1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.LT
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.LT
3
00:00:44,833 --> 00:00:51,208
{\an8}HERSH, SEYMOUR
BADANIA NAD BRONIĄ CHEMICZNĄ I BIOLOGICZNĄ
4
00:00:51,291 --> 00:00:57,583
W USA broń chemiczną i biologiczną
tworzy się i bada w pięciu bazach.
5
00:00:58,166 --> 00:01:00,416
Czy zdarzały się wypadki?
6
00:01:00,500 --> 00:01:02,416
Był incydent w Dugway.
7
00:01:11,083 --> 00:01:14,583
Pewnej niedzieli hodowcy zauważyli,
że ich owce umierają.
8
00:01:16,916 --> 00:01:18,416
W dobę padło ich 6000.
9
00:01:24,583 --> 00:01:28,291
POLIGON TESTOWY DUGWAY
10
00:01:30,125 --> 00:01:32,708
Od lat 60. testowano tu gazy paralityczne.
11
00:01:33,208 --> 00:01:34,208
Coś nie wyszło.
12
00:01:34,291 --> 00:01:37,791
W samolocie było 150 litrów
czerwonego gazu bojowego.
13
00:01:38,375 --> 00:01:41,083
GAZ VX
14
00:01:45,916 --> 00:01:48,041
Zwiało go w stronę Salt Lake City.
15
00:01:49,791 --> 00:01:55,000
UJAWNIONE NAGRANIE WOJSKOWE
16
00:02:04,416 --> 00:02:07,916
A twoja rodzina? Odczuwacie jakieś skutki?
17
00:02:08,000 --> 00:02:12,416
Nie wiem, czy to po tym,
ale w sobotę mieliśmy chore żołądki.
18
00:02:12,500 --> 00:02:15,875
Całą noc wymiotowaliśmy.
19
00:02:15,958 --> 00:02:19,208
Nie wiem, czy to od tego,
ale to przerażające.
20
00:02:20,166 --> 00:02:24,916
Personel medyczny, weterynaryjny
i techniczny poligonu w Dugway
21
00:02:25,416 --> 00:02:26,833
jest na miejscu.
22
00:02:27,416 --> 00:02:29,875
Badamy przyczynę problemu.
23
00:02:31,458 --> 00:02:34,958
W tym momencie czystą spekulacją
24
00:02:35,041 --> 00:02:38,916
jest wskazywanie
konkretnej przyczyny śmierci owiec.
25
00:02:39,000 --> 00:02:41,416
TEREN STRZEŻONY
KAMERY BĘDĄ SKONFISKOWANE
26
00:02:41,500 --> 00:02:42,833
Wojsko mówi, co chce.
27
00:02:42,916 --> 00:02:46,666
Badałem ten temat na potrzeby artykułu.
28
00:02:46,750 --> 00:02:49,666
Owce zabił gaz bojowy.
29
00:02:49,750 --> 00:02:52,625
Wojsko próbuje się wygłupiać,
ale tak było.
30
00:02:52,708 --> 00:02:54,333
Nieoficjalnie też to mówią.
31
00:02:54,416 --> 00:02:57,083
Nie przyznają się, że kłamią w żywe oczy.
32
00:03:05,958 --> 00:03:06,958
No dobra.
33
00:03:20,333 --> 00:03:21,333
No weź.
34
00:03:22,083 --> 00:03:23,625
Postaraj się.
35
00:03:25,791 --> 00:03:28,375
CENA WŁADZY
BIN LADEN
36
00:03:28,458 --> 00:03:30,583
WOJNA Z TERRORYZMEM
37
00:03:30,666 --> 00:03:34,500
NEW YORK TIMES
KORSHAK, FIRMA GULF WESTERN
38
00:03:37,375 --> 00:03:41,916
Piszą tu:
„Hersh dużo wie o tym, co badają.
39
00:03:42,000 --> 00:03:44,583
Ale nie ma pojęcia, co zostało zatajone”.
40
00:03:45,083 --> 00:03:48,125
Niesamowite. Dostałem to rok temu.
41
00:03:48,208 --> 00:03:49,458
Zaczynamy.
42
00:03:49,541 --> 00:03:51,166
- Dobrze.
- Co teraz?
43
00:03:51,250 --> 00:03:54,750
- Kręciliście to, prawda?
- Pogadajmy o źródłach.
44
00:03:54,833 --> 00:03:57,125
Nie wątpię, że chcecie.
45
00:03:57,208 --> 00:03:59,333
- To nie...
- Ale ja nie chcę.
46
00:03:59,416 --> 00:04:04,333
Nie musimy wskazywać konkretnych osób.
47
00:04:08,333 --> 00:04:10,500
Niektórych już omówiliśmy.
48
00:04:11,041 --> 00:04:15,291
Przeglądałem wczoraj notatniki.
Roi się w nich od nazwisk.
49
00:04:16,500 --> 00:04:19,583
Nie sądziłem, że... To miało być po śmierci.
50
00:04:20,375 --> 00:04:23,041
Nikogo nie ujawnimy.
51
00:04:24,791 --> 00:04:27,416
Ktoś z nich może jeszcze żyje.
52
00:04:28,500 --> 00:04:31,125
Wielu mnie nienawidziło, a i tak mówili.
53
00:04:31,833 --> 00:04:33,458
Czemu się z tobą spotykali?
54
00:04:35,291 --> 00:04:38,041
Nie wiem. Pracowali w świecie tajemnic,
55
00:04:38,125 --> 00:04:41,875
a tu ktoś się dobijał
i próbował coś zrobić.
56
00:04:41,958 --> 00:04:44,541
Czemu by nie pogadać? Nie wiem.
57
00:04:44,625 --> 00:04:47,041
Nie analizuję psychiki moich rozmówców.
58
00:04:47,125 --> 00:04:49,458
Swojej na szczęście też nie.
59
00:04:50,041 --> 00:04:53,625
Wiem, że byście tego chcieli,
ale nie ma takiej opcji.
60
00:04:53,708 --> 00:04:55,500
Niech pomyślę.
61
00:04:55,583 --> 00:04:58,291
Tu mam kogoś, kto pracował dla Kissingera.
62
00:04:59,375 --> 00:05:00,958
To kobieta z CIA.
63
00:05:03,708 --> 00:05:05,958
Trudno ustalić, komu ufać.
64
00:05:06,750 --> 00:05:08,625
Wam ledwo ufam.
65
00:05:10,875 --> 00:05:14,958
LAURA ZAPROPONOWAŁA TEN FILM W 2005 ROKU.
66
00:05:15,041 --> 00:05:17,833
SY ZGODZIŁ SIĘ PO 20 LATACH.
67
00:05:17,916 --> 00:05:21,833
MARK WSPÓŁPRACOWAŁ Z SYEM
PRZY TRZECH DOKUMENTACH ŚLEDCZYCH.
68
00:05:49,458 --> 00:05:52,416
{\an8}Nauczyłem się nie przejmować,
co pomyślą ludzie.
69
00:05:53,291 --> 00:05:56,333
{\an8}Każdy mój tekst kogoś wkurzał.
70
00:05:58,666 --> 00:06:01,666
{\an8}Trudno opisać historię Ameryki.
71
00:06:04,250 --> 00:06:05,958
{\an8}Zawsze jest coś więcej.
72
00:06:16,916 --> 00:06:20,000
Jako reporter
mam odkrywać fakty i tajemnice,
73
00:06:20,083 --> 00:06:21,750
jeżeli jakieś istnieją.
74
00:06:21,833 --> 00:06:23,458
Publikujemy je. Po co?
75
00:06:23,541 --> 00:06:27,416
Wiemy, że łamiemy prawo, narażamy państwo.
76
00:06:27,500 --> 00:06:29,583
To są ściśle tajne informacje.
77
00:06:29,666 --> 00:06:31,250
Bo jest ważny powód.
78
00:06:31,333 --> 00:06:36,666
Bo to historia przedstawicieli władz,
którzy nas zawiedli.
79
00:06:36,750 --> 00:06:40,250
O to mi chodzi.
Prasie nie wolno stawiać zakazów.
80
00:06:40,333 --> 00:06:42,791
Teoretycznie możemy pisać, o czym chcemy.
81
00:06:42,875 --> 00:06:46,041
To wynika z konstytucji i Karty Praw.
82
00:06:55,083 --> 00:06:59,208
ZATAJONE: SEYMOUR HERSH NA TROPIE PRAWDY
83
00:07:05,125 --> 00:07:10,416
W sytuacji starcia
Amerykanie chcą błyskawicznej wygranej
84
00:07:11,041 --> 00:07:14,625
i natychmiastowego upadku przeciwnika.
85
00:07:15,458 --> 00:07:20,291
{\an8}W Wietnamie jest inaczej.
86
00:07:21,500 --> 00:07:24,500
Nasze postępy wyglądają tak.
87
00:07:25,333 --> 00:07:30,958
Ich sytuacja wygląda tak.
To nie jest gwałtowny upadek.
88
00:07:31,458 --> 00:07:33,291
Robimy postępy.
89
00:07:33,916 --> 00:07:36,500
Jesteśmy zadowoleni z rezultatów.
90
00:07:37,416 --> 00:07:41,500
Ich straty są większe niż nasze.
91
00:08:20,541 --> 00:08:23,958
PILNE, BOMBY W HANOI
SEYMOUR M. HERSH, WASZYNGTON
92
00:08:24,041 --> 00:08:29,333
{\an8}PENTAGON PRZYZNAJE, ŻE PODCZAS NALOTÓW
NISZCZONO CELE CYWILNE NA PÓŁNOCY WIETNAMU
93
00:08:29,416 --> 00:08:31,791
PROBLEM Z GOTOWOŚCIĄ BOJOWĄ W WOJSKU
94
00:08:31,875 --> 00:08:33,583
W WOJSKU BRAKUJE KAPITANÓW
95
00:08:33,666 --> 00:08:36,583
NA WIOSNĘ OPERACJE WOJSKOWE USA
W DELCIE MEKONGU
96
00:08:36,666 --> 00:08:39,041
ZBLIŻA SIĘ PRZEŁOM WOJNY W WIETNAMIE
97
00:08:40,291 --> 00:08:42,083
{\an8}Pentagon to dziwne miejsce.
98
00:08:42,166 --> 00:08:46,250
{\an8}Wpadasz tam, nalewasz sobie kawy,
zagadujesz ludzi i czytasz.
99
00:08:51,291 --> 00:08:54,750
Około 10.30 jest briefing.
Piszesz coś na jego podstawie.
100
00:08:55,583 --> 00:09:00,125
Są ludzie, którym płaci się krocie
za słuchanie konferencji prasowych,
101
00:09:00,208 --> 00:09:02,458
czekanie przez godzinę na transkrypcję
102
00:09:02,541 --> 00:09:04,791
i napisanie na tej podstawie artykułu.
103
00:09:04,875 --> 00:09:07,708
Zarabiają tylko na tym. To niewiele pracy.
104
00:09:08,291 --> 00:09:14,250
W Ameryce mamy nie tyle cenzurę,
co autocenzurę mediów.
105
00:09:22,250 --> 00:09:24,750
Pracowałem tam dla Associated Press.
106
00:09:24,833 --> 00:09:30,750
Zamiast chodzić na lunch z kolegami,
szukałem młodych oficerów.
107
00:09:32,458 --> 00:09:35,833
Żeby pogadać o futbolu, trochę się poznać.
108
00:09:37,125 --> 00:09:39,583
Byłem w wojsku, potem w rezerwie.
109
00:09:40,916 --> 00:09:45,541
W końcu wojskowi zaczynali mówić,
że to, co się tam dzieje, to masakra.
110
00:09:47,416 --> 00:09:49,750
Pytałem: „jak to?”.
111
00:10:08,791 --> 00:10:11,375
WITAMY
112
00:10:16,125 --> 00:10:18,041
Ludziom pierze się mózgi.
113
00:10:18,125 --> 00:10:21,875
Podejmuje się decyzje, czego mają słuchać.
114
00:10:23,750 --> 00:10:26,541
W Wietnamie ma miejsce masakra.
115
00:10:40,125 --> 00:10:43,666
POMÓŻCIE ŻOŁNIERZOM
ZABIERZCIE ICH DO DOMU
116
00:11:33,583 --> 00:11:37,750
W pewnym sensie czułem się bezużyteczny.
117
00:11:38,833 --> 00:11:42,916
Nie podobało mi się,
gdzie jestem ja, a gdzie wojna.
118
00:11:43,916 --> 00:11:47,083
Ta historia była nieprawdopodobna.
119
00:11:47,166 --> 00:11:49,375
Istnieje coś takiego jak prawda.
120
00:11:49,458 --> 00:11:54,833
Ona gdzieś była, a ja nie wiedziałem,
jak się do niej dostać.
121
00:11:54,916 --> 00:11:57,583
Ciągle się tym martwiłem.
122
00:12:01,000 --> 00:12:04,000
Po kłótni z redaktorem
odszedłem z Associated Press.
123
00:12:05,250 --> 00:12:09,250
{\an8}Miałem żonę Liz i małe dziecko.
Brakowało nam pieniędzy.
124
00:12:10,958 --> 00:12:12,625
{\an8}Stałem się wolnym strzelcem.
125
00:12:19,041 --> 00:12:23,541
Któregoś dnia odebrałem telefon,
nie znałem rozmówcy.
126
00:12:24,291 --> 00:12:28,750
Powiedział, że w Wietnamie
dzieją się okropne rzeczy.
127
00:12:28,833 --> 00:12:30,083
I że są ukrywane.
128
00:12:33,250 --> 00:12:34,291
Było to mętne.
129
00:12:40,333 --> 00:12:43,083
OGIEŃ
130
00:12:43,166 --> 00:12:47,208
Powiedział, że nasz żołnierz oszalał
i zastrzelił masę ludzi.
131
00:12:47,791 --> 00:12:50,916
Nie znał szczegółów,
ale wojsko ponoć spanikowało.
132
00:12:56,166 --> 00:12:57,958
Nie miałem nazwiska, niczego.
133
00:13:04,708 --> 00:13:09,041
Zajrzałem kilka razy do Pentagonu.
Lubiłem tam pewnego pułkownika.
134
00:13:09,125 --> 00:13:13,250
Wpadłem na niego i zauważyłem,
że zaczął nosić gwiazdkę.
135
00:13:13,333 --> 00:13:17,541
Zagadałem do niego,
że od wieków się nie widzieliśmy.
136
00:13:17,625 --> 00:13:21,375
Zapytałem, co ma z kolanem.
Powiedział, że go postrzelono.
137
00:13:21,458 --> 00:13:25,416
Śmiałem się, że celowo się postrzelił,
żeby dostać medal i awans.
138
00:13:26,125 --> 00:13:29,083
Śmiał się, kazał mi się walić.
139
00:13:31,750 --> 00:13:34,875
Szliśmy razem i zapytałem, co teraz robi.
140
00:13:34,958 --> 00:13:37,333
Odparł, że pracuje dla szefa sztabu.
141
00:13:37,416 --> 00:13:40,083
Dla Westmorelanda? Powiedział, że tak.
142
00:13:40,166 --> 00:13:43,333
Zapytałem: co wiesz o sprawie
wystrzelania całej wsi?
143
00:13:44,041 --> 00:13:46,583
Odpowiedział: „Powiem ci tak, Sy.
144
00:13:46,666 --> 00:13:50,333
Mam nadzieję, że ten koleś, Calley,
zgnije w piekle”.
145
00:13:50,416 --> 00:13:52,666
Calley? Miałem już nazwisko.
146
00:13:55,333 --> 00:13:57,291
Oczywiście źle je zapisałem,
147
00:13:57,375 --> 00:14:02,458
ale w końcu znalazłem wycinek
z New York Timesa.
148
00:14:02,541 --> 00:14:05,916
Maciupki kwadracik,
że porucznik William L. Calley Jr.
149
00:14:06,000 --> 00:14:08,416
został oskarżony o zabójstwo.
150
00:14:09,000 --> 00:14:10,916
Calley, to się zgadzało.
151
00:14:12,708 --> 00:14:15,250
Jego adwokat nazywał się Latimer.
152
00:14:16,791 --> 00:14:20,333
Zadzwoniłem do niego, przedstawiłem się.
153
00:14:20,416 --> 00:14:23,916
„Lecę na Zachodnie Wybrzeże
z przesiadką w Salt Lake.
154
00:14:24,000 --> 00:14:26,541
Czy mogę do pana zajrzeć?”.
155
00:14:26,625 --> 00:14:28,916
Zgodził się.
156
00:14:29,000 --> 00:14:32,333
To nie była prawda,
ale chciałem to rozegrać na miękko.
157
00:14:35,250 --> 00:14:38,708
Przyszedłem do jego biura.
Wyjął jakiś dokument.
158
00:14:40,250 --> 00:14:41,625
{\an8}Dowód oskarżenia.
159
00:14:42,166 --> 00:14:45,500
{\an8}Porucznik Calley został oskarżony
o zabicie 109 osób.
160
00:14:45,583 --> 00:14:48,250
{\an8}Trzymał tę kartkę przed sobą,
do góry nogami.
161
00:14:49,166 --> 00:14:50,833
Pomyślałem,
162
00:14:50,916 --> 00:14:54,791
że porozmawiam z nim
i będę udawał, że notuję,
163
00:14:54,875 --> 00:14:57,958
a tak naprawdę
spróbuję odpisać jak najwięcej.
164
00:14:58,041 --> 00:15:05,041
OSKARŻENIE: NARUSZENIE KODEKSU WOJSKOWEGO
165
00:15:11,250 --> 00:15:12,500
To była bomba.
166
00:15:18,666 --> 00:15:20,416
WITAMY W FORT BENNING
167
00:15:20,500 --> 00:15:23,541
Postanowiłem znaleźć Calleya.
168
00:15:25,791 --> 00:15:27,416
Poleciałem do Fort Benning.
169
00:15:31,375 --> 00:15:34,083
Byłem w starym, złachanym garniturze.
170
00:15:34,166 --> 00:15:36,125
Te same ciuchy od kilku dni.
171
00:15:40,291 --> 00:15:41,666
{\an8}Dotarłem tam rano.
172
00:15:41,750 --> 00:15:45,000
{\an8}Znalazłem go przypadkiem o północy.
173
00:15:45,916 --> 00:15:49,666
Mieszkał w budynku
dla pułkowników i generałów.
174
00:15:49,750 --> 00:15:51,541
Tam bym nie szukał.
175
00:15:53,833 --> 00:15:57,833
Było inaczej, niż się spodziewałem.
Czekałem na potwora.
176
00:16:02,541 --> 00:16:04,791
Zasypał mnie stekiem kłamstw.
177
00:16:04,875 --> 00:16:08,375
Że to był ostrzał, wielu wrogów,
nie wiadomo, kto jest kim.
178
00:16:08,458 --> 00:16:10,916
Że robił swoje i chronił żołnierzy.
179
00:16:11,000 --> 00:16:13,541
Że cywile ich atakowali i dlatego zginęli.
180
00:16:13,625 --> 00:16:16,583
Powiedział:
mój kapitan Ernest Medina jest jak ja.
181
00:16:16,666 --> 00:16:19,166
Też go teraz przesłuchują. On ci powie.
182
00:16:19,250 --> 00:16:23,458
Zadzwonił do niego.
Powiedział, że ma tu reportera ze stolicy.
183
00:16:23,541 --> 00:16:26,291
„Niech mu pan powie,
że wykonywałem rozkazy”.
184
00:16:26,375 --> 00:16:27,500
A Medina na to:
185
00:16:27,583 --> 00:16:30,458
„nie wiem, o czym mówisz”
i rzucił słuchawką.
186
00:16:30,541 --> 00:16:33,708
Calley rzucił mi spojrzenie.
187
00:16:33,791 --> 00:16:37,250
Jakby zrozumiał, że jest kozłem ofiarnym.
188
00:16:37,333 --> 00:16:40,750
{\an8}WEDŁUG WOJSKA CELOWO ZAMORDOWAŁ
CO NAJMNIEJ 109 CYWILI
189
00:16:40,833 --> 00:16:44,458
{\an8}PODCZAS MISJI W MATECZNIKU VIETCONGU
O NAZWIE PINKVILLE
190
00:16:44,541 --> 00:16:48,833
OCZYŚCIĆ TEREN
191
00:16:48,916 --> 00:16:52,583
OFIARY CYWILNE
192
00:16:53,291 --> 00:16:59,250
Sy próbował sprzedać to kilku gazetom.
193
00:16:59,333 --> 00:17:01,000
Unikali tematu jak zarazy.
194
00:17:01,583 --> 00:17:06,458
W końcu dał ten tekst mnie
ze słowami „nie spierdol tego”.
195
00:17:06,541 --> 00:17:12,958
{\an8}Przez następnych dziewięć godzin
obdzwaniałem naczelnych różnych gazet
196
00:17:13,041 --> 00:17:17,666
{\an8}i próbowałem sprzedać im tę historię.
197
00:17:19,791 --> 00:17:23,333
Sy, w zeszłym tygodniu
wypuściłeś tekst o poruczniku
198
00:17:23,416 --> 00:17:27,333
oskarżonym o zabójstwo
109 wietnamskich cywili.
199
00:17:27,416 --> 00:17:29,833
Kto to wydrukował pierwszy?
200
00:17:29,916 --> 00:17:33,250
Chicago Sun-Times,
o 6.30 czasu waszyngtońskiego.
201
00:17:33,333 --> 00:17:35,541
- Twój tekst dla Dispatch.
- Tak.
202
00:17:35,625 --> 00:17:39,250
Potem przedrukowało go około 30 gazet.
203
00:17:40,416 --> 00:17:43,333
Tu trzeba kogoś spoza mainstreamu.
204
00:17:43,416 --> 00:17:45,583
Pytałem magazyn Life, nie chcieli.
205
00:17:45,666 --> 00:17:49,250
Look też nie. I wtedy zajął się tym
David Obst z Dispatch.
206
00:17:49,333 --> 00:17:52,583
Obiecał, że tekst
trafi do gazet niezmieniony.
207
00:17:54,166 --> 00:17:57,791
Pentagon za mną nie przepada.
208
00:17:57,875 --> 00:17:59,958
Chcieli utrzymać to w sekrecie.
209
00:18:00,958 --> 00:18:02,833
Pokrzyżowałem im szyki.
210
00:18:11,333 --> 00:18:12,958
Poruczniku, ma pan chwilę?
211
00:18:22,291 --> 00:18:25,833
Według Pentagonu Calley to szaleniec.
212
00:18:25,916 --> 00:18:27,500
Czułem, że to nieprawda.
213
00:18:27,583 --> 00:18:32,041
Pojawiło się więc pytanie:
czy był rozkaz wystrzelania całej wioski?
214
00:18:32,125 --> 00:18:35,000
A jeśli tak,
to czy to się zdarza regularnie?
215
00:18:35,083 --> 00:18:36,833
Jesteśmy z tobą, Calley!
216
00:18:43,916 --> 00:18:45,750
Tam było coś jeszcze.
217
00:18:46,333 --> 00:18:50,041
Musiało być. Nie wiedziałem, gdzie szukać.
218
00:18:50,125 --> 00:18:53,041
Wojsko nie chciało mi pomóc.
219
00:18:53,125 --> 00:18:55,708
- Przepraszam, nie wyłączyłem.
- Odbierz.
220
00:18:55,791 --> 00:18:56,916
No dobra.
221
00:18:58,125 --> 00:19:02,541
Na szybko: mówiłem ci,
że ostrzeżenie przyszło z Iranu.
222
00:19:02,625 --> 00:19:05,541
Ale szło przez Arabię Saudyjską.
Może nieważne.
223
00:19:05,625 --> 00:19:08,333
Powiedziałeś, że prawdopodobnie z Iranu.
224
00:19:08,416 --> 00:19:10,875
Tak było, tyle że przez Saudyjczyków.
225
00:19:10,958 --> 00:19:13,083
- Nie szkodzi, to wystarczy.
- Nie.
226
00:19:13,166 --> 00:19:16,291
- Nie trzeba zmieniać.
- Nie zdradzajmy za wiele.
227
00:19:16,375 --> 00:19:19,458
Do widzenia. Próbuję się pożegnać. Pa.
228
00:19:20,791 --> 00:19:22,833
Mówi, żeby nie zdradzać za wiele.
229
00:19:23,958 --> 00:19:24,916
A było to tak.
230
00:19:29,500 --> 00:19:33,416
{\an8}Wracaliśmy do mojego domu
przy Macomb Street.
231
00:19:33,500 --> 00:19:35,791
Sy czytał The Washington Post.
232
00:19:35,875 --> 00:19:42,000
Wypatrzył tam maciupką wzmiankę
o dzieciaku nazwiskiem Ron Ridenhour.
233
00:19:42,083 --> 00:19:46,375
Twierdził,
że informował wojsko o masakrze.
234
00:19:47,958 --> 00:19:52,666
{\an8}Osiem miesięcy wcześniej Ridenhour
napisał list do 30 członków Kongresu,
235
00:19:52,750 --> 00:19:57,416
{\an8}przewodniczącego Kolegium Szefów Sztabów,
generałów i prezydenta.
236
00:19:57,500 --> 00:20:00,000
{\an8}Opisał straszne czyny.
237
00:20:01,958 --> 00:20:05,166
Wróciłem do domu,
spakowałem się, pożyczyłem pieniądze
238
00:20:05,250 --> 00:20:07,666
i poleciałem do niego do Kalifornii.
239
00:20:12,666 --> 00:20:15,333
Mówili mi dokładnie, że widzieli
240
00:20:16,916 --> 00:20:21,041
poszczególnych żołnierzy
i niektórych oficerów,
241
00:20:21,125 --> 00:20:22,375
jak idą przez wioskę.
242
00:20:22,458 --> 00:20:25,500
Patrolowali wieś
i jeśli ktoś się tam pojawił,
243
00:20:25,583 --> 00:20:28,166
przy ścieżce do wioski
albo w samej wiosce,
244
00:20:28,250 --> 00:20:30,333
to do niego strzelano.
245
00:20:30,416 --> 00:20:34,458
Widzieli ludzi zastrzelonych bez powodu.
246
00:20:34,541 --> 00:20:37,625
Poczułem, że muszę coś z tym zrobić.
247
00:20:37,708 --> 00:20:41,541
Nie mogłem
po prostu sobie żyć z tą wiedzą.
248
00:20:41,625 --> 00:20:44,333
Gardziłbym sobą.
249
00:20:47,625 --> 00:20:49,708
Ridenhour dał mi listę żołnierzy.
250
00:20:50,708 --> 00:20:54,666
Wskazał dwie osoby,
które mogą ze mną rozmawiać.
251
00:20:54,750 --> 00:20:57,583
Jedną był młody mormon z Utah.
252
00:20:57,666 --> 00:20:59,291
Nazywał się Michael Terry.
253
00:21:00,125 --> 00:21:02,375
Od razu tam pojechałem i go znalazłem.
254
00:21:03,000 --> 00:21:05,458
Powiedział, że to było w stylu nazistów.
255
00:21:06,125 --> 00:21:08,041
{\an8}POSTAWILI CAŁĄ GRUPĘ NAD ROWEM.
256
00:21:08,125 --> 00:21:11,000
{\an8}OFICER WYDAŁ ROZKAZ STRZELANIA.
CHŁOPAK NIE MÓGŁ.
257
00:21:11,083 --> 00:21:16,041
{\an8}Drugie nazwisko, które wskazał Ridenhour,
to Michael Bernhardt.
258
00:21:16,958 --> 00:21:18,583
Spotkaliśmy się w Fort Dix.
259
00:21:20,458 --> 00:21:23,375
Tej historii nie dało się spieprzyć.
260
00:21:23,916 --> 00:21:28,291
Sama się napisała,
wystarczyło nie przeszkadzać.
261
00:21:28,375 --> 00:21:32,291
Miałem notatki
od Terry’ego i od Bernhardta.
262
00:21:32,375 --> 00:21:35,250
Wystarczyło oddać im głos.
263
00:21:35,333 --> 00:21:36,958
TO BYŁO PRZEMYŚLANE.
264
00:21:37,041 --> 00:21:39,708
ZWYKŁE MORDERSTWO, A JA NA TO PATRZYŁEM.
265
00:21:39,791 --> 00:21:42,916
SIERŻANT MICHAEL BERNHARDT,
AKTUALNIE W BAZIE.
266
00:21:43,000 --> 00:21:47,041
WOJSKO KAZAŁO MI MILCZEĆ, MÓWI BERNHARDT.
267
00:21:47,125 --> 00:21:50,833
ALE NIEKTÓRYCH ROZKAZÓW
NIE DA SIĘ ŚLEPO SŁUCHAĆ.
268
00:22:01,250 --> 00:22:02,791
Jakie miał pan rozkazy?
269
00:22:02,875 --> 00:22:06,666
Przed operacją oficer dowodzący rozkazał,
270
00:22:07,500 --> 00:22:10,166
że mamy zniszczyć wioskę
i jej mieszkańców.
271
00:22:10,250 --> 00:22:14,583
Uważa pan, że ludzie ze wsi
byli członkami Vietcongu?
272
00:22:15,791 --> 00:22:18,791
Mówi pan „ludzie ze wsi”.
273
00:22:18,875 --> 00:22:20,916
Niektórzy z nich
274
00:22:22,083 --> 00:22:23,833
byli za młodzi, żeby chodzić.
275
00:22:23,916 --> 00:22:25,833
Nie mogli być w Vietcongu.
276
00:22:28,708 --> 00:22:31,291
RÓŻNE REAKCJE NA HISTORIĘ MASAKRY
277
00:22:31,375 --> 00:22:36,041
Mnóstwo ludzi nie chciało w to uwierzyć.
278
00:22:37,000 --> 00:22:39,875
Wściekali się na nas, na posłańców.
279
00:22:39,958 --> 00:22:42,125
{\an8}WIELE OSÓB NIE WIERZY W RAPORTY
280
00:22:42,208 --> 00:22:47,166
{\an8}Nikt nie chciał wiedzieć,
że to Amerykanie są tu źli.
281
00:22:47,250 --> 00:22:50,833
{\an8}MGLISTE DOWODY MASAKRY W WIETNAMIE
282
00:22:50,916 --> 00:22:55,375
MASAKRA W WIETNAMIE WĄTPLIWA
283
00:22:55,458 --> 00:22:58,458
PIERWSZE DONIESIENIA O MASAKRZE
TO PROPAGANDA
284
00:22:58,541 --> 00:23:04,375
{\an8}W mediach pojawiły się informacje
o wypadkach z udziałem kilku osób.
285
00:23:04,458 --> 00:23:05,875
{\an8}SZEF SZTABU ARMII USA
286
00:23:05,958 --> 00:23:10,416
{\an8}Niektórzy odnoszą te incydenty
do całego wojska.
287
00:23:11,791 --> 00:23:16,000
Są to jednak czyny garstki osób.
288
00:23:16,541 --> 00:23:20,791
Nie wolno nam osądzać
wojska jako instytucji.
289
00:23:22,791 --> 00:23:25,041
Chciałem ustalić, co się stało.
290
00:23:25,125 --> 00:23:26,750
Co to do diaska było?
291
00:23:26,833 --> 00:23:28,458
To był mój cel.
292
00:23:28,541 --> 00:23:31,458
Dalej szukałem ludzi.
293
00:23:31,541 --> 00:23:34,125
Wiele osób dużo mi powiedziało.
294
00:23:34,208 --> 00:23:36,375
Rozwiń to. Jak to: „co się stało”?
295
00:23:36,458 --> 00:23:38,000
Jak do tego doszło?
296
00:23:38,083 --> 00:23:41,416
Takie pogrążenie się w szaleństwie.
297
00:23:53,916 --> 00:23:57,541
Przypominają mi się rzeczy,
o których nie chcę myśleć.
298
00:24:00,541 --> 00:24:04,166
Szukałem chłopaka z odstrzeloną stopą,
Paula Meadlo.
299
00:24:05,916 --> 00:24:08,250
Mieszkał na odludziu w Indianie.
300
00:24:09,166 --> 00:24:12,416
Na starej, zniszczonej farmie.
301
00:24:14,083 --> 00:24:17,125
Otworzyła mi pani, typowa dama z Południa.
302
00:24:17,208 --> 00:24:19,333
Powiedziałem, że ja do Paula.
303
00:24:19,416 --> 00:24:23,625
Że jestem dziennikarzem
i chcę pomówić o wydarzeniach z wojska.
304
00:24:23,708 --> 00:24:28,041
Powiedziała coś,
co zostanie ze mną na zawsze.
305
00:24:28,125 --> 00:24:31,625
Powiedziała gorzko: dałam im...
306
00:24:31,708 --> 00:24:34,708
„Dałam im dobrego chłopca,
a oddali mi mordercę”.
307
00:24:39,458 --> 00:24:40,666
Kiedy wrócił,
308
00:24:41,291 --> 00:24:43,708
zaczął się jąkać.
309
00:24:43,791 --> 00:24:46,291
Spytałam, skąd się to wzięło.
310
00:24:46,375 --> 00:24:50,166
Powiedział: „Mamo, byłem w piekle”.
311
00:24:51,541 --> 00:24:54,666
Zapytałem Paula, co się stało.
312
00:24:54,750 --> 00:24:56,000
A on po prostu...
313
00:24:58,083 --> 00:25:00,333
Zabijanie, morderstwa, skrucha.
314
00:25:01,125 --> 00:25:04,208
Wszystko to bardzo wprost.
315
00:25:13,541 --> 00:25:16,541
Zadzwonił do mnie Sy i powiedział:
316
00:25:16,625 --> 00:25:19,250
mamy pierwszą stronę na całym świecie.
317
00:25:20,416 --> 00:25:23,375
WYSŁAŁAM DOBREGO CHŁOPCA.
ZROBILI Z NIEGO MORDERCĘ.
318
00:25:23,458 --> 00:25:25,833
MEADLO MÓWI: TAKIE BYŁY ROZKAZY.
319
00:25:25,916 --> 00:25:29,791
Zadzwoniłem do wiadomości na CBS.
320
00:25:29,875 --> 00:25:34,875
Zrobiłem coś, czego się nie robi,
ale wtedy tego nie wiedziałem.
321
00:25:34,958 --> 00:25:37,125
Zażądałem za materiał pieniędzy.
322
00:25:37,208 --> 00:25:38,958
Zapytali ile.
323
00:25:39,500 --> 00:25:43,416
Nie wiedziałem,
więc wypaliłem, że 10 000 dolarów.
324
00:25:44,625 --> 00:25:46,625
Po chwili usłyszałem: „dobrze”.
325
00:25:55,333 --> 00:25:57,666
Wywiad miał przeprowadzić Mike Wallace.
326
00:25:57,750 --> 00:26:01,791
Pogadał z nim dwie minuty
i wysłał przed kamerę. Zaczęli nagrywać.
327
00:26:02,958 --> 00:26:05,583
Ile osób zebraliście?
328
00:26:05,666 --> 00:26:09,250
Jakieś 40, może 45 osób.
329
00:26:09,750 --> 00:26:12,458
Zebraliśmy ich w centrum wsi.
330
00:26:12,541 --> 00:26:15,791
- To byli mężczyźni, kobiety, dzieci?
- Wszyscy.
331
00:26:15,875 --> 00:26:17,083
- Niemowlęta?
- Tak.
332
00:26:17,958 --> 00:26:21,666
Zebraliśmy ich razem
i kazaliśmy przykucnąć.
333
00:26:22,583 --> 00:26:23,583
A potem...
334
00:26:24,833 --> 00:26:28,666
Porucznik Calley zapytał,
czy wiem, co mam z nimi zrobić.
335
00:26:28,750 --> 00:26:30,208
Odpowiedziałem, że tak.
336
00:26:30,291 --> 00:26:33,916
Uznałem, że chce, żebyśmy ich pilnowali.
337
00:26:34,916 --> 00:26:38,916
Odszedł i wrócił jakiś kwadrans później.
338
00:26:39,708 --> 00:26:42,416
Zapytał: „Czemu oni jeszcze żyją?”.
339
00:26:43,333 --> 00:26:47,708
Odparłem, że nie sądziłem,
że mamy ich zabić.
340
00:26:47,791 --> 00:26:49,791
Myślałem, że mamy ich pilnować.
341
00:26:49,875 --> 00:26:51,791
Odparł: „Nie, mają zginąć”.
342
00:26:52,541 --> 00:26:53,708
No i...
343
00:26:53,791 --> 00:26:57,333
Cofnął się z trzy metry
i zaczął do nich strzelać.
344
00:26:57,416 --> 00:27:00,250
Kazał mi zrobić to samo, więc zrobiłem.
345
00:27:00,333 --> 00:27:03,083
Wystrzeliłem w nich z cztery magazynki.
346
00:27:04,125 --> 00:27:06,500
- W mężczyzn, kobiety i dzieci?
- Tak.
347
00:27:07,000 --> 00:27:08,708
- I niemowlęta?
- Tak.
348
00:27:10,750 --> 00:27:12,416
Jak zastrzelić niemowlę?
349
00:27:14,166 --> 00:27:16,375
Nie wiem. Samo wychodzi.
350
00:27:18,208 --> 00:27:20,875
STRZELAŁEM DO NIEMOWLĄT. SAMO WYCHODZI.
351
00:27:20,958 --> 00:27:25,250
Koniec ściemy, nie idziemy!
352
00:27:25,333 --> 00:27:29,708
Koniec ściemy, nie idziemy!
353
00:27:29,791 --> 00:27:31,875
Koniec ściemy, nie idziemy!
354
00:27:31,958 --> 00:27:34,416
NA TO IDĄ TWOJE PODATKI
355
00:27:34,500 --> 00:27:37,250
- I NIEMOWLĘTA?
- TAK.
356
00:27:37,333 --> 00:27:41,833
Wojskowy fotograf, Ron Haeberle,
był tam z dwoma aparatami.
357
00:27:42,791 --> 00:27:46,208
Dla wojska zrobił czarno-białe zdjęcia.
358
00:27:46,916 --> 00:27:49,250
{\an8}NIEZIDENTYFIKOWANI ŻOŁNIERZE W MY LAI
359
00:27:49,333 --> 00:27:53,208
{\an8}Ale nie powiedział nikomu,
że miał jeszcze kolorową kliszę.
360
00:28:03,291 --> 00:28:06,750
Po moim tekście sprzedał te zdjęcia.
361
00:28:08,250 --> 00:28:14,875
EKSKLUZYWNE ZDJĘCIA ŚWIADKA
MASAKRY W MY LAI
362
00:28:15,375 --> 00:28:21,500
ROZKAZ BRZMIAŁ: ZNISZCZYĆ MY LAI
I WSZYSTKO, CO TAM JEST
363
00:28:21,583 --> 00:28:27,000
NIE NAZYWALIŚMY ICH CYWILAMI,
DLA NAS TO BYŁ VIETCONG
364
00:28:27,083 --> 00:28:28,791
RZEŹ, KTÓRA ZMROZIŁA ŚWIAT
365
00:28:28,875 --> 00:28:30,833
Historia obiegła cały świat.
366
00:28:31,916 --> 00:28:36,000
DZIEŃ, W KTÓRYM CZŁOWIECZEŃSTWO
UMARŁO W WIETNAMSKIEJ WIOSCE
367
00:28:45,250 --> 00:28:48,416
Ile osób z twojej rodziny zginęło?
368
00:28:48,500 --> 00:28:50,416
Cztery osoby.
369
00:28:51,875 --> 00:28:55,875
Wróciłeś z targu i co zobaczyłeś?
370
00:28:55,958 --> 00:29:01,625
Jestem za mały, bałem się patrzeć.
371
00:29:02,708 --> 00:29:06,583
Czy z twojej rodziny ocalałeś tylko ty?
372
00:29:08,083 --> 00:29:09,583
Tak.
373
00:29:13,625 --> 00:29:15,333
Przyszli i wszystko spalili.
374
00:29:15,416 --> 00:29:18,833
Trochę osób pobili, trochę pojmali.
Zabili wszystkich.
375
00:29:19,500 --> 00:29:22,666
Wie pani może, dlaczego?
376
00:29:22,750 --> 00:29:25,416
Nie wiem.
377
00:29:25,500 --> 00:29:29,833
Zebrali tu wszystkich.
Zabili nawet mnicha.
378
00:29:29,916 --> 00:29:34,708
Wie pani, ile osób zginęło?
379
00:29:35,791 --> 00:29:39,083
- Ile osób tu zabili?
- Tak.
380
00:29:39,166 --> 00:29:44,375
Nie wiem, ale śmierć była wszędzie.
Widziałam mnóstwo zabitych.
381
00:29:44,458 --> 00:29:48,333
Mój siostrzeniec ledwo umiał chodzić.
382
00:29:48,416 --> 00:29:53,541
Trzymał mnie za głowę,
płakał i wołał mamę.
383
00:29:53,625 --> 00:29:57,625
A potem bum, strzelili do niego i umarł.
Leżałam bez ruchu.
384
00:30:20,208 --> 00:30:23,083
HISTORIA Z MY LAI NIEMAL PRZESZŁA BEZ ECHA
385
00:30:23,166 --> 00:30:28,708
FREELANCER HERSH DOSTAŁ INFORMACJĘ
I OPOWIEDZIAŁ O NIEJ PIERWSZY
386
00:30:28,791 --> 00:30:33,541
Ameryka zaangażowała się
w program morderstw, gwałtów itd.
387
00:30:33,625 --> 00:30:36,208
Odwracaliśmy wzrok, reporterzy również.
388
00:30:36,291 --> 00:30:38,791
A część z nich musiała o tym wiedzieć.
389
00:30:38,875 --> 00:30:40,500
{\an8}MY LAI
TAJNE
390
00:30:40,583 --> 00:30:44,125
{\an8}To przerażające.
Dlaczego tę historię utajniono?
391
00:30:44,750 --> 00:30:47,916
{\an8}Zabito tam 400 czy 500 osób.
392
00:30:48,000 --> 00:30:53,375
{\an8}Widział to z tuzin helikopterów,
wysłanych tego dnia jako wsparcie bojowe.
393
00:30:54,000 --> 00:30:57,458
{\an8}W powietrzu był wtedy
dowódca Dywizji Piechoty „Americal”.
394
00:30:58,041 --> 00:31:00,916
{\an8}Był tam pułkownik dowodzący brygadą.
395
00:31:01,000 --> 00:31:03,333
{\an8}Był dowódca grupy uderzeniowej.
396
00:31:03,416 --> 00:31:07,000
{\an8}W parę dni
dowiedziało się 300-400 żołnierzy.
397
00:31:07,083 --> 00:31:09,583
{\an8}Nikt niczego nie zgłosił, nie powiedział.
398
00:31:11,916 --> 00:31:14,416
{\an8}Można z tego wyciągnąć dwa wnioski.
399
00:31:14,500 --> 00:31:18,375
{\an8}Pierwszy:
że to było zdarzenie tak szokujące,
400
00:31:18,458 --> 00:31:20,833
{\an8}że nie dało się o nim nawet mówić.
401
00:31:20,916 --> 00:31:24,208
{\an8}Drugi, moim zdaniem bardziej logiczny,
jest taki,
402
00:31:24,291 --> 00:31:26,250
{\an8}że tak to w Wietnamie wygląda.
403
00:31:28,250 --> 00:31:33,500
{\an8}ZAOBSERWOWANO CIAŁA W ROWIE.
PRZERWA NA JEDZENIE
404
00:31:33,583 --> 00:31:40,333
{\an8}8. LUNCH
7. ZAOBSERWOWANO OK. 50 CIAŁ
405
00:31:46,208 --> 00:31:48,208
Wojsko lubi liczyć zabitych.
406
00:31:49,125 --> 00:31:52,333
Sukces mierzy się liczbą zabitych wrogów.
407
00:31:55,083 --> 00:31:57,333
Westmoreland potrzebował liczb.
408
00:31:58,375 --> 00:32:01,541
Jak osiągnąć potrzebną liczbę zabitych?
409
00:32:04,458 --> 00:32:06,291
Znaleźć miejsce jak My Lai,
410
00:32:06,375 --> 00:32:09,791
powiedzieć, że to Vietcong,
i zabić wszystkich.
411
00:32:18,791 --> 00:32:20,500
Zabijano na trzy sposoby.
412
00:32:20,583 --> 00:32:23,333
Większość żołnierzy brała udział.
Nie wszyscy.
413
00:32:23,416 --> 00:32:25,916
- Nie o to mi chodzi.
- Powiem, co zrobili.
414
00:32:26,000 --> 00:32:27,958
Skupmy się na faktach.
415
00:32:28,041 --> 00:32:30,416
Zebrali ludzi w grupy po około 100 osób.
416
00:32:30,500 --> 00:32:33,916
Potem strzelali do nich
z karabinu maszynowego.
417
00:32:34,000 --> 00:32:36,125
Nie wiesz tego na pewno.
418
00:32:36,208 --> 00:32:38,500
- Jako reporter wiem.
- Sam z siebie?
419
00:32:38,583 --> 00:32:40,541
Reporter nie bazuje na sobie.
420
00:32:40,625 --> 00:32:43,333
Nawet przemowa prezydenta
byłaby do niczego.
421
00:32:43,416 --> 00:32:46,041
RAPORT ZE WSTĘPNEGO ŚLEDZTWA
422
00:32:46,125 --> 00:32:49,500
Po mojej publikacji
wojsko przeprowadziło śledztwo.
423
00:32:50,625 --> 00:32:53,166
Na bieżąco czytałem zeznania.
424
00:32:53,666 --> 00:32:57,958
Wojsko stawało na głowie,
by odkryć, jak się dowiedziałem.
425
00:32:59,875 --> 00:33:01,916
To miała być tajemnica.
426
00:33:02,000 --> 00:33:05,958
DOWÓD P-1: FOTOGRAFIA MY LAI I OKOLIC
427
00:33:06,041 --> 00:33:08,958
{\an8}Kiedy przyjrzysz się zdjęciom lotniczym,
428
00:33:09,041 --> 00:33:12,958
{\an8}czy potrafisz oznaczyć,
gdzie według twojej wiedzy
429
00:33:14,291 --> 00:33:16,125
{\an8}znajdował się rów,
430
00:33:17,541 --> 00:33:18,875
{\an8}w którym były ciała?
431
00:33:20,708 --> 00:33:21,708
Tak jest.
432
00:33:21,791 --> 00:33:25,000
5. RÓW Z OK. 30-40 CIAŁAMI
433
00:33:25,083 --> 00:33:29,625
DOWÓD NR P-152 WEDŁUG ZEZNAŃ PANA LACROSSA
434
00:33:29,708 --> 00:33:34,250
DOWÓD NR P-189
WEDŁUG ZEZNAŃ PANA PENDLETONA
435
00:33:34,333 --> 00:33:39,291
DOWÓD NR P-122
WEDŁUG ZEZNAŃ SIERŻANTA OLSENA
436
00:33:39,375 --> 00:33:42,750
WYKONAŁ Z PAMIĘCI THOMAS J. KINCH
21.01.1970, WASZYNGTON
437
00:33:42,833 --> 00:33:46,208
WYKONAŁ Z PAMIĘCI CALVIN L. HAWKINS
06.02.1970, WASZYNGTON
438
00:33:46,291 --> 00:33:49,708
WYKONAŁ Z PAMIĘCI DENNIS M. BUNNING
16.01.1970, WASZYNGTON
439
00:33:49,791 --> 00:33:52,916
CHŁOPIEC, DZIEWCZYNKA I MĘŻCZYZNA
BŁAGAJĄCY O ŻYCIE
440
00:33:53,000 --> 00:33:55,333
Nie wiem, czy chce pan to słyszeć.
441
00:33:55,416 --> 00:33:57,916
Proszę mówić, co ma pan do powiedzenia.
442
00:33:58,000 --> 00:33:59,000
Dobrze.
443
00:33:59,791 --> 00:34:04,708
Pierwszy strzał trafił niemowlę w głowę.
444
00:34:04,791 --> 00:34:08,666
Odwróciłem się i zwymiotowałem.
To był pierwszy raz, kiedy...
445
00:34:09,166 --> 00:34:11,708
Zabijałem już ludzi,
446
00:34:11,791 --> 00:34:17,458
ale nigdy nie widziałem,
co się wtedy dzieje.
447
00:34:17,541 --> 00:34:21,083
POROZRZUCANE CIAŁA
448
00:34:22,500 --> 00:34:25,875
Proszę powiedzieć, co się stało
po zastrzeleniu tej grupy.
449
00:34:26,375 --> 00:34:27,458
Cóż.
450
00:34:28,875 --> 00:34:35,541
{\an8}W tym samym czasie
kilka osób gwałciło kobiety z okolicy.
451
00:34:35,625 --> 00:34:40,833
{\an8}Trzech żołnierzy
gwałciło naraz jedną dziewczynę.
452
00:34:40,916 --> 00:34:44,250
Ktoś zabrał tam jedną z dziewczyn.
453
00:34:45,125 --> 00:34:48,375
Jeden czy dwóch
po wszystkim zastrzeliło te kobiety.
454
00:34:49,791 --> 00:34:56,791
MARTWA KOBIETA W ŁÓŻKU
455
00:34:57,750 --> 00:35:02,791
Każdy dzień dodawał mi 30 lat.
456
00:35:02,875 --> 00:35:04,000
Tak się czułem.
457
00:35:04,083 --> 00:35:07,083
Robiło się coraz gorzej.
458
00:35:10,125 --> 00:35:13,083
Szukałem tych ludzi miesiącami.
459
00:35:13,166 --> 00:35:16,750
Dowiedziałem się więcej. To było straszne.
460
00:35:17,625 --> 00:35:21,500
Parę razy miałem tego wszystkiego dość.
461
00:35:27,458 --> 00:35:34,458
P-78 NIEOZNACZONE GROBY NA SKRAJU MY LAI
462
00:35:36,666 --> 00:35:40,708
Były zeznania, że My Lai
to nie odosobniony przypadek.
463
00:35:41,625 --> 00:35:44,541
Tego samego dnia była druga masakra.
464
00:35:47,416 --> 00:35:50,750
Wojsko opisywało My Lai
jako odosobniony przypadek.
465
00:35:50,833 --> 00:35:55,916
Nie był odosobniony w ramach wojny
ani nawet tego dnia, poranka, regionu.
466
00:35:56,000 --> 00:35:58,583
To samo działo się trzy kilometry dalej.
467
00:36:01,250 --> 00:36:05,166
W tuszowanie tej sprawy
było zamieszanych 14 oficerów.
468
00:36:05,250 --> 00:36:10,625
Ostatecznie postawiono im zarzuty
zaniedbania obowiązków,
469
00:36:10,708 --> 00:36:15,916
niestosowania się do przepisów
i zaniedbania raportowania nadużyć.
470
00:36:17,708 --> 00:36:22,333
Każdy z nich mordował,
planował morderstwo lub je tuszował,
471
00:36:22,416 --> 00:36:25,041
a oskarżono ich
o zaniedbanie raportowania.
472
00:36:28,833 --> 00:36:32,416
Westmoreland skończył kadencję
i dostał awans,
473
00:36:32,500 --> 00:36:37,583
choć każdy w wojsku i w sztabie wiedział,
474
00:36:37,666 --> 00:36:39,291
że zabijał cywilów.
475
00:36:59,875 --> 00:37:00,875
Cześć.
476
00:37:01,541 --> 00:37:06,250
Jasne, że cię ochronię.
Nie wiem nawet, jak cię opisać.
477
00:37:07,083 --> 00:37:10,041
Badaczka po powrocie z Gazy.
478
00:37:12,166 --> 00:37:16,541
Opisujesz,
że biorą na cel kobiety i dzieci.
479
00:37:16,625 --> 00:37:18,291
Kto ma statystyki?
480
00:37:18,833 --> 00:37:22,791
{\an8}Jeśli chodzi o systemowe
ataki dronowe na dzieci,
481
00:37:22,875 --> 00:37:26,458
{\an8}mam dziesiątki zdjęć rentgenowskich dzieci
482
00:37:26,541 --> 00:37:30,500
z pociskami z dronów
w szyjach czy w głowach.
483
00:37:30,583 --> 00:37:32,458
Mam je od lekarzy.
484
00:37:33,375 --> 00:37:34,375
To są dzieci.
485
00:37:35,833 --> 00:37:39,291
Co za koszmar. A to dopiero początek.
486
00:37:40,083 --> 00:37:46,458
Nie mogę sobie pozwolić nie wierzyć,
że coś da się zrobić.
487
00:37:46,541 --> 00:37:49,333
Jestem w kontakcie z moimi bliskimi.
488
00:37:49,416 --> 00:37:52,541
Jeśli stracę wiarę,
to tak, jakbym ich porzuciła.
489
00:37:52,625 --> 00:37:53,916
Wracasz?
490
00:37:54,750 --> 00:37:55,875
Taki jest plan.
491
00:37:56,500 --> 00:37:59,875
Ludzie nie rozumieją,
że to ustanawia precedens.
492
00:38:00,708 --> 00:38:05,000
To, co się tam dzieje,
rujnuje przeszłość i przyszłość.
493
00:38:05,083 --> 00:38:08,250
Przeszłość i przyszłość tak samo.
494
00:38:09,000 --> 00:38:10,083
Wszystko przepada.
495
00:38:40,750 --> 00:38:44,458
Mój ojciec niewiele z nami rozmawiał.
496
00:38:47,583 --> 00:38:50,833
Albo się nie odzywał, albo wściekał.
497
00:38:51,875 --> 00:38:53,875
Jak to ludzie z Europy Wschodniej.
498
00:38:56,666 --> 00:38:58,666
Dopiero później poznałem sekrety.
499
00:39:01,041 --> 00:39:03,416
Mój tata był żydowskim uchodźcą.
500
00:39:03,500 --> 00:39:06,041
Przyjechał do USA,
nie znając angielskiego.
501
00:39:06,791 --> 00:39:10,458
W swoim kraju był skrzypkiem,
pięknie grał.
502
00:39:12,125 --> 00:39:14,791
{\an8}Pochodził ze wsi o nazwie Šeduva.
503
00:39:16,833 --> 00:39:20,500
{\an8}Bycie Żydem w ówczesnej Litwie
było jak piętno.
504
00:39:23,250 --> 00:39:27,041
LISTA PASAŻERÓW
505
00:39:27,125 --> 00:39:31,250
Kiedy miał 16 czy 17 lat, około 1920 roku,
506
00:39:31,333 --> 00:39:34,208
dostał się ze środkowej Litwy do Hamburga.
507
00:39:34,291 --> 00:39:38,958
Zaoszczędził 12 dolarów,
żeby dostać się na statek do Ameryki.
508
00:39:42,291 --> 00:39:44,583
Nie znał angielskiego.
509
00:39:45,958 --> 00:39:52,791
SĄDOWA ZMIANA NAZWISKA
Z ISADOR HERSHOWITZ NA ISADORE HERSH
510
00:39:54,541 --> 00:39:57,625
Lata później przyszli Niemcy.
511
00:39:57,708 --> 00:40:01,583
Zaprowadzili wszystkich Żydów do lasu
i zabili ich.
512
00:40:03,208 --> 00:40:04,583
Wszyscy zginęli.
513
00:40:05,916 --> 00:40:10,000
Nigdy z nim o tym nie rozmawiałem,
bo nie wiedziałem.
514
00:40:10,666 --> 00:40:13,041
Ani słowa o Holokauście.
515
00:40:15,666 --> 00:40:18,083
Chciałbym usłyszeć tę historię.
516
00:40:19,833 --> 00:40:21,375
Mama ci nie mówiła?
517
00:40:21,916 --> 00:40:24,916
Mama o niczym nie mówiła.
Ewentualnie kłamała.
518
00:40:25,500 --> 00:40:27,708
Zawsze o tym wiedziałem.
519
00:40:27,791 --> 00:40:28,958
Mama lubiła piec.
520
00:40:29,041 --> 00:40:32,000
Czasem kupowała ciastka
i mówiła, że je upiekła.
521
00:40:32,083 --> 00:40:34,208
Jakbyśmy nie widzieli różnicy.
522
00:40:34,291 --> 00:40:37,250
Wiesz, o co chodzi?
To nic. Była moją matką.
523
00:40:42,708 --> 00:40:43,791
KWIECIEŃ 1944
524
00:40:43,875 --> 00:40:47,416
Mam brata bliźniaka.
Zajmuje się fizyką fal.
525
00:40:50,000 --> 00:40:54,375
Mama ubierała nas tak samo,
aż się sprzeciwiliśmy, mieliśmy 13 lat.
526
00:40:57,666 --> 00:41:02,041
W domu w żaden sposób nas nie kształcono.
527
00:41:03,541 --> 00:41:06,083
Dołączyłem do klubu książkowego.
528
00:41:06,833 --> 00:41:09,500
ZACZNIJ OD JEDNEJ Z TYCH DOBRYCH KSIĄŻEK
529
00:41:09,583 --> 00:41:10,625
Kochałem książki.
530
00:41:12,291 --> 00:41:13,958
Nauczyły mnie myśleć.
531
00:41:19,208 --> 00:41:22,166
Mój ojciec prowadził własną pralnię.
532
00:41:22,250 --> 00:41:25,166
W South Side w Chicago,
na rogu 45th i Indiana Av.
533
00:41:26,041 --> 00:41:28,708
Lubiłem tam pracować.
534
00:41:30,541 --> 00:41:32,875
To była czarna, robotnicza społeczność.
535
00:41:37,875 --> 00:41:41,125
Pamiętam jednego Sterlinga,
był tuż po dwudziestce.
536
00:41:41,208 --> 00:41:43,208
Prasował spodnie za 12 centów.
537
00:41:43,750 --> 00:41:45,208
Zabierał mnie na mecze.
538
00:41:46,375 --> 00:41:50,708
Widziałem świetnych czarnych graczy,
Satchela Paige’a i innych.
539
00:41:54,833 --> 00:41:58,833
Mówił mi: poradzisz sobie, mały,
jesteś dobrego koloru.
540
00:41:58,916 --> 00:42:02,250
„Ja tego nie mam.
Do końca życia będę prasował spodnie”.
541
00:42:02,833 --> 00:42:05,750
Nie mówił wprost, ale zrozumiałem.
542
00:42:08,416 --> 00:42:11,541
Miałem dwie starsze siostry,
też bliźniaczki.
543
00:42:12,208 --> 00:42:14,625
Marzyły, żeby się wynieść z domu.
544
00:42:17,125 --> 00:42:19,708
Od zawsze musiałem trochę kombinować.
545
00:42:20,250 --> 00:42:23,458
Od 15 roku życia utrzymywałem rodzinę.
546
00:42:25,083 --> 00:42:26,708
Pamiętam, jak kaszlał.
547
00:42:27,541 --> 00:42:30,541
Trzy paczki dziennie.
Pamiętam, jak kaszlał.
548
00:42:33,500 --> 00:42:35,625
Miał raka płuc i przerzuty do mózgu.
549
00:42:36,875 --> 00:42:40,708
Był coraz słabszy.
Kąpałem go, opiekowałem się nim.
550
00:42:42,458 --> 00:42:45,875
Wcześniej miałem same piątki,
teraz rzuciłem szkołę.
551
00:42:49,333 --> 00:42:51,375
Mówił, żebym zapomniał o studiach.
552
00:42:51,458 --> 00:42:55,750
Miałem prowadzić po nim pralnię,
uważał, że się nadaję.
553
00:42:55,833 --> 00:43:01,625
Alan, mój brat, się nie nadawał.
On miał studiować.
554
00:43:01,708 --> 00:43:04,708
Ojciec mówił, że ja nie potrzebuję.
555
00:43:04,791 --> 00:43:08,958
Tak uznał, bo nadawałem się do sklepu.
I tak było.
556
00:43:09,458 --> 00:43:11,708
Jakich cech do tego trzeba?
557
00:43:13,625 --> 00:43:16,166
Trzeba gadać, mieć charyzmę, lubić ludzi.
558
00:43:22,541 --> 00:43:25,333
Pewnego dnia
wracałem z pralni po zamknięciu.
559
00:43:26,791 --> 00:43:29,833
Wiedziałem, że zmarł,
bo w domu było ciemno.
560
00:43:32,708 --> 00:43:34,833
Nie wiedziałem, że jest tak źle.
561
00:43:35,583 --> 00:43:40,791
Nikt nie pomyślał,
żeby dać mi się pożegnać.
562
00:43:58,416 --> 00:44:00,125
Był tam dwuletni college.
563
00:44:00,208 --> 00:44:03,375
Na University of Illinois,
taki policealny.
564
00:44:03,458 --> 00:44:06,375
Był bardzo tani. To było coś.
565
00:44:07,833 --> 00:44:13,291
Wiedziałem, że umiem pisać.
Nie sądziłem, że to coś warte.
566
00:44:13,375 --> 00:44:15,750
To w ogóle nie miało znaczenia,
567
00:44:15,833 --> 00:44:18,666
skoro obsługiwałem kasę
i wydawałem ubrania.
568
00:44:20,333 --> 00:44:23,166
Jednym z pierwszych zadań było porównanie
569
00:44:23,250 --> 00:44:26,791
dowolnej brytyjskiej powieści
z amerykańską.
570
00:44:26,875 --> 00:44:28,750
Napisałem więc esej.
571
00:44:29,250 --> 00:44:31,958
Pewnego dnia
zbieraliśmy się już po zajęciach.
572
00:44:32,666 --> 00:44:37,250
Nauczyciel spytał, czy jest Seymour Hersh.
Kurwa, coś przeskrobałem.
573
00:44:37,333 --> 00:44:39,916
Podszedłem do niego
ze spuszczonym wzrokiem.
574
00:44:40,000 --> 00:44:42,041
Zapytał: ty jesteś Hersh? „Tak”.
575
00:44:42,125 --> 00:44:43,750
„Co tu robisz?”.
576
00:44:43,833 --> 00:44:45,375
Od razu zrozumiałem.
577
00:44:46,000 --> 00:44:47,708
Ojciec umarł i tak dalej.
578
00:44:47,791 --> 00:44:51,125
Zapytał, gdzie ta moja pralnia.
579
00:44:51,208 --> 00:44:54,500
Przy 47th i Indiana Avenue, na South Side.
580
00:44:54,583 --> 00:44:57,125
Zapytał, czy mam swój grafik.
581
00:44:57,208 --> 00:45:00,083
„Przyjdź jutro na uczelnię,
do biura rekrutacji”.
582
00:45:00,166 --> 00:45:01,833
Płaczę na samą myśl o tym.
583
00:45:01,916 --> 00:45:03,583
Na University of Chicago.
584
00:45:04,250 --> 00:45:06,750
Poszedłem, dali mi test.
585
00:45:06,833 --> 00:45:09,291
Mówili, że nie potrzebuję angielskiego.
586
00:45:09,375 --> 00:45:12,458
Ale chciałem, chciałem wszystkiego.
587
00:45:14,458 --> 00:45:16,791
I tyle. To zmieniło moje życie.
588
00:45:31,416 --> 00:45:35,166
Chicago to był dla mnie inny świat.
589
00:45:39,583 --> 00:45:41,500
Miałem dziewczynę z Waszyngtonu.
590
00:45:41,583 --> 00:45:44,250
Jej ojciec pracował w rządzie.
Przeżyłem szok.
591
00:45:44,333 --> 00:45:46,208
Miałem 19 czy 20 lat.
592
00:45:46,291 --> 00:45:49,958
Powiedziała: „Mój ojciec uważa,
że Eisenhower to dupek”.
593
00:45:50,708 --> 00:45:52,541
Tak się wyrażać o prezydencie?
594
00:45:52,625 --> 00:45:54,791
„A twój ojciec nie pracuje...”?
595
00:45:54,875 --> 00:45:57,458
„No tak. To kretyn i dupek”.
596
00:45:58,250 --> 00:46:00,666
To prezydenci mogą tacy być?
597
00:46:00,750 --> 00:46:06,083
Miałem 19 czy 20 lat.
Nie rozumiałem świata.
598
00:46:07,333 --> 00:46:10,416
Nie sądziłem, że mogę coś zmienić.
599
00:46:10,500 --> 00:46:12,625
Nie mam złudzeń.
600
00:46:17,750 --> 00:46:21,708
Ale czułem, że jest we mnie jakaś odwaga.
601
00:46:24,291 --> 00:46:28,291
Jakiś facet
zaczepił mnie kiedyś przy barze.
602
00:46:28,375 --> 00:46:29,541
Spytałem, co robi.
603
00:46:29,625 --> 00:46:32,666
Był reporterem z agencji City News.
604
00:46:33,208 --> 00:46:34,250
Spytałem: jak to?
605
00:46:34,333 --> 00:46:36,916
„Nie wiesz, co to znaczy?”. „Nie”.
606
00:46:38,875 --> 00:46:42,083
To był prawdziwy cud.
607
00:46:42,916 --> 00:46:47,083
Cudem znalazłem drogę do dziennikarstwa.
608
00:46:54,125 --> 00:46:56,041
Gdy ktoś napisał artykuł,
609
00:46:56,125 --> 00:46:59,125
zwijałem 12 kopii, wkładałem do pojemników
610
00:46:59,208 --> 00:47:02,125
i wysyłałem rurą pneumatyczną do gazet.
611
00:47:02,208 --> 00:47:03,291
Taką miałem pracę.
612
00:47:04,541 --> 00:47:07,166
Po miesiącu awans
na reportera kryminalnego.
613
00:47:14,125 --> 00:47:17,041
Uwielbiałem pracę reportera.
614
00:47:23,333 --> 00:47:26,125
W Chicago roiło się od mafii.
615
00:47:26,208 --> 00:47:29,458
A policja miała z mafią coś wspólnego.
616
00:47:29,541 --> 00:47:32,041
Rozumiałem to.
617
00:47:33,041 --> 00:47:36,708
Pierwsze, czego się uczysz,
to nie zadzierać z policją.
618
00:47:36,791 --> 00:47:41,166
Choćby kradli i rabowali,
nic nas to nie obchodzi.
619
00:47:42,208 --> 00:47:46,875
Zobaczyłem więc z bliska tyranię
i zrozumiałem, że to ona.
620
00:47:46,958 --> 00:47:49,291
Ale było to też ekscytujące.
621
00:48:03,041 --> 00:48:07,083
Piszę właśnie coś,
co może wyjść dziecinnie
622
00:48:07,166 --> 00:48:10,291
w porównaniu z całą historią,
ale jest dość dobre.
623
00:48:10,375 --> 00:48:15,375
Ale to ważne,
bo trzeba ostrzegać o Dimonie.
624
00:48:15,458 --> 00:48:16,916
Dimona nie była celem.
625
00:48:17,000 --> 00:48:20,541
Mówiłeś, że z lotniska
jest tam 48 kilometrów. Wcale nie.
626
00:48:20,625 --> 00:48:22,666
Jest 45. Przegrałeś.
627
00:48:25,291 --> 00:48:26,916
Pa, do usłyszenia.
628
00:48:28,291 --> 00:48:31,833
To mój przyjaciel z Izraela,
pomógł mi 30 lat temu.
629
00:48:32,333 --> 00:48:34,583
Widziałaś? Wysłałem ci.
630
00:48:35,583 --> 00:48:38,500
Wysłałem to do ciebie
albo do mojej zmarłej matki.
631
00:48:39,500 --> 00:48:40,833
Może przeczyta.
632
00:48:42,125 --> 00:48:44,125
Wróciłem kiedyś z Hanoi.
633
00:48:44,208 --> 00:48:46,500
Pojechałem tam w czasie wojny.
634
00:48:47,750 --> 00:48:50,291
Powiedziała:
pchasz się, gdzie cię nie chcą.
635
00:48:50,375 --> 00:48:52,625
Pchasz się tam, gdzie cię nie chcą.
636
00:48:53,833 --> 00:48:55,541
Zobaczmy, co z tym zrobiłem.
637
00:48:55,625 --> 00:48:59,375
REDAKTOR NACZELNY, NEW YORK TIMES
638
00:48:59,458 --> 00:49:03,750
{\an8}SZANOWNY PANIE, MOŻE DA MI PAN PRACĘ?
639
00:49:03,833 --> 00:49:06,916
CHCIAŁBYM PISAĆ O AMERYKAŃSKIM ŻYCIU.
640
00:49:07,000 --> 00:49:09,250
MAM JUŻ DOŚĆ MASOWYCH ZABÓJSTW.
641
00:49:09,333 --> 00:49:10,958
JAK PAN MYŚLI? SY HERSH
642
00:49:14,708 --> 00:49:16,666
Dostałem wizę do Hanoi.
643
00:49:18,250 --> 00:49:23,666
Zadzwonili do mnie z Timesa,
że opublikują mi coś z Wietnamu.
644
00:49:27,583 --> 00:49:29,791
Tak oto zatrudnił mnie Abe Rosenthal.
645
00:49:35,250 --> 00:49:38,916
Zaraz potem chciał się ze mną spotkać
Henry Kissinger.
646
00:49:40,500 --> 00:49:45,458
Zmartwiło go, że facet od My Lai
jest teraz w New York Timesie.
647
00:49:46,500 --> 00:49:49,375
Nie czuł się z tym dobrze.
648
00:49:49,458 --> 00:49:51,500
Zawsze stawiał na swoim.
649
00:49:55,500 --> 00:50:00,125
Był doradcą Nixona do spraw bezpieczeństwa
i spędzał dużo czasu z mediami.
650
00:50:01,500 --> 00:50:04,333
Potrafił dobrze je wykorzystać.
651
00:50:05,250 --> 00:50:07,625
PLAN DNIA PANA KISSINGERA
652
00:50:07,708 --> 00:50:09,791
Pojechałem do Białego Domu.
653
00:50:13,875 --> 00:50:19,875
Zapytał, jakie mam wrażenia
z pobytu w Hanoi.
654
00:50:20,833 --> 00:50:24,083
Mówię, że nie widziałem oznak
braku morale.
655
00:50:24,166 --> 00:50:28,833
Z kwadrans się z nim przekomarzałem,
ani słowa o polityce.
656
00:50:29,458 --> 00:50:33,875
Przerwał mi, żeby zadzwonić
do swojego człowieka w Wietnamie.
657
00:50:33,958 --> 00:50:38,625
Powiedział mu,
że wiem o tym kraju więcej niż CIA.
658
00:50:38,708 --> 00:50:41,208
Pomyślałem, że to jakieś żarty.
659
00:50:41,791 --> 00:50:44,625
Czy taki tani chwyt ma mi pochlebiać?
660
00:50:44,708 --> 00:50:46,333
Byłem zdumiony.
661
00:50:48,833 --> 00:50:50,333
Ale tak to działało.
662
00:50:53,458 --> 00:50:57,500
Kissinger dzwonił do Maxa Frankela,
szefa biura New York Timesa,
663
00:50:59,541 --> 00:51:03,791
i Bernie Gwertzman od głównych artykułów
o polityce zagranicznej
664
00:51:03,875 --> 00:51:05,458
opisywał jakąś historię.
665
00:51:08,541 --> 00:51:11,416
Pojawiało się w niej to,
co mówił Kissinger.
666
00:51:13,708 --> 00:51:16,708
„Według amerykańskich władz
rozmowy są w impasie”.
667
00:51:17,500 --> 00:51:20,125
„Ważny urzędnik mówi”.
To zawsze Kissinger.
668
00:51:21,541 --> 00:51:23,541
To było szokujące.
669
00:51:23,625 --> 00:51:26,125
Miał niesamowitą władzę nad prasą.
670
00:51:28,416 --> 00:51:30,833
Nie podobało mu się, co robiłem.
671
00:51:36,333 --> 00:51:38,166
Nixon: Ten Hersh to skurwiel.
672
00:51:38,250 --> 00:51:41,041
Kissinger: No.
Nixon: Pewnie agent komunistów.
673
00:51:41,125 --> 00:51:42,458
Kissinger: Właśnie.
674
00:51:42,541 --> 00:51:45,458
Nixon: Szokujące,
że Times wypuścił coś takiego.
675
00:51:45,541 --> 00:51:47,791
Kissinger: Hańba.
Nixon: Co myślisz?
676
00:51:47,875 --> 00:51:51,916
Nixon: Na bank to wszystko zmyślił.
677
00:51:59,250 --> 00:52:04,041
Dopiero się rozkręcałem w Timesie,
kiedy ktoś z CIA
678
00:52:04,125 --> 00:52:08,875
opowiedział mi niesamowitą historię
o ściśle tajnej operacji.
679
00:52:11,083 --> 00:52:15,375
Rosjanie stracili łódź podwodną,
a na niej być może książkę kodową.
680
00:52:20,208 --> 00:52:24,958
CIA wymyśliła historyjkę,
by przejąć rosyjską łódź
681
00:52:26,291 --> 00:52:28,875
za pomocą statku Howarda Hughesa.
682
00:52:29,750 --> 00:52:31,416
Nazywał się Glomar Explorer.
683
00:52:34,166 --> 00:52:36,500
To była szalona, durna operacja.
684
00:52:36,583 --> 00:52:40,416
{\an8}GLOMAR EXPLORER
TESTUJE SYSTEMY GÓRNICZE NA MORZU
685
00:52:40,500 --> 00:52:41,708
{\an8}Miałem historię.
686
00:52:41,791 --> 00:52:45,083
{\an8}Ale rząd przekonał gazetę,
by jej nie publikowano.
687
00:52:45,166 --> 00:52:46,875
{\an8}Kwestie bezpieczeństwa.
688
00:52:48,750 --> 00:52:50,708
Zatrzymali ją na dwa lata.
689
00:52:52,833 --> 00:52:54,833
Nie rzuciłem pracy, choć chciałem.
690
00:52:57,458 --> 00:53:00,958
Najwięcej kłopotów sprawiał mi Sy.
691
00:53:01,041 --> 00:53:03,708
{\an8}Gazeta nie lubiła przegrywać,
692
00:53:04,500 --> 00:53:06,750
{\an8}ale też nie chciała być pierwsza.
693
00:53:06,833 --> 00:53:08,875
{\an8}BILL KOVACH, REDAKTOR TIMESA
694
00:53:08,958 --> 00:53:13,041
{\an8}Times śmiertelnie się bał
puścić coś kontrowersyjnego jako pierwszy.
695
00:53:13,125 --> 00:53:15,791
Bali się podważać wiarygodność rządu.
696
00:53:35,208 --> 00:53:36,416
Zwolnili cię?
697
00:53:37,875 --> 00:53:41,375
W Waszyngtonie przyłapano w weekend
pięciu mężczyzn,
698
00:53:41,458 --> 00:53:45,500
którzy próbowali zainstalować podsłuchy
w siedzibie demokratów.
699
00:53:56,958 --> 00:53:58,875
To było w weekend.
700
00:53:58,958 --> 00:54:05,625
Times przegapił tę historię,
bo w weekendy wszyscy byli na plaży.
701
00:54:06,208 --> 00:54:09,208
W tym czasie Washington Post
zdobył raport policyjny
702
00:54:09,291 --> 00:54:11,541
i wysłał tam Woodwarda i Bernsteina.
703
00:54:15,750 --> 00:54:19,250
Poszedłem do sądu
na ogłoszenie aktu oskarżenia.
704
00:54:19,750 --> 00:54:26,083
Sędzia zapytał głównego włamywacza,
Jamesa McCorda, gdzie pracuje.
705
00:54:26,583 --> 00:54:29,500
{\an8}Opowiedział: „W CIA”.
706
00:54:29,583 --> 00:54:32,208
{\an8}Sędzia na to: „Proszę głośniej”.
707
00:54:32,291 --> 00:54:35,125
{\an8}W końcu powiedział: „W CIA”.
708
00:54:35,208 --> 00:54:39,500
Oglądałem to z pierwszego rzędu.
709
00:54:39,583 --> 00:54:43,833
Wyrwało mi się „o jasna cholera”.
710
00:54:46,708 --> 00:54:52,666
Media przedstawiły to jako dziwną,
niewyjaśnioną historię.
711
00:54:52,750 --> 00:54:55,541
Carl i ja byliśmy innego zdania.
712
00:54:55,625 --> 00:54:59,833
Dalej nie wiemy,
co dokładnie stało się podczas kampanii,
713
00:54:59,916 --> 00:55:03,708
jaki sabotaż i szpiegostwo polityczne.
714
00:55:03,791 --> 00:55:05,833
To nie tylko podsłuchy.
715
00:55:05,916 --> 00:55:12,875
Przez siedem miesięcy
ta historia interesowała tylko nas dwóch.
716
00:55:14,583 --> 00:55:17,083
To był temat Woodwarda i Bernsteina.
717
00:55:18,750 --> 00:55:22,916
W końcu pod koniec 1972
Rosenthal powiedział:
718
00:55:23,000 --> 00:55:25,791
„Nie będziemy popychadłem
Washington Post”.
719
00:55:27,375 --> 00:55:29,625
Nie chciałem pracować nad Watergate.
720
00:55:29,708 --> 00:55:31,791
Nie znałem nikogo w Białym Domu.
721
00:55:34,000 --> 00:55:36,875
Ale byłem dość arogancki.
722
00:55:38,083 --> 00:55:41,958
Więc kręciłem się tu i tam, węszyłem.
723
00:55:42,041 --> 00:55:44,083
Komitet mi co nieco zdradził.
724
00:55:44,166 --> 00:55:48,083
W końcu znalazłem jednego z włamywaczy.
725
00:55:48,166 --> 00:55:52,333
Opowiedział mi, jak to wszystko tuszowano.
726
00:55:52,416 --> 00:55:56,208
4 OSKARŻONYCH W SPRAWIE WATERGATE
WCIĄŻ OTRZYMUJE PENSJĘ
727
00:55:57,750 --> 00:56:01,750
Sy Hersh opublikował 14 stycznia
artykuł o tym,
728
00:56:01,833 --> 00:56:05,333
że włamywaczom płaci się za milczenie.
729
00:56:06,000 --> 00:56:07,916
To był ważny artykuł.
730
00:56:08,000 --> 00:56:12,291
Kolejny dowód na tuszowanie sprawy.
731
00:56:14,000 --> 00:56:16,666
To było dla nas bezcenne.
732
00:56:16,750 --> 00:56:22,708
Nie dość, że to Sy Hersh od My Lai,
to jeszcze New York Times.
733
00:56:23,666 --> 00:56:28,333
Zadzwoniłem do niego z podziękowaniami.
To samotnicza praca.
734
00:56:29,916 --> 00:56:33,166
Powiedział: musimy wciągnąć w to Timesa.
735
00:56:33,250 --> 00:56:36,125
„Niewiarygodne,
że was to nie interesowało.
736
00:56:36,208 --> 00:56:38,166
Ale byliście durni”.
737
00:56:38,250 --> 00:56:40,958
Szczerze mi podziękował.
738
00:56:43,125 --> 00:56:46,250
Mogłem podjąć ten temat dla Timesa.
739
00:56:47,666 --> 00:56:49,416
3 GODZINY PRZESŁUCHAŃ
740
00:56:49,500 --> 00:56:53,333
Dobrze mi się rywalizowało
z Carlem i Bobem.
741
00:56:54,791 --> 00:56:57,666
Panie Mitchell,
Times cytuje rządowych śledczych.
742
00:56:57,750 --> 00:57:01,625
Podobno koordynował pan plan
zatuszowania afery Watergate.
743
00:57:01,708 --> 00:57:04,208
{\an8}Zauważyłem dzisiejszy artykuł w Timesie.
744
00:57:04,291 --> 00:57:09,458
{\an8}Jest taki sam
jak wszystkie inne ich artykuły.
745
00:57:09,541 --> 00:57:10,958
Nie wierzę w żaden.
746
00:57:11,041 --> 00:57:15,791
DZIŚ MITCHELL, STANS I VESCO
ZOSTANĄ POSTAWIENI W STAN OSKARŻENIA
747
00:57:15,875 --> 00:57:19,500
NIE MA DOWODÓW CO DO NIXONA
748
00:57:21,333 --> 00:57:25,958
Nixon: Cholera, ta historia w Timesie
i artykuł Hersha...
749
00:57:26,041 --> 00:57:28,083
Zwykle nie zmyśla swoich tekstów.
750
00:57:28,166 --> 00:57:31,708
Kawał z niego skurwiela,
ale zwykle mówi prawdę.
751
00:57:37,583 --> 00:57:41,541
Zacząłem dostawać unikalne informacje.
752
00:57:45,000 --> 00:57:48,708
Rozmawiał ze mną personel Białego Domu.
753
00:57:51,041 --> 00:57:54,000
Wspaniali ludzie
z Departamentu Sprawiedliwości.
754
00:57:56,208 --> 00:57:59,166
AKCJA POD PRZYKRYWKĄ
755
00:57:59,250 --> 00:58:05,833
Zacząłem pojmować,
ile ukrywa się sekretów.
756
00:58:12,250 --> 00:58:15,208
Kissinger działał tajnie na całym świecie.
757
00:58:19,083 --> 00:58:23,000
Kontrolował mnóstwo tajnych operacji.
758
00:58:23,625 --> 00:58:26,958
Kierował tym tzw. Komitet 40.
Kissinger był jego szefem.
759
00:58:29,500 --> 00:58:31,875
Robili wszystko, by utrzymać władzę.
760
00:58:32,458 --> 00:58:34,875
Kłamstwa, mataczenie, pozbycie się ludzi.
761
00:58:36,000 --> 00:58:40,500
Allende!
762
00:58:40,583 --> 00:58:43,500
Allende!
763
00:58:43,583 --> 00:58:45,541
Nixon nie cierpiał Allendego.
764
00:58:47,083 --> 00:58:49,041
{\an8}Był lewicowcem, komunistą.
765
00:58:50,666 --> 00:58:52,583
{\an8}Znacjonalizował kopalnie miedzi,
766
00:58:52,666 --> 00:58:57,250
{\an8}własność ludzi
finansowo wspierających Nixona.
767
00:59:02,750 --> 00:59:06,375
Wywierał więc sporą presję
na Kissingera i CIA,
768
00:59:06,458 --> 00:59:08,958
by Allende nie porządził długo.
769
00:59:19,291 --> 00:59:24,125
W 1973 Allende został zabity,
w Chile doszło do przewrotu.
770
00:59:38,666 --> 00:59:40,833
Pojawił się faszysta Pinochet.
771
00:59:43,916 --> 00:59:47,041
Aresztowano tysiące ludzi.
Wiele osób zabito.
772
01:00:02,708 --> 01:00:05,291
TRANSKRYPCJA ROZMOWY:
KISSINGER I PREZYDENT
773
01:00:05,375 --> 01:00:07,375
K: WITAM.
P: CZEŚĆ, HENRY.
774
01:00:07,458 --> 01:00:11,666
K: PANIE PREZYDENCIE.
775
01:00:11,750 --> 01:00:14,500
K: DOPINAMY SPRAWĘ W CHILE.
776
01:00:14,583 --> 01:00:17,791
OCZYWIŚCIE W GAZETACH PŁACZĄ,
777
01:00:17,875 --> 01:00:20,750
BO UPADŁ PROKOMUNISTYCZNY RZĄD.
778
01:00:20,833 --> 01:00:22,208
P: NO NIEŹLE.
779
01:00:22,291 --> 01:00:26,541
K: ZAMIAST ŚWIĘTOWAĆ!
ZA EISENHOWERA BYLIBYŚMY BOHATERAMI.
780
01:00:26,625 --> 01:00:31,333
P: ALE JAK WIESZ, NIE WIADOMO, ŻE TO MY.
781
01:00:31,416 --> 01:00:34,416
K: BO TO NIE MY. TYLKO POMOGLIŚMY.
782
01:00:34,500 --> 01:00:36,291
KISSINGER ROZMAWIA O CHILE
783
01:00:36,375 --> 01:00:39,875
SKIEROWAŁ WALKĘ GOSPODARCZĄ
WPROST PRZECIWKO ALLENDEMU
784
01:00:39,958 --> 01:00:41,500
AUTOR: SEYMOUR M. HERSH
785
01:00:44,041 --> 01:00:45,500
Wszystko było powiązane.
786
01:00:46,666 --> 01:00:49,833
{\an8}Komitet wyborczy Nixona,
787
01:00:49,916 --> 01:00:54,250
{\an8}Biały Dom Nixona, CIA Nixona.
788
01:00:54,333 --> 01:00:57,041
{\an8}Wszystko powiązane ze sobą.
789
01:00:59,500 --> 01:01:02,833
Jutro w południe ustępuję ze stanowiska.
790
01:01:04,250 --> 01:01:11,250
Na prezydenta zostanie zaprzysiężony
wiceprezydent Ford.
791
01:01:30,583 --> 01:01:34,875
MEMORANDUM NA TEMAT SEYMOURA HERSHA
792
01:01:34,958 --> 01:01:37,666
HERSH ROZMAWIAŁ
Z WIELOMA BYŁYMI PRACOWNIKAMI.
793
01:01:37,750 --> 01:01:41,250
POZYSKAŁ SPORO POUFNYCH INFORMACJI
NA TEMAT PRACY AGENCJI.
794
01:01:41,333 --> 01:01:45,416
JAMES ANGLETON, SZEF KONTRWYWIADU
795
01:01:49,875 --> 01:01:52,791
Ludzie z CIA zaczęli mi mówić więcej.
796
01:02:01,125 --> 01:02:04,291
Sy, jako reporter
pozyskałeś sporo informacji.
797
01:02:04,375 --> 01:02:07,041
Wiadomo, że krytykujesz władze,
798
01:02:07,125 --> 01:02:10,291
a jednak wciąż otrzymujesz przecieki.
799
01:02:11,125 --> 01:02:13,541
Czy system nie jest szczelny?
800
01:02:13,625 --> 01:02:16,041
Na pewno nie jest. Na 100%.
801
01:02:16,125 --> 01:02:19,541
Zawsze poświęcam uwagę przeciekom.
802
01:02:19,625 --> 01:02:22,458
Jeśli są dobre, rzucam wszystko i jadę.
803
01:02:23,750 --> 01:02:27,250
WYSŁANO CZARNĄ KSIĘGĘ
804
01:02:27,333 --> 01:02:30,166
Ludzie mówią, z wielu powodów.
805
01:02:31,083 --> 01:02:32,250
Rozmawiają ze mną.
806
01:02:34,333 --> 01:02:37,541
Chcą się zwierzyć,
co złego i głupiego zrobili.
807
01:02:37,625 --> 01:02:39,375
Zawsze tak myślałem.
808
01:02:40,625 --> 01:02:43,041
Zaprzyjaźniłem się ze źródłem.
809
01:02:44,833 --> 01:02:46,708
Nazywał się Bob Kiley.
810
01:02:49,041 --> 01:02:51,375
Już nie żyje, więc mogę o nim mówić.
811
01:02:53,250 --> 01:02:57,458
CIA zrekrutowało go,
żeby śledził studentów aktywistów.
812
01:02:59,666 --> 01:03:01,666
Był coraz bardziej rozczarowany.
813
01:03:01,750 --> 01:03:03,250
Odszedł z CIA.
814
01:03:04,041 --> 01:03:05,125
Zdzwoniliśmy się.
815
01:03:05,791 --> 01:03:09,125
SZPIEGOWANIE PRZEZ CIA
816
01:03:11,375 --> 01:03:13,250
Opowiedział mi o Chaosie.
817
01:03:13,958 --> 01:03:15,791
{\an8}TEMAT: PROGRAM [MH]
CHAOS
818
01:03:15,875 --> 01:03:17,958
{\an8}Czym jest Operacja Chaos?
819
01:03:20,375 --> 01:03:24,375
MASOWE ZWRACANIE KART POBOROWYCH
820
01:03:26,291 --> 01:03:30,666
Powiedział mi, że w latach 60.
Biały Dom naciskał na rząd,
821
01:03:30,750 --> 01:03:33,875
by sprawdzić,
czy komuniści sterują ruchem studenckim.
822
01:03:37,541 --> 01:03:41,083
CIA zaczęła nawiązywać kontakty
z grupami studenckimi
823
01:03:41,166 --> 01:03:42,833
i rekrutować w nich agentów.
824
01:03:42,916 --> 01:03:44,291
JUŻ DOŚĆ WOJNY
825
01:03:44,375 --> 01:03:45,916
Szpiegowali nasze dzieci.
826
01:03:46,000 --> 01:03:49,250
USA TO PRZESTĘPCA
IMPEACHMENT DLA NIXONA
827
01:03:52,166 --> 01:03:56,333
Kontrwywiadem kierował James Angleton.
828
01:03:57,416 --> 01:04:00,125
Był legendą w CIA.
829
01:04:01,541 --> 01:04:05,291
Zadzwoniłem powiedzieć mu,
że wiem o Chaosie.
830
01:04:07,125 --> 01:04:08,708
Nie tylko zaprzeczył,
831
01:04:08,791 --> 01:04:12,250
ale zaoferował mi dwa inne tematy,
jeśli porzucę ten.
832
01:04:13,083 --> 01:04:14,583
Wiedziałem, że to prawda.
833
01:04:16,166 --> 01:04:21,458
WIELKA OPERACJA CIA
PRZECIWKO SIŁOM ANTYWOJENNYM
834
01:04:21,541 --> 01:04:23,708
ZA CZASÓW NIXONA
835
01:04:23,791 --> 01:04:26,583
WIELKA OPERACJA CIA
PRZECIWKO SIŁOM ANTYWOJENNYM
836
01:04:26,666 --> 01:04:29,375
ŚCIŚLE KOORDYNOWANA
837
01:04:30,541 --> 01:04:36,541
New York Times donosi dzisiaj, że CIA
konsekwentnie naruszała swój statut
838
01:04:36,625 --> 01:04:40,083
od lat 50. do końca prezydentury Nixona.
839
01:04:40,166 --> 01:04:43,416
Szpiegowano co najmniej 10 000 Amerykanów.
840
01:04:43,500 --> 01:04:47,000
Według prawa CIA może zdobywać informacje
tylko za granicą.
841
01:04:51,541 --> 01:04:54,625
Angleton był wściekły, delikatnie mówiąc.
842
01:05:05,000 --> 01:05:08,500
Po kilku dniach intensywnej presji
Angleton oświadczył,
843
01:05:08,583 --> 01:05:12,250
że rezygnuje
z funkcji szefa kontrwywiadu w CIA.
844
01:05:12,333 --> 01:05:13,333
Jim Angleton.
845
01:05:14,375 --> 01:05:15,541
Skąd ta rezygnacja?
846
01:05:17,208 --> 01:05:20,000
Na każdego przychodzi pora, gdy...
847
01:05:21,708 --> 01:05:23,750
nie służy już ojczyźnie.
848
01:05:23,833 --> 01:05:26,000
To samodzielna decyzja czy nacisk?
849
01:05:27,125 --> 01:05:28,916
Przez okno mnie nie wyrzucono.
850
01:05:37,750 --> 01:05:39,291
Kiedy nad tym pracowałem,
851
01:05:40,750 --> 01:05:42,875
w CIA mocno mi się przyglądali.
852
01:05:43,791 --> 01:05:46,125
Obserwowali mnie od dłuższego czasu.
853
01:05:46,916 --> 01:05:47,958
POUFNE
854
01:05:49,625 --> 01:05:54,958
Wpadli w panikę, bo wiedziałem
o tajnym dokumencie o tzw. klejnotach.
855
01:05:55,625 --> 01:05:58,208
{\an8}TEMAT: KLEJNOTY RODZINNE
856
01:05:58,291 --> 01:06:01,083
{\an8}Później dodali „rodzinne”,
ale wtedy klejnoty.
857
01:06:02,375 --> 01:06:03,750
DO UŻYTKU WEWNĘTRZNEGO
858
01:06:03,833 --> 01:06:07,958
Były szef CIA
kazał zebrać wszystkie ich wykroczenia.
859
01:06:08,875 --> 01:06:13,291
Chciał, by każdy w Agencji,
kto wie o czymś sprzecznym z konstytucją,
860
01:06:13,375 --> 01:06:15,708
dorzucił to do reszty.
861
01:06:17,416 --> 01:06:20,791
Każde naruszenie amerykańskiego prawa.
862
01:06:20,875 --> 01:06:25,291
Zabójstwa za granicą,
szpiegowanie w kraju, pranie mózgów.
863
01:06:26,166 --> 01:06:29,500
Powstała księga na 600-700 stron
i ja o niej wiedziałem.
864
01:06:29,583 --> 01:06:33,791
WOJNA SEYMOURA HERSHA Z CIA
865
01:06:35,583 --> 01:06:41,541
{\an8}CIA od początku działa w ukryciu.
866
01:06:42,500 --> 01:06:48,666
Reportaż Sya był impulsem
do założenia komisji Rockefellera,
867
01:06:49,875 --> 01:06:53,791
a ona z kolei
do senackiej komisji Churcha.
868
01:06:55,625 --> 01:06:57,458
Rozpoczynamy przesłuchania.
869
01:06:57,541 --> 01:07:02,708
W efekcie społeczeństwo dostało
pełny i bardzo brzydki obraz
870
01:07:02,791 --> 01:07:06,541
rządowej agencji,
która działała w tajemnicy.
871
01:07:06,625 --> 01:07:09,291
Całą prawdę i tylko prawdę, z Bożą pomocą?
872
01:07:09,375 --> 01:07:10,208
Tak.
873
01:07:10,291 --> 01:07:14,375
Powiedział pan, że wiedział w 1970 roku,
874
01:07:14,458 --> 01:07:16,708
a także przez dłuższy czas,
875
01:07:16,791 --> 01:07:19,208
że CIA otwiera przesyłki w Nowym Jorku?
876
01:07:19,291 --> 01:07:20,375
Zgadza się.
877
01:07:22,000 --> 01:07:27,583
Pewne prawa jednostki trzeba poświęcić
878
01:07:27,666 --> 01:07:29,458
dla bezpieczeństwa kraju.
879
01:07:32,916 --> 01:07:35,666
Operacja Chaos to czubek góry lodowej.
880
01:07:35,750 --> 01:07:40,208
Senat zebrał się na tajnej sesji,
by omówić raport komisji
881
01:07:40,291 --> 01:07:43,458
o udziale CIA
w zabójstwach zagranicznych przywódców.
882
01:07:44,041 --> 01:07:47,083
Mordercze spiski snuto
za czterech prezydentów.
883
01:07:47,166 --> 01:07:51,250
Od zamachu na Castro w 1960
za prezydentury Eisenhowera
884
01:07:51,333 --> 01:07:55,208
po śmierć chilijskiego generała w 1970
za prezydenta Nixona
885
01:07:55,291 --> 01:07:58,208
{\an8}plus działania
za czasów Kennedy’ego i Johnsona.
886
01:07:58,291 --> 01:08:00,541
Nie było żadnych reguł
887
01:08:01,958 --> 01:08:08,458
ustalających zasady mordowania
zagranicznych liderów.
888
01:08:08,541 --> 01:08:10,083
Nie było spisku.
889
01:08:10,583 --> 01:08:12,083
{\an8}Według mojej wiedzy
890
01:08:12,166 --> 01:08:16,166
{\an8}CIA nie jest odpowiedzialna
za zabójstwo żadnego przywódcy.
891
01:08:16,250 --> 01:08:19,125
Czy rozmawiano o możliwych zamachach?
892
01:08:19,208 --> 01:08:21,416
Nie wiem, czy przestałem bić żonę,
893
01:08:21,500 --> 01:08:23,750
czy to pan przestał bić swoją.
894
01:08:23,833 --> 01:08:24,791
Takie gadanie.
895
01:08:24,875 --> 01:08:28,416
W rządzie rozmawia się
o przeróżnych sprawach.
896
01:08:28,500 --> 01:08:31,041
- O zabójstwach?
- O przeróżnych sprawach.
897
01:08:31,125 --> 01:08:34,750
- Nie odpowiada pan na pytanie.
- Nie miałem zamiaru.
898
01:08:37,541 --> 01:08:40,000
Po rezygnacji Helms spalił dużo papierów.
899
01:08:40,083 --> 01:08:42,250
Dosłownie palił je w gabinecie.
900
01:08:42,833 --> 01:08:46,708
Powiedział mi o tym Kiley, jego asystent.
901
01:08:49,833 --> 01:08:52,500
Ludzie od tajnych operacji
i brudnych sztuczek
902
01:08:52,583 --> 01:08:55,583
mają swoje historie,
ale się nimi nie dzielą.
903
01:09:05,666 --> 01:09:08,416
Ostatecznie wypuszczono
zredagowane Klejnoty.
904
01:09:11,000 --> 01:09:12,875
Oczywiście było tego więcej.
905
01:09:18,833 --> 01:09:22,375
Wiemy, że pod koniec lat 50. w CIA
906
01:09:22,458 --> 01:09:26,958
próbowano stworzyć śpiącego agenta
za pomocą LSD.
907
01:09:29,333 --> 01:09:32,666
Chcieli przeprogramować człowieka
na zabójcę.
908
01:09:33,583 --> 01:09:36,125
Naprawdę szaleństwo.
909
01:09:36,208 --> 01:09:38,166
KONTROLOWAĆ LUDZKIE ZACHOWANIE
910
01:09:38,250 --> 01:09:41,375
Kogoś z wewnątrz to zaniepokoiło.
911
01:09:44,625 --> 01:09:48,125
Frank Olson chciał rzucić pracę.
Uznano go za zdrajcę.
912
01:09:51,125 --> 01:09:55,958
Frank Olson skoczył na spotkanie śmierci
z 10 piętra hotelu Statler w Nowym Jorku.
913
01:09:56,541 --> 01:09:59,125
Rodzinie powiedziano, że to samobójstwo.
914
01:10:01,041 --> 01:10:04,250
RODZINA POZYWA CIA W SPRAWIE SAMOBÓJSTWA
915
01:10:04,333 --> 01:10:08,416
Mam powody, by wierzyć,
że to zabójstwo ukartowane przez CIA.
916
01:10:22,208 --> 01:10:24,791
{\an8}Witamy w sekcji Historia CIA.
917
01:10:27,791 --> 01:10:30,250
HISTORIA CIA
DYREKTOR CIA WILLIAM COLBY
918
01:10:30,333 --> 01:10:32,708
Associated Press organizowało zjazdy.
919
01:10:37,458 --> 01:10:41,083
Przyjeżdżali wszyscy naczelni gazet.
920
01:10:41,166 --> 01:10:42,083
Dziękuję.
921
01:10:42,666 --> 01:10:45,458
W pewnym sensie też jestem naczelnym.
922
01:10:46,041 --> 01:10:49,041
Około 18 schodzę na konferencję redakcyjną
923
01:10:49,125 --> 01:10:52,458
z osobami, które piszą nasze publikacje.
924
01:10:52,541 --> 01:10:54,125
Raport dla prezydenta,
925
01:10:54,208 --> 01:10:58,500
różne publikacje
dla szerszej grupy urzędników.
926
01:10:58,583 --> 01:11:02,083
Ludzie nie ufają obecnie rządowi,
927
01:11:02,166 --> 01:11:06,708
więc to naturalne, że spodziewają się
występków, tuszowania
928
01:11:06,791 --> 01:11:10,750
i tego typu zjawisk w sferze wywiadowczej.
929
01:11:10,833 --> 01:11:14,083
Z wielką uwagą i podekscytowaniem
930
01:11:14,166 --> 01:11:17,416
spotyka się uchylenie kurtyny tajemnic.
931
01:11:17,958 --> 01:11:20,291
Uważam, że to zrozumiałe.
932
01:11:20,375 --> 01:11:26,833
Ale prosiłbym o zachowanie umiaru,
zwłaszcza przy państwa pracy.
933
01:11:28,916 --> 01:11:32,875
Myślę, że pan Colby odnosi się
do historii o szpiegowaniu w USA.
934
01:11:32,958 --> 01:11:33,916
Posłuchajcie.
935
01:11:34,000 --> 01:11:38,875
Zgromadzili jakieś 650 stron dowodów
na przekroczenie prawa w USA,
936
01:11:38,958 --> 01:11:41,500
czy też domniemane przekroczenie prawa.
937
01:11:41,583 --> 01:11:46,166
Ale zataili to do momentu,
w którym ukazał się artykuł w prasie.
938
01:11:46,250 --> 01:11:49,916
Szczerze mówiąc, jako obywatel USA uważam,
939
01:11:50,000 --> 01:11:53,125
że trzeba wymienić kierownictwo,
wpuścić świeżą krew.
940
01:11:53,208 --> 01:11:57,958
Tak bym to widział i tyle.
941
01:12:09,041 --> 01:12:13,000
Nagłe zwolnienie sekretarza obrony
i szefa CIA
942
01:12:13,083 --> 01:12:16,708
odbiło się echem w amerykańskim wywiadzie.
943
01:12:21,458 --> 01:12:26,041
Prezydent Ford wyznaczył George’a Busha
na następcę Colby’ego w CIA.
944
01:12:39,250 --> 01:12:44,041
Sy jest osobą skomplikowaną
i nieprzewidywalną.
945
01:12:44,125 --> 01:12:46,708
{\an8}W zależności od sytuacji
946
01:12:46,791 --> 01:12:50,958
{\an8}może być cichy i spokojny
albo biegać po ścianach.
947
01:12:51,041 --> 01:12:54,041
Jedyne, co dla niego
zawsze charakterystyczne,
948
01:12:54,125 --> 01:12:59,541
to to, że robi
absolutnie nieczytelne notatki.
949
01:13:04,125 --> 01:13:07,666
Byłem w Nowym Jorku
i chciałem robić coś innego.
950
01:13:12,000 --> 01:13:14,541
Zacząłem pisać o korporacjach.
951
01:13:15,375 --> 01:13:18,916
To był nowy świat,
nic o nim nie wiedziałem.
952
01:13:21,125 --> 01:13:23,458
Słyszałem o kimś nazwiskiem Jeff Gerth.
953
01:13:23,541 --> 01:13:27,166
Freelancer, pisał dla podziemnej gazety.
954
01:13:27,250 --> 01:13:29,791
Sporo wiedział, zaczęliśmy pracować razem.
955
01:13:30,833 --> 01:13:32,666
Fajnie było pracować z kimś.
956
01:13:32,750 --> 01:13:34,250
Długo byłem samotnikiem.
957
01:13:35,041 --> 01:13:36,458
Ważne, czego nie robią.
958
01:13:36,541 --> 01:13:40,250
Sy miał w sobie pewien urok.
Nie umiem tego wyjaśnić.
959
01:13:40,333 --> 01:13:42,708
Sporo ludzi wiedziało, kim jest,
960
01:13:42,791 --> 01:13:48,416
i część osób wręcz kusiło, żeby...
961
01:13:48,500 --> 01:13:52,958
„Sy Hersh bada ten temat,
chcę z nim pogadać”.
962
01:13:53,041 --> 01:13:57,666
Chociaż wiedzieli,
że to będą trudne pytania
963
01:13:57,750 --> 01:13:59,833
i że mogą wypaść średnio.
964
01:14:01,625 --> 01:14:07,583
Times nigdy nie prowadził śledztwa
na temat korporacji.
965
01:14:07,666 --> 01:14:09,916
Redaktorzy się stresowali.
966
01:14:10,875 --> 01:14:15,166
Początek mojego końca w Timesie nastał
wraz z pisaniem o korporacjach.
967
01:14:15,250 --> 01:14:16,541
To było okropne.
968
01:14:20,583 --> 01:14:24,458
Wcześniej wybierałem temat
i słyszałem „super, powodzenia”.
969
01:14:24,541 --> 01:14:28,291
Ale przy korporacjach było
„Po co? O co chodzi? Dlaczego?”.
970
01:14:28,375 --> 01:14:31,750
Musiałem napisać bzdurną notkę
do redakcji krajowej,
971
01:14:31,833 --> 01:14:33,500
dlaczego chcę to zrobić.
972
01:14:36,291 --> 01:14:37,375
Co napisałem?
973
01:14:37,458 --> 01:14:41,208
„Dalszy etap sagi Sya Hersha
o tym, jak działa świat, tym razem
974
01:14:41,291 --> 01:14:44,708
wszystko, czego nie chcecie wiedzieć
o Gulf and Western”.
975
01:14:48,791 --> 01:14:51,625
Gulf and Western
to był dynamiczny konglomerat.
976
01:14:51,708 --> 01:14:54,416
Zaczęli jako firma z branży przemysłowej,
977
01:14:54,500 --> 01:14:58,875
wykupowali sporo mniejszych firm.
978
01:14:58,958 --> 01:15:03,583
Potem zaczęli działać
w branży filmowej i wydawniczej.
979
01:15:03,666 --> 01:15:08,750
{\an8}Zyskali status hollywoodzkich sław.
980
01:15:11,500 --> 01:15:15,125
To był nowy rodzaj korporacji
z wieloma gałęziami
981
01:15:15,208 --> 01:15:17,916
niepowiązanymi z głównym biznesem.
982
01:15:22,500 --> 01:15:26,458
Mieli ogromną swobodę.
983
01:15:26,541 --> 01:15:30,125
Mogli ukrywać zyski i pieniądze.
984
01:15:34,583 --> 01:15:37,750
NOTATKI JEFFA GERTHA
985
01:15:38,375 --> 01:15:40,333
Byłem w szkole handlowej.
986
01:15:40,416 --> 01:15:44,375
Czytałem raporty dla akcjonariuszy,
zeznania publiczne
987
01:15:44,458 --> 01:15:46,208
i sporo notatek z procesów.
988
01:15:47,333 --> 01:15:52,625
{\an8}Wykryliśmy oszustwa, korupcję.
To nie miał być miły artykuł.
989
01:15:52,708 --> 01:15:54,833
Gazeta nie chciała go puścić.
990
01:15:55,833 --> 01:15:59,333
Zawierał informacje
o korporacyjnej Ameryce,
991
01:16:00,375 --> 01:16:04,166
które nie podobały się Timesowi
jako części korpostruktur.
992
01:16:04,250 --> 01:16:09,083
A potem Gerth,
z przyczyn, które zna tylko on,
993
01:16:09,166 --> 01:16:12,666
postanowił przeczytać
dokumenty korporacyjne Timesa.
994
01:16:12,750 --> 01:16:14,333
Powiedział: o Boże.
995
01:16:14,416 --> 01:16:18,833
„Abe, twój kumpel Abe,
kupił sobie nowy apartament,
996
01:16:18,916 --> 01:16:23,666
a rada nadzorcza udzieliła mu pożyczki
na połowę ceny”.
997
01:16:25,333 --> 01:16:26,958
Powiedziałem: mamy problem.
998
01:16:27,041 --> 01:16:30,750
Pisaliśmy o wygodnych pożyczkach
dla dyrektorów firm,
999
01:16:31,375 --> 01:16:35,333
a to samo działo się w New York Timesie.
1000
01:16:35,833 --> 01:16:38,625
Ale się wściekłem!
1001
01:16:38,708 --> 01:16:40,333
Wydarłem się na Abe’a.
1002
01:16:40,416 --> 01:16:43,208
„Oszalałeś? Bierzesz pieniądze od rady?
1003
01:16:43,291 --> 01:16:45,708
Masz być od niej niezależny!”.
1004
01:16:45,791 --> 01:16:50,500
Abe odpowiedział:
„Mój prawnik powiedział, że mogę”.
1005
01:16:50,583 --> 01:16:51,875
A ja na to:
1006
01:16:51,958 --> 01:16:54,916
„Tak mówił każdy oszust w moim życiu”.
1007
01:16:57,333 --> 01:17:02,708
Sy potrafił skupiać na sobie uwagę.
1008
01:17:02,791 --> 01:17:05,708
Wrzeszczenie to jest jakiś sposób.
1009
01:17:05,791 --> 01:17:07,958
To nie jest jego jedyny sposób,
1010
01:17:08,041 --> 01:17:12,791
ale czasem bardzo szybko się odpala.
1011
01:17:12,875 --> 01:17:16,916
Może nie grozi ludziom,
ale potrafi podnieść temperaturę.
1012
01:17:17,000 --> 01:17:19,625
Według Gulf and Western Sy im groził.
1013
01:17:22,583 --> 01:17:27,708
Sy rozmawiał tam z wysoko postawioną osobą
i mocno ją wkurzył.
1014
01:17:27,791 --> 01:17:31,666
Gość napisał list z pogróżkami do gazety.
1015
01:17:31,750 --> 01:17:35,166
NIEODPOWIEDZIALNE SZERZENIE POMÓWIEŃ
1016
01:17:35,250 --> 01:17:38,458
SZKODY NA RZECZ AKCJONARIUSZY G&W
1017
01:17:38,541 --> 01:17:40,583
ODPOWIEDZIALNOŚĆ
1018
01:17:41,791 --> 01:17:46,125
Redakcja zgodziła się wypuścić tekst,
ale na szalonych warunkach.
1019
01:17:46,208 --> 01:17:48,083
Próbowali wszystkiego.
1020
01:17:49,125 --> 01:17:53,916
PIERWSZY Z TRZECH ARTYKUŁÓW
SEYMOURA HERSHA I JEFFA GERTHA
1021
01:17:54,875 --> 01:17:57,208
Zażądali dodatkowych źródeł.
1022
01:17:57,291 --> 01:18:01,083
Zedytowaliśmy, a w ostatniej chwili
i tak nie chcieli publikować.
1023
01:18:04,625 --> 01:18:09,125
Czemu stamtąd odszedłem?
To był główny czynnik.
1024
01:18:11,625 --> 01:18:12,833
Ujmę to tak.
1025
01:18:12,916 --> 01:18:16,625
Imprezy pożegnalnej nie było.
1026
01:18:19,541 --> 01:18:22,916
{\an8}Czy przeszkadza ci, że ktoś...
Bo na pewno będą telefony.
1027
01:18:23,000 --> 01:18:24,833
{\an8}Ludzie cię nie lubią.
1028
01:18:24,916 --> 01:18:27,250
{\an8}Przeszkadza ci to? Czy to część pracy?
1029
01:18:27,333 --> 01:18:29,583
{\an8}Nie przepadam za tym.
1030
01:18:30,333 --> 01:18:31,958
{\an8}Zdarza mi się płakać.
1031
01:18:32,041 --> 01:18:34,958
{\an8}Niektóre okropne recenzje są śmieszne.
1032
01:18:35,041 --> 01:18:37,875
{\an8}Mamy telefon z Boise w stanie Idaho.
1033
01:18:38,750 --> 01:18:41,041
{\an8}- Już na antenie.
- Jestem Bill.
1034
01:18:41,125 --> 01:18:44,541
{\an8}- Bill.
- Chciałem skomentować.
1035
01:18:46,166 --> 01:18:48,250
{\an8}Słyszałem oświadczenie pana Hersha.
1036
01:18:48,333 --> 01:18:53,666
{\an8}Chciałbym mu powiedzieć, że takich jak on
1037
01:18:55,500 --> 01:18:57,833
{\an8}powinno się odesłać.
1038
01:18:57,916 --> 01:19:00,458
{\an8}Odesłać? Co masz na myśli?
1039
01:19:00,541 --> 01:19:04,208
{\an8}Hawana to byłby dobry pierwszy przystanek.
1040
01:19:04,291 --> 01:19:06,083
{\an8}Co najbardziej cię oburza?
1041
01:19:06,583 --> 01:19:08,916
{\an8}Co takiego w panu Hershu?
1042
01:19:11,166 --> 01:19:13,541
{\an8}I już go nie ma. Wypowiedział się.
1043
01:19:13,625 --> 01:19:15,166
{\an8}Hawana.
1044
01:19:15,958 --> 01:19:17,333
{\an8}Co odpowiadasz?
1045
01:19:17,416 --> 01:19:20,208
{\an8}Powiem panu z całym szacunkiem,
1046
01:19:20,291 --> 01:19:22,541
{\an8}że mam prawo tu być tak samo jak pan.
1047
01:19:29,041 --> 01:19:32,333
Dotarłem do granic dziennikarstwa.
Bo one są.
1048
01:19:32,833 --> 01:19:34,791
Nie da się robić tak dużo,
1049
01:19:34,875 --> 01:19:38,041
jeśli coś publikujesz
i dzień później jest w gazetach.
1050
01:19:41,750 --> 01:19:45,791
Książki mają to do siebie,
że nie wypuszczasz ich od razu.
1051
01:19:45,875 --> 01:19:48,500
Można je lepiej przemyśleć.
1052
01:19:52,916 --> 01:19:55,291
Moje książki wkurzały ludzi.
1053
01:19:56,291 --> 01:19:58,958
BROŃ CHEMICZNA I BIOLOGICZNA
TAJNY ARSENAŁ USA
1054
01:19:59,041 --> 01:20:02,041
ZATAJONE
1055
01:20:02,125 --> 01:20:05,500
CENA WŁADZY
KISSINGER W BIAŁYM DOMU NIXONA
1056
01:20:05,583 --> 01:20:08,375
WARIANT SAMSONA
1057
01:20:09,250 --> 01:20:11,541
Zwłaszcza ta o Kennedym.
1058
01:20:11,625 --> 01:20:12,750
CIEMNA STRONA
1059
01:20:21,666 --> 01:20:26,833
Tę książkę opisywano jako złą i zmyśloną.
1060
01:20:26,916 --> 01:20:31,333
Dlaczego historycy i dziennikarze
tak się nią brzydzą?
1061
01:20:31,416 --> 01:20:35,416
Nie tylko twierdzą,
że napisałeś kiepską książkę,
1062
01:20:35,500 --> 01:20:37,166
ale że zrobiłeś to dla kasy.
1063
01:20:37,250 --> 01:20:39,208
Mogę tylko zgadywać.
1064
01:20:39,291 --> 01:20:43,208
Dla kogoś, kto w latach 1960-63
był w Białym Domu jako dziennikarz,
1065
01:20:43,291 --> 01:20:47,500
to informacja,
że źle wykonywał swoją pracę.
1066
01:20:47,583 --> 01:20:49,583
JFK ZDEMASKOWANY
1067
01:20:50,666 --> 01:20:53,375
Ten temat dobrze opracowany
musiał być hitem.
1068
01:20:57,958 --> 01:20:59,708
- Działa, Mark?
- Tak.
1069
01:21:00,500 --> 01:21:03,625
Pracowałeś w letnim domku w Lawford House.
1070
01:21:04,666 --> 01:21:06,375
{\an8}- Widziałeś Marylin?
- Tak.
1071
01:21:07,041 --> 01:21:10,041
{\an8}Wiedziałeś, że była z prezydentem?
1072
01:21:10,125 --> 01:21:12,958
Nie mieliśmy wstępu do domu.
1073
01:21:13,041 --> 01:21:16,708
Nie widzieliśmy, co się działo w środku.
1074
01:21:16,791 --> 01:21:21,708
Ale zakładaliśmy,
że miał romans z Marylin Monroe.
1075
01:21:21,791 --> 01:21:23,791
- Czyli...
- Możemy nieoficjalnie?
1076
01:21:23,875 --> 01:21:25,791
Jak wolisz. Możemy przestać.
1077
01:21:27,083 --> 01:21:29,041
Pomagałem Syowi przy tej książce.
1078
01:21:29,125 --> 01:21:32,166
Powiedział: „nie uwierzysz w to”.
1079
01:21:32,250 --> 01:21:37,375
{\an8}Zdobył zaginioną korespondencję
1080
01:21:37,458 --> 01:21:40,083
{\an8}między JFK a Marylin Monroe.
1081
01:21:40,916 --> 01:21:42,375
To było złoto.
1082
01:21:43,791 --> 01:21:47,625
Miał je w swojej kolekcji Lex Cusack.
1083
01:21:48,541 --> 01:21:51,625
Ale okazało się, że to tombak.
1084
01:21:51,708 --> 01:21:57,666
Cusack był fałszerzem
i sam przygotował te listy.
1085
01:21:58,875 --> 01:22:00,833
Sy został oszukany.
1086
01:22:01,333 --> 01:22:05,833
Być może powiedział o tych papierach
zbyt wielu osobom.
1087
01:22:07,041 --> 01:22:09,083
Nie opublikował ich.
1088
01:22:10,083 --> 01:22:12,708
To niemal kosztowało go karierę.
1089
01:22:13,875 --> 01:22:15,083
Jak się czujesz?
1090
01:22:15,583 --> 01:22:17,833
{\an8}Jak idiota.
1091
01:22:17,916 --> 01:22:22,208
{\an8}Ale też mi ulżyło, bo to znaczy...
1092
01:22:22,291 --> 01:22:26,583
{\an8}To rozwiązało
parę niemożliwych do pogodzenia spraw.
1093
01:22:28,625 --> 01:22:31,000
{\an8}Musieliśmy je zweryfikować.
1094
01:22:31,083 --> 01:22:34,625
{\an8}Okazały się fałszywe, ale tak to bywa.
1095
01:22:38,208 --> 01:22:40,791
Lex Cusack dostał dziewięć lat więzienia.
1096
01:22:40,875 --> 01:22:44,500
WINNY SFAŁSZOWANIA LISTÓW KENNEDY’EGO
1097
01:22:44,583 --> 01:22:46,416
Trzeba było je zignorować.
1098
01:22:46,500 --> 01:22:50,958
Ale czułem, że porzucenie takiego tematu
byłoby dla mnie jak śmierć.
1099
01:22:53,958 --> 01:22:58,583
Kiedy poznałam Sya,
byłam fact checkerką w New Yorkerze.
1100
01:22:58,666 --> 01:23:02,250
{\an8}Zbliżyliśmy się na tyle,
że zaczął się przy mnie otwierać.
1101
01:23:02,333 --> 01:23:05,833
{\an8}Dużo mi mówił o swoich metodach pracy.
1102
01:23:07,250 --> 01:23:12,000
Sy był jednym z tematów tekstu
o jego książce o JFK.
1103
01:23:12,083 --> 01:23:15,125
To był dość krytyczny tekst.
1104
01:23:16,125 --> 01:23:18,875
{\an8}Sugeruje się, że nie podążyłeś za faktami.
1105
01:23:18,958 --> 01:23:23,541
{\an8}Chciałeś dopasować je do historii.
Czy zaplanowałeś historię przed pisaniem?
1106
01:23:23,625 --> 01:23:24,708
{\an8}Tak, ale inną.
1107
01:23:24,791 --> 01:23:27,458
{\an8}Książka jest znana, pewnie dużo zarobisz.
1108
01:23:27,541 --> 01:23:29,291
{\an8}Będzie o niej program w ABC.
1109
01:23:29,375 --> 01:23:32,416
{\an8}Czy wizja okrągłej sumki w jakiś sposób
1110
01:23:33,416 --> 01:23:38,333
{\an8}skłoniła cię do przyjęcia dowodów
łatwiej niż może powinieneś?
1111
01:23:38,416 --> 01:23:39,916
{\an8}- Ty byś tak zrobił?
- No...
1112
01:23:40,000 --> 01:23:40,916
{\an8}Tak czy nie?
1113
01:23:41,000 --> 01:23:42,208
{\an8}- No...
- Tak?
1114
01:23:42,291 --> 01:23:44,458
{\an8}Jako zawodowy dziennikarz?
1115
01:23:44,541 --> 01:23:48,125
{\an8}- Zastanawiam się, czy jest taka pokusa.
- U ciebie by była?
1116
01:23:48,208 --> 01:23:50,416
{\an8}Skoro nie, to czemu u mnie tak?
1117
01:23:52,791 --> 01:23:56,208
To opowieść ku przestrodze dziennikarzy.
1118
01:23:56,291 --> 01:23:58,041
Ale też ostrzeżenie dla Sya.
1119
01:23:58,125 --> 01:24:03,833
Bo jego mocne strony
nie zawsze muszą mu służyć.
1120
01:24:15,458 --> 01:24:18,166
Nie wiem, czy wiecie:
robi się mniej zabawnie.
1121
01:24:24,958 --> 01:24:26,958
Zacząłem pisać na Substacka.
1122
01:24:29,291 --> 01:24:33,625
Ktoś może spytać,
czemu Hersh tak upadł czy coś.
1123
01:24:33,708 --> 01:24:36,208
Świetnie się tam nadaję.
Jestem outsiderem.
1124
01:24:38,250 --> 01:24:40,250
JAK AMERYKA ZNISZCZYŁA NORD STREAM
1125
01:24:40,333 --> 01:24:43,166
WEDŁUG NEW YORK TIMESA TO TAJEMNICA
1126
01:24:43,250 --> 01:24:46,708
Kto stał za wysadzeniem
rurociągu Nord Stream,
1127
01:24:46,791 --> 01:24:49,708
największą tajemnicą zeszłego roku?
1128
01:24:50,625 --> 01:24:53,375
Sy Hersh cytuje anonimowe źródło,
1129
01:24:53,458 --> 01:24:57,333
według którego to sabotaż
przeprowadzony przez marynarkę USA.
1130
01:24:57,416 --> 01:25:01,666
Hersh pisze, że plany aktu sabotażu
powstały za administracji Bidena,
1131
01:25:01,750 --> 01:25:06,958
w grudniu 2021, dwa miesiące
przed inwazją Rosji na Ukrainę.
1132
01:25:08,000 --> 01:25:10,625
Pewnie zna pan
nowy reportaż Seymoura Hersha.
1133
01:25:10,708 --> 01:25:13,083
Jak Ameryka zniszczyła Nord Stream.
1134
01:25:13,166 --> 01:25:15,500
- Czytał pan to?
- Kojarzę.
1135
01:25:15,583 --> 01:25:21,916
Fakty się absolutnie nie zgadzają,
ale to mu się wcześniej zdarzało.
1136
01:25:22,000 --> 01:25:27,083
Sugestia, że nasz wywiad
nie podlega nadzorowi, jest błędna.
1137
01:25:31,458 --> 01:25:33,750
O ataku wiedziałem z jednego źródła.
1138
01:25:34,250 --> 01:25:36,125
Właśnie to krytykowano.
1139
01:25:37,583 --> 01:25:38,583
I co?
1140
01:25:39,333 --> 01:25:43,250
To uzasadniona krytyka, i co z tego?
1141
01:25:43,333 --> 01:25:46,416
- Rozwiń.
- Chodzi mi o to, że...
1142
01:25:46,500 --> 01:25:47,541
To uzasadnione.
1143
01:25:47,625 --> 01:25:51,166
Mogę tylko powiedzieć, że oczywiście...
1144
01:25:51,250 --> 01:25:52,500
Ale co mam zrobić?
1145
01:25:52,583 --> 01:25:56,250
Nie mogę napisać,
kto jeszcze był zaangażowany,
1146
01:25:56,333 --> 01:25:58,000
bo narażę te osoby.
1147
01:25:58,583 --> 01:26:01,875
Nawet jeśli mam dziewięć źródeł,
lepiej pisać o jednym.
1148
01:26:01,958 --> 01:26:03,500
- Przykro mi.
- No cóż.
1149
01:26:03,583 --> 01:26:06,166
Nie chcesz pisać czegoś takiego:
1150
01:26:06,250 --> 01:26:09,291
„Źródła w Departamencie Stanu
i CIA zgadzają się...”.
1151
01:26:09,375 --> 01:26:15,416
A jeśli źródło się myli,
a jest tylko jedno, co wtedy?
1152
01:26:15,500 --> 01:26:19,666
To znaczy, że myliłem się
co do kogoś, z kim pracuję od 20 lat.
1153
01:26:26,666 --> 01:26:29,791
Wciąż dowiaduję się czegoś,
co okazuje się prawdą.
1154
01:26:33,000 --> 01:26:35,625
{\an8}LIBAN
KLEJNOTY RODOWE
1155
01:26:35,708 --> 01:26:38,500
{\an8}MASAKRA W MY LAI
WARIANT SAMSON
1156
01:26:38,583 --> 01:26:40,708
- Tak.
- Zobacz, to jest to?
1157
01:26:40,791 --> 01:26:41,875
- Któreś tu?
- Nie.
1158
01:26:41,958 --> 01:26:44,750
- Są dwa czy trzy.
- Sprawdzimy kod czasowy?
1159
01:26:49,250 --> 01:26:51,375
Tu widać problem z tym wszystkim.
1160
01:26:51,458 --> 01:26:55,791
Na jednej stronie są trzy osoby.
Prywatne, zaufane źródła.
1161
01:26:55,875 --> 01:26:59,625
Nigdy bym nie wymienił ich nazwisk.
1162
01:26:59,708 --> 01:27:00,583
Nie mogę.
1163
01:27:01,333 --> 01:27:04,166
Nie wiem, co wam powiedzieć.
1164
01:27:04,250 --> 01:27:07,166
Wyjawienie nazwisk to dla nich śmierć.
1165
01:27:07,250 --> 01:27:11,500
Zobacz. Nie wiem, skąd to masz, ale masz.
1166
01:27:12,750 --> 01:27:15,625
To wykracza poza wszystko,
co sobie wyobrażałem.
1167
01:27:16,625 --> 01:27:19,750
To kiepsko dla mnie i moich ludzi.
1168
01:27:20,458 --> 01:27:23,708
Ja pierdolę, czemu to macie?
1169
01:27:23,791 --> 01:27:26,166
Zastanawiam się, co to ma być?
1170
01:27:26,250 --> 01:27:29,125
Wrócę do domu i to przejrzę.
1171
01:27:30,375 --> 01:27:34,291
To facet z FBI, ale większość jest z CIA.
1172
01:27:34,375 --> 01:27:37,000
Kojarzę niektóre z tych osób.
1173
01:27:37,083 --> 01:27:41,666
Ale na pewno nie zamierzamy...
1174
01:27:41,750 --> 01:27:44,375
- Koniec z tym.
- ...narażać tych osób.
1175
01:27:44,458 --> 01:27:45,375
Wiesz, że...
1176
01:27:45,458 --> 01:27:47,875
Podpisałem z wami umowę, więc to robię.
1177
01:27:47,958 --> 01:27:50,916
- Jestem grzeczny, godny zaufania.
- Zaczekaj.
1178
01:27:51,000 --> 01:27:52,625
Niepotrzebnie zaczęliśmy.
1179
01:27:52,708 --> 01:27:56,000
Pytaliście 20 lat temu.
Obiecałem, że jak będę gotowy.
1180
01:27:56,083 --> 01:27:58,583
Zapytaliście znów i pomyślałem: czemu nie.
1181
01:27:59,083 --> 01:28:00,541
- Sy...
- Sam nie wiem.
1182
01:28:00,625 --> 01:28:02,958
Za dużo już wiecie o mojej pracy.
1183
01:28:03,041 --> 01:28:04,500
Wiecie o ludziach.
1184
01:28:04,583 --> 01:28:08,208
Niektórych nie kojarzycie, ale...
1185
01:28:08,291 --> 01:28:12,333
Ale nie mogę wam mówić więcej,
więc to już koniec.
1186
01:28:12,833 --> 01:28:14,583
Co teraz? Cięcie?
1187
01:28:14,666 --> 01:28:16,166
Po prostu wyłącz.
1188
01:28:16,250 --> 01:28:18,833
- Cięcie.
- Mów dalej, bez kamer.
1189
01:29:11,416 --> 01:29:12,875
Nie jest ci łatwo.
1190
01:29:18,708 --> 01:29:21,000
Wolałem nie mówić o sobie.
1191
01:29:22,291 --> 01:29:23,708
Naprawdę.
1192
01:29:24,750 --> 01:29:26,916
A jednak mówię.
1193
01:29:27,583 --> 01:29:34,583
Są takie dni, że jestem zły na siebie.
1194
01:29:35,375 --> 01:29:40,125
Ale jeśli coś robić, to na 100%.
1195
01:29:40,208 --> 01:29:43,000
Nie można być letnim.
1196
01:29:43,083 --> 01:29:46,333
To znaczy można, ale lepiej nie.
1197
01:29:46,416 --> 01:29:49,375
Oddałem wam notatki.
1198
01:29:50,000 --> 01:29:51,375
Taka sytuacja.
1199
01:29:54,916 --> 01:29:56,500
Wyjaśnijmy coś sobie.
1200
01:29:58,250 --> 01:30:01,666
Rzadko coś rzucam.
Jestem żonaty od 60 lat, tak?
1201
01:30:01,750 --> 01:30:03,541
Nie wszystko rzucam.
1202
01:30:04,541 --> 01:30:06,166
Pewnych spraw się trzymam.
1203
01:30:20,250 --> 01:30:24,666
Bardzo mało mówiłeś o Elizabeth.
1204
01:30:26,458 --> 01:30:30,041
To skomplikowane. Jest psychoanalityczką.
1205
01:30:30,125 --> 01:30:35,208
Bardzo przywiązaną do tajemnicy zawodowej.
1206
01:30:39,916 --> 01:30:41,166
Co możemy powiedzieć?
1207
01:30:42,541 --> 01:30:45,333
Jest wyjątkowa, tyle powiem.
1208
01:30:47,083 --> 01:30:50,333
Czekała, aż dorosnę.
1209
01:30:50,416 --> 01:30:52,750
Zawsze chodziłem z głową w chmurach.
1210
01:30:57,458 --> 01:30:59,958
Nie jestem świrem. Mam rodzinę, dzieci.
1211
01:31:11,375 --> 01:31:16,500
Nie znalazłbym lepszej żony.
Pomaga mi się skupić.
1212
01:31:18,833 --> 01:31:22,583
Żyję na pełnych obrotach.
1213
01:31:22,666 --> 01:31:27,500
Ożeniłem się z właściwą osobą.
1214
01:31:27,583 --> 01:31:29,875
Potrafi mnie wyciszyć.
1215
01:31:31,333 --> 01:31:36,458
Dzięki niej nie pogrążam się w rozpaczy.
1216
01:31:36,541 --> 01:31:41,291
Bo to często smutna praca.
Pisałem o okropnych rzeczach.
1217
01:31:44,000 --> 01:31:47,250
Na przykład przy reportażu o My Lai.
1218
01:31:48,208 --> 01:31:51,958
Słuchałem o dwulatkach
podrzucanych i łapanych na bagnety.
1219
01:31:53,875 --> 01:31:55,583
Sam miałem dwuletnie dziecko.
1220
01:31:57,916 --> 01:32:00,875
Nie mogłem tego znieść, pierwszy raz.
1221
01:32:00,958 --> 01:32:02,750
Zadzwoniłem do Liz.
1222
01:32:02,833 --> 01:32:06,583
Powiedziałem, że chyba nie dam rady.
1223
01:32:06,666 --> 01:32:13,375
A ona na to: „To nie ma nic wspólnego
z twoim synem ani ze mną”.
1224
01:32:13,458 --> 01:32:15,333
Nic wspólnego.
1225
01:32:15,416 --> 01:32:20,250
„Nie chodzi o twoje dziecko”. To pomogło.
1226
01:32:20,333 --> 01:32:24,125
Telefonicznie przeprowadziła mnie
przez załamanie.
1227
01:32:25,500 --> 01:32:28,833
Czasem sporo rozpaczam.
1228
01:32:32,625 --> 01:32:34,500
Mam szczęście, że to moja żona.
1229
01:32:41,833 --> 01:32:43,000
Wezmę Timesa.
1230
01:32:43,791 --> 01:32:45,541
Zostawię jej Post.
1231
01:33:00,750 --> 01:33:03,083
Piszę oczywiście o Syrii.
1232
01:33:04,833 --> 01:33:07,541
To szok, jak szybko upadła.
1233
01:33:09,375 --> 01:33:13,375
Czytam to sobie i myślę,
że źle go oceniłem.
1234
01:33:15,125 --> 01:33:18,333
Od lat nie widziałem tego artykułu.
1235
01:33:20,833 --> 01:33:23,125
Pisałem do London Review.
1236
01:33:23,208 --> 01:33:26,916
Były doniesienia, że Al-Asad
traktował własnych ludzi gazem.
1237
01:33:27,000 --> 01:33:29,375
SEYMOUR M. HERSH: CZYJ SARIN?
1238
01:33:29,458 --> 01:33:31,208
Widziałem go kilka razy.
1239
01:33:31,291 --> 01:33:34,833
Nie sądziłem,
że byłby zdolny do tego wszystkiego.
1240
01:33:35,750 --> 01:33:36,958
I kropka.
1241
01:33:37,041 --> 01:33:40,416
Myliłem się.
1242
01:33:40,500 --> 01:33:42,500
I to bardzo.
1243
01:33:42,583 --> 01:33:45,250
To przykład
zbliżenia się za bardzo do władzy?
1244
01:33:45,333 --> 01:33:46,375
Oczywiście.
1245
01:33:47,250 --> 01:33:48,250
A co innego?
1246
01:33:51,458 --> 01:33:54,000
Atakowali go obrońcy praw człowieka.
1247
01:33:54,916 --> 01:33:58,000
Nie sądziłem, że to Matka Teresa,
ale był w porządku.
1248
01:33:58,083 --> 01:34:00,250
ZAGINIENI MOGĄ NIGDY NIE WRÓCIĆ
1249
01:34:00,333 --> 01:34:03,333
Jeśli powiedziałem wcześniej,
że się nie mylę,
1250
01:34:03,416 --> 01:34:04,833
to teraz to wycofuję.
1251
01:34:04,916 --> 01:34:06,541
Nie byłem nieomylny.
1252
01:34:23,291 --> 01:34:27,041
Laura, chcesz sprawdzić obwód
całej strefy zielonej?
1253
01:34:28,416 --> 01:34:30,833
- Byłoby super.
- Dobrze.
1254
01:34:39,750 --> 01:34:46,083
Główne siły lądowe
wkroczyły do Iraku pięć dni temu.
1255
01:34:48,208 --> 01:34:54,041
Cztery dni i pół godziny temu
zaczęła się wojna powietrzna.
1256
01:34:55,416 --> 01:35:00,125
Rzecz jasna wciąż jesteśmy
bliżej początku niż końca.
1257
01:35:01,541 --> 01:35:04,291
IRAKIJSKIE JASTRZĘBIE
1258
01:35:04,375 --> 01:35:08,083
Sprzeciwiałem się tej wojnie.
Była zupełnie bez sensu.
1259
01:35:08,166 --> 01:35:11,166
CZY ICH PLAN WOJENNY MOŻE DZIAŁAĆ?
1260
01:35:11,250 --> 01:35:15,208
New Yorker chętnie publikował
artykuły pochwalne,
1261
01:35:15,291 --> 01:35:18,125
ale moje krytyczne też chcieli publikować.
1262
01:35:18,208 --> 01:35:20,375
RUCHOME CELE
1263
01:35:20,458 --> 01:35:26,083
Kiedy Sy pisał dla New Yorkera,
byłam główną redaktorką jego tekstów.
1264
01:35:27,250 --> 01:35:29,750
Tuż przed inwazją na Irak
1265
01:35:29,833 --> 01:35:35,166
zadzwonił do mnie i był w 100% sobą,
wściekał się na wszystko.
1266
01:35:35,250 --> 01:35:39,333
Chyba zastanawiał się, czemu my wszyscy
1267
01:35:39,416 --> 01:35:43,291
nie rzuciliśmy się pod maszyny,
żeby to zatrzymać.
1268
01:35:43,375 --> 01:35:46,500
Mówił, że to główna kwestia moralna
naszych czasów.
1269
01:35:46,583 --> 01:35:50,458
Uważał to za koszmarny błąd.
1270
01:35:50,541 --> 01:35:52,541
Koszmarny błąd.
1271
01:35:58,958 --> 01:36:01,958
To on. Sadiq mi o tym opowiedział.
1272
01:36:03,750 --> 01:36:08,833
Sadiq to generał
w irackich siłach powietrznych.
1273
01:36:08,916 --> 01:36:11,625
KIEROWANE PRZEZ USA
1274
01:36:11,708 --> 01:36:14,208
Zapytał, co wiem o więzieniu w Abu Ghraib.
1275
01:36:14,291 --> 01:36:18,875
ŚMIERĆ W WYNIKU TORTUR
1276
01:36:20,500 --> 01:36:24,583
Powiedział, że aresztują ludzi
i wysyłają do Abu Ghraib.
1277
01:36:26,416 --> 01:36:28,666
Niewinne osoby.
1278
01:36:31,791 --> 01:36:35,916
Było tam molestowanie seksualne,
atakowano też dzieci.
1279
01:36:36,750 --> 01:36:38,375
Straszliwe znęcanie się.
1280
01:36:41,750 --> 01:36:47,125
Później zadzwonił do mnie
były oficer wywiadu marynarki,
1281
01:36:47,208 --> 01:36:48,916
Roger Charles.
1282
01:36:49,000 --> 01:36:51,416
Na emeryturze zatrudnił się w telewizji.
1283
01:36:51,500 --> 01:36:54,083
Powiedział mi: „Mamy problem”.
1284
01:36:54,166 --> 01:36:56,833
Wymienił tylko Abu Ghraib
i już wiedziałem.
1285
01:36:57,708 --> 01:36:59,041
W CBS mieli zdjęcia.
1286
01:36:59,125 --> 01:37:01,791
Telewizja dostała je od kogoś.
1287
01:37:01,875 --> 01:37:04,250
Dokumentację tortur.
1288
01:37:04,333 --> 01:37:06,375
Nie mogli ich jednak pokazać.
1289
01:37:06,458 --> 01:37:08,166
Co robił rząd?
1290
01:37:08,250 --> 01:37:10,375
Wszystko, co mogli, by to uciszyć.
1291
01:37:10,458 --> 01:37:13,166
Poszli do szefostwa CBS i powiedzieli,
1292
01:37:13,250 --> 01:37:16,708
że nie można tego wyemitować,
bo zaszkodzi to wojsku USA.
1293
01:37:17,916 --> 01:37:19,500
Podzwoniłem trochę.
1294
01:37:19,583 --> 01:37:23,875
Dowiedziałem się,
że adwokat jednego z oskarżonych żołnierzy
1295
01:37:23,958 --> 01:37:28,541
reprezentował dawniej żołnierza z My Lai.
1296
01:37:29,041 --> 01:37:31,958
Pojechałem do niego do New Hampshire.
1297
01:37:32,041 --> 01:37:34,833
Powiedział: „Wiedziałeś, że był raport?”.
1298
01:37:34,916 --> 01:37:38,500
Zapytałem, co ma na myśli. Dał mi to.
1299
01:37:38,583 --> 01:37:41,583
Dokładnie tę kopię.
Tu przerwaliśmy wywiad.
1300
01:37:41,666 --> 01:37:44,833
Zacząłem czytać ten raport
i musiałem się urwać.
1301
01:37:46,750 --> 01:37:50,000
CZĘŚĆ TEGO ŚLEDZTWA
JEST OBJĘTA KLAUZULĄ TAJNOŚCI
1302
01:37:50,083 --> 01:37:52,875
BY UZYSKAĆ DOSTĘP, SKONTAKTUJ SIĘ Z BIUREM
1303
01:37:54,208 --> 01:37:58,125
Raport napisał Tony Taguba,
dwugwiazdkowy generał.
1304
01:37:59,916 --> 01:38:01,708
Niesamowite, że się odważył.
1305
01:38:01,791 --> 01:38:06,041
Oskarżał wyższych rangą generałów
o rażące naruszenia.
1306
01:38:06,125 --> 01:38:09,875
ZATAJONE
1307
01:38:09,958 --> 01:38:13,500
Zaczęło się od żołnierza nazwiskiem Darby.
1308
01:38:13,583 --> 01:38:17,833
Wysłał zdjęcia
do wojskowego biura śledczego.
1309
01:38:19,166 --> 01:38:20,875
Tysiące zdjęć.
1310
01:38:20,958 --> 01:38:23,500
KOPANI I BICI
1311
01:38:23,583 --> 01:38:26,000
ODESŁANY DO CELI NAGO
1312
01:38:26,083 --> 01:38:27,375
Pracowałam do późna.
1313
01:38:27,458 --> 01:38:29,916
Zadzwonił Sy i powiedział,
1314
01:38:30,000 --> 01:38:36,875
że właśnie przeczytał
najbardziej druzgoczący raport wojskowy.
1315
01:38:36,958 --> 01:38:40,416
SZCZEGÓŁOWE ZEZNANIA ŚWIADKÓW
DRASTYCZNE FOTOGRAFIE
1316
01:38:40,500 --> 01:38:43,041
Już sam raport był straszny.
1317
01:38:44,458 --> 01:38:46,083
A potem dostałem zdjęcia.
1318
01:38:48,208 --> 01:38:49,958
Przerażające zdjęcia.
1319
01:39:09,458 --> 01:39:12,000
CIA zatłukła więźnia na śmierć.
1320
01:39:26,958 --> 01:39:29,250
Czułem, że trzeba iść do telewizji.
1321
01:39:30,875 --> 01:39:34,416
Zadzwoniłem do producenta,
że ma to puścić w czwartek.
1322
01:39:34,500 --> 01:39:37,250
Nie? To w niedzielę
publikuję to ze zdjęciami
1323
01:39:37,333 --> 01:39:39,083
i informacją, że robię to,
1324
01:39:39,166 --> 01:39:43,916
bo stacja telewizyjna CBS
nie wypełniła swojego obowiązku.
1325
01:39:44,000 --> 01:39:45,583
W drugim akapicie.
1326
01:39:45,666 --> 01:39:49,583
{\an8}Dwa tygodnie temu dostaliśmy prośbę
z Departamentu Obrony
1327
01:39:49,666 --> 01:39:53,791
{\an8}i przewodniczącego
Kolegium Połączonych Szefów Sztabów,
1328
01:39:53,875 --> 01:39:58,625
{\an8}by opóźnić ten reportaż
ze względu na zagrożenie w Iraku.
1329
01:39:58,708 --> 01:40:02,708
{\an8}Uszanowaliśmy tę prośbę
i naciskaliśmy na Departament,
1330
01:40:02,791 --> 01:40:06,666
{\an8}by sam wypowiedział się
na temat incydentów w Abu Ghraib.
1331
01:40:06,750 --> 01:40:10,041
{\an8}W tym tygodniu zaczęły krążyć zdjęcia.
1332
01:40:10,125 --> 01:40:13,791
{\an8}Inni dziennikarze planują wypuścić
własne wersje reportażu.
1333
01:40:13,875 --> 01:40:17,041
{\an8}Departament Obrony
zgodził się z nami współpracować.
1334
01:40:18,458 --> 01:40:20,208
Zrobili to.
1335
01:40:20,291 --> 01:40:23,125
Wypuścili mój reportaż w piątek.
1336
01:40:23,208 --> 01:40:26,500
TORTURY W ABU GHRAIB
ŻOŁNIERZE PONIEWIERAJĄ IRAKIJCZYKÓW
1337
01:40:26,583 --> 01:40:29,791
JAK WYSOKO SIĘGA ODPOWIEDZIALNOŚĆ?
SEYMOUR M. HERSH
1338
01:40:29,875 --> 01:40:32,958
NIEWYBACZALNE
1339
01:40:33,041 --> 01:40:35,625
„NIEDOBRZE SIĘ ROBI”
1340
01:40:41,833 --> 01:40:46,500
OD DUMNEGO ZDJĘCIA DO SYMBOLU PRZEMOCY
1341
01:40:59,875 --> 01:41:03,875
- Tortury trwały 18 dni.
- Codziennie takie same?
1342
01:41:03,958 --> 01:41:08,958
Codziennie. Plan był taki:
23 godziny tortur, godzina odpoczynku.
1343
01:41:09,041 --> 01:41:11,041
Torturowano na wiele sposobów.
1344
01:41:11,125 --> 01:41:13,041
Na przykład te zdjęcia.
1345
01:41:13,541 --> 01:41:16,041
Mnie też kazali tak stać.
1346
01:41:16,583 --> 01:41:18,041
Z innymi ludźmi.
1347
01:41:18,125 --> 01:41:20,125
Pamiętam, jak mnie zmuszali.
1348
01:41:22,458 --> 01:41:24,333
Przesłuchiwali mnie.
1349
01:41:24,916 --> 01:41:27,875
Jeden kazał mnie postraszyć.
1350
01:41:27,958 --> 01:41:33,208
„Jeśli nic nie powiesz, nie przyznasz się,
pozwolimy żołnierzom...
1351
01:41:36,875 --> 01:41:38,541
cię zgwałcić”.
1352
01:41:39,375 --> 01:41:46,375
{\an8}SEKRETARZ OBRONY DONALD RUMSFELD
GENERAŁ PETER PACE
1353
01:41:49,458 --> 01:41:51,583
{\an8}Chciałbym jeszcze dopytać.
1354
01:41:51,666 --> 01:41:56,625
{\an8}Biorąc pod uwagę konsekwencje
informacji z reportażu,
1355
01:41:56,708 --> 01:41:59,708
{\an8}ale też dołączonych zdjęć,
1356
01:41:59,791 --> 01:42:03,125
{\an8}o których wiedział pan od tygodni,
że zostaną pokazane,
1357
01:42:03,208 --> 01:42:07,375
{\an8}dlaczego nie poprosił pan wtedy
o informacje
1358
01:42:07,458 --> 01:42:10,791
{\an8}i nie przejrzał zdjęć,
żeby się przygotować?
1359
01:42:13,666 --> 01:42:19,333
{\an8}Prosiłem o zdjęcia,
ale powiedziano mi, że nie mamy kopii.
1360
01:42:19,416 --> 01:42:21,500
{\an8}Zgadza się?
1361
01:42:21,583 --> 01:42:23,500
{\an8}Rzeczywiście ich nie mieliśmy.
1362
01:42:23,583 --> 01:42:25,541
{\an8}- Ja nie miałem.
- I pytał.
1363
01:42:25,625 --> 01:42:30,708
{\an8}Kilka razy mówił pan publicznie,
że żołnierze USA nie torturują ludzi.
1364
01:42:31,416 --> 01:42:35,958
{\an8}Czy ten raport podważa pana twierdzenia?
1365
01:42:37,625 --> 01:42:39,458
{\an8}- Nie jestem prawnikiem.
- Ale...
1366
01:42:39,541 --> 01:42:43,791
{\an8}Do tej pory padły oskarżenia o przemoc.
1367
01:42:44,791 --> 01:42:48,208
{\an8}To teoretycznie co innego niż tortury.
1368
01:42:48,291 --> 01:42:49,458
{\an8}Chwileczkę.
1369
01:42:52,041 --> 01:42:53,291
{\an8}Nie wiem,
1370
01:42:53,916 --> 01:42:56,875
{\an8}czy to prawda, co pan powiedział,
1371
01:42:56,958 --> 01:42:58,916
{\an8}że miały tam miejsce tortury.
1372
01:42:59,458 --> 01:43:02,750
{\an8}Dlatego nie wypowiem się na ten temat.
1373
01:43:07,416 --> 01:43:10,833
Słuchacie The Diane Rehm Show.
1374
01:43:10,916 --> 01:43:13,000
M, jesteś na antenie.
1375
01:43:13,083 --> 01:43:15,875
Chcę powiedzieć panu Hershowi,
1376
01:43:15,958 --> 01:43:22,875
że jest obłudnym świętoszkiem
i zachęca do rebelii
1377
01:43:22,958 --> 01:43:25,291
i zamachów na Amerykanów.
1378
01:43:25,375 --> 01:43:28,875
Pan Hersh ewidentnie jest stronniczy.
1379
01:43:28,958 --> 01:43:33,916
To propaganda, nieważne,
czy wyolbrzymiona, czy zgodna z prawdą.
1380
01:43:34,000 --> 01:43:40,916
Będzie pan osobiście odpowiedzialny
za ewentualne reakcje.
1381
01:43:41,000 --> 01:43:42,708
Dolewał pan oliwy do ognia.
1382
01:43:42,791 --> 01:43:44,000
Sy, co ty na to?
1383
01:43:44,083 --> 01:43:45,666
Nikt nie lubi posłańców.
1384
01:43:45,750 --> 01:43:49,500
Mnie się po prostu nie podoba,
że żołnierze USA torturują ludzi.
1385
01:43:53,416 --> 01:43:55,708
USZKODZENIE LAMPY I OBLANIE FOSFOREM
1386
01:43:55,791 --> 01:43:57,875
GROŻENIE NAŁADOWANĄ BRONIĄ
1387
01:43:57,958 --> 01:43:59,708
OBLEWANIE ZIMNĄ WODĄ
1388
01:43:59,791 --> 01:44:02,250
BICIE KRZESŁEM I KIJEM OD SZCZOTKI
1389
01:44:02,333 --> 01:44:04,750
GROŻENIE MĘŻCZYZNOM GWAŁTEM
1390
01:44:05,583 --> 01:44:09,458
Wiemy, co widzieliśmy.
Zapisaliśmy, co nam powiedziano.
1391
01:44:09,541 --> 01:44:13,000
ZMUSZANIE WIĘŹNIÓW DO ZDJĘĆ
W SEKSUALNYCH POZACH
1392
01:44:13,083 --> 01:44:15,833
Nie wiedziałem, jak zareagować.
1393
01:44:17,666 --> 01:44:18,625
Wściekłem się.
1394
01:44:20,500 --> 01:44:22,750
{\an8}Rumsfeld oskarżył mnie o wyciek.
1395
01:44:23,500 --> 01:44:26,041
{\an8}Byłem oburzony. Spojrzałem mu w twarz.
1396
01:44:27,208 --> 01:44:31,083
Zaczęliśmy mówić o raporcie.
1397
01:44:31,666 --> 01:44:34,500
Czemu to się stało? Co zrobiliśmy?
1398
01:44:34,583 --> 01:44:40,166
Bla bla bla. Powtarzałem więc to samo.
1399
01:44:40,250 --> 01:44:44,791
A potem ktoś zapytał:
to były tortury czy przemoc?
1400
01:44:44,875 --> 01:44:46,583
Powiedziałem,
1401
01:44:46,666 --> 01:44:52,750
że w przypadku przesłuchań
mamy dwie charakterystyczne wartości.
1402
01:44:52,833 --> 01:44:54,916
Przemoc to pojedyncze uderzenie.
1403
01:44:55,000 --> 01:44:57,541
Niepodanie jedzenia, coś w tym stylu.
1404
01:44:57,625 --> 01:45:00,625
Tortury to spowodowanie ciężkich obrażeń.
1405
01:45:00,708 --> 01:45:02,666
Podałem im przykład.
1406
01:45:02,750 --> 01:45:07,875
Mamy więźnia, jest przesłuchiwany nago.
1407
01:45:07,958 --> 01:45:12,041
Zabrano mu ubrania. Leży na podłodze.
1408
01:45:12,958 --> 01:45:17,166
Ktoś wpycha mu kij od szczotki w odbyt.
1409
01:45:17,250 --> 01:45:20,291
Dwóch cywilnych śledczych go kopie.
1410
01:45:20,875 --> 01:45:22,375
To są tortury.
1411
01:45:23,833 --> 01:45:25,916
Oczywiście, że mogą. Wiemy o tym.
1412
01:45:26,000 --> 01:45:29,583
Nie ma znaczenia, w co wierzę.
Ważne, jakie są dowody.
1413
01:45:30,458 --> 01:45:33,000
Podczas wywiadu radiowego...
1414
01:45:33,083 --> 01:45:34,375
Muszę lecieć.
1415
01:45:34,458 --> 01:45:37,416
...podałem swój numer telefonu.
1416
01:45:40,250 --> 01:45:43,375
Proszę o kontakt. 202 872 0703.
1417
01:45:43,458 --> 01:45:45,875
Zadzwoń, zostaw swój numer. Oddzwonię.
1418
01:45:48,875 --> 01:45:51,250
I rzeczywiście ktoś zadzwonił.
1419
01:45:51,333 --> 01:45:53,791
Kobieta, mówiła, że powinniśmy pogadać.
1420
01:45:59,833 --> 01:46:01,500
Spotkaliśmy się w knajpie.
1421
01:46:02,375 --> 01:46:05,625
Chwilę porozmawialiśmy.
1422
01:46:07,208 --> 01:46:11,333
{\an8}Powiedziałam, że mam ze sobą laptopa.
1423
01:46:11,416 --> 01:46:14,750
{\an8}I że mogę pokazać mu zdjęcia.
1424
01:46:14,833 --> 01:46:19,416
{\an8}Siedzieliśmy w budce, dość odosobnieni.
1425
01:46:19,500 --> 01:46:24,958
Otworzyłam laptopa i pokazałam mu zdjęcia.
1426
01:46:27,375 --> 01:46:33,041
Pożyczyłam laptopa byłej synowej,
kiedy leciała na służbę do Iraku.
1427
01:46:33,916 --> 01:46:35,791
Po powrocie
1428
01:46:37,041 --> 01:46:39,208
oddała mi komputer.
1429
01:46:39,291 --> 01:46:43,916
Zauważyłam, że jest na nim sporo zdjęć.
1430
01:46:45,958 --> 01:46:47,708
Nie brała w tym udziału,
1431
01:46:47,791 --> 01:46:52,791
ale była w sporej grupie osób,
które dostały te zdjęcia.
1432
01:47:03,666 --> 01:47:07,250
Najlepiej zapamiętałam
1433
01:47:07,333 --> 01:47:12,458
zdjęcia człowieka szczutego psem.
1434
01:47:16,708 --> 01:47:21,583
Jego strach był namacalny.
1435
01:47:35,416 --> 01:47:39,250
Pamiętam, że Sy powiedział mi:
1436
01:47:39,333 --> 01:47:41,333
„To naprawdę coś ważnego”.
1437
01:47:44,500 --> 01:47:50,208
Zapytał, czy mogę dać mu kopie zdjęć.
1438
01:47:52,166 --> 01:47:57,791
Wahałam się, bo się bałam.
1439
01:47:57,875 --> 01:48:00,833
HIERARCHIA DOWODZENIA
1440
01:48:01,333 --> 01:48:07,458
Ale chciałam, by fakty wyszły na jaw.
By wszyscy poznali prawdę.
1441
01:48:08,000 --> 01:48:11,041
JAK DEPARTAMENT OBRONY
NAWALIŁ W SPRAWIE ABU GHRAIB
1442
01:48:11,125 --> 01:48:14,375
Co by się stało, gdybyś nie miał zdjęć?
1443
01:48:14,458 --> 01:48:17,458
Gdybym ich nie miał? Nie miałbym tematu.
1444
01:48:30,708 --> 01:48:34,333
Wysłałam ci około 30 zdjęć.
1445
01:48:35,541 --> 01:48:38,291
Mam ich 10 000.
1446
01:48:39,333 --> 01:48:41,333
{\an8}Z całej Gazy.
1447
01:48:41,416 --> 01:48:44,250
{\an8}ANONIMOWE ŹRÓDŁO
1448
01:48:47,083 --> 01:48:51,041
Chciałbym wiedzieć, skąd je masz,
ale nie będę pytał.
1449
01:48:52,166 --> 01:48:53,958
Powiedz mi, na co patrzę.
1450
01:48:54,041 --> 01:48:57,208
To okupacyjni żołnierze Izraela
w domach prywatnych.
1451
01:48:57,291 --> 01:49:01,000
Podają jednostkom instrukcje.
1452
01:49:02,333 --> 01:49:06,291
Dobrze wiedzą, że to miejsca cywilne,
jeszcze przed bombardowaniem.
1453
01:49:07,375 --> 01:49:11,625
Na ścianach dosłownie są ich nazwiska.
1454
01:49:11,708 --> 01:49:14,291
Użyjemy ich, żeby odtworzyć zdarzenia.
1455
01:49:14,375 --> 01:49:16,583
Wiedzieć, kto gdzie był.
1456
01:49:17,250 --> 01:49:19,375
Na przykład zdjęcie 3A.
1457
01:49:19,458 --> 01:49:20,791
3A, już szukam.
1458
01:49:21,333 --> 01:49:23,333
Zaznaczają całą Gazę.
1459
01:49:23,416 --> 01:49:27,583
Który batalion wchodzi z jakiego obszaru.
1460
01:49:27,666 --> 01:49:29,958
W połączeniu z rejestrem masakr
1461
01:49:30,041 --> 01:49:33,875
pozwoli prześledzić, które jednostki
popełniały zbrodnie wojenne.
1462
01:49:34,958 --> 01:49:37,041
Ludzie zaczynają ich oskarżać.
1463
01:49:37,125 --> 01:49:39,458
Wojsko panikuje.
1464
01:49:39,958 --> 01:49:42,708
To są informacje zakulisowe.
1465
01:49:42,791 --> 01:49:45,000
Nie mogę o nich napisać?
1466
01:49:45,625 --> 01:49:49,041
Jeszcze nie, ale dam ci znać,
kiedy będziemy gotowi.
1467
01:50:03,750 --> 01:50:06,083
UWOLNIĆ CALLEYA
1468
01:50:06,916 --> 01:50:11,166
William Calley stał dziś na baczność,
gdy pułkownik Ford czytał wyrok.
1469
01:50:12,833 --> 01:50:16,458
Uznano go za winnego
trzech morderstw z premedytacją
1470
01:50:16,541 --> 01:50:19,291
i jednej napaści z zamiarem zabójstwa.
1471
01:50:20,875 --> 01:50:23,916
OŚRODEK IZOLACYJNY PIECHOTY ARMII USA
1472
01:50:28,833 --> 01:50:33,333
Uwolnić Calleya!
1473
01:50:33,416 --> 01:50:35,833
Trwał jeszcze wiec w obronie Calleya,
1474
01:50:35,916 --> 01:50:39,750
gdy do Western Union
spłynęły setki telegramów.
1475
01:50:39,833 --> 01:50:45,208
Większość to sprzeciw wobec skazania
i wyrazy wsparcia dla Calleya.
1476
01:50:46,500 --> 01:50:49,291
Nazywa się Hymn bojowy porucznika Calleya.
1477
01:50:50,916 --> 01:50:54,416
Jestem William Calley
I walczyłem za ten kraj
1478
01:50:54,500 --> 01:50:55,458
UWOLNIĆ CALLEYA
1479
01:50:55,541 --> 01:50:59,791
Ojczyźnie służyć chciałem
I zwycięstwo przynieść nam
1480
01:50:59,875 --> 01:51:03,666
Lecz nazwali mnie złoczyńcą
I krzyczeli o mnie „drań”
1481
01:51:03,750 --> 01:51:05,083
WIEC DLA CALLEYA
1482
01:51:05,166 --> 01:51:07,708
Ruszajmy, naprzód marsz
1483
01:51:07,791 --> 01:51:10,791
Kiedy ogłoszono werdykt,
że Calley jest winny,
1484
01:51:10,875 --> 01:51:13,833
stacje radiowe zasypały nas
prośbami o kopie.
1485
01:51:13,916 --> 01:51:17,708
Wczoraj wysłaliście 16 500 kopii, a dziś?
1486
01:51:18,625 --> 01:51:22,833
Takich jak ja jest wielu
Syn amerykańskich ziem
1487
01:51:23,333 --> 01:51:27,791
Porzucony w obcych stronach
Gdzie mój dom, Bóg tylko wie
1488
01:51:27,875 --> 01:51:32,375
Tam życie biegnie zwykłym torem
Gdzie New York i Santa Fe
1489
01:51:32,458 --> 01:51:35,791
Ruszajmy, naprzód marsz
1490
01:51:37,708 --> 01:51:41,791
Po południu prezydent nakazał
zwolnienie Calleya z aresztu.
1491
01:51:48,500 --> 01:51:51,541
Ostatecznie spędził w więzieniu
tylko parę miesięcy.
1492
01:51:53,083 --> 01:51:54,333
I było po nim.
1493
01:52:06,125 --> 01:52:08,500
Żyjemy w przemocowej kulturze.
1494
01:52:14,625 --> 01:52:16,125
Bardzo brutalnej.
1495
01:52:18,333 --> 01:52:20,416
Pewnego poziomu nie da się ruszyć.
1496
01:52:23,500 --> 01:52:25,666
To czemu wciąż pracujesz?
1497
01:52:30,541 --> 01:52:32,541
Państwu nie wolno tak robić.
1498
01:52:33,083 --> 01:52:35,875
Dlatego wciąż jestem na wojennej ścieżce.
1499
01:52:35,958 --> 01:52:39,125
Państwo nie może tak robić
i udawać, że wcale nie.
1500
01:52:39,750 --> 01:52:43,250
To jest moje główne przesłanie.
1501
01:52:45,791 --> 01:52:51,125
FILM DEDYKOWANY OSOBOM ZABITYM
I POZBAWIONYM SPRAWIEDLIWOŚCI
1502
01:52:51,208 --> 01:52:55,750
ORAZ TYM, KTÓRZY STAWIALI OPÓR
I BĘDĄ TO ROBIĆ
1503
01:56:20,958 --> 01:56:25,958
Napisy: Anna Radwan-Żbikowska
1504
01:56:30,875 --> 01:56:35,875
ZATAJONE: SEYMOUR HERSH NA TROPIE PRAWDY