Downloaded from YTS.LT
Official YIFY movies site: YTS.LT
At makikita mo ang napakaraming nagse-celebrate
kahit nasaan ka man.
…five, four, three, two, one! Happy New Year!
New Year ng 1975.
Grabe ang krimen.
Nasa 15 ang patayan last week
-sa lintik na lugar na 'to. -Grabe.
Mataas ang tensyon.
Sayaw, gago, sayaw!
Laganap ang takot.
Baka may ibang CIA sa loob ng CIA.
May mga guru at may mga kasiyahan.
Gusto kong isubo an--
Takbo! Takbo!
Nagiging matamlay ang mga Amerikano.
Napuruhan sila ng Vietnam, ng Watergate,
ng inflation, depresyon.
Nawalan na sila ng gana,
sinira ang sarili, at wala ng solusyon.
At may iisang katanungan sa isipan ng lahat.
-Ano ba'ng nangyayari? -Ano'ng nangyayari?
Gusto nilang malaman ang nangyayari.
Kaya ano ba talaga ang nangyayari?
Kaya natin itong ayusin. May teknolohiya tayo.
Nagkakaro'n ng nervous breakdown ang Amerika.
Guys, di tayo pwedeng mag-shoot, teka.
Kumapit ka.
Pangalawang araw ko na.
At kung makakaligtas ako rito, marami akong natutunan.
Tinatanggap natin itong matitinding suntok.
Tinanggap ng pelikula 'yon.
Ligtas ba?
Noong araw, may mga pelikula na hindi lang para sa uso.
Tungkol 'yon sa personal na pananaw.
"May gusto akong sabihin."
Sabihin mo pag-rolling na,
at aalis ako dito. Sabihin mo.
Ang mga filmmaker, gusto nilang maintindihan ng mga tao
kung ba't magulo ang lipunan.
1975 'yong pinakaimportanteng panahon…
…sa kasaysayan ng pelikula, sa tingin ko.
At hindi na 'yon mauulit pa.
Gusto mo bang sumayaw?
Panahon 'yon na pinapakita ng mga palabas ang ating sarili.
At gusto nating panoorin ito.
Iyon ang pinakatotoong bersyon
ng bansang ito na nakita natin.
Iinom ako para diyan!
Heto ang listahan ko.
Jaws, All the President's Men, Taxi Driver, Barry Lyndon, Nashville.
Lahat sila may aspeto…
…na tumutusok ng karayom sa 'yo.
Walang gagalaw!
Diyos ko, ang haba ng listahang 'to. Cuckoo's Nest, Network.
Nakialam ka sa puwersa ng kalikasan, Mr. Beale!
Sining ang Hollywood movies.
At 'yon ang nagpapa-motivate.
Gusto ng tao ng magandang palabas.
Mula Watergate hanggang Bicentennial,
nawasak ang Amerika, at nabuhay muli.
Ipinapakita ng pelikulang ito ang isang bansa na nasa sangandaan,
isinalaysay ng mga pelikulang nahuli ang diwa nito.
Pwede ba akong magtanong?
-Isa, pwede. -Isa lang, 'yon palagi.
Ano ba ang tinatakbuhan mo?
Tumalikod ka.
1975
'Yon ang lumang kwento, dapat nando'n ka. Buhay na buhay ito.
Lahat nabura.
Lahat ng mga makaluma ay nawala, at bumuo kami ng bagong mundo.
'Yon ang tamang oras.
Magandang hapon.
1975: NAGULO ANG MUNDO
Sinasabi na ang sayang meron ang mga tao
ay dala ng unti-unting pagbabago.
Hindi biglaan, hindi kulang na pagbabago,
kundi marahang pagbabago.
Sa mga nagdaang panahon, biglaan ang mga pagbabago,
at nakakainis ito.
Ang pamilyar nating mundo ay biglang nagulo.
Hollywood, California, 1975.
Ang western ni John Wayne
at malalaking musical ng lumang Hollywood ay laos na,
dahil sa telebisyon at mapanuring publiko.
Ang dami sigurong multo rito.
Nagsara ang mga studio.
Kung indie filmmaker ka, 'yon ang pagkakataon mo…
…na lumabas at magsabing, "Meron ako." "Gawin mo. Di natin alam ang gagana."
Mga preso ang nagpapatakbo sa kulungan.
Mga ginoo, itigil n'yo na ito!
Sinamantala namin 'yong pagkakataon.
Di namin sinabing, "Ah, nangyayari na--" "Gawin mo na."
"Pag di siya pumayag, dito ka."
"Ano'ng sabi-- Pumayag siya?"
Nagkaro'n na ng inggitan. Ang lupit namin sa paraang 'yon.
Sabi ng isang studio executive, "Parang nasusunog ang lupa
habang namumukadkad ang mga bulaklak."
…grabe, ang ganda!
Para maunawaan natin, suriin natin ang isang aktor
na nasa gitna ng kakaibang mundong ito.
Noong 1975, nasa tuktok siya ng kasikatan.
Tinawag nila itong "Bagong Hollywood."
Nag-umpisa ito noong late 1960s…
…kung saan ang mga palabas gaya ng Easy Rider
ay di inaasahang mag hit.
Biglang nagkaroon ng saya at sigla,
at parang ramdam ito ng mga tao.
Kaya kumita ang mga palabas na 'yon.
Hindi siya parang kailangan mong gawin.
Parang hindi ka kumakain ng gulay.
Ako ang gagong bantay dito, gago!
Ako ang gagong shore patrol! Bigyan mo siya ng beer.
Gustong ipakita ni Jack ang panahong meron sila.
Ang pagpapakita ng totoong buhay Amerikano ang nagbigay ng motibasyon.
Parang tinanggal 'yong veneer.
At si Jack ang parang lider ng paradang 'yon.
Sa kalagitnaan ng '70s, inalok si Jack ng mga role
na tatanggihan ng ilang mga artista,
gaya ng pagiging bida sa The Godfather at sa The Sting.
Oo, totoo 'yon, at sa tingin ko may talino ako sa negosyo
para malaman na 'yong The Sting at The Godfather
ay parehong sisikat.
At kasabay no'n, naisip ko na ang Chinatown…
…ay mas maganda do'n sa iba.
Ordinaryong kwento ng detective sa umpisa ang Chinatown.
Pero habang lumalalim ang kwento, kita mo kung gaano kabulok ang sistema.
Masyado kang usisero, ano?
Alam mo nangyayari sa usisero?
Nagsusulat kami ng script, at 'yong walong linggong 'yon…
…pinapaulanan kami ng tanong ng mga media kung ano'ng nangyayari.
Alam mo kasi, nangyari lahat 'yon sa umpisa ng Watergate.
-…House of Representatives. -Mr. Speaker,
ang Pangulo ng Estados Unidos.
Para maintindihan mo ang 1975,
dapat alam mo ang mga naganap sa panahong 'yon.
Ang All the President's Men, na ginawa noong summer ng 1975,
ay ang kwento ng mamamahayag sa Washington Post
na sina Bob Woodward at Carl Bernstein,
habang iniimbestigahan nila ang panloloob sa Democratic National Committee.
Ba't ba kayo nahuhumaling dito sa Watergate?
-Nahuhumaling? -Delikado ang kwentong ito.
Gaya ng Chinatown,
ang All the President's Men ay kwento ng isang detective.
Di ako pwedeng makita na kausap kayo.
Bakit? Ano'ng kinakatakot mo?
-Sabi nino? -Sine-set up ba tayo?
Alam mo, ang dami na nilang ginawa,
at kasuhan man ako o hindi, gusto kong malaman.
Di ako 'yong magpapahuli na may ginagawang mali.
Naiintindihan mo ba ang pinapasok mo?
Akala mo lang alam mo ang ginagawa mo,
pero maniwala ka, wala kang alam.
Sangkot dito ang buong U.S. intelligence.
Nanganganib ang buhay ninyo.
'Yan ang sinasabi no'ng district attorney sa Chinatown.
Pinakita ng dalawang palabas ang emosyon na nakakubli mula pa noong 1950s,
na sa ilalim ng American dream, na kahit sa maaraw na Los Angeles…
o sa mga suburbs ng Washingtown D.C., may kadilimang nakaabang.
Bulok ang lahat.
Mas lumalala pa.
Sa kabuuan, parang nagiging thriller ang buhay.
Naniniwala sila sa mga teorya ng sabwatan…
…pero sa kaso ng Watergate,
totoo 'yon.
At hanggang sa itaas.
Ayon sa mga source sa White House,
sa mga kwentong inilabas ngayon sa Washington Post,
ang panloloob sa Watergate ay utos ng personal na tagapayo ni Pangulong Nixon.
Seryoso na ang usapin tungkol sa presidential impeachment.
Pero sang-ayon ako rito
dahil dapat malaman ng mga tao kung may ginawa ba ang presidente nila.
At hindi ako kriminal.
Wala sa mga sinabi
ng mga magulang mong mahilig kay John Wayne…
…tungkol sa kung sino ang mabuti at kung sino ang masama ay may basehan pa.
Bayani no'n sina Woodward at Bernstein…
MGA HULING ARAW NI NIXON
…dahil kay Redford at Hoffman.
Sila ang Captain America at Superman.
Nagbigay ng happy ending dito ang All the President's Men.
Masyadong mabigat ang salitang "masaya",
pero nanalo ang mabubuti.
Wala na si Nixon. Nakamit na ang hustisya.
SI GERALD FORD ANG MAGIGING IKA-38 NA PANGULO
At siyempre, unti-unting nasira ang hustisya.
Mga minamahal kong kababayan, natapos na ang bangungot ng ating bansa.
Pero nagsisimula pa lang ang bangungot.
Isipin mo ang mararamdaman ng mga audience kung di tumigil ang typewriter.
Bilang respeto sa aking sinundan, ako, si Gerald R. Ford, ay binibigyan…
ISANG BUWANG NAKALIPAS
…ng lubos, at ganap na kapatawaran si Richard Nixon.
Akala niya binibigyan niya ng napakagandang regalo ang mga Amerikano.
Ba't mo ginagawa 'to? Saang banda ka pa gagaling kumain?
Ano'ng mabibili mo na di mo pa kayang bilhin?
Ang future, Mr. Gittes, ang future.
Sabi nga nila, "Napatunayan rin."
PATAWAD KAY NIXON? AT AMNESTIYA…
"Lahat masasama."
DOUBLE STANDARD SI FORD
Pareho sa sinasabi ng mga batang direktor.
Evelyn, ibaba mo 'yang baril! Ipaubaya mo 'yan sa mga pulis!
Hawak niya ang mga pulis!
Ang Chinatown ay isang kalagayan ng isipan
sa nabigong magandang hangarin.
Iniisip mong may lakas ka, may kontrol.
Iniisip mong nakakaboto ka. Iniisip mong nasa demokrasya ka.
Iniisip mong nananaig ang hustisya at nananalo ang pag-ibig.
Pero hindi.
Naku!
Noong 1975, ang Chinatown ay hindi Chinatown. America ang Chinatown.
Ipinaparating nito na nananalo ang masasamang tao.
Sa paggising ng America sa umaga ng January 1, 1975,
lalaban kaya sila?
Hayaan mo na, Jake, Chinatown 'to.
Ang 1975 ang pinakamataas na taon
na pwede kang maglabas ng pangit na pelikula
pero pipilahan pa rin ng mga tao.
Gaya ng isa sa mga sikat na palabas, ang One Flew Over the Cuckoo's Nest.
"Mahal, may mag-aalaga sa mga bata."
"Lalabas tayo, kakain at manonood ng sine,
at ang panonoorin natin ay tungkol sa isang rapist
na nagkunwaring baliw para makapasok sa asylum."
"Tinulungan niya ang mahiyaing bata na magkarelasyon, at ang American Indian,
at sa dulo, 'yong kakaiba na mahiyaing bata ay nagpakamatay."
"Pinagsamantalahan siya, 'yong masamang nurse ang may kontrol,
at 'yong American Indian ay naging pugante."
At masaya na 'yon sa mga sinehan.
Ang mga palabas noong 1975 ay ang nagsilbing takas
sa kaguluhan ng reyalidad ng mundo.
At pag pumasok ka sa sinehan ng New Year's Day,
malamang nando'n ka para sa The Godfather Part II.
Pero kung gusto mo lang mag-enjoy, iilan lang ang pagpipilian mo.
Kasama na ang Young Frankenstein…
Na black and white! No offense.
…o 'yong The Man with the Golden Gun,
o Benji.
Hindi 'yon pelikula tungkol sa aso. May emosyon ang aso na 'yon.
Pero kung nag-aalala ka na magkakagulo ang lipunan,
makikita mo ang sarili mong nanonood…
ng The Towering Inferno.
Maaaring nasa rurok na ang New Hollywood, pero noong panahong iyon,
may isa pang gintong panahon para sa mga disaster film.
'Yong Poseidon Adventure, na nagustuhan ko,
namatay si Hackman sa dulo. Nakakalimutan ng tao 'yon.
Gusto mo ng isa pang buhay? Ako na lang!
So, malungkot 'yong palabas. Hindi siya feel-good na pelikula.
Pagkatapos ng Watergate, ang optimism naging cynicism…
at makikita ito sa Hollywood.
-May nasusunog dito! -Ba't ka ba apurado?
"Apurado"?
Hoy, Dunc, kung ang sunog ay dahil sa sirang wiring,
kakalat itong sunog!
Doug, nag-o-overreact ka lang.
Hindi.
Ano 'yon?
Kung ang pinapanood mo ay ang The Poseidon Adventure
o ang The Towering Inferno…
nangyayari ang totoo sa labas ng sinehan, di ba?
Ang totoo, bankrupt na ang New York City.
Walang magawa ang sistemang politikal…
…maliban sa isang krisis.
1975 ang taon na naubos na ang pera.
Matapos ang dekada ng sobrang gastos,
ang New York City ay
di na makahiram ng pera at di na makabayad ng mga bills.
Hindi ko napansin na sobrang gulo na ng siyudad.
Dumami ang mga basura. Okay ba 'yon? Hindi, pero New York 'yon.
Di ako nagmamasid, "Ito na 'yong pagbabago."
'Yon ang lipunan namin. 'Yon kami.
Ba't mo sinisipa ang mga lata?
Ang dami kasing daga dito.
Pag di mo sinipa, madadampot mo sila,
gagapang 'yong daga sa 'yo.
Para lumabas muna 'yong daga bago pulutin.
Paano naapektuhan ng krisis pinansyal ang trabaho mo?
Nawalan na ako ng pag-asa sa trabaho.
Paano ka magtatrabaho, kung hindi mo alam
kung masasahuran ka sa Biyernes?
Akala ko noon ang pagkalugi ay parang
paglublob sa tubig at paglaslas ng pulso.
Baka wala kang maramdaman pag nando'n ka na,
pero mamamatay ka do'n mismo.
Pero hindi lang ang New York City. Pambansang krisis ito.
Naniwala ang mga tao
na habang buhay magiging masagana ang America.
Halimbawa, 'yong ideya na magkakaroon ng kakulangan sa kuryente.
KURYENTE: KONTROLADO
Di kapani-paniwala 'yon.
EKONOMIYA HIHINA
Bilang tugon sa pagsuporta ng U.S. sa Israel,
nagpataw sila ng embargo sa langis.
GASOLINAHAN, SARADO
Nag-rasyon ulit ng gasolina sa U.S.
WALANG GASOLINA
Dapat hindi. Hindi sa U.S.
Nakadepende sa langis ang ekonomiya natin.
Bumababa nang bumababa ang produksyon ng langis.
Walang langis, walang trabaho.
Ang unemployment at inflation
ay nasa 10% at tumataas pa…
TATAGAL BA ANG KAPITALISMO
…na mukhang imposible.
Dahil ito sa mga shock,
sa mga nakakatakot na shock.
Ngayong araw, ibinigay ni President Ford ang kanyang State of the Union
at itinuturing itong isa sa mga pinaka-malungkot
na kalagayan ng Amerika na naihatid ng isang presidente
sa mahabang panahon.
At sasabihin ko sa inyo…
hindi maganda ang kalagayan ng bansa.
Walang may alam sa susunod na mangyayari.
Tigil. Walang kikilos! Halika rito!
Okay. Sige, lumayo ka diyan sa alarm.
Sige na!
Sa palabas na 'yon, ang unang obligasyon ay…
…"Uy, nangyari na talaga 'to."
Nahirapan kaming sabayan ang reyalidad.
Kaya gusto naming gawin 'yong palabas
tungkol sa mga totoong nangyari.
Ulap!
Gusto ko talaga 'yong hango sa tunay na buhay.
Si Pacino tumatakbo sa bangko at nagpapadausdos.
Totoong tao 'yon. Gano'n 'yon sa kanya. Totoo 'yong desperasyon.
Nakikita ko na ngayon.
-Sino 'yon? -Mga pulis.
At pinapalakpakan siya ng mga tao
dahil galit sila sa mga pulis.
At ang reaksyon nila, "Sige, labanan mo."
Hello, Sonny. Sonny, on-air ka na.
Pwede mo bang sagutin ang mga tanong namin?
-Sige. -Ba't mo ginagawa 'to?
Ano? Di kita naiintindihan.
Ninanakawan ko ang bangko kasi may pera dito.
Kaya ninanakawan ko.
Hindi, ang ibig kong sabihin, ba't mo kailangang magnakaw?
-Di ka ba pwedeng magtrabaho? -Tulad ng? Bank teller?
Alam mo ba kung magkano sweldo nila?
-Maliit lang. -Maliit.
One hundred fifteen sa umpisa, di ba?
Kasama ko ang partner ko at siyam na iba pa.
Mamamatay na kami rito.
"Mamamatay na kami rito, mamamatay na kami."
Magkano ang sahod mo?
'Yan ang tanong ko. Sasabihin mo ba?
Naputol ang ating signal. Sandali lang po.
Babalik tayo sa ating…
Unti-unti nitong sinisira ang loob niya.
Kumalat na.
Harry, sagutin mo 'yan.
Gusto mo pumasok mamaya? Sa South Bronx? Harlem?
Kahit saan, kahit anong oras.
Unti-unting napapalayo ang Amerika sa sarili nito.
May epidemya ng mga tumatakas at nagdi-divorce.
Nagiging di na magkakilala ang mga pamilya.
Dito lumitaw ang isa sa sikat na karakter noong '70s.
Kami ni De Niro, di kami halos nag-uusap sa kung ano'ng meron
at para saan 'yon. Ramdam lang namin.
Sinusundan ako ng kalungkutan kahit saan ako magpunta.
Sa mga bar, sa kotse, sa mga sidewalk, kahit saan.
Walang takas.
Nag-iisa lang ako.
Pakiramdam ko, siya 'yong taong nasa ilalim.
'Yong nasa ilalim na unti-unting umaangat.
Pinipigilan namin siya…
at magiging giyera ito.
Gano'n mamuhay ang mga tao. Ang pangit na lugar ng New York.
-Bitawan mo! -Okay, umalis ka na.
-Alis na! -Sige na, alis na.
Paano ka gagawa ng palabas kung nasasaktan ka?
Nasa impiyerno ka na, at bababa ka pa.
Nasa impiyerno ka, at mamamatay ka diyan
-tulad namin. -Ano ba?
'Yong nakita mo sa palabas ay 'yong totoong buhay ko.
Ilayo mo ako rito, okay?
Di siya maka-connect. Nakahiwalay siya.
Ang mahiwalay sa mga tao
habang nasa pinakamataong lugar sa mundo,
sumabog na siya.
Mamamatay na ako.
Balang araw may ulan na magbubura sa mga basurang ito sa lansangan.
At sa mga nagtataasang gusali sa Manhattan…
…makikita sa isang pelikula na laganap na ang kabaliwan.
Kumusta ka, Mr. Beale?
-Kukuha ako ng testigo. -Sige lang, Mr. Beale.
Alam na ninyo na mahirap ang sitwasyon.
Alam ng lahat ito.
Gusto kong tumayo kayo.
Gusto kong tumayo kayong lahat.
Gusto kong tumayo kayo at pumunta sa bintana,
buksan ito at sumigaw,
"Galit na galit na ako, at hindi ko na kaya 'to!"
Gusto kong tumayo kayo ngayon. Dumungaw sa bintana.
Ilabas ang ulo n'yo at sumigaw nang sumigaw,
"Galit na galit ako! Hindi ko na…"
Galit na galit ako! Hindi ko na kaya 'to!
-Hindi ko na kaya 'to! -Hindi ko na kaya…
Alam mo, gusto kong makakuha ng masasamang ideya, gusto kong…
Pwede kang makatulog sa pelikula o magising ka nito.
At interesado ako sa parte na "gisingin ka."
Ang mga paborito nating flavor, vanilla at strawberry.
-Salamat. -Walang anuman.
Uy, regular vanilla 'to.
Ang mga palabas tulad ng Assault on Precint 13 ni John Carpenter
ay nagdulot ng pangamba sa buong bansa.
Sinasabing mas maraming krimen sa kalye
kaysa sa ibang panahon.
KRIMEN
Sinuntok ako nang walang dahilan.
Nanuntok lang. Di kinuha 'yong pera.
Iligtas ang aming lugar!
Ano'ng gagawin ko, tumawag ng pulis?
Ano? Walang gagawin ang pulis. Alam mo 'yan.
Takot na ang mga tao.
MAG-ARAL TAYO NG KARATE
Nagmartsa sila sa kalye at nag-aral ng self-defense.
Ito 'yong panahon na nag-umpisa ang urban vigilante.
Kailangan ng pulis ng tulong.
Ba't di tayo bumuo ng grupo na tutulong mag-aresto?
Maruming salita ito. Masamang salita ito.
Pero kung kailangan nating protektahan ang ating sarili, gawin natin.
Kailangan ang mga vigilante!
Maraming mga pelikula tungkol sa vigilante.
Isang tao ang lumalaban.
Kinakausap mo ba ako?
Ano?
Sino ba sa tingin mo ang kinakausap mo?
Dapa, putang ina mo!
Sinusubukan ko, gago ka.
Pakiramdam ng lahat, "Sobra na."
"Pinagbibigyan ang mga kriminal, pinapalabas ang galit nila."
Kahit sinong may ginagawa, tinitingala na.
May isang kritiko na tinawag ang mga pelikula na "Revenge-amatics."
Tungkol ito sa lalaki
na nagpasyang linisin ang pinakamagulong lugar sa mundo,
ang Death Wish.
'Yong inaakalang pangit na pelikula
ng di sikat na si Charles Bronson,
na isang liberal na architect,
kung saan ang asawa't anak niya ay ni-rape at pinatay.
Ano'ng gusto mo?
Wag kang magulo. Alam mo ang gusto namin.
Sa pelikula, literal na pumunta siya sa Western ghost town
at nag-aral para maging gaya ni John Wayne,
bumalik sa New York at nagsimulang pumatay ng mga kriminal.
Paulit-ulit itong pinanood ng mga tao.
Nagpapalakpakan sa mga sinehan.
Ano'ng gagawin mo?
Gagawin mo ba 'yong ginawa ni Charles Bronson sa Death Wish?
Baka, siguro.
Hindi gano'n kalala ang Death Wish.
Malinis na karahasan 'yon.
Pag bumaril ako, nabaril lang siya. Tapos na agad.
Alam mo ang kinakatakot ko?
Nanood kami ng cartoon na Road Runner ng anak ko last week.
Hinulog nila 'yong bato do'n sa coyote, at napisa siya.
Nakakagulat sa 'kin 'yon.
Talagang karahasan 'yon.
Pero sino ang pinapatay niya?
Pinatay niya ang dapat patayin.
Kaya bayani ang tingin sa kaniya,
kahit na hindi naman talaga siya bayani.
Ang kulang sa '70s Hollywood
sa paglaban sa korapsyon at pagpukas sa mood ng mga tao
at pagtugon sa sitwasyon ay mga Black.
Napagod siguro ang mga tao
dahil pare-pareho lang ang mga palabas.
Ayoko sa mga palabas pag walang mga black na gumaganap.
May pelikula sila na
ang tawag ay Logan's Run.
Walang black do'n.
Sabi ko, "Ayaw yata ng mga puti na pumunta tayo dito."
Kaya gumawa tayo ng mga pelikula.
At ginawa nga nila.
Di sadya 'yong sa Blaxpoitation.
Si Melvin Van Peebles may tinipid na palabas
at kumita ng 16 million dollars…
…at 'yon, nadiskubre nila
na may iba pang audience…
…at puro mga Black 'yong nanonood,
lahat sila nasa sinehan.
May mga puti, may mga Jewish lagi,
at mga Puerto Rican din.
At masasabi mong, "Pare, astig 'yon."
Ang Sweet Sweetback's Baadasssss Song
ang pinakakumitang indie film.
Natutunan ng Hollywood na ang tagumpay ay hindi Black o white.
Kundi kulay green.
Tama
Sobrang pumatok ang Shaft, nailigtas nito sa pagkalugi ang MGM.
Pinabagsak ng Super Fly ang The Godfather sa top spot ng box office.
Ang galing no'n.
Ipapahamak niya tayo.
Madalas, puro krimen at sex,
na nakaka-excite sa umpisa,
pero sa tingin ko napagod din ang mga tao rito.
Isang pagkakamali na isipin na isang genre ang Blaxpoitation.
Maraming genre ito.
Sa isang banda, meron kang Blacula.
Sa kabila, may dramang tulad ng Cooley High.
Hindi ako makakapasok nito dahil kay Mr. Mason.
Hindi na 'yan bago.
Kwento ito ng paglaki. "Gusto kong magtagumpay sa buhay
pero di ko alam ang ginagawa ko at wala akong clue."
'Yon ang karakter ko.
Nakita niya ang sa paligid niya.
Walang makakapigil sa kanya.
Hindi ito pagsasamantala. Tulad ng iba sa New Hollywood…
…marami sa mga Black films ay imahe ng isang bansang magulo.
Purihin ang Diyos! Purihin ang Diyos!
At ang pinakamalakas na boses sa Amerika
ay sa isang komedyante.
Dati gusto niyang gayahin si Bill Cosby,
pero nang mahanap na niya ang kanyang boses,
naging malaking bahagi siya ng kultura.
Pag nagbasa ka ng diyaryo,
"Nigger aksidenteng nabaril ng 22 beses sa mukha."
Paano ka aksidenteng makakabaril ng walong beses sa dibdib?
Sabi ng lalaki, "Alam mo Judge, Your Honor,
bumagsak siya at nabaliw na, Your H--"
Isa siyang mahusay na uri ng manunulat, pero sa kabaligtaran.
Ipinapakita niya sa mga puti
kung ano ang itsura nila sa kanya.
Sa tingin ko handa ka na sa trabaho.
May isang psychological test na lang tayo.
Sa mga naiisip mo lang 'to. May babanggitin ako sa 'yo.
Sabihin mo kung ano'ng maisip mo, okay?
-"Puti." -"Itim."
"Negro."
"Whitey."
"Anak ng Tar."
Noong 1975, ang mga liberal na lugar sa buong bansa
ay isinulong ang racial integration
sa pagdadala ng mga Black students sa mga white schools.
Pero hindi lahat sang-ayon.
ITIGIL ANG PAG-BUS
Ang isa sa sikat na kumontra ay si Sue Connor.
Hindi papasok sa school si Matthew Connor!
Boycott!
Hindi ako racist, hindi ako nanlalait. Pero kung gano'n man ako…
di na 'yon importante.
-"Colored." -"Redneck."
-"Jungle bunny." -"Peckerwood."
Ang pagpunta para sa 'kin, ay para kang nasa giyera.
Hindi ka matututo kung hindi ka ligtas.
-"Burrhead." -"Cracker."
Ibalik sila sa Africa! Ibalik sila sa Africa!
Pinaalis kami sa mga bus, pinaalis kami sa mga school.
At binabato kami ng kung ano-ano.
-"Jungle bunny." -"Honky."
-"Nigger." -"Dead honky."
Sige, Mr. Wilson…
pasado ka sa trabahong 'to…
Kung $5,000 ang panimulang sweldo?
Yo mama.
Matapos bumisita ni Richard sa Saturday Night Live,
siya ang pinaka-cool na cultural figure noong panahong 'yon.
PAGHIHIWALAY
Kaya niya ang maseselang paksa…
MAY BUS?
…at nakakapagpatawa.
WALANG TRABAHO MATAAS…
TUMAAS ANG KRIMEN
Pero may isang paksa na ayaw pag-usapan ng lahat.
Noong 1975, ang kritiko lang ng Vietnam
ay isang sitcom tungkol sa Korea.
Sinasabi ko sa 'yo, binobomba tayo!
Imposible.
Ayon sa mapa ko, walang kalaban malapit diyan sa inyo.
Hindi ka binobomba, bata.
Kumalma lang kayo, hindi magtatagal 'to.
Ang palabas sa TV na M*A*S*H
ay spin-off ng black comedy ni Robert Altman na pareho ang pangalan.
Wala akong makita.
Parang ilog ng Mississippi dito.
Action!
Gusto kong tungkol 'to sa Vietnam War.
BOSES NI ROBERT ALTMAN
Pero ayaw nilang pumayag.
So, no'ng una nilang makita ito,
pinalagyan nila ng disclaimer na tungkol ito sa Korea.
AT TAPOS MAY… KOREA
Ang M*A*S*H, kahit hindi kinunan sa Vietnam,
alam ng lahat ang tinutukoy namin.
Hindi impiyerno ang giyera. Giyera 'yon at iba ang impiyerno.
At mas malala ang giyera.
Matagal bago nagkaroon ng pelikula tungkol sa Vietnam.
Ayaw dito ng mga tao.
Sa unang 15 taon ng giyera,
isang pelikula ang tungkol sa Vietnam ang lumabas sa Hollywood.
Ang The Green Berets.
Iba talaga ang atake ni John Wayne kumpara sa M*A*S*H.
Bakit nakikipagdigma ang US?
Pangingibabaw ng mga komunista sa mundo.
Wala talagang makapaniwala do'n. Natawa na lang kami no'ng napanood namin.
At puro kasinungalingan lang 'yon. Pati na 'yong ideya na nananalo kami.
'Yan ang punto ng lahat, Mr. Beckworth!
Si John Wayne, pinaramdam niya na okay lang na nasa Vietnam ka.
Para sa amin, 'yon ang pinakamasama niyang ginawa.
Kasi yong mga kaedad ko, kailangan pang mamatay ro'n.
Ang pangit ng giyera na 'yon.
Binobomba namin lahat. Gumagastos kami nang malaki.
'Yong una kong sugat,
galing sa gagong sarhento na naghagis ng granada,
at di niya naihagis sa malayo.
Hati ang mga Amerikano tungkol sa giyera,
at gano'n din sa Hollywood.
Heto na si Big Duke, si John Wayne.
Sa 1975 Academy Awards…
doon umangat 'yong pagkakahating 'yon.
Salamat.
'Yong hosts at presenters no'n
ay puro mga bigatin mula sa dating Hollywood.
Salamat.
Habang ipinapasa nila 'to sa susunod na henerasyon ng mga filmmaker,
nagkakaroon na rin ang mga manonood ng ideya kung ano ang nararamdaman nila.
Wala nang saysay ang Academy Award.
May kung anong nakakatakot dito.
Para lang silang beauty pageant.
-Oo. -Parang nakakababa ng pagkatao.
Pinapakita nila 'yong pinakapangit na side ng bansang 'to, sa totoo lang.
At taliwas sa iniisip ni Dustin Hoffman,
hindi naman malaswa ang gabing ito.
Hindi siya sobrang OA, at hindi rin nakakahiya.
Umabot sa sukdulan 'yong laban ng mga henerasyon sa isang di inaasahang sandali.
Para sa feature-length documentaries, ang nanalo ay Hearts and Minds.
Ayaw ipa-release ng Columbia Pictures ang Hearts and Minds.
Masama daw ang dating dahil nakatutok 'to sa tunay na human cost ng digmaan.
Mga eroplano ulit.
'Yan 'yong bomb crater.
Do'n mismo tumama 'yong bomba at nawasak lahat ng meron ako.
Nakakatawang isipin na nandito tayo ngayon
bago tuluyang palayain ang Vietnam.
Babasahin ko ngayon ang isang mensahe na pinapabasa sa 'kin
ng mga taga-Vietnam.
"Paki-abot sa lahat ng kaibigan namin sa America ang pasasalamat namin
sa lahat ng ginawa nila para sa kapayapaan."
"Pagbati ng pagkakaibigan sa lahat ng Amerikano."
Maraming salamat.
Syempre, sobrang tensyonado.
Lahat kami napahinto sa paghinga.
Si Bert Schneider ang nag-produce ng Easy Rider.
Isa siya sa pinaka-radikal. Iniskandalo niya ang Academy.
Ang Academy ay sobrang konserbatibo noon.
Ayaw nila na may umaakyat sa stage na nagsasabi ng mga gano'ng bagay.
Nagkagulo talaga sa backstage
nang harapin nina John Wayne at Sinatra si Bert Schneider.
Nagpunta rin ako sa likod, at nadaanan ako ni Sinatra.
Umatras na lang ako kasi di ko alam…
Di ko alam kung anong gagawin ko doon.
Ramdam ko 'yong nangyayari.
Pinilit ni Bob Hope na maglabas ng retraction ang Academy.
Sabi ng Academy, "Wala kaming pananagutan
sa anumang political references dito
at humihingi kami ng paumanhin na nangyari 'yon."
Matapos ang 3 linggo, habang pinalilibutan ng North Vietnamese ang Saigon,
White Christmas ang pinatugtog sa Armed Forces Radio, na ibig sabihin…
…kailangang ilikas agad ang lahat ng Amerikano.
PAGLILIKAS SA SAIGON
PAGBAGSAK NG SAIGON
At bigla nang nagkagulo, nagtatakbuhan papunta sa helicopter.
'Yon na ang pinaka-nakakatakot
na naranasan ko.
May South Vietnamese pilots na tumalon para sana masalo ng US sailors.
Para sa mga nakaya talagang itigil…
itinulak na lang sila sa gilid at bumagsak sa dagat.
Kailangang gumamit ng tear gas ng U.S. Marines
para pigilan 'yong mga tao,
mga taong pinangakuan ng Amerika na mailalabas sila ng Vietnam.
Kapag nanatili sila dito, para na rin silang nagpapakamatay,
pero ano'ng magagawa namin?
Tapos, natapos na ang giyera sa Vietnam.
Nalulungkot at nakakabigla sa maraming paraan.
Pero malakas pa rin ang militar ng United States,
kahit may mga problema tayo ngayon,
at gusto naming ipaaalam sa kahit sinong posibleng kalaban
na handa kaming lumaban.
Tumabi ka, magiting na kalaban.
-Gasgas lang 'to. -Gasgas?
-Wala ka ng braso. -Hindi pa.
Eh, ano 'yan?
-May mas malala pa rito. -Sinungaling!
Halika rito, duwag!
Pero dalawang linggo lang pagkatapos bumagsak ang Saigon,
sinakop ng mga pwersang komunista sa Cambodia
ang American container ship, na Mayaguez.
Nagpaulan ito ng matinding military response sa U.S.
Ipinakita ng Ford administration
na malakas pa rin ang Amerika.
Gasgas lang 'to.
Sa huli,
nailigtas ang barko at biglang tumaas ang popularidad ni Ford.
Nasa kanya ang tiwala ng karamihan ng publiko.
Ah gano'n? Halika rito!
-Ano? -Halika rito!
Ano na, bubuhusan mo ako ng dugo?
Pero gaya ng Vietnam War, mas magulo ang totoong kwento.
Medyo hayag ito.
May notes kami ng NSC meetings, at ang sinasabi ni Henry Kissinger ay,
"Kailangan nating makipaglaban, kahit di totoo
basta makita lang na di tayo pwedeng maliitin."
At syempre, pumalpak lahat.
Marami tayong Marines na namatay para sa wala.
Magulong-magulo.
Pero ibinida pa ng media…
…na parang Battle of the Bulge.
"CONGRATS. LABAN NA ULIT!"
Pinakamasaklap na anyo ng American military narcissism.
Kabaliwan talaga.
Sige, tabla na lang tayo.
Ilang buwan matapos no'n, no'ng lumabas ang totoong kwento,
maraming Amerikanong napaisip kung sino pa ba ang pwedeng pagkatiwalaan.
Ang tiwala, hindi 'yan dapat hinihulaan
kung ano'ng ibig sabihin niyan.
Pinaghihirapan 'yan.
Hindi ang mga cherry bomb ng isang maling prankster…
…o mga alaala ng mga nakaraan
ang makakapaghiwalay sa mga tao at sa presidente nila.
Masaya ako para sa Amerika
Kapag nakakalusot na ulit ang limousine sa Dallas nang walang takot,
ibig sabihin may nagbago talaga sa Amerika.
Pagkatapos ng isang dekada ng tensyon,
parang nagkabati ulit ang bayan at ang presidente nila.
Masaya ako para sa Amerika
"KAMI ANG MAMAMAYAN"
Maganda 'tong tingnan
Masaya ako para sa Amerika
Masaya ako para sa Amerika…
At dumating ang dalawang assassination attempts.
Sa Sacramento, isang miyembro ng kilalang Manson Gang,
si "Squeaky" Fromme.
Sa San Francisco, may aktwal na barilan.
Kilala siya bilang presidente
na dalawang beses tinangkang patayin
sa loob lang ng tatlong linggo.
Sapat na 'yon.
Noong 1975, laganap pa rin ang political violence.
At meron pang isang assassination na hindi pa rin nawawala
sa isip ng mga Amerikano.
Ito ang Dealey Plaza sa Dallas.
No'ng Nov. 12,1963, may putok na umukit sa kasaysayan.
Pagkalipas ng 12 taon mula nang patayin si Kennedy,
ang daming nagtanong kung totoo na isang gunman lang ang sangkot.
Binasag ni Geraldo Rivera 'yon nang ipalabas niya ang Zapruder film
sa national TV sa unang pagkakataon.
Kita mo, biglang tumilapon paatras ang ulo niya.
Sobrang sakit panoorin na sumabog ang ulo ni Kennedy,
pero kailangan talaga.
Doon ako nagising, ibang klase pa lang tingnan ang mundo.
Paglabas ng video, lalong dumami ang tanong tungkol sa pagkamatay niya.
Mas lalo ring nagduda ang mga tao sa opisyal na kwento,
pati sa ibang mga assassination.
Asan ka noong binaril si Kennedy?
Sinong Kennedy?
Marami nang naniniwala na may nagdudugtong sa mga krimeng 'to,
isang serye ng mga sabwatan.
Baka isa pang sabwatan.
BAGO ANG PAGPATAY
Matapos barilin siya,
anim na tao sa listahang 'yon ang namatay sa aksidente.
At kung sinuman ang pumatay sa kanila ay ako ang isusunod.
Uy.
Pag gumagawa ako ng pelikula, di talaga ako interesado, sa totoo lang,
kung paano ito nakikita ng iba.
Ang mahalaga, masabi ko ang totoo.
Si Warren Beatty ay may isa sa pinaka-politikal na tinig sa Hollywood,
kilala bilang sex symbol…
…at kaaway ni Richard Nixon.
Sa The Parallax View, halimbawa, kung saan si Warren Beatty
ay reporter na natuklasan ang planong pampolitikang pagpaslang na ito,
may dahilan naman pala 'yong paranoia.
Ang dati'y tila imposible…
ngayon, unti-unti nang lumilitaw bilang tunay na totoo.
Isang napakahalagang paksa ito.
Parang binubuksan ulit lahat ng pinagdaanan natin…
sa nakaraang 25 taon.
Hindi nagtagal, iniulat ni Seymour Hersh sa New York Times
na minamanmanan ng CIA ang mga anti-war Americans.
Kaya nagpasya si Senator Frank Church na imbestigahan 'yon.
Wala pang kumpletong public accounting
ng domestic intelligence operations.
Kaya kami ang gagawa noon.
May kaba sa hangin…
…na sobrang makapangyarihan ang gobyerno,
na may madidilim na pwersang gumagalaw sa likod.
Mula roon, tuloy-tuloy na ang paglabas ng katotohanan.
Tingnan mo 'yan. Grabe.
Sa mga sumunod na buwan,
nakatutok ang buong bansa habang inilalabas ng Church Committee
ang mga sikreto tungkol sa foreign assassinations,
pagdodroga sa sariling mamamayan,
at pag-wiretap sa mga civil rights leaders.
Ngayon pa lang natin naririnig ang buong katotohanan.
Lahat ng kinondena natin,
ginagawa rin pala natin.
Papatayin niya tayo.
Ang pelikulang The Conversation at Three Days of the Condor
ay nagpapakitang totoo ang paranoia.
'Yong Three Days of the Condor, tungkol sa CIA na pumapatay ng mga tao,
lumabas siya kasabay mismo ng mga hearing.
Ano'ng ginagawa mo?
Sobrang nakakakilabot 'yong pagkakapareho.
Ang di mahuli sa pagsisinungaling ay parehas ba ng pagsasabi ng totoo?
Hindi.
Para sa 'kin, 'yong Church Committee parang dulo na ng '60s.
Ano pa bang mga institusyon ang pwede mo pang pagkatiwalaan?
Kung sakaling maging isang diktadura ang gobyernong 'to,
kung sakaling may lider na mangibabaw nang gano'n,
'yong teknolohiyang ibinigay
ng intelligence community sa gobyerno
ay kayang magpatupad ng ganap na tyranny,
at wala nang paraan para lumaban pa.
Welcome sa testing room
ng Parallax Corporation's Division of Human Engineering.
Ano bang nangyari sa bansa natin?
'Yong idealism at pag-asa na akala natin meron tayo,
nawala na lang.
Namumuhay ba tayo sa American dream o sa American nightmare?
"Grabe, lahat mali, kailangan kong magsimula ulit."
'Yong minana natin sa mga magulang natin, hindi na kapaki-pakinabang sa 'tin,
at walang pwedeng sumalo nito.
Sabi ng isang author, 'yong era na 'yon parang post-everything at pre-nothing.
Para sa maraming tao, makakalabas ka lang kung papasok ka.
AKO
Para sa 'kin, 'yong ultimate text ng 1970s
ay si Jonathan Livingston Seagull.
Tungkol siya sa isang seagull na kumawala sa grupo,
na pwedeng maging indibidwal, tapos kaya niyang lumipad nang mas mataas,
at naging sobrang bestseller siya na ginawa pang movie.
Jonathan Livingston Seagull,
di ka lumilipad gaya naming lumilipad.
Simula ngayon, outcast ka!
Outcast…
'Yong idea na ang self-actualization
ay nanggagaling sa paglayo mo sa komunidad.
Na 'yong komunidad ang source ng oppression,
ang source ng limitation,
kaya kailangan mong umalis, para maging isang tunay na free gull.
Bago ka tumulong sa iba, tulungan mo muna ang sarili mo.
Ito na 'yong unang turn papunta sa "Me" generation,
imbis na "We" generation.
'Yong pangarap ng late '60s, unti-unti ng nawawala.
Sabi namin na kung ang gobyerno ng US ay
di pipigilan ang giyera…
…kami mismo ang titigil sa gobyerno ng United States.
Sa tingin ko, 'yong panahon na 'yon…
…puro paghahanap sa labas natin, paghahanap sa external world.
Tapos na-realize namin na…
na 'yong mismong isip natin ang gumagawa ng giyera.
Kung walang peace of mind, walang peace sa mundo.
'Yong mga films gaya ng Tommy at Carrie ni Brian De Palma
ang tumuklas ng hidden potential natin.
Nakakatakot si Carrie!
SI CARRIE KUMAKAIN NG TAE
Ano bang nangyayari pag kontrolado ka
ng isang pwersa na gustong ialay mo ang sarili mo
at tanggalin ang lahat
ng mga paghihirap mo?
At no'ng 1975,
nagkaroon ng bagong daan papunta sa self-actualization.
Hindi siya religion, hindi rin 'to kulto.
Uniquely American siya.
Isang negosyo.
At binebenta mo ang sarili mo.
Being centered ay 'yong makita mo ang kaibahan…
sa pagitan ng pwet mo at ng butas sa lupa.
Tanga ka kasi di mo masabi
ang pinagkaiba ng pwet mo at butas sa lupa.
Ito si Werner Erhard, founder at guru ng bagong movement na EST.
Nabobored ang mga tao. "Siguro, dapat ko ng ayusin ang sarili ko."
Sino bang magsasabi n'yan no'ng mga unang panahon?
Di man psychotherapy ang EST,
pero mabenta 'to sa mga taong naghahanap ng kasiyahan,
'yong hirap ayusin 'yong buhay nila.
Ang daming tanong ng '60s,
na sa '70s, "Wag mo na intindihin 'yon."
"Wag mo na intindihin 'yon." At di nasagot ang mga 'yon.
No'ng bata pa ako, iniwan ako sa ampunan…
…ng maraming beses.
-At… -Di ba ang ganda no'n?
-Masakit. -Di masakit. Ikaw ang nagpapasakit nito.
Ano'ng kapalit no'n?
Taong may malasakit.
Ngayon, bakit mo inilagay ang sarili mo sa ampunan.
Pumasok ka sa ampunan
kasi 'yon ang pinaka-best racket na naisip mo.
Wala kang maisip na mas magandang racket.
Ano'ng kapalit?
Mas magaling ako kesa sa kahit sino.
Tama.
"May masamang nangyari sa 'yo kasi ginusto mo rin yon."
Sobrang creepy no'n,
pero nako-comfort din ako, kasi ibig sabihin may dahilan.
Ibig sabihin din, "Pwede ko siyang isipin sa ibang paraan."
Mga gyera at mga pinuksang lahi, masyado 'tong mabigat para harapin mo.
Harapin mo muna 'yong sarili mong soap opera.
Walang satisfaction ang buhay at sinubukan mo na lahat
pero walang gumagana,
at desperado ka na mapagana tapos pakiramdam mo basura ka.
'Yong feelings mo, minsan walang kinalaman sa totoong nangyayari sa mundo.
Ganito talaga ang kailangan para mabuhay ka.
Tigil!
Perfect na mensahe siya para sa panahong 'yon,
hawak ng tao ang sarili nilang kapalaran.
Ang realidad ay base sa feelings, di sa facts.
Pero kung hawak natin ang sarili nating kapalaran,
may kontrol din ang ibang tao.
Kaya may ilang EST followers na nagsabing
gusto ng North Vietnamese na mabomba sila.
Na ang rape, nagugutom na mga bata,
pati Holocaust, lahat 'yon ay ginusto nila.
Lahat ng self-actualization, para lang palang hustle.
Mare-realize ko siya at dahil 'yon sa 'yo.
Ang daming Amerikano ang napaniwala na,
"Ang katotohanan ay ang gusto ko."
Lahat ng gusto natin pwedeng maging totoo, kahit maliwanag na hindi 'yon.
Sa iba, parang disco ball ang buong era na 'yon,
libo-libong maliit na "me" ang umiikot-ikot.
Tinawag 'yon ni Tom Wolfe na, "The 'Me' Generation."
At pangit ang kinalabasan nito.
Nawala ang tunay na koneksyon sa kapwa tao.
Pero may bagong paparating na magtutulak pa lalo sa mga tao papaloob.
Siya ang central brain, ang utak ng mundo.
Gusto ko ng impormasyon tungkol sa corporate decisions…
paano at sino'ng nagdedesisyon.
Sagutin mo siya.
-Negative. -Sagutin mo.
Negative, negative…
Negative, negative, negative…
Gawin mo, Zero!
Pinalawak ng information revolution ang kapasidad ng utak ng tao,
at binago nito habambuhay kung paano nag-iisip ang mga Amerikano.
Noon, ang computer ay ginagamit lang ng gobyerno at malalaking kumpanya.
Pero para sa ilang kabataan, ang saya pakinggan ng hinaharap.
Ang daming nagsasabi na balang araw,
magkakaroon ng mga software store gaya ng record stores,
at libo-libo pa 'yon.
At sang-ayon ako doon.
Estudyante pa ako sa Harvard noon.
Noong '75, nilalaro namin ang Breakout,
Titirahin mo 'yong brick,
tapos susubukan mong maipaloob 'yong bola sa likod nila. Basta, gano'n.
Noong 1975,
nag-drop out si Bill Gates sa Harvard
para gumawa ng software para sa isang bagong produkto,
ang personal computer.
At binago ng kumpanya niya ang mundo.
Ganito ang slogan ng Microsoft,
"Computer sa bawat desk at sa bawat bahay."
Minsan tinatanggal namin 'yong second part
depende sa kausap, kasi ang weird pakinggan noon.
Di pa nakikita ang computer na gagamitin ng mga tao.
Kumplikado, ang gulo,
parang di mo alam saan ka magsisimula.
Pero sa totoo lang, sobrang positive na bagay
na nagkaroon ng ganito, information na nasa harap mo lang.
Gamit ang isang computer sa harap niya,
tine-training ni Horace Enya na makilala ng makina ang mga tunog.
Jingle at snap.
Gamit ang isa pang program,
kayang gumawa ng kaunting musika ng makina ng ika-20 siglo.
Tayo ba ay mga tao?
Tayo ay Devo!
Tayo ba ay mga tao?
D-E-V-O…
ANG HINAHARAP
Sa pelikula noon, bihirang makita ang technology na simbolo ng pag-unlad
madalas, ginagamit itong panakot.
Programming ready.
Heto na ang hinihintay natin.
May mga taong natatakot sa mga ganito, na baka mag-dehumanize,
o balang araw kunin ang trabaho nila.
Noong 1975, ang daming self-doubt,
magandang klase ng pagdududa 'yon.
Nakakahanap 'to ng solusyon,
pero alam mo ring may dalang problema.
Di komportable ang mga tao sa hinaharap.
Mas konektado tayo kaysa dati,
pero sabay-sabay din tayong lumalayo sa isa't isa.
At kuhang-kuha 'yon
ng Nashville ni Robert Altman.
Wala talaga siyang plot.
Koleksyon siya ng mga sandali sa gitnang Amerika.
Ang trabaho ko lang, ipakita ang nakikita ko.
Parang painting.
Ito ang vision ko sa mundo, sa harap ko.
Wala akong sasabihin, wala akong comments.
At mabagal 'yong movie. Kung gagawin ba 'yon ngayon?
Baka hindi.
Kasi ngayon,
dapat may bida at kontrabida, magbabanggaan sa dulo.
'Yong laso na pang-final. Sabi ng mga tao, "Ayaw namin ng laso."
Pero pag di mo binigay, "Asan 'yong laso?"
Pero kahit walang laso, hooked ka pa rin.
Ang Nashville ay tungkol sa 24 na karakter,
pero ikaw, 'yong audience, ang ika-25.
Dala mo ang sarili mong paniniwala.
Mga kapwa nagbabayad ng buwis at stockholder ng Amerika,
diretsuhin ko na. Gusto kong palitan ang mga dapat palitan.
'Yong Replacement Party, 'yong trak na paulit-ulit mong makikita,
wala naman talagang sinasabi kung ano'ng gagawin nila
o ano'ng pangako nila. Basta, papalitan nila ang mga bagay.
May mga problema tayong hindi kayang ayusin ng pera lang.
Noong pinalabas 'yong pelikula, may tumawag sa 'kin na di ko kilala.
Sabi niya, "Gusto kong sumali."
"Iboboto ko 'tong taong 'to, ang galing niya."
Sagot ko, "Pasensya na, hindi pa siya totoong kandidato."
Ang Nashville, parang live na paghiwa sa kung ano ba ang authentic na Amerika.
Di lang ito dahil walang coherence, kulang ito sa substance.
Gustong-gusto ng mga critics ang pelikula, pero hindi natuwa ang lahat dito.
Sabi ng isang manonood sa Kansas,
"Di ko raw nagustuhan ang Nashville
kasi di ko 'to naintindihan."
"Pwede naman,
pero may mga filmmaker at critic din na 'di naintindihan ang Amerika."
Action!
Alam mo, 'tong mga taga-country, malakas talaga appeal nila sa mga tao.
May fans sila.
Sila 'long nagpapaupo ng presidente.
Talunan ang Nashville sa box office.
Lalong lumalim ang hatian ng Amerika at ng mga nasa coastal cities.
Magpagupit ka naman. Hindi ka bagay sa Nashville.
Pumasok ako sa CR isang araw,
may lalaki doon na may ponytail.
Akala ko nasa maling banyo ako,
lalo kong kinabahan.
Noong 1975,
pinalabas sa TV ang diwa ng New Hollywood,
at ang pinakasikat na sitcom sa Amerika ang nagbigay-boses sa hati sa bansa.
Dahil sa recession, inflation,
malulugi kayo dahil sa administrasyon na 'toi!
-Alis! -Di ka pwedeng umalis…
Binago ng All in the Family ang TV.
Pumapasok sa bahay ninyo ang usapan tungkol sa civil rights,
pamilyang watak dahil sa politika,
sa mga cowboy shows, procedurals,
o medical dramas.
Lahat nanonood ng All in the Family.
Pero di lahat pareho ang nakikita.
May mga kumakampi kina Mike at Gloria.
Kung wala kang pake sa school bonds,
di mo iniisip ang kinabukasan ng bansa.
Tapos, sasabihin mong Amerikano ka?
Oo.
Pero marami ring pumapanig kay Archie,
reactionary, bigoted,
magugustuhan ng tao, at isang talunan ng kasaysayan.
Kay Archie nila naririnig ang sarili nilang pananaw sa mundo.
Para siyang mouthpiece nila.
Sasabihin mo ba, na pareho lang ang opportunity
ng itim at ng puti sa bansang 'to?
Mas marami pa nga sila.
Wala naman akong milyong tao na nagmartsa para bigyan ako ng trabaho.
Hindi. Tito niya ang nag-ayos para sa kanya.
No'ng mga panahong 'yon, parang si Archie ang dating mundo.
Pero ngayon, mas mukha na siyang hinaharap.
Sa mga pelikula gaya ng Harlan County, USA,
kitang-kita kung paanong naiiwan ang white working class.
Paano 'yong mga gastusin? 'Yong sick leave mo?
Limang araw lang.
-Nagkasakit ka ba? -Hindi ako pwedeng magkasakit.
Mula '30s hanggang '70s,
gumagana ang ekonomiya, at patas ang hatian.
Ang 1972 ang pinakapantay-pantay na taon sa kasaysayan ng Amerika.
'Yong trabaho sa sheet metal, sa planta ng Budweiser…
'yon ang magagandang trabaho.. Kaso nawala lahat.
Sablay 'yong ekonomiya.
Naging tungkol na lang sa perang galing sa finance,
hindi sa produktibidad.
Kinuha nila 'yong mansanas, tapos itinapon tayo sa gitna!
'Yon ang ginawa nila!
Walang "Me" generation
para sa manggagawang nasa factory floor na gumagawa ng Ford.
Aayos ang Amerika kung nando'n pa 'yong pangarap ng mga tao.
Kung may daan pa mula rito papunta ro'n.
Pag nawala 'yon, susulpot ang problema.
Alam mo, pag patuloy kayong mga Liberal na nasusunod,
isang malakas na flush ang maririnig natin.
'Yon ang paglubog ng buong USA.
Habang nababasag na ang konsepto ng "class,"
kultura ang naging bagong boses ng white working class.
Mga national political groups tulad ng The Heritage Foundation…
tuma-target sa kanila, ini-organisa sila…
at sinasabing may sagot sa mga hinaing nila.
Ang sagot ay "conservative republicanism."
Hallelujah
Ginamit nila 'yong strategies ng Left, protesta, marches.
No'ng 1974…
20,000 ka-tao ang nag-March for Life.
No'ng 1975, umabot na ng 50,000.
Isa sa target nila si Edward Kennedy.
-Di mo ba… -Ayaw ka naming pakinggan!
Ipa-bus mo anak mo, Teddy!
Habang pabalik si Kennedy sa opisina niya,
sumigaw ang mga tao…
Binigay na namin lahat para sa bansa.
Lahat ng hiningi, binigay namin dahil mahal namin ang Amerika.
At walang kasing-tanga na paraan para ipagdiwang…
ang 200th anniversary ng bansa
kesa ibigay namin sa mga anak namin
sa mga social planners nang walang laban.
Pero may ilang Republican conservatives na duda kay President Ford,
at natatakot silang baka lihim siyang liberal.
Gusto nila na sa '76, bukás ang convention para sa lahat ng kandidato
at isa lang si Ford sa marami.
Ang guest ko ngayong gabi ay isang phenomenon sa politika.
Sabi nga ng iba, baka simula pa lang ang 1975.
Please welcome, ang dating governor ng California…
Ronald Reagan.
Nice to see you.
Nice to be here, John. At salamat sa pag-imbita…
kahit lampas 2 buwan na akong unemployed.
Tama…
Tingin ko, di niya alam kung nasaan siya pagdating sa mahahalagang issue..
Parang actor na naghahanap ng bagong role.
No'ng 1975…
may napagtanto si Reagan.
Matagal nang di popular ang Republican Party.
Ba't di niya gawing pelikula ang politika at ibenta ulit ang American Dream?
Kung maglalaan lang ng konting panahon ang mga Amerikano
na tumingin sa paligid nila,
kahit triplehin mo pa ang problema,
mas maayos pa rin ang buhay natin kesa sa kahit sinong tao.
Sa maraming paraan, ang ginagawa ni Ronald Reagan
ay ibigay ang kagustuhan ng tao,
ang maniwalang di nangyayari ang mga nangyayari sa bansa.
Kasama dito yong araw-araw tayong binabanat.
Puro masamang balita, puro paratang,
at nasanay na ang mga tao na pag may paratang, guilty agad.
Kaya napaka-attractive niya para sa napakaraming Amerikano…
na gusto lang maniwala na magiging okay ang lahat.
Na sa pamamagitan ng sheer will,
pwedeng maibalik ang pagiging inosente ng America.
Bakit tayo dapat matakot?
Walang ibang bansa na mas nagsikap para sa kalayaan,
mas nagbayad ng presyo,
o mas nag-angat ng dignidad ng tao.
Amerikano tayo, at nasa kapalaran natin 'to.
Gaya ng sinabi ni Nikita Khrushchev kay Richard Nixon,
"Kung naniniwala ang tao na may invisible river,
wag mong sabihing wala."
"Gumawa ka ng invisible bridge."
Hi, Kimosabe.
Nawala sa number one spot
ang All in the Family.
Pinalitan ito ng isang sitcom…
na mas warm ang tingin sa Amerika.
Kung titignan mo ang Happy Days,
hindi siya parang pelikula.
Tinanggal nito lahat ng pulitika puro nostalgia lang.
Matagal nang parte ng American character ang nostalgia.
At ito, nostalgia para sa bagay
na parang kahapon lang nangyari.
"Ang saya noong teens ay teens lang, noong '62."
Period movies,
music, pati throwback restaurants,
lahat gustong maranasan ulit ang happy days.
At mukhang magandang ideya pa na gumawa ng Cole Porter musical
na si Burt Reynolds ang bida.
-Taas ka -Paano ako kakanta? Nahihilo ako.
Dancing ballet ka Taas ka!
Hot tamale ka
Fast food man ng American emotions,
pero kita mo kung bakit gusto ito.
"Ano ba ang itsura noon bago ang Vietnam,
bago ang Watergate, bago lahat ng dilim?"
"May panahon dati na malawak ang mundo at puno ng pag-asa."
Patay na ba ako?
Gusto natin yong kasinungalingan, kasi masarap sa pakiramdam.
At ayun siya!
Gusto natin ang mga bayani. Gusto natin ang happy ending.
-Naabot niya -Diyos ko!
-Grabe, ang ganda ng talon na yon. -Ang galing.
Gustong patigilin ng Happy Days ang utak mo.
At naiintindihan ko 'yon.
Ang hirap panatilihin ng linya sa pagitan ng nakaraan at ngayon.
Alam mo yon?
Ang mahirap sa nostalgia ay namimili ito.
Isang klase ng distortion na may mga solusyon sa problema…
at parang tama, dahil "Ang ganda ng buhay noon."
May isang author na tinawag 'tong radical nostalgia…
LALAKI AKO
'yong idea na di kayang tapatan ng kasalukuyan 'yong alaala,
NAGKAISA ANG KABABAIHAN
kaya mas pipiliin ng mga tao na makalimot.
Pero para sa malaking bahagi ng bansa, hindi mukhang Happy Days ang buhay.
-Donald! Donald! -Okay lang, Roy!
Sige, tumakbo ka lang!
Alice, kung magpapakita ka man lang ng konting respeto dito,
baka sakaling mahawa siya.
Para sa maraming babae,
ang totoong mundo ay pagtalikod sa kanilang mga pangarap,
at makulong sa realidad na meron sila.
Nakilala ko si Marty at sinabi ko sa kanya,
"Gusto ko 'tong movie na manggaling sa pananaw ng babae."
"Anong alam mo tungkol sa mga babae?"
Sagot niya, "Wala, pero gusto kong matuto."
At ang ganda no'n.
Ang saya. Kasi nawala 'yong mga harang.
Si Alice, ibang problema
ang hinaharap niya, di gaya ng sa lalaki.
Dati, kailangan kasal ka.
Pag single ka, para kang matandang dalaga na.
Lahat ng kakilala kong babae,
ang goal nila ay mag-asawa at magka-anak, hanggang doon lang.
Party's over.
Nang mamatay ang asawa niya,
nagdesisyon siyang abutin ang pangarap niyang maging lounge singer.
Pero dahil waitress lang ang trabahong nakuha niya,
nagsimula siyang kuwestiyunin ang mga bagay-bagay.
Ginawa namin 'tong pelikula no'ng nagsisimula nang makita
ng mga babae ang buo nilang pagkatao,
na di lang sila umiikot sa isang lalaki.
Oo, alam ko, pero buhay ko 'to. Alam mo 'yon, buhay ko 'to.
Hindi 'to buhay ng kung sinong lalaki na tutulungan ko lang.
Hindi, ma'am.
Naliwanagan ako.
Ito na 'yong panahon ng women's liberation…
KABABAIHAN, MAGKAISA!
kung saan lumaban ang mga babae para sa lugar nila sa lipunan.
KARAPATAN NG MGA KABABAIHAN!
Kung makikinig ba ang lipunan, ibang usapan 'yon.
May business manager ako na nagsabi, "Kung lalaki ka,
nagawa mo na sana 'yong unang film mo pagtapos ng Nashville."
Tingin ko natatakot sila.
Ang pelikula noon, hindi naka-focus sa babae…
at mas bihira na babaeng ang may kapangyarihan.
Mahogany. Si Diana Ross, grabe.
Wala akong pakialam kung ano'ng sinabi ng Academy.
Isa 'yon sa top three na ginawa ng kahit sino noong 1975.
"Kailangan kita."
Oo, kailangan mo 'ko. Alam mo kung bakit?
Kasi winner ako! Winner ako, baby!
Na parang, hindi ka buhay kung wala ka sa kapangyarihan.
Si Faye Dunaway sa Network,
isa siya sa pinaka-astig na babae ng '70s.
Umakyat si Howard Beale kagabi at sinabi niyang,
pagod na siya sa lahat ng kalokohan! Tinutukoy niya 'yong galit ng masa.
Gusto ko yung show na 'yon, Frank.
Kaya kong gawing pinakamalaking hit sa TV 'yon.
Kakaiba talaga itong character niya.
Matalino siya, sobrang creative, may talento…
at binibigay niya lahat sa trabaho niya, at mahal niya 'yon.
Sasabihin ko lang, wala akong ginagawa sa first date ko.
Makikita natin.
May mga nagsabi na 'yong babaeng nilikha mo sa Network
baka magpabagal sa women's movement ng 50 years.
Natakot ka ba doon?
Ang gusto naming iwasan ay 'yong stereotypical na roles ng babae
na hindi naman totoong representation kung ano talaga ang isang babae.
Hindi mo pwedeng sabihin na,
"Okay, pero sa huli dapat mabait pa rin siya."
Pero hindi lahat ng babae ay sabik sa pagbabago.
Iputok mo na.
'Yong Equal Rights for Women movement
dumarami 'yong kumokontra sa iba't ibang parte ng bansa.
Halimbawa na ay 'yong pagkatalo nila sa botohan
sa New York at New Jersey.
Ang ERA ay constitutional amendment
para sa gender equality.
Ayaw na nila na maging maybahay lang.
Alam mo, ang problema ko ay kung papipiliin ako,
ayokong magpiga ng lintik na Charmin.
Ang Stepford Wives, ay parang, feminist na kwento
na nasa isang paranoid na kwento.
'Yong loyal, maganda, at magaling na maybahay,
'yong ideya na mga walang kaluluwa silang robot
na binabali ang lumang istilo.
At may kakaibang nangyari.
Nagkakaroon ng pagkilos ang mga ordinaryong maybahay
lumalaban para sa pagpapahalagang moral.
At target nila ang ERA.
ITIGIL ANG E.R.A.
Nagbabala sila na sa hinaharap, ipapadala ang mga babae sa labanan,
may gender-neutral na palikuran…
DI NIYA KAILANGAN ANG ERA
…at mabibigyang daan ng ERA
na legal ang gay marriage.
Kung di kayang gawin ng mga lalaki na magkaroon ng anak…
…dobleng pasakit lang ito sa mga babae para sabihing ang batas sa sustento
ay dapat pantay sa asawang lalaki at babae.
Maghapong nagtatrabaho si Dave, at ano ang inuuwian niya?
Dugyot.
Bobby, nahawa ka na rin.
Walang nangyari sa 'kin.
Gusto ko lang maging babae, at maging maayos ang bahay ko.
Umabot sa sukdulan ang usapan noong summer,
na pinasimulan ng isang di inaasahang personalidad.
Sabi ko sa asawa ko, "Kung pupunta tayo sa White House…
…okay, sasama ako, pero pupunta ako bilang ako."
"Kung ayaw nila sa 'kin, palabasin na lang nila ako."
Betty Ford,
dating dancer ng Martha Graham na naging First Lady,
nagpa-interview bilang pagsuporta sa ERA.
Ngunit ang kanyang liberal na paninindigan sa aborsyon at marijuana,
ay ikinagulat ng buong bansa.
Nabanggit n'yo rin 'yong mga kabataang nagsasama na bago pa ikasal.
-Ginagawa nila, di ba? -Oo, tama.
Paano kung lapitan ka ni Susan Ford at sabihing…
-"Ma, may karelasyon ako." -Ako, talagang…
Hindi ako magugulat.
Gusto kong makilala 'yong lalaki
na plano niyang maging karelasyon.
Open siya sa kanyang breast cancer treatment
at pagiging adik sa droga, noong ang mga paksang 'yon
ay bihirang pag-usapan.
Dahil niyakap niya ang kanyang sariling kahinaan
parehong hinangaan at kinamuhian siya.
May sinabi si Betty Ford sa kasamahan ko, si Morley Safer, sa TV.
Paano mo sasagutin ang tanong na 'yon?
Parang hindi ko pa nasagot 'yon.
Biglang bumaba ang rating ni Ford.
May mga pahiwatig
na lumalakas si Ronald Reagan.
Lalong tumindi ang laban noong 1976,
nang lumamang ng eight points si Reagan kay President Ford.
Alam mo, napaka-conservative na presidente ni Gerald Ford.
Ba't niya sinuportahan ang maka-kaliwa?
Pero sa tingin ko, karamihan sa dahilan ay dahil sa kultura.
Alam mo, totoong Amerikanong pamilya ang pamilya ni Gerald Ford.
May matibay at mapagmahal silang pamilya.
At magulo ang pamilya ni Ronald Reagan.
Ang anak niyang si Patti Davis,
ay nagpapalit ng pangalan para hindi siya maiugnay sa kanya.
Si Nancy Reagan, sinasabi niya, "Sabihin mo lang Hindi."
Gumamit siya ng drugs na ginamit rin ni Betty Ford.
Pero nabago niya 'yon
at nagawa ang pamilya niya bilang The Stepford Wives.
Bibigyan dapat kita ng kape.
Akala ko magkaibigan tayo. Akala ko magkaibigan tayo.
Perpektong pamilya ang mga Reagan noong '70s
dahil hindi talaga sila maayos.
Kumakatawan ito sa isa sa mga mahalagang sandali.
Haharapin ba natin ang mga kahinaan natin bilang tao, bilang isang bansa?
O magpapanggap lang tayo
na walang magulong pamilya ang mga Amerikano?
Noong November,
ang nanalo sa 1976 presidential election
ay isang outsider na hindi masyadong nababanggit noong 1975.
At dalangin ko na mapantayan ko ang tiwala ninyo
at di ko kayo mabigo.
Ang populistang kilusan ni Ronald Reagan
ay pansamantalang babalik muna sa ilalim.
Ilang buwan bago iyon, ang 29-anyos na direktor na si Steven Spielberg
ay nasa preview screening ng pelikula niya.
May isang takot na audience na tumakbo sa lobby at nasuka.
At sa halip na umuwi, bumalik siya sa panonood.
Dito nalaman ni Spielberg na maganda ang pelikula niya.
Dinadala ko ang mga tao sa madilim na sinehan
at binibigyan sila ng karanasang di nila malilimutan.
Gusto kong gumawa ng mga kwentong malapit sa damdamin,
mga pantasya at relasyon ng mga tao.
Pero gusto ko rin ng buttered popcorn.
Di ko mapigilan. Gusto ko talaga.
Kailangan mo ng mas malaking bangka.
"Kailangan mo ng mas malaking bangka." Oo, mukha nga.
Hindi naman ako lulusong sa tubig.
so maling tao ang kausap mo.
Kaibigan ko si Steven.
Sa opening no'n, sumakay kami ng taxi.
May pila pitong kanto mula sa sinehan.
Wala pa akong nakitang gano'n.
Sa buhay natin, blockbuster 'yon.
Tuwang-tuwa 'yong mga nakapanood.
Napakaganda. Gano'n siya.
Alam mo, ito 'yong…
Pinakamaganda 'to sa lahat. Ang ganda ng palabas.
Ayokong magbukas ng ilaw sa gabi
dahil baka may pating na lumabas…
…at umakyat sa eighth floor at kainin ako.
Eh 'yong Jaws?
Perpektong representasyon ito ng panahon ng Watergate.
Alam mo, may cover-up ang Jaws.
Mas tungkol ito sa mga praktikal na usapin ng pagsasara ng mga beach.
Sa tingin ko para sa camaraderie 'yon.
Isang sukdulang pagharap sa sarili.
Parang existential na panic.
Kalokohan. Pelikula ng halimaw ang Jaws. Papanoorin mo kasi nakakatakot.
Pelikula 'yon para sa wala.
Kaya sumikat ang Jaws kasi maganda siya.
Pero napagtanto ng Hollywood na kapag minarket ang Jaws,
magugustuhan ito ng mga tao.
Nabago ang paggawa ng pelikula.
"Anong palabas kaya ang mabebenta natin."
Jaws.
Napakaganda ng negosyo ng mga pating.
Kinukuha namin lahat ng gusto namin.
Basta mukhang pating, bumibenta.
Pero kahit na isa lang itong monster movie,
tumama ito sa lumalaking damdamin ng mga tao.
'Yong pating ang parang simbolo kung paano mamuhay noong 1975.
"Natalo ang Amerika sa giyera?"
"Kriminal ang presidente?"
"Kontrolado ng mga Arabo ang ekonomiya natin?"
Kaya, sa totoong istilong Hollywood,
pinuputok nila ito, tulad ng gagawin ni John Wayne.
Mga simpleng pelikula ang pumapatok.
Isa sa mga classics ang Jaws. Magtatagal 'yon.
Pag nakatingin siya sa litrato ng mga biktima
at nakikita ito sa salamin niya…
filmmaking 'yon.
Tingin ko, habang ginagawa 'to ni Steven, di niya iniisip
na "Gagawa ako ng financial bar na kailangan sirain ng mga tao ang art
para maabot nang paulit-ulit," alam mo 'yon?
Sa katapusan ng taon,
Jaws ang may pinakamaraming kinita kaysa sa ibang pelikula.
Pero di magtatagal itong record,
dahil dumating na ang era mga mga blockbuster.
Ngumiti ka, tarantado…
Alam talaga ng Hollywood kung ano ang uso.
Parang, "Gustong nila ng nananalo."
Ang laki ng kaibahan pagkatapos ng ilang taon.
Oras na ng magagandang fantasy movie.
Napakarami na rin siguro kasi
ng social commentaries, nakakasawa na.
Ano'ng nagustuhan mo sa Jaws?
Ewan ko.
Hindi na nananalo ang kontrabida.
Tapos na ang Bagong Hollywood.
At tumunog na ang bell…
Sa pagtatapos ng 1975, may isang katanungan ang mga tao.
Gumagana pa ba ang Amerika?
Studs Terkel?
Ang malaking katanungan, George, ay para kanino?
Di ako makapaniwala. Bagsak ang champion!
Pag pinag-uusapan natin itong 200-year-old na tao,
na kilala bilang Amerikano…
…masyado siyang independent,
-ang pinapahalagahan… -Tama ka.
…"ako" hindi 'yong "tayo,"
mas importante 'yong "ako" kaysa sa "tayo."
Inaatake ni Apollo si Rocky…
Kaya natin nang mas maayos, habang nakikisama sa iba.
Isa 'to sa pinakamatinding problema natin.
Patapos na ang taon.
Balikan natin saglit ang nangyari sa 1975.
Ang pangit nitong taon. Mabuti't tapos na.
Mas okay na ang '76, boy, kaysa sa '75.
Ika-200 na birthday ng America ang 1976.
Pero iniisip ng iba na wag na ituloy ang bicentennial.
Marahil ay wala namang dapat ipagdiwang.
Naniniwala tayo na pantay-pantay ang lahat ng tao sa pagkakalikha.
Na pinagkalooban sila ng kanilang lumikha ng ilang karapatang hindi maaalis.
-Kabilang dito ay ang buhay, kalayaan… -…ang paghahangad ng kaligayahan.
Pero noong July 4, nag-celebrate ang bansa para sa birthday nito.
Ang bicentennial,
parang kalokohan na pag-celebrate ng Fourth of July.
Parang peke na pang Disney at lahat ng mga 'yon…
ANG PINAKAMASAYANG PARTY
…pero astig din! Ang ganda!
Siguro baka dahil do'n sa five-story na cake,
sa Freedom Train…
sa mga parada.
Gusto ko rin 'yong Disney version ng Amerika.
'Yon ang mundong ginagalawan natin.
Isa sa magandang kwento ng 1976
ay 'yong sa naghihirap na aktor na binenta ang screenplay tungkol sa underdog
na naging pinakamalaking hit ng taon na 'yon.
Pero pag sinuri mo 'yong kwento, sino ba si Rocky?
Ano ang kinakatawan niya?
Ang working-class na white guy
na napalitan ng maingay na Black guy.
Tinamaan sa panga! Naku, sinusugod na…
Sa Oscars,
ang ilan sa magagandang pelikula ng '70s ay lumaban para sa Best Picture.
Taxi Driver. Network. All the President's Men.
At ang nanalo ay…
Rocky. Irwin Winkler at Robert Chartoff, mga producer.
Nanalo ng Oscar ang Rocky. 'Yong gabing 'yon ang katapusan. 'Yon na.
Nagbago na ang mga bagay, dahil nanonood ng sine ang mga tao
para mapanood 'yong palabas na pinaka-kumita.
Pagdating ng '80s, lumakas na ulit ang mga kumpanya.
Ito 'yong mga tao na walang pakialam sa mga pelikua
at sa pera lang sila may pake.
Kapag ginawa mong produkto ng kapitalismo ang isang anyo ng sining,
may mawawala rito.
Hindi nawala ang mga kakaibang boses sa filmmaking.
Naging exception na lang sa karaniwan.
Sa lahat ng mga Rocky sa mundo, mahal ko kayo.
Salamat.
1975 noong malapit na masabi ng Amerika na, "May mga kapintasan din kami."
At sa saglit na panahon,
nakita ito sa mga pelikula at pop culture,
pero sobra na 'yon, at umayaw tayo.
Pero pag inisip mo ang mga pelikulang 'yon,
"Di mo na sila pinapanood ulit."
"Nandiyan na sila, parte na ng buhay mo."
Gaano ba tayo nagpapasalamat sa mga magulang natin sa pagiging iresponsable
at dinala tayo sa mga trauma, sa mga literal na visual na trauma?
Diyos ko, ang moment na 'yon.
Hindi mo na magagawa ulit ang '70s.
May gustong sabihin sa inyo ang team ko. Boys?
Gusto namin sabihing ang ganda ng nilaro n'yo.
At di maganda ang trato namin sa inyo.
Gusto naming mag-sorry.
Iniisip pa rin naming hindi kayo magaling.
Matatapang kayo. Lahat kayo.
Ready na? Okay.
Kanino tayo magpapasalamat?
Bears! Bears! Yay!
Hoy, Yankees, kunin n'yo 'yang trophy at sorry n'yo
at isaksak n'yo sa pagmumukha n'yo!
At isa pa, hintayin n'yo kami next year.
Parang isang ending ang 1975, pero hindi totoo 'yon.
Isa lang itong kabanata sa kwento ng America.
Iisa tayong bansa, nagkakaisa, may kalayaan at katarungan para sa lahat.
Ano'ng pwedeng mangyari?