1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.LT

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.LT

3
00:00:44,833 --> 00:00:50,666
ONDERZOEK NAAR CHEMISCHE
EN BIOLOGISCHE OORLOGSVOERING

4
00:00:50,750 --> 00:00:53,708
Er zijn vijf legerbases in de VS...

5
00:00:53,791 --> 00:00:58,083
...waar chemische en biologische wapens
worden geproduceerd.

6
00:00:58,166 --> 00:01:02,416
Zijn er ongelukken gebeurd?
- Het incident bij Dugway.

7
00:01:10,833 --> 00:01:14,583
Op een zondag merkten boeren
dat hun schapen doodgingen.

8
00:01:16,833 --> 00:01:18,416
Er gingen er 6000 dood.

9
00:01:24,583 --> 00:01:28,291
TESTCENTRUM DESERET
PROEFTERREIN DUGWAY

10
00:01:29,916 --> 00:01:34,208
Er werd daar sinds de jaren 60
zenuwgas getest. Dat is misgegaan.

11
00:01:34,291 --> 00:01:38,666
Er was een legervliegtuig
met 150 liter roodgeverfd zenuwgas.

12
00:01:45,750 --> 00:01:48,375
Dat is richting Salt Lake City gewaaid.

13
00:01:49,791 --> 00:01:55,000
VRIJGEGEVEN BEELDMATERIAAL

14
00:02:04,250 --> 00:02:07,833
En uw gezin?
Heeft dat nadelige gevolgen ervaren?

15
00:02:07,916 --> 00:02:10,833
Ik weet niet of het hierdoor komt.

16
00:02:10,916 --> 00:02:16,375
We hadden zaterdag buikgriep
en hebben de hele nacht overgegeven.

17
00:02:17,166 --> 00:02:19,208
Dat is hoe dan ook schrikken.

18
00:02:20,166 --> 00:02:25,208
Medisch, veterinair
en ander technisch personeel van Dugway...

19
00:02:25,291 --> 00:02:26,833
...is ter plaatse...

20
00:02:27,416 --> 00:02:29,958
...om de oorzaak te onderzoeken.

21
00:02:31,458 --> 00:02:34,875
We kunnen op dit moment
alleen speculeren...

22
00:02:34,958 --> 00:02:38,916
...over de specifieke doodsoorzaak
van de schapen.

23
00:02:39,000 --> 00:02:41,208
VERBODEN TOEGANG
GEEN CAMERA'S

24
00:02:41,291 --> 00:02:45,000
Het leger kan zeggen wat het wil.
Ik heb het onderzocht...

25
00:02:45,083 --> 00:02:47,625
...voor een artikel dat ik heb geschreven.

26
00:02:47,708 --> 00:02:52,625
Het zenuwgas was de doodsoorzaak.
Het leger zegt van niet, maar het was zo.

27
00:02:52,708 --> 00:02:57,083
Iedereen weet het, maar niemand wil zeggen
dat het leger liegt.

28
00:03:20,166 --> 00:03:21,875
Toe nou.

29
00:03:21,958 --> 00:03:23,625
Doe het nou goed.

30
00:03:25,791 --> 00:03:28,375
DE PRIJS VAN DE MACHT

31
00:03:28,458 --> 00:03:30,583
DE OORLOG TEGEN TERRORISME

32
00:03:37,291 --> 00:03:41,791
Er staat: 'Hersh lijkt veel te weten
over het onderzoek...

33
00:03:41,875 --> 00:03:44,916
...maar hij weet niets
van de doofpotaffaire.'

34
00:03:45,000 --> 00:03:48,125
Bijzonder, ik zag dit vorig jaar pas.

35
00:03:48,208 --> 00:03:50,500
Goed, we gaan beginnen.

36
00:03:50,583 --> 00:03:52,875
Wat wil je doen? Je filmt alles.

37
00:03:52,958 --> 00:03:57,125
We willen over bronnen praten.
- Jij wil over bronnen praten.

38
00:03:57,208 --> 00:03:59,208
Ik praat daar liever niet over.

39
00:03:59,291 --> 00:04:04,333
Het gaat niet om specifieke bronnen
of bepaalde soorten mensen.

40
00:04:08,208 --> 00:04:10,958
We hebben er al een paar besproken.

41
00:04:11,041 --> 00:04:15,291
Ik heb de schrijfboeken bekeken
en daar staan alle namen in.

42
00:04:16,500 --> 00:04:20,166
Dit zou pas na m'n dood naar buiten komen.

43
00:04:20,250 --> 00:04:23,041
We maken geen namen bekend, Sy.

44
00:04:24,541 --> 00:04:27,416
Een deel van hen kan nog leven,
snap je dat?

45
00:04:28,500 --> 00:04:31,750
Vaak hadden ze de pest aan me.
Ze kwamen toch.

46
00:04:31,833 --> 00:04:34,041
Waarom kwamen ze graag bij je?

47
00:04:35,208 --> 00:04:41,333
Als je voor je werk geheimen bewaart
en iemand probeert ze te achterhalen...

48
00:04:41,416 --> 00:04:44,541
...kun je net zo goed met mij praten.
Geen idee.

49
00:04:44,625 --> 00:04:49,875
Ik analyseer die mensen verder niet.
En mezelf gelukkig ook niet.

50
00:04:49,958 --> 00:04:53,625
Dat zou je wel willen,
maar ik doe het niet.

51
00:04:53,708 --> 00:04:59,208
Ik herinner me wel mensen.
Deze werkte voor Kissinger en dit is...

52
00:04:59,291 --> 00:05:01,208
Dit is die vrouw van de CIA.

53
00:05:03,708 --> 00:05:06,500
Je weet niet wie je kunt vertrouwen.

54
00:05:06,583 --> 00:05:08,625
Ik vertrouw jullie nauwelijks.

55
00:05:10,875 --> 00:05:14,916
LAURA HAD SY IN 2005 GEVRAAGD
OM EEN FILM TE MAKEN.

56
00:05:15,000 --> 00:05:17,833
BIJNA TWINTIG JAAR LATER
GING HIJ AKKOORD

57
00:05:17,916 --> 00:05:21,833
MARK HEEFT MET SY
AAN DRIE DOCUMENTAIRES GEWERKT.

58
00:05:49,250 --> 00:05:52,458
Ik maak me niet meer druk
om wat anderen denken.

59
00:05:53,166 --> 00:05:56,666
Ik schreef altijd verhalen
waar mensen boos om werden.

60
00:05:58,541 --> 00:06:01,833
Sommige dingen zijn moeilijk
om over te schrijven.

61
00:06:04,166 --> 00:06:06,125
Het kan altijd erger.

62
00:06:16,916 --> 00:06:21,750
Als journalist moet ik
geheimen en feiten achterhalen.

63
00:06:21,833 --> 00:06:27,416
Die publiceren we in de wetenschap dat
we daarmee regels en wetten overtreden.

64
00:06:27,500 --> 00:06:29,583
Het is geheime informatie.

65
00:06:29,666 --> 00:06:32,708
We vinden dat er een goede reden voor is.

66
00:06:32,791 --> 00:06:36,666
Verantwoordelijke ambtenaren
voeren hun werk niet goed uit.

67
00:06:36,750 --> 00:06:40,250
Dat wil ik laten zien.
De pers moet in staat zijn...

68
00:06:40,333 --> 00:06:46,041
...alles te publiceren wat ze wil.
Dat is vastgelegd in de grondwet.

69
00:07:04,958 --> 00:07:10,833
Bij elke wedstrijd willen Amerikanen
zo'n stijgende lijn voor zichzelf...

70
00:07:10,916 --> 00:07:14,625
...en een dalende lijn voor de tegenstander.

71
00:07:15,458 --> 00:07:20,291
Zo gaat het er niet aan toe
bij de oorlog in Vietnam.

72
00:07:21,416 --> 00:07:24,500
Volgens mij gaat het voor ons eerder zo.

73
00:07:25,333 --> 00:07:31,250
En het gaat voor hen meer zo.
Het gaat niet recht omhoog of omlaag.

74
00:07:31,333 --> 00:07:33,708
We boeken wel vooruitgang.

75
00:07:33,791 --> 00:07:37,166
We zijn tevreden
met de resultaten die we halen.

76
00:07:37,250 --> 00:07:41,500
Zij lijden grotere verliezen
dan ze ons toebrengen.

77
00:08:20,541 --> 00:08:23,958
DRINGEND
BOMBARDEMENT OP HANOI

78
00:08:24,041 --> 00:08:29,333
PENTAGON ERKENT DAT CIVIELE GEBIEDEN
ZIJN BESCHADIGD IN NOORD-VIETNAM

79
00:08:40,208 --> 00:08:42,541
Het Pentagon is een vreemde plek.

80
00:08:42,625 --> 00:08:46,250
Je krijgt koffie, je kletst wat
en leest de krant.

81
00:08:51,291 --> 00:08:55,500
Rond half elf is er een conferentie.
Dan dien je wat in.

82
00:08:55,583 --> 00:08:59,875
Ze krijgen veel geld
om naar persconferenties te luisteren...

83
00:08:59,958 --> 00:09:04,375
...op het transcript te wachten
en dan een artikel te schrijven.

84
00:09:04,458 --> 00:09:08,208
Dat doen ze de hele dag voor de kost.
Dat is niet veel.

85
00:09:08,291 --> 00:09:12,000
Wat je in Amerika hebt
is niet zozeer censuur...

86
00:09:12,083 --> 00:09:14,250
...als zelfcensuur door de pers.

87
00:09:22,125 --> 00:09:27,750
Toen ik voor AP bij het Pentagon was,
ging ik niet lunchen met collega's...

88
00:09:27,833 --> 00:09:31,208
...maar zocht ik jonge officieren op.

89
00:09:32,375 --> 00:09:35,833
Ik kletste wat over football
en leerde ze kennen.

90
00:09:37,041 --> 00:09:39,583
Ik had in het leger gezeten.

91
00:09:40,791 --> 00:09:45,541
Uiteindelijk zeiden ze tegen me
dat het een grote moordpartij was.

92
00:09:47,875 --> 00:09:50,291
Ik vroeg wat ze bedoelden.

93
00:10:15,958 --> 00:10:17,916
Je wordt gehersenspoeld.

94
00:10:18,000 --> 00:10:21,875
Mensen bepalen
wat het volk wel of niet mag weten.

95
00:10:23,750 --> 00:10:26,625
En er wordt openlijk gemoord in Vietnam.

96
00:10:40,125 --> 00:10:43,666
STEUN DE SOLDATEN
BRENG ZE NAAR HUIS

97
00:11:33,500 --> 00:11:37,750
Ik had het gevoel
dat ik niets nuttigs deed.

98
00:11:38,708 --> 00:11:43,000
Ik voelde me niet goed bij mijn rol
en het verloop van de oorlog.

99
00:11:43,916 --> 00:11:47,000
Er was iets gaande
wat ik niet kon achterhalen.

100
00:11:47,083 --> 00:11:49,375
Er bestaat zoiets als de waarheid.

101
00:11:49,458 --> 00:11:54,833
Er ging daar een waarheid verscholen
en ik kon die niet achterhalen.

102
00:11:54,916 --> 00:11:57,583
Daar maakte ik me zorgen over.

103
00:12:00,916 --> 00:12:04,541
Na een ruzie met de redacteur,
ben ik gestopt bij AP.

104
00:12:05,166 --> 00:12:09,291
M'n vrouw Liz en ik hadden een kind
en we hadden het niet breed.

105
00:12:10,916 --> 00:12:12,791
Ik begon met freelancen.

106
00:12:18,833 --> 00:12:23,541
Op een dag werd ik gebeld
door een onbekende man.

107
00:12:24,291 --> 00:12:30,083
Hij zei dat er in Vietnam iets
afschuwelijks in de doofpot werd gestopt.

108
00:12:33,125 --> 00:12:34,458
Het was onduidelijk.

109
00:12:40,333 --> 00:12:42,875
VUUR

110
00:12:42,958 --> 00:12:47,708
Hij zei dat soldaten in het wilde weg
mensen hadden doodgeschoten.

111
00:12:47,791 --> 00:12:51,333
Hij wist er weinig van,
maar het leger was in paniek.

112
00:12:56,000 --> 00:12:58,208
Ik wist geen naam. Ik wist niets.

113
00:13:04,625 --> 00:13:08,916
Ik kwam wel eens bij het Pentagon.
Daar zat een aardige kolonel.

114
00:13:09,000 --> 00:13:13,125
Toen ik hem weer tegenkwam,
bleek bij een ster te hebben.

115
00:13:13,208 --> 00:13:18,375
Ik hield hem tegen. We zeiden
dat we elkaar lang niet hadden gezien.

116
00:13:18,458 --> 00:13:21,375
Ik vroeg naar z'n knie. Hij was beschoten.

117
00:13:21,458 --> 00:13:25,416
Ik vroeg of hij dat zelf had gedaan
om generaal te worden.

118
00:13:26,666 --> 00:13:29,083
Hij zei lachend: Val toch dood.

119
00:13:31,625 --> 00:13:34,875
We liepen door
en ik vroeg wat hij nu deed.

120
00:13:34,958 --> 00:13:39,958
Hij zei dat hij voor de stafchef werkte.
Ik vroeg of dat Westmoreland was.

121
00:13:40,041 --> 00:13:43,833
Ik vroeg of hij meer wist
van een schietpartij in een dorp.

122
00:13:43,916 --> 00:13:46,458
Hij wilde wel iets kwijt.

123
00:13:46,541 --> 00:13:50,333
Hij zei dat die Calley
van hem naar de hel mocht lopen.

124
00:13:50,416 --> 00:13:52,666
Toen had ik een naam.

125
00:13:55,333 --> 00:13:57,291
Ik spelde hem wel verkeerd.

126
00:13:57,375 --> 00:14:02,458
Maar toen vond ik een kort artikel
in de New York Times.

127
00:14:02,541 --> 00:14:05,750
Er stond dat luitenant
William L Calley Jr...

128
00:14:05,833 --> 00:14:08,916
...was opgepakt voor doodslag.

129
00:14:09,000 --> 00:14:10,916
Dat was hem dus.

130
00:14:12,708 --> 00:14:15,250
Z'n advocaat heette Latimer.

131
00:14:16,791 --> 00:14:20,333
Die belde ik.
Ik vertelde dat ik Hersh heette.

132
00:14:20,416 --> 00:14:23,916
Ik zei dat ik op een vlucht
naar Salt Lake City zat...

133
00:14:24,000 --> 00:14:28,916
...en ik vroeg of ik langs kon komen.
Dat vond hij goed.

134
00:14:29,000 --> 00:14:32,333
Dat was niet zo.
Ik wilde gewoon nonchalant doen.

135
00:14:35,166 --> 00:14:38,708
Eenmaal op z'n kantoor
pakte hij een vel papier.

136
00:14:40,166 --> 00:14:41,958
Het was een aanklacht.

137
00:14:42,041 --> 00:14:45,416
Luitenant Calley
zou 109 mensen hebben gedood.

138
00:14:45,500 --> 00:14:48,250
Dat vel papier lag ondersteboven.

139
00:14:49,166 --> 00:14:50,833
Ik zei tegen mezelf:

140
00:14:50,916 --> 00:14:54,791
'Ga door met het gesprek
en doe of je aantekeningen maakt.

141
00:14:54,875 --> 00:14:57,958
Schrijf zoveel mogelijk tekst over.'

142
00:14:58,041 --> 00:15:05,041
AANKLACHT: SCHENDING VAN ARTIKEL 118
VAN HET MILITAIR STRAFRECHT

143
00:15:11,000 --> 00:15:12,666
Dit was schokkend.

144
00:15:20,333 --> 00:15:23,958
Ik besloot Calley op te zoeken.

145
00:15:25,666 --> 00:15:27,541
Ik vloog naar Fort Benning.

146
00:15:31,291 --> 00:15:36,250
Ik droeg 'n sjofel pak, vast m'n trouwpak.
Ik had al dagen hetzelfde aan.

147
00:15:40,291 --> 00:15:45,000
Ik kwam 's ochtends aan en ik vond hem
rond middernacht per toeval.

148
00:15:45,916 --> 00:15:51,541
Calley zat in een officierswoning.
Daar had ik hem niet verwacht.

149
00:15:53,666 --> 00:15:57,833
Hij was anders dan ik had gehoopt.
Ik hoopte op een monster.

150
00:16:02,125 --> 00:16:04,458
Hij begon met een reeks leugens.

151
00:16:04,541 --> 00:16:10,750
Hij zei dat er veel vijanden waren
en dat hij z'n troepen beschermde.

152
00:16:10,833 --> 00:16:13,541
Die burgers hadden hen willen doden.

153
00:16:13,625 --> 00:16:19,166
Hij zei dat z'n commandant, Ernest Medina,
ook aan een onderzoek werd onderworpen.

154
00:16:19,250 --> 00:16:23,375
Hij belde hem op en zei:
'Er is een journalist bij me...

155
00:16:23,458 --> 00:16:26,125
...zeg dat ik alleen bevelen opvolgde.'

156
00:16:26,208 --> 00:16:30,458
Medina zegt dat hij van niets weet
en gooit de hoorn erop.

157
00:16:31,666 --> 00:16:33,708
Calley kijkt me aan zo van...

158
00:16:33,791 --> 00:16:37,250
...misschien...
Misschien ben ik de zondebok.

159
00:16:37,333 --> 00:16:40,750
WILLIAM CALLEY
ZOU 109 BURGERS HEBBEN VERMOORD

160
00:16:40,833 --> 00:16:44,458
IN EEN VIETCONGBOLWERK
DAT BEKEND STOND ALS PINKVILLE

161
00:16:44,541 --> 00:16:48,833
ONTRUIM HET GEBIED

162
00:16:48,916 --> 00:16:52,583
BURGERSLACHTOFFERS

163
00:16:53,291 --> 00:16:59,250
Sy had het aan meerdere tijdschriften
proberen te verkopen.

164
00:16:59,333 --> 00:17:01,000
Niemand durfde het aan.

165
00:17:01,583 --> 00:17:06,458
Toen gaf hij het aan mij
met de woorden: Verpest dit niet.

166
00:17:06,541 --> 00:17:12,958
Ik heb negen uur lang
elke hoofdredacteur gebeld...

167
00:17:13,041 --> 00:17:17,666
...bij elke krant in Amerika
om dit verhaal aan de man te brengen.

168
00:17:19,333 --> 00:17:23,125
Je hebt een verhaal geschreven
over een luitenant...

169
00:17:23,208 --> 00:17:27,333
...die 109 Vietnamese burgers
zou hebben vermoord.

170
00:17:27,416 --> 00:17:29,416
Waar is dat gepubliceerd?

171
00:17:29,500 --> 00:17:33,250
De <i>Chicago Sun-Times</i>
om half zes plaatselijke tijd.

172
00:17:33,333 --> 00:17:35,541
En dat was jouw verhaal.
- Ja.

173
00:17:35,625 --> 00:17:39,250
Dat stond in de eerste editie
van 30 kranten.

174
00:17:40,416 --> 00:17:43,333
Je moet een beetje onorthodox
te werk gaan.

175
00:17:43,416 --> 00:17:45,291
<i>Life</i> had geen interesse.

176
00:17:45,375 --> 00:17:49,250
<i>Look</i> had geen interesse.
Toen kwam David Obst van <i>Dispatch</i>.

177
00:17:49,333 --> 00:17:53,000
Hij zei dat hij het intact
op de voorpagina kreeg.

178
00:17:54,166 --> 00:17:57,583
Ik ben momenteel
niet geliefd in het Pentagon.

179
00:17:57,666 --> 00:17:59,958
Ze wilden het geheimhouden.

180
00:18:00,958 --> 00:18:02,958
Ik heb dat onmogelijk gemaakt.

181
00:18:11,333 --> 00:18:12,958
Heeft u even?

182
00:18:22,166 --> 00:18:25,708
Het Pentagon zette Calley neer
als een soort gek.

183
00:18:25,791 --> 00:18:29,291
Hij leek me niet gek,
dus vroeg ik me af...

184
00:18:29,375 --> 00:18:32,916
...of hen was bevolen
om iedereen dood te schieten...

185
00:18:33,000 --> 00:18:34,875
...en of dat vaker gebeurde.

186
00:18:34,958 --> 00:18:36,833
We steunen je, Calley.

187
00:18:43,916 --> 00:18:45,750
Er was meer gebeurd.

188
00:18:46,333 --> 00:18:50,041
Dat moest wel.
Maar ik wist niet waar ik heen moest.

189
00:18:50,125 --> 00:18:53,041
Het leger zou me niet helpen.
Dat was zeker.

190
00:18:53,125 --> 00:18:55,541
M'n telefoon staat nog aan.
- Neem op.

191
00:18:55,625 --> 00:18:57,041
Nee. Oké.

192
00:18:58,125 --> 00:19:03,625
Ik zei dat de waarschuwing uit Iran kwam,
maar hij kwam via Saoedi-Arabië.

193
00:19:03,708 --> 00:19:05,541
Dat doet er niet toe.

194
00:19:05,625 --> 00:19:08,333
Je zei dat het waarschijnlijk Iran was.

195
00:19:08,416 --> 00:19:12,958
Hij kwam ook uit Iran, maar
via Saoedi-Arabië. Het maakt niet uit.

196
00:19:13,041 --> 00:19:16,291
Je hoeft het niet te veranderen.

197
00:19:16,375 --> 00:19:19,458
Tot spreeks.
Ik moet nu ophangen. Dag.

198
00:19:20,708 --> 00:19:23,041
Hij wil dat ik niet te veel vertel.

199
00:19:23,791 --> 00:19:24,916
Het zit zo.

200
00:19:29,416 --> 00:19:33,416
We gaan terug
naar m'n huis in Macomb Street.

201
00:19:33,500 --> 00:19:38,958
Sy leest <i>The Washington Post</i>.
Hij ziet daar een kort artikel.

202
00:19:39,041 --> 00:19:42,000
Dat ging over ene Ron Ridenhour.

203
00:19:42,083 --> 00:19:46,375
Die knul zei dat hij het leger
over het bloedbad had verteld.

204
00:19:47,833 --> 00:19:52,666
Ridenhour had 8 maanden eerder
een brief geschreven aan 30 Congresleden...

205
00:19:52,750 --> 00:19:55,500
...de voorzitter van de stafchefs...

206
00:19:55,583 --> 00:20:00,000
...het Witte Huis en de president
over wat hij wist, over wandaden.

207
00:20:01,833 --> 00:20:05,166
Ik heb thuis m'n koffer ingepakt
en geld geleend.

208
00:20:05,250 --> 00:20:07,666
En ik ben naar hem toe gevlogen.

209
00:20:12,166 --> 00:20:15,333
Ze hadden me specifiek verteld...

210
00:20:16,750 --> 00:20:22,208
...dat ze soldaten en officieren
door het dorp hadden zien lopen.

211
00:20:22,291 --> 00:20:28,000
En dat ze de mensen langs het pad
naar het dorp of in het dorp zelf...

212
00:20:28,083 --> 00:20:30,125
...allemaal neerschoten.

213
00:20:30,208 --> 00:20:34,458
Ze werden zomaar doodgeschoten,
zonder enige aanleiding.

214
00:20:34,541 --> 00:20:37,625
Ik vond dat ik actie moest ondernemen.

215
00:20:37,708 --> 00:20:41,416
Ik kon dit niet de rest van m'n leven
voor me houden.

216
00:20:41,500 --> 00:20:44,333
Daar zou ik niet mee kunnen leven.

217
00:20:47,416 --> 00:20:49,833
Ridenhour gaf me een dienstrooster.

218
00:20:50,583 --> 00:20:54,583
Hij gaf namen van twee mensen
die wel met me wilden praten.

219
00:20:54,666 --> 00:20:57,583
De ene was een jonge mormoon uit Utah.

220
00:20:57,666 --> 00:20:59,375
Hij heette Michael Terry.

221
00:21:00,083 --> 00:21:02,375
Ik heb hem die avond opgezocht.

222
00:21:02,458 --> 00:21:05,458
Hij noemde het nazipraktijken.

223
00:21:06,125 --> 00:21:10,791
EEN JONGE SOLDAAT MOEST IEDEREEN
NEERMAAIEN, MAAR HIJ KON HET NIET

224
00:21:10,875 --> 00:21:16,041
De tweede waarover hij me vertelde
was Michael Bernhardt.

225
00:21:16,958 --> 00:21:18,666
Ik sprak hem in Fort Dix.

226
00:21:20,333 --> 00:21:23,708
Je kon dat verhaal niet verpesten.

227
00:21:23,791 --> 00:21:28,208
Je hoefde het verhaal alleen
voor zich te laten spreken.

228
00:21:28,291 --> 00:21:32,208
Ik had aantekeningen
van Terry en Bernhardt.

229
00:21:32,291 --> 00:21:35,250
Laat ze gewoon hun verhaal vertellen.

230
00:21:35,333 --> 00:21:39,708
'HET GEBEURDE DOELBEWUST
HET WAS MOORD EN IK KEEK TOE'

231
00:21:39,791 --> 00:21:42,916
VERTELDE SERGEANT MICHAEL BERNHARDT

232
00:21:43,000 --> 00:21:46,875
'HET LEGER HEEFT ME BEVOLEN
OM TE ZWIJGEN,' ZEI BERNHARDT.

233
00:21:46,958 --> 00:21:50,833
'MAAR VAN SOMMIGE BEVELEN
BEPAAL IK ZELF OF IK ZE OPVOLG.'

234
00:22:01,125 --> 00:22:02,791
Wat is je bevolen?

235
00:22:02,875 --> 00:22:07,208
Voor de operatie
gaf de commandant het bevel...

236
00:22:07,291 --> 00:22:10,166
...om de bewoners van het dorp
om te brengen.

237
00:22:10,250 --> 00:22:14,583
Dacht je dat de bewoners
bij de Vietcong hoorden?

238
00:22:15,583 --> 00:22:20,916
Sommige bewoners... Daar vraag je naar.
Sommige van de bewoners...

239
00:22:21,958 --> 00:22:25,833
...konden nog niet eens lopen.
Die konden geen Vietcong zijn.

240
00:22:28,708 --> 00:22:31,291
WISSELENDE REACTIES OP ARTIKEL

241
00:22:31,375 --> 00:22:36,041
Er werd heftig gereageerd
door mensen die het niet wilden geloven.

242
00:22:36,875 --> 00:22:39,875
Ze waren boos op ons, de boodschappers.

243
00:22:39,958 --> 00:22:42,041
TWIJFEL BIJ VERSLAG OVER MY LAI.

244
00:22:42,125 --> 00:22:47,166
Niemand wilde weten
dat de VS de boosdoener waren.

245
00:22:47,250 --> 00:22:50,833
ONDUIDELIJK BEWIJS VOOR BLOEDBAD

246
00:22:50,916 --> 00:22:55,375
BLOEDBAD 'TWIJFELACHTIG'

247
00:22:55,458 --> 00:22:58,458
VERSLAG VAN BLOEDBAD
AFGEDAAN ALS PROPAGANDA

248
00:22:58,541 --> 00:23:04,625
Er zijn recentelijk mensen in het nieuws
gekomen vanwege ernstige incidenten.

249
00:23:05,875 --> 00:23:10,416
Sommige mensen vinden dat die incidenten
iets zeggen over het leger.

250
00:23:11,708 --> 00:23:16,458
Maar het zijn slechts de daden
van een kleine groep.

251
00:23:16,541 --> 00:23:20,791
Het leger als geheel
hoort niet terecht te staan.

252
00:23:22,708 --> 00:23:26,666
Ik probeerde erachter te komen
wat er precies was gebeurd.

253
00:23:26,750 --> 00:23:28,333
Dat was mijn doel.

254
00:23:28,416 --> 00:23:31,333
En ik bleef mensen vinden.

255
00:23:31,416 --> 00:23:34,041
Er wilden veel mensen met me praten.

256
00:23:34,125 --> 00:23:38,541
Wat bedoel je met wat er was gebeurd?
- Hoe kon dit gebeuren?

257
00:23:39,458 --> 00:23:41,416
Dat ze zo zijn afgegleden.

258
00:23:53,708 --> 00:23:57,541
Je laat me aan dingen denken
die ik liever vergeet.

259
00:24:00,333 --> 00:24:04,208
Ik zocht een jongen
die z'n voet was verloren. Paul Meadlo.

260
00:24:05,750 --> 00:24:08,291
Hij woonde in een uithoek van Indiana.

261
00:24:09,083 --> 00:24:12,416
Hij woonde
in een oude, vervallen boerderij.

262
00:24:13,958 --> 00:24:17,125
Er kwam een typisch Zuidelijke vrouw
naar buiten.

263
00:24:17,208 --> 00:24:19,333
Ik zei dat ik Paul wilde spreken.

264
00:24:19,416 --> 00:24:23,625
Ik zei dat ik journalist was
en over z'n legertijd wilde praten.

265
00:24:23,708 --> 00:24:28,041
En toen zei ze iets
wat me altijd zal bijblijven.

266
00:24:28,125 --> 00:24:31,625
Ze zei verbitterd:
'Het was een lieve jongen...

267
00:24:31,708 --> 00:24:34,708
...en dankzij hen is het een moordenaar.'

268
00:24:39,375 --> 00:24:43,625
Toen hij terugkwam, liep hij te stotteren.

269
00:24:43,708 --> 00:24:46,166
Ik vroeg waarom hij dat deed.

270
00:24:46,250 --> 00:24:50,166
Hij zei dat hij door een hel was gegaan.

271
00:24:51,375 --> 00:24:56,583
Ik vroeg Paul wat er was gebeurd.
En toen kwam het eruit...

272
00:24:58,000 --> 00:25:00,333
'Doodslag, moord, vergelding.'

273
00:25:03,041 --> 00:25:04,708
Hij was heel serieus.

274
00:25:13,458 --> 00:25:16,500
Sy belde me en zei:

275
00:25:16,583 --> 00:25:19,458
'We hebben een verhaal
voor de voorpagina.'

276
00:25:20,416 --> 00:25:25,208
'M'n lieve jongen werd een moordenaar.'
'We hadden bevelen gekregen.'

277
00:25:25,291 --> 00:25:29,791
Ik heb <i>CBS Evening News</i> gebeld.

278
00:25:29,875 --> 00:25:34,708
Toen heb ik iets gedaan wat niet hoort,
alleen wist ik dat toen niet.

279
00:25:34,791 --> 00:25:37,125
Ik heb gezegd dat we geld wilden.

280
00:25:37,208 --> 00:25:39,291
Hij vroeg hoeveel.

281
00:25:39,375 --> 00:25:43,416
Ik had geen idee, dus ik flapte eruit:
tienduizend dollar.

282
00:25:44,458 --> 00:25:47,125
Hij wachtte even en ging akkoord.

283
00:25:55,250 --> 00:25:57,458
Mike Wallace doet het interview.

284
00:25:57,541 --> 00:26:01,791
Hij sprak twee minuten met hem
en wilde meteen beginnen.

285
00:26:02,875 --> 00:26:05,458
Om hoeveel mensen ging het?

286
00:26:05,541 --> 00:26:12,458
We hebben een stuk of 45 mensen
midden in het dorp verzameld.

287
00:26:12,541 --> 00:26:15,666
Mannen, vrouwen en kinderen?
- Ja.

288
00:26:15,750 --> 00:26:17,083
Baby's?
- Die ook.

289
00:26:17,875 --> 00:26:21,666
We verzamelden ze
en lieten ze op hun hurken zitten.

290
00:26:24,833 --> 00:26:28,583
Luitenant Calley vroeg
of we wisten wat we moesten doen.

291
00:26:28,666 --> 00:26:33,916
Ik zei dat ik het wist.
Ik dacht dat we ze moesten bewaken.

292
00:26:34,791 --> 00:26:38,916
Hij ging weg
en kwam een kwartier later terug.

293
00:26:39,625 --> 00:26:42,416
Hij vroeg waarom ze nog niet dood waren.

294
00:26:44,833 --> 00:26:49,666
Ik zei dat ik dacht
dat we ze alleen hoefden te bewaken.

295
00:26:49,750 --> 00:26:51,791
Hij zei dat ze dood moesten.

296
00:26:53,666 --> 00:26:57,333
Hij liep iets naar achteren
en begon te schieten.

297
00:26:57,416 --> 00:27:00,250
Hij zei dat ik ook moest schieten.

298
00:27:00,333 --> 00:27:03,541
Ik heb vier magazijnen afgevuurd
op die groep.

299
00:27:04,125 --> 00:27:06,875
Mannen, vrouwen en kinderen?
- Ja.

300
00:27:06,958 --> 00:27:08,708
En baby's?
- Ook baby's.

301
00:27:10,750 --> 00:27:12,416
Hoe schiet je baby's dood?

302
00:27:14,083 --> 00:27:16,375
Geen idee. Gewoon.

303
00:27:18,208 --> 00:27:20,875
IK HEB BABY'S DOODGESCHOTEN...
GEWOON

304
00:27:20,958 --> 00:27:25,250
Vergeet het maar, wij gaan niet.

305
00:27:31,958 --> 00:27:34,416
VAN UW BELASTINGGELD

306
00:27:34,500 --> 00:27:37,250
EN BABY'S?
- OOK BABY'S.

307
00:27:37,333 --> 00:27:41,833
De betrokken legerfotograaf, Ron Haeberle,
had twee camera's.

308
00:27:42,708 --> 00:27:46,208
Voor het leger maakte hij zwart-witfoto's.

309
00:27:46,916 --> 00:27:49,041
SOLDATEN BIJ MY LAI

310
00:27:49,125 --> 00:27:53,208
Hij had niet verteld
dat hij ook kleurenfoto's had gemaakt.

311
00:28:03,291 --> 00:28:06,750
Toen m'n verhaal uitkwam,
heeft hij ze verkocht.

312
00:28:08,250 --> 00:28:14,583
EXCLUSIEVE FOTO'S, OOGGETUIGENVERSLAGEN
HET BLOEDBAD BIJ MYLAI

313
00:28:15,375 --> 00:28:21,500
'HET BEVEL WAS OM MYLAI
MET DE GROND GELIJK TE MAKEN'

314
00:28:21,583 --> 00:28:27,000
'JE NOEMT HET GEEN BURGERS,
VOOR ONS WAREN ZE VC'

315
00:28:27,083 --> 00:28:28,708
HET SCHOKKENDE BLOEDBAD

316
00:28:28,791 --> 00:28:31,166
Het ging de hele wereld over.

317
00:28:31,916 --> 00:28:36,000
HET EINDE VAN DE MENSELIJKHEID
IN EEN VIETNAMEES DORP

318
00:28:45,166 --> 00:28:49,208
Hoeveel van je familieleden
zijn omgekomen?

319
00:28:49,291 --> 00:28:50,625
Vier mensen.

320
00:28:51,750 --> 00:28:55,875
Wat zag je toen je terugkwam van de markt?

321
00:28:55,958 --> 00:29:01,625
Ik ben te jong. Ik durfde niet te kijken.

322
00:29:02,708 --> 00:29:06,583
Heb jij het als enige overleeft
van je hele familie?

323
00:29:08,083 --> 00:29:09,583
Ja.

324
00:29:13,541 --> 00:29:15,333
Ze hebben alles platgebrand.

325
00:29:15,416 --> 00:29:18,833
Er zijn mensen geslagen.
Iedereen is vermoord.

326
00:29:19,500 --> 00:29:22,416
Weet u waarom?

327
00:29:22,500 --> 00:29:25,333
Dat weet ik niet. Ik weet niet waarom.

328
00:29:25,416 --> 00:29:29,833
Iedereen is opgepakt.
Zelfs de monnik is vermoord.

329
00:29:29,916 --> 00:29:34,708
Weet u hoeveel mensen er zijn omgekomen?

330
00:29:35,708 --> 00:29:39,083
Hoeveel er zijn omgekomen?
- Ja.

331
00:29:39,166 --> 00:29:44,250
Ik weet 't niet, maar er lagen veel doden.
Er lagen overal lichamen.

332
00:29:44,333 --> 00:29:48,333
M'n neefje dat net had leren lopen...

333
00:29:48,416 --> 00:29:53,541
...klampte zich aan me vast
terwijl hij om z'n moeder huilde.

334
00:29:53,625 --> 00:29:57,625
Toen is hij doodgeschoten.
Ik heb gedaan of ik dood was.

335
00:30:20,208 --> 00:30:23,083
VERHAAL MYLAI BLEEF BIJNA ONOPGEMERKT

336
00:30:23,166 --> 00:30:28,708
FREELANCER HERSH KWAM ER
ALS EERSTE MEE NA TELEFONISCHE TIP

337
00:30:28,791 --> 00:30:33,541
We hebben ons toegelegd
op willekeurige moord en verkrachting.

338
00:30:33,625 --> 00:30:38,791
Het is genegeerd. Sommige journalisten
moeten het hebben geweten.

339
00:30:40,458 --> 00:30:44,125
Het is afschuwelijk.
Waarom is dit niet bekendgemaakt?

340
00:30:44,208 --> 00:30:47,916
Er zijn 400 of 500 mensen gedood.

341
00:30:48,000 --> 00:30:53,375
Er waren die dag tientallen helikopters
die ondersteuning moesten bieden.

342
00:30:53,958 --> 00:30:57,833
De generaal-majoor van
de Americal Division was erbij.

343
00:30:57,916 --> 00:31:00,916
De kolonel van de brigade was erbij.

344
00:31:01,000 --> 00:31:03,208
Het hoofd van de eenheid was er.

345
00:31:03,291 --> 00:31:06,916
Binnen een paar dagen
wisten 400 soldaten ervan.

346
00:31:07,000 --> 00:31:09,458
Maar niemand had het gemeld.

347
00:31:11,666 --> 00:31:14,416
We kunnen maar twee conclusies trekken.

348
00:31:14,500 --> 00:31:20,708
Het was zo'n schokkende gebeurtenis
dat niemand erover kon praten.

349
00:31:20,791 --> 00:31:24,208
En de tweede, meer logische conclusie is...

350
00:31:24,291 --> 00:31:26,250
...dat het gewoon zo ging.

351
00:31:28,250 --> 00:31:33,500
LICHAMEN IN GREPPEL GEZIEN
GESTOPT OM TE ETEN

352
00:31:33,583 --> 00:31:40,333
GELUNCHT
CIRCA 50 LICHAMEN GEZIEN

353
00:31:46,041 --> 00:31:48,291
Het ging om het aantal doden.

354
00:31:49,041 --> 00:31:52,333
Je succes werd afgemeten
aan het aantal doden.

355
00:31:55,000 --> 00:31:57,333
Westmoreland wilde hoge scores.

356
00:31:58,250 --> 00:32:01,666
Hoe zorg je ervoor
dat er genoeg vijanden sneuvelen?

357
00:32:04,375 --> 00:32:09,791
Dan ging je naar plaatsen als My Lai
en zei je dat iedereen Vietcong was.

358
00:32:18,458 --> 00:32:20,500
Er waren drie methodes.

359
00:32:20,583 --> 00:32:22,875
Niet iedereen deed eraan mee.

360
00:32:22,958 --> 00:32:25,916
Daar gaat het niet om.
- Ik wil het uitleggen.

361
00:32:26,000 --> 00:32:27,875
Kijk naar wat er is gebeurd.

362
00:32:27,958 --> 00:32:31,375
Ze hebben honderd mensen
in groepjes bij elkaar gezet.

363
00:32:31,458 --> 00:32:33,916
Toen zijn ze doodgeschoten.

364
00:32:34,000 --> 00:32:36,125
Je was daar zelf niet bij.

365
00:32:36,208 --> 00:32:38,500
Ik weet het.
- Heb je het gezien?

366
00:32:38,583 --> 00:32:43,333
Als ik alles zelf gezien moet hebben
had ik weinig aan een persconferentie.

367
00:32:43,416 --> 00:32:45,916
ONDERZOEK NAAR INCIDENT BIJ MY LAI

368
00:32:46,000 --> 00:32:49,500
Toen m'n artikel uitkwam,
deed het leger onderzoek.

369
00:32:50,541 --> 00:32:53,583
Ik heb het getuigenverslag gelezen.

370
00:32:53,666 --> 00:32:58,416
Het leger wilde natuurlijk achterhalen
hoe ik erachter was gekomen.

371
00:32:59,791 --> 00:33:01,916
Het had geheim moeten zijn.

372
00:33:05,916 --> 00:33:08,958
Zou u op de grote luchtfoto's...

373
00:33:09,041 --> 00:33:12,958
...kunnen aangeven waar volgens u...

374
00:33:14,208 --> 00:33:16,291
...de greppel zich bevond...

375
00:33:17,416 --> 00:33:19,333
...met daarin de lichamen.

376
00:33:20,541 --> 00:33:21,708
Jazeker.

377
00:33:21,791 --> 00:33:25,000
GREPPEL MET 30-40 LICHAMEN

378
00:33:39,375 --> 00:33:42,750
UIT HET HOOFD INGEVULD
THOMAS J KINCH

379
00:33:42,833 --> 00:33:46,208
UIT HET HOOFD INGEVULD
CALVIN L HAWKINS

380
00:33:46,291 --> 00:33:49,708
UIT HET HOOFD INGEVULD
DENNIS M BUNNING

381
00:33:49,791 --> 00:33:52,833
MEISJE, JONGEN EN MAN
SMEKEN OM HUN LEVEN

382
00:33:52,916 --> 00:33:55,333
Ik weet niet of u dit wilt horen.

383
00:33:55,416 --> 00:33:59,583
We willen alles horen wat je kwijt wil.
- Goed dan.

384
00:33:59,666 --> 00:34:04,500
Met het eerste schot
werd een baby door het hoofd geschoten.

385
00:34:04,583 --> 00:34:06,333
Ik moest overgeven.

386
00:34:06,416 --> 00:34:08,958
Dat was namelijk de eerste keer...

387
00:34:09,041 --> 00:34:12,125
Ik had wel eerder iemand gedood...

388
00:34:12,208 --> 00:34:17,458
...maar ik had niet eerder gezien
wat voor schade dat aanricht.

389
00:34:17,541 --> 00:34:21,083
VERSPREIDE LICHAMEN

390
00:34:22,416 --> 00:34:26,166
Wat is er gebeurd
nadat die groep was doodgeschoten?

391
00:34:26,250 --> 00:34:27,458
Nou...

392
00:34:28,875 --> 00:34:30,833
Op dat moment...

393
00:34:30,916 --> 00:34:35,416
...waren meerdere mensen
vrouwen aan het verkrachten.

394
00:34:35,500 --> 00:34:40,750
Drie jongens waren allemaal tegelijk
met een meisje bezig.

395
00:34:40,833 --> 00:34:44,250
Een jongen greep een van de meiden...

396
00:34:45,000 --> 00:34:48,375
In een of twee gevallen
schoten ze ze daarna dood.

397
00:34:49,791 --> 00:34:56,791
DODE VROUW IN BED GEZIEN

398
00:34:57,583 --> 00:35:02,791
Elke dag werd de last op m'n schouders
dertig keer zo zwaar.

399
00:35:02,875 --> 00:35:07,083
Zo voelde het.
Het werd steeds maar erger.

400
00:35:10,000 --> 00:35:13,000
Ik heb twee of drie maanden
jongens gezocht.

401
00:35:13,083 --> 00:35:16,750
En dan leerde ik meer.
Het was vreselijk.

402
00:35:17,541 --> 00:35:21,500
Een paar keer trok ik het echt niet meer.

403
00:35:27,458 --> 00:35:34,458
ANONIEM GRAF
AAN DE ZUIDKANT VAN MY LAI

404
00:35:36,500 --> 00:35:40,833
Getuigen hadden gezegd dat My Lai
geen opzichzelfstaand geval was.

405
00:35:41,500 --> 00:35:44,541
Er vond die dag nog een bloedbad plaats.

406
00:35:47,041 --> 00:35:50,625
Het leger beschreef My Lai
als opzichzelfstaand geval.

407
00:35:50,708 --> 00:35:55,791
Maar het kwam in de oorlog vaker voor.
Zelfs op diezelfde dag en die ochtend.

408
00:35:55,875 --> 00:35:58,583
Het gebeurde twee kilometer verder ook.

409
00:36:01,125 --> 00:36:05,166
Veertien officieren hadden het
in de doofpot willen stoppen.

410
00:36:05,250 --> 00:36:10,500
Ze werden uiteindelijk aangeklaagd
voor plichtsverzuim...

411
00:36:10,583 --> 00:36:15,916
...het negeren van de regels
en het niet melden van het incident.

412
00:36:17,583 --> 00:36:21,958
Ze waren betrokken bij moord
of het verheimelijken ervan.

413
00:36:22,041 --> 00:36:25,250
Maar ze werden aangeklaagd
voor het niet melden.

414
00:36:28,625 --> 00:36:32,291
Westmoreland maakte na vier jaar promotie.

415
00:36:32,375 --> 00:36:37,583
Terwijl iedereen in het leger
en bij de stafchefs weet...

416
00:36:37,666 --> 00:36:39,583
...dat hij burgers vermoordde.

417
00:37:01,416 --> 00:37:06,250
Natuurlijk bescherm ik je.
Ik kan je niet eens beschrijven. Zeg maar.

418
00:37:07,000 --> 00:37:10,041
Noem me een onderzoeker
die in Gaza is geweest.

419
00:37:12,166 --> 00:37:18,666
Je zegt er gericht op vrouwen en kinderen
wordt geschoten. Heb je cijfers?

420
00:37:18,750 --> 00:37:22,791
Kinderen worden gericht aangevallen
met quadcopters.

421
00:37:22,875 --> 00:37:27,791
Ik heb tientallen röntgenfoto's
van kinderen met quadcopterkogels...

422
00:37:27,875 --> 00:37:33,000
...in hun nek of hun hoofd.
Die foto's zijn afkomstig van artsen.

423
00:37:33,083 --> 00:37:34,375
Het zijn kinderen.

424
00:37:35,708 --> 00:37:39,291
Wat een nachtmerrie.
En dit is pas de eerste fase.

425
00:37:40,041 --> 00:37:46,458
Ik moet er zelf wel in geloven
dat we hier iets aan kunnen doen.

426
00:37:46,541 --> 00:37:49,333
Ik spreek dagelijks vrienden en naasten.

427
00:37:49,416 --> 00:37:52,541
Als ik er niet in geloof,
laat ik ze in de steek.

428
00:37:52,625 --> 00:37:54,541
Ga je terug?

429
00:37:54,625 --> 00:37:55,875
Dat is het plan.

430
00:37:56,416 --> 00:37:59,875
Mensen snappen niet
dat dit een precedent schept.

431
00:38:00,583 --> 00:38:04,875
In Gaza worden het verleden
en de toekomst weggevaagd.

432
00:38:04,958 --> 00:38:08,250
Het verleden en de toekomst...

433
00:38:08,958 --> 00:38:10,375
...worden weggevaagd.

434
00:38:40,666 --> 00:38:44,458
M'n vader besprak nooit iets met ons.

435
00:38:47,583 --> 00:38:50,833
Hij kon alleen zwijgen of woedend worden.

436
00:38:51,708 --> 00:38:53,875
Het was een echte Oost-Europeaan.

437
00:38:56,666 --> 00:38:58,833
Ik hoorde de geheimen pas later.

438
00:39:00,958 --> 00:39:06,041
M'n vader was een Joodse vluchteling.
Hij sprak weinig Engels.

439
00:39:06,708 --> 00:39:10,458
Hij was violist geweest.
Hij kon prachtig spelen.

440
00:39:12,125 --> 00:39:14,791
Hij kwam uit het dorpje Šeduva.

441
00:39:16,708 --> 00:39:20,625
In Litouwen was je een doelwit
als je Joods was.

442
00:39:23,250 --> 00:39:26,875
MANIFEST VAN BUITENLANDSE PASSAGIERS

443
00:39:26,958 --> 00:39:31,250
Op z'n zestiende of zeventiende,
in 1920 of 1922...

444
00:39:31,333 --> 00:39:34,500
...is hij uit Litouwen naar Hamburg gereisd.

445
00:39:34,583 --> 00:39:39,416
Hij had 12 dollar gespaard
om naar Amerika te varen.

446
00:39:42,041 --> 00:39:44,708
Hij sprak geen Engels en was onopgeleid.

447
00:39:45,958 --> 00:39:49,166
NAAM VERANDERD
IN OPDRACHT VAN DE RECHTBANK

448
00:39:49,250 --> 00:39:52,791
VAN ISADOR HERSHOWITZ
IN ISADORE HERSH

449
00:39:54,458 --> 00:39:57,541
Toen jaren later de Duitsers kwamen...

450
00:39:57,625 --> 00:40:01,708
...hebben die alle Joden
naar het bos gebracht en geëxecuteerd.

451
00:40:03,166 --> 00:40:04,583
Ze zijn uitgeroeid.

452
00:40:05,833 --> 00:40:10,458
Ik heb er nooit met hem over gesproken
omdat ik het niet wist.

453
00:40:10,541 --> 00:40:13,041
Hij sprak niet over de Holocaust.

454
00:40:15,541 --> 00:40:18,083
Dat verhaal had ik willen horen.

455
00:40:19,708 --> 00:40:21,833
Heeft je moeder niets verteld?

456
00:40:21,916 --> 00:40:25,250
Als ze al iets vertelde,
was het een leugen.

457
00:40:25,333 --> 00:40:27,583
Dat wist ik. Zo was het gewoon.

458
00:40:27,666 --> 00:40:32,875
Soms kocht ze koekjes en deed ze
of ze die zelf had gebakken.

459
00:40:32,958 --> 00:40:37,250
Alsof we dat niet proefden.
Het gaf niet. Ze was m'n moeder.

460
00:40:43,750 --> 00:40:47,416
M'n tweelingbroer is natuurkundige.

461
00:40:49,875 --> 00:40:54,875
M'n moeder trok ons dezelfde kleren aan.
Op ons 13e zagen we hoe raar dat was.

462
00:40:57,541 --> 00:41:02,041
We kregen binnen ons gezin
helemaal geen kennis mee

463
00:41:03,416 --> 00:41:06,750
Dus abonneerde ik me
op het boek van de maand.

464
00:41:09,458 --> 00:41:10,625
Ik verslond boeken.

465
00:41:12,125 --> 00:41:13,958
Boeken leerden me nadenken.

466
00:41:19,083 --> 00:41:25,166
M'n vader had een wasserij en stomerij.
Aan 45th Street en Indiana.

467
00:41:26,041 --> 00:41:28,708
Ik vond het fijn om daar te werken.

468
00:41:30,250 --> 00:41:33,291
Het was een zwarte buurt
met zwarte arbeiders.

469
00:41:37,750 --> 00:41:43,208
Sterling was een jongen van begin 20.
Hij perste broeken voor 12 cent.

470
00:41:43,750 --> 00:41:46,166
Hij nam me mee naar wedstrijden.

471
00:41:46,250 --> 00:41:50,708
Ik heb alle goede zwarte spelers gezien,
zoals Satchel Paige.

472
00:41:54,458 --> 00:41:58,750
Hij zei dat ik het wel zou redden
vanwege m'n huidskleur.

473
00:41:58,833 --> 00:42:02,583
Maar hij zou z'n hele leven
broeken blijven persen.

474
00:42:02,666 --> 00:42:05,750
Hij zei het niet zo expliciet,
maar zo was het.

475
00:42:08,291 --> 00:42:10,250
Ik had twee oudere zussen.

476
00:42:10,333 --> 00:42:12,000
Ook een tweeling.

477
00:42:12,083 --> 00:42:14,625
Ze wilden snel het huis uit.

478
00:42:16,958 --> 00:42:20,083
Ik was een beetje een sjacheraar.

479
00:42:20,166 --> 00:42:23,458
Vanaf m'n vijftiende
onderhield ik ons gezin.

480
00:42:24,958 --> 00:42:27,333
Ik weet nog dat hij lag te hoesten.

481
00:42:27,416 --> 00:42:30,541
Drie pakjes per dag. Hij lag te hoesten.

482
00:42:33,375 --> 00:42:35,791
Hij kreeg longkanker en hersenkanker.

483
00:42:36,791 --> 00:42:40,708
Toen hij zieker werd,
hielp ik hem in bad te gaan.

484
00:42:42,250 --> 00:42:45,875
Ik haalde eerst tienen
en toen ben ik met school gestopt.

485
00:42:45,958 --> 00:42:49,166
SCHOOLGOLF, STUDIEVERENIGING,
SCHOOLBASKETBAL

486
00:42:49,250 --> 00:42:55,666
Hij wilde niet dat ik ging studeren.
Ik moest de winkel runnen. Dat kon ik.

487
00:42:55,750 --> 00:43:01,875
M'n broer Alan was er volgens hem
niet geschikt voor. Die moest studeren.

488
00:43:01,958 --> 00:43:04,708
Hij vond dat ik geen studie nodig had.

489
00:43:04,791 --> 00:43:09,250
Zo deed hij dat, want ik kon
de winkel runnen. En dat was ook zo.

490
00:43:09,333 --> 00:43:11,708
Wat maakte je zo geschikt?

491
00:43:13,458 --> 00:43:16,166
Ik kon goed praten, ik hield van mensen.

492
00:43:22,375 --> 00:43:25,333
Ik reed een keer na sluitingstijd
naar huis.

493
00:43:26,625 --> 00:43:30,125
Ik wist dat hij dood was
omdat er geen licht brandde.

494
00:43:32,708 --> 00:43:35,375
Ik wist niet eens dat hij stervende was.

495
00:43:35,458 --> 00:43:40,791
M'n familie had er niet aan gedacht
dat ik afscheid had willen nemen.

496
00:43:58,333 --> 00:44:03,291
Er was een hogeschool
aan de universiteit van Illinois.

497
00:44:03,375 --> 00:44:06,375
Die was heel goedkoop.
Dat was belangrijk.

498
00:44:07,833 --> 00:44:13,208
Ik wist dat ik goed kon schrijven,
maar het leek me niet zo zinvol.

499
00:44:13,291 --> 00:44:18,666
Het leek niet zo belangrijk als ik
aan de kassa zat of kleren teruggaf.

500
00:44:20,333 --> 00:44:26,541
Ik moest als eerste een Britse en een
Amerikaanse roman met elkaar vergelijken.

501
00:44:26,625 --> 00:44:29,041
Dus ik heb een essay geschreven.

502
00:44:29,125 --> 00:44:32,458
Aan het eind van les wilden we naar huis.

503
00:44:32,541 --> 00:44:37,250
Hij vroeg of Seymour Hersh er was.
Ik dacht: wat heb ik nu weer gedaan?

504
00:44:37,333 --> 00:44:39,916
Ik liep met gebogen hoofd naar voren.

505
00:44:40,000 --> 00:44:43,625
Hij vroeg of ik Hersh was
en hij vroeg wat ik hier deed.

506
00:44:43,708 --> 00:44:45,791
Ik wist wat hij bedoelde.

507
00:44:45,875 --> 00:44:51,125
Ik vertelde dat m'n vader was overleden.
Hij vroeg waar de winkel was.

508
00:44:51,208 --> 00:44:54,375
Dat vertelde ik hem.

509
00:44:54,458 --> 00:44:57,000
Hij vroeg of ik zelf m'n uren bepaalde.

510
00:44:57,083 --> 00:45:00,125
Hij zei: Kom naar de universiteit
van Chicago.

511
00:45:00,208 --> 00:45:04,166
Ik schiet meteen vol.
De universiteit van Chicago.

512
00:45:04,250 --> 00:45:06,750
Ze lieten me daar een toets doen.

513
00:45:06,833 --> 00:45:12,458
Ze zeiden dat de Engelse toets niet nodig
was, maar ik wilde ze allemaal doen.

514
00:45:14,250 --> 00:45:16,791
Dat heeft m'n leven veranderd.

515
00:45:31,333 --> 00:45:35,166
Chicago was voor mij
een compleet andere wereld.

516
00:45:39,500 --> 00:45:44,250
Ik had een vriendin in Washington.
Haar vader zat in de regering.

517
00:45:44,333 --> 00:45:46,125
Ik was toen een jaar of 20.

518
00:45:46,208 --> 00:45:49,958
Ze zei dat haar vader
Eisenhower maar een zak vond.

519
00:45:50,666 --> 00:45:54,625
'Zei je vader dat over een president
terwijl hij...'

520
00:45:54,708 --> 00:45:57,458
Ze zei dat het een enorme sukkel was.

521
00:45:58,166 --> 00:46:03,416
Ik had geen idee dat presidenten
sukkels konden zijn. Ik was jong.

522
00:46:03,500 --> 00:46:06,083
Ik wist niets van de wereld.

523
00:46:07,916 --> 00:46:12,625
Ik dacht niet dat ik hem beter zou maken.
Ik maak me geen illusies.

524
00:46:17,666 --> 00:46:21,708
Maar ik had het gevoel
dat ik genoeg moed had.

525
00:46:24,208 --> 00:46:28,208
Op een avond raakte ik in de kroeg
met iemand in gesprek.

526
00:46:28,291 --> 00:46:33,041
Ik vroeg wat hij voor werk deed.
Hij was verslaggever bij City News.

527
00:46:33,125 --> 00:46:36,916
Ik vroeg wat dat inhield.
Ik kende City News niet.

528
00:46:38,416 --> 00:46:40,291
Het was...

529
00:46:40,375 --> 00:46:42,750
Het was gewoon een wonder.

530
00:46:42,833 --> 00:46:47,083
Het is een wonder
dat ik journalist ben geworden.

531
00:46:53,916 --> 00:46:56,041
Als er een artikel klaar was...

532
00:46:56,125 --> 00:46:59,125
...deed ik twaalf exemplaren in een bak...

533
00:46:59,208 --> 00:47:03,291
...om ze naar de kranten te sturen.
Dat was m'n werk.

534
00:47:04,416 --> 00:47:07,791
Binnen een maand
werd ik misdaadverslaggever.

535
00:47:14,083 --> 00:47:17,041
Ik vond het heerlijk om te doen.

536
00:47:23,250 --> 00:47:26,125
Er was toen veel georganiseerde misdaad.

537
00:47:26,208 --> 00:47:29,458
De maffia en de politie
hadden iets gemeen.

538
00:47:29,541 --> 00:47:32,041
Dat zag ik wel in.

539
00:47:33,041 --> 00:47:36,625
Je leert meteen
dat je de politie met rust moet laten.

540
00:47:36,708 --> 00:47:41,166
Het gaat ons niet aan
als zij roven en stelen.

541
00:47:42,208 --> 00:47:46,875
Ik was getuige van tirannie.
En ik had door dat het dat was.

542
00:47:46,958 --> 00:47:49,291
Maar ik vond het ook opwindend.

543
00:48:02,541 --> 00:48:07,000
Ik schrijf iets
wat een slap aftreksel lijkt...

544
00:48:07,083 --> 00:48:10,208
...als je het echte verhaal kent.

545
00:48:10,291 --> 00:48:15,250
Maar de waarschuwing over Dimona
is belangrijk.

546
00:48:15,333 --> 00:48:19,625
Dimona was geen doelwit
en je zei dat het 48 kilometer was.

547
00:48:19,708 --> 00:48:23,416
Maar het ligt maar 45 km
van het vliegveld. Wel opletten.

548
00:48:25,208 --> 00:48:27,333
Dag, schat. Tot later.

549
00:48:28,125 --> 00:48:32,250
Dat was de Israëlische vriendin
die 30 jaar geleden had geholpen.

550
00:48:32,333 --> 00:48:34,583
Ik had het je gestuurd.

551
00:48:35,500 --> 00:48:38,500
Het ging naar jou
of m'n overleden moeder.

552
00:48:39,291 --> 00:48:41,291
Wie weet kan zij kan het lezen.

553
00:48:42,000 --> 00:48:46,500
Ik kwam een keer terug uit Hanoi.
Ik was daar tijdens de oorlog.

554
00:48:47,375 --> 00:48:52,625
Ze zei dat ik altijd naar plekken ging
waar ik niet gewenst was.

555
00:48:53,833 --> 00:48:55,541
Wat heb ik ermee gedaan?

556
00:48:59,458 --> 00:49:03,750
Beste heer Rosenthal,
kan ik soms een baan krijgen?

557
00:49:03,833 --> 00:49:09,250
Ik wil over andere dingen schrijven
dan over massamoord.

558
00:49:09,333 --> 00:49:10,958
Laat maar weten.

559
00:49:14,583 --> 00:49:16,666
Ik had een visum voor Hanoi.

560
00:49:18,166 --> 00:49:19,708
De <i>Times</i> had gebeld.

561
00:49:19,791 --> 00:49:23,666
Ze wilden al m'n verhalen over Vietnam
uitgeven.

562
00:49:27,458 --> 00:49:29,791
Toen heeft Abe Rosenthal me aangenomen.

563
00:49:35,125 --> 00:49:38,916
Henry Kissinger wilde me meteen spreken.

564
00:49:40,416 --> 00:49:45,458
Hij was niet blij dat die man van My Lai
bij de <i>New York Times</i> werkte.

565
00:49:46,416 --> 00:49:49,250
Hij vond dat heel ongemakkelijk.

566
00:49:49,333 --> 00:49:51,500
Want hij kreeg altijd z'n zin.

567
00:49:55,500 --> 00:50:00,125
Hij was Nixons veiligheidsadviseur.
Hij sprak veel met journalisten.

568
00:50:01,375 --> 00:50:04,333
Hij probeerde de pers te manipuleren.

569
00:50:05,250 --> 00:50:07,500
SCHEMA VAN MR KISSINGER

570
00:50:07,583 --> 00:50:09,958
Ik zocht hem op in het Witte Huis.

571
00:50:13,708 --> 00:50:19,875
Hij zei dat hij benieuwd was
welke indruk ik had gekregen van Hanoi.

572
00:50:20,750 --> 00:50:23,958
Ik zei dat het moreel er goed was geweest.

573
00:50:24,041 --> 00:50:28,833
Zo heb ik een kwartier zitten kletsen.
Het ging niet over het beleid.

574
00:50:29,375 --> 00:50:33,875
Toen belde hij de assistent
die over Vietnam ging en zei:

575
00:50:33,958 --> 00:50:38,541
'Deze man weet meer over
wat er in Vietnam speelt dan de CIA.'

576
00:50:38,625 --> 00:50:41,208
Ik dacht: dit kan niet waar zijn.

577
00:50:41,291 --> 00:50:46,333
Moets ik gevleid zijn door deze onzin?
Ik stond versteld.

578
00:50:46,416 --> 00:50:48,625
LUNCH MET MAX FRANKEL

579
00:50:48,708 --> 00:50:50,333
Maar zo ging dat.

580
00:50:53,333 --> 00:50:57,500
Kissinger belde de bureauredacteur
van de <i>Times,</i> Max Frankel.

581
00:50:59,416 --> 00:51:05,458
En dan schreef Bernie Gwertzman,
de buitenlandredacteur, een artikel.

582
00:51:08,416 --> 00:51:11,416
Daar stond in wat Kissinger had gezegd.

583
00:51:13,583 --> 00:51:16,708
'Het overleg is in een impasse geraakt.'

584
00:51:17,375 --> 00:51:20,208
'Hoge ambtenaren zeiden...'
Dat was Kissinger.

585
00:51:21,041 --> 00:51:23,541
Ik sloeg er stijl van achterover.

586
00:51:23,625 --> 00:51:26,125
Hij had veel macht over de krant.

587
00:51:28,291 --> 00:51:30,833
En wat ik deed beviel hem totaal niet.

588
00:51:36,250 --> 00:51:38,916
Die Hersh is een rotzak.

589
00:51:39,000 --> 00:51:42,166
Het is vast een communist.
- Precies.

590
00:51:42,250 --> 00:51:45,333
Hoe kan de <i>New York Times</i>
zoiets plaatsen?

591
00:51:45,416 --> 00:51:47,791
Het is schandalig.
- Wat vind je?

592
00:51:47,875 --> 00:51:51,916
Hij heeft het gewoon uit z'n duim gezogen.

593
00:51:59,125 --> 00:52:03,875
Ik was net begonnen bij de <i>Times</i>
toen iemand van de CIA...

594
00:52:03,958 --> 00:52:08,875
...me een bizar verhaal vertelde
over een geheime operatie.

595
00:52:10,958 --> 00:52:15,375
De Russen waren een onderzeeër kwijt
met een codeboek.

596
00:52:20,125 --> 00:52:25,375
De CIA verzon een dekmantel
om de Russische onderzeeër te bergen...

597
00:52:26,208 --> 00:52:28,875
...met een boot van Howard Hughes.

598
00:52:29,666 --> 00:52:31,416
Dat was de Glomar Explorer.

599
00:52:34,041 --> 00:52:36,500
Het was een idiote operatie.

600
00:52:36,583 --> 00:52:40,291
'GLOMAR EXPLORER VAN HUGHES'
TESTS MIJNSYSTEMEN OP ZEE

601
00:52:40,375 --> 00:52:44,958
De regering haalde de krant over
het verhaal niet te plaatsen...

602
00:52:45,041 --> 00:52:47,375
...vanwege de nationale veiligheid.

603
00:52:48,541 --> 00:52:50,708
Het is twee jaar niet geplaatst.

604
00:52:52,708 --> 00:52:54,833
Ik heb overwogen te stoppen.

605
00:52:57,375 --> 00:53:01,708
Ik had vooral moeite om Sy
onder controle houden bij een krant...

606
00:53:01,791 --> 00:53:04,416
...die niet wou dat een ander ze voor was...

607
00:53:04,500 --> 00:53:06,750
...maar niet voorop wilde lopen.

608
00:53:06,833 --> 00:53:08,708
STEM VAN BILL KOVACH

609
00:53:08,791 --> 00:53:12,875
Ze wilden niet als eerste
met controversiële verhalen komen...

610
00:53:12,958 --> 00:53:16,083
...die de regering
in een slecht daglicht stelden.

611
00:53:35,125 --> 00:53:36,458
Bent u ontslagen?

612
00:53:37,750 --> 00:53:42,375
Vijf mannen zijn opgepakt
in het Democratisch hoofdkwartier...

613
00:53:42,458 --> 00:53:45,500
...toen ze afluisterapparatuur
wilden plaatsen.

614
00:53:53,541 --> 00:53:56,791
WATERGATEGEBOUW

615
00:53:56,875 --> 00:53:58,750
Het was weekend.

616
00:53:58,833 --> 00:54:01,958
De <i>Times</i> was het verhaal misgelopen...

617
00:54:02,041 --> 00:54:06,041
...omdat iedereen
op het strand lag of in de kroeg zat.

618
00:54:06,125 --> 00:54:09,041
De <i>Washington Post</i> kreeg
een politierapport.

619
00:54:09,125 --> 00:54:11,541
Ze stuurden Woodward en Bernstein.

620
00:54:15,625 --> 00:54:19,583
Ik ging naar het gerechtsgebouw
voor de voorgeleiding.

621
00:54:19,666 --> 00:54:26,500
De rechter vroeg James McCord, de leider
van de inbrekers, waar hij werkte.

622
00:54:26,583 --> 00:54:29,375
Cord fluisterde: Bij de CIA.

623
00:54:29,458 --> 00:54:35,125
De rechter zei dat hij harder
moest praten. Toen zei hij het harder.

624
00:54:35,208 --> 00:54:40,500
Ik zat op de eerste rij toe te kijken.

625
00:54:40,583 --> 00:54:42,291
Ik flapte eruit:

626
00:54:42,375 --> 00:54:43,833
'Allemachtig.'

627
00:54:46,625 --> 00:54:53,083
Het werd in de media beschreven als
een bizarre, onverklaarbare gebeurtenis.

628
00:54:53,166 --> 00:54:55,541
Zo zagen Carl en ik het niet.

629
00:54:55,625 --> 00:54:59,708
We weten nog niet wat er
tijdens de campagne is gebeurd...

630
00:54:59,791 --> 00:55:03,583
...op het gebied van spionage en sabotage.

631
00:55:03,666 --> 00:55:05,833
Niet alleen afluisteren.

632
00:55:05,916 --> 00:55:12,875
We hebben zeven maanden
zonder hulp aan dat verhaal gewerkt.

633
00:55:14,333 --> 00:55:17,166
Het verhaal was van Woodward en Bernstein.

634
00:55:18,291 --> 00:55:22,791
Eind 1972 kwam Rosenthal langs.

635
00:55:22,875 --> 00:55:25,791
Hij wilde zich niet laten piepelen.

636
00:55:27,250 --> 00:55:31,791
Ik wilde Watergate niet doen.
Ik kende niemand in het Witte Huis.

637
00:55:33,916 --> 00:55:36,875
Maar ik was wel vol van mezelf.

638
00:55:38,083 --> 00:55:43,958
Ik ging op zoek naar informatie.
Ik hoorde dingen van het comité.

639
00:55:44,041 --> 00:55:48,000
Uiteindelijk vond ik
een van de vijf inbrekers.

640
00:55:48,083 --> 00:55:52,333
Die vertelde het verhaal
over de doofpotaffaire.

641
00:55:52,416 --> 00:55:57,541
4 AANGEKLAAGDEN ZEGGEN
DAT ZE NOG WORDEN BETAALD

642
00:55:57,625 --> 00:55:59,916
Op 14 januari...

643
00:56:00,000 --> 00:56:05,750
...stelde Sy Hersh dat de inbrekers
nog steeds zwijggeld kregen.

644
00:56:05,833 --> 00:56:07,833
Dat was heel belangrijk.

645
00:56:07,916 --> 00:56:12,250
Dat bewees
dat het in de doofpot was gestopt.

646
00:56:13,875 --> 00:56:16,541
Dit kon onze redding zijn.

647
00:56:16,625 --> 00:56:22,708
Dat het Sy Hersh van My Lai was
en ook dat het de <i>New York Times</i> was.

648
00:56:23,583 --> 00:56:28,333
Dus belde ik hem om hem te bedanken.
Het was eenzaam geweest.

649
00:56:29,916 --> 00:56:33,166
Hij zei dat de <i>Times</i> het moest plaatsen.

650
00:56:33,250 --> 00:56:38,041
Ze snapten niet dat we dat niet deden.
Hoe konden we zo dom zijn?

651
00:56:38,125 --> 00:56:40,958
Hij bedankte me en dat was gemeend.

652
00:56:42,958 --> 00:56:46,500
Dus ik kon het verhaal gaande houden
voor de <i>Times</i>.

653
00:56:49,291 --> 00:56:53,333
Het was leuk om de strijd
aan te gaan met Carl en Bob.

654
00:56:54,791 --> 00:56:57,541
De <i>New York Times</i> citeert onderzoekers...

655
00:56:57,625 --> 00:57:01,500
...die zeggen dat u Watergate
in de doofpot wilde stoppen.

656
00:57:01,583 --> 00:57:04,875
Ik heb dat artikel gezien.

657
00:57:04,958 --> 00:57:09,291
Ik zie wel vaker zulke dingen
in de <i>New York Times.</i>

658
00:57:09,375 --> 00:57:10,958
Ik geloof er niets van.

659
00:57:11,041 --> 00:57:15,791
DAGVAARDING VAN MITCHELL, STANS
EN VESCO VANDAAG VERWACHT

660
00:57:15,875 --> 00:57:19,500
ONDERZOEKERS ZIEN GEEN BEWIJS
TEGEN NIXON

661
00:57:21,208 --> 00:57:25,791
Verdomme, dat verhaal in de <i>Times</i>
en dat van Hersh...

662
00:57:25,875 --> 00:57:27,958
Hij heeft het meestal niet mis.

663
00:57:28,041 --> 00:57:31,708
Het is een klootzak,
maar hij heeft meestal gelijk.

664
00:57:37,375 --> 00:57:41,958
Ik krijg informatie
die verder niemand te zien krijgt.

665
00:57:44,916 --> 00:57:48,708
Personeel van het Witte Huis
nam contact met me op.

666
00:57:50,958 --> 00:57:54,000
Ik had fijne contacten bij Justitie.

667
00:57:56,208 --> 00:57:59,041
CLANDESTIENE ACTIE

668
00:57:59,125 --> 00:58:05,833
Ik begon een idee te krijgen
van hoe ver de geheimhouding ging.

669
00:58:12,166 --> 00:58:15,208
Kissinger deed overal clandestiene dingen.

670
00:58:19,000 --> 00:58:23,000
Hij had een grote mate van controle
over geheime operaties.

671
00:58:23,625 --> 00:58:26,958
Het heette het 40 comité
en Kissinger was de baas.

672
00:58:29,375 --> 00:58:32,333
Ze deden alles aan de macht te blijven.

673
00:58:32,416 --> 00:58:34,875
Liegen, bedriegen, wegstoppen.

674
00:58:35,916 --> 00:58:40,500
Allende.

675
00:58:43,458 --> 00:58:45,541
Nixon had de pest aan Allende.

676
00:58:46,916 --> 00:58:49,291
Hij vond het een linkse communist.

677
00:58:50,666 --> 00:58:57,250
Hij had kopermijnen genationaliseerd
van mensen die Nixon financierden.

678
00:59:02,625 --> 00:59:08,958
Kissinger en de CIA stonden dus onder druk
om Allende weg te krijgen.

679
00:59:19,166 --> 00:59:24,208
In 1973 is Allende vermoord.
en is de regering ten val gebracht.

680
00:59:38,500 --> 00:59:41,666
De fascistische Pinochet nam het over.

681
00:59:43,625 --> 00:59:47,041
Duizenden mensen zijn opgepakt
en vermoord.

682
01:00:11,750 --> 01:00:15,458
K: Dat in Chili is vastgelegd
en de kranten zeuren...

683
01:00:15,541 --> 01:00:20,750
...omdat een communistische regering
ten val is gebracht.

684
01:00:20,833 --> 01:00:22,208
P: Dat is me wat.

685
01:00:22,291 --> 01:00:26,458
K: Onder Eisenhower
waren we helden geweest.

686
01:00:26,541 --> 01:00:31,333
P: Je kunt niet zien
dat wij er de hand in hebben gehad.

687
01:00:31,416 --> 01:00:34,416
K: We hebben ze alleen geholpen.

688
01:00:34,500 --> 01:00:37,250
KISSINGER CHILI-STRATEEG GENOEMD

689
01:00:37,333 --> 01:00:41,500
HIJ HEEFT DE ECONOMISCHE STRIJD
TEGEN ALLENDE AANGEVOERD

690
01:00:43,958 --> 01:00:45,500
Alles was verbonden.

691
01:00:46,666 --> 01:00:49,583
Het herverkiezingscomité van Nixon.

692
01:00:49,666 --> 01:00:54,125
De regering Nixon, de CIA onder Nixon.

693
01:00:54,208 --> 01:00:57,041
Alles was met elkaar verbonden.

694
01:00:59,416 --> 01:01:02,833
Ik treed morgen om 12.00 uur af
als president.

695
01:01:04,125 --> 01:01:06,125
Vicepresident Ford...

696
01:01:06,208 --> 01:01:11,666
...wordt op dat tijdstip
tot president beëdigd in dit kantoor.

697
01:01:30,583 --> 01:01:34,875
MEMORANDUM VOOR: ADJUNCT-DIRECTEUR
ONDERWERP: SEYMORE HERSH

698
01:01:34,958 --> 01:01:38,125
HERSH HEEFT OUD-MEDEWERKERS GESPROKEN

699
01:01:38,208 --> 01:01:41,250
HIJ HEEFT KENNIS
VAN GEHEIME CIA-ACTIVITEITEN

700
01:01:41,333 --> 01:01:45,416
JAMES ANGLETON
HOOFD CONTRASPIONAGE

701
01:01:49,750 --> 01:01:52,875
Ik kreeg meer informatie
van mensen bij de CIA.

702
01:02:01,000 --> 01:02:04,541
Je hebt als journalist
meerdere primeurs gehad...

703
01:02:04,625 --> 01:02:10,291
...maar je bent ook heel kritisch.
Toch vertellen mensen je geheimen.

704
01:02:11,041 --> 01:02:15,916
Is het systeem dan niet zo gesloten?
- Natuurlijk niet. Zeker niet.

705
01:02:16,000 --> 01:02:22,458
Ik ben je van dienst als je iets lekt.
Als je iets goeds lekt, kom ik meteen.

706
01:02:23,750 --> 01:02:27,083
ZWARTBOEK GESTUURD

707
01:02:27,166 --> 01:02:30,750
Mensen kletsen om meerdere redenen.

708
01:02:30,833 --> 01:02:32,250
Ze praten met me.

709
01:02:34,208 --> 01:02:39,375
Mensen willen vertellen over foute dingen
die ze hebben gedaan. Dat dacht ik.

710
01:02:40,500 --> 01:02:43,041
Ik raakte bevriend met een bron.

711
01:02:44,708 --> 01:02:46,708
Hij heette Bob Kiley.

712
01:02:48,958 --> 01:02:51,375
Hij is dood, dus ik kan het zeggen.

713
01:02:53,041 --> 01:02:57,625
Kiley bespioneerde
activistische studenten voor de CIA.

714
01:02:59,541 --> 01:03:03,708
Hij raakte gedesillusioneerd
en ging weg bij de CIA.

715
01:03:03,791 --> 01:03:05,708
Ik heb hem gebeld.

716
01:03:05,791 --> 01:03:09,125
CIA SPIONEERT

717
01:03:11,250 --> 01:03:13,250
Hij vertelde over Chaos.

718
01:03:13,958 --> 01:03:15,625
HET [MH]
CHAOSPROGRAMMA

719
01:03:15,708 --> 01:03:17,958
Wat was Operatie Chaos?

720
01:03:20,375 --> 01:03:24,375
LEVER VANDAAG MASSAAL JE OPROEPKAART IN

721
01:03:25,875 --> 01:03:30,375
Eind jaren 60 had het Witte Huis
de regering opgedragen...

722
01:03:30,458 --> 01:03:34,125
...te bepalen of de studentenbeweging
communistisch was.

723
01:03:37,458 --> 01:03:42,791
De CIA begon contact te leggen
met studenten en ze te rekruteren.

724
01:03:44,208 --> 01:03:46,166
Ze bespioneerden Amerikanen.

725
01:03:52,041 --> 01:03:56,333
De afdeling contraspionage
werd geleid door James Angleton.

726
01:03:57,291 --> 01:04:00,125
Hij was een mythische figuur bij de CIA.

727
01:04:01,125 --> 01:04:03,083
Ik heb hem gebeld.

728
01:04:03,166 --> 01:04:05,458
Ik zei dat ik van Chaos afwist.

729
01:04:07,000 --> 01:04:12,250
Hij ontkende alles en bood twee verhalen
als ik er niet over zou schrijven.

730
01:04:13,000 --> 01:04:14,583
Ik wist dat het klopte.

731
01:04:16,166 --> 01:04:21,458
CIA-OPERATIE TEGEN DEMONSTRANTEN
EN ANDERE DISSIDENTEN ONDER NIXON

732
01:04:23,791 --> 01:04:26,583
CIA-OPERATIE
TEGEN ANTI-OORLOGSDEMONSTRANTEN

733
01:04:26,666 --> 01:04:29,375
ZEER GECOÖRDINEERD

734
01:04:29,458 --> 01:04:30,458
GRIEZELIG

735
01:04:30,541 --> 01:04:33,500
De <i>New York Times</i> meldde vandaag
dat de CIA...

736
01:04:33,583 --> 01:04:36,375
...zijn boekje te buiten is gegaan...

737
01:04:36,458 --> 01:04:39,958
...van de jaren 50
tot het einde van de regering-Nixon.

738
01:04:40,041 --> 01:04:43,291
Ze hebben zeker 10.000 Amerikanen
bespioneerd.

739
01:04:43,375 --> 01:04:47,000
De CIA mag alleen
buitenlandse inlichtingen verzamelen.

740
01:04:51,416 --> 01:04:54,625
Angleton was zacht gezegd
erg boos op me.

741
01:05:04,875 --> 01:05:08,333
Na onder druk te zijn gezet
vertelde James Angleton...

742
01:05:08,416 --> 01:05:12,125
...dat hij is opgestapt
als hoofd contraspionage.

743
01:05:12,208 --> 01:05:13,791
Jim Angleton.

744
01:05:13,875 --> 01:05:15,875
Waarom bent u opgestapt?

745
01:05:17,125 --> 01:05:20,125
Er komt voor iedereen een moment...

746
01:05:21,583 --> 01:05:23,750
...dat je je land niet meer dient.

747
01:05:23,833 --> 01:05:26,000
Heeft u een duwtje gekregen?

748
01:05:27,041 --> 01:05:29,208
Ik ben niet uit het raam geduwd.

749
01:05:37,583 --> 01:05:39,833
Toen ik dit verhaal schreef...

750
01:05:40,666 --> 01:05:42,875
...werd ik in de gaten gehouden.

751
01:05:43,666 --> 01:05:46,833
Ze hielden me al heel lang in de gaten.

752
01:05:49,500 --> 01:05:54,958
Ze waren in paniek, want ik had kennis
van het geheime document Jewels.

753
01:05:55,625 --> 01:05:58,041
ONDERWERP: 'FAMILY JEWELS'

754
01:05:58,125 --> 01:06:01,708
Het woord 'family' hoorde ik later.
Het heette Jewels.

755
01:06:03,666 --> 01:06:07,958
Een voormalig CIA-directeur
wilde alle misstanden verzamelen.

756
01:06:08,875 --> 01:06:12,958
Iedereen die iets wist
wat tegen de grondwet was...

757
01:06:13,041 --> 01:06:15,708
...moest die informatie helpen verzamelen.

758
01:06:17,250 --> 01:06:20,625
Alles wat tegen de Amerikaanse wet was:

759
01:06:20,708 --> 01:06:25,958
Huurmoorden in het buitenland,
binnenlandse spionage, hersenspoeling.

760
01:06:26,041 --> 01:06:29,500
Het was een boek van 700 pagina's
en ik wist ervan.

761
01:06:29,583 --> 01:06:33,791
DE STRIJD VAN SEYMOUR HERSH
TEGEN DE CIA

762
01:06:35,458 --> 01:06:41,541
De CIA had tijdens zijn hele bestaan
in het geheim geopereerd.

763
01:06:42,416 --> 01:06:49,375
Naar aanleiding van Sy's artikel
is de Rockefeller-commissie opgericht.

764
01:06:49,458 --> 01:06:53,791
Daarna werd het Church-comité opgericht.

765
01:06:55,500 --> 01:06:57,291
Orde alstublieft.

766
01:06:57,375 --> 01:07:02,708
Daardoor kreeg het volk
de lelijke kant te zien...

767
01:07:02,791 --> 01:07:06,458
...van een in het geheim opererende
overheidsinstantie.

768
01:07:06,541 --> 01:07:10,208
Belooft u de waarheid te vertellen?
- Ja.

769
01:07:10,291 --> 01:07:16,458
U zei dat u in 1970
al langere tijd kennis had van het feit...

770
01:07:16,541 --> 01:07:20,375
...dat de CIA post opende in New York.
- Dat klopt.

771
01:07:21,833 --> 01:07:27,458
Soms moeten individuele rechten
ondergeschikt worden gemaakt...

772
01:07:27,541 --> 01:07:29,625
...aan de nationale veiligheid.

773
01:07:32,708 --> 01:07:35,583
Operatie Chaos
was het topje van de ijsberg.

774
01:07:35,666 --> 01:07:38,041
De Senaat houdt een geheime sessie...

775
01:07:38,125 --> 01:07:43,458
...over de betrokkenheid van de CIA
bij aanslagen op buitenlandse leiders.

776
01:07:43,541 --> 01:07:47,083
Er zijn tien jaar lang
moordcomplotten gesmeed.

777
01:07:47,166 --> 01:07:51,125
Vanaf de eerste aanslag op Castro
onder Eisenhower...

778
01:07:51,208 --> 01:07:55,208
...tot de dood van een Chileense generaal
onder Nixon.

779
01:07:55,291 --> 01:07:58,208
Het gebeurde ook onder Kennedy en Johnson.

780
01:07:58,291 --> 01:08:00,541
Het was geen beleid...

781
01:08:01,833 --> 01:08:08,333
...om buitenlandse functionarissen
of leiders om te brengen.

782
01:08:08,416 --> 01:08:10,500
Er was geen complot.

783
01:08:10,583 --> 01:08:16,000
Voor zover ik weet heeft de CIA
geen buitenlandse leiders gedood.

784
01:08:16,083 --> 01:08:18,958
Is er gesproken over moordaanslagen?

785
01:08:19,041 --> 01:08:23,750
Ik weet niet wie van ons
z'n vrouw niet langer slaat.

786
01:08:23,833 --> 01:08:28,125
Bij de overheid worden
alle mogelijke zaken besproken.

787
01:08:28,208 --> 01:08:30,916
Ook moord?
- Van alles.

788
01:08:31,000 --> 01:08:34,750
U geeft geen antwoord.
- Dat wil ik ook niet.

789
01:08:37,458 --> 01:08:42,250
Helms heeft bij z'n vertrek
veel dossiers verbrand op z'n kantoor.

790
01:08:42,791 --> 01:08:46,708
Dat hoorde ik van Kiley,
de assistent van Helms.

791
01:08:49,708 --> 01:08:52,375
De mensen achter de geheime operaties...

792
01:08:52,458 --> 01:08:55,916
...hebben zelf dingen gedaan
die ze niet willen delen.

793
01:09:05,541 --> 01:09:08,416
Het Jewels-dossier was geredigeerd.

794
01:09:10,875 --> 01:09:12,875
Er had veel meer in gestaan.

795
01:09:18,666 --> 01:09:22,375
We weten dat de CIA eind jaren 50...

796
01:09:22,458 --> 01:09:26,958
...een contraspion had wilden creëren
met behulp van LSD.

797
01:09:29,208 --> 01:09:32,666
Ze wilden iemand programmeren
om moorden te plegen.

798
01:09:33,458 --> 01:09:36,125
Het was echt bizar.

799
01:09:36,208 --> 01:09:38,041
MENSELIJK GEDRAG AANSTUREN

800
01:09:38,125 --> 01:09:41,375
En iemand in de gelederen
had er moeite mee.

801
01:09:44,458 --> 01:09:48,125
Frank Olson wilde opstappen.
Ze vonden hem een verrader.

802
01:09:51,041 --> 01:09:55,958
Frank Olson is van de tiende verdieping
van een hotel te pletter gevallen.

803
01:09:56,458 --> 01:09:59,125
Het zou om zelfmoord gaan.

804
01:10:01,041 --> 01:10:04,083
FAMILIE WIL CIA AANKLAGEN OM ZELFMOORD

805
01:10:04,166 --> 01:10:08,416
Ik geloof dat hij door de CIA is vermoord.

806
01:10:22,041 --> 01:10:24,791
We gaan het nu over de CIA hebben.

807
01:10:27,791 --> 01:10:30,041
HET CIA-VERHAAL

808
01:10:30,125 --> 01:10:33,208
AP hield elk jaar een congres.

809
01:10:37,291 --> 01:10:41,083
Alle hoofdredacteurs
van alle kranten kwamen er naartoe.

810
01:10:42,666 --> 01:10:45,458
Ik ben eigenlijk ook hoofdredacteur.

811
01:10:45,541 --> 01:10:48,916
Rond zes uur hou ik
een redactievergadering...

812
01:10:49,000 --> 01:10:52,458
...met de mensen
die onze publicaties verspreiden.

813
01:10:52,541 --> 01:10:58,375
De President's Brief gaat naar
een grotere groep mensen in Washington.

814
01:10:58,458 --> 01:11:01,875
Gezien het gebrek aan vertrouwen
in de regering...

815
01:11:01,958 --> 01:11:08,291
...is het logisch dat ze verwachten
dat er dingen in de doofpot zijn gestopt...

816
01:11:08,375 --> 01:11:10,583
...bij de veiligheidsdiensten.

817
01:11:10,666 --> 01:11:17,583
Daarom is iedereen alert als er
een tipje van de sluier wordt opgelicht.

818
01:11:17,666 --> 01:11:20,166
Dat is wel begrijpelijk.

819
01:11:20,250 --> 01:11:26,833
Maar ik vraag u allen om in uw werk
wat voorzichtiger te werk te gaan.

820
01:11:28,666 --> 01:11:32,708
Mr Colby heeft het volgens mij
over de binnenlandse spionage.

821
01:11:32,791 --> 01:11:38,750
Hoor eens. Er zijn 650 pagina's
aan bewijsmateriaal over misstanden...

822
01:11:38,833 --> 01:11:41,375
...of vermoedelijke misstanden.

823
01:11:41,458 --> 01:11:46,041
Die werden geheim gehouden
tot dat artikel uitkwam.

824
01:11:46,125 --> 01:11:49,833
En als Amerikaans burger
denk ik dat het nodig is...

825
01:11:49,916 --> 01:11:54,000
...om de hele top te ontslaan.
Er zijn nieuwe mensen nodig.

826
01:11:54,083 --> 01:11:57,958
Zo is het. Zo zie ik het. Tot ziens.

827
01:12:08,791 --> 01:12:12,875
Het ontslag van minister Schlesinger
en directeur Colby...

828
01:12:12,958 --> 01:12:16,708
...kwam als een schok
voor de inlichtingendiensten.

829
01:12:21,291 --> 01:12:26,041
President Ford wil dat George Bush
Colby opvolgt als CIA-directeur.

830
01:12:39,125 --> 01:12:43,916
Sy is erg gecompliceerd
en erg onvoorspelbaar.

831
01:12:44,000 --> 01:12:46,583
En afhankelijk van de situatie...

832
01:12:46,666 --> 01:12:50,958
...kan hij rustig zijn
of juist heel erg druk.

833
01:12:51,041 --> 01:12:54,958
Sy Hersh heeft niet slechts een methode.

834
01:12:55,041 --> 01:12:59,541
Alleen zijn z'n aantekeningen
altijd onleesbaar.

835
01:13:04,041 --> 01:13:07,666
Ik was in New York
en ik wilde iets anders.

836
01:13:12,000 --> 01:13:14,583
Ik begon over bedrijven te schrijven.

837
01:13:15,375 --> 01:13:18,916
Het was een andere wereld,
waar ik niets van wist.

838
01:13:21,000 --> 01:13:23,375
Ik had van Jeff Gerth gehoord.

839
01:13:23,458 --> 01:13:27,083
Hij schreef freelance
voor een radicale krant.

840
01:13:27,166 --> 01:13:29,791
Hij wist veel, dus werkten we samen.

841
01:13:30,666 --> 01:13:34,250
Het was leuk om samen te werken
in plaats van alleen.

842
01:13:35,041 --> 01:13:36,375
Wat ze niet doen...

843
01:13:36,458 --> 01:13:40,541
Sy had een bepaalde aantrekkingskracht.

844
01:13:40,625 --> 01:13:42,708
Veel mensen wisten wie hij was.

845
01:13:42,791 --> 01:13:48,166
Het werd bijna aantrekkelijk
voor mensen om bij hem...

846
01:13:48,250 --> 01:13:53,250
Als Sy Hersh onderzoek deed,
wilden mensen hem spreken.

847
01:13:53,333 --> 01:13:57,500
Ook als ze wisten
dat hij moeilijke vragen ging stellen...

848
01:13:57,583 --> 01:13:59,833
...en ze geen goed figuur sloegen.

849
01:14:01,500 --> 01:14:07,458
De <i>New York Times</i> had nooit eerder een
groot onderzoek gedaan naar een bedrijf.

850
01:14:07,541 --> 01:14:09,916
Iedereen was nerveus.

851
01:14:10,875 --> 01:14:16,541
Het was het begin van het einde
toen ik over bedrijven ging schrijven.

852
01:14:20,416 --> 01:14:24,458
Daarvoor kon ik alles doen wat ik wilde.
Alles was prima.

853
01:14:24,541 --> 01:14:28,291
Maar bij bedrijven
wilden ze weten waarom ik het deed.

854
01:14:28,375 --> 01:14:33,500
Dus moest ik de redacteur heel suf
vertellen waarom ik het wilde doen.

855
01:14:36,291 --> 01:14:41,208
Ik zie het al. 'Onderdeel van Sy's verhaal
over hoe de wereld werkt.

856
01:14:41,291 --> 01:14:44,708
Of meer dan je wilde weten
over Gulf and Western.'

857
01:14:48,625 --> 01:14:51,500
Gulf and Western was
een ambitieus concern...

858
01:14:51,583 --> 01:14:54,416
...dat was begonnen als industriebedrijf.

859
01:14:54,500 --> 01:14:58,750
Ze hadden andere industriële bedrijven
opgekocht...

860
01:14:58,833 --> 01:15:03,458
...en waren zich bezig gaan houden
met films en uitgevers.

861
01:15:03,541 --> 01:15:08,750
Ze werden uiteindelijk beroemd
in Hollywood.

862
01:15:11,333 --> 01:15:15,125
Het was een nieuw soort bedrijf
met meerdere onderdelen...

863
01:15:15,208 --> 01:15:18,625
...die niets met hun kerntaken
te maken hadden.

864
01:15:22,375 --> 01:15:26,333
En ze hadden enorm veel vrijheid.

865
01:15:26,416 --> 01:15:30,125
Ze konden geld en winst verbergen.

866
01:15:34,583 --> 01:15:37,750
AANTEKENINGEN VAN JEFF GERTH

867
01:15:38,291 --> 01:15:44,250
Ik had bedrijfskunde gestudeerd.
Ik had me ingelezen in de jaarverslagen.

868
01:15:44,333 --> 01:15:46,208
En in de rechtszaken.

869
01:15:47,166 --> 01:15:52,500
Er was sprake van fraude, corruptie.
Het werd geen positief verhaal.

870
01:15:52,583 --> 01:15:54,833
De krant wilde het niet plaatsen.

871
01:15:55,708 --> 01:15:59,375
Er stonden dingen in
over het Amerikaanse bedrijfsleven...

872
01:16:00,166 --> 01:16:04,166
...wat de krant als onderdeel
van dat bedrijfsleven niet beviel.

873
01:16:04,250 --> 01:16:08,958
En Gerth, om redenen
die alleen bij Gerth bekend zijn...

874
01:16:09,041 --> 01:16:12,583
...besloot de belastingaangiften
van de <i>Times</i> te lezen.

875
01:16:12,666 --> 01:16:18,833
Hij zei: 'O. mijn god. Je maat Abe
heeft een nieuw penthouse gekocht.

876
01:16:18,916 --> 01:16:23,666
En het bestuur had hem
een goedkope lening gegeven.'

877
01:16:24,958 --> 01:16:26,833
Dat was een probleem.

878
01:16:26,916 --> 01:16:31,208
We schreven over gunstige leningen
aan een directeur.

879
01:16:31,291 --> 01:16:35,750
En nu was zoiets ook gebeurd
bij de <i>New York Times</i>.

880
01:16:35,833 --> 01:16:38,500
Ik werd gek. Ik was woest.

881
01:16:38,583 --> 01:16:43,083
Ik heb tegen Abe lopen schreeuwen
dat hij geld had aangenomen...

882
01:16:43,166 --> 01:16:47,041
...terwijl hij onafhankelijk moest zijn.
En toen zei Abe...

883
01:16:48,291 --> 01:16:51,875
Hij zei dat z'n advocaat het goed vond.

884
01:16:51,958 --> 01:16:54,916
Dat zeggen alle criminelen die ik spreek.

885
01:16:57,250 --> 01:17:02,625
Sy had een manier gevonden
om de aandacht te trekken.

886
01:17:02,708 --> 01:17:09,416
En dat lukt zeker met schreeuwen.
Dat is niet z'n enige methode...

887
01:17:09,500 --> 01:17:12,791
...maar soms heeft hij een kort lontje.

888
01:17:12,875 --> 01:17:16,791
Hij bedreigt niemand,
maar hij kan fel zijn.

889
01:17:16,875 --> 01:17:19,625
Gulf en Western vonden hem bedreigend.

890
01:17:22,416 --> 01:17:27,708
Sy had een van hun leidinggevenden
kwaad gemaakt tijdens een gesprek.

891
01:17:27,791 --> 01:17:31,666
Die had een dreigbrief
naar de krant geschreven.

892
01:17:31,750 --> 01:17:35,166
ONVERANTWOORDELIJK
VERSPREIDE ONWAARHEDEN

893
01:17:35,250 --> 01:17:38,458
SCHADE AAN AANDEELHOUDERS VAN G&W

894
01:17:38,541 --> 01:17:40,583
AANSPRAKELIJKHEID

895
01:17:41,541 --> 01:17:45,958
We moesten ons van de redactie
in bochten wringen om het te plaatsen.

896
01:17:46,041 --> 01:17:48,083
Ze hebben alles geprobeerd.

897
01:17:49,125 --> 01:17:53,916
DIT IS DE EERSTE VAN DRIE ARTIKELEN
VAN SEYMORE M HERSH EN JEFF GERTH

898
01:17:54,750 --> 01:17:57,083
Ze wilden bij alles een extra bron.

899
01:17:57,166 --> 01:18:01,083
Op het laatste moment
wilden ze het toch niet plaatsen.

900
01:18:04,625 --> 01:18:09,125
Wil je weten waarom ik ben opgestapt?
Dat heeft een rol gespeeld.

901
01:18:11,500 --> 01:18:16,625
Er is geen afscheidsfeestje gehouden
toen ik daar vertrok.

902
01:18:19,541 --> 01:18:24,583
Vind je het vervelend... Er gaan
mensen bellen. Je bent niet geliefd.

903
01:18:24,666 --> 01:18:27,250
Vind je dat vervelend?
Hoort het erbij?

904
01:18:27,333 --> 01:18:29,583
Ik vind het niet leuk.

905
01:18:30,333 --> 01:18:34,958
Ik krijg heel gemene recensies.
Soms zijn ze grappig.

906
01:18:35,041 --> 01:18:37,875
De eerste beller komt uit Boise.
Goedemorgen.

907
01:18:38,708 --> 01:18:41,458
Zeg het maar.
- Hallo, Brian. Ik heet Bill.

908
01:18:41,541 --> 01:18:44,541
Ik wil iets opmerken.

909
01:18:46,083 --> 01:18:48,166
Ik hoorde Mr Hersh iets zeggen.

910
01:18:48,250 --> 01:18:53,666
Ik wil alleen tegen hem zeggen
dat mannen zoals hij...

911
01:18:55,375 --> 01:18:57,833
...moeten worden gedeporteerd.

912
01:18:57,916 --> 01:19:00,208
Wat bedoel je daarmee?

913
01:19:00,291 --> 01:19:04,208
Havana is wel goed
om mee te beginnen.

914
01:19:04,291 --> 01:19:06,416
Wat staat je vooral tegen?

915
01:19:06,500 --> 01:19:08,916
Wat staat je tegen aan Mr Hersh?

916
01:19:11,083 --> 01:19:13,541
Hij is weg.
Hij heeft z'n punt gemaakt.

917
01:19:13,625 --> 01:19:15,166
Havana.

918
01:19:15,833 --> 01:19:20,125
Wat zeg je daarop?
- Ik zeg dit wederom met alle respect.

919
01:19:20,208 --> 01:19:22,541
Ik mag hier net zo goed zijn als jij.

920
01:19:28,916 --> 01:19:32,625
Ik zag dat er grenzen zaten
aan de journalistiek.

921
01:19:32,708 --> 01:19:38,041
Je kunt minder doen als iets
de volgende dag in de krant staat.

922
01:19:41,666 --> 01:19:48,500
Bij een boek flap je niet meteen
alles eruit. Je denkt er langer over na.

923
01:19:52,708 --> 01:19:55,291
Al m'n boeken riepen woede op.

924
01:20:09,083 --> 01:20:11,666
Vooral het boek over John F. Kennedy.

925
01:20:21,500 --> 01:20:26,833
Uw boek is beschreven
als boosaardig en fictief.

926
01:20:26,916 --> 01:20:31,250
Waarom vinden historici en journalisten
uw werk zo onsmakelijk?

927
01:20:31,333 --> 01:20:35,208
Ze zeggen niet alleen
dat het slordig geschreven is...

928
01:20:35,291 --> 01:20:39,375
...maar dat u het voor het geld doet.
- Ik kan het wel raden.

929
01:20:39,458 --> 01:20:42,958
Als je tussen 1960 en 1963
bij de persdienst zat...

930
01:20:43,041 --> 01:20:47,500
...wat zeg ik dan over de kwaliteit
van je werk? Dat het slecht was.

931
01:20:47,583 --> 01:20:50,416
HOE GELOOFWAARDIG
IS Z'N CONTROVERSIËLE BOEK?

932
01:20:50,500 --> 01:20:54,416
Als ik dit goed aanpakte,
zou het een succes worden.

933
01:20:57,875 --> 01:20:59,708
Ben je klaar, Mark?
- Ja.

934
01:21:00,500 --> 01:21:03,625
Je hebt in huize Lawford gewerkt.

935
01:21:04,166 --> 01:21:06,875
Kwam Monroe daar?
- Ja.

936
01:21:06,958 --> 01:21:09,833
Wist je dat ze iets met de president had?

937
01:21:09,916 --> 01:21:16,541
We kwamen het huis niet in.
We zagen niet wat er binnen gebeurde.

938
01:21:16,625 --> 01:21:21,708
Maar we namen aan dat hij
een verhouding had met Marilyn Monroe.

939
01:21:21,791 --> 01:21:23,666
Je kunt...
- Mag dit onofficieel?

940
01:21:23,750 --> 01:21:27,000
Wat je wil. We kunnen stoppen.

941
01:21:27,083 --> 01:21:32,166
Toen ik Sy met z'n boek hielp,
zei hij dat ik het nooit zou geloven.

942
01:21:32,250 --> 01:21:37,250
Hij had verloren gewaande brieven
te pakken gekregen...

943
01:21:37,333 --> 01:21:40,083
...van JFK en Marilyn Monroe.

944
01:21:40,875 --> 01:21:42,625
Dat was geweldig.

945
01:21:43,625 --> 01:21:47,625
Ze waren in het bezit van ene Lex Cusack.

946
01:21:48,458 --> 01:21:51,500
Maar ze bleken waardeloos te zijn.

947
01:21:51,583 --> 01:21:57,666
Cusack was een vervalser
en hij had die brieven geschreven.

948
01:21:58,791 --> 01:22:01,125
Sy was beetgenomen.

949
01:22:01,208 --> 01:22:05,833
Hij had te veel mensen verteld
over die brieven.

950
01:22:06,916 --> 01:22:09,166
Maar hij had ze niet gepubliceerd.

951
01:22:10,000 --> 01:22:12,708
Z'n carrière was bijna voorbij geweest.

952
01:22:13,875 --> 01:22:15,500
Hoe voelde dat?

953
01:22:15,583 --> 01:22:20,000
Ik voelde me een sukkel.
Maar ik ben ook opgelucht.

954
01:22:20,083 --> 01:22:26,541
Het verklaarde veel dingen
die voor ons gevoel niet klopten.

955
01:22:28,500 --> 01:22:30,750
Ze moesten geverifieerd worden.

956
01:22:30,833 --> 01:22:34,625
En dat ze nep bleken te zijn
hoorde bij het proces.

957
01:22:38,083 --> 01:22:40,791
Lex Cusack kreeg negen jaar cel.

958
01:22:40,875 --> 01:22:44,500
MAN SCHULDIG AAN VERVALSEN
BRIEVEN VAN KENNEDY

959
01:22:44,583 --> 01:22:47,666
Ik wilde het zo klein mogelijk maken.

960
01:22:47,750 --> 01:22:50,958
Maar zo'n verhaal moet ik wel uitzoeken.

961
01:22:53,791 --> 01:22:58,583
Ik was factchecker bij
<i>The New Yorker</i> toen ik Sy leerde kennen.

962
01:22:58,666 --> 01:23:02,083
Hij voelde zich op dat moment
nogal kwetsbaar.

963
01:23:02,166 --> 01:23:05,833
Hij sprak veel over hoe hij te werk ging.

964
01:23:07,166 --> 01:23:12,000
Sy was onderwerp van een verhaal
over z'n boek over JFK.

965
01:23:12,083 --> 01:23:15,125
Het was een vrij kritisch stuk.

966
01:23:16,125 --> 01:23:21,000
Er is gezegd dat je de feiten
aan je verhaal hebt willen aanpassen.

967
01:23:21,083 --> 01:23:23,208
Had je al een verhaal bedacht?

968
01:23:23,291 --> 01:23:27,291
Een ander verhaal.
- Je kunt hier veel geld aan verdienen.

969
01:23:27,375 --> 01:23:32,416
Er komt een special over.
Heeft de gedachte aan het geld...

970
01:23:33,291 --> 01:23:38,333
...ervoor gezorgd
dat je verder bent gegaan dan anders?

971
01:23:38,416 --> 01:23:40,916
Zou jij dat hebben gedaan? Zeg eens.

972
01:23:41,833 --> 01:23:44,291
Zou jij dat als journalist doen?

973
01:23:44,375 --> 01:23:48,041
Zou je in de verleiding komen?
- Jij?

974
01:23:48,125 --> 01:23:50,416
Waarom ik wel en jij niet?

975
01:23:52,708 --> 01:23:56,083
Het is wel een waarschuwing
voor journalisten.

976
01:23:56,166 --> 01:23:59,416
Maar ook voor Sy en z'n sterke kanten...

977
01:23:59,500 --> 01:24:03,833
...en de dingen
waar hij misschien minder goed in is.

978
01:24:15,375 --> 01:24:18,166
Dit wordt steeds minder leuk, hoor.

979
01:24:24,750 --> 01:24:26,958
Ik ging voor Substack schrijven.

980
01:24:29,083 --> 01:24:33,458
Mensen denken misschien
dat ik te goed voor ze was.

981
01:24:33,541 --> 01:24:36,583
Maar ik ben ideaal.
Ik ben een buitenstaander.

982
01:24:38,250 --> 01:24:43,000
ZO HEEFT AMERIKA
DE NORD STREAM-LEIDING OPGEBLAZEN

983
01:24:43,083 --> 01:24:49,708
Wie zit achter de aanslag op Nord Stream?
Dat vraagt iedereen zich af.

984
01:24:50,625 --> 01:24:53,250
Sy Hersh citeert een anonieme bron...

985
01:24:53,333 --> 01:24:57,208
...die stelt dat de Amerikaanse marine
erachter zat.

986
01:24:57,291 --> 01:25:01,583
Hersh meldt dat de regering Biden
sabotageplannen begon te maken...

987
01:25:01,666 --> 01:25:06,958
...in december 2021, twee maanden
voor Rusland Oekraïne binnenviel.

988
01:25:07,916 --> 01:25:13,083
U kent vast het artikel van Seymour Hersh
over de aanslag op Nord Stream.

989
01:25:13,166 --> 01:25:15,500
Heeft u het gelezen?
- Ik ken het.

990
01:25:15,583 --> 01:25:18,125
De feiten kloppen niet.

991
01:25:18,208 --> 01:25:21,791
Dat is hem vaker overkomen
bij bekende zaken.

992
01:25:21,875 --> 01:25:27,083
En het klopt niet dat inlichtingendiensten
niet onder toezicht staan.

993
01:25:31,375 --> 01:25:34,166
De aanslag is een enkele bron.

994
01:25:34,250 --> 01:25:36,125
En daarop was kritiek.

995
01:25:37,500 --> 01:25:39,125
Nou en?

996
01:25:39,208 --> 01:25:43,125
Nou en? Het is terechte kritiek.
Dat is zeker zo.

997
01:25:43,208 --> 01:25:46,416
Vertel eens meer.
- Ik bedoel...

998
01:25:46,500 --> 01:25:51,041
Het is terecht...
- Ik zeg alleen maar...

999
01:25:51,125 --> 01:25:52,500
Wat kan ik doen?

1000
01:25:52,583 --> 01:25:58,000
Ik kan niet zeggen wie er bij het leger
nog meer bij betrokken was.

1001
01:25:58,583 --> 01:26:03,375
Ook als het meer bronnen zijn
kun je beter zeggen dat het één bron is.

1002
01:26:03,458 --> 01:26:09,291
Je kunt niet zeggen dat het bronnen
bij het ministerie en de CIA waren.

1003
01:26:09,375 --> 01:26:15,416
Stel dat de bron het mis heeft
en er is maar één bron? Wat doe je dan?

1004
01:26:15,500 --> 01:26:19,666
Dan heb ik 20 jaar gewerkt
met iemand die niet betrouwbaar was.

1005
01:26:26,500 --> 01:26:30,000
Ik krijg steeds opnieuw
dingen te horen die kloppen.

1006
01:26:38,583 --> 01:26:41,666
Ja.
- Dit is het toch? Of een ervan.

1007
01:26:41,750 --> 01:26:45,833
Er zijn er twee of drie.
- Laat de tijdcode zien.

1008
01:26:48,875 --> 01:26:51,375
Dit is het probleem hiermee.

1009
01:26:51,458 --> 01:26:55,791
Je hebt op één bladzijde
drie vertrouwelijke bronnen.

1010
01:26:55,875 --> 01:27:00,583
Ik zou nooit de namen
van deze mensen noemen. Dat kan niet.

1011
01:27:00,666 --> 01:27:04,041
Ik weet niet wat ik moet zeggen.

1012
01:27:04,125 --> 01:27:07,958
Als ik hun naam noem, gaan ze eraan.

1013
01:27:08,041 --> 01:27:11,500
Ik weet niet hoe dit
in je dossier is beland.

1014
01:27:12,750 --> 01:27:15,625
Dit gaat verder dan ik had verwacht.

1015
01:27:16,500 --> 01:27:19,750
Dit is niet goed voor mij of m'n mensen.

1016
01:27:20,458 --> 01:27:23,625
Hoe kom je hier in godsnaam aan?

1017
01:27:23,708 --> 01:27:29,125
Wat is dit nu weer?
Straks ga ik dit thuis bekijken.

1018
01:27:30,250 --> 01:27:34,291
Die man komt van de FBI,
de meesten komen van de CIA.

1019
01:27:34,375 --> 01:27:37,333
Ik heb wel een idee wie die mensen zijn.

1020
01:27:37,416 --> 01:27:41,541
Ik denk niet dat we in staat zijn
of van plan zijn...

1021
01:27:41,625 --> 01:27:45,208
Ik wil stoppen.
- Ik wil ze niet in gevaar te brengen.

1022
01:27:45,291 --> 01:27:50,833
Ik heb een contract getekend.
Ik ben heel trouw geweest.

1023
01:27:50,916 --> 01:27:55,958
Toen je 20 jaar geleden bij me kwam,
zei ik dat ik er klaar voor moest zijn.

1024
01:27:56,041 --> 01:27:59,250
Toen je het weer vroeg dacht ik:
waarom niet?

1025
01:27:59,333 --> 01:28:04,375
Ik weet het niet. Jullie weten hier
te veel van. Te veel mensen...

1026
01:28:04,458 --> 01:28:08,208
Van sommige mensen
weet je niet wie het zijn...

1027
01:28:08,291 --> 01:28:12,666
Ik ga jullie niets vertellen,
dus ik wil nu stoppen.

1028
01:28:12,750 --> 01:28:16,166
Zullen we pauzeren?
- Nee, stop er maar mee.

1029
01:28:16,250 --> 01:28:18,833
Zet de camera's uit.
- Praat maar door.

1030
01:29:11,291 --> 01:29:12,875
Dit valt je zwaar.

1031
01:29:18,583 --> 01:29:21,000
Ik praat graag over anderen.

1032
01:29:22,291 --> 01:29:23,708
Dat vind ik fijn.

1033
01:29:25,833 --> 01:29:27,375
Ik doe het ook.

1034
01:29:27,458 --> 01:29:28,583
En dus...

1035
01:29:29,458 --> 01:29:34,583
Er zijn dagen dat ik me echt
aan mezelf erger.

1036
01:29:35,291 --> 01:29:39,875
Als je iets doet,
moet je er helemaal voor gaan.

1037
01:29:39,958 --> 01:29:43,000
Je moet niet twijfelen.

1038
01:29:43,083 --> 01:29:46,250
Je hebt altijd twijfels. Vergeet dat maar.

1039
01:29:46,333 --> 01:29:49,833
Ik heb je m'n aantekeningen gegeven.

1040
01:29:49,916 --> 01:29:51,375
Nu zitten we hier.

1041
01:29:54,916 --> 01:29:56,500
Ik zal het rechtzetten.

1042
01:29:58,125 --> 01:30:03,541
Ik loop niet overal voor weg.
Ik ben tenslotte al 60 jaar getrouwd.

1043
01:30:04,416 --> 01:30:06,166
Sommige dingen hou ik vol.

1044
01:30:20,083 --> 01:30:24,666
We hebben je weinig horen zeggen
over Elizabeth.

1045
01:30:26,333 --> 01:30:29,916
Het is ingewikkeld,
want zij is psychoanalyticus.

1046
01:30:30,000 --> 01:30:35,208
Vanuit haar beroep hecht ze veel waarde
aan vertrouwelijkheid.

1047
01:30:39,750 --> 01:30:41,166
Wat kunnen we zeggen?

1048
01:30:42,458 --> 01:30:45,416
Ze is heel bijzonder.
Laat ik het zo zeggen.

1049
01:30:46,958 --> 01:30:50,250
Ze heeft gewacht tot ik volwassen was.

1050
01:30:50,333 --> 01:30:52,750
Ik zat met m'n hoofd in de wolken.

1051
01:30:57,250 --> 01:30:59,958
Ik ben niet gek.
Ik heb een gezin.

1052
01:31:11,333 --> 01:31:16,500
Ik had het niet beter kunnen treffen,
want ze kon altijd perspectief bieden.

1053
01:31:18,791 --> 01:31:23,916
Ik ben duidelijk iemand met veel energie.

1054
01:31:24,791 --> 01:31:29,875
Ik ben getrouwd met iemand
die me tot rust weet te brengen.

1055
01:31:31,250 --> 01:31:36,333
Ze zorgt ervoor
dat ik niet aan wanhoop ten onder ga.

1056
01:31:36,416 --> 01:31:41,291
Want soms was ik heel verdrietig.
Ik schreef over zulke nare dingen.

1057
01:31:43,875 --> 01:31:47,250
Toen ik het artikel over My Lai schreef...

1058
01:31:48,208 --> 01:31:51,958
...las ik dat ze kinderen van twee
aan bajonetten spiesten.

1059
01:31:53,875 --> 01:31:55,833
Ik had zelf een kind van twee.

1060
01:31:57,791 --> 01:32:00,750
Dat was de eerste keer
dat ik het niet trok.

1061
01:32:00,833 --> 01:32:02,666
Dus heb ik Liz gebeld.

1062
01:32:02,750 --> 01:32:06,458
Ik zei dat ik niet wist of ik het aankon.

1063
01:32:06,541 --> 01:32:13,125
Ze zei dat het niets met m'n zoon
of met haar te maken had.

1064
01:32:13,208 --> 01:32:15,333
Daar had 't niets mee te maken.

1065
01:32:15,416 --> 01:32:20,125
Het ging niet over mijn kinderen.
En daar heb ik veel aan gehad.

1066
01:32:20,208 --> 01:32:24,125
Ze hielp me als ik in tranen
in een telefooncel stond.

1067
01:32:25,375 --> 01:32:28,833
Er zijn momenten dat ik wanhopig ben.

1068
01:32:32,583 --> 01:32:34,500
Ik heb geluk met haar gehad.

1069
01:32:41,666 --> 01:32:43,000
Ik neem de <i>Times</i>.

1070
01:32:43,666 --> 01:32:45,541
Dan krijgt zij de <i>Post</i>.

1071
01:33:00,625 --> 01:33:04,125
Ik heb over Syrië geschreven.

1072
01:33:04,833 --> 01:33:07,541
Dat is verbazend snel gegaan.

1073
01:33:08,916 --> 01:33:13,375
Als ik dit nu lees,
vind ik dat ik hem verkeerd heb ingeschat.

1074
01:33:14,875 --> 01:33:18,333
Ik heb dit artikel al jaren
niet meer gelezen.

1075
01:33:20,625 --> 01:33:23,041
Ik schreef voor de <i>London Review</i>.

1076
01:33:23,125 --> 01:33:26,916
Assad zou zenuwgas hebben gebruikt
op z'n volk.

1077
01:33:27,000 --> 01:33:29,250
WIENS SARIN?

1078
01:33:29,333 --> 01:33:34,833
Ik heb hem drie of vier keer ontmoet.
Ik dacht niet dat hij ertoe in staat was.

1079
01:33:35,625 --> 01:33:37,833
Totaal niet.

1080
01:33:37,916 --> 01:33:40,208
Dat had ik dus mis.

1081
01:33:40,291 --> 01:33:42,500
Dat had ik vreselijk mis.

1082
01:33:42,583 --> 01:33:46,375
Zat je toen te dicht bij de macht?
- Natuurlijk.

1083
01:33:47,166 --> 01:33:48,250
Dat moet wel.

1084
01:33:51,291 --> 01:33:54,000
De mensenrechtenbeweging zat er bovenop.

1085
01:33:54,833 --> 01:33:58,041
Hij was geen moeder Teresa,
maar hij leek me oké.

1086
01:33:58,125 --> 01:34:00,083
DUIZENDEN VREZEN VOOR FAMILIE

1087
01:34:00,166 --> 01:34:04,708
Maar als ik heb beweerd
dat ik perfect ben, trek ik dat in.

1088
01:34:04,791 --> 01:34:06,541
Ik was niet perfect.

1089
01:34:23,166 --> 01:34:27,041
Ga langs de grenzen van de groene zone.

1090
01:34:39,750 --> 01:34:46,083
De grondtroepen zijn nu
circa vijf dagen in Irak aanwezig.

1091
01:34:48,041 --> 01:34:54,041
De luchtoorlog is nu bijna vier dagen
en dertig minuten geleden begonnen.

1092
01:34:55,250 --> 01:35:00,125
Iedereen weet dat het einde
nog altijd niet in zicht is.

1093
01:35:01,541 --> 01:35:04,125
DE AGRESSORS VAN IRAK

1094
01:35:04,208 --> 01:35:08,083
Ik was tegen die oorlog
omdat hij nergens op sloeg.

1095
01:35:11,083 --> 01:35:15,083
Maar <i>The New Yorker</i>
was bereid vleiende verhalen te plaatsen...

1096
01:35:15,166 --> 01:35:18,125
...maar ook mijn kritische verhalen.

1097
01:35:18,208 --> 01:35:20,250
HERHALEN WE FOUTEN UIT VIETNAM?

1098
01:35:20,333 --> 01:35:26,083
Ik werd Sy's hoofdredacteur
toen hij voor <i>The New Yorker</i> schreef.

1099
01:35:27,083 --> 01:35:29,666
Vlak voor de invasie van Irak...

1100
01:35:29,750 --> 01:35:35,041
...belde hij me op.
Hij ging heftig tekeer zoals zo vaak.

1101
01:35:35,125 --> 01:35:39,208
Hij vroeg zich vast af
waarom we niet allemaal...

1102
01:35:39,291 --> 01:35:43,541
...uit alle macht probeerden
om dit tegen te houden.

1103
01:35:43,625 --> 01:35:47,291
Hij vond het het grote ethische vraagstuk
van onze tijd.

1104
01:35:47,375 --> 01:35:50,333
Hij vond het een grote fout.

1105
01:35:50,416 --> 01:35:52,541
Hij vond het een grote fout.

1106
01:35:58,791 --> 01:36:01,958
Dit is hem.
Sadiq had me het verhaal verteld.

1107
01:36:03,583 --> 01:36:08,833
Sadiq was een tweesterrengeneraal
bij de Iraakse luchtmacht.

1108
01:36:08,916 --> 01:36:11,541
UITGEVOERD DOOR VS

1109
01:36:11,625 --> 01:36:14,208
Hij vroeg of ik van Abu Ghraib wist.

1110
01:36:14,291 --> 01:36:18,875
DOODGEMARTELD

1111
01:36:20,333 --> 01:36:24,583
Hij zei dat ze iedereen oppakten
en naar Ab Ghraib stuurden.

1112
01:36:26,291 --> 01:36:28,666
Mensen die niets hadden gedaan.

1113
01:36:31,666 --> 01:36:35,916
Ze werden er aangerand,
kinderen werden aangerand.

1114
01:36:36,708 --> 01:36:38,375
Gruwelijk misbruik.

1115
01:36:41,666 --> 01:36:47,041
Maanden later belde een voormalig
inlichtingenofficier van de marine.

1116
01:36:47,125 --> 01:36:48,916
Hij heette Roger Charles.

1117
01:36:49,000 --> 01:36:51,416
Hij werkte inmiddels bij <i>60 Minutes</i>.

1118
01:36:51,500 --> 01:36:53,958
Hij zei dat er een probleem was.

1119
01:36:54,041 --> 01:36:57,625
Hij vertelde over Abu Ghraib
en ik zei: Ah.

1120
01:36:57,708 --> 01:37:04,250
CBS had foto's. Iemand had foto's gestuurd
waarop mensen werden gemarteld.

1121
01:37:04,333 --> 01:37:06,375
Ze konden ze niet uitzenden.

1122
01:37:06,458 --> 01:37:08,041
Wat deed de regering?

1123
01:37:08,125 --> 01:37:13,166
Die wilden het tegenhouden
door de baas bij CBS te vertellen...

1124
01:37:13,250 --> 01:37:16,708
...dat hij met dat verhaal
de oorlog zou schaden.

1125
01:37:17,708 --> 01:37:19,375
Ik heb toen rondgebeld.

1126
01:37:19,458 --> 01:37:23,875
Ik hoorde dat een van de soldaten
die werden beschuldigd...

1127
01:37:23,958 --> 01:37:28,958
...werd verdedigd door een advocaat
die een jongen uit My Lai had verdedigd.

1128
01:37:29,041 --> 01:37:31,958
Ik heb hem opgezocht in New Hampshire.

1129
01:37:32,041 --> 01:37:35,916
Hij vroeg of ik wist
dat er een verslag was gemaakt.

1130
01:37:36,000 --> 01:37:38,500
Toen gaf hij me dit.

1131
01:37:38,583 --> 01:37:41,458
Het was dit exemplaar.
We zijn hier gestopt.

1132
01:37:41,541 --> 01:37:44,833
Ik heb het gelezen
en toen ben ik vertrokken.

1133
01:37:46,750 --> 01:37:50,000
DELEN VAN DIT ONDERZOEK ZIJN GEHEIM

1134
01:37:50,083 --> 01:37:52,875
NEEM CONTACT OP
OM HET DOCUMENT IN TE ZIEN

1135
01:37:54,000 --> 01:37:58,125
Het verslag was geschreven
door generaal Tony Taguba.

1136
01:37:59,791 --> 01:38:01,583
Die man had echt lef.

1137
01:38:01,666 --> 01:38:06,041
Hij beschuldigde hogere generaals
van wangedrag.

1138
01:38:06,125 --> 01:38:09,708
DOOFPOTAFFAIRE

1139
01:38:09,791 --> 01:38:13,333
Het begon met een soldaat genaamd Darby.

1140
01:38:13,416 --> 01:38:17,833
Hij had de foto's aan de opsporingsdienst
van het leger gegeven.

1141
01:38:19,041 --> 01:38:20,875
Het waren er duizenden.

1142
01:38:20,958 --> 01:38:23,500
GESCHOPT EN GESLAGEN

1143
01:38:23,583 --> 01:38:25,875
NAAKT NAAR DE CEL GEBRACHT

1144
01:38:25,958 --> 01:38:30,916
Ik zat nog laat te werken
toen Sy belde en vertelde...

1145
01:38:32,375 --> 01:38:36,875
...dat hij een gruwelijk militair verslag
had gelezen.

1146
01:38:36,958 --> 01:38:40,166
GETUIGENVERKLARINGEN,
FOTO'S EN VIDEO'S

1147
01:38:40,250 --> 01:38:43,041
Het verslag was al erg genoeg.

1148
01:38:44,333 --> 01:38:46,083
Maar toen kreeg ik foto's.

1149
01:38:48,083 --> 01:38:49,958
Die waren afschuwelijk.

1150
01:39:09,333 --> 01:39:12,000
De CIA had één gevangene doodgeslagen.

1151
01:39:26,708 --> 01:39:29,416
Ik wilde <i>60 Minutes</i> op de hoogte stellen.

1152
01:39:30,666 --> 01:39:35,333
Ik belde de producer dat ze het
donderdag of zondag moesten uitzenden...

1153
01:39:35,416 --> 01:39:39,666
...omdat we anders het artikel
en de foto's zouden plaatsen...

1154
01:39:39,750 --> 01:39:45,583
...met de opmerking dat CBS niet
aan z'n verplichtingen wilde voldoen.

1155
01:39:45,666 --> 01:39:49,375
Twee weken geleden
hebben het ministerie van Defensie...

1156
01:39:49,458 --> 01:39:53,583
...en de voorzitter van de stafchefs,
generaal Richard Meyers...

1157
01:39:53,666 --> 01:39:58,500
...ons gevraagd deze uitzending
uit te stellen vanwege spanningen in Irak.

1158
01:39:58,583 --> 01:40:02,583
We hebben dat verzoek gehonoreerd
en het ministerie gevraagd...

1159
01:40:02,666 --> 01:40:06,500
...om hun kant te vertellen
van de situatie in Abu Ghraib.

1160
01:40:06,583 --> 01:40:09,916
Nu de foto's elders de ronde doen...

1161
01:40:10,000 --> 01:40:13,666
...en andere journalisten
hun versies van het verhaal plaatsen...

1162
01:40:13,750 --> 01:40:17,458
...wilde het ministerie
meewerken aan ons verslag.

1163
01:40:18,375 --> 01:40:20,000
Dus deden ze dat.

1164
01:40:20,083 --> 01:40:23,125
Op vrijdag kwam mijn artikel uit.

1165
01:40:23,208 --> 01:40:25,208
MARTELINGEN IN ABU GHRAIB

1166
01:40:25,291 --> 01:40:29,791
AMERIKAANSE SOLDATEN MISHANDELEN
IRAKEZEN, HOE VER GAAT DIT?

1167
01:40:29,875 --> 01:40:32,958
ONVERGEEFLIJK

1168
01:40:33,041 --> 01:40:35,625
HET WAS ZIEKMAKEND

1169
01:40:41,833 --> 01:40:46,500
VAN TOONBEELD VAN TROTS
TOT SYMBOOL VAN MISHANDELING

1170
01:40:59,875 --> 01:41:02,458
Ik ben 18 dagen lang gemarteld.

1171
01:41:02,541 --> 01:41:08,791
Ging het elke dag hetzelfde?
- Ik werd elke dag 23 uur gemarteld.

1172
01:41:08,875 --> 01:41:13,333
Op veel verschillende manieren.
Zoals op deze foto's.

1173
01:41:13,416 --> 01:41:16,333
Ik weet nog dat ik zo moest gaan staan.

1174
01:41:16,416 --> 01:41:18,041
Met andere mensen.

1175
01:41:18,125 --> 01:41:20,125
Ik weet dat ik zo moest staan.

1176
01:41:22,333 --> 01:41:24,708
Ze probeerden me te ondervragen.

1177
01:41:24,791 --> 01:41:27,750
Een ervan zei dat ze me moesten bedreigen.

1178
01:41:27,833 --> 01:41:33,208
Als ik niets zou bekennen,
zouden ze die soldaten...

1179
01:41:36,791 --> 01:41:39,291
...me laten verkrachten.

1180
01:41:39,375 --> 01:41:46,375
{\an8}MINISTER VAN DEFENSIE RUMSFELD
EN GENERAAL PETER PACE

1181
01:41:49,250 --> 01:41:51,583
Mag ik daar een vraag over stellen?

1182
01:41:51,666 --> 01:41:56,500
Gezien de gevolgen
van wat er in het verslag staat...

1183
01:41:56,583 --> 01:41:59,583
...specifiek de bevindingen en de foto's...

1184
01:41:59,666 --> 01:42:02,875
...waarvan u wist dat ze werden uitgezonden.

1185
01:42:02,958 --> 01:42:07,166
Waarom heeft u toen niet
naar de bevindingen gevraagd...

1186
01:42:07,250 --> 01:42:10,791
...of naar de foto's gekeken
zodat u voorbereid was?

1187
01:42:13,541 --> 01:42:19,208
Ik had naar de foto's gevraagd en kreeg
te horen dat er geen kopieën waren.

1188
01:42:19,291 --> 01:42:21,375
Dat was toch zo?

1189
01:42:21,458 --> 01:42:23,375
We hadden ze niet hier.

1190
01:42:23,458 --> 01:42:25,416
Ik had ze niet.

1191
01:42:25,500 --> 01:42:27,875
U heeft hier een paar keer gezegd...

1192
01:42:27,958 --> 01:42:30,708
...dat Amerikanen niemand martelen.

1193
01:42:31,291 --> 01:42:35,958
Haalt dit verslag die gedachte onderuit?

1194
01:42:37,625 --> 01:42:39,625
Ik ben geen advocaat.

1195
01:42:39,708 --> 01:42:43,791
Volgens mij gaat het om mishandeling.

1196
01:42:44,708 --> 01:42:48,083
Volgens mij is dat anders dan marteling.

1197
01:42:48,166 --> 01:42:49,458
Moment.

1198
01:42:51,791 --> 01:42:53,666
Ik weet niet...

1199
01:42:53,750 --> 01:42:56,750
...of het klopt wat je zei.

1200
01:42:56,833 --> 01:42:59,291
Dat er is gemarteld.

1201
01:42:59,375 --> 01:43:02,750
Dus ga ik het niet hebben over marteling.

1202
01:43:07,291 --> 01:43:12,833
Je luistert naar <i>The Diane Rehm Show</i>.
Zeg het maar, M.

1203
01:43:12,916 --> 01:43:15,750
Ik wil Mr Hersh vertellen...

1204
01:43:15,833 --> 01:43:19,291
...dat hij met z'n schijnheilige
zelfingenomenheid...

1205
01:43:19,375 --> 01:43:25,125
...mensen aanmoedigt in opstand te komen
en aanslagen te plegen op de VS.

1206
01:43:25,208 --> 01:43:28,791
Mr Hersh is duidelijk een partizaan.
Geef maar toe.

1207
01:43:28,875 --> 01:43:33,916
Dit is propaganda, of het nou waar is
of overdreven blijkt te zijn.

1208
01:43:34,000 --> 01:43:38,125
En u bent direct verantwoordelijk...

1209
01:43:38,208 --> 01:43:42,583
...voor alles wat er gebeurt
doordat u het vuur aanwakkert.

1210
01:43:42,666 --> 01:43:45,541
Nou, Sy Hersh?
- Ik ben de boodschapper.

1211
01:43:45,625 --> 01:43:49,500
Ik vind niet dat onze soldaten
mensen moeten martelen.

1212
01:43:53,416 --> 01:43:55,708
A. OVERGIETEN MET FOSFOR UIT LAMP

1213
01:43:55,791 --> 01:43:57,875
B. DREIGEN MET GELADEN PISTOOL

1214
01:43:57,958 --> 01:43:59,708
C. OVERGIETEN MET KOUD WATER

1215
01:43:59,791 --> 01:44:02,250
D. SLAAN MET EEN BEZEMSTEEL

1216
01:44:02,333 --> 01:44:04,750
E. DREIGEN MET VERKRACHTING

1217
01:44:05,458 --> 01:44:09,458
We hebben het gezien
en opgeschreven wat ze zeiden.

1218
01:44:09,541 --> 01:44:12,916
A. GEVANGEN SLAAN EN STOMPEN

1219
01:44:13,000 --> 01:44:15,833
Ik had maar één reactie.

1220
01:44:17,583 --> 01:44:19,375
Ik was boos.

1221
01:44:20,333 --> 01:44:23,291
Rumsfeld zei
dat ik het had laten uitlekken.

1222
01:44:23,375 --> 01:44:26,625
Ik was verontwaardigd.
Ik keek hem recht aan.

1223
01:44:27,166 --> 01:44:31,416
Toen hebben we het verslag besproken.

1224
01:44:31,500 --> 01:44:36,375
Hij vroeg waarom het was gebeurd.
En meer van dat soort dingen.

1225
01:44:36,458 --> 01:44:39,958
Ik heb steeds hetzelfde verteld.

1226
01:44:40,041 --> 01:44:43,250
Toen vroeg iemand of het marteling was...

1227
01:44:43,333 --> 01:44:46,375
...of mishandeling.
En toen zei ik

1228
01:44:46,458 --> 01:44:52,750
'Er zijn twee verschillende methoden
om mensen te ondervragen.

1229
01:44:52,833 --> 01:44:57,416
Mishandeling is mensen slaan
of ze geen eten geven.

1230
01:44:57,500 --> 01:45:04,083
Martelen is zwaar lichamelijk letsel
toebrengen.' Ik gaf ze een voorbeeld.

1231
01:45:04,166 --> 01:45:07,750
Een gevangene wordt naakt ondervraagd.

1232
01:45:07,833 --> 01:45:12,041
Z'n kleren zijn afgenomen
en hij ligt op de grond...

1233
01:45:12,875 --> 01:45:17,041
...en er wordt een bezemsteel
in z'n rectum gestoken...

1234
01:45:17,125 --> 01:45:20,291
...terwijl hij door ondervragers
wordt geschopt.

1235
01:45:20,791 --> 01:45:22,458
Dat is marteling.

1236
01:45:23,333 --> 01:45:25,916
Natuurlijk kunnen ze... Dat weten we.

1237
01:45:26,000 --> 01:45:30,250
Het maakt niet uit wat ik geloof.
Het gaat om wat je vindt.

1238
01:45:30,333 --> 01:45:32,875
Bij een interview op de publieke radio...

1239
01:45:32,958 --> 01:45:34,375
Ik moet weg.

1240
01:45:34,458 --> 01:45:37,416
Ik gaf m'n nummer. Mensen mochten bellen.

1241
01:45:40,041 --> 01:45:43,291
Bel me maar op 202-872-0703.

1242
01:45:43,375 --> 01:45:45,875
Spreek je nummer in. Ik bel terug.

1243
01:45:48,791 --> 01:45:53,791
En een paar uur later werd ik gebeld
door een vrouw die me wilde spreken.

1244
01:45:59,708 --> 01:46:01,500
We zaten in een restaurant.

1245
01:46:02,375 --> 01:46:05,625
We hebben een tijdje zitten praten.

1246
01:46:07,125 --> 01:46:12,958
Toen zei ik dat ik m'n laptop bij me had.
Ik kon hem...

1247
01:46:13,791 --> 01:46:15,291
...de foto's laten zien.

1248
01:46:15,375 --> 01:46:19,333
We zaten in een zitje.
We zaten redelijk afgezonderd.

1249
01:46:19,416 --> 01:46:24,958
Dus heb ik de laptop geopend
om hem foto's te laten zien.

1250
01:46:27,250 --> 01:46:33,041
Ik had m'n voormalig schoondochter
m'n laptop geleend toen ze in Irak zat.

1251
01:46:33,833 --> 01:46:35,791
Dus na haar terugkeer...

1252
01:46:36,958 --> 01:46:39,125
...had ze die teruggeven.

1253
01:46:39,208 --> 01:46:43,916
Het viel me op
dat er veel foto's op de laptop stonden.

1254
01:46:45,875 --> 01:46:47,625
Ze was niet betrokken.

1255
01:46:47,708 --> 01:46:52,791
Maar ze was een van de vele mensen
met wie de foto's waren gedeeld.

1256
01:47:03,583 --> 01:47:07,250
De foto's die me het meest
bij zijn gebleven...

1257
01:47:07,333 --> 01:47:12,458
...waren die van een man
die werd belaagd door een hond.

1258
01:47:16,583 --> 01:47:21,583
Hij was overduidelijk bang.

1259
01:47:35,250 --> 01:47:39,250
Ik weet nog dat Sy tegen me zei...

1260
01:47:39,333 --> 01:47:41,333
...dat ze belangrijk waren.

1261
01:47:44,375 --> 01:47:50,208
Hij vroeg of ik hem er
een kopie van wilde geven.

1262
01:47:52,000 --> 01:47:56,291
Dat wilde ik eigenlijk niet,
want ik was...

1263
01:47:56,375 --> 01:47:57,791
Ik was bang.

1264
01:47:57,875 --> 01:48:01,041
RANGORDE

1265
01:48:01,125 --> 01:48:07,458
Maar ik wilde de feiten bekend maken.
Dat waarheid moest naar buiten komen.

1266
01:48:10,750 --> 01:48:14,375
Wat was er gebeurd
als er geen foto's waren geweest?

1267
01:48:14,458 --> 01:48:16,250
Zonder die foto's?

1268
01:48:16,333 --> 01:48:17,791
Geen verhaal.

1269
01:48:30,541 --> 01:48:34,333
Ik heb je een stuk of 30 foto's gestuurd.

1270
01:48:35,458 --> 01:48:38,291
Ik heb 10.000 foto's.

1271
01:48:39,250 --> 01:48:41,333
Uit heel Gaza.

1272
01:48:41,416 --> 01:48:44,250
ANONIEME BRON

1273
01:48:47,083 --> 01:48:51,041
Ik ben benieuwd hoe je eraan komt,
maar dat vraag ik niet.

1274
01:48:52,041 --> 01:48:53,791
Wat stelt dit voor?

1275
01:48:53,875 --> 01:48:57,208
Het zijn Israëlische soldaten
in huizen van burgers.

1276
01:48:57,291 --> 01:49:01,000
Ze gaven de eenheid een reeks instructies.

1277
01:49:02,291 --> 01:49:06,833
Ze weten precies waar de burgers wonen
voor ze die bombarderen.

1278
01:49:06,916 --> 01:49:11,625
Maar op deze foto's
staan hun namen letterlijk op de muren.

1279
01:49:11,708 --> 01:49:16,583
Ze worden gebruikt om te bepalen
waar iedereen zich bevond.

1280
01:49:17,166 --> 01:49:21,250
Als je kijkt naar afbeelding 3A...
- Die pak ik erbij.

1281
01:49:21,333 --> 01:49:23,250
Daar staat heel Gaza op.

1282
01:49:23,333 --> 01:49:27,458
Je ziet welke bataljons
in welke gebieden binnenkomen.

1283
01:49:27,541 --> 01:49:29,875
Dat en een reeks massamoorden.

1284
01:49:29,958 --> 01:49:33,875
Zo kun je zien welke eenheid
oorlogsmisdaden heeft gepleegd.

1285
01:49:34,791 --> 01:49:39,791
Ze worden al aangeklaagd.
Daarom is het leger bang.

1286
01:49:39,875 --> 01:49:45,375
Dit is allemaal achtergrondinformatie.
Mag ik dit niet opschrijven?

1287
01:49:45,458 --> 01:49:49,041
Nog niet,
maar als we klaar zijn, bel ik je.

1288
01:50:03,750 --> 01:50:06,083
LAAT CALLEY VRIJ

1289
01:50:06,833 --> 01:50:11,166
William Calley stond in de houding
toen de rechter uitspraak deed.

1290
01:50:12,750 --> 01:50:16,291
Hij is schuldig bevonden
aan drie moorden...

1291
01:50:16,375 --> 01:50:19,291
...en een poging tot moord.

1292
01:50:20,875 --> 01:50:23,916
MILITAIRE GEVANGENIS

1293
01:50:28,833 --> 01:50:33,208
Laat Calley vrij.

1294
01:50:33,291 --> 01:50:35,833
Terwijl er werd geprotesteerd...

1295
01:50:35,916 --> 01:50:39,625
...kwamen er honderden telegrammen
binnen...

1296
01:50:39,708 --> 01:50:45,208
...waarin mensen protesteren tegen
de uitspraak en Calley steun betuigen.

1297
01:50:46,458 --> 01:50:49,291
Dit is het lied voor luitenant Calley.

1298
01:50:50,375 --> 01:50:55,250
<i>mijn naam is William Calley
ik ben soldaat voor dit land</i>

1299
01:50:55,333 --> 01:50:59,791
<i>ik doe alleen mijn plicht
en verzet me met hand en tand</i>

1300
01:50:59,875 --> 01:51:04,666
<i>maar ze noemen me een schurk
en schreeuwen moord en brand</i>

1301
01:51:04,750 --> 01:51:07,375
<i>maar wij marcheren door</i>

1302
01:51:07,458 --> 01:51:13,833
Toen Calley schuldig werd bevonden
wilden radiozenders extra exemplaren.

1303
01:51:13,916 --> 01:51:17,708
Je had er gisteren 16.500.
Hoeveel heb je er nu?

1304
01:51:18,500 --> 01:51:23,125
<i>ik ben zomaar een soldaat
uit een Amerikaanse staat</i>

1305
01:51:23,208 --> 01:51:27,666
<i>vergeten op een slagveld
hier ver vandaan</i>

1306
01:51:27,750 --> 01:51:32,208
<i>terwijl van New York to Santa Fe
het leven doorgaat</i>

1307
01:51:32,291 --> 01:51:35,791
<i>en wij marcheren door</i>

1308
01:51:37,625 --> 01:51:41,791
De president beval die middag
om Calley vrij te laten.

1309
01:51:48,333 --> 01:51:51,541
Hij heeft maar drie of vier maanden
vastgezeten.

1310
01:51:53,000 --> 01:51:54,416
Toen was hij vrij.

1311
01:52:06,000 --> 01:52:08,500
We zijn een zeer gewelddadig volk.

1312
01:52:14,458 --> 01:52:16,125
Het is zo onmenselijk.

1313
01:52:18,250 --> 01:52:20,416
Je achterhaalt niet alles.

1314
01:52:23,500 --> 01:52:25,666
Waarom blijf je het dan doen?

1315
01:52:30,416 --> 01:52:32,916
Je mag een land dit niet laten doen.

1316
01:52:33,000 --> 01:52:35,791
Daarom ben ik nog op het oorlogspad.

1317
01:52:35,875 --> 01:52:39,541
Je kunt niet toestaan
dat een land zoiets doet.

1318
01:52:39,625 --> 01:52:43,250
Als ik al een mantra heb, is dat het wel.

1319
01:52:45,791 --> 01:52:51,125
VOOR IEDEREEN DIE IS GEDOOD
EN GEEN GERECHTIGHEID KRIJGT

1320
01:52:51,208 --> 01:52:55,750
EN IEDEREEN DIE WEERSTAND BIEDT,
VROEGER EN IN DE TOEKOMST

1321
01:56:20,958 --> 01:56:25,958
Vertaling: Mariëlle Steinpatz