTQ+ INCLUSIE
IN PERINATALE GEESTELIJKE GEZONDHEID
718
00:37:51,667 --> 00:37:55,375
Ehm... en ik ben een van de twee moeders
van een geweldige dochter
719
00:37:55,792 --> 00:37:57,917
die over een paar weken negen wordt.
720
00:37:58,250 --> 00:38:00,458
Krystal en Lucy hebben
op verschillende afdelingen gelegen,
721
00:38:00,500 --> 00:38:02,167
een paar jaar voor mij.
722
00:38:03,292 --> 00:38:04,958
Met beiden ging het nu goed
723
00:38:05,000 --> 00:38:07,125
en ze hadden hun ervaringen
gebruikt in hun werk
724
00:38:07,333 --> 00:38:10,333
om andere vrouwen te helpen die zich
in een soortgelijke situatie bevonden.
725
00:38:11,833 --> 00:38:13,958
Een andere persoon
met wie ik sprak was Sophia
726
00:38:14,333 --> 00:38:16,667
die nog nooit
op een Moeder Baby Unit is geweest,
727
00:38:16,958 --> 00:38:20,125
maar wel ervaring heeft
met postnatale depressie en angst.
728
00:38:20,750 --> 00:38:23,110
Ze reikte me de hand
toen ze hoorde dat ik op de afdeling lag
729
00:38:23,167 --> 00:38:25,417
en was zo aardig en begripvol.
730
00:38:25,750 --> 00:38:27,583
Ik voelde me
heel dicht verbonden met haar.
731
00:38:28,833 --> 00:38:31,667
Ik ben Sophia Di Martino
en ik ben een acteur.
732
00:38:33,375 --> 00:38:34,750
En heb je kinderen?
733
00:38:34,833 --> 00:38:35,917
Ja. Twee.
734
00:38:36,583 --> 00:38:39,583
Ik vroeg deze vrouwen om me te vertellen
over hun ervaringen
735
00:38:40,167 --> 00:38:42,417
in de hoop dat ik
hun verhalen van herstel kon gebruiken als
736
00:38:42,500 --> 00:38:43,917
een soort spreukenboek
737
00:38:44,000 --> 00:38:46,500
om me te helpen
een weg door de storm te banen.
738
00:38:49,250 --> 00:38:52,750
Kun je me vertellen hoe je gevoelens
739
00:38:52,792 --> 00:38:55,917
van angst en depressie
zich voor het eerst manifesteerden?
740
00:38:56,042 --> 00:38:58,250
In het begin was ik echt verliefd.
741
00:38:58,333 --> 00:39:01,833
Na de bevalling,
totdat mijn man weer ging werken.
742
00:39:02,167 --> 00:39:05,167
En toen ik alleen
verantwoordelijk werd voor het kind
743
00:39:05,250 --> 00:39:07,750
gingen de dingen ineens heel snel.
744
00:39:08,042 --> 00:39:10,625
Ik heb een erg lange bevalling gehad.
745
00:39:11,042 --> 00:39:14,958
Dus ik was behoorlijk
getraumatiseerd achtergelaten.
746
00:39:15,500 --> 00:39:18,083
En dit ging zo een beetje door.
747
00:39:18,208 --> 00:39:20,208
En ik herinner me dat ik sprak met
748
00:39:20,792 --> 00:39:23,583
mijn huisarts in het begin, en zei:
749
00:39:24,125 --> 00:39:26,750
"Ik huil veel. Ik ben waarschijnlijk
nog steeds in shock."
750
00:39:27,042 --> 00:39:29,208
Ik denk dat ze probeerde
vast te stellen of
751
00:39:29,250 --> 00:39:32,417
ik een postnatale psychose had,
wat niet zo was.
752
00:39:32,625 --> 00:39:35,042
Maar al het andere
werd gewoon een beetje gemist.
753
00:39:36,542 --> 00:39:39,167
Terugkijkend,
was het een postnatale depressie
754
00:39:39,292 --> 00:39:40,583
en angst.
755
00:39:40,792 --> 00:39:44,625
Maar het begon als
chronische slapeloosheid.
756
00:39:45,500 --> 00:39:46,917
Ik dacht dat ik doodging.
757
00:39:46,958 --> 00:39:48,625
Ik herinner me dat ik het
aan de vroedvrouw vroeg,
758
00:39:48,667 --> 00:39:51,875
"Hoelang kan een mens
zonder slaap voordat ze doodgaat?
759
00:39:52,000 --> 00:39:54,375
"Kun je doodgaan van niet slapen?"
760
00:39:54,417 --> 00:39:57,250
En zij zei: "Nee, natuurlijk niet.
761
00:39:57,292 --> 00:39:59,375
"Natuurlijk kun je niet doodgaan
van niet slapen!"
762
00:39:59,417 --> 00:40:01,333
Maar ik denk dat je dat
waarschijnlijk wel kunt.
763
00:40:01,417 --> 00:40:03,417
Want ik voelde mijn lichaam
764
00:40:03,708 --> 00:40:04,875
zeg maar
765
00:40:05,083 --> 00:40:06,250
opgeven.
766
00:40:06,417 --> 00:40:08,625
Ik kwam nergens uit.
Ik kwam er niet uit...
767
00:40:09,125 --> 00:40:12,542
Ik weet nog dat ik
mijn bril 's morgens neerlegde en dacht:
768
00:40:12,583 --> 00:40:14,792
"Als ik hem daar neerleg, dan zal ik
niet vergeten om hem op te zetten."
769
00:40:14,833 --> 00:40:16,500
Weet je, alles gaat ineens om
770
00:40:16,583 --> 00:40:18,750
hoe navigeer ik door mijn huis
771
00:40:19,667 --> 00:40:21,417
met een baby?
772
00:40:21,458 --> 00:40:22,792
En ik kwam er niet helemaal uit.
773
00:40:23,667 --> 00:40:27,917
Ik had een soort liefdesverdriet
toen mijn tweede kind werd geboren
774
00:40:28,042 --> 00:40:30,917
omdat ik natuurlijk
zoveel van mijn baby hield,
775
00:40:31,042 --> 00:40:34,208
maar ik realiseerde me dat ik... Oh God...
776
00:40:34,292 --> 00:40:35,625
Dat ik niet...
777
00:40:35,875 --> 00:40:38,917
zoveel bij mijn eerste kind kon zijn,
alleen hij en ik.
778
00:40:39,667 --> 00:40:42,042
En ik was er kapot van.
779
00:40:42,167 --> 00:40:45,375
De realiteit van in het ziekenhuis liggen,
weg van hem
780
00:40:45,667 --> 00:40:47,208
voor een paar dagen
781
00:40:47,917 --> 00:40:49,917
dat... dat brak gewoon mijn hart.
782
00:40:51,542 --> 00:40:53,125
En ik was gewoon
783
00:40:53,167 --> 00:40:55,375
wanhopig om niet alleen met hem te zijn.
784
00:40:55,417 --> 00:40:59,000
Dus reed ik naar
het huis van mijn vriendin
785
00:40:59,125 --> 00:41:01,250
voor een paar uur
zodat ik niet alleen zou zijn
786
00:41:01,417 --> 00:41:04,375
en wanhopig zou moeten bedenken
hoe ik elke dag zou moeten vullen.
787
00:41:04,417 --> 00:41:06,917
Maar het liep uit de hand
en werd erger en erger en erger.
788
00:41:07,000 --> 00:41:09,375
Totdat ik werd opgenomen
op een Moeder Baby Unit.
789
00:41:10,125 --> 00:41:11,333
De andere vrouwen op de afdeling
790
00:41:11,375 --> 00:41:15,542
waren allemaal lotgenoten van perinatale
geestelijke gezondheidsproblemen.
791
00:41:16,417 --> 00:41:18,542
Sommigen waren er al maanden.
792
00:41:19,167 --> 00:41:22,042
Sommigen waren zelfs bevallen
terwijl ze op de afdeling verbleven.
793
00:41:22,542 --> 00:41:25,167
De meesten van hen hadden
angst en depressie zoals ik,
794
00:41:25,250 --> 00:41:27,417
maar sommige vrouwen hadden psychoses.
795
00:41:28,667 --> 00:41:30,875
Spreuk nr.3
SPREEK JE DUISTERE WAARHEID
796
00:41:30,917 --> 00:41:33,333
Je zult genade vinden in de biecht.
797
00:41:40,708 --> 00:41:42,292
Dit is Catherine Cho.
798
00:41:42,375 --> 00:41:46,125
De auteur van Inferno: Een herinnering aan
moederschap en waanzin.
799
00:41:46,458 --> 00:41:49,833
Daarin deelt ze haar ervaringen
van postnatale psychose.
800
00:41:50,500 --> 00:41:53,375
Catherine was niet op de afdeling
met mij, maar zij en haar boek
801
00:41:53,417 --> 00:41:56,292
hebben me geholpen
om deze ziekten beter te begrijpen.
802
00:41:57,958 --> 00:42:01,500
Hoe is psychose anders dan,
bijvoorbeeld angst of depressie?
803
00:42:01,667 --> 00:42:05,625
Psychose is
een complete scheiding van de realiteit.
804
00:42:09,792 --> 00:42:12,875
De muur tussen wat je hersenen ervaren
805
00:42:12,917 --> 00:42:15,042
en alle herinneringen en
het onderbewustzijn is gebroken.
806
00:42:15,125 --> 00:42:17,125
En het voelde echt alsof
807
00:42:17,167 --> 00:42:19,500
alles wat ik ooit had meegemaakt,
over had gelezen
808
00:42:19,542 --> 00:42:22,333
of wist op hetzelfde moment werd verwerkt.
809
00:42:23,542 --> 00:42:26,292
Wat voor soort dingen
zag je tijdens die psychose?
810
00:42:26,542 --> 00:42:29,667
Het begon met het zien van duivels
in de ogen van mijn zoon.
811
00:42:29,750 --> 00:42:32,750
Dat was de eerste aanwijzing
dat er iets mis was.
812
00:42:33,417 --> 00:42:35,333
Ik begon demonen te zien.
813
00:42:35,708 --> 00:42:38,000
Ik hoorde de stem van God tegen me praten.
814
00:42:38,208 --> 00:42:40,000
Ik zag een heleboel figuren.
815
00:42:40,083 --> 00:42:42,000
Ik voelde ze ook, wat beangstigend is.
816
00:42:42,042 --> 00:42:43,750
Je kon mensen
langs je heen voelen gaan.
817
00:42:44,000 --> 00:42:46,333
Het eten dat me werd gegeven
zag eruit als lichaamsvlees.
818
00:42:46,375 --> 00:42:49,125
En ik zag mensen het vlees bereiden
en het naar mij toe brengen.
819
00:42:49,292 --> 00:42:50,958
Het gezicht van mijn man
was niet het zijne.
820
00:42:51,000 --> 00:42:52,167
Ik zag robots.
821
00:42:52,250 --> 00:42:55,500
Eigenlijk heel veel levendige beelden
822
00:42:55,542 --> 00:42:57,417
en voortdurend, duivels
823
00:42:58,250 --> 00:42:59,417
en demonen.
824
00:42:59,500 --> 00:43:01,500
De verplegers leken op duivels.
825
00:43:04,167 --> 00:43:06,167
Ik voelde dat ze aan me trokken,
826
00:43:06,250 --> 00:43:09,625
me verscheurden, ook al
weet ik nu dat dat niet gebeurde.
827
00:43:09,875 --> 00:43:11,167
Mijn man bracht me naar de Eerste Hulp
828
00:43:11,208 --> 00:43:13,208
toen hij zich realiseerde
dat ik me niet goed voelde.
829
00:43:13,333 --> 00:43:15,208
Ik dacht dat we in het vagevuur zaten
830
00:43:15,292 --> 00:43:19,542
en ik zag mensen
microfoons, lichten en schermen duwen
831
00:43:19,625 --> 00:43:21,875
en lachen alsof dit heel grappig was.
832
00:43:21,917 --> 00:43:24,250
En ik probeerde hem ervan te overtuigen
dat we op een filmset waren,
833
00:43:24,292 --> 00:43:25,625
dat we in het vagevuur waren
834
00:43:25,792 --> 00:43:27,250
en dat we eruit moesten.
835
00:43:27,292 --> 00:43:29,667
En hij had zoiets van:
"Wees even stil."
836
00:43:29,750 --> 00:43:32,750
Kun je me vertellen hoe je wakker werd
op de psychiatrische afdeling?
837
00:43:32,833 --> 00:43:35,542
Ik werd wakker in een lege kamer,
een witte kamer...
838
00:43:37,083 --> 00:43:39,333
Zonder herinnering aan
wat er aan de hand was.
839
00:43:39,417 --> 00:43:40,708
Ik werd alleen wakker.
840
00:43:40,792 --> 00:43:43,000
Dit was na vier dagen psychose.
841
00:43:43,083 --> 00:43:46,542
En uiteindelijk, tegen de tijd dat
ik naar de afdeling gebracht werd,
842
00:43:46,958 --> 00:43:49,958
had ik mijn kleren uitgetrokken
en op de vloer geplast.
843
00:43:50,292 --> 00:43:54,500
En ze lieten me daar achter om wakker
te worden nadat ze me verdoofd hadden.
844
00:43:55,167 --> 00:43:59,333
Het voelde alsof ik in een film zat.
Zo'n moment van, waar ben ik?
845
00:43:59,417 --> 00:44:00,500
Wat was er gebeurd?
846
00:44:01,542 --> 00:44:04,292
Ik kon niets doen
behalve uit bed komen,
847
00:44:04,750 --> 00:44:08,667
kleren aantrekken en naar buiten gaan.
En dat deed ik.
848
00:44:10,292 --> 00:44:12,917
Catherine werd onwel
tijdens een reis naar Amerika
849
00:44:12,958 --> 00:44:15,458
en had geen toegang tot een
gespecialiseerde Moeder Baby Unit
850
00:44:15,542 --> 00:44:16,542
zoals ik.
851
00:44:17,292 --> 00:44:19,375
In plaats daarvan werd ze
van haar zoon gescheiden
852
00:44:19,458 --> 00:44:21,833
en behandeld op een
algemene afdeling voor volwassenen.
853
00:44:23,708 --> 00:44:26,042
Dus de meeste mensen
in de faciliteit waren
854
00:44:26,125 --> 00:44:28,083
daklozen of veteranen.
855
00:44:29,167 --> 00:44:31,375
Mensen die problemen hadden
met drugsgebruik.
856
00:44:32,417 --> 00:44:34,667
Mensen die min of meer
tussen het systeem waren gevallen.
857
00:44:35,125 --> 00:44:40,042
Wat wist je over postnatale psychose
voordat je ziek werd?
858
00:44:40,125 --> 00:44:43,750
Ik kende het beroemde geval in de VS,
Andrea Yates.
859
00:44:43,792 --> 00:44:46,667
Maar pas toen ik herstellende was
realiseerde ik me
860
00:44:46,750 --> 00:44:48,000
dat we dezelfde diagnose hadden.
861
00:44:48,042 --> 00:44:50,250
Ik wist niet dat het
postnatale psychose was.
862
00:44:50,875 --> 00:44:53,042
Kun je me iets vertellen
over Andrea Yates?
863
00:44:53,375 --> 00:44:56,292
Andrea Yates,
dit gebeurde volgens mij in 2001.
864
00:44:56,583 --> 00:44:57,958
Ze was een vrouw in Texas
865
00:44:58,125 --> 00:45:00,917
en ze verdronk
haar vijf kinderen in een badkuip.
866
00:45:01,458 --> 00:45:03,375
Ze werd beschuldigd van moord
867
00:45:03,417 --> 00:45:05,875
en ze wilden haar de doodstraf geven.
868
00:45:06,292 --> 00:45:09,292
Maar het was haar man
die ingreep en hij zei
869
00:45:09,333 --> 00:45:11,416
dat hij haar niet kwalijk nam
voor wat ze had gedaan.
870
00:45:11,625 --> 00:45:15,000
Maar ik denk dat het grote publiek
het gewoon niet begreep
871
00:45:15,042 --> 00:45:16,292
en geschokt was.
872
00:45:16,417 --> 00:45:20,625
En ze is nog steeds
een polariserend figuur in de VS.
873
00:45:21,583 --> 00:45:24,625
Er zijn maar twee Moeder
Baby Units in de VS.
874
00:45:25,500 --> 00:45:27,375
In het Verenigd Koninkrijk
hebben we er 22,
875
00:45:27,625 --> 00:45:31,542
wat gedeeltelijk te danken is aan
de tragische dood van dokter Daksha Emson.
876
00:45:31,875 --> 00:45:33,500
Een briljante psychiater
877
00:45:34,042 --> 00:45:36,792
die maar een paar kilometer
van waar ik bevallen ben woonde.
878
00:45:37,792 --> 00:45:40,417
- GEPENSIONEERD SPECIALIST-RADIOGRAAF
- Nou, mijn naam is Dave Emson
879
00:45:40,500 --> 00:45:44,583
en ik was de... echtgenoot van Daksha
880
00:45:44,667 --> 00:45:46,333
en de vader van Freya.
881
00:45:46,917 --> 00:45:49,917
Dus voordat ze moeder werd,
was Daksha gediagnosticeerd
882
00:45:49,958 --> 00:45:52,958
met manische depressie
en ze gebruikte medicijnen.
883
00:45:53,667 --> 00:45:56,125
Hoe beïnvloedde haar zwangerschap dat?
884
00:45:57,125 --> 00:45:59,375
Dus ze moest van haar lithium af,
885
00:45:59,417 --> 00:46:01,750
haar antidepressivum en haar thyroxine.
886
00:46:02,542 --> 00:46:05,875
En we hadden veel geluk
want we waren meteen zwanger
887
00:46:06,833 --> 00:46:08,833
en toen miskraam.
888
00:46:12,333 --> 00:46:14,125
We waren meteen weer zwanger
889
00:46:14,167 --> 00:46:16,583
en toen weer een miskraam.
890
00:46:19,708 --> 00:46:21,750
En al die tijd
gebruikte ze geen medicatie.
891
00:46:21,792 --> 00:46:24,792
Dus het voelt als een tikkende tijdbom.
892
00:46:26,042 --> 00:46:28,500
En uiteindelijk kwam de droom uit
893
00:46:29,292 --> 00:46:31,375
en was ze zwanger van Freya.
894
00:46:32,875 --> 00:46:35,917
En toen werd Freya geboren.
895
00:46:38,375 --> 00:46:42,000
Alle vaders zullen het weten,
vooral met een eerste baby,
896
00:46:42,042 --> 00:46:43,833
wat een magische ervaring dat is.
897
00:46:44,500 --> 00:46:46,542
Daksha wilde graag borstvoeding geven.
898
00:46:46,667 --> 00:46:49,375
Dus het stel ging akkoord,
samen met haar psychiater,
899
00:46:49,792 --> 00:46:53,458
dat ze voor nog drie extra maanden
van haar medicatie af kon blijven.
900
00:46:54,667 --> 00:46:57,667
We bespraken dagelijks haar medicatie,
haar symptomen, haar ziekte
901
00:46:57,750 --> 00:47:02,875
voordat ze zwanger werd,
tijdens en daarna.
902
00:47:05,000 --> 00:47:06,875
Maar het was in die laatste week
dat ik me realiseerde
903
00:47:06,917 --> 00:47:09,000
dat het drie maanden waren
dat ze borstvoeding had gegeven
904
00:47:09,042 --> 00:47:10,792
en ze is van haar medicatie af
905
00:47:10,917 --> 00:47:13,458
en had daarvoor drie miskramen gehad.
906
00:47:14,375 --> 00:47:16,500
Dus ik zei tegen haar dat,
907
00:47:16,542 --> 00:47:18,709
dat het waarschijnlijk tijd was
om medicijnen te nemen.
908
00:47:19,792 --> 00:47:21,417
Dat wilde ze niet.
909
00:47:22,292 --> 00:47:25,167
Daksha leed aan een postnatale psychose,
910
00:47:26,000 --> 00:47:27,833
maar niemand in haar omgeving wist het.
911
00:47:28,500 --> 00:47:30,708
Ze was bang dat
als ze het iemand zou vertellen
912
00:47:30,792 --> 00:47:32,917
dat Freya dan bij haar
weggehaald zou worden.
913
00:47:33,875 --> 00:47:35,792
En ze was bang om
gestigmatiseerd te worden
914
00:47:35,875 --> 00:47:38,792
door haar collega's als ze haar psychiater
de waarheid zou vertellen.
915
00:47:39,708 --> 00:47:43,208
Dave was naar zijn werk
op de dag dat Daksha en Freya stierven.
916
00:47:43,917 --> 00:47:45,917
Toen ik bij de voordeur kwam
917
00:47:46,583 --> 00:47:48,625
was er een zeer, zeer sterke geur.
918
00:47:50,042 --> 00:47:52,042
Dus ik ging naar de keuken.
Freya's kinderwagen stond daar,
919
00:47:52,083 --> 00:47:53,583
maar ze zat niet in haar kinderwagen.
920
00:47:57,958 --> 00:48:00,208
Er lag iets op tafel...
921
00:48:01,208 --> 00:48:03,042
een A4tje.
922
00:48:04,125 --> 00:48:05,875
Ik pakte het briefje op en...
923
00:48:06,667 --> 00:48:08,500
Ik las het eerste woord.
924
00:48:12,042 --> 00:48:13,167
En toen...
925
00:48:14,375 --> 00:48:16,375
wist ik wat die geur was.
926
00:48:18,125 --> 00:48:21,250
De dag voordat
Daksha zichzelf en Freya had gedood,
927
00:48:21,917 --> 00:48:23,917
had Dave deze foto van hen genomen.
928
00:48:26,583 --> 00:48:28,417
Ze was heel goed in
het verbergen van haar gevoelens.
929
00:48:29,542 --> 00:48:31,542
Dus die foto die ik maakte,
930
00:48:32,667 --> 00:48:34,292
met groot lachend gezicht...
931
00:48:34,500 --> 00:48:36,500
Ze had het al gepland.
932
00:48:42,750 --> 00:48:45,667
De impact van
Daksha en Freya's nalatenschap op gevallen
933
00:48:45,708 --> 00:48:48,042
zoals de mijne kan niet worden onderschat.
934
00:48:49,167 --> 00:48:52,542
Hun verhaal is internationaal gebruikt
om het belang van
935
00:48:52,583 --> 00:48:55,583
perinatale geestelijke gezondheidstraining
te benadrukken.
936
00:48:58,875 --> 00:49:01,583
Waarom is het belangrijk voor jou
om erover te praten?
937
00:49:02,542 --> 00:49:04,500
Ik moet dit doen.
938
00:49:05,000 --> 00:49:08,250
Ik kan niet toestaan dat mijn meisjes
939
00:49:09,500 --> 00:49:11,500
en andere moeders en baby's
940
00:49:13,000 --> 00:49:14,792
tevergeefs sterven.
941
00:49:19,333 --> 00:49:21,667
Weet je, wat er met Daksha gebeurde was
942
00:49:22,500 --> 00:49:24,333
een totale tragedie.
943
00:49:24,553 --> 00:49:27,333
- CONSULTANT PERINATAAL PSYCHIATER
- En helaas ben ik betrokken geweest
944
00:49:27,375 --> 00:49:31,292
bij het kijken naar de verslagen van
haar dood en van Freya's dood
945
00:49:31,917 --> 00:49:34,083
en een soort van lessen leren van...
946
00:49:35,875 --> 00:49:38,250
van haar dood en van Freya's dood.
947
00:49:40,333 --> 00:49:41,875
En eigenlijk, weet je...
948
00:49:42,542 --> 00:49:44,667
Jeetje, ik krijg er tranen van
in mijn ogen, maar...
949
00:49:46,750 --> 00:49:48,667
voor haar... eh...
950
00:49:50,583 --> 00:49:51,625
Sorry.
951
00:49:51,833 --> 00:49:55,792
Dat was echt een schok
in de medische wereld, toen dat gebeurde.
952
00:49:56,292 --> 00:49:59,125
- CONSULTANT PERINATAAL PSYCHIATER
- Dat een dokter, een zeer begaafde dokter
953
00:49:59,167 --> 00:50:00,667
haar eigen leven nam.
954
00:50:00,750 --> 00:50:05,583
En het maakte het heel duidelijk
voor mensen die dienstverlening regelen
955
00:50:05,667 --> 00:50:07,042
dat er een verschil is tussen
956
00:50:07,125 --> 00:50:10,042
de manier waarop psychose zich presenteert
in de normale populatie
957
00:50:10,125 --> 00:50:13,792
en hoe het zich presenteert
in de postnatale populatie.
958
00:50:14,083 --> 00:50:16,083
De aandoening komt sneller opzetten.
959
00:50:16,708 --> 00:50:18,708
Symptomen kunnen
binnen minuten veranderen.
960
00:50:19,000 --> 00:50:20,292
Terwijl bij de algemene bevolking
961
00:50:20,333 --> 00:50:23,000
het weken tot maanden kan duren
om dezelfde veranderingen te zien.
962
00:50:23,250 --> 00:50:25,500
Het wordt beschouwd als
een psychiatrische noodsituatie.
963
00:50:25,958 --> 00:50:27,167
We hebben er niet veel van.
964
00:50:27,417 --> 00:50:29,750
Naarmate de jaren verstrijken denk ik vaak
965
00:50:30,792 --> 00:50:32,792
in wat voor gemoedstoestand
ze moet zijn geweest
966
00:50:32,875 --> 00:50:34,917
om zo psychotisch te zijn geweest.
967
00:50:36,000 --> 00:50:37,125
Ik weet het niet...
968
00:50:37,167 --> 00:50:39,167
Ik heb geen idee van
wat er in haar hoofd omging.
969
00:50:39,250 --> 00:50:40,917
En niemand zal het weten.
970
00:50:41,375 --> 00:50:43,375
Haar man zal het niet weten.
Niemand zal het weten.
971
00:50:45,500 --> 00:50:50,708
Maar om tot dat punt van psychose te komen
waarbij dat de uitweg was,
972
00:50:52,125 --> 00:50:54,125
of het voor...
973
00:50:55,375 --> 00:50:58,708
Misschien dacht ze door de psychose
dat ze zichzelf en Freya redde,
974
00:50:58,750 --> 00:50:59,875
ik weet het niet.
975
00:51:00,708 --> 00:51:01,708
Ik weet het niet.
976
00:51:02,083 --> 00:51:05,750
Het is meer dan 20 jaar geleden
sinds Daksha en Freya stierven.
977
00:51:06,167 --> 00:51:08,417
Maar wat er met hen gebeurde,
gebeurt nog steeds.
978
00:51:09,625 --> 00:51:13,625
Een van de factoren die in 2000 shockerend
waren in het Verenigd Koninkrijk
979
00:51:13,667 --> 00:51:15,000
en wereldwijd
980
00:51:15,042 --> 00:51:19,500
was het feit dat zelfmoord
een belangrijke doodsoorzaak is
981
00:51:20,042 --> 00:51:22,542
in de zwangerschapsperiode
en vlak daarna.
982
00:51:22,750 --> 00:51:26,125
En in november vorig jaar, 2022,
983
00:51:26,542 --> 00:51:29,458
hadden we
het laatste driejaarlijkse rapport.
984
00:51:29,500 --> 00:51:30,500
En wat denk je?
985
00:51:30,542 --> 00:51:34,375
Zelfmoord is nog steeds de belangrijkste
oorzaak van moedersterfte
986
00:51:34,417 --> 00:51:36,000
in het Verenigd Koninkrijk.
987
00:51:36,208 --> 00:51:37,875
Er is dus niets veranderd.
988
00:51:37,917 --> 00:51:41,042
Sterker nog, de vreselijke statistiek
van vorig jaar is dat
989
00:51:41,917 --> 00:51:44,167
het aantal zelfmoorden
eigenlijk zijn gestegen.
990
00:51:44,667 --> 00:51:47,417
Zelfs met de uitbreiding van diensten
991
00:51:47,917 --> 00:51:51,333
zijn er hiaten bij vrouwen die
in eerste instantie binnenkomen.
992
00:51:51,792 --> 00:51:54,292
Je hebt al deze vrouwen
die niet eens durven om
993
00:51:54,625 --> 00:51:57,833
hun huisarts of hun verloskundige
of hun maatschappelijk werker
994
00:51:57,917 --> 00:51:59,875
wie het ook is,
te vertellen dat ze lijden.
995
00:51:59,917 --> 00:52:02,250
Omdat ze zich zorgen maken
over wat er zou kunnen gebeuren.
996
00:52:04,083 --> 00:52:07,042
Een van de meest voorkomende dingen
die we in onze dienst krijgen is:
997
00:52:07,125 --> 00:52:10,167
"Oh ik was bezorgd dat als mijn huisarts
me doorverwees naar jullie
998
00:52:10,208 --> 00:52:11,875
dat jullie mijn baby zouden weghalen."
999
00:52:12,250 --> 00:52:16,750
Ik kan het aantal vrouwen bij wie
hun kind weggehaald is op één hand tellen.
1000
00:52:17,167 --> 00:52:20,417
En ik heb duizenden
en duizenden vrouwen behandeld.
1001
00:52:20,583 --> 00:52:22,458
Er heerst een stigma
rond geestelijke gezondheid,
1002
00:52:22,500 --> 00:52:25,500
maar het stigma rond moederschap
is ook enorm.
1003
00:52:25,583 --> 00:52:27,583
Zeggen dat je geen goede moeder bent
1004
00:52:27,667 --> 00:52:29,292
is waarschijnlijk de ergste belediging
1005
00:52:29,375 --> 00:52:31,167
die een vrouw ooit
in haar leven zal horen.
1006
00:52:31,667 --> 00:52:33,083
Het snijdt heel diep.
1007
00:52:33,375 --> 00:52:37,167
Dus er is dit idee dat er verwezen wordt
naar iemand "zoals wij",
1008
00:52:37,250 --> 00:52:38,708
of iemand zoals ik.
1009
00:52:39,000 --> 00:52:41,000
Dit interne idee:
1010
00:52:41,042 --> 00:52:42,167
"Ben ik een mislukkeling?"
1011
00:52:42,250 --> 00:52:44,250
"Ben ik geen goede moeder?"
1012
00:52:44,667 --> 00:52:46,042
En ik denk dat vrouwen
1013
00:52:46,083 --> 00:52:48,333
daar al mee worstelen
voordat ze door de deur komen.
1014
00:52:49,083 --> 00:52:51,083
Voel je je wel eens schuldig als moeder?
1015
00:52:53,750 --> 00:52:57,458
Ik denk dat ik me vaak
schuldig voel als moeder.
1016
00:52:58,125 --> 00:53:02,458
Het moment dat je erachter komt dat je
zwanger bent, begint het schuldgevoel
1017
00:53:03,750 --> 00:53:05,750
en ik denk niet dat het ooit ophoudt.
1018
00:53:05,833 --> 00:53:09,750
Er is zoveel druk
en zoveel verwachtingen.
1019
00:53:10,083 --> 00:53:11,333
Doe ik wel genoeg?
1020
00:53:11,375 --> 00:53:13,708
Heb ik ze genoeg tijd gegeven
of genoeg ruimte?
1021
00:53:13,792 --> 00:53:15,875
Zorg ik voor ze op alle manieren
1022
00:53:15,917 --> 00:53:18,042
die ik zou moeten of kunnen?
1023
00:53:18,583 --> 00:53:19,792
Schuldig voelen over werken.
1024
00:53:19,875 --> 00:53:21,083
Schuldig voelen over niet werken.
1025
00:53:21,125 --> 00:53:22,250
Schuldig voelen over
1026
00:53:22,333 --> 00:53:24,958
te veel tijd doorbrengen met één kind
1027
00:53:25,000 --> 00:53:26,083
en niet met het andere kind.
1028
00:53:26,125 --> 00:53:28,750
Schuldig voelen dat je niet genoeg tijd
met je kinderen doorbrengt.
1029
00:53:28,792 --> 00:53:31,084
Schuldig voelen omdat je
niet genoeg tijd aan jezelf besteed.
1030
00:53:31,125 --> 00:53:35,125
En er is ook veel schaamte rond
1031
00:53:36,417 --> 00:53:37,583
moeder zijn en niet...
1032
00:53:37,917 --> 00:53:41,292
Mensen die
de rotzooi niet willen laten zien.
1033
00:53:41,750 --> 00:53:44,167
En er is veel schaamte rond
1034
00:53:44,250 --> 00:53:46,167
ziek zijn na het krijgen van een kind.
1035
00:53:46,292 --> 00:53:48,042
Daar hangt veel schaamte omheen.
1036
00:53:48,375 --> 00:53:51,083
Waarom denk je dat je bang was
1037
00:53:51,167 --> 00:53:53,917
of de mensen niet vertelde
dat je naar de afdeling ging?
1038
00:53:54,458 --> 00:53:56,958
Nou, het is gewoon al dat oordelen.
1039
00:53:57,583 --> 00:53:59,583
Ik wilde niet dat mensen
1040
00:54:00,583 --> 00:54:02,250
slecht over me dachten,
1041
00:54:02,792 --> 00:54:04,542
dat ik een mislukkeling was.
1042
00:54:05,583 --> 00:54:06,583
Ja.
1043
00:54:07,375 --> 00:54:09,375
En ik herinner me
dat er twee andere vrouwen waren
1044
00:54:09,417 --> 00:54:12,708
die baby's hadden van
dezelfde leeftijd als onze dochter.
1045
00:54:13,458 --> 00:54:15,417
En een van hen
had vrienden op bezoek
1046
00:54:15,458 --> 00:54:17,458
en ik had zoiets van:
"God, dat is dapper."
1047
00:54:19,000 --> 00:54:20,083
Ik verstopte me voor mijn vrienden.
1048
00:54:20,125 --> 00:54:22,375
Ik herinner me dat op de Moeder Baby Unit
mijn vrienden langskwamen,
1049
00:54:22,458 --> 00:54:23,958
en ze kwamen gewoon om me te zien,
1050
00:54:24,000 --> 00:54:25,750
en ik had zoiets van:
"ik kan ze niet zien."
1051
00:54:26,000 --> 00:54:28,000
Omdat ik me niet meer als mezelf voelde.
1052
00:54:28,750 --> 00:54:31,375
Wat moet ik tegen ze zeggen
als ze daar zitten?
1053
00:54:31,417 --> 00:54:33,417
Ik kan niet over
koetjes en kalfjes praten
1054
00:54:33,958 --> 00:54:36,666
want ze zijn gekomen om hun vriendin
te zien en hun vriendin is weg.
1055
00:54:38,125 --> 00:54:41,708
Dus die schuld en schaamte
die jij voelde, die ik voelde,
1056
00:54:41,750 --> 00:54:45,792
die bijna universeel lijkt te zijn
als het op moederschap aankomt.
1057
00:54:46,875 --> 00:54:48,875
Waar denk je dat dat vandaan komt?
1058
00:54:50,708 --> 00:54:52,000
Ik weet het niet.
Ik zou willen dat ik het wist,
1059
00:54:52,042 --> 00:54:54,542
want dan zou ik het vinden
en ik zou het fucking weggooien.
1060
00:54:54,583 --> 00:54:55,583
Ik weet het niet.
1061
00:54:55,625 --> 00:54:57,708
Het moet gewoon een onderbewustzijn zijn,
1062
00:54:58,875 --> 00:55:02,417
een maatschappelijk ding zijn
dat ons wordt ingeprent
1063
00:55:02,458 --> 00:55:05,083
sinds onze geboorte.
1064
00:55:06,875 --> 00:55:08,875
Ik weet het niet, weet jij het?
1065
00:55:09,542 --> 00:55:12,167
Misschien willen vrouwen niet
praten over de donkere gedachten
1066
00:55:12,208 --> 00:55:13,833
en gevoelens die we hebben
1067
00:55:13,917 --> 00:55:16,417
omdat we niet de
kwade heks willen zijn.
1068
00:55:17,250 --> 00:55:19,250
Of misschien gaat het nog verder terug
1069
00:55:19,542 --> 00:55:21,500
naar de vrouwen die
als heksen werden beschuldigd
1070
00:55:21,542 --> 00:55:23,458
honderden jaren geleden.
1071
00:55:23,667 --> 00:55:25,625
Degenen waarover ik op school heb gelezen.
1072
00:55:25,667 --> 00:55:28,625
De vrouwen wiens namen
in mijn hoofd rondspookten.
1073
00:55:32,625 --> 00:55:34,833
Spreuk nr.4
ROEP DE GEESTEN AAN
1074
00:55:34,875 --> 00:55:36,875
Vergeet degenen niet die gestorven zijn,
1075
00:55:36,917 --> 00:55:38,917
slechts vanwege de zonde om vrouw te zijn.
1076
00:55:48,083 --> 00:55:49,167
Wauw dit is zwaar.
1077
00:55:50,792 --> 00:55:52,958
Dus dit zijn getuigenissen
van vrouwen die hebben bekend
1078
00:55:53,000 --> 00:55:56,042
heksen te zijn
in de 15e en 16e eeuw.
1079
00:55:56,208 --> 00:55:57,417
Wauw.
1080
00:55:57,708 --> 00:55:59,542
Oké, en gewoon een voor een voorlezen?
1081
00:56:00,125 --> 00:56:01,125
Oké.
1082
00:56:01,167 --> 00:56:04,458
Anna Moats bekende
binnen twee uur na haar arrestatie
1083
00:56:04,542 --> 00:56:07,875
dat de duivel aan haar verscheen
toen ze alleen in haar huis was,
1084
00:56:07,917 --> 00:56:10,125
haar man en kinderen vervloekend.
1085
00:56:11,000 --> 00:56:14,042
Mary Scrutton bekende dat de duivel
tweemaal voor haar verscheen:
1086
00:56:14,083 --> 00:56:15,250
een keer als beer,
1087
00:56:15,500 --> 00:56:16,750
daarna weer als kat
1088
00:56:16,958 --> 00:56:21,417
en verleidde Maria
met een holle stem om haar kind te doden.
1089
00:56:23,292 --> 00:56:25,708
Susannah Smith bekende
de dag na haar arrestatie
1090
00:56:26,000 --> 00:56:27,917
dat achttien jaar eerder
1091
00:56:28,125 --> 00:56:30,792
de duivel voor haar was verschenen
in de vorm van een rode hond
1092
00:56:31,125 --> 00:56:33,125
en verleidde haar haar kinderen te doden.
1093
00:56:34,750 --> 00:56:37,500
Priscilla Collitt bekende
dat de duivel was verschenen
1094
00:56:37,583 --> 00:56:40,042
toen ze ziek was,
zo'n twaalf jaar eerder,
1095
00:56:40,125 --> 00:56:43,333
en verleidde haar om haar haar kinderen
te doden om aan de armoede te ontsnappen.
1096
00:56:44,792 --> 00:56:47,625
Ze plaatste een van haar kinderen
naast het vuur om hem te verbranden.
1097
00:56:47,875 --> 00:56:51,167
Gelukkig trok een ander kind de baby
weg van het vuur.
1098
00:56:52,375 --> 00:56:56,417
Dus dat klinkt voor mij als iemand die een
1099
00:56:57,042 --> 00:56:58,583
postnatale psychose ontwikkelt.
1100
00:57:00,292 --> 00:57:03,292
Of een zware depressie,
maar het klinkt zeker
1101
00:57:03,375 --> 00:57:06,917
als iemand die
in een psychose terecht komt.
1102
00:57:07,333 --> 00:57:09,750
Kun je je relateren
met een van deze getuigenissen?
1103
00:57:10,042 --> 00:57:13,125
Ik bedoel, ik denk de stemmen zeker.
1104
00:57:13,167 --> 00:57:17,750
Het soort stemmen en
het idee dat het een duivel is.
1105
00:57:18,208 --> 00:57:20,667
Oh, de duivel verschijnt
de hele tijd in psychoses. Ja.
1106
00:57:20,958 --> 00:57:22,625
Waar denk je dat dat vandaan komt?
1107
00:57:23,167 --> 00:57:24,500
Het is echt interessant.
1108
00:57:24,542 --> 00:57:26,417
Ik denk dat het...
1109
00:57:26,875 --> 00:57:31,000
iets te maken heeft met
de manier waarop vrouwen gaan denken
1110
00:57:31,250 --> 00:57:35,042
in die postnatale periode,
vooral als ze depressief zijn
1111
00:57:35,125 --> 00:57:36,875
of als ze een depressie ontwikkelen
1112
00:57:36,917 --> 00:57:38,625
en dan een psychose.
1113
00:57:38,667 --> 00:57:42,417
Ze betrekken hun eigen geloof
of hun eigen religie
1114
00:57:42,500 --> 00:57:45,167
of misschien een meer globale
1115
00:57:45,542 --> 00:57:48,167
interpretatie van Goed en Kwaad.
1116
00:57:48,250 --> 00:57:49,542
Duivels en engelen.
1117
00:57:51,000 --> 00:57:53,667
Die heksenprocessen waren zo lang geleden
1118
00:57:54,417 --> 00:57:57,750
en toch kan ik me inleven in
zoveel van wat de vrouwen zeiden.
1119
00:57:58,500 --> 00:58:01,500
Het is ijzingwekkend om te beseffen
dat als ik toen geleefd had,
1120
00:58:02,542 --> 00:58:04,375
ik als slecht beschouwd zou zijn
1121
00:58:04,958 --> 00:58:06,958
en ik gedood zou zijn.
1122
00:58:08,250 --> 00:58:10,250
In de 15e en 16e eeuw
1123
00:58:10,292 --> 00:58:12,500
vonden duizenden executies plaats
1124
00:58:12,917 --> 00:58:16,333
meestal door ophanging
of verbranding op de brandstapel.
1125
00:58:17,375 --> 00:58:19,208
De heksenprocessen
verscheurde gemeenschappen
1126
00:58:19,250 --> 00:58:20,625
met verwoestende gevolgen.
1127
00:58:21,250 --> 00:58:25,250
In Europa en Noord-Amerika
zijn ongeveer 50.000 vrouwen gedood.
1128
00:58:26,125 --> 00:58:29,125
In 1585 bleven er twee Duitse dorpen over
1129
00:58:29,208 --> 00:58:32,208
met in elk
slechts één vrouwelijke inwoner.
1130
00:58:33,875 --> 00:58:35,292
Ik ben professor Marion Gibson
1131
00:58:35,333 --> 00:58:36,958
en ik werk aan de Universiteit van Exeter
1132
00:58:37,000 --> 00:58:39,708
waar ik professor ben in
Renaissance en Magische Studies.
1133
00:58:40,292 --> 00:58:42,917
En wat vind je
interessant aan heksen?
1134
00:58:43,625 --> 00:58:46,208
Ik ben altijd al geïnteresseerd geweest
in heksen, eigenlijk.
1135
00:58:46,250 --> 00:58:47,583
Toen ik naar de universiteit ging
1136
00:58:47,833 --> 00:58:50,458
gaven ze me
een soort krantenverslag over heksen
1137
00:58:50,833 --> 00:58:53,833
van een heksenvervolging
in het Elizabethaanse Essex.
1138
00:58:54,250 --> 00:58:56,000
En daarin waren stemmen van vrouwen
1139
00:58:56,042 --> 00:58:58,542
waar ik door gefascineerd raakte.
1140
00:58:58,625 --> 00:59:01,042
Omdat dit vrouwen zijn
waar we normaal niets van hoorden.
1141
00:59:01,125 --> 00:59:04,042
Weet je, ze stonden niet in
de literatuur die ik las.
1142
00:59:04,167 --> 00:59:05,584
Ze stonden niet in de geschiedenisboeken.
1143
00:59:05,625 --> 00:59:08,333
Het waren gewone vrouwen
en ze spraken over hun leven.
1144
00:59:08,542 --> 00:59:10,708
En de manier waarop ze dat deden
was door het
1145
00:59:10,750 --> 00:59:13,667
in verhalen over hekserij te kaderen.
Ik vond dat fascinerend.
1146
00:59:14,792 --> 00:59:16,417
Deze wreedheden speelden zich af
1147
00:59:16,458 --> 00:59:19,042
tegen een achtergrond van
het normale, alledaagse leven.
1148
00:59:19,792 --> 00:59:22,625
Vrouwen in hun keuken die
de aanwezigheid van de duivel voelden
1149
00:59:22,667 --> 00:59:23,958
terwijl ze brood bakten.
1150
00:59:24,417 --> 00:59:26,417
De duivel leeft in huiselijke ruimtes
1151
00:59:26,667 --> 00:59:30,792
en hij leeft in gewoon voedsel
en hij leeft in gewone voorwerpen.
1152
00:59:31,125 --> 00:59:35,875
En je kunt die gewone voorwerpen
gebruiken om je buren te beheksen.
1153
00:59:35,917 --> 00:59:37,958
En ik denk dat dat
een van de meest beangstigende dingen is
1154
00:59:38,000 --> 00:59:39,250
aan het idee van de heks.
1155
00:59:39,292 --> 00:59:41,833
Het is allemaal zo gewoon.
Het is allemaal zo alledaags.
1156
00:59:41,958 --> 00:59:43,667
Iedereen kan een heks zijn.
1157
00:59:43,750 --> 00:59:48,250
Alles wat je pad kruist
in de loop van je dag kan behekst zijn.
1158
00:59:48,292 --> 00:59:52,042
En het idee dat
je hele wereld bedreigend voor je is.
1159
00:59:52,167 --> 00:59:54,750
Je hele wereld is
vol hekserij en de duivel.
1160
00:59:55,167 --> 00:59:58,125
Ik denk dat dit heel beangstigend is
voor mensen in deze periode.
1161
00:59:58,667 --> 01:00:00,917
Veel van de vrouwen
die beschuldigd werden heks te zijn,
1162
01:00:01,042 --> 01:00:03,583
waren mensen die
buiten de gevestigde normen leefden,
1163
01:00:04,208 --> 01:00:05,833
die durfden te rebelleren.
1164
01:00:07,958 --> 01:00:09,208
Zelfs toen was de heks
1165
01:00:09,250 --> 01:00:12,167
het stereotype tegenovergestelde
van de goede moeder,
1166
01:00:13,083 --> 01:00:14,542
de goede vrouw.
1167
01:00:14,625 --> 01:00:17,458
Zij was de vrouw
die probeerde onafhankelijk
1168
01:00:17,500 --> 01:00:18,958
van mannelijke controle te handelen.
1169
01:00:19,375 --> 01:00:22,000
Heksenprocessen gaan
allemaal over macht en controle.
1170
01:00:22,042 --> 01:00:23,333
Ze gaan over het controleren van vrouwen.
1171
01:00:23,375 --> 01:00:25,583
Ze gaan over het controleren van
mensen in het algemeen.
1172
01:00:26,000 --> 01:00:27,958
Ze willen je vertellen wat je moet geloven
1173
01:00:28,042 --> 01:00:30,583
en je laten bevestigen dat je het gelooft.
1174
01:00:30,917 --> 01:00:32,875
Ze zijn dus een machtsmechanisme.
1175
01:00:37,208 --> 01:00:39,625
Dus een vrouw wordt ervan beschuldigd
een heks te zijn.
1176
01:00:40,250 --> 01:00:41,500
Wat gebeurt er daarna?
1177
01:00:41,667 --> 01:00:44,458
Dan werden ze ondervraagd
door de magistraat
1178
01:00:45,000 --> 01:00:46,792
en dan werden ze in een kar gezet
1179
01:00:46,875 --> 01:00:48,833
en naar de dichtstbijzijnde
gevangenis gebracht worden.
1180
01:00:48,875 --> 01:00:50,500
En daar moesten ze wachten
1181
01:00:50,583 --> 01:00:52,833
in gevangenisomstandigheden
die verschrikkelijk waren
1182
01:00:54,000 --> 01:00:56,208
totdat de strafrechtbank
bijeen werd geroepen.
1183
01:00:56,292 --> 01:00:58,292
En dat kon maanden duren.
1184
01:01:00,625 --> 01:01:03,167
En dan werden ze
naar de rechtbank gebracht
1185
01:01:03,208 --> 01:01:04,625
in een openbare zitting
1186
01:01:04,667 --> 01:01:07,083
waar iedereen boos was en schreeuwde
1187
01:01:07,125 --> 01:01:09,708
en er een soort
storm aan activiteit raast.
1188
01:01:11,042 --> 01:01:12,167
Ondervraagd door de rechter,
1189
01:01:12,208 --> 01:01:15,917
heel kort gevraagd om
iets te zeggen over hun situatie.
1190
01:01:17,792 --> 01:01:19,958
Ik weet niets van hekserij.
1191
01:01:20,167 --> 01:01:21,542
Dan beoordeeld door de jury.
1192
01:01:21,583 --> 01:01:24,458
De meeste rechtszaken duurden
ongeveer 10 minuten, zo niet minder.
1193
01:01:25,167 --> 01:01:26,875
Dat is verbazingwekkend, toch?
1194
01:01:26,917 --> 01:01:29,208
Je hebt absoluut
geen tijd om na te denken.
1195
01:01:29,375 --> 01:01:30,875
En dan word je beoordeeld
1196
01:01:30,917 --> 01:01:33,167
en dan word je meegenomen
en kun je worden opgehangen.
1197
01:01:33,542 --> 01:01:35,792
En hoe martelden ze de vrouwen?
1198
01:01:36,375 --> 01:01:41,000
Martelen was officieel verboden
tegen heksen of wie dan ook in Engeland.
1199
01:01:41,042 --> 01:01:43,917
Het was gereserveerd voor staatsmisdaden,
dingen zoals verraad.
1200
01:01:44,125 --> 01:01:48,375
Dus die vrouwen,
wiens getuigenissen ik je liet zien,
1201
01:01:48,875 --> 01:01:50,917
hebben ze bekend zonder marteling?
1202
01:01:51,292 --> 01:01:56,792
Ja, ze lijken
vrijwillig te hebben bekend.
1203
01:01:57,042 --> 01:02:00,000
En niemand is ooit echt
in staat geweest om dat te verklaren.
1204
01:02:00,125 --> 01:02:02,500
En zouden ze hebben geweten
wat er met hen zou gebeuren
1205
01:02:03,042 --> 01:02:04,125
als ze zouden bekennen?
1206
01:02:04,167 --> 01:02:06,417
Zouden ze hebben geweten
dat ze zouden sterven?
1207
01:02:06,833 --> 01:02:10,083
Ja, ze zouden het gezien hebben
in hun gemeenschappen.
1208
01:02:10,417 --> 01:02:12,292
Dus ze wisten het wel.
1209
01:02:12,375 --> 01:02:16,042
Ik denk dat er goed bewijs is
dat ze heel wat ervaring hadden
1210
01:02:16,083 --> 01:02:17,292
met wat er met heksen gebeurde.
1211
01:02:17,333 --> 01:02:18,833
Vooral als je verder gaat met,
1212
01:02:18,875 --> 01:02:22,042
bijvoorbeeld de Matthew Hopkins-processen
van de jaren 1640.
1213
01:02:22,083 --> 01:02:25,542
Tegen die tijd was hekserij
al 80 jaar illegaal.
1214
01:02:25,667 --> 01:02:28,375
Er zijn 80 jaar mensen
opgehangen voor deze misdaad.
1215
01:02:28,833 --> 01:02:33,167
Maar toch blijven mensen bekennen
wat heel moeilijk uit te leggen is,
1216
01:02:33,208 --> 01:02:35,500
tenzij je denkt dat er
andere factoren spelen.
1217
01:02:35,917 --> 01:02:38,167
Eén ding dat ik zou antwoorden
op deze vragen is,
1218
01:02:38,208 --> 01:02:39,250
weet je wat ik net las?
1219
01:02:40,417 --> 01:02:44,083
Zoals ik me toen voelde,
als er niet iets was
1220
01:02:44,125 --> 01:02:46,917
zoals perinatale geestelijke gezondheid
iets was waar ik vanaf wist
1221
01:02:46,958 --> 01:02:48,375
en ik was op een Moeder Baby Unit
1222
01:02:48,417 --> 01:02:50,375
dan zou ik bekend hebben een heks te zijn.
1223
01:02:50,417 --> 01:02:51,875
Als dat het sociale verhaal was,
1224
01:02:52,000 --> 01:02:54,417
dat als je X, Y en Z denkt,
dat je dan een heks bent,
1225
01:02:54,458 --> 01:02:56,458
dan had ik absoluut bekend.
1226
01:02:57,417 --> 01:02:59,625
- Ik zou het gedaan hebben. Oh, sorry.
- Dat geeft niet.
1227
01:03:00,125 --> 01:03:02,958
Eh, want ja, je voelt je zo...
1228
01:03:03,750 --> 01:03:05,542
Je bent wanhopig op zoek
naar een verklaring.
1229
01:03:05,542 --> 01:03:07,625
Ik denk dat ik daarvoor zou zijn gegaan.
1230
01:03:08,167 --> 01:03:11,833
Ja. En zou je ook gelukkig zijn geweest
om te sterven?
1231
01:03:11,875 --> 01:03:14,083
Ja... ja.
1232
01:03:16,542 --> 01:03:19,667
Ik kan me volledig inleven
in dat gevoel van kiezen
1233
01:03:19,750 --> 01:03:23,500
om opgehangen te worden versus doorgaan
in een verschrikkelijke realiteit.
1234
01:03:23,792 --> 01:03:25,167
Het was een vorm van marteling.
1235
01:03:25,250 --> 01:03:27,625
Een gevangene zijn
in je hoofd is een vorm van marteling.
1236
01:03:28,167 --> 01:03:29,750
Het was geen manier van leven.
1237
01:03:30,833 --> 01:03:33,042
Ik zou ook vrijwillig hebben bekend.
1238
01:03:35,125 --> 01:03:37,417
Maar het is 400 jaar geleden.
1239
01:03:38,000 --> 01:03:40,167
Waarom voelen vrouwen zich nog steeds zo?
1240
01:03:41,000 --> 01:03:43,250
Waarom stijgt het aantal zelfmoorden?
1241
01:03:43,458 --> 01:03:45,708
Waarom is er nog steeds
zo weinig bewustzijn,
1242
01:03:45,792 --> 01:03:48,292
kennis en ondersteuning
rond deze ziekten?
1243
01:03:48,833 --> 01:03:50,833
Als ik in die tijd zwanger was geweest
1244
01:03:51,000 --> 01:03:52,292
wie zou me dan behandeld hebben?
1245
01:03:52,667 --> 01:03:54,083
Je zou naar je buurvrouw zijn gegaan
1246
01:03:54,125 --> 01:03:56,333
omdat je wist
dat ze eerder kinderen hadden gehad
1247
01:03:56,792 --> 01:03:58,042
en je zou tegen hen zeggen:
1248
01:03:58,083 --> 01:04:01,500
"Kun je misschien voor me komen zorgen
tijdens mijn zwangerschap?"
1249
01:04:02,000 --> 01:04:03,792
En dan zou je tegen hen zeggen:
1250
01:04:03,875 --> 01:04:05,542
"Kun je ook vroedvrouw zijn?"
1251
01:04:05,625 --> 01:04:07,125
Maar in principe zou het
een buurvrouw zijn.
1252
01:04:07,167 --> 01:04:08,958
Het zou een oudere buurvrouw zijn
1253
01:04:09,000 --> 01:04:10,792
die dit allemaal al eerder had gedaan.
1254
01:04:11,125 --> 01:04:13,125
Vroeger waren vrouwen
de belangrijkste genezers.
1255
01:04:13,375 --> 01:04:16,542
Wij waren artsen zonder diploma,
leerden anekdotisch
1256
01:04:17,000 --> 01:04:19,500
en gaven onze kennis door
aan de volgende generatie.
1257
01:04:21,208 --> 01:04:22,917
Wij waren de eerste apothekers
1258
01:04:22,958 --> 01:04:25,792
abortusartsen,
verpleegkundigen en counselors.
1259
01:04:26,125 --> 01:04:28,417
We waren vroedvrouwen
die van huis naar huis
1260
01:04:28,500 --> 01:04:29,875
en van dorp tot dorp reisden.
1261
01:04:30,250 --> 01:04:33,208
Geneeskunde maakt deel uit van het erfgoed
en de geschiedenis van vrouwen.
1262
01:04:33,708 --> 01:04:35,458
Het was ooit ons geboorterecht,
1263
01:04:36,292 --> 01:04:38,042
maar toen veranderde alles.
1264
01:04:41,292 --> 01:04:44,833
Wist je dat die hele hekserij-angst,
1265
01:04:44,917 --> 01:04:48,083
die stamt uit de 14e eeuw,
is begonnen door de medische professie?
1266
01:04:49,167 --> 01:04:50,167
Dat klopt.
1267
01:04:50,542 --> 01:04:54,458
Ze probeerden verloskundigen buiten
de geboorte van kinderen te houden.
1268
01:04:54,750 --> 01:04:56,000
Dat waren ze.
1269
01:04:56,083 --> 01:04:58,958
De meeste vrouwen die ze verbrandden;
vroedvrouwen.
1270
01:04:59,708 --> 01:05:00,708
Is dat waar?
1271
01:05:02,000 --> 01:05:03,333
Ik zeg het je.
1272
01:05:03,833 --> 01:05:08,125
Weer een voorbeeld van de door mannen
gedomineerde professionele samenleving
1273
01:05:08,667 --> 01:05:12,292
die vrouwen uitbuit voor
hun eigen egoïstische doeleinden.
1274
01:05:13,625 --> 01:05:15,958
Mannen zijn echt klootzakken,
vind je niet?
1275
01:05:19,042 --> 01:05:20,708
Hij heeft bijna gelijk.
1276
01:05:21,250 --> 01:05:22,958
Maar het waren niet alleen vroedvrouwen.
1277
01:05:23,292 --> 01:05:26,042
Het waren alle vrouwen
die hun buren behandelden,
1278
01:05:26,417 --> 01:05:27,917
die medicijnen maakten,
1279
01:05:29,125 --> 01:05:30,625
die voor anderen zorgde.
1280
01:05:32,125 --> 01:05:34,417
Een van de argumenten
die naar voren is gebracht is dat
1281
01:05:34,458 --> 01:05:38,250
heksenprocessen over het verdrijven
van vrouwelijke genezers gingen.
1282
01:05:38,542 --> 01:05:41,083
Hoewel ik niet denk
dat het een opzettelijke strategie was,
1283
01:05:41,292 --> 01:05:44,625
lijkt het me wel een effect te zijn
van wat er gebeurt.
1284
01:05:44,667 --> 01:05:49,792
Als je constant mensen aanvalt
en demoniseert die zeggen
1285
01:05:49,833 --> 01:05:52,458
dat ze helende vaardigheden hebben
en ze wegsleept
1286
01:05:52,500 --> 01:05:55,042
en executeert als heksen,
1287
01:05:55,333 --> 01:05:59,125
dan lijkt het mij dat je een soort gat
in de genezingsmarkt achterlaat.
1288
01:05:59,500 --> 01:06:03,500
En dat was het gat waar mannelijke
gezondheidswerkers in stapten.
1289
01:06:06,417 --> 01:06:09,417
Maar de mannelijke artsen
van deze periode gebruikten heel weinig
1290
01:06:09,458 --> 01:06:12,000
van wat we vandaag de dag
als wetenschap zouden herkennen.
1291
01:06:12,750 --> 01:06:15,125
Tijdens de opleiding
zagen ze zelden patiënten
1292
01:06:15,375 --> 01:06:18,292
en er werden geen experimenten
van welke aard dan ook uitgevoerd.
1293
01:06:19,417 --> 01:06:21,875
Terwijl de wijze vrouwen, de heksen,
1294
01:06:22,000 --> 01:06:23,417
in het veld werkten,
1295
01:06:23,792 --> 01:06:24,875
mensen behandelden,
1296
01:06:25,083 --> 01:06:26,625
begrip ontwikkelden
1297
01:06:26,667 --> 01:06:29,667
van botten en spieren,
kruiden en medicijnen.
1298
01:06:30,708 --> 01:06:33,083
Toen ik ziek werd, was mijn enige actie
1299
01:06:33,125 --> 01:06:35,375
om steeds terug te gaan naar
de eerste hulp
1300
01:06:35,542 --> 01:06:38,208
wanhopig voor de hulp die ik niet kreeg.
1301
01:06:39,042 --> 01:06:40,333
Ik zou willen dat ik in plaats daarvan
1302
01:06:40,375 --> 01:06:43,125
naar het tehuis van
de plaatselijke heks had kunnen gaan
1303
01:06:43,167 --> 01:06:44,917
die dit allemaal al eerder had gezien.
1304
01:06:45,333 --> 01:06:47,667
Maar die vrouwen zijn van ons gestolen
1305
01:06:53,250 --> 01:06:54,875
uit hun huizen weggenomen.
1306
01:07:01,083 --> 01:07:02,750
Breng Elizabeth Selwyn.
1307
01:07:02,917 --> 01:07:06,375
Ze werden belasterd, bespot,
uitgemaakt voor oude wijven en feeksen.
1308
01:07:07,083 --> 01:07:08,458
Heks!
1309
01:07:09,708 --> 01:07:13,000
Voor eeuwig veroordeeld
om afgedaan te worden als oud wijf
1310
01:07:13,333 --> 01:07:15,000
of schrikbeeld.
1311
01:07:15,833 --> 01:07:18,375
Om kleine kinderen bang te maken
en vrouwen te waarschuwen
1312
01:07:18,417 --> 01:07:21,333
om nooit oud te worden,
om zich nooit slecht te gedragen.
1313
01:07:24,750 --> 01:07:26,458
Verbrand de heks!
1314
01:07:28,167 --> 01:07:30,542
En de uitroeiing
van hun geschiedenis als genezers
1315
01:07:30,583 --> 01:07:32,291
heeft nog steeds invloed
op de geneeskunde.
1316
01:07:32,417 --> 01:07:34,250
De gendervooroordelen in medische kennis,
1317
01:07:34,333 --> 01:07:36,917
onderzoek en praktijk
zitten diepgeworteld.
1318
01:07:37,833 --> 01:07:41,125
Een onderzoek uit 2022 toonde aan
dat vrouwen vaak niet
1319
01:07:41,167 --> 01:07:44,250
serieus worden genomen, genegeerd worden
of als "emotioneel" worden beschouwd
1320
01:07:44,417 --> 01:07:46,833
als het gaat om hun ziektes en pijn.
1321
01:07:47,250 --> 01:07:49,583
Een volledig natuurlijke uitbreiding
van het bekken.
1322
01:07:49,667 --> 01:07:51,375
Je kunt het bestrijden
met gewone aspirine.
1323
01:07:51,625 --> 01:07:54,292
Ik was bang dat het misschien een
ectopische zwangerschap zou zijn.
1324
01:07:54,542 --> 01:07:55,792
Ectopisch?
1325
01:07:55,917 --> 01:07:58,042
Ik dacht dat je geen boeken
zou gaan lezen, Rosemary.
1326
01:07:58,083 --> 01:07:59,708
Het staarde me aan in de drogisterij.
1327
01:07:59,792 --> 01:08:01,083
En het enige wat het deed
was je zorgen maken.
1328
01:08:01,125 --> 01:08:03,083
Wil je naar huis gaan
en het weggooien, alsjeblieft?
1329
01:08:03,125 --> 01:08:05,583
- Ik beloof het.
- De pijn zal over twee dagen weg zijn.
1330
01:08:06,625 --> 01:08:08,250
Ectopische zwangerschap.
1331
01:08:08,708 --> 01:08:11,792
Ik heb een goede vriendin,
Rageshri Dhairyawan,
1332
01:08:11,875 --> 01:08:13,875
die hier veel over schrijft.
1333
01:08:14,167 --> 01:08:16,625
We noemen het
getuigenisonrechtvaardigheid.
1334
01:08:17,000 --> 01:08:21,917
En dat is wanneer jouw waarheid
niet serieus wordt genomen.
1335
01:08:22,250 --> 01:08:26,917
Je wordt niet gezien als een betrouwbare
verteller van je eigen verhaal.
1336
01:08:27,500 --> 01:08:29,875
En het gebeurt van oudsher bij vrouwen.
1337
01:08:29,917 --> 01:08:32,500
En zeker vrouwen die tot raciale
minderheden behoren
1338
01:08:32,542 --> 01:08:35,875
lopen het grootste risico
om niet geloofd te worden.
1339
01:08:36,500 --> 01:08:37,667
Het is over de hele linie.
1340
01:08:37,708 --> 01:08:42,375
Als je denkt aan endometriose,
het duurt gemiddeld acht jaar
1341
01:08:42,417 --> 01:08:45,375
voor een vrouw om de diagnose
met endometriose te krijgen.
1342
01:08:45,792 --> 01:08:48,125
En gedurende die tijd
heeft ze waarschijnlijk al hulp gezocht,
1343
01:08:48,167 --> 01:08:49,833
opnieuw en opnieuw en opnieuw,
1344
01:08:49,917 --> 01:08:53,333
en haar symptomen zullen zijn afgewezen.
1345
01:08:54,542 --> 01:08:55,958
Verlichting van pijn.
1346
01:08:56,125 --> 01:08:59,208
We weten dat zwarte vrouwen
veel minder kans hebben
1347
01:08:59,292 --> 01:09:03,167
adequate pijnstilling te krijgen
na medische ingrepen
1348
01:09:03,208 --> 01:09:07,333
vanwege de perceptie
dat ze een hogere pijngrens hebben.
1349
01:09:07,667 --> 01:09:11,292
Ik die naar binnen gaat
en talloze keren zegt:
1350
01:09:11,750 --> 01:09:13,917
"Ik heb het moeilijk, ik ben depressief."
1351
01:09:14,375 --> 01:09:16,292
"Ik ben klinisch en ik zeg het je,
1352
01:09:16,792 --> 01:09:18,792
"met mijn ervaring als arts
1353
01:09:19,000 --> 01:09:22,500
"dat ik een ernstige postnatale
depressie en angst heb
1354
01:09:22,542 --> 01:09:23,708
"en dat ik hulp nodig heb."
1355
01:09:23,792 --> 01:09:25,792
Om dat gewoon te minimaliseren.
1356
01:09:26,042 --> 01:09:28,042
We weten het al jaren
1357
01:09:28,083 --> 01:09:32,750
dat zwarte en Aziatische vrouwen meer kans
hebben om te sterven tijdens de bevalling
1358
01:09:33,417 --> 01:09:36,667
en we hebben er tot voor kort
helemaal niks aan gedaan.
1359
01:09:36,792 --> 01:09:39,042
We doen er nog steeds niet genoeg aan.
1360
01:09:39,125 --> 01:09:42,042
Dat is een bewust iets,
want dat zouden we kunnen oplossen.
1361
01:09:42,125 --> 01:09:45,042
We slaagden erin fondsen te werven om
1362
01:09:45,125 --> 01:09:49,750
binnen 12 maanden een vaccin
tegen COVID te vinden.
1363
01:09:50,375 --> 01:09:53,625
Dus als er politieke wil is
om een situatie aan te pakken
1364
01:09:53,667 --> 01:09:54,792
dan pakken we het aan.
1365
01:09:54,875 --> 01:10:00,292
Er is geen politieke wil om etnische
verschillen in gezondheid aan te pakken.
1366
01:10:01,917 --> 01:10:05,042
Dus mijn zoon kwam heel vroeg
1367
01:10:05,833 --> 01:10:08,167
en ik had ook een infectie,
1368
01:10:08,667 --> 01:10:10,542
maar ik kreeg te horen:
"maak je geen zorgen"
1369
01:10:10,583 --> 01:10:11,917
en dat het allemaal weg zou gaan.
1370
01:10:12,000 --> 01:10:13,833
Maar eigenlijk ging het niet weg.
1371
01:10:14,125 --> 01:10:17,125
Gedurende de volgende 48 uur,
werd ik geleidelijk
1372
01:10:17,167 --> 01:10:18,667
meer en meer uitzinnig.
1373
01:10:19,375 --> 01:10:24,583
Ik herinner me dat ik door de keuken liep
en heel veel glimmende messen zag
1374
01:10:25,125 --> 01:10:28,542
en ik dacht terug aan Daksha Emson
1375
01:10:28,625 --> 01:10:32,625
denkend: "God, is dat
wat er door Daksha's hoofd ging?"
1376
01:10:33,042 --> 01:10:36,167
En ik was meteen zo bang bij die gedachte.
1377
01:10:36,250 --> 01:10:37,708
Zo doodsbang.
1378
01:10:37,875 --> 01:10:40,833
Ook al was ik niet in een donkere ruimte
op dat moment.
1379
01:10:40,917 --> 01:10:43,125
Maar ik herinner me dat ik zo bang was
1380
01:10:43,500 --> 01:10:46,500
dat ik zo snel als ik kon
mijn keuken uit rende.
1381
01:10:46,750 --> 01:10:48,250
Ik wist dat er iets mis met me was.
1382
01:10:48,292 --> 01:10:50,000
Maar ik wist niet precies wat het was.
1383
01:10:50,500 --> 01:10:53,375
En toen uiteindelijk, stortte ik in.
1384
01:10:55,208 --> 01:10:58,792
In het ziekenhuis had Trudi moeite met
de artsen te laten begrijpen
1385
01:10:58,833 --> 01:11:00,167
wat er met haar gebeurde.
1386
01:11:01,042 --> 01:11:03,792
Omdat ik zei: "Weet je,
ik ben een perinatale psychiater."
1387
01:11:04,042 --> 01:11:05,125
Ze geloofden me niet.
1388
01:11:05,167 --> 01:11:08,875
Ze dachten dat ik ziek was,
dus geloofden ze me niet.
1389
01:11:09,000 --> 01:11:12,125
En toen moest mijn man tegen ze zeggen:
"Nee, het is waar.
1390
01:11:12,167 --> 01:11:14,583
"Nee, ze is het echt.
Ze is echt een perinatale psychiater.
1391
01:11:14,625 --> 01:11:16,167
"Dat is precies wat ze doet."
1392
01:11:16,250 --> 01:11:19,500
Was je in staat om
naar jezelf van buitenaf te kijken?
1393
01:11:19,667 --> 01:11:20,667
Voortdurend.
1394
01:11:21,250 --> 01:11:22,292
Ja... ja.
1395
01:11:22,375 --> 01:11:24,542
Op een bepaalde manier
was ik mijn eigen psychiater.
1396
01:11:25,500 --> 01:11:27,542
Aan het kijken naar
wat alle oorzaken zouden kunnen zijn
1397
01:11:27,583 --> 01:11:29,375
en wat alle behandelingen
zouden kunnen zijn.
1398
01:11:29,542 --> 01:11:32,417
Maar ik kon het ook zien
van alle duizenden
1399
01:11:32,500 --> 01:11:36,167
verhalen die ik
in de loop der tijd van vrouwen heb gehad.
1400
01:11:36,500 --> 01:11:38,708
En heb je hier ooit
in het openbaar over gesproken?
1401
01:11:38,792 --> 01:11:40,000
Nee.
1402
01:11:41,792 --> 01:11:46,167
Ik heb hier nog nooit
in het openbaar over gesproken. Nee.
1403
01:11:46,583 --> 01:11:48,083
Waarom niet?
1404
01:11:52,667 --> 01:11:57,292
Ik denk dat je klaar moet zijn
om je eigen verhaal te vertellen.
1405
01:11:57,333 --> 01:11:58,708
Op het juiste moment.
1406
01:12:01,125 --> 01:12:02,875
Aan de juiste mensen.
1407
01:12:03,042 --> 01:12:05,167
Zelfs als perinatale psychiater
1408
01:12:05,792 --> 01:12:10,250
kostte het me jaren om te accepteren dat
het ook een echte psychose was geweest
1409
01:12:11,542 --> 01:12:13,667
of dat het in een psychose was overgegaan.
1410
01:12:14,667 --> 01:12:16,167
En dat is stigma.
1411
01:12:18,917 --> 01:12:22,250
Ik denk niet dat ik op het werk
open ben geweest over de ernst van
1412
01:12:22,292 --> 01:12:24,292
mijn geestelijke gezondheidsproblemen.
1413
01:12:24,875 --> 01:12:27,583
Sterker nog, ik denk niet
dat iemand op het werk het weet.
1414
01:12:27,833 --> 01:12:34,458
Mijn hele carrière is gericht op
het uitdagen van stigmatisering,
1415
01:12:34,917 --> 01:12:37,125
rond HIV in het bijzonder,
1416
01:12:38,375 --> 01:12:40,542
maar als het gaat om
geestelijke gezondheid,
1417
01:12:41,292 --> 01:12:46,417
dan heb ik nog steeds het gevoel
dat er iets van schaamte in me zit.
1418
01:12:46,458 --> 01:12:48,375
Alsof ik op de een of andere manier
gefaald heb.
1419
01:12:48,750 --> 01:12:49,958
Mijn hersenen
1420
01:12:50,250 --> 01:12:53,292
of mijn verstand, was niet sterk genoeg
om dit aan te kunnen.
1421
01:12:53,375 --> 01:12:54,500
Dus dit is mijn schuld.
1422
01:12:55,542 --> 01:12:57,542
Vrouwen als heksen executeren
1423
01:12:57,625 --> 01:12:59,875
was een manier om
gemeenschappen van vrouwen te zuiveren
1424
01:12:59,958 --> 01:13:01,292
die geestelijk onwel waren
1425
01:13:01,500 --> 01:13:02,792
die er niet bij hoorden
1426
01:13:03,042 --> 01:13:05,167
of die te veel wisten
en te veel macht hadden.
1427
01:13:05,917 --> 01:13:08,750
Hun moorden weerklinken nog steeds
in onze samenleving.
1428
01:13:09,125 --> 01:13:10,125
Heks.
1429
01:13:10,250 --> 01:13:12,042
Vrouwen zijn bang om beoordeeld te worden,
1430
01:13:12,125 --> 01:13:14,042
bang om te praten
over onze donkere gedachten,
1431
01:13:14,417 --> 01:13:17,000
onze woede, onze waanzin.
1432
01:13:17,250 --> 01:13:20,083
Ik denk dat de heksenprocessen
een enorme erfenis achterlaten
1433
01:13:20,125 --> 01:13:23,875
van schuld en schaamte en stilte.
1434
01:13:23,917 --> 01:13:25,584
Het tot zwijgen brengen
van vrouwenstemmen.
1435
01:13:25,625 --> 01:13:27,667
Het tot zwijgen brengen
van ervaringen van vrouwen.
1436
01:13:27,708 --> 01:13:29,750
Het lijkt misschien allemaal
heel lang geleden,
1437
01:13:29,958 --> 01:13:31,500
maar het is zo hardnekkig.
1438
01:13:31,667 --> 01:13:35,333
Ik heb teruggekeken naar
heksenprocessen over zeven eeuwen.
1439
01:13:35,875 --> 01:13:38,542
En ik kan niet anders
dan vaststellen dat we
1440
01:13:38,625 --> 01:13:40,417
opnieuw en opnieuw en opnieuw
hetzelfde zien.
1441
01:13:41,083 --> 01:13:44,042
En als vrouwelijke historicus
resoneert dat echt met me.
1442
01:13:44,500 --> 01:13:49,042
Ik ervaar die emoties op dezelfde manier
als die vrouwen in de geschiedenis.
1443
01:13:49,083 --> 01:13:50,792
En ik denk dat dat heel krachtig is.
1444
01:13:50,833 --> 01:13:52,875
Ik denk dat we
dit verhaal moeten vertellen.
1445
01:13:53,125 --> 01:13:56,333
De heksenprocessen laten
deze enorme erfenis achter
1446
01:13:56,875 --> 01:13:59,292
van vrouwen die het gevoel hebben dat ze
niet kunnen praten
1447
01:13:59,333 --> 01:14:00,667
over dingen die hen overkomen,
1448
01:14:00,708 --> 01:14:02,750
van vrouwen die het gevoel hebben
dat dingen hun schuld zijn,
1449
01:14:02,875 --> 01:14:04,792
van vrouwen die zich machteloos voelen
1450
01:14:04,833 --> 01:14:08,250
en dat ze, op een of andere manier,
de vijand van de samenleving zijn.
1451
01:14:10,292 --> 01:14:12,917
Het hele ding is gewoon een enorme
1452
01:14:13,625 --> 01:14:15,917
bal van schuld en schaamte en ellende
1453
01:14:16,125 --> 01:14:18,417
en moeite en afschuw en angst,
is het niet?
1454
01:14:18,458 --> 01:14:19,875
"Oh, God, ik ben verkeerd."
1455
01:14:20,375 --> 01:14:21,542
Dat is het toch?
1456
01:14:21,792 --> 01:14:23,000
We voelen het allemaal.
1457
01:14:23,375 --> 01:14:24,417
- Hmm.
- Ja.
1458
01:14:25,833 --> 01:14:28,042
Spreuk 5
OMARM DE HEKS
1459
01:14:28,083 --> 01:14:30,500
Er is schoonheid en kracht
in de duisternis.
1460
01:14:37,708 --> 01:14:42,167
Na een maand op de afdeling begon ik
geleidelijk, magisch, beter te worden.
1461
01:14:43,125 --> 01:14:45,375
Ik bracht meer tijd door
met Emily en Jude,
1462
01:14:45,625 --> 01:14:48,833
zusterschap en begrip
te midden van de duisternis.
1463
01:14:49,083 --> 01:14:50,667
We aten al onze maaltijden samen.
1464
01:14:50,792 --> 01:14:53,875
We zaten bij de deuropeningen
naar elkaars kamer, kletsend.
1465
01:14:54,333 --> 01:14:59,125
Voordat het licht uitging 's avonds
ploften we neer op deze banken en
1466
01:14:59,833 --> 01:15:01,750
gingen we symptomen vergelijken.
1467
01:15:02,292 --> 01:15:06,292
We werden een vreemd soort familie,
een heksenverbond.
1468
01:15:07,625 --> 01:15:09,958
We hielden elkaar vast
toen het allemaal te veel werd.
1469
01:15:10,667 --> 01:15:14,333
Mijn zoon en de andere baby's
werden ook deel van ons verbond.
1470
01:15:15,125 --> 01:15:17,583
Ik bracht mijn dagen door
met hem alleen maar vast te houden.
1471
01:15:18,083 --> 01:15:21,208
En geleidelijk aan begon ik alleen met hem
van de afdeling te gaan.
1472
01:15:22,083 --> 01:15:23,917
Ik was niet meer bang voor hem.
1473
01:15:24,292 --> 01:15:27,292
Ik begon hem te begrijpen
en wat hij nodig had.
1474
01:15:29,417 --> 01:15:32,958
Op een dag was ik eindelijk in staat
de deur van mijn kamer te sluiten
1475
01:15:33,208 --> 01:15:35,167
zodat hij en ik alleen waren.
1476
01:15:36,125 --> 01:15:38,208
Ik was zo opgelucht dat ik het kon doen
1477
01:15:38,583 --> 01:15:40,042
dat hij eindelijk veilig was.
1478
01:15:40,958 --> 01:15:42,292
Dat ik eindelijk veilig was.
1479
01:15:45,208 --> 01:15:46,958
Vrijgelaten worden
van een psychiatrische afdeling
1480
01:15:47,000 --> 01:15:48,875
is net zo vreemd als erin gaan.
1481
01:15:49,667 --> 01:15:52,500
Ze wachten niet tot je 100% beter bent.
1482
01:15:53,833 --> 01:15:56,125
Zul je ooit 100% beter zijn?
Zal iemand van ons dat ooit zijn?
1483
01:15:56,167 --> 01:15:58,792
Hoe dan ook, ze wachten niet
tot je 100% beter bent.
1484
01:15:59,458 --> 01:16:02,083
Maar in plaats daarvan... wachten ze
1485
01:16:02,125 --> 01:16:04,458
totdat ze weten
dat je het aankunt om thuis te zijn.
1486
01:16:05,542 --> 01:16:07,125
En het gaat heel geleidelijk.
1487
01:16:07,208 --> 01:16:09,875
Dus ik begon 's middags naar huis te gaan.
1488
01:16:10,583 --> 01:16:13,417
En dan ging ik naar huis voor de hele dag.
1489
01:16:13,667 --> 01:16:15,333
En dan 's nachts.
1490
01:16:15,542 --> 01:16:16,958
Na een van mijn overnachtingen
1491
01:16:17,208 --> 01:16:19,583
vertelde Emily me dat ze
een verpleegster had horen zeggen
1492
01:16:19,625 --> 01:16:22,500
dat ze dachten dat ik binnenkort
voorgoed naar huis zou kunnen gaan.
1493
01:16:24,167 --> 01:16:26,167
En ik was echt bang
1494
01:16:26,667 --> 01:16:29,792
omdat ik dacht
dat ik er niet klaar voor was.
1495
01:16:30,250 --> 01:16:33,958
Het personeel zei dat ik moest proberen
om het weekend thuis te blijven.
1496
01:16:34,042 --> 01:16:35,542
Oh prima, bedankt.
1497
01:16:36,042 --> 01:16:37,042
Daar zo.
1498
01:16:38,625 --> 01:16:40,458
Mijn man Jeremy kwam ons ophalen
1499
01:16:41,417 --> 01:16:45,125
en hij had al mijn favoriete eten gekocht
1500
01:16:46,000 --> 01:16:50,458
en hij deed zo zijn best
om het echt fijn en comfortabel te maken.
1501
01:16:50,875 --> 01:16:53,500
En ik was echt ontroerd.
Maar ik herinner me ook
1502
01:16:54,333 --> 01:16:57,000
dat ik echt bang was,
dat ik het niet zou kunnen,
1503
01:16:57,083 --> 01:17:01,500
dat ik het niet aan zou kunnen
en dat ik hem zou teleurstellen.
1504
01:17:02,833 --> 01:17:05,000
Maar de volgende ochtend werd ik wakker
1505
01:17:06,250 --> 01:17:08,250
en alles was in orde.
1506
01:17:11,667 --> 01:17:14,917
En ik herinner me
dat ik huilde van opluchting
1507
01:17:16,625 --> 01:17:18,667
omdat ik wist dat wat er ook gebeurde
1508
01:17:19,042 --> 01:17:20,375
we hier doorheen zijn gekomen.
1509
01:17:21,500 --> 01:17:24,333
De duisternis was verdwenen.
1510
01:17:24,708 --> 01:17:27,708
Ik denk dat de tijd
toen we niet konden stoppen met lachen,
1511
01:17:27,750 --> 01:17:30,333
die eerste keer toen we...
1512
01:17:30,750 --> 01:17:33,792
een echte buiklach, huilend lachen.
1513
01:17:33,958 --> 01:17:37,583
Ik had zoiets van:
"Oh, ik kan voelen. Ik kan weer voelen.
1514
01:17:37,708 --> 01:17:40,708
"Ik voel me niet alsof
ik achter een glazen wand zit."
1515
01:17:42,000 --> 01:17:45,250
Alleen al een knuffel
van een andere vrouw.
1516
01:17:45,750 --> 01:17:47,167
Een lange knuffel.
1517
01:17:48,958 --> 01:17:51,167
Alsof je een kind bent,
alsof je een klein meisje bent.
1518
01:17:53,542 --> 01:17:55,375
Gewoon iemand hebben
die je omhelst en zegt:
1519
01:17:55,708 --> 01:17:57,333
"Het komt wel goed met je.
1520
01:17:57,625 --> 01:17:59,875
"Je komt hier doorheen,
en het komt goed met je."
1521
01:17:59,917 --> 01:18:01,292
En je gewoon vasthoudt.
1522
01:18:01,417 --> 01:18:04,625
Omdat je als moeder degene bent
die al het vasthouden doet.
1523
01:18:04,708 --> 01:18:06,625
Je houdt zo veel vast.
1524
01:18:07,750 --> 01:18:10,167
Iemand hebben
die je vasthoudt en gewoon...
1525
01:18:11,292 --> 01:18:13,375
Ik ben zo gelukkig dat ik mijn moeder heb
1526
01:18:14,042 --> 01:18:15,500
die dat gewoon voor mij doet.
1527
01:18:18,000 --> 01:18:20,000
Op welke manieren
heb je het gevoel dat je ziekte
1528
01:18:20,042 --> 01:18:22,042
en die ervaring je veranderd hebben?
1529
01:18:23,708 --> 01:18:25,750
Het was absoluut mijn laagste punt ooit
1530
01:18:25,792 --> 01:18:27,084
en ik heb wat dieptepunten gehad.
1531
01:18:27,125 --> 01:18:28,667
Dit is absoluut mijn laagste punt ooit
1532
01:18:28,708 --> 01:18:30,750
en ik ben er weer uit geklommen.
1533
01:18:30,875 --> 01:18:34,083
Dus op een bepaalde manier voel ik
dat niets wat we als gezin meemaken
1534
01:18:34,125 --> 01:18:36,500
waarschijnlijk ooit zo erg zal zijn.
1535
01:18:36,750 --> 01:18:39,292
Ja, ik denk dat ik nu dankbaarder ben
1536
01:18:39,667 --> 01:18:45,000
voor kleine dingen en voor mijn familie,
en voor momenten.
1537
01:18:45,042 --> 01:18:47,833
En ik voel me soort van zo gelukkig
1538
01:18:48,042 --> 01:18:51,292
dat ik de hulp heb gehad
en beter ben geworden
1539
01:18:51,375 --> 01:18:54,875
en geweldige tijden
met mijn familie heb gehad.
1540
01:18:56,583 --> 01:18:57,958
Met mijn familie.
1541
01:19:02,667 --> 01:19:04,917
Voordat ik kinderen had, dacht ik altijd:
1542
01:19:05,250 --> 01:19:06,792
"Waarom zouden je vriendinnen
moeders moeten zijn?
1543
01:19:06,833 --> 01:19:10,250
"Ik wil geen moedervriendinnen.
Ik hou gewoon mijn eigen vriendinnen.
1544
01:19:10,333 --> 01:19:12,833
"Ik heb geen nieuwe vrienden nodig,
oh, het zal zo saai zijn."
1545
01:19:14,167 --> 01:19:17,250
En toen kreeg ik kinderen
1546
01:19:17,625 --> 01:19:18,833
en toen kreeg ik een inzinking
1547
01:19:19,667 --> 01:19:22,333
en ik had die gemeenschap
gewoon echt nodig.
1548
01:19:22,542 --> 01:19:24,917
Ik moest ingewikkeld worden
1549
01:19:25,167 --> 01:19:28,583
in de liefde en de zorg
van andere vrouwen.
1550
01:19:28,917 --> 01:19:31,000
Het voelt als een verbond, nietwaar?
1551
01:19:31,167 --> 01:19:37,500
Een soort collectieve wijsheid,
kennis, ervaring, delen, ondersteuning.
1552
01:19:38,250 --> 01:19:42,125
Wat zou je zeggen tegen
een vrouw die hier naar kijkt
1553
01:19:42,167 --> 01:19:46,292
die misschien in een perinatale
geestelijke gezondheidscrisis zit?
1554
01:19:46,875 --> 01:19:48,417
Welk advies zou je haar geven?
1555
01:19:48,750 --> 01:19:52,542
Worstel nooit in stilte.
1556
01:19:53,917 --> 01:19:56,167
Er is altijd hulp voor
1557
01:19:56,750 --> 01:20:00,208
elk type
perinatale geestelijke gezondheidscrisis
1558
01:20:00,250 --> 01:20:02,042
of psychologische crisis.
1559
01:20:03,000 --> 01:20:05,208
Vertel het iedereen om je heen.
1560
01:20:05,833 --> 01:20:08,958
Vertel het je partner, vertel het
je familie, vertel het je vrienden.
1561
01:20:09,792 --> 01:20:12,042
Maar het belangrijkste is,
ga professionele hulp zoeken.
1562
01:20:12,458 --> 01:20:14,542
En niemand gaat je baby wegnemen.
1563
01:20:17,125 --> 01:20:19,125
Ik heb altijd al een heks willen zijn.
1564
01:20:21,042 --> 01:20:22,667
Een goede heks.
1565
01:20:25,542 --> 01:20:28,208
Eentje die haar kracht alleen
op een vriendelijke manier gebruikt.
1566
01:20:39,917 --> 01:20:42,917
Maar nu weet ik
dat goede heksen ook gevangenen zijn.
1567
01:20:44,000 --> 01:20:45,583
Ze moeten hun kracht onderdrukken.
1568
01:20:45,708 --> 01:20:48,000
Je weet dat ik het heb aangestoken met
een lucifer, Wally.
1569
01:20:48,417 --> 01:20:51,750
Vanaf nu zal ik gewoon
een eenvoudige, behulpzame vrouw zijn.
1570
01:20:52,125 --> 01:20:53,333
Of het opgeven.
1571
01:20:56,125 --> 01:20:58,333
Ze moeten jong en mooi blijven.
1572
01:21:00,000 --> 01:21:02,375
Ze mogen niet van het pad afdwalen.
1573
01:21:06,500 --> 01:21:09,500
Ik zie nu dat hun magie zinloos is.
1574
01:21:10,167 --> 01:21:12,167
Niets meer dan een truc.
1575
01:21:16,417 --> 01:21:17,625
Bedankt.
1576
01:21:18,000 --> 01:21:20,625
Ik zou veel liever een kwade heks zijn.
1577
01:21:24,667 --> 01:21:26,667
Mijn geestelijke gezondheid is nu stabiel
1578
01:21:27,208 --> 01:21:29,125
hoewel ik te horen heb gekregen
dat ik waarschijnlijk
1579
01:21:29,167 --> 01:21:31,542
de rest van mijn leven
medicatie moet blijven gebruiken.
1580
01:21:32,500 --> 01:21:34,542
Ik zie de wereld nu op een andere manier.
1581
01:21:35,375 --> 01:21:37,375
Hoe breekbaar onze geest is.
1582
01:21:37,667 --> 01:21:40,208
Hoe gemakkelijk
onze werkelijkheid verbrijzeld kan worden.
1583
01:21:41,125 --> 01:21:44,125
Ik weet nu
dat niet alles is wat het lijkt.
1584
01:21:57,750 --> 01:22:00,375
Ik heb veel nagedacht
over hoe ik met mijn zoon moet praten
1585
01:22:00,458 --> 01:22:02,083
over wat er met ons gebeurd is.
1586
01:22:05,125 --> 01:22:07,750
Over hoe hij
in mijn duisternis werd getrokken,
1587
01:22:08,208 --> 01:22:09,625
mijn waanzin,
1588
01:22:09,917 --> 01:22:11,333
mijn horror.
1589
01:22:13,792 --> 01:22:16,000
Ik wil niet dat hij
zich daar slecht over voelt.
1590
01:22:18,667 --> 01:22:20,375
Mijn zoon is nu tweeënhalf
1591
01:22:20,542 --> 01:22:23,167
en ik ben helemaal geobsedeerd door hem.
1592
01:22:24,250 --> 01:22:26,250
Hij is mijn favoriete persoon
in de hele wereld.
1593
01:22:27,917 --> 01:22:32,333
En hoewel er veel mensen zijn
om te bedanken voor mijn herstel...
1594
01:22:34,375 --> 01:22:36,792
was het mijn zoon die mijn leven redde.
1595
01:22:40,625 --> 01:22:42,458
Hij gaf me liefde
1596
01:22:42,750 --> 01:22:45,375
en focus, en een reden om door te gaan.
1597
01:22:46,375 --> 01:22:49,000
En hij was daar bij me
elke dag op de afdeling.
1598
01:22:53,917 --> 01:22:57,917
Ik koester nu die één-op-één tijd
die we samen hadden.
1599
01:23:00,125 --> 01:23:04,958
Ook in jouw leven zul je
ontdekken dat je realiteitszin verschuift.
1600
01:23:06,083 --> 01:23:08,833
Je wordt in werelden getrokken
die zo verschrikkelijk zijn
1601
01:23:08,958 --> 01:23:11,208
dat je ze niet eens kunt verwerken.
1602
01:23:12,375 --> 01:23:14,458
Kamers die je duizelig maken.
1603
01:23:26,625 --> 01:23:29,042
Waanzin en duisternis,
1604
01:23:29,625 --> 01:23:31,250
horror en pijn
1605
01:23:32,083 --> 01:23:33,708
wachten hier altijd.
1606
01:23:34,250 --> 01:23:36,250
Ze zullen ons allemaal komen halen.
1607
01:23:37,417 --> 01:23:38,833
Maar dan zal de vreugde ook komen,
1608
01:23:39,167 --> 01:23:40,208
schoonheid,
1609
01:23:40,542 --> 01:23:41,542
liefde,
1610
01:23:42,083 --> 01:23:43,125
en magie.
1611
01:23:44,042 --> 01:23:46,208
Elke vrouw is een heks
1612
01:23:46,417 --> 01:23:48,750
en elke heks heeft
een heksenverbond nodig.
1613
01:23:50,083 --> 01:23:51,708
Wat wil je me nu vragen?
1614
01:23:55,417 --> 01:23:57,000
Oké. Dank je wel, kunnen we stoppen?
1615
01:24:03,792 --> 01:24:06,606
GESCHREVEN, GEREGISSEERD
EN GEMONTEERD DOOR
1616
01:25:03,750 --> 01:25:05,430
Bertie, kun je de camera zien?
1617
01:25:05,458 --> 01:25:07,292
- Kun je de camera daar beneden zien?
- Oké!
1618
01:25:07,375 --> 01:25:09,455
- Kun je hallo zeggen?
- Kun je naar de camera zwaaien?
1619
01:25:09,500 --> 01:25:11,792
- Kun je zwaaien?
- Hallo.
1620
01:25:11,833 --> 01:25:12,875
- Hallo.
- Hallo.
1621
01:25:12,917 --> 01:25:14,125
Kun je dank je wel zeggen?
1622
01:25:14,292 --> 01:25:15,708
Dank je wel.
1623
01:25:21,875 --> 01:25:24,500
We zijn onze bijdragers dankbaar
voor het delen van hun verhalen:
1624
01:26:22,875 --> 01:26:25,417
Deze film is opgedragen aan
de nagedachtenis van Daksha en Freya Emson
1625
01:26:25,458 --> 01:26:28,000
en aan alle andere vrouwen
en hun baby's die het niet overleefden.
1626
01:26:28,042 --> 01:26:30,583
Emily, Jude en Elizabeth willen graag
al het personeel bedanken
1627
01:26:30,625 --> 01:26:33,000
van de East London Mother & Baby Unit
die voor hen gezorgd hebben.
1628
01:26:33,042 --> 01:26:34,042
Red de NHS.