Downloaded from YTS.LT
Official YIFY movies site: YTS.LT
และคุณจะได้พบคนดังมากมายเหลือคณานับ
ไปทั่วทุกที่
ห้า สี่ สาม สอง หนึ่ง สุขสันต์ปีใหม่!
(ปี 1975)
ขึ้นปีใหม่ ปี 1975
อาชญากรรมพุ่ง
สัปดาห์ก่อนมีฆาตกรรม 15 คดี
- ในเมืองเส็งเคร็งนี้ - เยอะนะ
ความตึงเครียดพุ่ง
เต้นสิวะไอ้ห่านี่ เต้น!
ความหวาดระแวงลุกลาม
อาจจะมีซีไอเออีกกลุ่มในซีไอเออีกที
มันเป็นยุคแห่งกูรูและวันชื่นคืนสุข
ฉันอยากดูดของเขา
หนีเร็ว หนี!
คนอเมริกันเริ่มหมดอาลัยตายอยาก
พวกเขาถูกซัดจนน่วม ทั้งจากเรื่องเวียดนาม วอเตอร์เกต
ทั้งภาวะเงินเฟ้อ เศรษฐกิจตกต่ำ
พวกเขาหันหลังให้โลก อัดยา
มั่วเซ็กซ์จนหมดสภาพ แต่ก็ไม่มีอะไรเยียวยาได้
และมีคำถามหนึ่งที่ค้างคาใจทุกคน
- นี่มันเรื่องบ้าอะไรกัน - เกิดอะไรขึ้นวะเนี่ย
พวกเขาอยากรู้ว่าเกิดเรื่องบ้าอะไรขึ้น
แล้วเกิดเรื่องบ้าอะไรขึ้นล่ะ
เราสร้างเขาขึ้นใหม่ก็ได้ ด้วยเทคโนโลยีที่เรามี
อเมริกากำลังสติแตก
ทุกคน เรายิงตอนนี้ไม่ได้ รอก่อน
จับอะไรสักอย่าง
นี่เป็นวันที่สองที่ผมออกทะเล
และถ้าผมรอดไปจากตรงนี้ได้ ผมก็จะได้เรียนรู้หลายอย่างเลย
เราโดนหมัดหนักอัดเข้าที่ลำตัวจนน่วมไปหมด
ภาพยนตร์ถ่ายทอดเรื่องพวกนั้นได้
(แพตตอน ออสวอลต์ นักเขียน)
มันปลอดภัยใช่มั้ย
สมัยก่อนเราทำหนังโดยไม่สนกระแส
(จอช บรอลิน นักแสดง)
เราสนแค่จะนำเสนอมุมมองส่วนตัว
"ฉันมีบางอย่างจะพูด"
คุณเริ่มถ่ายเมื่อไหร่บอกนะ
เดี๋ยวผมจะหลบออกจากถนนเอง ตามนั้นนะ
คนทำหนังน่ะอยากจะช่วยให้คนดูเข้าใจ
ว่าทำไมสังคมถึงได้พังพินาศขนาดนี้
ปี 75 คือช่วงที่สำคัญที่สุด…
(ปีเตอร์ บาร์ต โปรดิวเซอร์)
ในประวัติศาสตร์วงการภาพยนตร์นะผมว่า
และมันจะไม่มีวันเกิดขึ้นอีก
คุณอยากเต้นรำมั้ย
มันเป็นยุคที่ภาพยนตร์กล้าเปิดเผย ธาตุแท้ของมนุษย์ให้เราได้เห็น
(เวสลีย์ มอร์ริส นักวิจารณ์อิสระ)
และเป็นยุคที่เราก็กล้าจะดู
มันคือมุมที่ซื่อสัตย์ที่สุด
ของประเทศนี้ที่เราเคยเห็นบนจอภาพยนตร์
อย่างนี้ต้องฉลอง!
นี่คือรายชื่อที่ผมทำไว้
(โอลิเวอร์ สโตน ผู้กำกับ)
จอว์ส, สองผู้เกรียงไกร, แท็กซี่มหากาฬ แบร์รี่ ลินดอน ขอฝันจนวันสุดท้าย, แนชวิลล์
ทุกเรื่องล้วนมีแง่มุม…
(โจแอน ทิวเคสเบรี นักเขียน)
ที่จี้ใจดำคุณตรงไหนสักแห่ง
เฮ้ย อย่าขยับ!
แม่เจ้า รายชื่อยาวชะมัด บ้าก็บ้าวะ เน็ตเวิร์ก
คุณบังอาจก้าวก่ายพลังอำนาจ แห่งธรรมชาติเข้าให้แล้ว คุณบีล!
ภาพยนตร์ฮอลลีวูดเคยเป็นงานศิลปะ
(เอลเลน เบอร์สไตน์ นักแสดงจาก อรชรร่อนเร่)
และนั่นคือแรงจูงใจสำคัญ
ผู้คนเคยชอบหนังดีๆ จริงๆ
(เซธ โรเกน ผู้ร่วมสร้าง เดอะสตูดิโอ)
(สวมรอยแล้วออกลาย)
จากคดีวอเตอร์เกตมาจนถึงงานฉลอง 200 ปี
อเมริกาแตกสลายแล้วกลับมาเกิดใหม่
ภาพยนตร์เรื่องนี้คือภาพสะท้อนของชาติ ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ
ที่ถูกเล่าขานผ่านหนังเรื่องต่างๆ ซึ่งบันทึกจิตวิญญาณของยุคสมัยเอาไว้
ตอนนี้ขอฉันถามคุณหนึ่งคำถามได้มั้ย
- หนึ่งคำถาม ได้สิ - แค่คำถามเดียว คำถามเดิม
คุณกำลังวิ่งหนีอะไร
หันหลังไปซะ
ปี 1975
ก็อย่างที่เขาพูดกัน ต้องไปอยู่ตรงนั้นเองถึงจะรู้ ยุคนั้นมีชีวิตชีวาจริงๆ
ทุกอย่างถูกกวาดทิ้งหมด
(มาร์ติน สกอร์เซซี ผู้กำกับ)
แบบแผนเก่าๆ ถูกกวาดทิ้งไปจนหมด และตอนนั้นพวกเรากำลังสร้างโลกใหม่
มันเป็นเวลาที่ลงตัวที่สุด
(ปี 1975)
(1975: ปีที่โลกพลิกผัน)
สวัสดียามบ่ายครับ
(1975: โลกกลับตาลปัตร)
มีคำกล่าวว่า ความสุขสูงสุดของมวลชนนั้น
เกิดจากการเปลี่ยนแปลงอย่างค่อยเป็นค่อยไป
ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงปุบปับ และไม่ใช่ไม่เปลี่ยนแปลงเลย
แต่เปลี่ยนแปลงทีละนิด
แต่ในยุคสมัยของพวกเรานี้ การเปลี่ยนแปลงมันรวดเร็วมาก
จนน่าใจหาย
โลกที่เราอุ่นใจและคุ้นเคยพลิกกลับตาลปัตร
ฮอลลีวูด แคลิฟอร์เนีย ปี 1975
หนังคาวบอยสไตล์จอห์น เวย์น
และหนังเพลงทุนสูง ของฮอลลีวูดยุคเก่า ตายไปแล้ว
จบสิ้นลงเพราะโทรทัศน์และผู้ชมที่หมดศรัทธา
แถวนี้ผีชุมแน่ๆ
พวกสตูดิโอวางมือ
ถ้าคุณเป็นคนทำหนังอิสระ นี่คือโอกาสของคุณ…
(อัลเบิร์ต บรุ๊กส์ คนทำหนัง)
ที่จะวิ่งเข้าไปบอกว่า "ผมมีของ" "โอเค ทำเลย เราไม่รู้แล้วว่าอะไรขายได้"
คนบ้าขึ้นมาคุมโรงพยาบาลโรคจิตซะเอง
(บ้าก็บ้าวะ)
พวกคุณ หยุดเดี๋ยวนี้ หยุดเดี๋ยวนี้เลย!
เราเห็นโอกาส เราวิ่งไปคว้ามันไว้
เราไม่มัวพูดว่า "อ๋อ เป็นอย่างนี้" แต่เรา "เอาเลย ลุย"
"แต่ถ้าคนนั้นไม่เอา ไปที่นี่"
"แต่ว่า อะไรนะ เขาเอาของนายแล้วเหรอ"
คุณก็รู้ว่าพอความอิจฉาตาร้อนเริ่มทำงาน พวกเราก็ฟาดฟันกันไม่ยั้ง
(โรลเลอร์บอล)
ผู้บริหารสตูดิโอรายหนึ่งเคยพูดว่า "เหมือนแผ่นดินลุกเป็นไฟ
แล้วมีทุ่งดอกทิวลิปผุดขึ้นมาในขณะเดียวกัน"
ชีวิตฉัน มันสุดยอดเลย
ถ้าอยากรู้ว่าเรามาถึงจุดนี้ได้ยังไง ก็แค่ดูเส้นทางชีวิตของนักแสดงคนหนึ่ง
ผู้เป็นศูนย์กลางของโลกใหม่ที่แปลกประหลาดใบนี้
ปี 1975 เขาอยู่ในจุดสูงสุดของอาชีพ
(แจ็ค นิโคลสัน)
พวกเขาเรียกโลกใหม่นี้ว่า "นิวฮอลลีวูด"
ทุกอย่างเริ่มขึ้นช่วงปลายทศวรรษ 1960
(ขี่ผิดสูตร)
เมื่อหนังนอกกระแสอย่าง ขี่ผิดสูตร
กลายเป็นหนังฮิตแบบไม่คาดคิด
จู่ๆ ก็มีบรรยากาศตื่นเต้น ไฟแรงกันทั้งวงการ
นั่นแหละ และผมก็คิดว่าคนดูรู้สึกได้
ผมคิดนะว่าเพราะอย่างนี้ หนังพวกนั้นถึงได้ดังเปรี้ยง
มันไม่ใช่หนังที่รู้สึกว่าต้องฝืนดู
คุณไม่ได้รู้สึกเหมือนกำลังกินผักขม
(ภารกิจสุดท้าย)
กูคือสห.นะโว๊ย ไอ้เปรต
กูนี่แหละสห.ตัวพ่อเลย ทีนี้เอาเบียร์ให้หมอนี่ซะ
แจ็คอยากสะท้อนให้เห็นภาพสังคมในยุคนั้น
(ปีเตอร์ บิสไคด์ นักเขียน)
แรงจูงใจสำคัญคือ ตีแผ่ชีวิตคนอเมริกันแบบไม่ปรุงแต่ง
มันเหมือนลอกเปลือกนอกที่ฉาบไว้ออกไป
(รักสลายที่ปลายทาง)
และแจ็คก็เปรียบเหมือนหัวขบวนของกระแสนั้น
ในช่วงกลางยุค 70 มีบทดีๆ มาเสนอให้แจ็คมากมาย
บทที่นักแสดงน้อยคนนักจะกล้าปฏิเสธ
เช่นบทนำในเรื่อง เดอะก็อดฟาเธอร์ และ สองผู้ยิ่งใหญ่
ครับ เป็นความจริง และผมคิดว่าผมมีหัวธุรกิจมากพอ
ที่จะดูออกว่าทั้ง เรื่องสองผู้ยิ่งใหญ่และเดอะก็อดฟาเธอร์
จะดังเปรี้ยงทั้งคู่
ขณะเดียวกัน เผอิญผมคิดว่าไชน่าทาวน์…
(ไชน่าทาวน์)
น่าสนใจกว่าหนังเรื่องอื่นๆ
ไชน่าทาวน์เริ่มเรื่องเหมือนหนังสืบสวนทั่วไป
แต่ยิ่งเรื่องราวดำเนินไป ก็ยิ่งเจอแต่ความเน่าเฟะ
จมูกแกนี่มันไวเหลือเกินนะเจ้าเหมียว
รู้ใช่มั้ยว่าพวกสอดรู้จะเจออะไร
เรากำลังเขียนบทเรื่องนี้อยู่ และในช่วงแปดสัปดาห์นั้น
(โรมัน โปลันสกี้ ผู้กำกับไชน่าทาวน์)
ข่าวสารบ้านเมือง ก็โถมกระหน่ำเราจากทุกช่องทาง
คือทุกอย่างมันประจวบเหมาะกับช่วงที่ เรื่องวอเตอร์เกตเริ่มแดงขึ้นมา
- สส. - ท่านโฆษก
ประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา
(สองผู้เกรียงไกร)
ถ้าอยากเข้าใจอารมณ์ของสังคมในปี 1975
คุณต้องเข้าใจเหตุการณ์ ที่สร้างความมืดมนให้กับยุคนั้น
(วอเตอร์เกต)
เรื่องสองผู้เกรียงไกร ถ่ายทำในฤดูร้อนปี 1975
บอกเล่าเรื่องจริงของ สองนักข่าวจากวอชิงตันโพสต์
บ๊อบ วู้ดวาร์ด และ คาร์ล เบิร์นสตีน
ในช่วงที่พวกเขาสืบสวนคดีงัดแงะเล็กๆ ที่สำนักงานใหญ่ของพรรคเดโมแครต
ทำไมพวกนายถึงหมกมุ่นกับวอเตอร์เกตนักหนา
- หมกมุ่นงั้นเรอะ - เรื่องนี้เสี่ยงสำหรับเรา
เช่นเดียวกับไชน่าทาวน์
สองผู้เกรียงไกรเป็นหนังสืบสวน
ฉันให้ใครเห็นไม่ได้ด้วยซ้ำ ว่าคุยกับพวกนาย
ทำไม คุณกลัวอะไร ใครกดดันคุณ
- ใครบอกคุณ - เราถูกปั่นหัวอยู่ใช่มั้ย
ฟังนะ ใครบางคนลงทุนลงแรงกับเรื่องนี้ไปมาก
และไม่ว่าจะมีการฟ้องร้องหรือไม่ ผมก็ตั้งใจจะสืบให้ได้
ผมไม่ควรจะเป็นคนที่พลาดท่าเสียทีง่ายๆ
ไม่รู้เหรอว่ากำลังเข้าไปยุ่งกับเรื่องอะไร
นายคงคิดว่านายรู้ตัวว่ากำลังรับมือกับอะไร
แต่เชื่อเถอะ นายไม่รู้หรอก
มันโยงไปถึงหน่วยข่าวกรองของอเมริกาทุกหน่วย
ชีวิตของพวกนายกำลังตกอยู่ในอันตราย
อัยการเขตก็เคยบอกผมอย่างนี้ ตอนอยู่ในไชน่าทาวน์
ภาพยนตร์ทั้งสองเรื่องได้ตีแผ่ความรู้สึก ที่คุกรุ่นมาตั้งแต่ทศวรรษ 1950
ตีแผ่ว่าภายใต้ความฝันแบบอเมริกัน ไม่ว่าจะเป็นที่ลอสแอนเจอลิสอันเจิดจ้า
หรือย่านชานเมืองของวอชิงตัน ดี.ซี. กลับมีความมืดมิดซุกซ่อนอยู่
มันฟอนเฟะไปหมด
มันแย่ลงเรื่อยๆ
สรุปก็คือชีวิตจริงกลายเป็นหนังระทึกขวัญ
ผู้คนมากมายหมกมุ่นกับทฤษฎีสมคบคิด
(นาโอมิ ฟราย นักเขียน)
มันแน่อยู่แล้ว แต่ในกรณีวอเตอร์เกต
มันเป็นเรื่องจริง
(คณะลูกขุนใหญ่ฟ้องเจ็ดราย)
และมันสาวไปจนถึงเบื้องบนสุด
อ้างอิงจากแหล่งข่าว วงในระดับสูงของทำเนียบขาว
ซึ่งได้ยืนยันข้อมูลที่ลงในวอชิงตันโพสต์ ฉบับวันนี้เป็นการส่วนตัวว่า
เหตุลักลอบเข้าตึกวอเตอร์เกตเป็นแผนของ ที่ปรึกษาส่วนตัวของประธานาธิบดีนิกสัน
กระแสข่าวเรื่องการยื่นถอดถอนประธานาธิบดี ไม่ใช่แค่ข่าวลือโคมลอยอีกแล้ว
แต่ผมยินดีให้มีการตรวจสอบในลักษณะนี้
เพราะประชาชนต้องได้รู้ว่า ประธานาธิบดีของตนคดโกงหรือเปล่า
แต่ผมไม่ใช่คนใจคด
ความเชื่อแบบเดิมๆ
ที่คุณซึมซับมาจากพ่อแม่ที่โตมากับหนังจอห์น เวย์น
(ริค เพิร์ลสตีน นักเขียน)
ที่แบ่งแยกชัดเจนว่าใครดีใครเลว มาถึงตอนนี้ มันเชื่อไม่ได้อีกแล้ว
วีรบุรุษของชาติในปีนั้นคือวู้ดวาร์ดและเบิร์นสตีน
(วันท้ายๆ ของนิกสัน)
ซึ่งต้องขอบคุณเรดฟอร์ดและฮอฟฟ์แมน
(วอเตอร์เกตบนจอเงิน)
พวกเขาคือกัปตันอเมริกาและซูเปอร์แมน
เรื่อง สองผู้เกรียงไกรทำให้ทุกอย่างจบแฮปปี้
(แฟรงค์ ริช นักเขียน)
หรือคลี่คลายอย่าง… จะเรียกว่า "แฮปปี้" ก็เกินไปหน่อย
แต่พระเจ้าช่วย คนดีชนะไง
(ปี 1974 วอชิงตันโพสต์ นิกสันลาออก)
นิกสันออกไป ความยุติธรรมเกิดขึ้นแล้ว
(เจอรัลด์ ฟอร์ด ขึ้นเป็นประธานาธิบดีคนที่ 38 เที่ยงวันนี้)
แต่แล้ว แน่นอนว่า ความยุติธรรมก็เริ่มเสื่อม
พี่น้องชาวอเมริกันที่รัก ฝันร้ายอันยาวนานของชาติเรา สิ้นสุดลงแล้ว
แต่ฝันร้ายเพิ่งเริ่มต้นต่างหาก
นึกภาพว่าผู้ชมจะรู้สึกยังไง ถ้าเครื่องพิมพ์ดีดยังพิมพ์ต่อไป
ในส่วนที่เกี่ยวกับผู้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้า ข้าพเจ้า เจอรัลด์ อาร์. ฟอร์ด ขอมอบ…
(หนึ่งเดือนต่อมา)
การอภัยโทษเต็มรูปแบบ เป็นอิสระ และโดยเด็ดขาด แก่ริชาร์ด นิกสัน
เขาคิดว่าเขากำลังมอบ ของขวัญแสนวิเศษนี้แก่ประชาชนอเมริกัน
คุณทำไปเพื่ออะไร คุณจะกินหรู อยู่สบายไปได้มากกว่านี้สักแค่ไหน
มันยังมีอะไรให้คุณซื้อ ที่ตอนนี้คุณยังซื้อไม่ได้อีกเหรอ
อนาคตไง คุณกิตส์ อนาคต
แล้วคนก็พูดกันว่า "ว่าแล้วเชียว"
(อภัยโทษนิกสันเรอะ งั้นก็นิรโทษกรรม…)
"ทุกคนขี้โกง"
(ฟอร์ดสองมาตรฐาน)
ผู้กำกับรุ่นใหม่ทุกคนในยุคนั้นต่างก็พูดแบบนั้น
เอเวอลีน วางปืนลง ให้ตำรวจจัดการ
เขาซื้อตำรวจไว้หมดแล้ว
ไชน่าทาวน์คือทัศนะที่สะท้อนให้เห็นว่า
คิดดีทำดีไปก็ไร้ประโยชน์
(แซม วัสสัน นักเขียน)
คุณคิดว่าคุณมีพลัง ควบคุมสถานการณ์ได้
คุณคิดว่าคุณมีสิทธิ์มีเสียง คุณคิดว่าคุณอยู่ในระบอบประชาธิปไตย
คุณคิดว่าความยุติธรรมชนะ และความจริงอยู่เหนือทุกสิ่ง รักพิชิตทุกอย่าง
มันไม่ใช่เลย
ไม่นะ!
ปี 1975 ไชน่าทาวน์ไม่ใช่ไชน่าทาวน์ ไชน่าทาวน์คืออเมริกา
สารที่จะสื่อก็คือว่าคนเลวมักเป็นฝ่ายชนะ
ขณะที่อเมริกาตาสว่าง ในวันที่ 1 มกราคม ปี 1975
พวกเขาจะสู้กลับหรือไม่
ลืมมันซะเจค ไชน่าทาวน์ก็อย่างนี้
ปี 1975 เป็นปีทอง
ซึ่งคุณสามารถทำหนังที่หดหู่ชวนจิตตก
และผู้ชมก็ยังจะแห่มาชมอยู่ดี
เช่นหนึ่งในหนังยอดนิยมที่สุดเรื่องนี้ บ้าก็บ้าวะ
"นี่ที่รัก ผมหาพี่เลี้ยงเด็กให้เราได้แล้ว"
"เราจะออกไปดู ไปกินมื้อค่ำและดูหนังกัน
และหนังที่เราจะไปดู เป็นเรื่องเกี่ยวกับคนร้ายใคร่เด็ก
ที่แกล้งบ้าเพื่อจะได้เข้าไปอยู่ใน โรงพยาบาลจิตเวชแทนติดคุก"
"เขาช่วยเด็กพิลึกขี้อายคนนึงให้ได้มีเซ็กซ์ แล้วเขาก็ช่วยอินเดียนแดงคนนึง
จากนั้นสุดท้ายเด็กพิลึกขี้อายคนนั้นก็ฆ่าตัวตาย"
"เขาถูกจับผ่าสมอง และพยาบาลที่ชั่วร้ายคนนั้นก็ยังคุมที่นั่นต่อไป
ส่วนอินเดียนแดงคนนั้นก็หนีออกจากโรงพยาบาล"
และนั่นคือความบันเทิงในโรงหนังยุคนั้น
ภาพยนตร์ในปี 1975 คือสิ่งที่ ช่วยให้ผู้คนหลบหนีจากความวุ่นวาย
ในโลกของความจริงได้อย่างสมบูรณ์แบบ
(เดอะ เดย์ ออฟ เดอะโลกัสต์)
และถ้าคุณเดินเข้าโรงภาพยนตร์ในวันปีใหม่
คุณคงตั้งใจไปดูเดอะก็อดฟาเธอร์ ภาคสอง
แต่ถ้าคุณแค่มองหาความบันเทิง คุณก็พอมีตัวเลือกอยู่บ้าง
ได้แก่ เพลย์บอยแฟรงเก้นสตึ…
ภาพขาวดำ! ไม่ได้ว่านะ
หรือ เพชฌฆาตปืนทอง 007
หรือเบนจี้
มันไม่ใช่หนังเกี่ยวกับสุนัขธรรมดานะ สุนัขตัวนั้นมีชีวิตจิตใจ
แต่ถ้าคุณกังวลว่าสังคมกำลังจะล่มสลาย
คุณอาจเข้าไปดูเรื่อง…
ตึกนรก
แม้ว่านิวฮอลลีวูดจะเฟื่องฟูถึงขีดสุด แต่ขณะเดียวกัน
นั่นก็เป็นยุคทองของหนังแนวหายนะด้วย
(เที่ยวบินมฤตยู)
เรื่องเรือนรก ซึ่งเผอิญว่าผมชอบมาก
รู้ไหมว่าแฮ็คแมนตายตอนจบ คนชอบลืมจุดนี้
อยากได้อีกชีวิตใช่มั้ย งั้นเอาฉันไปเลย!
สรุปคือมันเป็นหนังที่โหดร้ายกับคนดู ดูแล้วไม่ได้รู้สึกดีเลย
(ท็อดด์ บอยด์ นักเขียน)
หลังเรื่องวอเตอร์เกต ผู้คนเลิกมองโลกสวยกันแล้ว
และฮอลลีวูดก็สะท้อนให้เห็นการเปลี่ยนแปลงนี้
(ตึกนรก)
- เกิดไฟไหม้ครับ - ตื่นตูมทำไม
"ตื่นตูม" เหรอ
นี่ ดั๊งก์ ถ้าไอ้ไฟไหม้นั่นมันเกิดจาก ระบบสายไฟห่วยแตกในตึกนี้
เราอาจเจอไฟลุกท่วมทั้งตึกก็ได้
ดั๊ก ผมว่าคุณตื่นตูมไปเอง
เขาเปล่า
นี่มันอะไรวะ
ไม่ว่าคุณจะดูเรื่องเรือนรก
หรือตึกนรก…
ของจริงมันรออยู่ นอกโรงภาพยนตร์อยู่ดี ใช่ไหมล่ะ
(นิวยอร์ก)
ความจริงแล้ว นิวยอร์กซิตีล้มละลาย
ระบบการเมืองดูเหมือนจะทำอะไรไม่ได้เลย
(เฟลิกซ์ โรฮาติน ประธานเอ็มเอซี)
จนกว่าจะเกิดเรื่องคอขาดบาดตาย
สรุปคือ ปี 75 เป็นปีที่เงินหมด
หลังจากใช้จ่ายเกินตัวมาหลายสิบปี
นิวยอร์กซิตีก็พบว่าตัวเอง
ไม่สามารถยืมเงินต่อไป ไม่สามารถจ่ายหนี้
ผมไม่ทันสังเกตหรอกว่า ตอนนั้นเมืองนี้ย่ำแย่ถึงขีดสุด
ก็แค่มีขยะกองพะเนิน ถามว่าน่าดูไหม ก็ไม่หรอก แต่มันคือนิวยอร์กไง
ผมไม่ได้นั่งมองหรอกว่า "โอ้ ดูสังคมเราเปลี่ยนไปสิ"
นั่นแหละสังคมของเรา มันคือตัวเรา
คุณเตะถังพวกนี้ทำไม
ก็แถวนี้มีหนูชุมเลย
แล้วถ้าเราไม่เตะถังขยะ พอตอนยกมันขึ้น
อาจมีหนูสักตัวไต่ขึ้นแขนคุณได้
ทำแบบนี้ พวกหนูก็จะได้ออกจากถัง ก่อนที่คุณจะยกมันขึ้น
วิกฤตการเงินมีผลกระทบกับงานของคุณยังไงบ้าง
ผมหมดศรัทธากับงานนี้ไปแล้ว
คุณจะทำงานได้ยังไงเมื่อคุณไม่รู้ว่า
คุณจะได้ค่าแรงในวันศุกร์นี้หรือเปล่า
(ฟอร์ดตอกกลับชาวเมือง ไปตายซะ ลั่น จะใช้อำนาจยับยั้งแผนอุ้ม)
ผมเคยพูดไว้นะว่า การผิดนัดชำระหนี้มันก็เหมือน
การหย่อนตัวลงแช่น้ำอุ่นและกรีดข้อมือตัวเอง
ตอนที่คุณทำ คุณคงไม่รู้สึกอะไรหรอก
แต่คุณกำลังจะตายตรงนั้นเลย
แต่นั่นไม่ใช่แค่นิวยอร์กซิตี นั่นคือวิกฤติระดับชาติ
ผู้คนโตมากับความเชื่อว่า
อเมริกาจะมั่งคั่งไปตลอดกาล
รู้ไหม ยกตัวอย่างเรื่องที่ว่า พลังงานอาจจะหมดโลกได้เนี่ย
(พลังงาน: ควบคุม)
คนยุคนั้นนึกภาพไม่ออกเลย
(คาดการณ์เศรษฐกิจขาลง)
เพื่อตอบโต้การที่สหรัฐฯ สนับสนุนอิสราเอล
กลุ่มประเทศอาหรับประกาศคว่ำบาตรน้ำมัน
(วันนี้ ปั๊มน้ำมันปิด)
เป็นครั้งแรกนับจากสงครามโลกครั้งที่สอง ที่สหรัฐฯ กลับมาใช้มาตรการปันส่วนน้ำมัน
(เสียใจ ไม่มีน้ำมัน)
ฉันคิดว่าไม่ควรเป็นแบบนี้ ไม่ใช่ในสหรัฐฯ
เศรษฐกิจของอเมริกาเดินได้ด้วยพลังงาน
การผลิตน้ำมันกำลังลดน้อยลง น้อยลง
ไม่มีน้ำมัน ไม่มีงาน
(เงินเฟ้อ เศรษฐกิจถดถอย พลังงาน)
ทั้งการว่างงานและภาวะเงินเฟ้อ
สูงเกือบ 10% และกำลังเพิ่มขึ้น…
(ระบอบทุนนิยมจะรอดหรือไม่)
ซึ่งเป็นไปไม่ได้ในทางทฤษฎี
(เศรษฐกิจชะงัก)
มันคือแรงสะเทือนระลอกแล้วระลอกเล่า
แรงกระแทกที่สร้างบาดแผล
ประธานาธิบดีฟอร์ดแถลงนโยบายประจำปีในวันนี้
และมันเป็นการประเมินสถานการณ์บ้านเมือง
ที่มืดมนที่สุดครั้งหนึ่ง เท่าที่ประธานาธิบดีเคยกล่าวมา
ในรอบหลายปี
และผมต้องบอกคุณว่า…
สถานการณ์ไม่ดีเลย
ไม่มีใครคาดการณ์ได้ว่าต่อไปจะเกิดอะไรขึ้น
เอาละ หยุด ห้ามขยับ ไปตรงนั้น
(ปล้นกลางแดด)
โอเค เอาละ ถอยห่างจากสัญญาณเตือนภัย
เร็วสิ!
ในการถ่ายทำหนังเรื่องนั้น โจทย์แรกเลยก็คือ…
(ซิดนีย์ ลูเมต์ ผู้กำกับ)
ต้องบอกให้ได้ว่า "นี่ เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงนะ"
(ปี 1972-1975)
เรากำลังลำบากในการตามความเป็นจริงให้ทัน
คงเพราะอย่างนั้นเราถึงสนใจมากที่จะทำหนัง
เกี่ยวกับเหตุการณ์จริงที่เคยเกิดขึ้น
มีเมฆ!
ผมชอบอะไรที่สร้างจากเรื่องจริงอยู่แล้ว
ปาชิโน่วิ่งเข้าไปในธนาคารแล้วไถลตัว
นั่นแหละมนุษย์ โจรอย่างเขาทำแบบนั้น ความเข้าตาจนนั้นมันสมจริง
ตอนนี้ผมมองเห็น
- ใคร - ตำรวจ
ต่อมาชาวบ้านก็ให้กำลังใจเขา
เพราะชาวบ้านเกลียดตำรวจ
แล้วพวกเขาก็บอกกัน "ใช่ สั่งสอนตำรวจซะบ้าง"
ฮัลโหล ซันนี่ ซันนี่ คุณกำลังออกอากาศ
คุณช่วยตอบคำถามเราสักหน่อยได้มั้ย
- ได้ - ทำไมคุณทำแบบนี้
อะไรนะ ผมไม่เข้าใจความหมาย
ผมมาปล้นธนาคารก็เพราะที่นี่มีเงิน
ผมถึงได้มาปล้นไง
ไม่ๆ ผมหมายความว่า ทำไมคุณคิดว่าคุณต้องมาปล้นเงิน
- คุณหางานทำไม่ได้เหรอ - เช่นอะไร พนักงานธนาคารเหรอ
รู้มั้ยว่าพนักงานธนาคารได้เงินสัปดาห์ละเท่าไร
- ไม่มาก - ไม่มาก
ขั้นต่ำ 115 ใช่มั้ย
ผมอยู่ตรงนี้กับหุ้นส่วนและคนอื่นๆ อีกเก้าคน
เข้าใจมั้ยว่าเรากำลังจะตายอยู่แล้ว
"ฉันกำลังจะตาย ฉันกำลังจะตาย"
คุณหาได้อาทิตย์ละเท่าไร
นั่นแหละที่ผมอยากฟัง คุณจะยอมบอกผมใช่มั้ย
ทุกคน สัญญาณของเราขัดข้อง โปรดรอสักครู่
เราจะกลับไปที่รายการพิเศษ…
ทุกอย่างมันกำลังกัดกินเขาจากข้างใน
(เจฟเฟอร์สัน โควี่)
ทุกที่
แฮร์รี่ รับสาย
(แท็กซี่มหากาฬ)
อยากทำแถวอัปทาวน์คืนนี้มั้ย หรือเซาท์บรองซ์ ฮาร์เลม
ผมทำหมด ทุกเมื่อ ทุกที่
อเมริกากำลังตัดขาดจากจิตวิญญาณของตัวเอง
มีคนหนีออกจากบ้าน มีการหย่าร้างเป็นวงกว้าง
ครอบครัวกลายเป็นคนแปลกหน้า
ท่ามกลางความแตกแยกนี้ หนึ่งในตัวละคร ที่ทรงอิทธิพลที่สุดของยุค 70 ได้ถือกำเนิดขึ้น
(ทราวิส บิกเคิล)
เดอนีโรน่ะ เราไม่เคย ต้องพูดอะไรกันมากมายว่ามันคืออะไร
มันแปลว่าอะไร ผมไม่เคย เราแค่สัมผัสได้
ความเหงาตามติดผมมาตลอดชีวิต ไปทั่วทุกที่
ในบาร์ ในรถ ทางเท้า ร้านค้า ทุกที่
ไม่มีทางหนีพ้น
ผมคือชายผู้เดียวดายของพระเจ้า
ผมรู้สึกว่านั่นคือมนุษย์จากใต้ถุนสังคม
มนุษย์ใต้ถุนสังคมที่กำลังแทรกซึมขึ้นมาเบื้องบน
เราพยายามกักขังเขาหรือเธอไว้
และมันกำลังจะกลายเป็นสงคราม
ผู้คนใช้ชีวิตแบบนั้นจริง นิวยอร์กเป็นสถานที่เลวร้ายขนาดนั้นเลย
- เอามือนายออกไป - โอเค ก็ไปซะสิ
- ถอยไป - ได้ ไปซะ
คุณทำหนังได้ยังไงเมื่อหัวใจคุณแตกสลายไปแล้ว
คุณอยู่ในนรก และกำลังดำดิ่งลง
คุณกำลังตกนรก และคุณจะตายในนรก
- เหมือนเราทุกคน - เร็วสิ
สิ่งที่คุณเห็นในหนังคือสิ่งที่ผมอยู่กับมันมาตลอด
พาฉันไปจากที่นี่ ได้ไหม
- เขาเชื่อมโยงกับใครไม่ได้เลย - มันคือความแปลกแยก
การถูกตัดขาดจากคนอื่น
ในเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในโลก
เขาก็เลยระเบิด
ผมกำลังจะตาย
สักวันจะมีฝนห่าใหญ่ตกลงมาแล้วกวาดล้าง พวกเดนคนบนถนนพวกนี้ให้หมดไป
และในตึกสูงระฟ้าของแมนฮัตตัน…
(เน็ตเวิร์ก)
หนังอีกเรื่องก็แสดงให้เห็นว่า ความบ้าคลั่งกำลังลุกลาม
สวัสดีครับคุณบีล
- ฉันต้องไปเป็นพยาน - ได้เลยครับคุณบีล
ผมไม่จำเป็นต้องบอกหรอก ว่าสถานการณ์มันเลวร้ายแค่ไหน
ทุกคนรู้ว่าสถานการณ์มันเลวร้าย
ผมอยากให้พวกคุณลุกขึ้นเดี๋ยวนี้
ผมอยากให้ทุกคนลุกขึ้นจากเก้าอี้
ผมอยากให้พวกคุณลุกขึ้นเดี๋ยวนี้แล้วไปที่หน้าต่าง
เปิดหน้าต่างแล้วยื่นหน้าของคุณออกไป ตะโกนว่า
"ฉันโคตรโมโห และฉันจะไม่ทนอีกต่อไป"
ผมอยากให้พวกคุณลุกขึ้นเดี๋ยวนี้ ยื่นหน้าออกไปนอกหน้าต่าง
เปิดหน้าต่างแล้วยื่นหน้าออกไป ตะโกนไปเรื่อยๆ ว่า
"ฉันโคตรโมโห ฉันจะไม่…"
ฉันโคตรโมโห ฉันจะไม่ทนอีกต่อไป!
- ฉันจะไม่ทนอีกต่อไป! - ฉันจะไม่ทน…
รู้มั้ย ผมอยากจะ ผมมีความคิดร้ายกาจในหัว ผม…
หนังเรื่องนึงอาจจะทำให้คุณ หลับสบายหรืออาจปลุกคุณตื่นก็ได้
และฉันสนใจส่วนที่ "ปลุกคุณตื่น" นี่แหละ
รสโปรดของเรา วานิลลากับสตรอว์เบอร์รี
(หนูน้อยสมองเนรมิต ของวอล์ต ดิสนีย์)
- ขอบคุณครับ - ไม่เป็นไร
(สน.13 รวมหัวกันสู้)
อ้าว นี่วานิลลาธรรมดา
หนังอย่างเรื่อง Assault on Precinct 13 ของจอห์น คาร์เพนเตอร์
หยิบเอาความหวาดระแวง ของคนในชาติมาตีแผ่บนจอ
ว่ากันว่ามีอาชญากรรม จากความรุนแรงตามท้องถนน
มากกว่ายุคไหนๆ นับตั้งแต่ศตวรรษที่ 15
(อาชญากรรม)
ผมถูกทำร้ายโดยไร้เหตุผล
เข้ามาทุบตีเฉยๆ พวกเขาไม่ต้องการเงินผมด้วยซ้ำ
ปกป้องหมู่บ้านของเรา
อยากให้ฉันทำอะไร แจ้งตำรวจเหรอ
อะไรนะ ตำรวจไม่ทำอะไรอยู่แล้ว เธอก็รู้
ผู้คนโหยหาความรู้สึกปลอดภัย
(ข่มขืนไม่ใช่เรื่องสนุก เราเป็นคาราเต้)
พวกเขาเดินขบวนตามท้องถนน เรียนศิลปะป้องกันตัว
มันคือยุคที่เราเริ่มเห็นคนลุกขึ้นมาเป็นศาลเตี้ย
(เจมส์ วอลคอตต์ นักข่าว)
ตำรวจต้องการคนช่วย
ทำไมเราพลเรือน ไม่รวมกลุ่มทำอะไรสักอย่างเองล่ะ
มันเป็นคำสกปรก มันเป็นคำที่เลวร้าย
แต่ถ้าเราต้องปกป้องตัวเอง ก็ทำเลย
เราจำเป็นต้องมีศาลเตี้ย
มีหนังแนวศาลเตี้ยผุดออกมาเต็มเลย
(ไอ้ถุยปืนโหด)
(อำมหิตกลับใจ)
คนเดียวลุยเดี่ยว
พูดกับฉันเหรอ
พูดกับฉันใช่มั้ย
ว่าไงนะ
มึงคิดว่ามึงกำลังพูดกับใครวะ
หมอบลงไปซะ ไอ้เวรนี่
กูพยายามอยู่ ไอ้เปรต
มันรู้สึกว่า "นี่เราถลำลึกเกินไปแล้ว"
(ล้างบัญชียมบาล)
"พวกเราใจดีกับโจรเกินไป เลยมีใครสักคนลุกขึ้นมาระบายความโกรธ"
ใครสักคนลุกขึ้นมาทำอะไรสักอย่าง เขาก็จะกลายเป็นไอดอล
นักวิจารณ์คนหนึ่งตั้งชื่อให้หนังแนวนี้ว่า "หนังแก้แค้นสูตรสำเร็จ"
(ชาร์ลส์ บรอนสัน)
นี่คือเรื่องราวของชายคนหนึ่ง
ที่ตัดสินใจกวาดล้าง เมืองที่มีความรุนแรงมากที่สุดในโลก
ล้างบัญชียมบาล
หนังที่เคยถูกมองว่าเป็นแค่หนังเกรดต่ำดูแล้วทิ้ง
ดาราเกรดบีอย่าง ชาร์ลส์ บรอนสัน
ซึ่งรับบทสถาปนิกที่มีแนวคิดเสรีนิยม
แต่แล้วภรรยาและลูกสาวของเขา กลับถูกข่มขืนแล้วฆ่า
ต้องการอะไร
อย่าแกล้งโง่อีแก่ รู้อยู่แล้วว่าพวกกูต้องการอะไร
ในหนัง เขาลงทุน เดินทางไปที่เมืองร้างแถบตะวันตก
เพื่อฝึกฝนวิถีแก้แค้นแบบจอห์น เวย์น
แล้วพอกลับมานิวยอร์กก็เริ่มไล่ยิงคนร้าย
ผู้ชมก็ได้เห็นฉากล้างแค้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า
คนทั้งโรงหนังส่งเสียงโห่ร้องยินดี
เป็นคุณจะทำยังไง
เป็นคุณจะทำแบบที่ชาร์ลส์ บรอนสันทำ ในเรื่องล้างบัญชียมบาลหรือเปล่า
คงจะ บางทีนะ
เรื่องล้างบัญชียมบาลไม่ได้สุดโต่งขนาดนั้น
มันคือความรุนแรงแบบหมดจด
ตอนที่ผมยิงคน เขาถูกยิง แล้วก็แค่นั้น
รู้ไหมว่าอะไรที่น่ากลัวสำหรับผม
อาทิตย์ก่อนผมได้ดูการ์ตูน เรื่องโร้ดรันเนอร์กับลูกสาวของผม
พวกเขาหย่อนก้อนหินลงไปที่ หมาป่าหรือไคโยตี แล้วเขาก็ตัวแบนเลย
นั่นสิน่าตกใจสำหรับผม
ผมมองว่านั่นคือความรุนแรงมาก
แต่เขาฆ่าใครล่ะ
เขาฆ่าคนที่สมควรตาย
เขาก็เลยถูกมองเป็นฮีโร่
ทั้งที่จริงๆ แล้วเขาไม่ใช่ฮีโร่เลย
สิ่งที่ฮอลลีวูดยุค 70 ขาดหายไป
ท่ามกลางพลังที่กล้าท้าทายความฉ้อฉล และการสะท้อนอารมณ์ความรู้สึกของคนในชาติ
และการตอบสนองต่อยุคสมัย ก็คือคนผิวดำ
ผมคิดว่าคนก็แค่เริ่มเบื่อ
เพราะหนังขาดความหลากหลาย
ผมไม่ชอบหนังที่ไม่มีไอ้มืดในนั้น
(ริชาร์ด ไพรเออร์)
พวกเขาทำหนังยุคอนาคต
เรื่องโลแกนส์ รัน
แล้วไม่มีไอ้มืดในเรื่องเลย
ผมบอก "สรุปว่าคนขาวไม่คิดจะให้เราอยู่ที่นี่"
เราถึงต้องทำหนังซะเอง
แล้วพวกเขาก็ทำ
(ยุคแบล็กสพลอยเทชั่น)
ปรากฏการณ์แบล็กสพลอยเทชั่นเกิดขึ้นโดยบังเอิญ
(สวีท สวีทแบ็คส์ แบดแอส ซอง)
แล้วเมลวินก็โผล่มา กับหนังทุนสร้างแสนห้าหมื่นเหรียญ
ที่เขาหาทุนสร้างเอง แต่ได้ไปถึง 16 ล้านเหรียญ…
(เมลวิน แวน พีเบิลส์)
พวกเขาก็ชะงัก "เดี๋ยวนะ"
พวกเขามีฐานคนดูอีกกลุ่มเลย
(ลอเรนซ์ ฮิลตัน-เจค็อบส์)
พูดกันว่าเป็นกลุ่มคนดูผิวดำในเมืองล้วนๆ
แต่ในโรงน่ะมีคนเข้าไปดูทุกกลุ่ม
มีคนดูผิวขาว มีชาวยิวเข้าไปดูตลอด
มีชาวเปอร์โตริกันด้วยรู้มั้ย
แล้วก็พูดกันว่า "เฮ้ยพวก หนังเรื่องนี้เด็ด"
เรื่อง Sweet Sweetback's Baadasssss Song
กลายเป็นหนังอิสระที่ทำรายได้สูงสุดตลอดกาล
ฮอลลีวูดได้บทเรียนว่าหนังประสบความสำเร็จ ไม่ใช่หนังคนดำหรือคนขาว
หนังทำเงินต่างหาก
(ยมทูตดำ)
ใช่เลย
เรื่องยมทูตดำ ประสบความสำเร็จมาก ทำให้เอ็มจีเอ็มรอดจากการล้มละลาย
เรื่องซูเปอร์ฟลาย ทำเงินมากกว่าเดอะก็อดฟาเธอร์
นั่นถือเป็นความสำเร็จที่น่าทึ่งมาก
ไอ้หมอนั่นจะพาเราไปตายกันหมด
(ค่ำคืนสุดป่วนในอัปทาวน์)
บ่อยครั้งที่มันมีเนื้อหา เกี่ยวกับอาชญากรรมและเซ็กซ์
ซึ่งมันก็น่าตื่นเต้นอยู่พักนึง
แต่ผมคิดว่าคนเริ่มจะเบื่อเรื่องยิงกัน เอากัน
มันเป็นความเข้าใจผิดนะที่เหมาว่า แบล็กซ์พลอยเทชั่นเป็นแนวหนัง
มันมีหลายแนว
ด้านหนึ่ง คุณมีเรื่องแบล็กคูล่า
อีกด้านหนึ่งก็มีหนังแนวชีวิตสมจริง อย่างเรื่องคูลีย์ ไฮ
ครูเมสันเล่นงานฉันตายแน่ ที่ขาดเรียนมาตลอดทั้งอาทิตย์นี้
(คูลีย์ ไฮ)
ไม่เห็นแปลก
มันเป็นเรื่องของการก้าวพ้นวัย สื่อว่า "ฉันอยากใช้ชีวิตเป็นเรื่องเป็นราว
แต่ฉันไม่รู้ว่าตัวเองกำลังทำอะไรอยู่ จับต้นชนปลายไม่ถูก"
ตัวละครของผมเป็นอย่างนั้น
เขาคิดอ่านไปไกลกว่าสภาพแวดล้อม
เขาจะคว้าสิ่งที่เขาต้องการ และไม่มีอะไรจะหยุดยั้งเขาได้
นี่ไม่ใช่หนังเกรดบีหลอกกินเงิน แต่เช่นเดียวกับหนังยุคนิวฮอลลีวูด…
(คอร์นเบรด เอิร์ลแอนด์มี)
หนังคนผิวดำหลายเรื่องสะท้อนภาพ บ้านเมืองที่กำลังตึงเครียดถึงขีดสุด
สรรเสริญพระเจ้า สรรเสริญพระเจ้า
(คาร์วอช)
และกระบอกเสียงที่ดุเดือด และทรงพลังที่สุดในอเมริกา
เป็นของนักแสดงตลกคนหนึ่ง
(ริชาร์ด ไพรเออร์)
เดิมทีเขาเป็นแค่คนที่ พยายามจะเลียนแบบ บิล คอสบีย์
แต่เมื่อเขาเริ่มค้นพบแนวทางของตัวเอง
เขาก็กลายเป็นคนดังแห่งยุคสมัย
ทุกครั้งที่คุณอ่านหนังสือพิมพ์
"เกิดอุบัติเหตุ ไอ้มืดถูกยิงแสกหน้า 22 นัด"
คืออุบัติเหตุยังไง ถึงได้ยิงไอ้มืดสักคนกลางอกแปดนัด
รู้ไหมแล้วชายคนนั้นก็บอก "แต่ศาลที่เคารพ
อยู่ดีๆ เขาก็ล้มไปเองแล้วคลุ้มคลั่งครับ"
เขาเป็นเหมือนนักแสดงตลก ล้อเลียนคนดำ แต่ทำในมุมกลับ
เขาสะท้อนให้คนขาวเห็นตัวเอง
ว่าคนขาวเป็นยังไงในสายตาเขา
ผมคิดว่าคุณน่าจะพร้อมเต็มที่แล้วสำหรับงานนี้
(แซเทอร์เดย์ไนต์ไลฟ์)
เรายังมีแบบทดสอบจิตวิทยาอีกอย่าง ที่ปกติที่นี่เราต้องทำ
มันเป็นแค่การทดสอบการเชื่อมโยงคำ ผมจะพูดบางคำออกมา
แล้วคำไหนที่แวบเข้ามาในหัวคุณ ก็พูดสวนกลับมาเลย โอเคนะ
- "ขาว" - "ดำ"
"คนดำ"
"คนขาว"
"ตุ๊กตายางมะตอย"
ในปี 1975 ชุมชนที่มีแนวคิดเสรีนิยมทั่วประเทศ
พยายามส่งเสริมความหลากหลายทางเชื้อชาติ
ด้วยการจัดรถบัสรับส่งนักเรียนผิวดำ ไปเรียนโรงเรียนคนขาว
แต่ไม่ใช่ทุกคนเห็นด้วยกับเรื่องนี้
(หยุดการบังคับขึ้นรถบัส!)
แกนนำที่โดดเด่นที่สุดของฝ่ายต่อต้าน คือ ซู คอนเนอร์ ชาวชานเมือง
แมทธิว คอนเนอร์ จะไม่ไปโรงเรียนเช้านี้!
ประท้วง!
ฉันไม่ได้เหยียดผิว ฉันไม่ได้มีอคติ แต่ถ้าฉันเป็น…
มันก็ไม่สำคัญหรอก
- "ผิวสี" - "บ้านนอก"
- "ลิงป่า" - "ไอ้ผิวเผือก"
สำหรับฉันแล้ว การต้องไปที่นั่น เหมือนการฝ่าสนามรบเลย
คุณจะเรียนหนังสือไป พร้อมกับระวังหลังไปด้วยไม่ได้หรอก
- "หัวหยิก" - "ไอ้หน้าจืด"
จับขึ้นรถส่งกลับแอฟริกา จับขึ้นรถส่งกลับแอฟริกา
พวกนั้นไล่เราลงจากรถบัส แล้วก็ไล่เราออกจากโรงเรียน
แล้วยังขว้างก้อนหิน ขว้างสิ่งของใส่เรา
- "ลิงป่า" - "หน้าเผือก"
- "ไอ้มืด" - "ไอ้ศพหน้าเผือก"
โอเค คุณวิลสัน…
ผมคิดว่าคุณมีคุณสมบัติที่จะทำงานนี้
เงินเดือนเริ่มต้นที่ห้าพันเหรียญเป็นไงครับ
แม่มึงสิ
หลังจากริชาร์ดปรากฏตัวใน รายการ Saturday Night Live
เขาก็เป็นผู้ทรงอิทธิพล ทางวัฒนธรรมที่เจ๋งที่สุดในเวลานั้น
(การแบ่งแยก)
เขาสามารถหยิบเอาประเด็นที่ล่อแหลม…
(ด้วยรถบัสงั้นรึ)
มาทำให้ผู้คนหัวเราะไปกับมันได้
(อัตราคนตกงาน สูงสุดใน 14…)
(อาชญากรรมพุ่งพรวด)
แต่มีหัวข้อหนึ่งที่ไม่มีใครอยากพูดถึง
(เวียดนาม)
ในปี 1975 การวิพากษ์สงครามเวียดนาม บนจอทีวีมีเพียงเรื่องเดียว
แต่กลับเป็นซิทคอมเกี่ยวกับสงครามเกาหลี
(แมช จิตไม่ว่าง ซีซันสาม)
เชื่อสิ เรากำลังโดนปืนใหญ่ยิงถล่ม
เป็นไปไม่ได้
แผนที่การข่าวล่าสุดของผมระบุว่า ไม่มีกองกำลังข้าศึกอยู่ในเขตของคุณ
คุณไม่ได้โดนยิงถล่มหรอกนะพ่อหนุ่ม
เอาละ ทุกคนใจเย็นๆ นะ เรื่องนี้คงไม่ลากยาวนานกว่าตลอดกาลหรอก
ซีรีส์เรื่องแมช จิตไม่ว่าง
เป็นงานที่แตกออกมาจาก หนังตลกร้ายชื่อเดียวกันของโรเบิร์ต อัลต์แมน
ผมมองไม่เห็นเลย
ข้างล่างนี่เหมือนแม่น้ำมิสซิสซิปปีเลย
(แมช จิตไม่ว่าง 1970)
แอ็กชัน!
ผมอยากให้มันเป็นเรื่อง เกี่ยวกับสงครามเวียดนาม
(เสียงโรเบิร์ต อัลต์แมน)
แต่พวกเขายืนกรานว่าไม่ได้
ดังนั้น พอพวกเขาได้เห็นตัวหนังที่ตัดต่อเสร็จแล้ว
ก็สั่งให้เราใส่ข้อความชี้แจงกำกับไว้นิดนึงว่า นี่เป็นเหตุการณ์ในเกาหลี
(และแล้วก็คือ เกาหลี)
ถึงแม้ว่าแมช จิตไม่ว่าง ไม่ได้มีฉากในเวียดนาม
ทุกคนก็รู้ว่าหนังพูดถึงเรื่องอะไร
สงครามไม่ใช่นรก สงครามคือสงคราม นรกคือนรก
และในสองอย่างนี้ สงครามเลวร้ายกว่ามาก
กว่าจะมีหนังเกี่ยวกับ สงครามเวียดนามก็ใช้เวลานานทีเดียว
ตอนนั้นผู้คนยังไม่อยากเผชิญหน้ากับเรื่องนี้
ช่วง 15 ปีแรกของสงคราม
ฮอลลีวูดสร้างหนัง เกี่ยวกับเวียดนามเพียงเรื่องเดียว
กรีน เบเร่ต์
จอห์น เวย์น เลือกนำเสนอ ในมุมมองที่ต่างออกไปจากเรื่องแมช จิตไม่ว่าง
ทำไมสหรัฐฯ ถึงทำสงครามที่โหดร้ายนี้
(กรีน เบเร่ต์ ปี 1968)
คอมมิวนิสต์กำลังยึดครองโลก
ไม่มีใครเชื่อหนังเรื่องนั้นลง คือตอนที่เราดูเราหัวเราะใส่เลยนะ
เพราะมันมีแต่เรื่องโกหก โกหกทั้งเพ ก็ไอ้ที่บอกว่าเราจะเป็นฝ่ายชนะน่ะครับ
ทั้งหมดนั่นก็เพื่อสิ่งนี้แหละคุณเบ็คเวิร์ธ
จอห์น เวย์นเป็นตัวแทนสื่อให้เห็นว่า ถูกต้องแล้วที่ไปรบในเวียดนาม
ส่วนความเห็นของเราคือ เขาได้ทำสิ่งที่เลวร้ายที่สุด
คนรุ่นผมต้องไปตายที่นั่น
มันคือสงครามที่สุดแสนอัปลักษณ์
(รูปภาพส่วนตัวของโอลิเวอร์ สโตน)
เราทิ้งระเบิดฆ่าทุกคน เราผลาญงบมหาศาล
บาดแผลแรกของผมได้จาก
ไอ้เพื่อนจ่าเฮงซวยคนนึงที่ขว้างระเบิด
แล้วขว้างไปไม่ไกลพอ
คนอเมริกันมีความเห็น แตกแยกรุนแรงเรื่องสงคราม
และในฮอลลีวูดเองก็เช่นกัน
มาแล้วครับ ดยุคผู้ยิ่งใหญ่ ตัวจริงเสียงจริง จอห์น เวย์น
ในงานประกาศรางวัลออสการ์ ปี 1975
ความแตกแยกนั้น กลายเป็นประเด็นที่ทุกคนจับตามอง
ขอบคุณ
พิธีกรและผู้เชิญรางวัลในค่ำคืนนั้น
เรียกได้ว่าเป็นทำเนียบรวมดารา ระดับราชวงศ์ของฮอลลีวูดยุคเก่า
ขอบคุณ
แต่ในขณะที่พวกเขา ส่งไม้ต่อให้กับคนทำหนังรุ่นใหม่
ผู้ชมทางบ้านก็ได้เห็นชัดเจนว่า แท้จริงแล้วแต่ละฝ่ายรู้สึกต่อกันอย่างไร
(ดัสติน ฮอฟฟ์แมน)
ผมรู้สึกว่ารางวัลออสการ์ไม่ได้สำคัญอีกต่อไปแล้ว
บางอย่างมันดูพิลึกพิลั่น
มันคือการประกวดนางงาม
- ใช่ - มันเป็นการเหยียดหยามยังไงไม่รู้
ผมคิดว่าพวกเขาสะท้อนให้เห็นถึง ด้านที่เลวร้ายที่สุดของประเทศนี้ออกมา
และตรงข้ามกับสิ่งที่ดัสติน ฮอฟฟ์แมนคิด
นี่ไม่ใช่ค่ำคืนที่น่ารังเกียจ
ไม่ได้ไร้รสนิยมและไม่ได้น่าอับอาย
ในที่สุด ศึกระหว่างรุ่นก็มาถึง จุดแตกหักในจังหวะที่ไม่มีใครคาดคิด
สำหรับรางวัลสาขาภาพยนตร์สารคดียอดเยี่ยม ผู้ชนะได้แก่ฮาทส์แอนด์มายส์
ค่ายโคลัมเบีย พิคเจอร์ส ปฏิเสธ ที่จะนำฮาทส์แอนด์มายส์ออกฉาย
การที่หนังเน้นนำเสนอความสูญเสียของผู้คน จากสงครามนั้น เป็นประเด็นที่ล่อแหลมเกินไป
(ฮาทส์แอนด์มายส์)
เครื่องบินอีกแล้ว
นั่นคือหลุมระเบิด
ระเบิดถล่มตรงนั้น ทำลายทุกอย่างของผมไปจนหมด
มันช่างตลกร้ายเหลือเกินที่เรามายืนอยู่ตรงนี้
ในช่วงที่เวียดนามกำลังจะได้รับการปลดปล่อย
(เบิร์ต สไนเดอร์ โปรดิวเซอร์)
ผมจะขออ่านข้อความทางโทรเลขสั้นๆ ที่มีคนฝากให้ผมมาอ่าน
มาจากประชาชนชาวเวียดนาม
"โปรดส่งสารถึงเพื่อนๆ ของเราทุกคน ในอเมริกาว่าเรารับรู้
และซาบซึ้งในทุกสิ่ง ที่พวกท่านได้ทำไปเพื่อสันติภาพ"
"ขอส่งมอบมิตรภาพ แด่ประชาชนชาวอเมริกันทุกคน"
ขอบคุณมากครับ
เห็นได้ชัดเลยว่าบรรยากาศตึงเครียดถึงขีดสุด
พวกเราพร้อมกันกลั้นหายใจเลยทีเดียว
เบิร์ต สไนเดอร์คือผู้สร้างเรื่องขี่ผิดสูตร
สไนเดอร์เป็นคนหนึ่งที่มีแนวคิดสุดโต่ง ทำเอาสถาบันออสการ์แตกตื่น
สถาบันออสการ์เป็นองค์กร ที่อนุรักษนิยมมากแห่งหนึ่ง
รู้ไหม พวกเขาไม่อยากให้ มีคนขึ้นเวทีไปพูดเรื่องพวกนั้น
เกิดความโกลาหลสุดขีดหลังเวที
เมื่อจอห์น เวย์นและซินาตรา เข้าไปเอาเรื่องเบิร์ต สไนเดอร์
ผมจับพลัดจับผลูไปอยู่หลังเวที ผมเห็นซินาตราเดินผ่านผมไป
ผมก็รีบหลบทางให้เพราะผมไม่รู้ว่า…
ผมทำอะไรไม่ถูกเลย
บรรยากาศมันชวนขนลุก
บ๊อบ โฮปยืนกรานให้สถาบันออกมาแถลงแก้ต่าง
ทางสถาบันบอกว่า "เราไม่รับผิดชอบ
ต่อการพาดพิงทางการเมืองใดๆ ในรายการนี้
และเราต้องขออภัย ที่เหตุการณ์ดังกล่าวได้เกิดขึ้นในค่ำคืนนี้"
สามสัปดาห์ต่อมาขณะที่ กองทัพเวียดนามเหนือปิดล้อมกรุงไซ่ง่อน
วิทยุของกองทัพได้เปิดเพลง White Christmas ซึ่งแปลว่า…
ชาวอเมริกันทุกคนจะต้องรีบอพยพออกไปในทันที
(อพยพจากไซ่ง่อน)
(ไซ่ง่อนแตก)
จากนั้นก็เป็นการวิ่งหนีอย่างบ้าคลั่ง ไปยังเฮลิคอปเตอร์ที่รออยู่
น่าจะเป็นประสบการณ์ที่น่าสะพรึงกลัวที่สุดในชีวิต
ที่ผมเคยเจอมาเลย
นักบินเวียดนามใต้กระโดดออกมา เพื่อให้ทหารเรือสหรัฐฯ ดึงตัวขึ้นไปบนเรือ
ส่วนลำไหนที่หาทางลงจอดสำเร็จ
ก็จะถูกผลักตกจากขอบเรือและจมลงทะเลทันที
ทหารเรือสหรัฐฯ ต้องใช้แก๊สน้ำตา
เพื่อกันคนเหล่านั้นไว้เบื้องหลัง
ผู้คนที่ชาวอเมริกันเคยให้สัญญาว่า จะพาพวกเขาออกจากเวียดนามให้ได้
คนที่ยังอยู่ที่นี่ต่อไปก็เหมือนกำลังฆ่าตัวตาย
แต่คุณจะทำยังไงได้
สงครามในเวียดนามยุติลงแล้ว
(6 พค.1975 หนึ่งสัปดาห์หลังไซ่ง่อนแตก)
มันเป็นเรื่องน่าเศร้าสลดใจในหลายแง่
แต่แสนยานุภาพของสหรัฐฯ แข็งแกร่ง
ถึงแม้เรามีปัญหาต่างๆ อยู่ในขณะนี้
และเราอยากบอกผู้ใด ที่คิดจะเป็นปรปักษ์กับเราว่า
เราจะยืนหยัดต่อกรกับพวกเขาอย่างแน่นอน
(มอนตี้ ไพธอนป่วนจอกศักดิ์สิทธิ์)
ทีนี้จงหลีกไปซะ อริผู้ทรงเกียรติ
- นี่ก็แค่รอยข่วน - รอยข่วนรึ
- แขนของเจ้าขาดนะ - เปล่าสักหน่อย
แล้วนั่นคืออะไร
- ข้าเคยเจอมาหนักกว่านี้ - โกหก
เร็วๆ น่า เจ้าคนเขลา!
แต่แค่เพียงสองสัปดาห์หลังไซ่ง่อนแตก
เรือบรรทุกสินค้าของอเมริกาที่ชื่อมายาเกซ
ก็ถูกกองกำลังคอมมิวนิสต์ในกัมพูชายึดไป
เหตุการณ์นี้เป็นชนวนให้สหรัฐฯ ตอบโต้ทางทหารครั้งใหญ่
รัฐบาลของฟอร์ดมุ่งมั่น
ที่จะพิสูจน์ว่าอเมริกายังน่าเกรงขาม
มันก็แค่แผลสดแผลนึง
ภายหลังจากนั้น
เรือลำดังกล่าวก็ถูกกู้คืนมาได้สำเร็จ และคะแนนนิยมในตัวฟอร์ดพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว
ประชาชนให้การสนับสนุน ประธานาธิบดีอย่างท่วมท้น
ได้เลย เจ้าจะเจอดีแน่
- อะไรนะ - มานี่เลย
เจ้าจะทำอะไร เลือดไหลท่วมตัวข้าเรอะ
แต่ก็เหมือนเรื่องราวส่วนใหญ่ ของสงครามเวียดนาม ความจริงซับซ้อนกว่านั้น
มันค่อนข้างชัดเจน
เรามีบันทึกการประชุมของสภาความมั่นคง และเฮนรี คิสซิงเจอร์ พูดทำนองว่า
"เราต้องไปสั่งสอนบทเรียนใครสักแห่ง ไม่สำคัญว่าเป็นเรื่องจริงหรือเปล่า
เราแค่ต้องแสดงให้เห็นว่า ใครจะมาหยามอเมริกาไม่ได้"
แน่นอนว่าทุกอย่างให้ผลตรงกันข้าม
เราสูญเสียทหารเรือมากมายไปเปล่าๆ
มันเละเทะไปหมด
แต่มันกลับถูกสื่อประโคมยกย่อง…
(กู้ชีพ)
ราวกับว่านั่นคือชัยชนะในยุทธการตอกลิ่ม
("ยินดีด้วย เรากลับมาเปรี้ยงแล้ว")
กองทัพสหรัฐฯ หลงตัวเองจนถึงขีดสุด
บ้าบอไปเลย
เอาละ เราจะถือว่าเสมอกัน
ไม่กี่เดือนต่อมา เมื่อเรื่องจริงถูกเปิดโปง
ชาวอเมริกันจำนวนมากก็เริ่มสงสัยว่า พวกเขาจะสามารถเชื่อถือใครได้อีก
ความเชื่อใจคือการที่เราไม่ต้องคาดเดาว่า
สิ่งนั้นหมายถึงอะไรหรือไม่ได้หมายถึงอะไร
ความเชื่อใจเป็นสิ่งที่ต้องได้มา จากการพิสูจน์ตัวเอง
ไม่ว่าจะเหตุก่อกวนภายในประเทศ…
(โฆษณาหาเสียงของฟอร์ด)
หรือเหตุการณ์ทั้งหมดในหลายปีที่ผ่านมา
ความผูกพันระหว่าง ประชาชนกับผู้นำก็ยังเหนียวแน่น
ฉันมีความหวังกับอเมริกา
เมื่อรถลีมูซีนสามารถร่วมขบวนแห่ อย่างเปิดเผยตามท้องถนนในเมืองดัลลัส
แสดงว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงกับอเมริกาแล้ว
หลังจากมีความตึงเครียดนับสิบปี
ประชาชนและประธานาธิบดี กลับมายืนฝั่งเดียวกันอีกครั้ง
ฉันมีความหวังกับอเมริกา
("เราคือประชาชน")
มันเป็นภาพที่น่าชื่นชมอย่างยิ่ง
ฉันมีความหวังกับอเมริกา
ฉันมีความหวังกับ…
ต่อมาได้มีความพยายามลอบสังหารถึงสองครั้ง
ที่แซคราเมนโต ผู้ก่อเหตุคือ สมาชิกแก๊งแมนสันที่ฉาวโฉ่
"สควีกกี" ฟรอมม์
ส่วนที่ซานฟรานซิสโกนั้น มีการลั่นไกยิงเกิดขึ้นจริง
สิ่งที่ทำให้ชายผู้นี้เป็นที่จดจำคือ
การที่มีความพยายาม จะลอบสังหารเขาถึงสองครั้ง
ภายในระยะเวลาห่างกันแค่สามสัปดาห์
นั่นก็บอกได้ทุกอย่างแล้ว
(เดอะก็อดฟาเธอร์ ภาคสอง)
(แนชวิลล์)
ในปี 1975 ความรุนแรงทางการเมือง เป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไปจนน่าตกใจ
(เอ็กเซคคิวทิฟ แอ็กชัน)
และยังมีการลอบสังหารอีกครั้งหนึ่งที่ยังติดอยู่ใน
ความทรงจำของคนอเมริกัน
นี่คือดีลีย์พลาซ่าในดัลลัส
(เฮรัลโด ริเวรา)
ในวันที่ 22 พ.ย.1963 เสียงปืนดังขึ้น
ในช่วง 12 ปี นับตั้งแต่เหตุการณ์ ลอบสังหารเคนเนดี้
ผู้คนจำนวนมากตั้งคำถามกับคำชี้แจงของรัฐ ที่ระบุว่ามีมือปืนเพียงคนเดียว
เฮรัลโด ริเวรา จุดกระแสเรื่องนี้ เมื่อเขานำฟิล์มของแซพรูเดอร์
มาฉายทางโทรทัศน์ทั่วประเทศเป็นครั้งแรก
และอย่างที่คุณเห็น หัวถูกเหวี่ยงไปข้างหลังอย่างแรง
มันเป็นภาพที่น่าสยดสยองจริงๆ ที่เห็นหัวของเคนเนดี้ถูกยิงกระจุย
แต่มันเป็นฟุตเทจที่สำคัญ
นั่นทำให้มุมมองต่อโลกของผมเปลี่ยนไปเลย
การเผยแพร่ฟิล์มดังกล่าวจุดประเด็นคำถาม เกี่ยวกับการตายของเขาขึ้นมาอีกครั้ง
ยิ่งทำให้เกิดความไม่เชื่อมั่นต่อรายงานของรัฐ
และก่อให้เกิดความสงสัย เกี่ยวกับการลอบสังหารครั้งอื่นๆ ด้วย
คุณอยู่ที่ไหนตอนที่เคนเนดี้ถูกยิง
(ไนท์ มูฟส์)
เคนเนดี้ไหน
ตอนนี้หลายคนสงสัยว่า อาชญากรรมเหล่านั้นโยงใยกัน
อยู่ในชุดทฤษฎีสมคบคิด
บางทีอาจเป็นแผนใหญ่แผนเดียว
(ทฤษฎีสมคบคิด ความระแวง)
(เหตุการณ์ก่อนลอบสังหาร)
ตั้งแต่การลอบสังหารครั้งนั้น
หกคนแล้วที่ตายไปเพราะอุบัติเหตุอะไรสักอย่าง
และใครก็ตามที่ฆ่าพวกเขา ก็จะพยายามมาฆ่าฉันด้วย
(เทพบุตรดีเดือด)
นี่
เวลาผมสร้างหนังสักเรื่อง โดยพื้นฐานแล้วผมไม่ได้สนใจ
ว่าคนจะตีความมันว่ายังไง
(วอร์เรน เบตตี้)
ผมสนใจที่จะเล่าความจริง
วอร์เรน เบตตี้ หนึ่งในผู้ที่แอ็กทีฟทางการเมือง ที่ทรงอิทธิพลที่สุดในฮอลลีวูด
คนที่เป็นได้ทั้งสัญลักษณ์ทางเพศ…
(แชมพู)
และเกลียดริชาร์ด นิกสัน
เช่น ภาพยนตร์เรื่องเทพบุตรดีเดือด ที่วอร์เรน เบตตี้
รับบทนักข่าวผู้เปิดโปง แผนลอบสังหารบุคคลทางการเมือง
แสดงว่าความระแวงนั้นมีเหตุผล
สิ่งที่ครั้งหนึ่งเคยดูเหมือนไม่มีวันเป็นจริง…
ในช่วงเวลานั้น ปรากฏว่ามันคือความจริงโดยสมบูรณ์
มันเป็นประเด็นที่สำคัญมาก
นี่คือการรื้อฟื้นเรื่องราวทั้งหมด…
ที่ส่งผลต่อชีวิตเราใน 25 ปีที่ผ่านมา
ไม่นานหลังจากนั้น ซีมัวร์ เฮิร์ช จากนิวยอร์กไทม์ส์ รายงานว่า
ซีไอเอสอดแนมชาวอเมริกัน ผู้ต่อต้านสงครามมานานหลายปี
แฟรงก์ เชิร์ช สส.พรรคเสรีนิยม สอบสวนเรื่องนี้ด้วยตนเอง
(คณะกรรมาธิการเชิร์ช)
ไม่เคยมีการชี้แจงและแสดงความรับผิดชอบใดๆ
เกี่ยวกับปฏิบัติการข่าวกรองในประเทศ
(วุฒิสมาชิก แฟรงค์ เชิร์ช)
ดังนั้น คณะกรรมาธิการชุดนี้ จะทำการสอบสวนดังกล่าว
มีความหวาดหวั่นว่า…
(เจมส์ ไรเซน นักประวัติศาสตร์)
หากรัฐบาลเริ่มมีอำนาจมากเกินไป
อาจจะปลดปล่อย กลไกอำนาจด้านมืดออกมาใช้ก็ได้
เรื่องมันก็ลุกลามจากตรงนั้น
(บทสนทนา)
ดูนั่นสิ ให้ตายเถอะ
ตลอดหลายเดือนนับจากนั้น
คนทั้งประเทศตกตะลึง ขณะที่คณะกรรมาธิการเชิร์ชเปิดเผย
ความลับเกี่ยวกับ การลอบสังหารในต่างแดนเป็นครั้งแรก
การวางยาพลเมืองอเมริกา
และการดักฟังผู้นำด้านสิทธิพลเมือง
ทีนี้พวกเราจะได้รู้ความจริง เกี่ยวกับเรื่องที่ชั่วร้ายที่สุด
ทุกอย่างที่เราเคยต่อต้าน
ที่จริงเป็นสิ่งที่เรากำลังทำอยู่ด้วย
เขาคงฆ่าเราถ้ามีโอกาส
หนังอย่างเรื่อง ดักฟังอันตราย และ 3 วันอันตราย
แสดงให้เห็นว่าความระแวงนั้นมีอยู่จริง
เรื่อง 3 วันอันตราย ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับซีไอเอฆ่าคน
ออกฉายช่วงที่มีการไต่สวนคดีพอดี
ทำอะไรน่ะ
มันเหมือนจริงจนน่าขนลุก
คุณคิดว่าการที่ไม่โดนจับโกหกได้ คือการบอกความจริงงั้นเหรอ
เปล่า
ผมมองว่า คณะกรรมาธิการเชิร์ช คือการสิ้นสุดของยุค 60
จะมีสถาบันอะไรที่คุณไว้ใจได้ว่าจะทำสิ่งที่ถูกต้อง
ถ้ารัฐบาลนี้กลายเป็นทรราชขึ้นมาจริงๆ
ถ้าเผด็จการขึ้นมากุมอำนาจในประเทศนี้ได้จริง
ศักยภาพทางเทคโนโลยี
ที่ชุมชนข่าวกรองได้มอบให้รัฐบาลนั้น
อาจทำให้รัฐบาลบังคับใช้ การปกครองแบบเผด็จการเบ็ดเสร็จได้
และจะไม่มีหนทางให้ต่อสู้กลับได้เลย
ยินดีต้อนรับสู่ห้องทดสอบ
ของแผนกวิศวกรรมมนุษย์ ในเครือบริษัทพาราลแลกซ์
เกิดอะไรขึ้นกับประเทศของเรา
ทั้งอุดมคติและความหวังบางประการ ที่เราเคยคิดว่ามีนั้น
ถูกทำลายสิ้นซากไปแล้ว
เรากำลังมีชีวิตในฝันแบบอเมริกัน หรือฝันร้ายของคนอเมริกันกันแน่
"ว้าว ทุกอย่างผิดพลาดไปหมด ฉันต้องเริ่มใหม่"
สิ่งที่เราได้รับจากพ่อแม่ไม่มีประโยชน์กับเราแล้ว
และเราก็ไม่มีอะไรเลยที่จะไปแทนที่ได้
ยุคสมัยนั้นตามที่นักเขียนท่านหนึ่งตั้งชื่อให้ก็คือ ยุคหลังทุกสิ่งและยุคก่อนความว่างเปล่า
สำหรับคนจำนวนมาก ทางออกเดียวคือหันเข้าหาภายใน
(ฉัน)
ผมคิดว่าบทสรุปที่สมบูรณ์ที่สุดของยุค 1970 คือ
โจนาธาน ลิฟวิงสตัน นางนวล
นิยายที่เกี่ยวกับนกนางนวลตัวหนึ่ง ที่ปลีกตัวแยกจากฝูง
ผู้ที่สามารถเป็นเอกเทศ จากนั้นก็ทะยานขึ้นฟ้าและโบยบิน
งานชิ้นนี้ขายดีถล่มทลาย จนถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์ด้วย
โจนาธาน ลิฟวิงสตัน
เจ้าไม่บินเช่นที่เราบิน
นับจากนี้ไป เจ้าถูกเนรเทศ และเป็นคนนอกตลอดกาล!
คนนอก…
มันคือแนวคิดที่ว่า การบรรลุศักยภาพสูงสุดของตนเอง
คือการปลีกตัวออกจากชุมชน
แนวคิดที่ว่าชุมชนเป็นแหล่งกำเนิดของการกดขี่
ชุมชนเป็นแหล่งกำเนิดของการจำกัด
และคุณจำเป็นต้องออกสู่โลกกว้าง เพื่อเป็นนกนางนวลที่มีอิสระสมบูรณ์
คุณช่วยเหลือคนอื่นไม่ได้ ก่อนจะช่วยเหลือตัวเองได้
มันคือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลง ไปสู่แนวคิดของ "คนรุ่นฉัน"
แทนที่จะเป็น "คนรุ่นเรา"
ความฝันทั้งหมดในช่วง ปลายทศวรรษ 60 เลือนหายไป
เราพูดกันว่าถ้ารัฐบาลสหรัฐฯ
ไม่หยุดทำสงคราม…
(เรนนี่ เดวิส ปี 1968)
เราก็ตั้งใจว่าจะหยุดรัฐบาลสหรัฐอเมริกา
ผมคิดว่า รู้ไหม ผมคิดว่าในยุคนั้น…
(นักลงทุน ปี 1976)
เป็นการแสวงหาสิ่งที่อยู่นอกตัวเราจริงๆ เป็นการค้นหาในโลกภายนอก
และผมคิดว่าพวกเราได้เริ่มตระหนักว่า…
แท้จริงแล้วจิตใจมนุษย์ต่างหาก ที่สร้างสงครามขึ้นมา
ถ้าใจเราไม่สงบ โลกก็มีสันติสุขไม่ได้
(ทอมมี่)
หนังอย่างเรื่องทอมมี่ และแครี่ของไบรอัน เดอ พาลม่า
สำรวจศักยภาพภายในที่ถูกกักขังไว้
แครี่น่าขนลุก แครี่น่าขนลุก
(แครี่ ไวท์กินขี้)
จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อคุณถูกควบคุม
โดยพลังอำนาจที่ต้องการให้คุณยอมจำนน
และทำให้สถานการณ์ที่คุณกำลังเผชิญอยู่
แต่ไม่สามารถทำความเข้าใจได้นั้น หายไป
และในปี 1975
มีหนทางใหม่สู่การบรรลุศักยภาพสูงสุดของตนเอง
หนทางที่ไม่ใช่ศาสนาและไม่ใช่ลัทธิซะทีเดียว
มันคือเอกลักษณ์ของอเมริกา
ธุรกิจ
และตัวตนก็ถูกนำมาขาย
การมีสติคือการที่สามารถบอกความแตกต่างได้…
(เวอร์เนอร์ เออร์ฮาร์ด)
ระหว่างก้นของคุณและหลุมที่พื้น แค่นั้นเอง
คุณคือไอ้งั่งเพราะแยกความแตกต่างไม่ได้
ระหว่างก้นตัวเองและหลุมที่พื้น
(ซานโฮเซ แคลิฟอร์เนีย)
ชายผู้นี้คือเวอร์เนอร์ เออร์ฮาร์ด ผู้ก่อตั้งและกูรูของกระแสใหม่ที่เรียกว่าเอส
ผู้คนเริ่มเบื่อ "เออใช่ ฉันควรพัฒนาตัวเองก็ดี"
สมัยก่อนใครจะไปพูดอะไรแบบนั้น
เอสอาจไม่ใช่จิตบำบัด
แต่ก็ดึงดูดใจผู้คนที่แสวงหาความสุข
และผู้ที่มีปัญหาในการจัดการชีวิตให้ลงตัว
ยุค 60 ถามคำถามมากมาย
ที่คนยุค 70 บอกว่า "เหรอ อย่าห่วงเรื่องนั้นเลย"
"อย่าห่วงเรื่องนั้นเลย" คำถามพวกนั้นไม่เคยมีคำตอบ
ตอนที่ฉันยังเป็นเด็กเล็ก พ่อแม่พาฉันไปที่สถานเลี้ยงเด็กกำพร้า…
(สัมมนาของเอส)
หลายครั้ง
- และ… - เรื่องดีไม่ใช่เหรอ
- มันเจ็บปวด - ไม่ มันไม่เจ็บปวด คุณสร้างมันขึ้นมาเอง
เจ็บปวดไปแล้วคุณได้อะไร
ได้รับความเห็นใจ
ทีนี้ เรามาสืบค้นว่าทำไม คุณให้ตัวเองอยู่ในสถานเลี้ยงเด็กกำพร้า
เพราะการเป็นเด็กกำพร้าคือ แผนหาประโยชน์ที่ดีที่สุดที่คุณคิดขึ้นได้
คุณคิดแผนการชีวิตที่ดีกว่านั้นไม่ออก
ทีนี้ ผลตอบแทนคืออะไร คุณได้อะไรจากการเป็นเด็กกำพร้า
ฉันได้รับโอกาสที่จะได้ดีกว่าใครในโลกนี้
แน่นอนอยู่แล้ว
"สิ่งนี้เกิดขึ้นกับคุณ เพราะคุณแอบอยากให้มันเกิดขึ้น"
ฟังแล้วช่างน่าขนลุกโคตรๆ
แต่ขณะเดียวกันมันก็ทำให้สบายใจ เพราะแปลว่ามันเกิดขึ้นอย่างมีเหตุผล
มันยังแปลได้ว่า "สรุปว่าฉันสามารถคิดไปอีกทางหนึ่งได้"
สงครามและการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ มันเกินตัวคุณเกินไป
จงเผชิญหน้ากับละครน้ำเน่า บ้าบอคอแตกของคุณเอง
ชีวิตไม่ได้ดั่งใจสักอย่าง คุณลองมาหมดแล้ว
แต่ก็ไม่ได้ผลเลย
คุณแค่สิ้นหวังที่จะทำให้สำเร็จต่างหาก คุณมันไม่เอาไหน
ความรู้สึกของคุณไม่จำเป็นต้องเชื่อมโยง กับความเป็นจริงทั้งหมดเสมอไป
คุณจำเป็นต้องทำแบบนั้นเพื่อให้อยู่รอดได้
หยุด หยุดนะ หยุด!
มันเป็นสารที่ส่งออกมาได้เหมาะเจาะกับยุคนั้น
สารที่ว่าผู้คนมีอำนาจเบ็ดเสร็จ ในการกุมชะตาชีวิตตัวเอง
ความเป็นจริงนั้นอยู่บนพื้นฐานของความรู้สึก มากกว่าข้อเท็จจริง
(แครี่)
แต่ถ้าเรากุมชะตาชีวิตของเราได้เบ็ดเสร็จ
งั้นคนอื่นก็ต้องกุมชะตาของพวกเขาเองได้เช่นกัน
ซึ่งทำให้สาวกของเอสบางคนบอกว่า
ชาวเวียดนามเหนือ คงต้องอยากถูกระเบิดถล่มแน่ๆ
เหยื่อข่มขืน เด็กๆ ที่อดอยาก
แม้แต่การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ล้วนเกิดขึ้นจากเจตจำนงของเหยื่อเอง
แนวคิดการบรรลุศักยภาพสูงสุดของตนเอง ที่แท้ก็คือแผ่นต้มตุ๋นหลอกเงินเท่านั้น
ผมกำลังจะบรรลุสัจธรรมแล้วเพื่อน และนั่นเป็นเพราะคุณเลย
คุณทำให้คนอเมริกันจำนวนมากรู้สึกว่า
"ความจริงคืออะไรก็ได้ที่ฉันต้องการให้เป็น"
(เคิร์ต แอนเดอร์เสน)
อะไรก็ได้ที่เราอยากให้เป็นจริงก็เป็นจริงได้ แม้ว่ามันไม่เป็นเช่นนั้นชัดเจนก็ตาม
สำหรับบางคน ยุคนั้นเหมือนลูกบอลดิสโก้
ซึ่งมี "ฉัน" ตัวเล็กๆ นับร้อยหมุนวนอยู่รอบๆ
ทอม วูล์ฟเรียกยุคนั้นว่า "ยุค 'ตัวกูของกู'"
และผลที่ได้มันเลวร้ายมาก
ขาดการสื่อสารกับมนุษย์ด้วยกัน
แต่กำลังจะมีเครื่องมือใหม่เกิดขึ้น ผลักให้ผู้คนมุ่งเข้าสู่ภายในยิ่งขึ้น
เขาคือสมองส่วนกลาง สมองของโลก
(เกมมฤตยู)
ผมอยากได้ข้อมูล เกี่ยวกับการตัดสินใจขององค์กร…
ตัดสินใจยังไงและใครเป็นคนตัดสินใจ
ตอบเขาสิ
- ไม่ตอบ - ตอบสิ
ไม่ตอบ ไม่ตอบ…
ไม่ตอบ ไม่ตอบ ไม่ตอบ…
แกต้องตอบสิวะ ซีโร่!
(เทคโนโลยี)
การปฏิวัติด้านข้อมูลข่าวสาร ได้ขยายขีดความสามารถของสมองมนุษย์
ซึ่งเปลี่ยนแปลงวิถีการทำงาน การใช้ชีวิต แม้กระทั่งวิธีคิดของชาวอเมริกันไปตลอดกาล
(คอมพิวเตอร์ ระบบประมวลคำ)
ในตอนนั้น คอมพิวเตอร์เป็นสิ่งที่ ใช้เฉพาะในหน่วยงานรัฐและบรรษัทขนาดใหญ่
แต่สำหรับคนหนุ่มสาวบางคน อนาคตดูสดใส
มีหลายคนคาดการณ์ว่า
จะมีร้านขายซอฟต์แวร์ เหมือนที่มีร้านขายแผ่นเสียงสมัยนี้
และจะมีร้านแบบนี้นับพันนับหมื่น
ซึ่งผมคิดว่าผมคงต้องเห็นด้วย
(บิล เกตส์)
ตอนนั้นผมเป็นนักศึกษาที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
ปี 75 เราเล่นเกมเบรกเอาท์
คุณต้องทุบอิฐพวกนั้นให้พัง
และท้ายสุด คุณก็พยายามทำให้ ลูกบอลไปอยู่ด้านหลังอิฐ อย่างไรก็ตาม…
ต้นปี 1975
บิล เกตส์ตัดสินใจพักการเรียนที่ฮาร์วาร์ด
เพื่อพัฒนาซอฟต์แวร์สำหรับ ผลิตภัณฑ์ใหม่เอี่ยมตัวหนึ่ง
คอมพิวเตอร์ส่วนตัว
บริษัทใหม่ของเขาจะเปลี่ยนโลกนี้
คำขวัญของไมโครซอฟท์คือ
"คอมพิวเตอร์บนโต๊ะทุกตัวและในบ้านทุกหลัง"
และที่จริงเราก็พยายามไม่พูดถึงประโยคที่สอง
ขึ้นอยู่กับว่าเราอยู่ที่ไหนเพราะมันดูพิลึกมาก
ตอนนั้นไม่มีใครมองว่า มันเป็นของสำหรับปัจเจกบุคคล
มันซับซ้อนมาก ชวนงงมาก
คือว่าเราจะเริ่มตรงไหนล่ะ
โดยส่วนมาก มีแต่ข้อดี
ที่เรามีเครื่องมือใหม่ตัวนี้ ข้อมูลอยู่แค่ปลายนิ้ว
เมื่อมีคอมพิวเตอร์ที่พร้อมใช้งานอยู่ตรงหน้า
ฮอเรซ เอนยาก็ฝึกให้มันจดจำเสียง
เสียงกระดิ่งและเสียงดีดนิ้ว
เมื่อมีอีกโปรแกรมหนึ่ง
เครื่องจักรแห่งศตวรรษที่ 20 นี้ ก็สร้างสรรค์ดนตรีเล็กๆ ขึ้นมาใหม่ได้
เราไม่ใช่มนุษย์งั้นรึ
(ดีโว)
เราคือดีโว!
เราไม่ใช่มนุษย์รึ
ดี อี วี โอ…
(ฟิวเจอร์เวิลด์)
ในภาพยนตร์ เทคโนโลยีไม่ค่อยถูกมองว่า เป็นเครื่องมือแห่งความก้าวหน้า
แต่ถูกมองว่าเป็นต้นตอของการกดขี่มากกว่า
(เดอะเควสเทอร์เทปส์)
พร้อมจะเริ่มโปรแกรมแล้ว
ช่วงเวลาแห่งความจริง
บางคนรู้สึกว่าถูกเทคโนโลยีคุกคาม บางคนคิดว่ามันจะลดทอนความเป็นมนุษย์
และบางคนก็กลัวว่ามันจะมาแย่งงานของตนเอง
ปี 1975 หลายคนสงสัยในตัวเอง
แต่นั่นคือความสงสัยตัวเองที่ดี
มันแก้ปัญหาหลายอย่าง
แต่ไม่ได้นำพาปัญหามากมายมาด้วย
ผู้คนกังวลเรื่องอนาคต
เราเชื่อมโยงกันมากกว่าที่เคย
แต่ขณะเดียวกัน เราก็กำลังห่างเหินกันมากขึ้นเรื่อยๆ
ความรู้สึกนั้นถูกถ่ายทอดออกมาอย่างสมบูรณ์แบบ
ในหนังเรื่องแนชวิลล์ ของโรเบิร์ต อัลต์แมน
หนังเรื่องนี้ไม่มีพล็อต
มันคือหนังที่รวบรวมเหตุการณ์ต่างๆ ในอเมริกากลาง
งานหลักของผมคือพยายามถ่ายทอดสิ่งที่ผมเห็น
เหมือนภาพวาด ผม…
มันคือมุมมองของผม ต่อเรื่องที่ผมกำลังเจอ มีแค่นั้น
(โรเบิร์ต อัลต์แมน)
ผมไม่มีอะไรจะพูด ผมไม่มีความเห็น
และมันเป็นหนังที่เดินเรื่องช้า หนังแบบนั้นจะมีใครในทุกวันนี้สร้างมั้ย
คงไม่มี
เพราะว่ามันควรต้องมี
ตัวเอกและตัวร้ายปะทะกัน
นั่นคือบทสรุปที่ทุกคนบอกว่า "เราไม่อยากได้บทสรุปแบบนั้น"
คุณก็เลยไม่ทำบทสรุปแบบนั้น แล้วพวกเขาก็ถาม "บทสรุปนั้นล่ะ"
แต่คุณลงทุนลงแรงไปแล้ว คุณทุ่มกับมันอยู่
เรื่องแนชวิลล์ คือเรื่องของตัวละคร 24 ตัว
แต่คุณซึ่งเป็นผู้ชม คือตัวละครตัวที่ 25
คุณมาพร้อมความเชื่อเดิมของตัวเอง
เพื่อนร่วมจ่ายภาษี และผู้ถือหุ้นทั้งหลายในอเมริกา
ผมขอเข้าเรื่องเลยนะ ผมกำลังจัดหาทำการทดแทนบางอย่าง
(ฮัล ฟิลลิป วอล์คเกอร์ พรรครีเพลสเมนต์)
พรรครีเพลสเมนต์ซึ่งเป็นรถบรรทุกตลอดทั้งเรื่อง
ไม่ได้พูดอะไรเลยเกี่ยวกับสิ่งที่พรรคจะทำ
หรือสิ่งที่พรรคสัญญาไว้ ไม่มีเลย พรรคแค่จะจัดทำการแทนที่
เรามีปัญหาบางอย่างที่เงินอย่างเดียวแก้ไขไม่ได้
ตอนที่หนังเปิดตัว ฉันได้รับโทรศัพท์ไม่พึงประสงค์ถึงบ้าน
และคนในสายนี้ก็พูดว่า "ผมอยากสมัคร"
"ผมอยากเลือกเขาคนนี้ เขาเยี่ยมมาก"
ฉันบอก "แต่ว่า ขอโทษนะคะแต่มันยังไม่มีอยู่จริง"
เรื่องแนชวิลล์เป็นการผ่าชำแหละ ให้เห็นเนื้อแท้ของอเมริกาได้อย่างน่าทึ่ง
เนื้อแท้ของอเมริกาไม่ได้แค่ขาดความต่อเนื่อง มันไม่มีแก่นสาร
เรื่องแนชวิลล์เป็นที่ชื่นชอบของนักวิจารณ์ แต่ไม่ใช่ทุกคนที่ชอบ
เช่นที่ผู้ชมคนนึงในแคนซัสเคยพูดไว้
"มีคนบอกผมว่าผมไม่ชอบเรื่องแนชวิลล์
เพราะผมดูหนังไม่เข้าใจ"
"มันก็อาจจะใช่
แต่ดูเหมือนว่าคนทำหนัง และนักวิจารณ์บางคนไม่เข้าใจอเมริกา"
แอ็กชัน!
ดูสิ ประเด็นคือคนบ้านนอกพวกนั้น มีเสน่ห์แบบรากหญ้าแท้ๆ
แหงสิ พวกเขามีสาวกด้วย
และพวกนี้แหละคือคนที่เลือกประธานาธิบดี
เรื่องแนชวิลล์ทำรายได้น่าผิดหวัง
ความแตกแยกระหว่างชาวอเมริกากลาง และชาวชายฝั่งถ่างกว้างขึ้น
คุณตัดผม คุณไม่เหมาะจะอยู่แนชวิลล์
วันก่อนผมแวะเข้าห้องน้ำชาย
ไม่ได้โกหกนะ มีผู้ชายไว้ผมหางม้าอยู่ในนั้น
หัวใจผมแทบจะหล่นไปที่ตาตุ่ม
ผมนึกว่าผมเข้าห้องน้ำผิด
ในปี 1975
กระแสหนังนิวฮอลลีวูด พบที่ทางของตนในจอโทรทัศน์
และซิทคอมที่โด่งดังที่สุดในอเมริกา พูดถึงความแตกแยกที่ถ่างกว้างขึ้นนี้อย่างเปิดเผย
ระหว่างเศรษฐกิจถดถอยกับภาวะเงินเฟ้อ
รัฐบาลชุดนี้กำลังทำให้คุณหมดตัว
- ไปให้พ้น - คุณเดินหนีไม่ได้…
แล้วซิทคอมเรื่องออลอินเดอะแฟมิลี ก็เปลี่ยนโฉมหน้าวงการโทรทัศน์
ประเด็นเรื่องสิทธิพลเมือง ถูกเผยแพร่เข้าสู่ห้องนั่งเล่นในบ้านคุณ
รวมถึงประเด็นเรื่องครอบครัวแตกแยก เพราะแนวคิดทางการเมืองต่างกัน
ในแบบที่หนังคาวบอย หนังสืบสวน
หนังเกี่ยวกับแพทย์ และรายการอื่นๆ ในอดีตไม่เคยทำ
ทุกคนดูเรื่องออลอินเดอะแฟมิลี
แต่ไม่ใช่ว่าทุกคนเห็นสิ่งเดียวกัน
บางคนเข้าข้างไมค์กับกลอเรีย
อาร์ชี่ ถ้าคุณไม่สนใจเรื่องพันธบัตรโรงเรียน
งั้นคุณก็ไม่สนใจอนาคตของประเทศชาติ
แล้วคุณยังเรียกตัวเองเป็นคนอเมริกันเหรอ
แหงสิ
มีคนจำนวนมากเข้าข้างอาร์ชี่
พวกคนหัวเก่า มีอคติ
แต่ก็ยังมีแง่มุมน่ารัก คนที่ก้าวตามโลกไม่ทัน
อาร์ชี่ บังเกอร์ สะท้อนมุมมองต่อโลกของคนเหล่านั้น
คนเหล่านั้นเห็นเขาเป็นเหมือนกระบอกเสียง
ตอนนี้คุณคงกำลังจะบอกผมสินะว่าคนดำ
ในประเทศนี้ได้รับโอกาสแบบเดียวกับคุณ
มากกว่าต่างหาก เขาได้มากกว่าฉัน
ฉันไม่เห็นเคยมีคนนับล้าน ออกมาเดินขบวนประท้วงเพื่อให้ฉันได้งานทำเลย
ไม่มีจริงๆ ลุงเขาเป็นคนหางานให้
อาร์ชี่ ในเรื่องนั้น เป็นภาพแทนของอดีต
แต่ตอนนี้เขากลับดูเหมือน ภาพแทนของอนาคตมากกว่า
(ฮาร์แลน เคาน์ตี้ ยูเอสเอ)
หนังอย่างฮาร์แลน เคาน์ตี้ ยูเอสเอ ที่เป็นเรื่องของคนงานเหมืองพยายามตั้งสหภาพ
แสดงให้เห็นว่า ชนชั้นแรงงานผิวขาวกำลังถูกมองข้าม
แล้วค่าครองชีพที่สูงลิ่วล่ะ แล้วสิทธิ์วันลาป่วยของคุณล่ะ
แค่ห้าวันเอง
- คุณเคยป่วยมั้ย - ผมป่วยไม่ได้หรอก
จากยุค 30 มาถึงยุค 70
นอกจากเศรษฐกิจดีขึ้นแล้ว ยังมีการแบ่งปันผลประโยชน์ด้วย
ปี 1972 คือปีแห่งความเสมอภาคที่สุด ในประวัติศาสตร์อเมริกา
(95% - ค่ามัธยฐาน - 20%)
งานในเมืองเล็ก โรงงานผลิตเมทัลชีท หรือโรงงานบัดไวเซอร์…
(ลาเวิร์น แอนด์ เชอร์ลีย์)
งานเหล่านั้นเคยเป็นงานที่ดีที่สุด แต่ตลาดงานนั้นเหือดแห้งแล้ว
เศรษฐกิจย่ำแย่
มันกลายเป็นการทำเงินจากการเงิน
ไม่ใช่การทำเงินจากการผลิต
(วอลล์สตรีท)
บริษัทเก็บแอปเปิลไว้แล้วโยนแกนแอปเปิลให้เรา
พวกเขาทำแบบนั้น
ไม่มีคนรุ่น "ตัวกูของกู"
สำหรับคนที่ทำงานในโรงงานผลิตรถฟอร์ด
อเมริกาเดินหน้าไปได้อย่างดี ถ้าคุณปล่อยให้ความฝันนั้นคงอยู่
ถ้ายังมีหนทางจริงๆ นะ จากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง
เมื่อไม่มีความฝันซะแล้ว ผมคิดว่าคุณก็จะเจอปัญหา
รู้อะไรมั้ย ถ้าพวกเสรีนิยมทำตามใจนึกได้ต่อไป
เราทุกคนจะได้ยินเสียงชักโครกดังสนั่นแน่ๆ
มันคือเสียงสหรัฐฯ ไหลลงชักโครก
เมื่อเส้นแบ่งทางชนชั้นเริ่มไม่ชัดเจน
วัฒนธรรมจึงกลายเป็นเครื่องมือหลัก ในการยืนยันอัตลักษณ์ของชนชั้นแรงงานผิวขาว
องค์กรการเมืองระดับประเทศเช่น เดอะ เฮอริเทจ ฟาวเดชั่น…
(เลือกฝ่ายที่สนับสนุนชีวิต คนรุ่นต่อไปหวังพึ่งคุณ)
สถาบันคลังสมองแห่งใหม่นี้ ระดมคนจัดตั้งกลุ่มคนเหล่านี้…
(ควบคุมอาวุธเท่ากับควบคุมคน)
และบอกพวกเขาว่าปัญหาของพวกเขานั้นแก้ไขได้
และทางออกของปัญหานั้นเรียกว่า "แนวคิดอนุรักษนิยมของพรรครีพับลิกัน"
ฮาเลลูยา
พวกเขายืมกลยุทธ์จากฝ่ายซ้ายมาใช้ โดยจัดการประท้วงและเดินขบวน
ในปี 1974…
(เดินขบวนต่อต้านการทำแท้ง)
มีผู้ร่วมเดินขบวนต่อต้านการทำแท้ง มากถึงสองหมื่นคน
ในปี 1975 จำนวนนั้นพุ่งไปที่ห้าหมื่นคน
(ต่อต้านการใช้รถบัสข้ามเขต)
เอ็ดเวิร์ด เคนเนดี้ วุฒิสมาชิก ที่สนับสนุนรถบัสพยายามจะปราศรัย
- คุณจะ… - ประชาชนไม่ได้อยากฟังคุณพูด
ให้ลูกๆ คุณนั่งรถบัสเองสิ เท็ดดี้
ระหว่างที่วุฒิสมาชิกเคนเนดี้ มุ่งหน้ากลับออฟฟิศของตน
ฝูงชนก็เริ่มที่จะ…
เรามีแต่เป็นผู้ให้แก่ประเทศของเรา
ไม่ว่าจะมีการขออะไรจากเรา เราก็มอบให้เพราะเรารักอเมริกา
และฉันคิดว่าไม่มีอะไรโง่ไปกว่า…
(เคธี่ คาร์เตอร์)
การเฉลิมฉลองครบรอบ 200 ปีของอเมริกา
ด้วยการยอมให้พวกนักวางแผนสังคม
เข้ามายุ่งกับลูกหลานของเรา โดยที่เราไม่ต่อต้านเลย
แต่พวกอนุรักษนิยมบางคนในพรรครีพับลิกัน เคลือบแคลงตัวประธานาธิบดีฟอร์ด
และกลัวว่าเขาอาจเป็นพวกเสรีนิยมแอบแฝง
(ฟอร์ดแย่แล้ว)
ดังนั้นเลือกตั้ง 76 พวกเขาจึง จัดประชุมเปิดรับผู้สมัครทุกคน
ซึ่งคุณฟอร์ดจะเป็นเพียงหนึ่งในผู้สมัครเท่านั้น
แขกคนแรกของผมในคืนนี้ค่อนข้างเป็น บุคคลที่น่าจับตามองอย่างยิ่งในการเมืองปัจจุบัน
คงมีคนกล่าวว่า ปี 1975 อาจเป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้นเท่านั้น
ขอเชิญทุกท่านต้อนรับ อดีตผู้ว่าการรัฐแคลิฟอร์เนีย…
โรนัลด์ เรแกน
ยินดีที่ได้พบคุณ
(เดอะ ทูไนท์ โชว์)
ยินดีที่ได้มาที่นี่ จอห์น และดีจังที่คุณเชิญผมมาหลังจากที่…
ก็นะ ตกงานมานานกว่าสองเดือนหน่อยๆ
จริงด้วยครับ…
ผมรู้สึกว่าเขาไม่มีจุดยืนทางการเมือง
เขาเป็นแค่นักแสดงที่หางานทำ
ในปี 1975…
(สไมล์)
โรนัลด์ เรแกน เข้าใจเรื่องหนึ่งขึ้นมา
พรรครีพับลิกันสูญเสียความนิยมมานานหลายปีแล้ว
งั้นเรามาทำงานการเมือง เหมือนแสดงหนังดีไหม ขายฝันแบบอเมริกัน
ประการแรก ถ้าชาวอเมริกัน
ลองประเมินสถานการณ์และมองรอบตัว
คุณคงจะเห็นปัญหาของเราเพิ่มสามเท่า
แต่เราก็ยังมีสภาพดีกว่าคนชาติอื่นๆ บนโลกนี้อยู่ดี
ในหลายๆ ด้าน สิ่งที่ โรนัลด์ เรแกน ทำคือ
ตอบสนองความพร้อมจะเชื่อของประชาชน
ว่าสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นนั้น แท้จริงไม่ได้เกิดขึ้น
(นางงามเยาวชนอเมริกัน)
ส่วนหนึ่งเป็นเพราะเราถูกโจมตีอยู่ทุกวัน
เรายังคงได้ยินเรื่องราวแย่ๆ ได้ยินคำกล่าวหาต่างๆ
และเราคุ้นเคยกับการยอมรับคำกล่าวหา ว่าเป็นหลักฐานบ่งชี้ความผิด
(ขวาพร้อมแล้ว)
เพราะเหตุนี้คนอเมริกันจำนวนมากจึงชื่นชอบเขา
(กระแสร้อนจากพรรครีพับลิกัน)
ที่เพียงแค่อยากจะเชื่อว่า ทุกอย่างจะเรียบร้อยดี
เชื่อว่าไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ด้วยพลังใจที่ยิ่งใหญ่
เราก็จะกอบกู้ความบริสุทธิ์ผุดผ่อง ของอเมริกากลับมาได้
ทำไมเราจะต้องหวาดกลัวด้วย
ไม่เคยมีชนชาติใดบนโลกนี้ ที่ต่อสู้หนักหน่วงกว่าเรา
จ่ายค่าตอบแทนเพื่ออิสรภาพสูงกว่าเรา
หรือทำการยิ่งใหญ่ไปกว่าเรา ในการยกระดับศักดิ์ศรีของมนุษย์
เราคือชนชาติอเมริกา และเรามีนัดหมายกับภารกิจที่รออยู่
เช่นที่นิกิต้า ครูสเชฟ เคยพูดกับ ริชาร์ด นิกสัน ไว้ว่า
"ถ้าผู้คนคิดว่ามีแม่น้ำล่องหนอยู่สายหนึ่ง
อย่าบอกพวกเขาว่าไม่มีสักหน่อย"
แต่ "จงสร้างสะพานล่องหนขึ้น"
ไงคะ คิโมซาเบะ
ในที่สุดออลอินเดอะแฟมิลีก็เสียตำแหน่ง
รายการโทรทัศน์ยอดนิยมอันดับหนึ่งไป
ที่มาแทนที่คือซิทคอม…
(แฮปปี้เดย์ส)
ที่มองอเมริกาอย่างมีความหวังมากกว่า
เช่นถ้าคุณพิจารณาซิทคอมอย่างแฮปปี้เดย์ส
มันไม่ได้ดูเหมือนภาพยนตร์
เรื่องนี้ไม่มีการเมืองอยู่เลย มีแต่ความโหยหาอดีต
ความโหยหาอดีตเป็นส่วนหนึ่งใน นิสัยของชาวอเมริกันมาโดยตลอด
และนี่คือการโหยหาอดีตที่เหมือนเพิ่งเกิดขึ้น
วานซืนนี้เอง
(อเมริกันกราฟฟิติ)
"ไม่ดีเหรอ ที่วัยรุ่น เป็นแค่วัยรุ่นเหมือนเมื่อปี 1962 น่ะ"
(ฟันนี่ เลดี้)
หนังย้อนยุค เพลง แม้แต่ร้านอาหารสไตล์ย้อนยุค
ล้วนตอบสนองต่อความอยากหวนระลึกอดีตแสนสุข
ถึงกับดูเหมือนเป็นความคิดที่ดี ที่จะสร้างละครเพลงของโคล พอร์เตอร์
โดยมีเบิร์ต เรย์โนลด์สนำแสดง
- คุณคือที่สุด - คุณร้องได้ยังไง ฉันตาลายจะแย่
(แอต ลอง ลาสต์ เลิฟ)
คุณคือบัลเลต์ที่กำลังร่ายรำ คุณคือที่สุด
คุณคือทามาเล่ที่ชวนให้ชิม
รู้ไหม มันอาจเป็นเหมือนฟาสต์ฟู้ด ทางอารมณ์ของชาวอเมริกันก็จริง
แต่มันก็พอเข้าใจได้ด้วย
"มันเป็นยังไงนะ ก่อนหน้าสงครามเวียดนาม
ก่อนหน้าวอเตอร์เกต ก่อนหน้าความมืดมิดทั้งหมดนั้น"
"อ้อ มันเคยมีช่วงเวลาหนึ่งที่มีโอกาสมากมาย และเต็มไปด้วยความหวัง"
ฉันตายแล้วใช่มั้ย
เราต้องการเรื่องโกหก เพราะมันรู้สึกดี
และเขาก็ไปแล้ว!
เราต้องการฮีโร่ เราต้องการบทสรุปที่มีความสุข
- เขาทำได้ - โอ้โฮ
- นั่นไง กระโดดได้ยอดเยี่ยม - สุดยอดเลย
เรื่องแฮปปี้เดย์สอยากให้คุณ เหมือนปิดการทำงานของสมอง
และผมเข้าใจที่สุดเลย
มันยากมากที่จะขีดเส้นแบ่ง ระหว่างอดีตและปัจจุบัน
(เกรย์ การ์เดนส์)
คุณเข้าใจมั้ย
อันตรายอย่างนึงของการโหยหาอดีตคือ มันเป็นการคัดเลือก
(บ้านเล็กในป่าใหญ่)
มันเป็นเหมือนการบิดเบือน วิธีแก้ปัญหาต่างๆ ในปัจจุบัน
ซึ่งมันดูเหมือนเป็นข้อเท็จจริง เพราะ "ดูสิ เราเคยมีอดีตที่สวยงาม"
นักเขียนคนหนึ่งเคยอธิบายความรู้สึกนี้ว่า เป็นความโหยหาอดีตอย่างสุดขั้ว…
(ไอ แอม อะ แมน)
แนวคิดที่ว่าปัจจุบันไม่สามารถเทียบเคียงอดีตได้…
(สตรีจงรวมพลัง)
และผู้คนเลือกที่จะลืม
แต่สำหรับคนส่วนใหญ่ของประเทศ พวกเขาไม่ได้มีชีวิตเหมือนในแฮปปี้เดย์ส
(อรชรร่อนเร่)
- โดนัลด์ โดนัลด์ - ไม่เป็นไร รอย
เอาเลย วิ่งไปเลย!
อลิซ ถ้าเธอให้เกียรติกันสักหน่อย
เขาคงเรียนรู้บ้างก็ได้
สำหรับผู้หญิงหลายคน
โลกแห่งความเป็นจริง คือโลกที่พวกเธอละทิ้งความฝัน
และรู้สึกว่าถูกขังอยู่ในความเป็นจริงที่เป็นอยู่
ฉันไปพบมาร์ตี้ และบอกเขาว่า
"ฉันอยากให้หนังเรื่องนี้ เล่าจากมุมมองของผู้หญิง"
"คุณรู้อะไรเกี่ยวกับผู้หญิงบ้าง"
เขาก็บอกว่า "ไม่รู้เลย แต่ผมอยากเรียนรู้"
และมันยอดเยี่ยมเลยเชียว
(ผู้กำกับ อรชรร่อนเร่)
มันสนุกมากเพราะปราการทุกอย่างถูกทลายลง
อลิซรับมือกับปัญหาต่างๆ
แตกต่างจากวิธีที่ผู้ชายรับมือกับปัญหา
ผู้หญิงต้องแต่งงาน
สาวโสดเป็นเหมือนสาวทึนทึก
ผู้หญิงทุกคนที่ฉันเคยรู้จัก
เป้าหมายของพวกเธอคือแต่งงานและมีลูก แค่นั้น
ปาร์ตี้จบแล้ว
เมื่อสามีของเธอตาย
อลิซก็ออกเดินทางเพื่อไล่ตามความฝัน ที่จะเป็นนักร้องตามห้องอาหาร
แต่เมื่อเธอหาได้แต่งานสาวเสิร์ฟ
เธอก็เริ่มตั้งคำถามต่อที่ทางของเธอในโลกนี้
เราสร้างภาพยนตร์เรื่องนั้น ในขณะที่ผู้หญิงกำลังตระหนักว่า
คุณค่าของพวกเธอดำรงอยู่ได้ด้วยตนเอง
โดยไม่ต้องอิงกับสถานภาพที่มีกับผู้ชายอีกต่อไป
ใช่ ฉันรู้ แต่นี่คือชีวิตของฉันนะ นี่คือชีวิตของฉันรู้มั้ย
ไม่ใช่ชีวิตที่ฉันจะต้องไปช่วยเหลือผู้ชายสักคน
จริงด้วย
มันคือการตื่นรู้
นั่นคือยุคแห่งการปลดแอกสตรี…
(ผู้หญิงทั่วโลก จงรวมตัวกัน)
เมื่อผู้หญิงต่อสู้เพื่อกำหนด ตำแหน่งแห่งที่ของพวกเธอในสังคมเสียใหม่
(สตรี สิทธิของเรา ยอมถอยไม่ได้)
ส่วนสังคมจะรับฟังหรือไม่เป็นอีกเรื่อง
ผู้จัดการของฉันคนหนึ่งเคยบอกว่า "ถ้าคุณเป็นผู้ชาย
คุณคงได้ทำหนังเรื่องแรกไปแล้ว หลังจากเรื่องแนชวิลล์"
ฉันคิดว่าผู้คนหวาดกลัว
ภาพยนตร์ในยุคนั้น แทบจะไม่ให้ความสำคัญกับผู้หญิง…
(มาฮอกกานี)
และยิ่งหายากกว่านั้นคือ ถ่ายทอดภาพของผู้หญิงที่มีอำนาจ
เรื่องมาฮอกกานี ผมหมายถึง ไดอะน่า รอสส์ผู้ยอดเยี่ยม
ผมไม่สนว่าออสการ์ว่ายังไง นั่นคือ…
นั่นเป็นเหมือน หนึ่งในสามสิ่งสุดยอด ที่มีคนทำไว้ในปี 1975
"ฉันต้องการคุณ"
แหงสิ คุณต้องการฉัน อยากรู้มั้ยว่าทำไม
เพราะฉันคือผู้ชนะ ฉันคือผู้ชนะจ้ะที่รัก
เหมือนว่าคุณมีตัวตนต่อเมื่อคุณมีอำนาจ
เช่น เฟย์น ดันนาเวย์ในเรื่องเน็ตเวิร์ก
ผู้รับบทผู้หญิงที่ยอดเยี่ยมที่สุดคนหนึ่งแห่งยุค 70
เมื่อคืนนี้ ฮาวเวิร์ด บีล ขึ้นไปที่นั่น และพูดสิ่งที่ชาวอเมริกันทุกคนรู้สึก
ว่าเขาเบื่อกับเรื่องไร้สาระทั้งหมดนี่ เขาถ่ายทอดความโกรธแค้นของมวลชน
ฉันอยากได้รายการนั้น แฟรงค์
ฉันสามารถเปลี่ยนรายการนั้น ให้โด่งดังถล่มทลายได้
นี่คือ ฉันคิดนะว่านี่คือ การฉีกจากของเดิมอย่างแท้จริง
เธอมีไหวพริบ มีความคิด สร้างสรรค์ล้นเหลือ มีพรสวรรค์…
(เฟย์ ดูนาเวย์)
และเธอใช้คุณสมบัติทั้งหมดนั้น เพื่องานที่เธอทำอยู่ และเธอรักงานนี้
ผมต้องขอเตือนคุณนะ ผมไม่ทำอะไรทั้งนั้นในเดตแรก
เราจะได้เห็นกัน
แต่ผมได้ยินมานะว่า ตัวละครผู้หญิงที่คุณสร้างไว้ในเรื่องเน็ตเวิร์ก
อาจทำให้ขบวนการสิทธิสตรีถอยหลังไป 50 ปี
คุณกลัวเรื่องนั้นมั้ย
สิ่งที่เราพยายามจะหลีกหนีคือ บทบาทของผู้หญิงที่ถูกเหมารวม
ที่สะท้อนมุมมองที่ไม่ถูกต้อง ว่าผู้หญิงที่แท้จริงคืออะไร
คุณไม่สามารถพูดได้ว่า
"เอาเถอะ ใช่ แต่สุดท้ายเธอต้องเป็นคนดีเสมอ"
(วันเดอร์ วูแมน)
อย่างไรก็ตาม ผู้หญิง ไม่ได้กระตือรือร้นที่จะเปลี่ยนแปลงทุกคน
ยิงได้ตามสบาย
ขบวนการเรียกร้องความเท่าเทียมของสิทธิสตรี
กำลังประสบปัญหาเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทั่วประเทศ
ตัวอย่างล่าสุดคือความพ่ายแพ้ ในการเลือกตั้งในสัปดาห์นี้
ที่นิวยอร์กและนิวเจอร์ซีย์
(ไม่เห็นด้วย หนูอยากให้แม่อยู่บ้าน)
(ผู้หญิงแห่งปี)
อีอาร์เอคือการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่รับรอง
ความเท่าเทียมทางเพศสำหรับอเมริกันทุกคน
(สหประชาชาติ 1975 ปีสตรีสากล)
ผู้หญิงต้องการเป็นอะไรบางอย่าง มากกว่าเป็นแม่บ้าน
(เมืองนี้มีแต่ยอดภรรยา)
คืองี้คุณหมอ ปัญหาของฉันคือ เมื่อมีอิสระในการเลือกโดยสมบูรณ์
ฉันก็ไม่อยากไปบีบ กระดาษชำระชาร์มินบ้าบอนั่นหรอกนะ
เรื่องเมืองนี้มีแต่ยอดภรรยาเนี่ย มันเป็นเหมือนเรื่องเล่าแนวสตรีนิยม
ที่ถูกซ้อนทับอยู่บนโครงเรื่องแนวจิตหวาดระแวง
แม่บ้านผู้ซื่อสัตย์ สวย และเก่ง
การที่จริงๆ แล้วพวกเธอคือหุ่นยนต์ไร้ชีวิตจิตใจ
ได้ฉีกทำลายบรรทัดฐานเดิมๆ
แล้วก็เกิดเรื่องน่าประหลาดใจ
คุณเริ่มเห็นการเคลื่อนไหวของแม่บ้านธรรมดา
ที่ต่อสู้เพื่อค่านิยมทางศีลธรรมดั้งเดิม
และเป้าหมายก็คืออีอาร์เอ
(หยุด อี.อาร์.เอ.)
พวกเขายังเตือนถึงอนาคตที่ผู้หญิงคงถูกส่งไปรบ
อนาคตที่คงจะมีห้องน้ำรวม…
(ผมบูชาเมียผม)
และอนาคตที่อีอาร์เออาจจะปูทาง
ให้มีการแต่งงานของเกย์แบบถูกกฎหมาย
จนกว่าคุณจะสามารถทำให้เกิด ความเท่าเทียมที่ผู้ชายออกลูกได้เหมือนผู้หญิง
(ฟิลลิส ชลาฟลี่)
จนกว่าจะถึงตอนนั้น การกล่าวว่ากฎเกณฑ์ ในการสนับสนุนครอบครัวควรเท่าเทียมกัน
ทั้งสามีและภรรยา ก็ยังเป็นภาระสองเท่าสำหรับผู้หญิง
เดฟทำงานหนักมาทั้งวัน แล้วกลับบ้านมาเจออะไร
คนมักง่าย
บ็อบบี้ ตอนนี้มันเล่นงานเธอแล้ว
ไม่มีอะไรเล่นงานฉัน
ฉันแค่อยากดูเหมือนผู้หญิง และทำบ้านของฉันให้สวยเสมอด้วย
การสนทนานี้ถึงจุดเดือดในฤดูร้อนปีนั้น
โดยมีบุคคลที่ดูไม่น่าจะเป็นไปได้ที่สุดเป็นชนวน
(เบ็ตตี้ ฟอร์ด)
ฉันเคยบอกสามีว่า "ถ้าเราต้องเข้าทำเนียบขาว…
(สิงหาคม ปี 1975)
ก็ได้ ฉันจะไป แต่ฉันจะไปในฐานะตัวฉันเอง"
"ถ้าพวกเขาไม่ชอบใจ พวกเขาก็แค่จะต้องโยนฉันออกมา"
เบ็ตตี้ ฟอร์ด
อดีตนักเต้นของคณะมาร์ธา แกรห์ม ที่บังเอิญกลายเป็นสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง
ได้ไปออกรายการ 60 มินิทส์ เพื่อให้สัมภาษณ์สนับสนุนอีอาร์เอตามปกติ
แต่แนวคิดเสรีนิยมของเธอ ในประเด็นการทำแท้ง กัญชา
และการนอกใจ ทำให้คนทั้งประเทศตกตะลึง
คุณยังพูดถึงเรื่องที่คนหนุ่มสาว อยู่ด้วยกันก่อนแต่งงานด้วย
- ก็พวกเขาทำอยู่แล้วไม่ใช่เหรอ - จริงครับ
แล้วถ้า ซูซาน ฟอร์ด มาหาคุณและบอกว่า…
- "แม่คะ หนูกำลังมีชู้" - แน่นอนว่าฉัน…
ฉันคงไม่ทำหน้าแปลกใจหรอก
ฉันคงอยากรู้เรื่องหนุ่มคนนั้นอย่างมาก
หนุ่มคนที่เธอกำลังมีใจให้
เธอเปิดเผยเกี่ยวกับการรักษาโรคมะเร็งเต้านม
และที่เธอเสพติดยา ทั้งที่ในช่วงเวลานั้น หัวข้อเหล่านี้
แทบไม่ถูกกล่าวถึงในที่สาธารณะ
(เสรีชนในทำเนียบขาว)
การที่เธอเปิดเผยความบกพร่องของตนเอง
ทำให้เธอได้รับทั้งเสียงชื่นชม และเสียงก่นด่าพอๆ กัน
เบ็ตตี้ ฟอร์ดเคยพูดบางอย่างออกอากาศ กับเพื่อนร่วมงานของผม มอร์ลีย์ เซเฟอร์
(แนนซี่ เรแกน สี่เดือนต่อมา)
เป็นคุณจะรับมือกับคำถามแบบนั้นยังไง
ฉันคิดว่าฉันคงไม่ตอบคำถามนั้น
จากผลสำรวจความนิยม คะแนนของฟอร์ดดิ่งฮวบ
มีสัญญาณใหม่ๆ บ่งชี้ว่า
โรนัลด์ เรแกนได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น
(ธันวาคม ปี 1975)
การเผชิญหน้ามีแนวโน้ม จะทวีความรุนแรงขึ้นในการเลือกตั้งปี 76
เนื่องจากเรแกนได้คะแนนนิยม แซงหน้าประธานาธิบดีฟอร์ดแปดจุด
รู้ไหม เจอรัลด์ ฟอร์ดเป็นประธานาธิบดี ที่มีแนวคิดอนุรักษนิยมมาก
ทำไมเขาถึงมาเป็นเครื่องมือของฝ่ายซ้าย
แต่ผมคิดว่าเหตุผลส่วนใหญ่เป็นเพราะวัฒนธรรม
รู้ไหม ครอบครัวของเจอรัลด์ ฟอร์ด เป็นครอบครัวอเมริกันขนานแท้ ทั้งแง่ดีและร้าย
พวกเขาเป็นครอบครัวที่มั่นคง รักใคร่กลมเกลียว
ส่วนครอบครัวของ โรนัลด์ เรแกน เละเทะ
ลูกสาวของเขา แพตตี้ เดวิส
เปลี่ยนชื่อตัวเองเพื่อจะได้ไม่ถูกเชื่อมโยงกับเขา
แนนซี่ เรแกน ผู้รณรงค์โครงการ "จัสต์ เซย์ โน"
ก็ใช้ยาเสพติดชนิดเดียวกันกับที่ เบ็ตตี้ ฟอร์ดเคยใช้
แต่เรแกนสามารถพลิกสถานการณ์นี้
และทำให้ครอบครัวเขา เป็นเหมือนในเรื่องเมืองนี้มีแต่ยอดภรรยา
ฉันกำลังคิดจะชงกาแฟให้เธอ
ฉันนึกว่าเราเป็นเพื่อนกัน ฉันนึกว่าเราเป็นเพื่อนกัน
ครอบครัวเรแกนเป็นครอบครัว ยุค 70 ที่สมบูรณ์แบบ
ในแง่ที่ว่าเป็นครอบครัวแตกแยกโดยสิ้นเชิง
มันสะท้อนช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่ออย่างแท้จริง
ในฐานะประชาชน ในฐานะประเทศ เราจะเผชิญหน้ากับข้อบกพร่องของเราหรือเปล่า
หรือเราจะแค่แสร้งทำว่า
ชาวอเมริกันที่แท้ไม่ได้มีปัญหาครอบครัว
เดือนพฤศจิกายน
ผู้ชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 1976
คือคนนอกที่แทบไม่มีใครพูดถึงในปี 1975
และผมภาวนาว่าผมจะสามารถ ทำได้ตามที่พวกคุณเชื่อมั่น
และจะไม่มีวันทำให้คุณผิดหวัง
ขบวนการประชานิยมของโรนัลด์ เรแกน
กลับไปเก็บตัวสงบชั่วคราวในตอนนี้
ไม่กี่เดือนก่อนหน้านั้น ผู้กำกับวัย 29 ปี สตีเว่น สปีลเบิร์ก
อยู่ในงานฉายหนังใหม่ของเขารอบปฐมทัศน์
จังหวะหนึ่ง ผู้ชมคนนึงที่หวาดกลัวมาก วิ่งเข้าไปที่ล็อบบี้แล้วอาเจียนพุ่ง
แทนที่จะกลับบ้าน ผู้ชมรายนั้นกลับมานั่งที่เดิม
ตอนนั้นเองที่สปีลเบิร์กรู้แล้วว่าหนังของเขาดังแน่
(จอว์ส)
(สตีเว่น สปีลเบิร์ก)
ผมชอบการพาผู้คนเข้าโรงหนังมืดๆ อยู่ร่วมกับคนแปลกหน้านับพัน
และมอบประสบการณ์ที่พวกเขาจะไม่มีวันลืม
ผมแน่วแน่อยากจะเล่าเรื่องความรู้สึกภายใน
ความเพ้อฝันของผู้คนและความสัมพันธ์ของผู้คน
แต่ขณะเดียวกันผมก็ชอบกินป๊อปคอร์นอบเนยด้วย
ผมอดใจไม่ไหว ผมแค่ชอบ
คุณจะต้องใช้เรือลำใหญ่กว่านี้
"คุณต้องใช้เรือลำใหญ่กว่านี้" ใช่ เป็นผมก็คิดอย่างนั้น
ผมหมายถึงยังไงผมก็จะไม่ลงน้ำ
ดังนั้นคุณกำลังคุยผิดคนแล้ว
ผมเป็นเพื่อนสนิทกับสตีเว่น
วันเปิดตัว เรานั่งแท็กซี่ไป
มีแถวยาวเหยียดเจ็ดบล็อกจากโรงหนัง
ผมไม่เคยเห็นอะไรแบบนั้นมาก่อน
ในชั่วชีวิตของเรา นี่แหละหนังทำเงินถล่มทลาย
ผู้ชมที่เดินออกมา พวกเขาตื่นเต้นมาก
โคตรจะนองเลือด นั่นแหละหนังเรื่องนี้
รู้ไหม พวกมันทำ…
ดีที่สุดที่ผมเคยดูมาในชีวิตนี้ หนังดีที่สุด
ผมไม่อยากจะปิดไฟในห้องนอนตอนกลางคืนเลย
เพราะรู้สึกเหมือนว่า ฉลามจะพุ่งขึ้นจากน้ำได้ทุกเมื่อ…
(แซเทอร์เดย์ไนต์ไลฟ์)
แล้วขึ้นมาที่ชั้นแปดเพื่อมากินผม
จอว์สเป็นเรื่องเกี่ยวกับอะไร
มันคือนิทานเปรียบเทียบ ที่สมบูรณ์แบบของยุควอเตอร์เกต
รู้ไหม จอว์สมีเรื่องการปกปิดความจริง
ส่วนใหญ่เกี่ยวกับ การบริหารจัดการล้อมปิดชายหาด
ผมคิดจริงๆ นะว่ามันเกี่ยวกับความไว้วางใจกัน
การยอมรับตัวตนของคุณเองขั้นสูงสุด
เหมือนความตื่นตระหนกเรื่องการดำรงอยู่
เหลวไหล จอว์สคือหนังสัตว์ประหลาด คุณไปดูจอว์สเพราะมันน่ากลัว
มันเป็นหนังที่ไม่ได้บอกอะไรทั้งนั้น
เหตุผลที่จอว์สประสบความสำเร็จถล่มทลาย เพราะมันเป็นหนังที่ยอดเยี่ยม
แต่ฮอลลีวูดได้เรียนรู้ ผ่านการตลาดโปรโมตจอว์ส
ว่าผู้ชมจะรักหนังเรื่องนี้
มันส่งผลกระทบต่อประเภทหนังที่จะเกิดขึ้นตามมา
"หนังแบบไหนที่เราจะขายได้"
จอว์ส
ธุรกิจเกี่ยวกับฉลามอู้ฟู่เลย
เราจะสรรหาทุกอย่างที่เราจะหาได้
แค่มันดูเหมือนฉลาม ก็ขายได้แล้ว
แต่ถึงแม้มันจะเป็นแค่หนังสัตว์ประหลาด
มันโดนใจความรู้สึกที่กำลัง ขยายตัวร่วมกันของผู้คนในสังคม
ฉลามเป็นเหมือนสัญลักษณ์ ของวิถีชีวิตในปี 1975
"อะไรนะ อเมริกาแพ้สงครามเหรอ"
"อเมริกามีประธานาธิบดีขี้ฉ้อเหรอ"
"ตอนนี้ประเทศอาหรับโลกที่สาม คุมเศรษฐกิจของเราอยู่เหรอ"
และด้วยเหตุนี้ ตามแบบฉบับฮอลลีวูดตัวจริงเสียงจริง
พวกเขาก็ระเบิดมันทิ้ง แบบที่จอห์น เวย์นคงจะทำเหมือนกัน
ภาพยนตร์ที่เรียบง่ายเข้าถึงคนดูที่สุด
จอว์สคือหนึ่งในหนังคลาสสิก ที่จะเป็นที่นิยมตลอดไป
ตอนที่เขากำลังดูรูปเหยื่อของฉลาม
แล้วมันสะท้อนให้เห็นที่แว่นตาของเขา…
นั่นคือการทำหนัง
และผมไม่คิดว่าตอนที่สตีเว่น กำลังสร้างจอว์ส เขาจะคิดว่า
"ฉันกำลังสร้างหนังทำเงินสูงสุด ที่ผู้คนจะต้องทำลายศิลปะ
เพื่อจะได้สร้างหนังทำเงิน เทียบเท่าหนังของฉันให้ได้" น่ะ
ปลายปีนั้น
จอว์สทำเงินได้มากกว่า หนังทุกเรื่องที่เคยสร้างมา
แต่สถิตินั้นคงอยู่ไม่นาน
เพราะยุคของหนังทำเงินถล่มทลายมาถึงแล้ว
ยิ้มหน่อย ไอ้ชาติ…
ฮอลลีวูดจับกระแสได้ทันที
พวกเขาคิดว่า "คนดูอยากเห็นผู้ชนะ"
แค่สองปีผ่านไปช่างมีความแตกต่างมากมาย
ฉันคิดว่าถึงเวลาที่เรา ควรมีหนังแฟนตาซีดีๆ สักเรื่อง
คือว่าพวกเราเอียนเต็มที
กับหนังวิพากษ์สังคมที่เรามีมาตลอด
ชอบหนังเรื่องจอว์สตรงไหน
ไม่รู้สิ
ตัวร้ายไม่ชนะอีกแล้วมั้ง มันแพ้แล้ว
ยุคนิวฮอลลีวูดจบลงแล้ว
และนั่นคือเสียงระฆังสำหรับยกที่หนึ่ง…
(ร็อคกี้)
ขณะที่ปี 1975 ใกล้จะหมดไป ผู้คนก็มีคำถามหนึ่งในใจ
อเมริกายังไหวอยู่หรือเปล่า
สตั๊ดส์ เทอร์เคิล
คำถามสำคัญนะจอร์จ เพื่อใคร
เหลือเชื่อ แชมป์ล้มไปแล้ว
เมื่อเรากำลังพูดถึงตาแก่อายุ 200 ปีคนนี้
ที่รู้จักกันในชื่ออเมริกา…
(ริชาร์ด เฮฟฟ์เนอร์ พิธีกร)
เขาเป็นปัจเจกมากเกินไป
- เน้นไปที่… - เห็นด้วย
"ฉัน" มากกว่า "เรา"
เน้นไปที่ "ฉัน" มากกว่า "เรา"
อพอลโลปล่อยหมัดฮุกเข้าใส่ร็อคกี้…
เราสามารถทำได้ดีขึ้นมาก ด้วยตัวเราเอง เรียนรู้ที่จะเข้ากันดีกับคนอื่น
(ดร.อัลลัน ฟรอมม์ นักจิตวิทยา)
นี่คือปัญหาใหญ่เรื่องหนึ่งที่เราเผชิญในโลกปัจจุบัน
ใกล้จะหมดปีแล้ว
เรามาย้อนดูปี 1975 กันคร่าวๆ ดีมั้ยครับ
มันเป็นปีที่เน่าเฟะมาก ฉันดีใจที่มันจบลงแล้ว
ปี 76 ควรจะดีขึ้นมากๆ นะเพราะปี 75 น่ะ…
(ฉลองครบรอบ 200 ปีปฏิวัติอเมริกา)
ปี 1976 ครบ 200 ปีของการกำเนิดอเมริกา
แต่บางคนสงสัยว่า พวกเขาควรยกเลิกงานฉลอง 200 ปีดีไหม
บางทีอาจไม่มีอะไรน่าฉลอง
พวกเรายึดมั่นความจริงที่ประจักษ์แจ้งในตัวเอง ว่ามนุษย์ทุกคนถูกสร้างขึ้นมาให้เท่าเทียมกัน
ว่ามนุษย์ได้รับพรจากผู้สร้าง พร้อมสิทธิบางประการที่ไม่อาจถ่ายโอนได้
- ในบรรดาสิทธิเหล่านั้น ชีวิต เสรีภาพ… - แสวงหาความสุข
แต่ในวันที่ 4 กรกฎาคม คนทั้งประเทศก็ออกมาฉลอง
งานฉลอง 200 ปี
ก็คืองานฉลองวันชาติคูณพัน
ใช่ มันดูปลอม เหมือนหลุดมาจากดิสนีย์ อะไรไม่รู้…
(งานฉลองวันเกิดมหาอำนาจอเมริกา)
แต่มันก็เท่ดี ยอดมาก
บางทีอาจเป็นเพราะมีเค้กสูงห้าชั้น
มีรถไฟเสรีภาพ…
ขบวนพาเหรด
บางส่วนในตัวผมชอบแต่อเมริกาฉบับดิสนีย์
นั่นคือโลกที่เราอยู่
หนึ่งในเรื่องราวที่ทำให้รู้สึกดีแห่งปี 1976
คือเรื่องของนักแสดงตกอับ ที่ขายบทหนังเกี่ยวกับหมารองบ่อน
ซึ่งกลายมาเป็นหนังทำเงินที่สุดแห่งปี
แต่เมื่อคุณเจาะลึกเรื่องราว ที่น่าประทับใจนั้น ร็อคกี้คือใคร
เขาสะท้อนให้เห็นอะไร
คนขาวชนชั้นแรงงาน
ผู้ที่ถูกชายผิวดำปากจัดคนนี้ไล่ต้อน
หมัดขวาเข้าที่คาง โอ้ เขากำลังจะ…
ในงานออสการ์
หนังดีเด่นบางเรื่องจากกลางทศวรรษ 70 ได้เข้าชิงภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
แท็กซี่มหากาฬ, เน็ตเวิร์ก, สองผู้เกรียงไกร
และผู้ชนะคือ…
ร็อคกี้ เออร์วิน วิงค์เลอร์ และโรเบิร์ต ชาร์ตออฟ โปรดิวเซอร์
ร็อคกี้ชนะออสการ์ คืนนั้นจบลงแบบนั้น
สิ่งต่างๆ เปลี่ยนไป เพราะผู้คนไปดูภาพยนตร์
เพื่อดูว่าภาพยนตร์เรื่องไหนทำเงินได้มากที่สุด
เมื่อก้าวเข้าสู่ทศวรรษ 80 ค่ายหนังก็ทวงคืนบัลลังก์
คนกลุ่มนั้นไม่ได้สนใจหนัง
พวกเขาสนใจแต่เรื่องเงิน
เมื่อคุณเปลี่ยนรูปแบบศิลปะ เป็นผลิตภัณฑ์ของระบอบทุนนิยม
ก็จะสูญเสียบางอย่างไป
สไตล์ที่เป็นเอกลักษณ์ในการทำหนังไม่เคยหายไป
มันแค่กลายเป็นข้อยกเว้นมากกว่าเป็นกฎเกณฑ์
(มนต์ร็อกขนหัวลุก)
ถึงร็อคกี้ทุกคนในโลกนี้ ผมรักคุณนะ
ขอบคุณ
ปี 1975 เป็นช่วงเวลาที่อเมริกา ใกล้เคียงกับการพูดว่า "ฉันก็มีข้อเสีย"
และในช่วงเวลาสั้นๆ
หนังและวัฒนธรรมป๊อปถ่ายทอดสิ่งนั้นได้
แต่มันหนักหนาเกินไป เราก็เลยหันหน้าหนีไปเลย
แต่คุณย้อนกลับไปดูหนังเหล่านั้น แล้วมันเหมือนบอกว่า
"อย่ากลับไปดูอีกเลย"
"ก็มีให้เห็นนี่แล้วไง มันเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคุณ"
คือพวกเราซาบซึ้งบุญคุณ พ่อแม่ของเราที่ไร้ความรับผิดชอบ
ถึงขนาดพาเราไปดูหนังที่สร้างบาดแผลทางใจ ไปดูกับตาตัวเองเนี่ยนะ
พระเจ้า ช่วงเวลานั้น
คุณไม่มีวันสร้างยุค 70 ขึ้นมาใหม่ได้
คือว่าเด็กๆ ของฉันอยากจะพูดบางอย่าง กับทีมของพวกเธอ เด็กๆ
(หมีน้อยนักเบสบอล)
เราแค่อยากจะบอกว่าพวกนายเล่นดีเลย
และพวกเราทำไม่ดีกับพวกนาย มาตลอดฤดูกาลเลย
เราอยากจะขอโทษ
แต่เราก็ยังไม่คิดว่า พวกนายเป็นทีมเบสบอลที่ดีขนาดนั้น
แต่กล้าดี ทุกคนเลย
พร้อมมั้ย โอเค
สอง สี่ หก แปด เราชื่นชมใคร
แบร์ส แบร์ส เย่!
เฮ้ย แยงกี้ พวกนายเอาคำขอโทษ และถ้วยรางวัลของนาย
ยัดตูดตัวเองไปซะ!
อีกอย่างนะ รอดูปีหน้าเถอะ
ปี 1975 เหมือนเป็นบทสรุป แต่ไม่ใช่
มันเป็นแค่เรื่องเล่าเกี่ยวกับอเมริกาอีกบทหนึ่ง
พวกเราคือชาติที่มิอาจแบ่งแยกได้ มีเสรีภาพและความยุติธรรมสำหรับทุกคน
จะมีอะไรผิดพลาดได้ล่ะ
คำบรรยายโดย เพียรพิไล ธรรมลิขิตชัย