Downloaded from YTS.LT
Official YIFY movies site: YTS.LT
ONDERZOEK NAAR CHEMISCHE EN BIOLOGISCHE OORLOGSVOERING
Er zijn vijf legerbases in de VS...
...waar chemische en biologische wapens worden geproduceerd.
Zijn er ongelukken gebeurd? - Het incident bij Dugway.
Op een zondag merkten boeren dat hun schapen doodgingen.
Er gingen er 6000 dood.
TESTCENTRUM DESERET PROEFTERREIN DUGWAY
Er werd daar sinds de jaren 60 zenuwgas getest. Dat is misgegaan.
Er was een legervliegtuig met 150 liter roodgeverfd zenuwgas.
Dat is richting Salt Lake City gewaaid.
VRIJGEGEVEN BEELDMATERIAAL
En uw gezin? Heeft dat nadelige gevolgen ervaren?
Ik weet niet of het hierdoor komt.
We hadden zaterdag buikgriep en hebben de hele nacht overgegeven.
Dat is hoe dan ook schrikken.
Medisch, veterinair en ander technisch personeel van Dugway...
...is ter plaatse...
...om de oorzaak te onderzoeken.
We kunnen op dit moment alleen speculeren...
...over de specifieke doodsoorzaak van de schapen.
VERBODEN TOEGANG GEEN CAMERA'S
Het leger kan zeggen wat het wil. Ik heb het onderzocht...
...voor een artikel dat ik heb geschreven.
Het zenuwgas was de doodsoorzaak. Het leger zegt van niet, maar het was zo.
Iedereen weet het, maar niemand wil zeggen dat het leger liegt.
Toe nou.
Doe het nou goed.
DE PRIJS VAN DE MACHT
DE OORLOG TEGEN TERRORISME
Er staat: 'Hersh lijkt veel te weten over het onderzoek...
...maar hij weet niets van de doofpotaffaire.'
Bijzonder, ik zag dit vorig jaar pas.
Goed, we gaan beginnen.
Wat wil je doen? Je filmt alles.
We willen over bronnen praten. - Jij wil over bronnen praten.
Ik praat daar liever niet over.
Het gaat niet om specifieke bronnen of bepaalde soorten mensen.
We hebben er al een paar besproken.
Ik heb de schrijfboeken bekeken en daar staan alle namen in.
Dit zou pas na m'n dood naar buiten komen.
We maken geen namen bekend, Sy.
Een deel van hen kan nog leven, snap je dat?
Vaak hadden ze de pest aan me. Ze kwamen toch.
Waarom kwamen ze graag bij je?
Als je voor je werk geheimen bewaart en iemand probeert ze te achterhalen...
...kun je net zo goed met mij praten. Geen idee.
Ik analyseer die mensen verder niet. En mezelf gelukkig ook niet.
Dat zou je wel willen, maar ik doe het niet.
Ik herinner me wel mensen. Deze werkte voor Kissinger en dit is...
Dit is die vrouw van de CIA.
Je weet niet wie je kunt vertrouwen.
Ik vertrouw jullie nauwelijks.
LAURA HAD SY IN 2005 GEVRAAGD OM EEN FILM TE MAKEN.
BIJNA TWINTIG JAAR LATER GING HIJ AKKOORD
MARK HEEFT MET SY AAN DRIE DOCUMENTAIRES GEWERKT.
Ik maak me niet meer druk om wat anderen denken.
Ik schreef altijd verhalen waar mensen boos om werden.
Sommige dingen zijn moeilijk om over te schrijven.
Het kan altijd erger.
Als journalist moet ik geheimen en feiten achterhalen.
Die publiceren we in de wetenschap dat we daarmee regels en wetten overtreden.
Het is geheime informatie.
We vinden dat er een goede reden voor is.
Verantwoordelijke ambtenaren voeren hun werk niet goed uit.
Dat wil ik laten zien. De pers moet in staat zijn...
...alles te publiceren wat ze wil. Dat is vastgelegd in de grondwet.
Bij elke wedstrijd willen Amerikanen zo'n stijgende lijn voor zichzelf...
...en een dalende lijn voor de tegenstander.
Zo gaat het er niet aan toe bij de oorlog in Vietnam.
Volgens mij gaat het voor ons eerder zo.
En het gaat voor hen meer zo. Het gaat niet recht omhoog of omlaag.
We boeken wel vooruitgang.
We zijn tevreden met de resultaten die we halen.
Zij lijden grotere verliezen dan ze ons toebrengen.
DRINGEND BOMBARDEMENT OP HANOI
PENTAGON ERKENT DAT CIVIELE GEBIEDEN ZIJN BESCHADIGD IN NOORD-VIETNAM
Het Pentagon is een vreemde plek.
Je krijgt koffie, je kletst wat en leest de krant.
Rond half elf is er een conferentie. Dan dien je wat in.
Ze krijgen veel geld om naar persconferenties te luisteren...
...op het transcript te wachten en dan een artikel te schrijven.
Dat doen ze de hele dag voor de kost. Dat is niet veel.
Wat je in Amerika hebt is niet zozeer censuur...
...als zelfcensuur door de pers.
Toen ik voor AP bij het Pentagon was, ging ik niet lunchen met collega's...
...maar zocht ik jonge officieren op.
Ik kletste wat over football en leerde ze kennen.
Ik had in het leger gezeten.
Uiteindelijk zeiden ze tegen me dat het een grote moordpartij was.
Ik vroeg wat ze bedoelden.
Je wordt gehersenspoeld.
Mensen bepalen wat het volk wel of niet mag weten.
En er wordt openlijk gemoord in Vietnam.
STEUN DE SOLDATEN BRENG ZE NAAR HUIS
Ik had het gevoel dat ik niets nuttigs deed.
Ik voelde me niet goed bij mijn rol en het verloop van de oorlog.
Er was iets gaande wat ik niet kon achterhalen.
Er bestaat zoiets als de waarheid.
Er ging daar een waarheid verscholen en ik kon die niet achterhalen.
Daar maakte ik me zorgen over.
Na een ruzie met de redacteur, ben ik gestopt bij AP.
M'n vrouw Liz en ik hadden een kind en we hadden het niet breed.
Ik begon met freelancen.
Op een dag werd ik gebeld door een onbekende man.
Hij zei dat er in Vietnam iets afschuwelijks in de doofpot werd gestopt.
Het was onduidelijk.
VUUR
Hij zei dat soldaten in het wilde weg mensen hadden doodgeschoten.
Hij wist er weinig van, maar het leger was in paniek.
Ik wist geen naam. Ik wist niets.
Ik kwam wel eens bij het Pentagon. Daar zat een aardige kolonel.
Toen ik hem weer tegenkwam, bleek bij een ster te hebben.
Ik hield hem tegen. We zeiden dat we elkaar lang niet hadden gezien.
Ik vroeg naar z'n knie. Hij was beschoten.
Ik vroeg of hij dat zelf had gedaan om generaal te worden.
Hij zei lachend: Val toch dood.
We liepen door en ik vroeg wat hij nu deed.
Hij zei dat hij voor de stafchef werkte. Ik vroeg of dat Westmoreland was.
Ik vroeg of hij meer wist van een schietpartij in een dorp.
Hij wilde wel iets kwijt.
Hij zei dat die Calley van hem naar de hel mocht lopen.
Toen had ik een naam.
Ik spelde hem wel verkeerd.
Maar toen vond ik een kort artikel in de New York Times.
Er stond dat luitenant William L Calley Jr...
...was opgepakt voor doodslag.
Dat was hem dus.
Z'n advocaat heette Latimer.
Die belde ik. Ik vertelde dat ik Hersh heette.
Ik zei dat ik op een vlucht naar Salt Lake City zat...
...en ik vroeg of ik langs kon komen. Dat vond hij goed.
Dat was niet zo. Ik wilde gewoon nonchalant doen.
Eenmaal op z'n kantoor pakte hij een vel papier.
Het was een aanklacht.
Luitenant Calley zou 109 mensen hebben gedood.
Dat vel papier lag ondersteboven.
Ik zei tegen mezelf:
'Ga door met het gesprek en doe of je aantekeningen maakt.
Schrijf zoveel mogelijk tekst over.'
AANKLACHT: SCHENDING VAN ARTIKEL 118 VAN HET MILITAIR STRAFRECHT
Dit was schokkend.
Ik besloot Calley op te zoeken.
Ik vloog naar Fort Benning.
Ik droeg 'n sjofel pak, vast m'n trouwpak. Ik had al dagen hetzelfde aan.
Ik kwam 's ochtends aan en ik vond hem rond middernacht per toeval.
Calley zat in een officierswoning. Daar had ik hem niet verwacht.
Hij was anders dan ik had gehoopt. Ik hoopte op een monster.
Hij begon met een reeks leugens.
Hij zei dat er veel vijanden waren en dat hij z'n troepen beschermde.
Die burgers hadden hen willen doden.
Hij zei dat z'n commandant, Ernest Medina, ook aan een onderzoek werd onderworpen.
Hij belde hem op en zei: 'Er is een journalist bij me...
...zeg dat ik alleen bevelen opvolgde.'
Medina zegt dat hij van niets weet en gooit de hoorn erop.
Calley kijkt me aan zo van...
...misschien... Misschien ben ik de zondebok.
WILLIAM CALLEY ZOU 109 BURGERS HEBBEN VERMOORD
IN EEN VIETCONGBOLWERK DAT BEKEND STOND ALS PINKVILLE
ONTRUIM HET GEBIED
BURGERSLACHTOFFERS
Sy had het aan meerdere tijdschriften proberen te verkopen.
Niemand durfde het aan.
Toen gaf hij het aan mij met de woorden: Verpest dit niet.
Ik heb negen uur lang elke hoofdredacteur gebeld...
...bij elke krant in Amerika om dit verhaal aan de man te brengen.
Je hebt een verhaal geschreven over een luitenant...
...die 109 Vietnamese burgers zou hebben vermoord.
Waar is dat gepubliceerd?
De Chicago Sun-Times om half zes plaatselijke tijd.
En dat was jouw verhaal. - Ja.
Dat stond in de eerste editie van 30 kranten.
Je moet een beetje onorthodox te werk gaan.
Life had geen interesse.
Look had geen interesse. Toen kwam David Obst van Dispatch.
Hij zei dat hij het intact op de voorpagina kreeg.
Ik ben momenteel niet geliefd in het Pentagon.
Ze wilden het geheimhouden.
Ik heb dat onmogelijk gemaakt.
Heeft u even?
Het Pentagon zette Calley neer als een soort gek.
Hij leek me niet gek, dus vroeg ik me af...
...of hen was bevolen om iedereen dood te schieten...
...en of dat vaker gebeurde.
We steunen je, Calley.
Er was meer gebeurd.
Dat moest wel. Maar ik wist niet waar ik heen moest.
Het leger zou me niet helpen. Dat was zeker.
M'n telefoon staat nog aan. - Neem op.
Nee. Oké.
Ik zei dat de waarschuwing uit Iran kwam, maar hij kwam via Saoedi-Arabië.
Dat doet er niet toe.
Je zei dat het waarschijnlijk Iran was.
Hij kwam ook uit Iran, maar via Saoedi-Arabië. Het maakt niet uit.
Je hoeft het niet te veranderen.
Tot spreeks. Ik moet nu ophangen. Dag.
Hij wil dat ik niet te veel vertel.
Het zit zo.
We gaan terug naar m'n huis in Macomb Street.
Sy leest The Washington Post. Hij ziet daar een kort artikel.
Dat ging over ene Ron Ridenhour.
Die knul zei dat hij het leger over het bloedbad had verteld.
Ridenhour had 8 maanden eerder een brief geschreven aan 30 Congresleden...
...de voorzitter van de stafchefs...
...het Witte Huis en de president over wat hij wist, over wandaden.
Ik heb thuis m'n koffer ingepakt en geld geleend.
En ik ben naar hem toe gevlogen.
Ze hadden me specifiek verteld...
...dat ze soldaten en officieren door het dorp hadden zien lopen.
En dat ze de mensen langs het pad naar het dorp of in het dorp zelf...
...allemaal neerschoten.
Ze werden zomaar doodgeschoten, zonder enige aanleiding.
Ik vond dat ik actie moest ondernemen.
Ik kon dit niet de rest van m'n leven voor me houden.
Daar zou ik niet mee kunnen leven.
Ridenhour gaf me een dienstrooster.
Hij gaf namen van twee mensen die wel met me wilden praten.
De ene was een jonge mormoon uit Utah.
Hij heette Michael Terry.
Ik heb hem die avond opgezocht.
Hij noemde het nazipraktijken.
EEN JONGE SOLDAAT MOEST IEDEREEN NEERMAAIEN, MAAR HIJ KON HET NIET
De tweede waarover hij me vertelde was Michael Bernhardt.
Ik sprak hem in Fort Dix.
Je kon dat verhaal niet verpesten.
Je hoefde het verhaal alleen voor zich te laten spreken.
Ik had aantekeningen van Terry en Bernhardt.
Laat ze gewoon hun verhaal vertellen.
'HET GEBEURDE DOELBEWUST HET WAS MOORD EN IK KEEK TOE'
VERTELDE SERGEANT MICHAEL BERNHARDT
'HET LEGER HEEFT ME BEVOLEN OM TE ZWIJGEN,' ZEI BERNHARDT.
'MAAR VAN SOMMIGE BEVELEN BEPAAL IK ZELF OF IK ZE OPVOLG.'
Wat is je bevolen?
Voor de operatie gaf de commandant het bevel...
...om de bewoners van het dorp om te brengen.
Dacht je dat de bewoners bij de Vietcong hoorden?
Sommige bewoners... Daar vraag je naar. Sommige van de bewoners...
...konden nog niet eens lopen. Die konden geen Vietcong zijn.
WISSELENDE REACTIES OP ARTIKEL
Er werd heftig gereageerd door mensen die het niet wilden geloven.
Ze waren boos op ons, de boodschappers.
TWIJFEL BIJ VERSLAG OVER MY LAI.
Niemand wilde weten dat de VS de boosdoener waren.
ONDUIDELIJK BEWIJS VOOR BLOEDBAD
BLOEDBAD 'TWIJFELACHTIG'
VERSLAG VAN BLOEDBAD AFGEDAAN ALS PROPAGANDA
Er zijn recentelijk mensen in het nieuws gekomen vanwege ernstige incidenten.
Sommige mensen vinden dat die incidenten iets zeggen over het leger.
Maar het zijn slechts de daden van een kleine groep.
Het leger als geheel hoort niet terecht te staan.
Ik probeerde erachter te komen wat er precies was gebeurd.
Dat was mijn doel.
En ik bleef mensen vinden.
Er wilden veel mensen met me praten.
Wat bedoel je met wat er was gebeurd? - Hoe kon dit gebeuren?
Dat ze zo zijn afgegleden.
Je laat me aan dingen denken die ik liever vergeet.
Ik zocht een jongen die z'n voet was verloren. Paul Meadlo.
Hij woonde in een uithoek van Indiana.
Hij woonde in een oude, vervallen boerderij.
Er kwam een typisch Zuidelijke vrouw naar buiten.
Ik zei dat ik Paul wilde spreken.
Ik zei dat ik journalist was en over z'n legertijd wilde praten.
En toen zei ze iets wat me altijd zal bijblijven.
Ze zei verbitterd: 'Het was een lieve jongen...
...en dankzij hen is het een moordenaar.'
Toen hij terugkwam, liep hij te stotteren.
Ik vroeg waarom hij dat deed.
Hij zei dat hij door een hel was gegaan.
Ik vroeg Paul wat er was gebeurd. En toen kwam het eruit...
'Doodslag, moord, vergelding.'
Hij was heel serieus.
Sy belde me en zei:
'We hebben een verhaal voor de voorpagina.'
'M'n lieve jongen werd een moordenaar.' 'We hadden bevelen gekregen.'
Ik heb CBS Evening News gebeld.
Toen heb ik iets gedaan wat niet hoort, alleen wist ik dat toen niet.
Ik heb gezegd dat we geld wilden.
Hij vroeg hoeveel.
Ik had geen idee, dus ik flapte eruit: tienduizend dollar.
Hij wachtte even en ging akkoord.
Mike Wallace doet het interview.
Hij sprak twee minuten met hem en wilde meteen beginnen.
Om hoeveel mensen ging het?
We hebben een stuk of 45 mensen midden in het dorp verzameld.
Mannen, vrouwen en kinderen? - Ja.
Baby's? - Die ook.
We verzamelden ze en lieten ze op hun hurken zitten.
Luitenant Calley vroeg of we wisten wat we moesten doen.
Ik zei dat ik het wist. Ik dacht dat we ze moesten bewaken.
Hij ging weg en kwam een kwartier later terug.
Hij vroeg waarom ze nog niet dood waren.
Ik zei dat ik dacht dat we ze alleen hoefden te bewaken.
Hij zei dat ze dood moesten.
Hij liep iets naar achteren en begon te schieten.
Hij zei dat ik ook moest schieten.
Ik heb vier magazijnen afgevuurd op die groep.
Mannen, vrouwen en kinderen? - Ja.
En baby's? - Ook baby's.
Hoe schiet je baby's dood?
Geen idee. Gewoon.
IK HEB BABY'S DOODGESCHOTEN... GEWOON
Vergeet het maar, wij gaan niet.
VAN UW BELASTINGGELD
EN BABY'S? - OOK BABY'S.
De betrokken legerfotograaf, Ron Haeberle, had twee camera's.
Voor het leger maakte hij zwart-witfoto's.
SOLDATEN BIJ MY LAI
Hij had niet verteld dat hij ook kleurenfoto's had gemaakt.
Toen m'n verhaal uitkwam, heeft hij ze verkocht.
EXCLUSIEVE FOTO'S, OOGGETUIGENVERSLAGEN HET BLOEDBAD BIJ MYLAI
'HET BEVEL WAS OM MYLAI MET DE GROND GELIJK TE MAKEN'
'JE NOEMT HET GEEN BURGERS, VOOR ONS WAREN ZE VC'
HET SCHOKKENDE BLOEDBAD
Het ging de hele wereld over.
HET EINDE VAN DE MENSELIJKHEID IN EEN VIETNAMEES DORP
Hoeveel van je familieleden zijn omgekomen?
Vier mensen.
Wat zag je toen je terugkwam van de markt?
Ik ben te jong. Ik durfde niet te kijken.
Heb jij het als enige overleeft van je hele familie?
Ja.
Ze hebben alles platgebrand.
Er zijn mensen geslagen. Iedereen is vermoord.
Weet u waarom?
Dat weet ik niet. Ik weet niet waarom.
Iedereen is opgepakt. Zelfs de monnik is vermoord.
Weet u hoeveel mensen er zijn omgekomen?
Hoeveel er zijn omgekomen? - Ja.
Ik weet 't niet, maar er lagen veel doden. Er lagen overal lichamen.
M'n neefje dat net had leren lopen...
...klampte zich aan me vast terwijl hij om z'n moeder huilde.
Toen is hij doodgeschoten. Ik heb gedaan of ik dood was.
VERHAAL MYLAI BLEEF BIJNA ONOPGEMERKT
FREELANCER HERSH KWAM ER ALS EERSTE MEE NA TELEFONISCHE TIP
We hebben ons toegelegd op willekeurige moord en verkrachting.
Het is genegeerd. Sommige journalisten moeten het hebben geweten.
Het is afschuwelijk. Waarom is dit niet bekendgemaakt?
Er zijn 400 of 500 mensen gedood.
Er waren die dag tientallen helikopters die ondersteuning moesten bieden.
De generaal-majoor van de Americal Division was erbij.
De kolonel van de brigade was erbij.
Het hoofd van de eenheid was er.
Binnen een paar dagen wisten 400 soldaten ervan.
Maar niemand had het gemeld.
We kunnen maar twee conclusies trekken.
Het was zo'n schokkende gebeurtenis dat niemand erover kon praten.
En de tweede, meer logische conclusie is...
...dat het gewoon zo ging.
LICHAMEN IN GREPPEL GEZIEN GESTOPT OM TE ETEN
GELUNCHT CIRCA 50 LICHAMEN GEZIEN
Het ging om het aantal doden.
Je succes werd afgemeten aan het aantal doden.
Westmoreland wilde hoge scores.
Hoe zorg je ervoor dat er genoeg vijanden sneuvelen?
Dan ging je naar plaatsen als My Lai en zei je dat iedereen Vietcong was.
Er waren drie methodes.
Niet iedereen deed eraan mee.
Daar gaat het niet om. - Ik wil het uitleggen.
Kijk naar wat er is gebeurd.
Ze hebben honderd mensen in groepjes bij elkaar gezet.
Toen zijn ze doodgeschoten.
Je was daar zelf niet bij.
Ik weet het. - Heb je het gezien?
Als ik alles zelf gezien moet hebben had ik weinig aan een persconferentie.
ONDERZOEK NAAR INCIDENT BIJ MY LAI
Toen m'n artikel uitkwam, deed het leger onderzoek.
Ik heb het getuigenverslag gelezen.
Het leger wilde natuurlijk achterhalen hoe ik erachter was gekomen.
Het had geheim moeten zijn.
Zou u op de grote luchtfoto's...
...kunnen aangeven waar volgens u...
...de greppel zich bevond...
...met daarin de lichamen.
Jazeker.
GREPPEL MET 30-40 LICHAMEN
UIT HET HOOFD INGEVULD THOMAS J KINCH
UIT HET HOOFD INGEVULD CALVIN L HAWKINS
UIT HET HOOFD INGEVULD DENNIS M BUNNING
MEISJE, JONGEN EN MAN SMEKEN OM HUN LEVEN
Ik weet niet of u dit wilt horen.
We willen alles horen wat je kwijt wil. - Goed dan.
Met het eerste schot werd een baby door het hoofd geschoten.
Ik moest overgeven.
Dat was namelijk de eerste keer...
Ik had wel eerder iemand gedood...
...maar ik had niet eerder gezien wat voor schade dat aanricht.
VERSPREIDE LICHAMEN
Wat is er gebeurd nadat die groep was doodgeschoten?
Nou...
Op dat moment...
...waren meerdere mensen vrouwen aan het verkrachten.
Drie jongens waren allemaal tegelijk met een meisje bezig.
Een jongen greep een van de meiden...
In een of twee gevallen schoten ze ze daarna dood.
DODE VROUW IN BED GEZIEN
Elke dag werd de last op m'n schouders dertig keer zo zwaar.
Zo voelde het. Het werd steeds maar erger.
Ik heb twee of drie maanden jongens gezocht.
En dan leerde ik meer. Het was vreselijk.
Een paar keer trok ik het echt niet meer.
ANONIEM GRAF AAN DE ZUIDKANT VAN MY LAI
Getuigen hadden gezegd dat My Lai geen opzichzelfstaand geval was.
Er vond die dag nog een bloedbad plaats.
Het leger beschreef My Lai als opzichzelfstaand geval.
Maar het kwam in de oorlog vaker voor. Zelfs op diezelfde dag en die ochtend.
Het gebeurde twee kilometer verder ook.
Veertien officieren hadden het in de doofpot willen stoppen.
Ze werden uiteindelijk aangeklaagd voor plichtsverzuim...
...het negeren van de regels en het niet melden van het incident.
Ze waren betrokken bij moord of het verheimelijken ervan.
Maar ze werden aangeklaagd voor het niet melden.
Westmoreland maakte na vier jaar promotie.
Terwijl iedereen in het leger en bij de stafchefs weet...
...dat hij burgers vermoordde.
Natuurlijk bescherm ik je. Ik kan je niet eens beschrijven. Zeg maar.
Noem me een onderzoeker die in Gaza is geweest.
Je zegt er gericht op vrouwen en kinderen wordt geschoten. Heb je cijfers?
Kinderen worden gericht aangevallen met quadcopters.
Ik heb tientallen röntgenfoto's van kinderen met quadcopterkogels...
...in hun nek of hun hoofd. Die foto's zijn afkomstig van artsen.
Het zijn kinderen.
Wat een nachtmerrie. En dit is pas de eerste fase.
Ik moet er zelf wel in geloven dat we hier iets aan kunnen doen.
Ik spreek dagelijks vrienden en naasten.
Als ik er niet in geloof, laat ik ze in de steek.
Ga je terug?
Dat is het plan.
Mensen snappen niet dat dit een precedent schept.
In Gaza worden het verleden en de toekomst weggevaagd.
Het verleden en de toekomst...
...worden weggevaagd.
M'n vader besprak nooit iets met ons.
Hij kon alleen zwijgen of woedend worden.
Het was een echte Oost-Europeaan.
Ik hoorde de geheimen pas later.
M'n vader was een Joodse vluchteling. Hij sprak weinig Engels.
Hij was violist geweest. Hij kon prachtig spelen.
Hij kwam uit het dorpje Šeduva.
In Litouwen was je een doelwit als je Joods was.
MANIFEST VAN BUITENLANDSE PASSAGIERS
Op z'n zestiende of zeventiende, in 1920 of 1922...
...is hij uit Litouwen naar Hamburg gereisd.
Hij had 12 dollar gespaard om naar Amerika te varen.
Hij sprak geen Engels en was onopgeleid.
NAAM VERANDERD IN OPDRACHT VAN DE RECHTBANK
VAN ISADOR HERSHOWITZ IN ISADORE HERSH
Toen jaren later de Duitsers kwamen...
...hebben die alle Joden naar het bos gebracht en geëxecuteerd.
Ze zijn uitgeroeid.
Ik heb er nooit met hem over gesproken omdat ik het niet wist.
Hij sprak niet over de Holocaust.
Dat verhaal had ik willen horen.
Heeft je moeder niets verteld?
Als ze al iets vertelde, was het een leugen.
Dat wist ik. Zo was het gewoon.
Soms kocht ze koekjes en deed ze of ze die zelf had gebakken.
Alsof we dat niet proefden. Het gaf niet. Ze was m'n moeder.
M'n tweelingbroer is natuurkundige.
M'n moeder trok ons dezelfde kleren aan. Op ons 13e zagen we hoe raar dat was.
We kregen binnen ons gezin helemaal geen kennis mee
Dus abonneerde ik me op het boek van de maand.
Ik verslond boeken.
Boeken leerden me nadenken.
M'n vader had een wasserij en stomerij. Aan 45th Street en Indiana.
Ik vond het fijn om daar te werken.
Het was een zwarte buurt met zwarte arbeiders.
Sterling was een jongen van begin 20. Hij perste broeken voor 12 cent.
Hij nam me mee naar wedstrijden.
Ik heb alle goede zwarte spelers gezien, zoals Satchel Paige.
Hij zei dat ik het wel zou redden vanwege m'n huidskleur.
Maar hij zou z'n hele leven broeken blijven persen.
Hij zei het niet zo expliciet, maar zo was het.
Ik had twee oudere zussen.
Ook een tweeling.
Ze wilden snel het huis uit.
Ik was een beetje een sjacheraar.
Vanaf m'n vijftiende onderhield ik ons gezin.
Ik weet nog dat hij lag te hoesten.
Drie pakjes per dag. Hij lag te hoesten.
Hij kreeg longkanker en hersenkanker.
Toen hij zieker werd, hielp ik hem in bad te gaan.
Ik haalde eerst tienen en toen ben ik met school gestopt.
SCHOOLGOLF, STUDIEVERENIGING, SCHOOLBASKETBAL
Hij wilde niet dat ik ging studeren. Ik moest de winkel runnen. Dat kon ik.
M'n broer Alan was er volgens hem niet geschikt voor. Die moest studeren.
Hij vond dat ik geen studie nodig had.
Zo deed hij dat, want ik kon de winkel runnen. En dat was ook zo.
Wat maakte je zo geschikt?
Ik kon goed praten, ik hield van mensen.
Ik reed een keer na sluitingstijd naar huis.
Ik wist dat hij dood was omdat er geen licht brandde.
Ik wist niet eens dat hij stervende was.
M'n familie had er niet aan gedacht dat ik afscheid had willen nemen.
Er was een hogeschool aan de universiteit van Illinois.
Die was heel goedkoop. Dat was belangrijk.
Ik wist dat ik goed kon schrijven, maar het leek me niet zo zinvol.
Het leek niet zo belangrijk als ik aan de kassa zat of kleren teruggaf.
Ik moest als eerste een Britse en een Amerikaanse roman met elkaar vergelijken.
Dus ik heb een essay geschreven.
Aan het eind van les wilden we naar huis.
Hij vroeg of Seymour Hersh er was. Ik dacht: wat heb ik nu weer gedaan?
Ik liep met gebogen hoofd naar voren.
Hij vroeg of ik Hersh was en hij vroeg wat ik hier deed.
Ik wist wat hij bedoelde.
Ik vertelde dat m'n vader was overleden. Hij vroeg waar de winkel was.
Dat vertelde ik hem.
Hij vroeg of ik zelf m'n uren bepaalde.
Hij zei: Kom naar de universiteit van Chicago.
Ik schiet meteen vol. De universiteit van Chicago.
Ze lieten me daar een toets doen.
Ze zeiden dat de Engelse toets niet nodig was, maar ik wilde ze allemaal doen.
Dat heeft m'n leven veranderd.
Chicago was voor mij een compleet andere wereld.
Ik had een vriendin in Washington. Haar vader zat in de regering.
Ik was toen een jaar of 20.
Ze zei dat haar vader Eisenhower maar een zak vond.
'Zei je vader dat over een president terwijl hij...'
Ze zei dat het een enorme sukkel was.
Ik had geen idee dat presidenten sukkels konden zijn. Ik was jong.
Ik wist niets van de wereld.
Ik dacht niet dat ik hem beter zou maken. Ik maak me geen illusies.
Maar ik had het gevoel dat ik genoeg moed had.
Op een avond raakte ik in de kroeg met iemand in gesprek.
Ik vroeg wat hij voor werk deed. Hij was verslaggever bij City News.
Ik vroeg wat dat inhield. Ik kende City News niet.
Het was...
Het was gewoon een wonder.
Het is een wonder dat ik journalist ben geworden.
Als er een artikel klaar was...
...deed ik twaalf exemplaren in een bak...
...om ze naar de kranten te sturen. Dat was m'n werk.
Binnen een maand werd ik misdaadverslaggever.
Ik vond het heerlijk om te doen.
Er was toen veel georganiseerde misdaad.
De maffia en de politie hadden iets gemeen.
Dat zag ik wel in.
Je leert meteen dat je de politie met rust moet laten.
Het gaat ons niet aan als zij roven en stelen.
Ik was getuige van tirannie. En ik had door dat het dat was.
Maar ik vond het ook opwindend.
Ik schrijf iets wat een slap aftreksel lijkt...
...als je het echte verhaal kent.
Maar de waarschuwing over Dimona is belangrijk.
Dimona was geen doelwit en je zei dat het 48 kilometer was.
Maar het ligt maar 45 km van het vliegveld. Wel opletten.
Dag, schat. Tot later.
Dat was de Israëlische vriendin die 30 jaar geleden had geholpen.
Ik had het je gestuurd.
Het ging naar jou of m'n overleden moeder.
Wie weet kan zij kan het lezen.
Ik kwam een keer terug uit Hanoi. Ik was daar tijdens de oorlog.
Ze zei dat ik altijd naar plekken ging waar ik niet gewenst was.
Wat heb ik ermee gedaan?
Beste heer Rosenthal, kan ik soms een baan krijgen?
Ik wil over andere dingen schrijven dan over massamoord.
Laat maar weten.
Ik had een visum voor Hanoi.
De Times had gebeld.
Ze wilden al m'n verhalen over Vietnam uitgeven.
Toen heeft Abe Rosenthal me aangenomen.
Henry Kissinger wilde me meteen spreken.
Hij was niet blij dat die man van My Lai bij de New York Times werkte.
Hij vond dat heel ongemakkelijk.
Want hij kreeg altijd z'n zin.
Hij was Nixons veiligheidsadviseur. Hij sprak veel met journalisten.
Hij probeerde de pers te manipuleren.
SCHEMA VAN MR KISSINGER
Ik zocht hem op in het Witte Huis.
Hij zei dat hij benieuwd was welke indruk ik had gekregen van Hanoi.
Ik zei dat het moreel er goed was geweest.
Zo heb ik een kwartier zitten kletsen. Het ging niet over het beleid.
Toen belde hij de assistent die over Vietnam ging en zei:
'Deze man weet meer over wat er in Vietnam speelt dan de CIA.'
Ik dacht: dit kan niet waar zijn.
Moets ik gevleid zijn door deze onzin? Ik stond versteld.
LUNCH MET MAX FRANKEL
Maar zo ging dat.
Kissinger belde de bureauredacteur van de Times, Max Frankel.
En dan schreef Bernie Gwertzman, de buitenlandredacteur, een artikel.
Daar stond in wat Kissinger had gezegd.
'Het overleg is in een impasse geraakt.'
'Hoge ambtenaren zeiden...' Dat was Kissinger.
Ik sloeg er stijl van achterover.
Hij had veel macht over de krant.
En wat ik deed beviel hem totaal niet.
Die Hersh is een rotzak.
Het is vast een communist. - Precies.
Hoe kan de New York Times zoiets plaatsen?
Het is schandalig. - Wat vind je?
Hij heeft het gewoon uit z'n duim gezogen.
Ik was net begonnen bij de Times toen iemand van de CIA...
...me een bizar verhaal vertelde over een geheime operatie.
De Russen waren een onderzeeër kwijt met een codeboek.
De CIA verzon een dekmantel om de Russische onderzeeër te bergen...
...met een boot van Howard Hughes.
Dat was de Glomar Explorer.
Het was een idiote operatie.
'GLOMAR EXPLORER VAN HUGHES' TESTS MIJNSYSTEMEN OP ZEE
De regering haalde de krant over het verhaal niet te plaatsen...
...vanwege de nationale veiligheid.
Het is twee jaar niet geplaatst.
Ik heb overwogen te stoppen.
Ik had vooral moeite om Sy onder controle houden bij een krant...
...die niet wou dat een ander ze voor was...
...maar niet voorop wilde lopen.
STEM VAN BILL KOVACH
Ze wilden niet als eerste met controversiële verhalen komen...
...die de regering in een slecht daglicht stelden.
Bent u ontslagen?
Vijf mannen zijn opgepakt in het Democratisch hoofdkwartier...
...toen ze afluisterapparatuur wilden plaatsen.
WATERGATEGEBOUW
Het was weekend.
De Times was het verhaal misgelopen...
...omdat iedereen op het strand lag of in de kroeg zat.
De Washington Post kreeg een politierapport.
Ze stuurden Woodward en Bernstein.
Ik ging naar het gerechtsgebouw voor de voorgeleiding.
De rechter vroeg James McCord, de leider van de inbrekers, waar hij werkte.
Cord fluisterde: Bij de CIA.
De rechter zei dat hij harder moest praten. Toen zei hij het harder.
Ik zat op de eerste rij toe te kijken.
Ik flapte eruit:
'Allemachtig.'
Het werd in de media beschreven als een bizarre, onverklaarbare gebeurtenis.
Zo zagen Carl en ik het niet.
We weten nog niet wat er tijdens de campagne is gebeurd...
...op het gebied van spionage en sabotage.
Niet alleen afluisteren.
We hebben zeven maanden zonder hulp aan dat verhaal gewerkt.
Het verhaal was van Woodward en Bernstein.
Eind 1972 kwam Rosenthal langs.
Hij wilde zich niet laten piepelen.
Ik wilde Watergate niet doen. Ik kende niemand in het Witte Huis.
Maar ik was wel vol van mezelf.
Ik ging op zoek naar informatie. Ik hoorde dingen van het comité.
Uiteindelijk vond ik een van de vijf inbrekers.
Die vertelde het verhaal over de doofpotaffaire.
4 AANGEKLAAGDEN ZEGGEN DAT ZE NOG WORDEN BETAALD
Op 14 januari...
...stelde Sy Hersh dat de inbrekers nog steeds zwijggeld kregen.
Dat was heel belangrijk.
Dat bewees dat het in de doofpot was gestopt.
Dit kon onze redding zijn.
Dat het Sy Hersh van My Lai was en ook dat het de New York Times was.
Dus belde ik hem om hem te bedanken. Het was eenzaam geweest.
Hij zei dat de Times het moest plaatsen.
Ze snapten niet dat we dat niet deden. Hoe konden we zo dom zijn?
Hij bedankte me en dat was gemeend.
Dus ik kon het verhaal gaande houden voor de Times.
Het was leuk om de strijd aan te gaan met Carl en Bob.
De New York Times citeert onderzoekers...
...die zeggen dat u Watergate in de doofpot wilde stoppen.
Ik heb dat artikel gezien.
Ik zie wel vaker zulke dingen in de New York Times.
Ik geloof er niets van.
DAGVAARDING VAN MITCHELL, STANS EN VESCO VANDAAG VERWACHT
ONDERZOEKERS ZIEN GEEN BEWIJS TEGEN NIXON
Verdomme, dat verhaal in de Times en dat van Hersh...
Hij heeft het meestal niet mis.
Het is een klootzak, maar hij heeft meestal gelijk.
Ik krijg informatie die verder niemand te zien krijgt.
Personeel van het Witte Huis nam contact met me op.
Ik had fijne contacten bij Justitie.
CLANDESTIENE ACTIE
Ik begon een idee te krijgen van hoe ver de geheimhouding ging.
Kissinger deed overal clandestiene dingen.
Hij had een grote mate van controle over geheime operaties.
Het heette het 40 comité en Kissinger was de baas.
Ze deden alles aan de macht te blijven.
Liegen, bedriegen, wegstoppen.
Allende.
Nixon had de pest aan Allende.
Hij vond het een linkse communist.
Hij had kopermijnen genationaliseerd van mensen die Nixon financierden.
Kissinger en de CIA stonden dus onder druk om Allende weg te krijgen.
In 1973 is Allende vermoord. en is de regering ten val gebracht.
De fascistische Pinochet nam het over.
Duizenden mensen zijn opgepakt en vermoord.
K: Dat in Chili is vastgelegd en de kranten zeuren...
...omdat een communistische regering ten val is gebracht.
P: Dat is me wat.
K: Onder Eisenhower waren we helden geweest.
P: Je kunt niet zien dat wij er de hand in hebben gehad.
K: We hebben ze alleen geholpen.
KISSINGER CHILI-STRATEEG GENOEMD
HIJ HEEFT DE ECONOMISCHE STRIJD TEGEN ALLENDE AANGEVOERD
Alles was verbonden.
Het herverkiezingscomité van Nixon.
De regering Nixon, de CIA onder Nixon.
Alles was met elkaar verbonden.
Ik treed morgen om 12.00 uur af als president.
Vicepresident Ford...
...wordt op dat tijdstip tot president beëdigd in dit kantoor.
MEMORANDUM VOOR: ADJUNCT-DIRECTEUR ONDERWERP: SEYMORE HERSH
HERSH HEEFT OUD-MEDEWERKERS GESPROKEN
HIJ HEEFT KENNIS VAN GEHEIME CIA-ACTIVITEITEN
JAMES ANGLETON HOOFD CONTRASPIONAGE
Ik kreeg meer informatie van mensen bij de CIA.
Je hebt als journalist meerdere primeurs gehad...
...maar je bent ook heel kritisch. Toch vertellen mensen je geheimen.
Is het systeem dan niet zo gesloten? - Natuurlijk niet. Zeker niet.
Ik ben je van dienst als je iets lekt. Als je iets goeds lekt, kom ik meteen.
ZWARTBOEK GESTUURD
Mensen kletsen om meerdere redenen.
Ze praten met me.
Mensen willen vertellen over foute dingen die ze hebben gedaan. Dat dacht ik.
Ik raakte bevriend met een bron.
Hij heette Bob Kiley.
Hij is dood, dus ik kan het zeggen.
Kiley bespioneerde activistische studenten voor de CIA.
Hij raakte gedesillusioneerd en ging weg bij de CIA.
Ik heb hem gebeld.
CIA SPIONEERT
Hij vertelde over Chaos.
HET [MH] CHAOSPROGRAMMA
Wat was Operatie Chaos?
LEVER VANDAAG MASSAAL JE OPROEPKAART IN
Eind jaren 60 had het Witte Huis de regering opgedragen...
...te bepalen of de studentenbeweging communistisch was.
De CIA begon contact te leggen met studenten en ze te rekruteren.
Ze bespioneerden Amerikanen.
De afdeling contraspionage werd geleid door James Angleton.
Hij was een mythische figuur bij de CIA.
Ik heb hem gebeld.
Ik zei dat ik van Chaos afwist.
Hij ontkende alles en bood twee verhalen als ik er niet over zou schrijven.
Ik wist dat het klopte.
CIA-OPERATIE TEGEN DEMONSTRANTEN EN ANDERE DISSIDENTEN ONDER NIXON
CIA-OPERATIE TEGEN ANTI-OORLOGSDEMONSTRANTEN
ZEER GECOÖRDINEERD
GRIEZELIG
De New York Times meldde vandaag dat de CIA...
...zijn boekje te buiten is gegaan...
...van de jaren 50 tot het einde van de regering-Nixon.
Ze hebben zeker 10.000 Amerikanen bespioneerd.
De CIA mag alleen buitenlandse inlichtingen verzamelen.
Angleton was zacht gezegd erg boos op me.
Na onder druk te zijn gezet vertelde James Angleton...
...dat hij is opgestapt als hoofd contraspionage.
Jim Angleton.
Waarom bent u opgestapt?
Er komt voor iedereen een moment...
...dat je je land niet meer dient.
Heeft u een duwtje gekregen?
Ik ben niet uit het raam geduwd.
Toen ik dit verhaal schreef...
...werd ik in de gaten gehouden.
Ze hielden me al heel lang in de gaten.
Ze waren in paniek, want ik had kennis van het geheime document Jewels.
ONDERWERP: 'FAMILY JEWELS'
Het woord 'family' hoorde ik later. Het heette Jewels.
Een voormalig CIA-directeur wilde alle misstanden verzamelen.
Iedereen die iets wist wat tegen de grondwet was...
...moest die informatie helpen verzamelen.
Alles wat tegen de Amerikaanse wet was:
Huurmoorden in het buitenland, binnenlandse spionage, hersenspoeling.
Het was een boek van 700 pagina's en ik wist ervan.
DE STRIJD VAN SEYMOUR HERSH TEGEN DE CIA
De CIA had tijdens zijn hele bestaan in het geheim geopereerd.
Naar aanleiding van Sy's artikel is de Rockefeller-commissie opgericht.
Daarna werd het Church-comité opgericht.
Orde alstublieft.
Daardoor kreeg het volk de lelijke kant te zien...
...van een in het geheim opererende overheidsinstantie.
Belooft u de waarheid te vertellen? - Ja.
U zei dat u in 1970 al langere tijd kennis had van het feit...
...dat de CIA post opende in New York. - Dat klopt.
Soms moeten individuele rechten ondergeschikt worden gemaakt...
...aan de nationale veiligheid.
Operatie Chaos was het topje van de ijsberg.
De Senaat houdt een geheime sessie...
...over de betrokkenheid van de CIA bij aanslagen op buitenlandse leiders.
Er zijn tien jaar lang moordcomplotten gesmeed.
Vanaf de eerste aanslag op Castro onder Eisenhower...
...tot de dood van een Chileense generaal onder Nixon.
Het gebeurde ook onder Kennedy en Johnson.
Het was geen beleid...
...om buitenlandse functionarissen of leiders om te brengen.
Er was geen complot.
Voor zover ik weet heeft de CIA geen buitenlandse leiders gedood.
Is er gesproken over moordaanslagen?
Ik weet niet wie van ons z'n vrouw niet langer slaat.
Bij de overheid worden alle mogelijke zaken besproken.
Ook moord? - Van alles.
U geeft geen antwoord. - Dat wil ik ook niet.
Helms heeft bij z'n vertrek veel dossiers verbrand op z'n kantoor.
Dat hoorde ik van Kiley, de assistent van Helms.
De mensen achter de geheime operaties...
...hebben zelf dingen gedaan die ze niet willen delen.
Het Jewels-dossier was geredigeerd.
Er had veel meer in gestaan.
We weten dat de CIA eind jaren 50...
...een contraspion had wilden creëren met behulp van LSD.
Ze wilden iemand programmeren om moorden te plegen.
Het was echt bizar.
MENSELIJK GEDRAG AANSTUREN
En iemand in de gelederen had er moeite mee.
Frank Olson wilde opstappen. Ze vonden hem een verrader.
Frank Olson is van de tiende verdieping van een hotel te pletter gevallen.
Het zou om zelfmoord gaan.
FAMILIE WIL CIA AANKLAGEN OM ZELFMOORD
Ik geloof dat hij door de CIA is vermoord.
We gaan het nu over de CIA hebben.
HET CIA-VERHAAL
AP hield elk jaar een congres.
Alle hoofdredacteurs van alle kranten kwamen er naartoe.
Ik ben eigenlijk ook hoofdredacteur.
Rond zes uur hou ik een redactievergadering...
...met de mensen die onze publicaties verspreiden.
De President's Brief gaat naar een grotere groep mensen in Washington.
Gezien het gebrek aan vertrouwen in de regering...
...is het logisch dat ze verwachten dat er dingen in de doofpot zijn gestopt...
...bij de veiligheidsdiensten.
Daarom is iedereen alert als er een tipje van de sluier wordt opgelicht.
Dat is wel begrijpelijk.
Maar ik vraag u allen om in uw werk wat voorzichtiger te werk te gaan.
Mr Colby heeft het volgens mij over de binnenlandse spionage.
Hoor eens. Er zijn 650 pagina's aan bewijsmateriaal over misstanden...
...of vermoedelijke misstanden.
Die werden geheim gehouden tot dat artikel uitkwam.
En als Amerikaans burger denk ik dat het nodig is...
...om de hele top te ontslaan. Er zijn nieuwe mensen nodig.
Zo is het. Zo zie ik het. Tot ziens.
Het ontslag van minister Schlesinger en directeur Colby...
...kwam als een schok voor de inlichtingendiensten.
President Ford wil dat George Bush Colby opvolgt als CIA-directeur.
Sy is erg gecompliceerd en erg onvoorspelbaar.
En afhankelijk van de situatie...
...kan hij rustig zijn of juist heel erg druk.
Sy Hersh heeft niet slechts een methode.
Alleen zijn z'n aantekeningen altijd onleesbaar.
Ik was in New York en ik wilde iets anders.
Ik begon over bedrijven te schrijven.
Het was een andere wereld, waar ik niets van wist.
Ik had van Jeff Gerth gehoord.
Hij schreef freelance voor een radicale krant.
Hij wist veel, dus werkten we samen.
Het was leuk om samen te werken in plaats van alleen.
Wat ze niet doen...
Sy had een bepaalde aantrekkingskracht.
Veel mensen wisten wie hij was.
Het werd bijna aantrekkelijk voor mensen om bij hem...
Als Sy Hersh onderzoek deed, wilden mensen hem spreken.
Ook als ze wisten dat hij moeilijke vragen ging stellen...
...en ze geen goed figuur sloegen.
De New York Times had nooit eerder een groot onderzoek gedaan naar een bedrijf.
Iedereen was nerveus.
Het was het begin van het einde toen ik over bedrijven ging schrijven.
Daarvoor kon ik alles doen wat ik wilde. Alles was prima.
Maar bij bedrijven wilden ze weten waarom ik het deed.
Dus moest ik de redacteur heel suf vertellen waarom ik het wilde doen.
Ik zie het al. 'Onderdeel van Sy's verhaal over hoe de wereld werkt.
Of meer dan je wilde weten over Gulf and Western.'
Gulf and Western was een ambitieus concern...
...dat was begonnen als industriebedrijf.
Ze hadden andere industriële bedrijven opgekocht...
...en waren zich bezig gaan houden met films en uitgevers.
Ze werden uiteindelijk beroemd in Hollywood.
Het was een nieuw soort bedrijf met meerdere onderdelen...
...die niets met hun kerntaken te maken hadden.
En ze hadden enorm veel vrijheid.
Ze konden geld en winst verbergen.
AANTEKENINGEN VAN JEFF GERTH
Ik had bedrijfskunde gestudeerd. Ik had me ingelezen in de jaarverslagen.
En in de rechtszaken.
Er was sprake van fraude, corruptie. Het werd geen positief verhaal.
De krant wilde het niet plaatsen.
Er stonden dingen in over het Amerikaanse bedrijfsleven...
...wat de krant als onderdeel van dat bedrijfsleven niet beviel.
En Gerth, om redenen die alleen bij Gerth bekend zijn...
...besloot de belastingaangiften van de Times te lezen.
Hij zei: 'O. mijn god. Je maat Abe heeft een nieuw penthouse gekocht.
En het bestuur had hem een goedkope lening gegeven.'
Dat was een probleem.
We schreven over gunstige leningen aan een directeur.
En nu was zoiets ook gebeurd bij de New York Times.
Ik werd gek. Ik was woest.
Ik heb tegen Abe lopen schreeuwen dat hij geld had aangenomen...
...terwijl hij onafhankelijk moest zijn. En toen zei Abe...
Hij zei dat z'n advocaat het goed vond.
Dat zeggen alle criminelen die ik spreek.
Sy had een manier gevonden om de aandacht te trekken.
En dat lukt zeker met schreeuwen. Dat is niet z'n enige methode...
...maar soms heeft hij een kort lontje.
Hij bedreigt niemand, maar hij kan fel zijn.
Gulf en Western vonden hem bedreigend.
Sy had een van hun leidinggevenden kwaad gemaakt tijdens een gesprek.
Die had een dreigbrief naar de krant geschreven.
ONVERANTWOORDELIJK VERSPREIDE ONWAARHEDEN
SCHADE AAN AANDEELHOUDERS VAN G&W
AANSPRAKELIJKHEID
We moesten ons van de redactie in bochten wringen om het te plaatsen.
Ze hebben alles geprobeerd.
DIT IS DE EERSTE VAN DRIE ARTIKELEN VAN SEYMORE M HERSH EN JEFF GERTH
Ze wilden bij alles een extra bron.
Op het laatste moment wilden ze het toch niet plaatsen.
Wil je weten waarom ik ben opgestapt? Dat heeft een rol gespeeld.
Er is geen afscheidsfeestje gehouden toen ik daar vertrok.
Vind je het vervelend... Er gaan mensen bellen. Je bent niet geliefd.
Vind je dat vervelend? Hoort het erbij?
Ik vind het niet leuk.
Ik krijg heel gemene recensies. Soms zijn ze grappig.
De eerste beller komt uit Boise. Goedemorgen.
Zeg het maar. - Hallo, Brian. Ik heet Bill.
Ik wil iets opmerken.
Ik hoorde Mr Hersh iets zeggen.
Ik wil alleen tegen hem zeggen dat mannen zoals hij...
...moeten worden gedeporteerd.
Wat bedoel je daarmee?
Havana is wel goed om mee te beginnen.
Wat staat je vooral tegen?
Wat staat je tegen aan Mr Hersh?
Hij is weg. Hij heeft z'n punt gemaakt.
Havana.
Wat zeg je daarop? - Ik zeg dit wederom met alle respect.
Ik mag hier net zo goed zijn als jij.
Ik zag dat er grenzen zaten aan de journalistiek.
Je kunt minder doen als iets de volgende dag in de krant staat.
Bij een boek flap je niet meteen alles eruit. Je denkt er langer over na.
Al m'n boeken riepen woede op.
Vooral het boek over John F. Kennedy.
Uw boek is beschreven als boosaardig en fictief.
Waarom vinden historici en journalisten uw werk zo onsmakelijk?
Ze zeggen niet alleen dat het slordig geschreven is...
...maar dat u het voor het geld doet. - Ik kan het wel raden.
Als je tussen 1960 en 1963 bij de persdienst zat...
...wat zeg ik dan over de kwaliteit van je werk? Dat het slecht was.
HOE GELOOFWAARDIG IS Z'N CONTROVERSIËLE BOEK?
Als ik dit goed aanpakte, zou het een succes worden.
Ben je klaar, Mark? - Ja.
Je hebt in huize Lawford gewerkt.
Kwam Monroe daar? - Ja.
Wist je dat ze iets met de president had?
We kwamen het huis niet in. We zagen niet wat er binnen gebeurde.
Maar we namen aan dat hij een verhouding had met Marilyn Monroe.
Je kunt... - Mag dit onofficieel?
Wat je wil. We kunnen stoppen.
Toen ik Sy met z'n boek hielp, zei hij dat ik het nooit zou geloven.
Hij had verloren gewaande brieven te pakken gekregen...
...van JFK en Marilyn Monroe.
Dat was geweldig.
Ze waren in het bezit van ene Lex Cusack.
Maar ze bleken waardeloos te zijn.
Cusack was een vervalser en hij had die brieven geschreven.
Sy was beetgenomen.
Hij had te veel mensen verteld over die brieven.
Maar hij had ze niet gepubliceerd.
Z'n carrière was bijna voorbij geweest.
Hoe voelde dat?
Ik voelde me een sukkel. Maar ik ben ook opgelucht.
Het verklaarde veel dingen die voor ons gevoel niet klopten.
Ze moesten geverifieerd worden.
En dat ze nep bleken te zijn hoorde bij het proces.
Lex Cusack kreeg negen jaar cel.
MAN SCHULDIG AAN VERVALSEN BRIEVEN VAN KENNEDY
Ik wilde het zo klein mogelijk maken.
Maar zo'n verhaal moet ik wel uitzoeken.
Ik was factchecker bij The New Yorker toen ik Sy leerde kennen.
Hij voelde zich op dat moment nogal kwetsbaar.
Hij sprak veel over hoe hij te werk ging.
Sy was onderwerp van een verhaal over z'n boek over JFK.
Het was een vrij kritisch stuk.
Er is gezegd dat je de feiten aan je verhaal hebt willen aanpassen.
Had je al een verhaal bedacht?
Een ander verhaal. - Je kunt hier veel geld aan verdienen.
Er komt een special over. Heeft de gedachte aan het geld...
...ervoor gezorgd dat je verder bent gegaan dan anders?
Zou jij dat hebben gedaan? Zeg eens.
Zou jij dat als journalist doen?
Zou je in de verleiding komen? - Jij?
Waarom ik wel en jij niet?
Het is wel een waarschuwing voor journalisten.
Maar ook voor Sy en z'n sterke kanten...
...en de dingen waar hij misschien minder goed in is.
Dit wordt steeds minder leuk, hoor.
Ik ging voor Substack schrijven.
Mensen denken misschien dat ik te goed voor ze was.
Maar ik ben ideaal. Ik ben een buitenstaander.
ZO HEEFT AMERIKA DE NORD STREAM-LEIDING OPGEBLAZEN
Wie zit achter de aanslag op Nord Stream? Dat vraagt iedereen zich af.
Sy Hersh citeert een anonieme bron...
...die stelt dat de Amerikaanse marine erachter zat.
Hersh meldt dat de regering Biden sabotageplannen begon te maken...
...in december 2021, twee maanden voor Rusland Oekraïne binnenviel.
U kent vast het artikel van Seymour Hersh over de aanslag op Nord Stream.
Heeft u het gelezen? - Ik ken het.
De feiten kloppen niet.
Dat is hem vaker overkomen bij bekende zaken.
En het klopt niet dat inlichtingendiensten niet onder toezicht staan.
De aanslag is een enkele bron.
En daarop was kritiek.
Nou en?
Nou en? Het is terechte kritiek. Dat is zeker zo.
Vertel eens meer. - Ik bedoel...
Het is terecht... - Ik zeg alleen maar...
Wat kan ik doen?
Ik kan niet zeggen wie er bij het leger nog meer bij betrokken was.
Ook als het meer bronnen zijn kun je beter zeggen dat het één bron is.
Je kunt niet zeggen dat het bronnen bij het ministerie en de CIA waren.
Stel dat de bron het mis heeft en er is maar één bron? Wat doe je dan?
Dan heb ik 20 jaar gewerkt met iemand die niet betrouwbaar was.
Ik krijg steeds opnieuw dingen te horen die kloppen.
Ja. - Dit is het toch? Of een ervan.
Er zijn er twee of drie. - Laat de tijdcode zien.
Dit is het probleem hiermee.
Je hebt op één bladzijde drie vertrouwelijke bronnen.
Ik zou nooit de namen van deze mensen noemen. Dat kan niet.
Ik weet niet wat ik moet zeggen.
Als ik hun naam noem, gaan ze eraan.
Ik weet niet hoe dit in je dossier is beland.
Dit gaat verder dan ik had verwacht.
Dit is niet goed voor mij of m'n mensen.
Hoe kom je hier in godsnaam aan?
Wat is dit nu weer? Straks ga ik dit thuis bekijken.
Die man komt van de FBI, de meesten komen van de CIA.
Ik heb wel een idee wie die mensen zijn.
Ik denk niet dat we in staat zijn of van plan zijn...
Ik wil stoppen. - Ik wil ze niet in gevaar te brengen.
Ik heb een contract getekend. Ik ben heel trouw geweest.
Toen je 20 jaar geleden bij me kwam, zei ik dat ik er klaar voor moest zijn.
Toen je het weer vroeg dacht ik: waarom niet?
Ik weet het niet. Jullie weten hier te veel van. Te veel mensen...
Van sommige mensen weet je niet wie het zijn...
Ik ga jullie niets vertellen, dus ik wil nu stoppen.
Zullen we pauzeren? - Nee, stop er maar mee.
Zet de camera's uit. - Praat maar door.
Dit valt je zwaar.
Ik praat graag over anderen.
Dat vind ik fijn.
Ik doe het ook.
En dus...
Er zijn dagen dat ik me echt aan mezelf erger.
Als je iets doet, moet je er helemaal voor gaan.
Je moet niet twijfelen.
Je hebt altijd twijfels. Vergeet dat maar.
Ik heb je m'n aantekeningen gegeven.
Nu zitten we hier.
Ik zal het rechtzetten.
Ik loop niet overal voor weg. Ik ben tenslotte al 60 jaar getrouwd.
Sommige dingen hou ik vol.
We hebben je weinig horen zeggen over Elizabeth.
Het is ingewikkeld, want zij is psychoanalyticus.
Vanuit haar beroep hecht ze veel waarde aan vertrouwelijkheid.
Wat kunnen we zeggen?
Ze is heel bijzonder. Laat ik het zo zeggen.
Ze heeft gewacht tot ik volwassen was.
Ik zat met m'n hoofd in de wolken.
Ik ben niet gek. Ik heb een gezin.
Ik had het niet beter kunnen treffen, want ze kon altijd perspectief bieden.
Ik ben duidelijk iemand met veel energie.
Ik ben getrouwd met iemand die me tot rust weet te brengen.
Ze zorgt ervoor dat ik niet aan wanhoop ten onder ga.
Want soms was ik heel verdrietig. Ik schreef over zulke nare dingen.
Toen ik het artikel over My Lai schreef...
...las ik dat ze kinderen van twee aan bajonetten spiesten.
Ik had zelf een kind van twee.
Dat was de eerste keer dat ik het niet trok.
Dus heb ik Liz gebeld.
Ik zei dat ik niet wist of ik het aankon.
Ze zei dat het niets met m'n zoon of met haar te maken had.
Daar had 't niets mee te maken.
Het ging niet over mijn kinderen. En daar heb ik veel aan gehad.
Ze hielp me als ik in tranen in een telefooncel stond.
Er zijn momenten dat ik wanhopig ben.
Ik heb geluk met haar gehad.
Ik neem de Times.
Dan krijgt zij de Post.
Ik heb over Syrië geschreven.
Dat is verbazend snel gegaan.
Als ik dit nu lees, vind ik dat ik hem verkeerd heb ingeschat.
Ik heb dit artikel al jaren niet meer gelezen.
Ik schreef voor de London Review.
Assad zou zenuwgas hebben gebruikt op z'n volk.
WIENS SARIN?
Ik heb hem drie of vier keer ontmoet. Ik dacht niet dat hij ertoe in staat was.
Totaal niet.
Dat had ik dus mis.
Dat had ik vreselijk mis.
Zat je toen te dicht bij de macht? - Natuurlijk.
Dat moet wel.
De mensenrechtenbeweging zat er bovenop.
Hij was geen moeder Teresa, maar hij leek me oké.
DUIZENDEN VREZEN VOOR FAMILIE
Maar als ik heb beweerd dat ik perfect ben, trek ik dat in.
Ik was niet perfect.
Ga langs de grenzen van de groene zone.
De grondtroepen zijn nu circa vijf dagen in Irak aanwezig.
De luchtoorlog is nu bijna vier dagen en dertig minuten geleden begonnen.
Iedereen weet dat het einde nog altijd niet in zicht is.
DE AGRESSORS VAN IRAK
Ik was tegen die oorlog omdat hij nergens op sloeg.
Maar The New Yorker was bereid vleiende verhalen te plaatsen...
...maar ook mijn kritische verhalen.
HERHALEN WE FOUTEN UIT VIETNAM?
Ik werd Sy's hoofdredacteur toen hij voor The New Yorker schreef.
Vlak voor de invasie van Irak...
...belde hij me op. Hij ging heftig tekeer zoals zo vaak.
Hij vroeg zich vast af waarom we niet allemaal...
...uit alle macht probeerden om dit tegen te houden.
Hij vond het het grote ethische vraagstuk van onze tijd.
Hij vond het een grote fout.
Dit is hem. Sadiq had me het verhaal verteld.
Sadiq was een tweesterrengeneraal bij de Iraakse luchtmacht.
UITGEVOERD DOOR VS
Hij vroeg of ik van Abu Ghraib wist.
DOODGEMARTELD
Hij zei dat ze iedereen oppakten en naar Ab Ghraib stuurden.
Mensen die niets hadden gedaan.
Ze werden er aangerand, kinderen werden aangerand.
Gruwelijk misbruik.
Maanden later belde een voormalig inlichtingenofficier van de marine.
Hij heette Roger Charles.
Hij werkte inmiddels bij 60 Minutes.
Hij zei dat er een probleem was.
Hij vertelde over Abu Ghraib en ik zei: Ah.
CBS had foto's. Iemand had foto's gestuurd waarop mensen werden gemarteld.
Ze konden ze niet uitzenden.
Wat deed de regering?
Die wilden het tegenhouden door de baas bij CBS te vertellen...
...dat hij met dat verhaal de oorlog zou schaden.
Ik heb toen rondgebeld.
Ik hoorde dat een van de soldaten die werden beschuldigd...
...werd verdedigd door een advocaat die een jongen uit My Lai had verdedigd.
Ik heb hem opgezocht in New Hampshire.
Hij vroeg of ik wist dat er een verslag was gemaakt.
Toen gaf hij me dit.
Het was dit exemplaar. We zijn hier gestopt.
Ik heb het gelezen en toen ben ik vertrokken.
DELEN VAN DIT ONDERZOEK ZIJN GEHEIM
NEEM CONTACT OP OM HET DOCUMENT IN TE ZIEN
Het verslag was geschreven door generaal Tony Taguba.
Die man had echt lef.
Hij beschuldigde hogere generaals van wangedrag.
DOOFPOTAFFAIRE
Het begon met een soldaat genaamd Darby.
Hij had de foto's aan de opsporingsdienst van het leger gegeven.
Het waren er duizenden.
GESCHOPT EN GESLAGEN
NAAKT NAAR DE CEL GEBRACHT
Ik zat nog laat te werken toen Sy belde en vertelde...
...dat hij een gruwelijk militair verslag had gelezen.
GETUIGENVERKLARINGEN, FOTO'S EN VIDEO'S
Het verslag was al erg genoeg.
Maar toen kreeg ik foto's.
Die waren afschuwelijk.
De CIA had één gevangene doodgeslagen.
Ik wilde 60 Minutes op de hoogte stellen.
Ik belde de producer dat ze het donderdag of zondag moesten uitzenden...
...omdat we anders het artikel en de foto's zouden plaatsen...
...met de opmerking dat CBS niet aan z'n verplichtingen wilde voldoen.
Twee weken geleden hebben het ministerie van Defensie...
...en de voorzitter van de stafchefs, generaal Richard Meyers...
...ons gevraagd deze uitzending uit te stellen vanwege spanningen in Irak.
We hebben dat verzoek gehonoreerd en het ministerie gevraagd...
...om hun kant te vertellen van de situatie in Abu Ghraib.
Nu de foto's elders de ronde doen...
...en andere journalisten hun versies van het verhaal plaatsen...
...wilde het ministerie meewerken aan ons verslag.
Dus deden ze dat.
Op vrijdag kwam mijn artikel uit.
MARTELINGEN IN ABU GHRAIB
AMERIKAANSE SOLDATEN MISHANDELEN IRAKEZEN, HOE VER GAAT DIT?
ONVERGEEFLIJK
HET WAS ZIEKMAKEND
VAN TOONBEELD VAN TROTS TOT SYMBOOL VAN MISHANDELING
Ik ben 18 dagen lang gemarteld.
Ging het elke dag hetzelfde? - Ik werd elke dag 23 uur gemarteld.
Op veel verschillende manieren. Zoals op deze foto's.
Ik weet nog dat ik zo moest gaan staan.
Met andere mensen.
Ik weet dat ik zo moest staan.
Ze probeerden me te ondervragen.
Een ervan zei dat ze me moesten bedreigen.
Als ik niets zou bekennen, zouden ze die soldaten...
...me laten verkrachten.
MINISTER VAN DEFENSIE RUMSFELD EN GENERAAL PETER PACE
Mag ik daar een vraag over stellen?
Gezien de gevolgen van wat er in het verslag staat...
...specifiek de bevindingen en de foto's...
...waarvan u wist dat ze werden uitgezonden.
Waarom heeft u toen niet naar de bevindingen gevraagd...
...of naar de foto's gekeken zodat u voorbereid was?
Ik had naar de foto's gevraagd en kreeg te horen dat er geen kopieën waren.
Dat was toch zo?
We hadden ze niet hier.
Ik had ze niet.
U heeft hier een paar keer gezegd...
...dat Amerikanen niemand martelen.
Haalt dit verslag die gedachte onderuit?
Ik ben geen advocaat.
Volgens mij gaat het om mishandeling.
Volgens mij is dat anders dan marteling.
Moment.
Ik weet niet...
...of het klopt wat je zei.
Dat er is gemarteld.
Dus ga ik het niet hebben over marteling.
Je luistert naar The Diane Rehm Show. Zeg het maar, M.
Ik wil Mr Hersh vertellen...
...dat hij met z'n schijnheilige zelfingenomenheid...
...mensen aanmoedigt in opstand te komen en aanslagen te plegen op de VS.
Mr Hersh is duidelijk een partizaan. Geef maar toe.
Dit is propaganda, of het nou waar is of overdreven blijkt te zijn.
En u bent direct verantwoordelijk...
...voor alles wat er gebeurt doordat u het vuur aanwakkert.
Nou, Sy Hersh? - Ik ben de boodschapper.
Ik vind niet dat onze soldaten mensen moeten martelen.
A. OVERGIETEN MET FOSFOR UIT LAMP
B. DREIGEN MET GELADEN PISTOOL
C. OVERGIETEN MET KOUD WATER
D. SLAAN MET EEN BEZEMSTEEL
E. DREIGEN MET VERKRACHTING
We hebben het gezien en opgeschreven wat ze zeiden.
A. GEVANGEN SLAAN EN STOMPEN
Ik had maar één reactie.
Ik was boos.
Rumsfeld zei dat ik het had laten uitlekken.
Ik was verontwaardigd. Ik keek hem recht aan.
Toen hebben we het verslag besproken.
Hij vroeg waarom het was gebeurd. En meer van dat soort dingen.
Ik heb steeds hetzelfde verteld.
Toen vroeg iemand of het marteling was...
...of mishandeling. En toen zei ik
'Er zijn twee verschillende methoden om mensen te ondervragen.
Mishandeling is mensen slaan of ze geen eten geven.
Martelen is zwaar lichamelijk letsel toebrengen.' Ik gaf ze een voorbeeld.
Een gevangene wordt naakt ondervraagd.
Z'n kleren zijn afgenomen en hij ligt op de grond...
...en er wordt een bezemsteel in z'n rectum gestoken...
...terwijl hij door ondervragers wordt geschopt.
Dat is marteling.
Natuurlijk kunnen ze... Dat weten we.
Het maakt niet uit wat ik geloof. Het gaat om wat je vindt.
Bij een interview op de publieke radio...
Ik moet weg.
Ik gaf m'n nummer. Mensen mochten bellen.
Bel me maar op 202-872-0703.
Spreek je nummer in. Ik bel terug.
En een paar uur later werd ik gebeld door een vrouw die me wilde spreken.
We zaten in een restaurant.
We hebben een tijdje zitten praten.
Toen zei ik dat ik m'n laptop bij me had. Ik kon hem...
...de foto's laten zien.
We zaten in een zitje. We zaten redelijk afgezonderd.
Dus heb ik de laptop geopend om hem foto's te laten zien.
Ik had m'n voormalig schoondochter m'n laptop geleend toen ze in Irak zat.
Dus na haar terugkeer...
...had ze die teruggeven.
Het viel me op dat er veel foto's op de laptop stonden.
Ze was niet betrokken.
Maar ze was een van de vele mensen met wie de foto's waren gedeeld.
De foto's die me het meest bij zijn gebleven...
...waren die van een man die werd belaagd door een hond.
Hij was overduidelijk bang.
Ik weet nog dat Sy tegen me zei...
...dat ze belangrijk waren.
Hij vroeg of ik hem er een kopie van wilde geven.
Dat wilde ik eigenlijk niet, want ik was...
Ik was bang.
RANGORDE
Maar ik wilde de feiten bekend maken. Dat waarheid moest naar buiten komen.
Wat was er gebeurd als er geen foto's waren geweest?
Zonder die foto's?
Geen verhaal.
Ik heb je een stuk of 30 foto's gestuurd.
Ik heb 10.000 foto's.
Uit heel Gaza.
ANONIEME BRON
Ik ben benieuwd hoe je eraan komt, maar dat vraag ik niet.
Wat stelt dit voor?
Het zijn Israëlische soldaten in huizen van burgers.
Ze gaven de eenheid een reeks instructies.
Ze weten precies waar de burgers wonen voor ze die bombarderen.
Maar op deze foto's staan hun namen letterlijk op de muren.
Ze worden gebruikt om te bepalen waar iedereen zich bevond.
Als je kijkt naar afbeelding 3A... - Die pak ik erbij.
Daar staat heel Gaza op.
Je ziet welke bataljons in welke gebieden binnenkomen.
Dat en een reeks massamoorden.
Zo kun je zien welke eenheid oorlogsmisdaden heeft gepleegd.
Ze worden al aangeklaagd. Daarom is het leger bang.
Dit is allemaal achtergrondinformatie. Mag ik dit niet opschrijven?
Nog niet, maar als we klaar zijn, bel ik je.
LAAT CALLEY VRIJ
William Calley stond in de houding toen de rechter uitspraak deed.
Hij is schuldig bevonden aan drie moorden...
...en een poging tot moord.
MILITAIRE GEVANGENIS
Laat Calley vrij.
Terwijl er werd geprotesteerd...
...kwamen er honderden telegrammen binnen...
...waarin mensen protesteren tegen de uitspraak en Calley steun betuigen.
Dit is het lied voor luitenant Calley.
mijn naam is William Calley ik ben soldaat voor dit land
ik doe alleen mijn plicht en verzet me met hand en tand
maar ze noemen me een schurk en schreeuwen moord en brand
maar wij marcheren door
Toen Calley schuldig werd bevonden wilden radiozenders extra exemplaren.
Je had er gisteren 16.500. Hoeveel heb je er nu?
ik ben zomaar een soldaat uit een Amerikaanse staat
vergeten op een slagveld hier ver vandaan
terwijl van New York to Santa Fe het leven doorgaat
en wij marcheren door
De president beval die middag om Calley vrij te laten.
Hij heeft maar drie of vier maanden vastgezeten.
Toen was hij vrij.
We zijn een zeer gewelddadig volk.
Het is zo onmenselijk.
Je achterhaalt niet alles.
Waarom blijf je het dan doen?
Je mag een land dit niet laten doen.
Daarom ben ik nog op het oorlogspad.
Je kunt niet toestaan dat een land zoiets doet.
Als ik al een mantra heb, is dat het wel.
VOOR IEDEREEN DIE IS GEDOOD EN GEEN GERECHTIGHEID KRIJGT
EN IEDEREEN DIE WEERSTAND BIEDT, VROEGER EN IN DE TOEKOMST
Vertaling: Mariëlle Steinpatz