Downloaded from YTS.LT
Official YIFY movies site: YTS.LT
HERSH, SEYMOUR BADANIA NAD BRONIĄ CHEMICZNĄ I BIOLOGICZNĄ
W USA broń chemiczną i biologiczną tworzy się i bada w pięciu bazach.
Czy zdarzały się wypadki?
Był incydent w Dugway.
Pewnej niedzieli hodowcy zauważyli, że ich owce umierają.
W dobę padło ich 6000.
POLIGON TESTOWY DUGWAY
Od lat 60. testowano tu gazy paralityczne.
Coś nie wyszło.
W samolocie było 150 litrów czerwonego gazu bojowego.
GAZ VX
Zwiało go w stronę Salt Lake City.
UJAWNIONE NAGRANIE WOJSKOWE
A twoja rodzina? Odczuwacie jakieś skutki?
Nie wiem, czy to po tym, ale w sobotę mieliśmy chore żołądki.
Całą noc wymiotowaliśmy.
Nie wiem, czy to od tego, ale to przerażające.
Personel medyczny, weterynaryjny i techniczny poligonu w Dugway
jest na miejscu.
Badamy przyczynę problemu.
W tym momencie czystą spekulacją
jest wskazywanie konkretnej przyczyny śmierci owiec.
TEREN STRZEŻONY KAMERY BĘDĄ SKONFISKOWANE
Wojsko mówi, co chce.
Badałem ten temat na potrzeby artykułu.
Owce zabił gaz bojowy.
Wojsko próbuje się wygłupiać, ale tak było.
Nieoficjalnie też to mówią.
Nie przyznają się, że kłamią w żywe oczy.
No dobra.
No weź.
Postaraj się.
CENA WŁADZY BIN LADEN
WOJNA Z TERRORYZMEM
NEW YORK TIMES KORSHAK, FIRMA GULF WESTERN
Piszą tu: „Hersh dużo wie o tym, co badają.
Ale nie ma pojęcia, co zostało zatajone”.
Niesamowite. Dostałem to rok temu.
Zaczynamy.
- Dobrze. - Co teraz?
- Kręciliście to, prawda? - Pogadajmy o źródłach.
Nie wątpię, że chcecie.
- To nie... - Ale ja nie chcę.
Nie musimy wskazywać konkretnych osób.
Niektórych już omówiliśmy.
Przeglądałem wczoraj notatniki. Roi się w nich od nazwisk.
Nie sądziłem, że... To miało być po śmierci.
Nikogo nie ujawnimy.
Ktoś z nich może jeszcze żyje.
Wielu mnie nienawidziło, a i tak mówili.
Czemu się z tobą spotykali?
Nie wiem. Pracowali w świecie tajemnic,
a tu ktoś się dobijał i próbował coś zrobić.
Czemu by nie pogadać? Nie wiem.
Nie analizuję psychiki moich rozmówców.
Swojej na szczęście też nie.
Wiem, że byście tego chcieli, ale nie ma takiej opcji.
Niech pomyślę.
Tu mam kogoś, kto pracował dla Kissingera.
To kobieta z CIA.
Trudno ustalić, komu ufać.
Wam ledwo ufam.
LAURA ZAPROPONOWAŁA TEN FILM W 2005 ROKU.
SY ZGODZIŁ SIĘ PO 20 LATACH.
MARK WSPÓŁPRACOWAŁ Z SYEM PRZY TRZECH DOKUMENTACH ŚLEDCZYCH.
Nauczyłem się nie przejmować, co pomyślą ludzie.
Każdy mój tekst kogoś wkurzał.
Trudno opisać historię Ameryki.
Zawsze jest coś więcej.
Jako reporter mam odkrywać fakty i tajemnice,
jeżeli jakieś istnieją.
Publikujemy je. Po co?
Wiemy, że łamiemy prawo, narażamy państwo.
To są ściśle tajne informacje.
Bo jest ważny powód.
Bo to historia przedstawicieli władz, którzy nas zawiedli.
O to mi chodzi. Prasie nie wolno stawiać zakazów.
Teoretycznie możemy pisać, o czym chcemy.
To wynika z konstytucji i Karty Praw.
ZATAJONE: SEYMOUR HERSH NA TROPIE PRAWDY
W sytuacji starcia Amerykanie chcą błyskawicznej wygranej
i natychmiastowego upadku przeciwnika.
W Wietnamie jest inaczej.
Nasze postępy wyglądają tak.
Ich sytuacja wygląda tak. To nie jest gwałtowny upadek.
Robimy postępy.
Jesteśmy zadowoleni z rezultatów.
Ich straty są większe niż nasze.
PILNE, BOMBY W HANOI SEYMOUR M. HERSH, WASZYNGTON
PENTAGON PRZYZNAJE, ŻE PODCZAS NALOTÓW NISZCZONO CELE CYWILNE NA PÓŁNOCY WIETNAMU
PROBLEM Z GOTOWOŚCIĄ BOJOWĄ W WOJSKU
W WOJSKU BRAKUJE KAPITANÓW
NA WIOSNĘ OPERACJE WOJSKOWE USA W DELCIE MEKONGU
ZBLIŻA SIĘ PRZEŁOM WOJNY W WIETNAMIE
Pentagon to dziwne miejsce.
Wpadasz tam, nalewasz sobie kawy, zagadujesz ludzi i czytasz.
Około 10.30 jest briefing. Piszesz coś na jego podstawie.
Są ludzie, którym płaci się krocie za słuchanie konferencji prasowych,
czekanie przez godzinę na transkrypcję
i napisanie na tej podstawie artykułu.
Zarabiają tylko na tym. To niewiele pracy.
W Ameryce mamy nie tyle cenzurę, co autocenzurę mediów.
Pracowałem tam dla Associated Press.
Zamiast chodzić na lunch z kolegami, szukałem młodych oficerów.
Żeby pogadać o futbolu, trochę się poznać.
Byłem w wojsku, potem w rezerwie.
W końcu wojskowi zaczynali mówić, że to, co się tam dzieje, to masakra.
Pytałem: „jak to?”.
WITAMY
Ludziom pierze się mózgi.
Podejmuje się decyzje, czego mają słuchać.
W Wietnamie ma miejsce masakra.
POMÓŻCIE ŻOŁNIERZOM ZABIERZCIE ICH DO DOMU
W pewnym sensie czułem się bezużyteczny.
Nie podobało mi się, gdzie jestem ja, a gdzie wojna.
Ta historia była nieprawdopodobna.
Istnieje coś takiego jak prawda.
Ona gdzieś była, a ja nie wiedziałem, jak się do niej dostać.
Ciągle się tym martwiłem.
Po kłótni z redaktorem odszedłem z Associated Press.
Miałem żonę Liz i małe dziecko. Brakowało nam pieniędzy.
Stałem się wolnym strzelcem.
Któregoś dnia odebrałem telefon, nie znałem rozmówcy.
Powiedział, że w Wietnamie dzieją się okropne rzeczy.
I że są ukrywane.
Było to mętne.
OGIEŃ
Powiedział, że nasz żołnierz oszalał i zastrzelił masę ludzi.
Nie znał szczegółów, ale wojsko ponoć spanikowało.
Nie miałem nazwiska, niczego.
Zajrzałem kilka razy do Pentagonu. Lubiłem tam pewnego pułkownika.
Wpadłem na niego i zauważyłem, że zaczął nosić gwiazdkę.
Zagadałem do niego, że od wieków się nie widzieliśmy.
Zapytałem, co ma z kolanem. Powiedział, że go postrzelono.
Śmiałem się, że celowo się postrzelił, żeby dostać medal i awans.
Śmiał się, kazał mi się walić.
Szliśmy razem i zapytałem, co teraz robi.
Odparł, że pracuje dla szefa sztabu.
Dla Westmorelanda? Powiedział, że tak.
Zapytałem: co wiesz o sprawie wystrzelania całej wsi?
Odpowiedział: „Powiem ci tak, Sy.
Mam nadzieję, że ten koleś, Calley, zgnije w piekle”.
Calley? Miałem już nazwisko.
Oczywiście źle je zapisałem,
ale w końcu znalazłem wycinek z New York Timesa.
Maciupki kwadracik, że porucznik William L. Calley Jr.
został oskarżony o zabójstwo.
Calley, to się zgadzało.
Jego adwokat nazywał się Latimer.
Zadzwoniłem do niego, przedstawiłem się.
„Lecę na Zachodnie Wybrzeże z przesiadką w Salt Lake.
Czy mogę do pana zajrzeć?”.
Zgodził się.
To nie była prawda, ale chciałem to rozegrać na miękko.
Przyszedłem do jego biura. Wyjął jakiś dokument.
Dowód oskarżenia.
Porucznik Calley został oskarżony o zabicie 109 osób.
Trzymał tę kartkę przed sobą, do góry nogami.
Pomyślałem,
że porozmawiam z nim i będę udawał, że notuję,
a tak naprawdę spróbuję odpisać jak najwięcej.
OSKARŻENIE: NARUSZENIE KODEKSU WOJSKOWEGO
To była bomba.
WITAMY W FORT BENNING
Postanowiłem znaleźć Calleya.
Poleciałem do Fort Benning.
Byłem w starym, złachanym garniturze.
Te same ciuchy od kilku dni.
Dotarłem tam rano.
Znalazłem go przypadkiem o północy.
Mieszkał w budynku dla pułkowników i generałów.
Tam bym nie szukał.
Było inaczej, niż się spodziewałem. Czekałem na potwora.
Zasypał mnie stekiem kłamstw.
Że to był ostrzał, wielu wrogów, nie wiadomo, kto jest kim.
Że robił swoje i chronił żołnierzy.
Że cywile ich atakowali i dlatego zginęli.
Powiedział: mój kapitan Ernest Medina jest jak ja.
Też go teraz przesłuchują. On ci powie.
Zadzwonił do niego. Powiedział, że ma tu reportera ze stolicy.
„Niech mu pan powie, że wykonywałem rozkazy”.
A Medina na to:
„nie wiem, o czym mówisz” i rzucił słuchawką.
Calley rzucił mi spojrzenie.
Jakby zrozumiał, że jest kozłem ofiarnym.
WEDŁUG WOJSKA CELOWO ZAMORDOWAŁ CO NAJMNIEJ 109 CYWILI
PODCZAS MISJI W MATECZNIKU VIETCONGU O NAZWIE PINKVILLE
OCZYŚCIĆ TEREN
OFIARY CYWILNE
Sy próbował sprzedać to kilku gazetom.
Unikali tematu jak zarazy.
W końcu dał ten tekst mnie ze słowami „nie spierdol tego”.
Przez następnych dziewięć godzin obdzwaniałem naczelnych różnych gazet
i próbowałem sprzedać im tę historię.
Sy, w zeszłym tygodniu wypuściłeś tekst o poruczniku
oskarżonym o zabójstwo 109 wietnamskich cywili.
Kto to wydrukował pierwszy?
Chicago Sun-Times, o 6.30 czasu waszyngtońskiego.
- Twój tekst dla Dispatch. - Tak.
Potem przedrukowało go około 30 gazet.
Tu trzeba kogoś spoza mainstreamu.
Pytałem magazyn Life, nie chcieli.
Look też nie. I wtedy zajął się tym David Obst z Dispatch.
Obiecał, że tekst trafi do gazet niezmieniony.
Pentagon za mną nie przepada.
Chcieli utrzymać to w sekrecie.
Pokrzyżowałem im szyki.
Poruczniku, ma pan chwilę?
Według Pentagonu Calley to szaleniec.
Czułem, że to nieprawda.
Pojawiło się więc pytanie: czy był rozkaz wystrzelania całej wioski?
A jeśli tak, to czy to się zdarza regularnie?
Jesteśmy z tobą, Calley!
Tam było coś jeszcze.
Musiało być. Nie wiedziałem, gdzie szukać.
Wojsko nie chciało mi pomóc.
- Przepraszam, nie wyłączyłem. - Odbierz.
No dobra.
Na szybko: mówiłem ci, że ostrzeżenie przyszło z Iranu.
Ale szło przez Arabię Saudyjską. Może nieważne.
Powiedziałeś, że prawdopodobnie z Iranu.
Tak było, tyle że przez Saudyjczyków.
- Nie szkodzi, to wystarczy. - Nie.
- Nie trzeba zmieniać. - Nie zdradzajmy za wiele.
Do widzenia. Próbuję się pożegnać. Pa.
Mówi, żeby nie zdradzać za wiele.
A było to tak.
Wracaliśmy do mojego domu przy Macomb Street.
Sy czytał The Washington Post.
Wypatrzył tam maciupką wzmiankę o dzieciaku nazwiskiem Ron Ridenhour.
Twierdził, że informował wojsko o masakrze.
Osiem miesięcy wcześniej Ridenhour napisał list do 30 członków Kongresu,
przewodniczącego Kolegium Szefów Sztabów, generałów i prezydenta.
Opisał straszne czyny.
Wróciłem do domu, spakowałem się, pożyczyłem pieniądze
i poleciałem do niego do Kalifornii.
Mówili mi dokładnie, że widzieli
poszczególnych żołnierzy i niektórych oficerów,
jak idą przez wioskę.
Patrolowali wieś i jeśli ktoś się tam pojawił,
przy ścieżce do wioski albo w samej wiosce,
to do niego strzelano.
Widzieli ludzi zastrzelonych bez powodu.
Poczułem, że muszę coś z tym zrobić.
Nie mogłem po prostu sobie żyć z tą wiedzą.
Gardziłbym sobą.
Ridenhour dał mi listę żołnierzy.
Wskazał dwie osoby, które mogą ze mną rozmawiać.
Jedną był młody mormon z Utah.
Nazywał się Michael Terry.
Od razu tam pojechałem i go znalazłem.
Powiedział, że to było w stylu nazistów.
POSTAWILI CAŁĄ GRUPĘ NAD ROWEM.
OFICER WYDAŁ ROZKAZ STRZELANIA. CHŁOPAK NIE MÓGŁ.
Drugie nazwisko, które wskazał Ridenhour, to Michael Bernhardt.
Spotkaliśmy się w Fort Dix.
Tej historii nie dało się spieprzyć.
Sama się napisała, wystarczyło nie przeszkadzać.
Miałem notatki od Terry’ego i od Bernhardta.
Wystarczyło oddać im głos.
TO BYŁO PRZEMYŚLANE.
ZWYKŁE MORDERSTWO, A JA NA TO PATRZYŁEM.
SIERŻANT MICHAEL BERNHARDT, AKTUALNIE W BAZIE.
WOJSKO KAZAŁO MI MILCZEĆ, MÓWI BERNHARDT.
ALE NIEKTÓRYCH ROZKAZÓW NIE DA SIĘ ŚLEPO SŁUCHAĆ.
Jakie miał pan rozkazy?
Przed operacją oficer dowodzący rozkazał,
że mamy zniszczyć wioskę i jej mieszkańców.
Uważa pan, że ludzie ze wsi byli członkami Vietcongu?
Mówi pan „ludzie ze wsi”.
Niektórzy z nich
byli za młodzi, żeby chodzić.
Nie mogli być w Vietcongu.
RÓŻNE REAKCJE NA HISTORIĘ MASAKRY
Mnóstwo ludzi nie chciało w to uwierzyć.
Wściekali się na nas, na posłańców.
WIELE OSÓB NIE WIERZY W RAPORTY
Nikt nie chciał wiedzieć, że to Amerykanie są tu źli.
MGLISTE DOWODY MASAKRY W WIETNAMIE
MASAKRA W WIETNAMIE WĄTPLIWA
PIERWSZE DONIESIENIA O MASAKRZE TO PROPAGANDA
W mediach pojawiły się informacje o wypadkach z udziałem kilku osób.
SZEF SZTABU ARMII USA
Niektórzy odnoszą te incydenty do całego wojska.
Są to jednak czyny garstki osób.
Nie wolno nam osądzać wojska jako instytucji.
Chciałem ustalić, co się stało.
Co to do diaska było?
To był mój cel.
Dalej szukałem ludzi.
Wiele osób dużo mi powiedziało.
Rozwiń to. Jak to: „co się stało”?
Jak do tego doszło?
Takie pogrążenie się w szaleństwie.
Przypominają mi się rzeczy, o których nie chcę myśleć.
Szukałem chłopaka z odstrzeloną stopą, Paula Meadlo.
Mieszkał na odludziu w Indianie.
Na starej, zniszczonej farmie.
Otworzyła mi pani, typowa dama z Południa.
Powiedziałem, że ja do Paula.
Że jestem dziennikarzem i chcę pomówić o wydarzeniach z wojska.
Powiedziała coś, co zostanie ze mną na zawsze.
Powiedziała gorzko: dałam im...
„Dałam im dobrego chłopca, a oddali mi mordercę”.
Kiedy wrócił,
zaczął się jąkać.
Spytałam, skąd się to wzięło.
Powiedział: „Mamo, byłem w piekle”.
Zapytałem Paula, co się stało.
A on po prostu...
Zabijanie, morderstwa, skrucha.
Wszystko to bardzo wprost.
Zadzwonił do mnie Sy i powiedział:
mamy pierwszą stronę na całym świecie.
WYSŁAŁAM DOBREGO CHŁOPCA. ZROBILI Z NIEGO MORDERCĘ.
MEADLO MÓWI: TAKIE BYŁY ROZKAZY.
Zadzwoniłem do wiadomości na CBS.
Zrobiłem coś, czego się nie robi, ale wtedy tego nie wiedziałem.
Zażądałem za materiał pieniędzy.
Zapytali ile.
Nie wiedziałem, więc wypaliłem, że 10 000 dolarów.
Po chwili usłyszałem: „dobrze”.
Wywiad miał przeprowadzić Mike Wallace.
Pogadał z nim dwie minuty i wysłał przed kamerę. Zaczęli nagrywać.
Ile osób zebraliście?
Jakieś 40, może 45 osób.
Zebraliśmy ich w centrum wsi.
- To byli mężczyźni, kobiety, dzieci? - Wszyscy.
- Niemowlęta? - Tak.
Zebraliśmy ich razem i kazaliśmy przykucnąć.
A potem...
Porucznik Calley zapytał, czy wiem, co mam z nimi zrobić.
Odpowiedziałem, że tak.
Uznałem, że chce, żebyśmy ich pilnowali.
Odszedł i wrócił jakiś kwadrans później.
Zapytał: „Czemu oni jeszcze żyją?”.
Odparłem, że nie sądziłem, że mamy ich zabić.
Myślałem, że mamy ich pilnować.
Odparł: „Nie, mają zginąć”.
No i...
Cofnął się z trzy metry i zaczął do nich strzelać.
Kazał mi zrobić to samo, więc zrobiłem.
Wystrzeliłem w nich z cztery magazynki.
- W mężczyzn, kobiety i dzieci? - Tak.
- I niemowlęta? - Tak.
Jak zastrzelić niemowlę?
Nie wiem. Samo wychodzi.
STRZELAŁEM DO NIEMOWLĄT. SAMO WYCHODZI.
Koniec ściemy, nie idziemy!
NA TO IDĄ TWOJE PODATKI
- I NIEMOWLĘTA? - TAK.
Wojskowy fotograf, Ron Haeberle, był tam z dwoma aparatami.
Dla wojska zrobił czarno-białe zdjęcia.
NIEZIDENTYFIKOWANI ŻOŁNIERZE W MY LAI
Ale nie powiedział nikomu, że miał jeszcze kolorową kliszę.
Po moim tekście sprzedał te zdjęcia.
EKSKLUZYWNE ZDJĘCIA ŚWIADKA MASAKRY W MY LAI
ROZKAZ BRZMIAŁ: ZNISZCZYĆ MY LAI I WSZYSTKO, CO TAM JEST
NIE NAZYWALIŚMY ICH CYWILAMI, DLA NAS TO BYŁ VIETCONG
RZEŹ, KTÓRA ZMROZIŁA ŚWIAT
Historia obiegła cały świat.
DZIEŃ, W KTÓRYM CZŁOWIECZEŃSTWO UMARŁO W WIETNAMSKIEJ WIOSCE
Ile osób z twojej rodziny zginęło?
Cztery osoby.
Wróciłeś z targu i co zobaczyłeś?
Jestem za mały, bałem się patrzeć.
Czy z twojej rodziny ocalałeś tylko ty?
Tak.
Przyszli i wszystko spalili.
Trochę osób pobili, trochę pojmali. Zabili wszystkich.
Wie pani może, dlaczego?
Nie wiem.
Zebrali tu wszystkich. Zabili nawet mnicha.
Wie pani, ile osób zginęło?
- Ile osób tu zabili? - Tak.
Nie wiem, ale śmierć była wszędzie. Widziałam mnóstwo zabitych.
Mój siostrzeniec ledwo umiał chodzić.
Trzymał mnie za głowę, płakał i wołał mamę.
A potem bum, strzelili do niego i umarł. Leżałam bez ruchu.
HISTORIA Z MY LAI NIEMAL PRZESZŁA BEZ ECHA
FREELANCER HERSH DOSTAŁ INFORMACJĘ I OPOWIEDZIAŁ O NIEJ PIERWSZY
Ameryka zaangażowała się w program morderstw, gwałtów itd.
Odwracaliśmy wzrok, reporterzy również.
A część z nich musiała o tym wiedzieć.
MY LAI TAJNE
To przerażające. Dlaczego tę historię utajniono?
Zabito tam 400 czy 500 osób.
Widział to z tuzin helikopterów, wysłanych tego dnia jako wsparcie bojowe.
W powietrzu był wtedy dowódca Dywizji Piechoty „Americal”.
Był tam pułkownik dowodzący brygadą.
Był dowódca grupy uderzeniowej.
W parę dni dowiedziało się 300-400 żołnierzy.
Nikt niczego nie zgłosił, nie powiedział.
Można z tego wyciągnąć dwa wnioski.
Pierwszy: że to było zdarzenie tak szokujące,
że nie dało się o nim nawet mówić.
Drugi, moim zdaniem bardziej logiczny, jest taki,
że tak to w Wietnamie wygląda.
ZAOBSERWOWANO CIAŁA W ROWIE. PRZERWA NA JEDZENIE
8. LUNCH 7. ZAOBSERWOWANO OK. 50 CIAŁ
Wojsko lubi liczyć zabitych.
Sukces mierzy się liczbą zabitych wrogów.
Westmoreland potrzebował liczb.
Jak osiągnąć potrzebną liczbę zabitych?
Znaleźć miejsce jak My Lai,
powiedzieć, że to Vietcong, i zabić wszystkich.
Zabijano na trzy sposoby.
Większość żołnierzy brała udział. Nie wszyscy.
- Nie o to mi chodzi. - Powiem, co zrobili.
Skupmy się na faktach.
Zebrali ludzi w grupy po około 100 osób.
Potem strzelali do nich z karabinu maszynowego.
Nie wiesz tego na pewno.
- Jako reporter wiem. - Sam z siebie?
Reporter nie bazuje na sobie.
Nawet przemowa prezydenta byłaby do niczego.
RAPORT ZE WSTĘPNEGO ŚLEDZTWA
Po mojej publikacji wojsko przeprowadziło śledztwo.
Na bieżąco czytałem zeznania.
Wojsko stawało na głowie, by odkryć, jak się dowiedziałem.
To miała być tajemnica.
DOWÓD P-1: FOTOGRAFIA MY LAI I OKOLIC
Kiedy przyjrzysz się zdjęciom lotniczym,
czy potrafisz oznaczyć, gdzie według twojej wiedzy
znajdował się rów,
w którym były ciała?
Tak jest.
5. RÓW Z OK. 30-40 CIAŁAMI
DOWÓD NR P-152 WEDŁUG ZEZNAŃ PANA LACROSSA
DOWÓD NR P-189 WEDŁUG ZEZNAŃ PANA PENDLETONA
DOWÓD NR P-122 WEDŁUG ZEZNAŃ SIERŻANTA OLSENA
WYKONAŁ Z PAMIĘCI THOMAS J. KINCH 21.01.1970, WASZYNGTON
WYKONAŁ Z PAMIĘCI CALVIN L. HAWKINS 06.02.1970, WASZYNGTON
WYKONAŁ Z PAMIĘCI DENNIS M. BUNNING 16.01.1970, WASZYNGTON
CHŁOPIEC, DZIEWCZYNKA I MĘŻCZYZNA BŁAGAJĄCY O ŻYCIE
Nie wiem, czy chce pan to słyszeć.
Proszę mówić, co ma pan do powiedzenia.
Dobrze.
Pierwszy strzał trafił niemowlę w głowę.
Odwróciłem się i zwymiotowałem. To był pierwszy raz, kiedy...
Zabijałem już ludzi,
ale nigdy nie widziałem, co się wtedy dzieje.
POROZRZUCANE CIAŁA
Proszę powiedzieć, co się stało po zastrzeleniu tej grupy.
Cóż.
W tym samym czasie kilka osób gwałciło kobiety z okolicy.
Trzech żołnierzy gwałciło naraz jedną dziewczynę.
Ktoś zabrał tam jedną z dziewczyn.
Jeden czy dwóch po wszystkim zastrzeliło te kobiety.
MARTWA KOBIETA W ŁÓŻKU
Każdy dzień dodawał mi 30 lat.
Tak się czułem.
Robiło się coraz gorzej.
Szukałem tych ludzi miesiącami.
Dowiedziałem się więcej. To było straszne.
Parę razy miałem tego wszystkiego dość.
P-78 NIEOZNACZONE GROBY NA SKRAJU MY LAI
Były zeznania, że My Lai to nie odosobniony przypadek.
Tego samego dnia była druga masakra.
Wojsko opisywało My Lai jako odosobniony przypadek.
Nie był odosobniony w ramach wojny ani nawet tego dnia, poranka, regionu.
To samo działo się trzy kilometry dalej.
W tuszowanie tej sprawy było zamieszanych 14 oficerów.
Ostatecznie postawiono im zarzuty zaniedbania obowiązków,
niestosowania się do przepisów i zaniedbania raportowania nadużyć.
Każdy z nich mordował, planował morderstwo lub je tuszował,
a oskarżono ich o zaniedbanie raportowania.
Westmoreland skończył kadencję i dostał awans,
choć każdy w wojsku i w sztabie wiedział,
że zabijał cywilów.
Cześć.
Jasne, że cię ochronię. Nie wiem nawet, jak cię opisać.
Badaczka po powrocie z Gazy.
Opisujesz, że biorą na cel kobiety i dzieci.
Kto ma statystyki?
Jeśli chodzi o systemowe ataki dronowe na dzieci,
mam dziesiątki zdjęć rentgenowskich dzieci
z pociskami z dronów w szyjach czy w głowach.
Mam je od lekarzy.
To są dzieci.
Co za koszmar. A to dopiero początek.
Nie mogę sobie pozwolić nie wierzyć, że coś da się zrobić.
Jestem w kontakcie z moimi bliskimi.
Jeśli stracę wiarę, to tak, jakbym ich porzuciła.
Wracasz?
Taki jest plan.
Ludzie nie rozumieją, że to ustanawia precedens.
To, co się tam dzieje, rujnuje przeszłość i przyszłość.
Przeszłość i przyszłość tak samo.
Wszystko przepada.
Mój ojciec niewiele z nami rozmawiał.
Albo się nie odzywał, albo wściekał.
Jak to ludzie z Europy Wschodniej.
Dopiero później poznałem sekrety.
Mój tata był żydowskim uchodźcą.
Przyjechał do USA, nie znając angielskiego.
W swoim kraju był skrzypkiem, pięknie grał.
Pochodził ze wsi o nazwie Šeduva.
Bycie Żydem w ówczesnej Litwie było jak piętno.
LISTA PASAŻERÓW
Kiedy miał 16 czy 17 lat, około 1920 roku,
dostał się ze środkowej Litwy do Hamburga.
Zaoszczędził 12 dolarów, żeby dostać się na statek do Ameryki.
Nie znał angielskiego.
SĄDOWA ZMIANA NAZWISKA Z ISADOR HERSHOWITZ NA ISADORE HERSH
Lata później przyszli Niemcy.
Zaprowadzili wszystkich Żydów do lasu i zabili ich.
Wszyscy zginęli.
Nigdy z nim o tym nie rozmawiałem, bo nie wiedziałem.
Ani słowa o Holokauście.
Chciałbym usłyszeć tę historię.
Mama ci nie mówiła?
Mama o niczym nie mówiła. Ewentualnie kłamała.
Zawsze o tym wiedziałem.
Mama lubiła piec.
Czasem kupowała ciastka i mówiła, że je upiekła.
Jakbyśmy nie widzieli różnicy.
Wiesz, o co chodzi? To nic. Była moją matką.
KWIECIEŃ 1944
Mam brata bliźniaka. Zajmuje się fizyką fal.
Mama ubierała nas tak samo, aż się sprzeciwiliśmy, mieliśmy 13 lat.
W domu w żaden sposób nas nie kształcono.
Dołączyłem do klubu książkowego.
ZACZNIJ OD JEDNEJ Z TYCH DOBRYCH KSIĄŻEK
Kochałem książki.
Nauczyły mnie myśleć.
Mój ojciec prowadził własną pralnię.
W South Side w Chicago, na rogu 45th i Indiana Av.
Lubiłem tam pracować.
To była czarna, robotnicza społeczność.
Pamiętam jednego Sterlinga, był tuż po dwudziestce.
Prasował spodnie za 12 centów.
Zabierał mnie na mecze.
Widziałem świetnych czarnych graczy, Satchela Paige’a i innych.
Mówił mi: poradzisz sobie, mały, jesteś dobrego koloru.
„Ja tego nie mam. Do końca życia będę prasował spodnie”.
Nie mówił wprost, ale zrozumiałem.
Miałem dwie starsze siostry, też bliźniaczki.
Marzyły, żeby się wynieść z domu.
Od zawsze musiałem trochę kombinować.
Od 15 roku życia utrzymywałem rodzinę.
Pamiętam, jak kaszlał.
Trzy paczki dziennie. Pamiętam, jak kaszlał.
Miał raka płuc i przerzuty do mózgu.
Był coraz słabszy. Kąpałem go, opiekowałem się nim.
Wcześniej miałem same piątki, teraz rzuciłem szkołę.
Mówił, żebym zapomniał o studiach.
Miałem prowadzić po nim pralnię, uważał, że się nadaję.
Alan, mój brat, się nie nadawał. On miał studiować.
Ojciec mówił, że ja nie potrzebuję.
Tak uznał, bo nadawałem się do sklepu. I tak było.
Jakich cech do tego trzeba?
Trzeba gadać, mieć charyzmę, lubić ludzi.
Pewnego dnia wracałem z pralni po zamknięciu.
Wiedziałem, że zmarł, bo w domu było ciemno.
Nie wiedziałem, że jest tak źle.
Nikt nie pomyślał, żeby dać mi się pożegnać.
Był tam dwuletni college.
Na University of Illinois, taki policealny.
Był bardzo tani. To było coś.
Wiedziałem, że umiem pisać. Nie sądziłem, że to coś warte.
To w ogóle nie miało znaczenia,
skoro obsługiwałem kasę i wydawałem ubrania.
Jednym z pierwszych zadań było porównanie
dowolnej brytyjskiej powieści z amerykańską.
Napisałem więc esej.
Pewnego dnia zbieraliśmy się już po zajęciach.
Nauczyciel spytał, czy jest Seymour Hersh. Kurwa, coś przeskrobałem.
Podszedłem do niego ze spuszczonym wzrokiem.
Zapytał: ty jesteś Hersh? „Tak”.
„Co tu robisz?”.
Od razu zrozumiałem.
Ojciec umarł i tak dalej.
Zapytał, gdzie ta moja pralnia.
Przy 47th i Indiana Avenue, na South Side.
Zapytał, czy mam swój grafik.
„Przyjdź jutro na uczelnię, do biura rekrutacji”.
Płaczę na samą myśl o tym.
Na University of Chicago.
Poszedłem, dali mi test.
Mówili, że nie potrzebuję angielskiego.
Ale chciałem, chciałem wszystkiego.
I tyle. To zmieniło moje życie.
Chicago to był dla mnie inny świat.
Miałem dziewczynę z Waszyngtonu.
Jej ojciec pracował w rządzie. Przeżyłem szok.
Miałem 19 czy 20 lat.
Powiedziała: „Mój ojciec uważa, że Eisenhower to dupek”.
Tak się wyrażać o prezydencie?
„A twój ojciec nie pracuje...”?
„No tak. To kretyn i dupek”.
To prezydenci mogą tacy być?
Miałem 19 czy 20 lat. Nie rozumiałem świata.
Nie sądziłem, że mogę coś zmienić.
Nie mam złudzeń.
Ale czułem, że jest we mnie jakaś odwaga.
Jakiś facet zaczepił mnie kiedyś przy barze.
Spytałem, co robi.
Był reporterem z agencji City News.
Spytałem: jak to?
„Nie wiesz, co to znaczy?”. „Nie”.
To był prawdziwy cud.
Cudem znalazłem drogę do dziennikarstwa.
Gdy ktoś napisał artykuł,
zwijałem 12 kopii, wkładałem do pojemników
i wysyłałem rurą pneumatyczną do gazet.
Taką miałem pracę.
Po miesiącu awans na reportera kryminalnego.
Uwielbiałem pracę reportera.
W Chicago roiło się od mafii.
A policja miała z mafią coś wspólnego.
Rozumiałem to.
Pierwsze, czego się uczysz, to nie zadzierać z policją.
Choćby kradli i rabowali, nic nas to nie obchodzi.
Zobaczyłem więc z bliska tyranię i zrozumiałem, że to ona.
Ale było to też ekscytujące.
Piszę właśnie coś, co może wyjść dziecinnie
w porównaniu z całą historią, ale jest dość dobre.
Ale to ważne, bo trzeba ostrzegać o Dimonie.
Dimona nie była celem.
Mówiłeś, że z lotniska jest tam 48 kilometrów. Wcale nie.
Jest 45. Przegrałeś.
Pa, do usłyszenia.
To mój przyjaciel z Izraela, pomógł mi 30 lat temu.
Widziałaś? Wysłałem ci.
Wysłałem to do ciebie albo do mojej zmarłej matki.
Może przeczyta.
Wróciłem kiedyś z Hanoi.
Pojechałem tam w czasie wojny.
Powiedziała: pchasz się, gdzie cię nie chcą.
Pchasz się tam, gdzie cię nie chcą.
Zobaczmy, co z tym zrobiłem.
REDAKTOR NACZELNY, NEW YORK TIMES
SZANOWNY PANIE, MOŻE DA MI PAN PRACĘ?
CHCIAŁBYM PISAĆ O AMERYKAŃSKIM ŻYCIU.
MAM JUŻ DOŚĆ MASOWYCH ZABÓJSTW.
JAK PAN MYŚLI? SY HERSH
Dostałem wizę do Hanoi.
Zadzwonili do mnie z Timesa, że opublikują mi coś z Wietnamu.
Tak oto zatrudnił mnie Abe Rosenthal.
Zaraz potem chciał się ze mną spotkać Henry Kissinger.
Zmartwiło go, że facet od My Lai jest teraz w New York Timesie.
Nie czuł się z tym dobrze.
Zawsze stawiał na swoim.
Był doradcą Nixona do spraw bezpieczeństwa i spędzał dużo czasu z mediami.
Potrafił dobrze je wykorzystać.
PLAN DNIA PANA KISSINGERA
Pojechałem do Białego Domu.
Zapytał, jakie mam wrażenia z pobytu w Hanoi.
Mówię, że nie widziałem oznak braku morale.
Z kwadrans się z nim przekomarzałem, ani słowa o polityce.
Przerwał mi, żeby zadzwonić do swojego człowieka w Wietnamie.
Powiedział mu, że wiem o tym kraju więcej niż CIA.
Pomyślałem, że to jakieś żarty.
Czy taki tani chwyt ma mi pochlebiać?
Byłem zdumiony.
Ale tak to działało.
Kissinger dzwonił do Maxa Frankela, szefa biura New York Timesa,
i Bernie Gwertzman od głównych artykułów o polityce zagranicznej
opisywał jakąś historię.
Pojawiało się w niej to, co mówił Kissinger.
„Według amerykańskich władz rozmowy są w impasie”.
„Ważny urzędnik mówi”. To zawsze Kissinger.
To było szokujące.
Miał niesamowitą władzę nad prasą.
Nie podobało mu się, co robiłem.
Nixon: Ten Hersh to skurwiel.
Kissinger: No. Nixon: Pewnie agent komunistów.
Kissinger: Właśnie.
Nixon: Szokujące, że Times wypuścił coś takiego.
Kissinger: Hańba. Nixon: Co myślisz?
Nixon: Na bank to wszystko zmyślił.
Dopiero się rozkręcałem w Timesie, kiedy ktoś z CIA
opowiedział mi niesamowitą historię o ściśle tajnej operacji.
Rosjanie stracili łódź podwodną, a na niej być może książkę kodową.
CIA wymyśliła historyjkę, by przejąć rosyjską łódź
za pomocą statku Howarda Hughesa.
Nazywał się Glomar Explorer.
To była szalona, durna operacja.
GLOMAR EXPLORER TESTUJE SYSTEMY GÓRNICZE NA MORZU
Miałem historię.
Ale rząd przekonał gazetę, by jej nie publikowano.
Kwestie bezpieczeństwa.
Zatrzymali ją na dwa lata.
Nie rzuciłem pracy, choć chciałem.
Najwięcej kłopotów sprawiał mi Sy.
Gazeta nie lubiła przegrywać,
ale też nie chciała być pierwsza.
BILL KOVACH, REDAKTOR TIMESA
Times śmiertelnie się bał puścić coś kontrowersyjnego jako pierwszy.
Bali się podważać wiarygodność rządu.
Zwolnili cię?
W Waszyngtonie przyłapano w weekend pięciu mężczyzn,
którzy próbowali zainstalować podsłuchy w siedzibie demokratów.
To było w weekend.
Times przegapił tę historię, bo w weekendy wszyscy byli na plaży.
W tym czasie Washington Post zdobył raport policyjny
i wysłał tam Woodwarda i Bernsteina.
Poszedłem do sądu na ogłoszenie aktu oskarżenia.
Sędzia zapytał głównego włamywacza, Jamesa McCorda, gdzie pracuje.
Opowiedział: „W CIA”.
Sędzia na to: „Proszę głośniej”.
W końcu powiedział: „W CIA”.
Oglądałem to z pierwszego rzędu.
Wyrwało mi się „o jasna cholera”.
Media przedstawiły to jako dziwną, niewyjaśnioną historię.
Carl i ja byliśmy innego zdania.
Dalej nie wiemy, co dokładnie stało się podczas kampanii,
jaki sabotaż i szpiegostwo polityczne.
To nie tylko podsłuchy.
Przez siedem miesięcy ta historia interesowała tylko nas dwóch.
To był temat Woodwarda i Bernsteina.
W końcu pod koniec 1972 Rosenthal powiedział:
„Nie będziemy popychadłem Washington Post”.
Nie chciałem pracować nad Watergate.
Nie znałem nikogo w Białym Domu.
Ale byłem dość arogancki.
Więc kręciłem się tu i tam, węszyłem.
Komitet mi co nieco zdradził.
W końcu znalazłem jednego z włamywaczy.
Opowiedział mi, jak to wszystko tuszowano.
4 OSKARŻONYCH W SPRAWIE WATERGATE WCIĄŻ OTRZYMUJE PENSJĘ
Sy Hersh opublikował 14 stycznia artykuł o tym,
że włamywaczom płaci się za milczenie.
To był ważny artykuł.
Kolejny dowód na tuszowanie sprawy.
To było dla nas bezcenne.
Nie dość, że to Sy Hersh od My Lai, to jeszcze New York Times.
Zadzwoniłem do niego z podziękowaniami. To samotnicza praca.
Powiedział: musimy wciągnąć w to Timesa.
„Niewiarygodne, że was to nie interesowało.
Ale byliście durni”.
Szczerze mi podziękował.
Mogłem podjąć ten temat dla Timesa.
3 GODZINY PRZESŁUCHAŃ
Dobrze mi się rywalizowało z Carlem i Bobem.
Panie Mitchell, Times cytuje rządowych śledczych.
Podobno koordynował pan plan zatuszowania afery Watergate.
Zauważyłem dzisiejszy artykuł w Timesie.
Jest taki sam jak wszystkie inne ich artykuły.
Nie wierzę w żaden.
DZIŚ MITCHELL, STANS I VESCO ZOSTANĄ POSTAWIENI W STAN OSKARŻENIA
NIE MA DOWODÓW CO DO NIXONA
Nixon: Cholera, ta historia w Timesie i artykuł Hersha...
Zwykle nie zmyśla swoich tekstów.
Kawał z niego skurwiela, ale zwykle mówi prawdę.
Zacząłem dostawać unikalne informacje.
Rozmawiał ze mną personel Białego Domu.
Wspaniali ludzie z Departamentu Sprawiedliwości.
AKCJA POD PRZYKRYWKĄ
Zacząłem pojmować, ile ukrywa się sekretów.
Kissinger działał tajnie na całym świecie.
Kontrolował mnóstwo tajnych operacji.
Kierował tym tzw. Komitet 40. Kissinger był jego szefem.
Robili wszystko, by utrzymać władzę.
Kłamstwa, mataczenie, pozbycie się ludzi.
Allende!
Nixon nie cierpiał Allendego.
Był lewicowcem, komunistą.
Znacjonalizował kopalnie miedzi,
własność ludzi finansowo wspierających Nixona.
Wywierał więc sporą presję na Kissingera i CIA,
by Allende nie porządził długo.
W 1973 Allende został zabity, w Chile doszło do przewrotu.
Pojawił się faszysta Pinochet.
Aresztowano tysiące ludzi. Wiele osób zabito.
TRANSKRYPCJA ROZMOWY: KISSINGER I PREZYDENT
K: WITAM. P: CZEŚĆ, HENRY.
K: PANIE PREZYDENCIE.
K: DOPINAMY SPRAWĘ W CHILE.
OCZYWIŚCIE W GAZETACH PŁACZĄ,
BO UPADŁ PROKOMUNISTYCZNY RZĄD.
P: NO NIEŹLE.
K: ZAMIAST ŚWIĘTOWAĆ! ZA EISENHOWERA BYLIBYŚMY BOHATERAMI.
P: ALE JAK WIESZ, NIE WIADOMO, ŻE TO MY.
K: BO TO NIE MY. TYLKO POMOGLIŚMY.
KISSINGER ROZMAWIA O CHILE
SKIEROWAŁ WALKĘ GOSPODARCZĄ WPROST PRZECIWKO ALLENDEMU
AUTOR: SEYMOUR M. HERSH
Wszystko było powiązane.
Komitet wyborczy Nixona,
Biały Dom Nixona, CIA Nixona.
Wszystko powiązane ze sobą.
Jutro w południe ustępuję ze stanowiska.
Na prezydenta zostanie zaprzysiężony wiceprezydent Ford.
MEMORANDUM NA TEMAT SEYMOURA HERSHA
HERSH ROZMAWIAŁ Z WIELOMA BYŁYMI PRACOWNIKAMI.
POZYSKAŁ SPORO POUFNYCH INFORMACJI NA TEMAT PRACY AGENCJI.
JAMES ANGLETON, SZEF KONTRWYWIADU
Ludzie z CIA zaczęli mi mówić więcej.
Sy, jako reporter pozyskałeś sporo informacji.
Wiadomo, że krytykujesz władze,
a jednak wciąż otrzymujesz przecieki.
Czy system nie jest szczelny?
Na pewno nie jest. Na 100%.
Zawsze poświęcam uwagę przeciekom.
Jeśli są dobre, rzucam wszystko i jadę.
WYSŁANO CZARNĄ KSIĘGĘ
Ludzie mówią, z wielu powodów.
Rozmawiają ze mną.
Chcą się zwierzyć, co złego i głupiego zrobili.
Zawsze tak myślałem.
Zaprzyjaźniłem się ze źródłem.
Nazywał się Bob Kiley.
Już nie żyje, więc mogę o nim mówić.
CIA zrekrutowało go, żeby śledził studentów aktywistów.
Był coraz bardziej rozczarowany.
Odszedł z CIA.
Zdzwoniliśmy się.
SZPIEGOWANIE PRZEZ CIA
Opowiedział mi o Chaosie.
TEMAT: PROGRAM [MH] CHAOS
Czym jest Operacja Chaos?
MASOWE ZWRACANIE KART POBOROWYCH
Powiedział mi, że w latach 60. Biały Dom naciskał na rząd,
by sprawdzić, czy komuniści sterują ruchem studenckim.
CIA zaczęła nawiązywać kontakty z grupami studenckimi
i rekrutować w nich agentów.
JUŻ DOŚĆ WOJNY
Szpiegowali nasze dzieci.
USA TO PRZESTĘPCA IMPEACHMENT DLA NIXONA
Kontrwywiadem kierował James Angleton.
Był legendą w CIA.
Zadzwoniłem powiedzieć mu, że wiem o Chaosie.
Nie tylko zaprzeczył,
ale zaoferował mi dwa inne tematy, jeśli porzucę ten.
Wiedziałem, że to prawda.
WIELKA OPERACJA CIA PRZECIWKO SIŁOM ANTYWOJENNYM
ZA CZASÓW NIXONA
WIELKA OPERACJA CIA PRZECIWKO SIŁOM ANTYWOJENNYM
ŚCIŚLE KOORDYNOWANA
New York Times donosi dzisiaj, że CIA konsekwentnie naruszała swój statut
od lat 50. do końca prezydentury Nixona.
Szpiegowano co najmniej 10 000 Amerykanów.
Według prawa CIA może zdobywać informacje tylko za granicą.
Angleton był wściekły, delikatnie mówiąc.
Po kilku dniach intensywnej presji Angleton oświadczył,
że rezygnuje z funkcji szefa kontrwywiadu w CIA.
Jim Angleton.
Skąd ta rezygnacja?
Na każdego przychodzi pora, gdy...
nie służy już ojczyźnie.
To samodzielna decyzja czy nacisk?
Przez okno mnie nie wyrzucono.
Kiedy nad tym pracowałem,
w CIA mocno mi się przyglądali.
Obserwowali mnie od dłuższego czasu.
POUFNE
Wpadli w panikę, bo wiedziałem o tajnym dokumencie o tzw. klejnotach.
TEMAT: KLEJNOTY RODZINNE
Później dodali „rodzinne”, ale wtedy klejnoty.
DO UŻYTKU WEWNĘTRZNEGO
Były szef CIA kazał zebrać wszystkie ich wykroczenia.
Chciał, by każdy w Agencji, kto wie o czymś sprzecznym z konstytucją,
dorzucił to do reszty.
Każde naruszenie amerykańskiego prawa.
Zabójstwa za granicą, szpiegowanie w kraju, pranie mózgów.
Powstała księga na 600-700 stron i ja o niej wiedziałem.
WOJNA SEYMOURA HERSHA Z CIA
CIA od początku działa w ukryciu.
Reportaż Sya był impulsem do założenia komisji Rockefellera,
a ona z kolei do senackiej komisji Churcha.
Rozpoczynamy przesłuchania.
W efekcie społeczeństwo dostało pełny i bardzo brzydki obraz
rządowej agencji, która działała w tajemnicy.
Całą prawdę i tylko prawdę, z Bożą pomocą?
Tak.
Powiedział pan, że wiedział w 1970 roku,
a także przez dłuższy czas,
że CIA otwiera przesyłki w Nowym Jorku?
Zgadza się.
Pewne prawa jednostki trzeba poświęcić
dla bezpieczeństwa kraju.
Operacja Chaos to czubek góry lodowej.
Senat zebrał się na tajnej sesji, by omówić raport komisji
o udziale CIA w zabójstwach zagranicznych przywódców.
Mordercze spiski snuto za czterech prezydentów.
Od zamachu na Castro w 1960 za prezydentury Eisenhowera
po śmierć chilijskiego generała w 1970 za prezydenta Nixona
plus działania za czasów Kennedy’ego i Johnsona.
Nie było żadnych reguł
ustalających zasady mordowania zagranicznych liderów.
Nie było spisku.
Według mojej wiedzy
CIA nie jest odpowiedzialna za zabójstwo żadnego przywódcy.
Czy rozmawiano o możliwych zamachach?
Nie wiem, czy przestałem bić żonę,
czy to pan przestał bić swoją.
Takie gadanie.
W rządzie rozmawia się o przeróżnych sprawach.
- O zabójstwach? - O przeróżnych sprawach.
- Nie odpowiada pan na pytanie. - Nie miałem zamiaru.
Po rezygnacji Helms spalił dużo papierów.
Dosłownie palił je w gabinecie.
Powiedział mi o tym Kiley, jego asystent.
Ludzie od tajnych operacji i brudnych sztuczek
mają swoje historie, ale się nimi nie dzielą.
Ostatecznie wypuszczono zredagowane Klejnoty.
Oczywiście było tego więcej.
Wiemy, że pod koniec lat 50. w CIA
próbowano stworzyć śpiącego agenta za pomocą LSD.
Chcieli przeprogramować człowieka na zabójcę.
Naprawdę szaleństwo.
KONTROLOWAĆ LUDZKIE ZACHOWANIE
Kogoś z wewnątrz to zaniepokoiło.
Frank Olson chciał rzucić pracę. Uznano go za zdrajcę.
Frank Olson skoczył na spotkanie śmierci z 10 piętra hotelu Statler w Nowym Jorku.
Rodzinie powiedziano, że to samobójstwo.
RODZINA POZYWA CIA W SPRAWIE SAMOBÓJSTWA
Mam powody, by wierzyć, że to zabójstwo ukartowane przez CIA.
Witamy w sekcji Historia CIA.
HISTORIA CIA DYREKTOR CIA WILLIAM COLBY
Associated Press organizowało zjazdy.
Przyjeżdżali wszyscy naczelni gazet.
Dziękuję.
W pewnym sensie też jestem naczelnym.
Około 18 schodzę na konferencję redakcyjną
z osobami, które piszą nasze publikacje.
Raport dla prezydenta,
różne publikacje dla szerszej grupy urzędników.
Ludzie nie ufają obecnie rządowi,
więc to naturalne, że spodziewają się występków, tuszowania
i tego typu zjawisk w sferze wywiadowczej.
Z wielką uwagą i podekscytowaniem
spotyka się uchylenie kurtyny tajemnic.
Uważam, że to zrozumiałe.
Ale prosiłbym o zachowanie umiaru, zwłaszcza przy państwa pracy.
Myślę, że pan Colby odnosi się do historii o szpiegowaniu w USA.
Posłuchajcie.
Zgromadzili jakieś 650 stron dowodów na przekroczenie prawa w USA,
czy też domniemane przekroczenie prawa.
Ale zataili to do momentu, w którym ukazał się artykuł w prasie.
Szczerze mówiąc, jako obywatel USA uważam,
że trzeba wymienić kierownictwo, wpuścić świeżą krew.
Tak bym to widział i tyle.
Nagłe zwolnienie sekretarza obrony i szefa CIA
odbiło się echem w amerykańskim wywiadzie.
Prezydent Ford wyznaczył George’a Busha na następcę Colby’ego w CIA.
Sy jest osobą skomplikowaną i nieprzewidywalną.
W zależności od sytuacji
może być cichy i spokojny albo biegać po ścianach.
Jedyne, co dla niego zawsze charakterystyczne,
to to, że robi absolutnie nieczytelne notatki.
Byłem w Nowym Jorku i chciałem robić coś innego.
Zacząłem pisać o korporacjach.
To był nowy świat, nic o nim nie wiedziałem.
Słyszałem o kimś nazwiskiem Jeff Gerth.
Freelancer, pisał dla podziemnej gazety.
Sporo wiedział, zaczęliśmy pracować razem.
Fajnie było pracować z kimś.
Długo byłem samotnikiem.
Ważne, czego nie robią.
Sy miał w sobie pewien urok. Nie umiem tego wyjaśnić.
Sporo ludzi wiedziało, kim jest,
i część osób wręcz kusiło, żeby...
„Sy Hersh bada ten temat, chcę z nim pogadać”.
Chociaż wiedzieli, że to będą trudne pytania
i że mogą wypaść średnio.
Times nigdy nie prowadził śledztwa na temat korporacji.
Redaktorzy się stresowali.
Początek mojego końca w Timesie nastał wraz z pisaniem o korporacjach.
To było okropne.
Wcześniej wybierałem temat i słyszałem „super, powodzenia”.
Ale przy korporacjach było „Po co? O co chodzi? Dlaczego?”.
Musiałem napisać bzdurną notkę do redakcji krajowej,
dlaczego chcę to zrobić.
Co napisałem?
„Dalszy etap sagi Sya Hersha o tym, jak działa świat, tym razem
wszystko, czego nie chcecie wiedzieć o Gulf and Western”.
Gulf and Western to był dynamiczny konglomerat.
Zaczęli jako firma z branży przemysłowej,
wykupowali sporo mniejszych firm.
Potem zaczęli działać w branży filmowej i wydawniczej.
Zyskali status hollywoodzkich sław.
To był nowy rodzaj korporacji z wieloma gałęziami
niepowiązanymi z głównym biznesem.
Mieli ogromną swobodę.
Mogli ukrywać zyski i pieniądze.
NOTATKI JEFFA GERTHA
Byłem w szkole handlowej.
Czytałem raporty dla akcjonariuszy, zeznania publiczne
i sporo notatek z procesów.
Wykryliśmy oszustwa, korupcję. To nie miał być miły artykuł.
Gazeta nie chciała go puścić.
Zawierał informacje o korporacyjnej Ameryce,
które nie podobały się Timesowi jako części korpostruktur.
A potem Gerth, z przyczyn, które zna tylko on,
postanowił przeczytać dokumenty korporacyjne Timesa.
Powiedział: o Boże.
„Abe, twój kumpel Abe, kupił sobie nowy apartament,
a rada nadzorcza udzieliła mu pożyczki na połowę ceny”.
Powiedziałem: mamy problem.
Pisaliśmy o wygodnych pożyczkach dla dyrektorów firm,
a to samo działo się w New York Timesie.
Ale się wściekłem!
Wydarłem się na Abe’a.
„Oszalałeś? Bierzesz pieniądze od rady?
Masz być od niej niezależny!”.
Abe odpowiedział: „Mój prawnik powiedział, że mogę”.
A ja na to:
„Tak mówił każdy oszust w moim życiu”.
Sy potrafił skupiać na sobie uwagę.
Wrzeszczenie to jest jakiś sposób.
To nie jest jego jedyny sposób,
ale czasem bardzo szybko się odpala.
Może nie grozi ludziom, ale potrafi podnieść temperaturę.
Według Gulf and Western Sy im groził.
Sy rozmawiał tam z wysoko postawioną osobą i mocno ją wkurzył.
Gość napisał list z pogróżkami do gazety.
NIEODPOWIEDZIALNE SZERZENIE POMÓWIEŃ
SZKODY NA RZECZ AKCJONARIUSZY G&W
ODPOWIEDZIALNOŚĆ
Redakcja zgodziła się wypuścić tekst, ale na szalonych warunkach.
Próbowali wszystkiego.
PIERWSZY Z TRZECH ARTYKUŁÓW SEYMOURA HERSHA I JEFFA GERTHA
Zażądali dodatkowych źródeł.
Zedytowaliśmy, a w ostatniej chwili i tak nie chcieli publikować.
Czemu stamtąd odszedłem? To był główny czynnik.
Ujmę to tak.
Imprezy pożegnalnej nie było.
Czy przeszkadza ci, że ktoś... Bo na pewno będą telefony.
Ludzie cię nie lubią.
Przeszkadza ci to? Czy to część pracy?
Nie przepadam za tym.
Zdarza mi się płakać.
Niektóre okropne recenzje są śmieszne.
Mamy telefon z Boise w stanie Idaho.
- Już na antenie. - Jestem Bill.
- Bill. - Chciałem skomentować.
Słyszałem oświadczenie pana Hersha.
Chciałbym mu powiedzieć, że takich jak on
powinno się odesłać.
Odesłać? Co masz na myśli?
Hawana to byłby dobry pierwszy przystanek.
Co najbardziej cię oburza?
Co takiego w panu Hershu?
I już go nie ma. Wypowiedział się.
Hawana.
Co odpowiadasz?
Powiem panu z całym szacunkiem,
że mam prawo tu być tak samo jak pan.
Dotarłem do granic dziennikarstwa. Bo one są.
Nie da się robić tak dużo,
jeśli coś publikujesz i dzień później jest w gazetach.
Książki mają to do siebie, że nie wypuszczasz ich od razu.
Można je lepiej przemyśleć.
Moje książki wkurzały ludzi.
BROŃ CHEMICZNA I BIOLOGICZNA TAJNY ARSENAŁ USA
ZATAJONE
CENA WŁADZY KISSINGER W BIAŁYM DOMU NIXONA
WARIANT SAMSONA
Zwłaszcza ta o Kennedym.
CIEMNA STRONA
Tę książkę opisywano jako złą i zmyśloną.
Dlaczego historycy i dziennikarze tak się nią brzydzą?
Nie tylko twierdzą, że napisałeś kiepską książkę,
ale że zrobiłeś to dla kasy.
Mogę tylko zgadywać.
Dla kogoś, kto w latach 1960-63 był w Białym Domu jako dziennikarz,
to informacja, że źle wykonywał swoją pracę.
JFK ZDEMASKOWANY
Ten temat dobrze opracowany musiał być hitem.
- Działa, Mark? - Tak.
Pracowałeś w letnim domku w Lawford House.
- Widziałeś Marylin? - Tak.
Wiedziałeś, że była z prezydentem?
Nie mieliśmy wstępu do domu.
Nie widzieliśmy, co się działo w środku.
Ale zakładaliśmy, że miał romans z Marylin Monroe.
- Czyli... - Możemy nieoficjalnie?
Jak wolisz. Możemy przestać.
Pomagałem Syowi przy tej książce.
Powiedział: „nie uwierzysz w to”.
Zdobył zaginioną korespondencję
między JFK a Marylin Monroe.
To było złoto.
Miał je w swojej kolekcji Lex Cusack.
Ale okazało się, że to tombak.
Cusack był fałszerzem i sam przygotował te listy.
Sy został oszukany.
Być może powiedział o tych papierach zbyt wielu osobom.
Nie opublikował ich.
To niemal kosztowało go karierę.
Jak się czujesz?
Jak idiota.
Ale też mi ulżyło, bo to znaczy...
To rozwiązało parę niemożliwych do pogodzenia spraw.
Musieliśmy je zweryfikować.
Okazały się fałszywe, ale tak to bywa.
Lex Cusack dostał dziewięć lat więzienia.
WINNY SFAŁSZOWANIA LISTÓW KENNEDY’EGO
Trzeba było je zignorować.
Ale czułem, że porzucenie takiego tematu byłoby dla mnie jak śmierć.
Kiedy poznałam Sya, byłam fact checkerką w New Yorkerze.
Zbliżyliśmy się na tyle, że zaczął się przy mnie otwierać.
Dużo mi mówił o swoich metodach pracy.
Sy był jednym z tematów tekstu o jego książce o JFK.
To był dość krytyczny tekst.
Sugeruje się, że nie podążyłeś za faktami.
Chciałeś dopasować je do historii. Czy zaplanowałeś historię przed pisaniem?
Tak, ale inną.
Książka jest znana, pewnie dużo zarobisz.
Będzie o niej program w ABC.
Czy wizja okrągłej sumki w jakiś sposób
skłoniła cię do przyjęcia dowodów łatwiej niż może powinieneś?
- Ty byś tak zrobił? - No...
Tak czy nie?
- No... - Tak?
Jako zawodowy dziennikarz?
- Zastanawiam się, czy jest taka pokusa. - U ciebie by była?
Skoro nie, to czemu u mnie tak?
To opowieść ku przestrodze dziennikarzy.
Ale też ostrzeżenie dla Sya.
Bo jego mocne strony nie zawsze muszą mu służyć.
Nie wiem, czy wiecie: robi się mniej zabawnie.
Zacząłem pisać na Substacka.
Ktoś może spytać, czemu Hersh tak upadł czy coś.
Świetnie się tam nadaję. Jestem outsiderem.
JAK AMERYKA ZNISZCZYŁA NORD STREAM
WEDŁUG NEW YORK TIMESA TO TAJEMNICA
Kto stał za wysadzeniem rurociągu Nord Stream,
największą tajemnicą zeszłego roku?
Sy Hersh cytuje anonimowe źródło,
według którego to sabotaż przeprowadzony przez marynarkę USA.
Hersh pisze, że plany aktu sabotażu powstały za administracji Bidena,
w grudniu 2021, dwa miesiące przed inwazją Rosji na Ukrainę.
Pewnie zna pan nowy reportaż Seymoura Hersha.
Jak Ameryka zniszczyła Nord Stream.
- Czytał pan to? - Kojarzę.
Fakty się absolutnie nie zgadzają, ale to mu się wcześniej zdarzało.
Sugestia, że nasz wywiad nie podlega nadzorowi, jest błędna.
O ataku wiedziałem z jednego źródła.
Właśnie to krytykowano.
I co?
To uzasadniona krytyka, i co z tego?
- Rozwiń. - Chodzi mi o to, że...
To uzasadnione.
Mogę tylko powiedzieć, że oczywiście...
Ale co mam zrobić?
Nie mogę napisać, kto jeszcze był zaangażowany,
bo narażę te osoby.
Nawet jeśli mam dziewięć źródeł, lepiej pisać o jednym.
- Przykro mi. - No cóż.
Nie chcesz pisać czegoś takiego:
„Źródła w Departamencie Stanu i CIA zgadzają się...”.
A jeśli źródło się myli, a jest tylko jedno, co wtedy?
To znaczy, że myliłem się co do kogoś, z kim pracuję od 20 lat.
Wciąż dowiaduję się czegoś, co okazuje się prawdą.
LIBAN KLEJNOTY RODOWE
MASAKRA W MY LAI WARIANT SAMSON
- Tak. - Zobacz, to jest to?
- Któreś tu? - Nie.
- Są dwa czy trzy. - Sprawdzimy kod czasowy?
Tu widać problem z tym wszystkim.
Na jednej stronie są trzy osoby. Prywatne, zaufane źródła.
Nigdy bym nie wymienił ich nazwisk.
Nie mogę.
Nie wiem, co wam powiedzieć.
Wyjawienie nazwisk to dla nich śmierć.
Zobacz. Nie wiem, skąd to masz, ale masz.
To wykracza poza wszystko, co sobie wyobrażałem.
To kiepsko dla mnie i moich ludzi.
Ja pierdolę, czemu to macie?
Zastanawiam się, co to ma być?
Wrócę do domu i to przejrzę.
To facet z FBI, ale większość jest z CIA.
Kojarzę niektóre z tych osób.
Ale na pewno nie zamierzamy...
- Koniec z tym. - ...narażać tych osób.
Wiesz, że...
Podpisałem z wami umowę, więc to robię.
- Jestem grzeczny, godny zaufania. - Zaczekaj.
Niepotrzebnie zaczęliśmy.
Pytaliście 20 lat temu. Obiecałem, że jak będę gotowy.
Zapytaliście znów i pomyślałem: czemu nie.
- Sy... - Sam nie wiem.
Za dużo już wiecie o mojej pracy.
Wiecie o ludziach.
Niektórych nie kojarzycie, ale...
Ale nie mogę wam mówić więcej, więc to już koniec.
Co teraz? Cięcie?
Po prostu wyłącz.
- Cięcie. - Mów dalej, bez kamer.
Nie jest ci łatwo.
Wolałem nie mówić o sobie.
Naprawdę.
A jednak mówię.
Są takie dni, że jestem zły na siebie.
Ale jeśli coś robić, to na 100%.
Nie można być letnim.
To znaczy można, ale lepiej nie.
Oddałem wam notatki.
Taka sytuacja.
Wyjaśnijmy coś sobie.
Rzadko coś rzucam. Jestem żonaty od 60 lat, tak?
Nie wszystko rzucam.
Pewnych spraw się trzymam.
Bardzo mało mówiłeś o Elizabeth.
To skomplikowane. Jest psychoanalityczką.
Bardzo przywiązaną do tajemnicy zawodowej.
Co możemy powiedzieć?
Jest wyjątkowa, tyle powiem.
Czekała, aż dorosnę.
Zawsze chodziłem z głową w chmurach.
Nie jestem świrem. Mam rodzinę, dzieci.
Nie znalazłbym lepszej żony. Pomaga mi się skupić.
Żyję na pełnych obrotach.
Ożeniłem się z właściwą osobą.
Potrafi mnie wyciszyć.
Dzięki niej nie pogrążam się w rozpaczy.
Bo to często smutna praca. Pisałem o okropnych rzeczach.
Na przykład przy reportażu o My Lai.
Słuchałem o dwulatkach podrzucanych i łapanych na bagnety.
Sam miałem dwuletnie dziecko.
Nie mogłem tego znieść, pierwszy raz.
Zadzwoniłem do Liz.
Powiedziałem, że chyba nie dam rady.
A ona na to: „To nie ma nic wspólnego z twoim synem ani ze mną”.
Nic wspólnego.
„Nie chodzi o twoje dziecko”. To pomogło.
Telefonicznie przeprowadziła mnie przez załamanie.
Czasem sporo rozpaczam.
Mam szczęście, że to moja żona.
Wezmę Timesa.
Zostawię jej Post.
Piszę oczywiście o Syrii.
To szok, jak szybko upadła.
Czytam to sobie i myślę, że źle go oceniłem.
Od lat nie widziałem tego artykułu.
Pisałem do London Review.
Były doniesienia, że Al-Asad traktował własnych ludzi gazem.
SEYMOUR M. HERSH: CZYJ SARIN?
Widziałem go kilka razy.
Nie sądziłem, że byłby zdolny do tego wszystkiego.
I kropka.
Myliłem się.
I to bardzo.
To przykład zbliżenia się za bardzo do władzy?
Oczywiście.
A co innego?
Atakowali go obrońcy praw człowieka.
Nie sądziłem, że to Matka Teresa, ale był w porządku.
ZAGINIENI MOGĄ NIGDY NIE WRÓCIĆ
Jeśli powiedziałem wcześniej, że się nie mylę,
to teraz to wycofuję.
Nie byłem nieomylny.
Laura, chcesz sprawdzić obwód całej strefy zielonej?
- Byłoby super. - Dobrze.
Główne siły lądowe wkroczyły do Iraku pięć dni temu.
Cztery dni i pół godziny temu zaczęła się wojna powietrzna.
Rzecz jasna wciąż jesteśmy bliżej początku niż końca.
IRAKIJSKIE JASTRZĘBIE
Sprzeciwiałem się tej wojnie. Była zupełnie bez sensu.
CZY ICH PLAN WOJENNY MOŻE DZIAŁAĆ?
New Yorker chętnie publikował artykuły pochwalne,
ale moje krytyczne też chcieli publikować.
RUCHOME CELE
Kiedy Sy pisał dla New Yorkera, byłam główną redaktorką jego tekstów.
Tuż przed inwazją na Irak
zadzwonił do mnie i był w 100% sobą, wściekał się na wszystko.
Chyba zastanawiał się, czemu my wszyscy
nie rzuciliśmy się pod maszyny, żeby to zatrzymać.
Mówił, że to główna kwestia moralna naszych czasów.
Uważał to za koszmarny błąd.
Koszmarny błąd.
To on. Sadiq mi o tym opowiedział.
Sadiq to generał w irackich siłach powietrznych.
KIEROWANE PRZEZ USA
Zapytał, co wiem o więzieniu w Abu Ghraib.
ŚMIERĆ W WYNIKU TORTUR
Powiedział, że aresztują ludzi i wysyłają do Abu Ghraib.
Niewinne osoby.
Było tam molestowanie seksualne, atakowano też dzieci.
Straszliwe znęcanie się.
Później zadzwonił do mnie były oficer wywiadu marynarki,
Roger Charles.
Na emeryturze zatrudnił się w telewizji.
Powiedział mi: „Mamy problem”.
Wymienił tylko Abu Ghraib i już wiedziałem.
W CBS mieli zdjęcia.
Telewizja dostała je od kogoś.
Dokumentację tortur.
Nie mogli ich jednak pokazać.
Co robił rząd?
Wszystko, co mogli, by to uciszyć.
Poszli do szefostwa CBS i powiedzieli,
że nie można tego wyemitować, bo zaszkodzi to wojsku USA.
Podzwoniłem trochę.
Dowiedziałem się, że adwokat jednego z oskarżonych żołnierzy
reprezentował dawniej żołnierza z My Lai.
Pojechałem do niego do New Hampshire.
Powiedział: „Wiedziałeś, że był raport?”.
Zapytałem, co ma na myśli. Dał mi to.
Dokładnie tę kopię. Tu przerwaliśmy wywiad.
Zacząłem czytać ten raport i musiałem się urwać.
CZĘŚĆ TEGO ŚLEDZTWA JEST OBJĘTA KLAUZULĄ TAJNOŚCI
BY UZYSKAĆ DOSTĘP, SKONTAKTUJ SIĘ Z BIUREM
Raport napisał Tony Taguba, dwugwiazdkowy generał.
Niesamowite, że się odważył.
Oskarżał wyższych rangą generałów o rażące naruszenia.
ZATAJONE
Zaczęło się od żołnierza nazwiskiem Darby.
Wysłał zdjęcia do wojskowego biura śledczego.
Tysiące zdjęć.
KOPANI I BICI
ODESŁANY DO CELI NAGO
Pracowałam do późna.
Zadzwonił Sy i powiedział,
że właśnie przeczytał najbardziej druzgoczący raport wojskowy.
SZCZEGÓŁOWE ZEZNANIA ŚWIADKÓW DRASTYCZNE FOTOGRAFIE
Już sam raport był straszny.
A potem dostałem zdjęcia.
Przerażające zdjęcia.
CIA zatłukła więźnia na śmierć.
Czułem, że trzeba iść do telewizji.
Zadzwoniłem do producenta, że ma to puścić w czwartek.
Nie? To w niedzielę publikuję to ze zdjęciami
i informacją, że robię to,
bo stacja telewizyjna CBS nie wypełniła swojego obowiązku.
W drugim akapicie.
Dwa tygodnie temu dostaliśmy prośbę z Departamentu Obrony
i przewodniczącego Kolegium Połączonych Szefów Sztabów,
by opóźnić ten reportaż ze względu na zagrożenie w Iraku.
Uszanowaliśmy tę prośbę i naciskaliśmy na Departament,
by sam wypowiedział się na temat incydentów w Abu Ghraib.
W tym tygodniu zaczęły krążyć zdjęcia.
Inni dziennikarze planują wypuścić własne wersje reportażu.
Departament Obrony zgodził się z nami współpracować.
Zrobili to.
Wypuścili mój reportaż w piątek.
TORTURY W ABU GHRAIB ŻOŁNIERZE PONIEWIERAJĄ IRAKIJCZYKÓW
JAK WYSOKO SIĘGA ODPOWIEDZIALNOŚĆ? SEYMOUR M. HERSH
NIEWYBACZALNE
„NIEDOBRZE SIĘ ROBI”
OD DUMNEGO ZDJĘCIA DO SYMBOLU PRZEMOCY
- Tortury trwały 18 dni. - Codziennie takie same?
Codziennie. Plan był taki: 23 godziny tortur, godzina odpoczynku.
Torturowano na wiele sposobów.
Na przykład te zdjęcia.
Mnie też kazali tak stać.
Z innymi ludźmi.
Pamiętam, jak mnie zmuszali.
Przesłuchiwali mnie.
Jeden kazał mnie postraszyć.
„Jeśli nic nie powiesz, nie przyznasz się, pozwolimy żołnierzom...
cię zgwałcić”.
SEKRETARZ OBRONY DONALD RUMSFELD GENERAŁ PETER PACE
Chciałbym jeszcze dopytać.
Biorąc pod uwagę konsekwencje informacji z reportażu,
ale też dołączonych zdjęć,
o których wiedział pan od tygodni, że zostaną pokazane,
dlaczego nie poprosił pan wtedy o informacje
i nie przejrzał zdjęć, żeby się przygotować?
Prosiłem o zdjęcia, ale powiedziano mi, że nie mamy kopii.
Zgadza się?
Rzeczywiście ich nie mieliśmy.
- Ja nie miałem. - I pytał.
Kilka razy mówił pan publicznie, że żołnierze USA nie torturują ludzi.
Czy ten raport podważa pana twierdzenia?
- Nie jestem prawnikiem. - Ale...
Do tej pory padły oskarżenia o przemoc.
To teoretycznie co innego niż tortury.
Chwileczkę.
Nie wiem,
czy to prawda, co pan powiedział,
że miały tam miejsce tortury.
Dlatego nie wypowiem się na ten temat.
Słuchacie The Diane Rehm Show.
M, jesteś na antenie.
Chcę powiedzieć panu Hershowi,
że jest obłudnym świętoszkiem i zachęca do rebelii
i zamachów na Amerykanów.
Pan Hersh ewidentnie jest stronniczy.
To propaganda, nieważne, czy wyolbrzymiona, czy zgodna z prawdą.
Będzie pan osobiście odpowiedzialny za ewentualne reakcje.
Dolewał pan oliwy do ognia.
Sy, co ty na to?
Nikt nie lubi posłańców.
Mnie się po prostu nie podoba, że żołnierze USA torturują ludzi.
USZKODZENIE LAMPY I OBLANIE FOSFOREM
GROŻENIE NAŁADOWANĄ BRONIĄ
OBLEWANIE ZIMNĄ WODĄ
BICIE KRZESŁEM I KIJEM OD SZCZOTKI
GROŻENIE MĘŻCZYZNOM GWAŁTEM
Wiemy, co widzieliśmy. Zapisaliśmy, co nam powiedziano.
ZMUSZANIE WIĘŹNIÓW DO ZDJĘĆ W SEKSUALNYCH POZACH
Nie wiedziałem, jak zareagować.
Wściekłem się.
Rumsfeld oskarżył mnie o wyciek.
Byłem oburzony. Spojrzałem mu w twarz.
Zaczęliśmy mówić o raporcie.
Czemu to się stało? Co zrobiliśmy?
Bla bla bla. Powtarzałem więc to samo.
A potem ktoś zapytał: to były tortury czy przemoc?
Powiedziałem,
że w przypadku przesłuchań mamy dwie charakterystyczne wartości.
Przemoc to pojedyncze uderzenie.
Niepodanie jedzenia, coś w tym stylu.
Tortury to spowodowanie ciężkich obrażeń.
Podałem im przykład.
Mamy więźnia, jest przesłuchiwany nago.
Zabrano mu ubrania. Leży na podłodze.
Ktoś wpycha mu kij od szczotki w odbyt.
Dwóch cywilnych śledczych go kopie.
To są tortury.
Oczywiście, że mogą. Wiemy o tym.
Nie ma znaczenia, w co wierzę. Ważne, jakie są dowody.
Podczas wywiadu radiowego...
Muszę lecieć.
...podałem swój numer telefonu.
Proszę o kontakt. 202 872 0703.
Zadzwoń, zostaw swój numer. Oddzwonię.
I rzeczywiście ktoś zadzwonił.
Kobieta, mówiła, że powinniśmy pogadać.
Spotkaliśmy się w knajpie.
Chwilę porozmawialiśmy.
Powiedziałam, że mam ze sobą laptopa.
I że mogę pokazać mu zdjęcia.
Siedzieliśmy w budce, dość odosobnieni.
Otworzyłam laptopa i pokazałam mu zdjęcia.
Pożyczyłam laptopa byłej synowej, kiedy leciała na służbę do Iraku.
Po powrocie
oddała mi komputer.
Zauważyłam, że jest na nim sporo zdjęć.
Nie brała w tym udziału,
ale była w sporej grupie osób, które dostały te zdjęcia.
Najlepiej zapamiętałam
zdjęcia człowieka szczutego psem.
Jego strach był namacalny.
Pamiętam, że Sy powiedział mi:
„To naprawdę coś ważnego”.
Zapytał, czy mogę dać mu kopie zdjęć.
Wahałam się, bo się bałam.
HIERARCHIA DOWODZENIA
Ale chciałam, by fakty wyszły na jaw. By wszyscy poznali prawdę.
JAK DEPARTAMENT OBRONY NAWALIŁ W SPRAWIE ABU GHRAIB
Co by się stało, gdybyś nie miał zdjęć?
Gdybym ich nie miał? Nie miałbym tematu.
Wysłałam ci około 30 zdjęć.
Mam ich 10 000.
Z całej Gazy.
ANONIMOWE ŹRÓDŁO
Chciałbym wiedzieć, skąd je masz, ale nie będę pytał.
Powiedz mi, na co patrzę.
To okupacyjni żołnierze Izraela w domach prywatnych.
Podają jednostkom instrukcje.
Dobrze wiedzą, że to miejsca cywilne, jeszcze przed bombardowaniem.
Na ścianach dosłownie są ich nazwiska.
Użyjemy ich, żeby odtworzyć zdarzenia.
Wiedzieć, kto gdzie był.
Na przykład zdjęcie 3A.
3A, już szukam.
Zaznaczają całą Gazę.
Który batalion wchodzi z jakiego obszaru.
W połączeniu z rejestrem masakr
pozwoli prześledzić, które jednostki popełniały zbrodnie wojenne.
Ludzie zaczynają ich oskarżać.
Wojsko panikuje.
To są informacje zakulisowe.
Nie mogę o nich napisać?
Jeszcze nie, ale dam ci znać, kiedy będziemy gotowi.
UWOLNIĆ CALLEYA
William Calley stał dziś na baczność, gdy pułkownik Ford czytał wyrok.
Uznano go za winnego trzech morderstw z premedytacją
i jednej napaści z zamiarem zabójstwa.
OŚRODEK IZOLACYJNY PIECHOTY ARMII USA
Uwolnić Calleya!
Trwał jeszcze wiec w obronie Calleya,
gdy do Western Union spłynęły setki telegramów.
Większość to sprzeciw wobec skazania i wyrazy wsparcia dla Calleya.
Nazywa się Hymn bojowy porucznika Calleya.
Jestem William Calley I walczyłem za ten kraj
UWOLNIĆ CALLEYA
Ojczyźnie służyć chciałem I zwycięstwo przynieść nam
Lecz nazwali mnie złoczyńcą I krzyczeli o mnie „drań”
WIEC DLA CALLEYA
Ruszajmy, naprzód marsz
Kiedy ogłoszono werdykt, że Calley jest winny,
stacje radiowe zasypały nas prośbami o kopie.
Wczoraj wysłaliście 16 500 kopii, a dziś?
Takich jak ja jest wielu Syn amerykańskich ziem
Porzucony w obcych stronach Gdzie mój dom, Bóg tylko wie
Tam życie biegnie zwykłym torem Gdzie New York i Santa Fe
Ruszajmy, naprzód marsz
Po południu prezydent nakazał zwolnienie Calleya z aresztu.
Ostatecznie spędził w więzieniu tylko parę miesięcy.
I było po nim.
Żyjemy w przemocowej kulturze.
Bardzo brutalnej.
Pewnego poziomu nie da się ruszyć.
To czemu wciąż pracujesz?
Państwu nie wolno tak robić.
Dlatego wciąż jestem na wojennej ścieżce.
Państwo nie może tak robić i udawać, że wcale nie.
To jest moje główne przesłanie.
FILM DEDYKOWANY OSOBOM ZABITYM I POZBAWIONYM SPRAWIEDLIWOŚCI
ORAZ TYM, KTÓRZY STAWIALI OPÓR I BĘDĄ TO ROBIĆ
Napisy: Anna Radwan-Żbikowska
ZATAJONE: SEYMOUR HERSH NA TROPIE PRAWDY