1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.LT
2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.LT
3
00:00:44,833 --> 00:00:51,208
{\an8}KİMYASAL VE BİYOLOJİK SAVAŞ ARAŞTIRMASI
4
00:00:51,291 --> 00:00:56,416
ABD'de kimyasal ve biyolojik silahların
üretimi ve araştırılmasında kullanılan
5
00:00:56,500 --> 00:00:57,583
beş ana üs var.
6
00:00:58,166 --> 00:01:00,416
Herhangi bir kaza yaşandı mı?
7
00:01:00,500 --> 00:01:02,416
Dugway'de yaşanan olay var.
8
00:01:11,083 --> 00:01:14,583
Çiftçiler bir pazar günü
koyunlarının öldüğünü fark etti.
9
00:01:16,833 --> 00:01:18,416
Pazartesiye 6.000 koyun ölmüştü.
10
00:01:24,583 --> 00:01:28,291
DESERET TEST MERKEZİ
DUGWAY DENEME ALANI
11
00:01:30,125 --> 00:01:33,041
1960'lardan beri
orada sinir gazı test ediyorlar.
12
00:01:33,125 --> 00:01:34,208
Bir terslik oldu.
13
00:01:34,291 --> 00:01:38,083
Hava Kuvvetleri'ne ait bir uçak
40 galon sinir gazı taşıyordu.
14
00:01:38,583 --> 00:01:41,083
VX GAZI
15
00:01:45,833 --> 00:01:48,083
Rüzgârla, Salt Lake City'ye doğru yayıldı.
16
00:01:49,791 --> 00:01:55,000
GİZLİLİĞİ KALKMIŞ
SİLAHLI KUVVETLER VİDEO KAYDI
17
00:02:04,416 --> 00:02:07,916
Ailenizde durum nedir?
Onlar da kötü etkilendi mi?
18
00:02:08,000 --> 00:02:09,875
Bundan mıdır, bilmem.
19
00:02:09,958 --> 00:02:12,416
Cumartesi günü hepimizin midesi ağrıdı
20
00:02:12,500 --> 00:02:15,875
ve bütün gece boyunca bayağı bir kustuk.
21
00:02:15,958 --> 00:02:19,208
Alakalı olup olmaması insanı ürkütüyor.
22
00:02:20,166 --> 00:02:25,333
Dugway Deneme Alanı'nın
sıhhi, veteriner ve diğer teknik personeli
23
00:02:25,416 --> 00:02:26,833
şu an sahada.
24
00:02:27,416 --> 00:02:29,875
Sorunun kaynağını araştırıyorlar.
25
00:02:31,458 --> 00:02:35,958
Şu an için koyunların ölümüne
belirli bir sebep isnat etmek
26
00:02:36,041 --> 00:02:38,916
tamamıyla spekülatif olacaktır.
27
00:02:39,000 --> 00:02:41,416
YASAK BÖLGE
İZİNSİZ KAMERALARA EL KONUR
28
00:02:41,500 --> 00:02:44,166
Ordu ne derse desin, ben bir makale için
29
00:02:45,208 --> 00:02:46,666
araştırmamı yaptım.
30
00:02:46,750 --> 00:02:49,666
Koyunları sinir gazı öldürmüş.
31
00:02:49,750 --> 00:02:54,041
Ordu ortalığı bulandırıyor
ama sinir gazıydı. Kayıt dışı söylüyorlar.
32
00:02:54,125 --> 00:02:57,208
"Ordu yalan söylüyor" demeye
kimse yanaşmıyor.
33
00:03:05,958 --> 00:03:06,958
{\an8}Pekâlâ.
34
00:03:14,916 --> 00:03:18,708
{\an8}HABERLERİ YAPAN:
SEYMOUR M. HERSH
35
00:03:20,333 --> 00:03:21,333
Hadi.
36
00:03:22,083 --> 00:03:23,791
Hadi, düzgün yap.
37
00:03:25,791 --> 00:03:27,458
SH-BX24-GÜCÜN-BEDELİ
38
00:03:27,541 --> 00:03:30,583
SH-BX03-BİN-LADİN
SH-BX03-TERÖRLE SAVAŞ
39
00:03:37,375 --> 00:03:41,916
"Hersh araştırdıkları şey hakkında
çok şey biliyor gibi" diyor.
40
00:03:42,000 --> 00:03:45,000
"Ama sorun değil patron.
Örtbastan haberi yok."
41
00:03:45,083 --> 00:03:48,125
Hayret verici.
Bunu geçen seneye kadar görmemiştim.
42
00:03:48,208 --> 00:03:50,500
- Evet. Gösteri vakti.
- Tamamdır.
43
00:03:50,583 --> 00:03:54,750
- Ne yapalım? Hepsini çektiniz mi?
- Kaynaklarınızdan bahsetmek isteriz.
44
00:03:54,833 --> 00:03:57,125
Şöyle, siz bahsetmek istersiniz.
45
00:03:57,208 --> 00:03:59,333
- Yok...
- Bense hiç bahsetmek istemem.
46
00:03:59,416 --> 00:04:01,000
Belirli bir kaynağınızı
47
00:04:01,083 --> 00:04:04,500
veya nasıl kişiler bulduğunuzu
söylemeseniz de olur.
48
00:04:08,291 --> 00:04:10,958
Bulduğum kişilerin bazılarına
değindik zaten.
49
00:04:11,041 --> 00:04:15,333
Dün gece not defterlerimi taradım,
her yerlerinde isimler geçiyor.
50
00:04:16,500 --> 00:04:19,583
Ben daha...
Bunun ölümümden sonra olması gerekirdi.
51
00:04:20,375 --> 00:04:23,125
Sy, insanların hiçbirini ifşa etmeyeceğiz.
52
00:04:24,708 --> 00:04:27,500
Bazıları hâlâ hayatta olabilir,
anlıyor musunuz?
53
00:04:28,458 --> 00:04:31,250
Bazıları beni hiç çekemese de
benimle konuştu.
54
00:04:31,833 --> 00:04:33,458
Sizce niye öyle yaptılar?
55
00:04:35,291 --> 00:04:38,041
Bilmem. Gizli bir dünyada çalışıyorsan
56
00:04:38,125 --> 00:04:41,875
ve adamın teki her kapıyı zorlayarak
içeri girmeyi başarıyorsa
57
00:04:41,958 --> 00:04:44,541
benimle niye konuşmayasın? Bilmem. Ben...
58
00:04:44,625 --> 00:04:47,041
Bana konuşanlara psikanaliz yapmam.
59
00:04:47,125 --> 00:04:49,958
Çok şükür kendime de
psikanaliz yapmıyorum.
60
00:04:50,041 --> 00:04:53,625
Ama biliyorum ki yapayım istiyorsunuz
ama oralara girmem.
61
00:04:53,708 --> 00:04:55,541
Bakalım, aklımda bazı isimler...
62
00:04:55,625 --> 00:04:58,500
Burada Kissinger'a çalışan biri var,
şurada da...
63
00:04:59,375 --> 00:05:01,125
Bu da CIA'deki kadın.
64
00:05:03,708 --> 00:05:06,083
Kime güveneceğini kestirmek zordur.
65
00:05:06,750 --> 00:05:08,625
Size bile güç bela güveniyorum.
66
00:05:10,875 --> 00:05:14,708
LAURA İLK OLARAK 2005'TE
SY'A BİR FİLM YAPMAYI TEKLİF ETMİŞTİ.
67
00:05:14,791 --> 00:05:17,875
ÜZERİNDEN YİRMİ YIL GEÇTİKTEN SONRA
SY KABUL ETTİ.
68
00:05:17,958 --> 00:05:21,833
MARK, ÜÇ ARAŞTIRMACI BELGESELDE
SY İLE İŞ BİRLİĞİ YAPMIŞTIR.
69
00:05:49,416 --> 00:05:52,500
{\an8}Başkalarının ne düşündüğüne
çok takılmamayı öğrendim.
70
00:05:53,291 --> 00:05:56,458
{\an8}Yazdığım hikâyeler
birilerini illa sinirlendiriyordu.
71
00:05:58,666 --> 00:06:01,666
{\an8}Amerika'nın kaleme alması çok güç
bir tarihi var.
72
00:06:04,250 --> 00:06:06,000
{\an8}Hep ayrı bir katmanı oluyor.
73
00:06:16,916 --> 00:06:19,583
Mesele buysa
gazete muhabiri olarak benim işim
74
00:06:19,666 --> 00:06:21,750
sırları ve gerçekleri öğrenmek.
75
00:06:21,833 --> 00:06:23,416
Sonra da basılır. Niye?
76
00:06:23,500 --> 00:06:27,375
Kanunları ve ulusal güvenliği
ihlal ettiğimizi bilerek basarız.
77
00:06:27,458 --> 00:06:29,583
Çok gizli bilgilerdir bunlar, aşırı.
78
00:06:29,666 --> 00:06:32,833
Kalburüstü bir neden,
bir durum olduğunu düşünürüz.
79
00:06:32,916 --> 00:06:36,666
Sorumluluğu olan yetkililer
doğru şekilde hareket etmemiştir.
80
00:06:36,750 --> 00:06:40,333
Değinmek istediğim konu bu.
Basının bir çıtası olmamalı.
81
00:06:40,416 --> 00:06:42,250
Teoride istediğimizi yayınlarız
82
00:06:42,333 --> 00:06:46,041
çünkü anayasa ve vatandaşlık hakları
bu şekilde kurgulanmıştır.
83
00:06:55,083 --> 00:06:59,208
ÖRTBAS: SAVAŞIN ÇİRKİN GERÇEKLERİ
84
00:07:05,083 --> 00:07:07,208
Herhangi bir rekabete giriştiğimizde
85
00:07:07,291 --> 00:07:10,416
Amerikan halkı olarak
bu şekilde yükselmeyi sever,
86
00:07:11,041 --> 00:07:14,625
rakiplerimizin de
bu şekilde düşmesini isteriz.
87
00:07:14,708 --> 00:07:16,375
{\an8}LYNDON B. JOHNSON
ABD BAŞKANI
88
00:07:16,458 --> 00:07:20,291
{\an8}Vietnam'da giriştiğimiz savaşsa
böyle bir savaş değil.
89
00:07:21,500 --> 00:07:24,625
Biz daha çok şu şekilde hareket ediyoruz.
90
00:07:25,333 --> 00:07:28,250
Onlar da daha çok
şu şekilde hareket ediyorlar.
91
00:07:28,333 --> 00:07:30,958
Dümdüz aşağı ve yukarı gidilmiyor.
92
00:07:31,458 --> 00:07:33,291
Gelişme kaydediyoruz.
93
00:07:33,916 --> 00:07:36,833
Elde ettiğimiz sonuçlardan memnunuz.
94
00:07:37,416 --> 00:07:41,500
Karşı tarafa verdirdiğimiz kayıp
bizimkinden çok daha fazla.
95
00:08:14,500 --> 00:08:15,500
YÖNETİCİ KONSOLU
96
00:08:20,541 --> 00:08:21,416
HANOI BOMBARDIMANI
97
00:08:21,500 --> 00:08:23,958
SEYMOUR HERSH - ASSOCIATED PRESS
VAŞİNGTON - OCAK 2025
98
00:08:24,041 --> 00:08:26,250
{\an8}PENTAGON KUZEY KORE'DEKİ BASKINLARDA
99
00:08:26,333 --> 00:08:29,333
{\an8}SİVİL YERLEŞİMLERİN
ZARAR GÖRDÜĞÜNÜ KABUL EDİYOR
100
00:08:29,416 --> 00:08:31,791
ORDU HAZIR HÂLE GELMEKTE ZORLANIYOR
101
00:08:31,875 --> 00:08:33,541
CİDDİ YÜZBAŞI SIKINTISI VAR
102
00:08:33,625 --> 00:08:36,458
ABD, BAHAR SONU
MEKONG'DA OPERASYON BAŞLATABİLİR
103
00:08:36,541 --> 00:08:39,041
VİETNAM SAVAŞI'NDA
DÖNÜM NOKTASI YAKLAŞIYOR
104
00:08:40,166 --> 00:08:42,083
{\an8}Pentagon tuhaf bir yerdir.
105
00:08:42,166 --> 00:08:46,250
{\an8}Oraya varınca kahveni alır,
hoşbeş eder, gazetelerini okursun.
106
00:08:51,291 --> 00:08:54,750
10.30 civarı brifing verirler.
Ufak bir haber geçersin.
107
00:08:55,583 --> 00:09:00,125
Bu adamlara basın toplantısını dinleyip
bir saat transkriptini beklesinler,
108
00:09:00,208 --> 00:09:04,791
sonra ona dayanarak 500 kelimelik bir
haber yazsınlar diye çok para ödeniyor.
109
00:09:04,875 --> 00:09:08,208
Geçimlerini böyle sağlıyorlar.
Pek bir şey sayılmaz.
110
00:09:08,291 --> 00:09:12,166
Bence Amerika'daki durum
basının sansürlenmesinden ziyade
111
00:09:12,250 --> 00:09:14,375
basının otosansür yapmasıdır.
112
00:09:21,000 --> 00:09:22,166
MUHABİR KORİDORU
113
00:09:22,250 --> 00:09:27,791
Associated Press'in Pentagon muhabiriyken
meslektaşlarımla öğle yemeğine çıkmaktansa
114
00:09:27,875 --> 00:09:30,666
gidip genç subaylar bulurdum.
115
00:09:32,458 --> 00:09:35,833
Biraz futbol muhabbeti yapıp
onlarla ahbap olurdum.
116
00:09:37,125 --> 00:09:39,625
Orduda görev almıştım. Yedek subaydım.
117
00:09:40,916 --> 00:09:45,541
Ordu mensupları bir yerden sonra
"Orası Cinayet AŞ oldu" demeye başladı.
118
00:09:47,416 --> 00:09:49,750
"Nasıl? Ne demek ki o?" dedim.
119
00:10:08,791 --> 00:10:11,375
HOŞ GELDİNİZ
120
00:10:16,125 --> 00:10:18,041
Çok fazla beyin yıkanıyordu.
121
00:10:18,125 --> 00:10:21,875
Neyin duyulup izleneceğine karar veren
sürüyle insan vardı.
122
00:10:23,750 --> 00:10:26,791
Vietnam'da
açıktan cinayet işlenmeye başlanmıştı.
123
00:10:40,125 --> 00:10:43,666
ASKERLERİMİZE DESTEK OLUN
ONLARI EVE GETİRİN
124
00:10:44,625 --> 00:10:46,791
PENTAGON
KUZEY OTOPARKI
125
00:11:16,333 --> 00:11:18,916
ADLİ POLİS
126
00:11:23,625 --> 00:11:24,500
ASKERÎ İNZİBAT
127
00:11:33,583 --> 00:11:37,750
Bir bakıma
pek de işe yaramadığımı hissediyordum.
128
00:11:38,833 --> 00:11:43,041
İçimde kendim ve savaşın gidişatı hakkında
bir huzursuzluk vardı.
129
00:11:43,916 --> 00:11:47,083
İmkânsız gibi görünen
kocaman bir hikâye vardı.
130
00:11:47,166 --> 00:11:49,375
Gerçek denen bir şey var.
131
00:11:49,458 --> 00:11:54,833
Ortada koca bir gerçekler yığını vardı
ama ona ulaşmanın bir yolunu göremiyordum.
132
00:11:54,916 --> 00:11:57,583
Dert edinmiştim. Bu mesele hep aklımdaydı.
133
00:12:01,000 --> 00:12:04,125
Editörle kavga ettikten sonra
AP'den istifa ettim.
134
00:12:05,250 --> 00:12:09,000
{\an8}Liz ile evliydik, bir çocuğumuz vardı.
Pek paramız yoktu.
135
00:12:09,083 --> 00:12:09,916
{\an8}KASIM 67
136
00:12:10,000 --> 00:12:10,916
{\an8}ŞUBAT 68
137
00:12:11,000 --> 00:12:12,875
{\an8}Dışarıdan iş almaya başladım.
138
00:12:19,041 --> 00:12:23,541
{\an8}Bir gün tanımadığım bir adam beni aradı.
139
00:12:24,291 --> 00:12:25,250
"Buyurun" dedim.
140
00:12:25,333 --> 00:12:30,083
"Vietnam'da korkunç bir vahşet yaşandı,
onu örtbas ediyorlar" dedi.
141
00:12:33,250 --> 00:12:34,416
Muğlaktı.
142
00:12:40,333 --> 00:12:43,083
YANGIN
143
00:12:43,166 --> 00:12:47,291
Anlattığına göre bir asker kafayı yiyip
insanları kurşundan geçirmişti.
144
00:12:47,791 --> 00:12:51,333
Pek detay bilmiyordu
ama ordu bu konuda panik hâlindeydi.
145
00:12:56,166 --> 00:12:58,166
Elimde ne isim ne bilgi vardı.
146
00:13:04,666 --> 00:13:08,625
Birkaç defa Pentagon'a gittim.
Çok sevdiğim bir albay vardı.
147
00:13:09,125 --> 00:13:13,166
Albaya rastladım.
Tuğgeneralliğe terfi etmişti.
148
00:13:13,250 --> 00:13:17,541
Adamı durdurdum, "Vay be,
yıllardır denk gelemedik" dedik.
149
00:13:17,625 --> 00:13:21,375
"Dizine ne oldu?" dedim.
"Kurşun yedim" dedi.
150
00:13:21,458 --> 00:13:25,416
"General olup madalya almak için
kendini vurdun, değil mi?" dedim.
151
00:13:26,125 --> 00:13:29,083
Gülüp "Sektir git" gibi bir şey dedi.
152
00:13:30,083 --> 00:13:31,666
EISENHOWER KORİDORU
153
00:13:31,750 --> 00:13:34,875
Konuşmaya devam ettik.
"Şimdi ne görevdesin?" dedim.
154
00:13:34,958 --> 00:13:37,416
"Kurmay Başkanı'na çalışıyorum" dedi.
155
00:13:37,500 --> 00:13:38,791
"Westmoreland mı?"
156
00:13:38,875 --> 00:13:40,083
"Evet" dedi.
157
00:13:40,166 --> 00:13:43,333
"Adamın biri bir köyü taramış,
ne biliyorsun?" dedim.
158
00:13:44,041 --> 00:13:46,541
"Sy, sana şöyle söyleyeyim" dedi.
159
00:13:46,625 --> 00:13:50,333
"Umarım Calley denen o adam
cehennemde yanar, ne dersen de."
160
00:13:50,416 --> 00:13:52,666
Calley mi? Elimde isim vardı.
161
00:13:55,333 --> 00:13:57,416
Tabii yazılışını tutturamamıştım
162
00:13:57,500 --> 00:14:02,458
ama bir süre sonra
New York Times'da bir haber kupürü buldum.
163
00:14:02,541 --> 00:14:05,916
Ufak bir yerinde
William L. Calley Jr. adında bir teğmenin
164
00:14:06,000 --> 00:14:08,916
taksirle adam öldürmekten
tutuklandığı yazıyordu.
165
00:14:09,000 --> 00:14:10,916
Calley, Calley işte, tamam mı?
166
00:14:12,708 --> 00:14:15,250
Latimer adında bir avukatı varmış.
167
00:14:15,333 --> 00:14:16,708
ASKERÎ TEMYİZ MAHKEMESİ
168
00:14:16,791 --> 00:14:19,750
Adamı arayıp
"Selam, benim adım Hersh" dedim.
169
00:14:19,833 --> 00:14:23,916
"Batı Yakası uçağına bindim,
Salt Lake'te duracak" diye ekledim.
170
00:14:24,000 --> 00:14:26,541
"Uğrayıp bir selam versem olur mu?"
171
00:14:26,625 --> 00:14:28,208
"Tabii, buyurun" dedi.
172
00:14:28,291 --> 00:14:32,333
Tabii niyetim o değildi,
öylesine uğrayacakmış gibi yapmıştım.
173
00:14:35,250 --> 00:14:38,708
Ofisine gittiğimde
masaya bir kâğıt parçası çıkardı.
174
00:14:38,791 --> 00:14:40,166
{\an8}İDDİANAME
175
00:14:40,250 --> 00:14:41,625
{\an8}İddianameydi.
176
00:14:42,166 --> 00:14:45,500
{\an8}Teğmen Calley, 109 kişiyi öldürmekle
itham ediliyordu.
177
00:14:45,583 --> 00:14:48,416
{\an8}Belge ona dönük hâlde önünde duruyordu.
178
00:14:49,166 --> 00:14:50,833
Kendi kendime dedim ki
179
00:14:50,916 --> 00:14:54,791
"Sohbet etmeye devam edip
not alıyormuş gibi yapacaksın
180
00:14:54,875 --> 00:14:57,958
ve orada yazanları
harfi harfine geçireceksin."
181
00:14:58,041 --> 00:15:02,708
SUÇLAMA: ASKERÎ CEZA KANUNU
118. MADDENİN İHLALİ
182
00:15:11,250 --> 00:15:12,666
Bomba gibi bilgiydi.
183
00:15:18,666 --> 00:15:20,500
BENNING KIŞLASI'NA HOŞ GELDİNİZ
184
00:15:20,583 --> 00:15:23,541
Calley'yi bulmam gerektiğine karar verdim.
185
00:15:25,791 --> 00:15:27,541
Benning Kışlası'na uçtum.
186
00:15:31,375 --> 00:15:34,083
Eski bir takımım vardı,
muhtemelen damatlığımdır.
187
00:15:34,166 --> 00:15:36,125
Günlerce aynı şeyi giydim.
188
00:15:37,416 --> 00:15:40,208
{\an8}ANA KARARGÂH
189
00:15:40,291 --> 00:15:45,000
{\an8}Sabah erkenden oradaydım.
Anca gece yarısı adamı şans eseri buldum.
190
00:15:45,833 --> 00:15:49,708
Calley'yi albaylarla generallerin
lojmanına yerleştirmişlerdi.
191
00:15:49,791 --> 00:15:51,541
En son baktığım yerdeydi.
192
00:15:53,833 --> 00:15:57,916
İstediğim şeyden çok uzaktı.
Ben bir canavar görmek istiyordum.
193
00:16:02,541 --> 00:16:04,791
Bana sürüyle yalan sıralamaya başladı.
194
00:16:04,875 --> 00:16:08,416
"Çatışma çıktı, çok düşman vardı,
herkes birbirine karıştı,
195
00:16:08,500 --> 00:16:10,833
sadece işimi yapıp birlikleri korudum.
196
00:16:10,916 --> 00:16:13,541
Siviller öldü
ama bizi öldürmeye çalıştılar."
197
00:16:13,625 --> 00:16:16,583
Dedi ki
"Yüzbaşım Ernest Medina da aynı durumda,
198
00:16:16,666 --> 00:16:19,166
o da soruşturma altında, size söylesin."
199
00:16:19,250 --> 00:16:23,500
Telefon açıp dedi ki "Yüzbaşım,
Vaşington'dan bir muhabir geldi.
200
00:16:23,583 --> 00:16:26,208
Benim emirlere uyduğumu söylesenize ona."
201
00:16:26,291 --> 00:16:30,083
Ama Medina "Neden bahsettiğini
bilmiyorum" deyip kapadı.
202
00:16:30,583 --> 00:16:33,291
Sonra Calley dönüp bana baktı.
203
00:16:33,791 --> 00:16:37,250
"Galiba bu olayı
benim üzerime yıkacaklar" der gibiydi.
204
00:16:37,333 --> 00:16:41,125
{\an8}ORDU, "PINKVILLE" ADINDAKİ
VİETKONG KARARGÂHINA YAPILAN SALDIRIDA
205
00:16:41,208 --> 00:16:44,458
{\an8}109 VİETNAMLI SİVİLİ
ONUN KASTEN ÖLDÜRDÜĞÜNÜ SÖYLÜYOR.
206
00:16:44,541 --> 00:16:48,833
"BÖLGEYİ TEMİZLEYİN"
207
00:16:48,916 --> 00:16:52,583
SİVİL ZAYİAT
208
00:16:53,291 --> 00:16:58,833
Sy bu haberi
birkaç tane dergiye satmaya çalışmıştı.
209
00:16:59,333 --> 00:17:01,000
Kimse dokunmuyordu.
210
00:17:01,583 --> 00:17:04,375
Sonunda benim elime tutuşturup
211
00:17:04,458 --> 00:17:06,458
"Sakın içine etme" dedi.
212
00:17:06,541 --> 00:17:09,125
{\an8}Ben de sonraki dokuz saat boyunca
213
00:17:09,208 --> 00:17:15,125
{\an8}Amerika'daki bütün gazetelerin
tanımadığım yazı işleri müdürlerini arayıp
214
00:17:15,208 --> 00:17:17,666
{\an8}haberi kabul ettirmeye çalıştım.
215
00:17:19,791 --> 00:17:23,708
Geçen hafta
109 Vietnamlı sivili öldürmekle suçlanan
216
00:17:23,791 --> 00:17:27,333
ordu mensubu bir teğmen hakkında
bir haber yaptın Sy.
217
00:17:27,416 --> 00:17:29,833
İlk nerede yayımlandı? Hangi...
218
00:17:29,916 --> 00:17:33,375
Chicago Sun-Times.
Sokakta 05.30, Vaşington saatiyle 06.30.
219
00:17:33,458 --> 00:17:35,541
- Dispatch'in haberi senindi.
- Doğru.
220
00:17:35,625 --> 00:17:39,250
Ondan sonra da
30 civarı gazetenin ilk baskısında çıktı.
221
00:17:40,416 --> 00:17:43,333
Sanırım kurumsal olmayan
bir yaklaşım gerekiyor.
222
00:17:43,416 --> 00:17:46,833
Life ile konuştum, ilgilenmediler.
Look da ilgilenmedi.
223
00:17:46,916 --> 00:17:49,291
Dispatch'ten David Obst devreye girdi.
224
00:17:49,375 --> 00:17:53,000
Haberi birinci sayfalara
olduğu gibi çıkarabileceğini söyledi.
225
00:17:54,166 --> 00:17:57,791
Bu aralar Pentagon'da
kimse benden hazzetmiyor.
226
00:17:57,875 --> 00:17:59,958
Sır olarak saklamaya çalıştılar.
227
00:18:00,958 --> 00:18:03,000
Ben o oyunu bozdum.
228
00:18:11,333 --> 00:18:12,958
Teğmen, vaktiniz var mı?
229
00:18:20,500 --> 00:18:22,083
{\an8}ASKERÎ İNZİBAT
230
00:18:22,166 --> 00:18:25,833
{\an8}Pentagon'un bu konudaki fikri
Calley'nin manyak olduğu yönünde.
231
00:18:25,916 --> 00:18:29,500
Bana kalırsa manyak değil.
Bu da ciddi bir soru doğuruyor.
232
00:18:29,583 --> 00:18:32,041
Köydeki her şeyin vurulması mı emredildi?
233
00:18:32,125 --> 00:18:35,000
Eğer öyleyse
bu, sürekli yapılan bir şey mi?
234
00:18:35,083 --> 00:18:36,833
Yanındayız Calley!
235
00:18:38,500 --> 00:18:43,833
TĞM CALLEY
236
00:18:43,916 --> 00:18:45,750
Dahası vardı.
237
00:18:46,333 --> 00:18:50,041
Dahası olmak zorundaydı
ama nereye gideceğimi bilemedim.
238
00:18:50,125 --> 00:18:53,041
Ordunun bana yardım etmeyeceği kesindi.
Ben de...
239
00:18:53,125 --> 00:18:55,708
- Telefonu kapatmamışım, pardon.
- Açın.
240
00:18:55,791 --> 00:18:57,166
Yok. Peki.
241
00:18:58,125 --> 00:19:00,416
Seni sırf şunu demek için aramıştım,
242
00:19:00,500 --> 00:19:03,833
"Uyarı İran'dan geldi" dedim
ama Suudi Arabistan üzerinden.
243
00:19:03,916 --> 00:19:05,541
Ama bence önemli değil.
244
00:19:05,625 --> 00:19:08,333
Yok, "İran'dan olması muhtemel" dedin.
245
00:19:08,416 --> 00:19:10,875
İyi. İran'dan geldi
ama Suudiler üzerinden.
246
00:19:10,958 --> 00:19:13,125
- Olsun, bir şey olmaz, kurtarır.
- Yok.
247
00:19:13,208 --> 00:19:16,333
- Değiştirmeye gerek yok.
- Çok bilgi vermek istemezsin.
248
00:19:16,416 --> 00:19:19,458
Hoşça kal.
Kapatmaya çalışıyorum. Hoşça kal.
249
00:19:20,791 --> 00:19:22,791
Çok bilgi vermek istemezmişim.
250
00:19:23,958 --> 00:19:24,916
Şöyle oldu.
251
00:19:29,500 --> 00:19:32,041
{\an8}Macomb Sokak'taki evime döndük.
252
00:19:32,125 --> 00:19:33,416
{\an8}DAVID OBST'IN SESİ
253
00:19:33,500 --> 00:19:35,791
Sy, The Washington Post'u okurken
254
00:19:35,875 --> 00:19:38,958
aşağılara gömülü küçük bir hikâye gördü.
255
00:19:39,041 --> 00:19:42,000
ASKER, KATLİAM HAKKINDA
30 KİŞİYE MEKTUP YOLLAMIŞ
256
00:19:42,083 --> 00:19:46,375
Ron Ridenhour adında bir çocuğun
katliamı orduya bildirdiği yazıyordu.
257
00:19:47,958 --> 00:19:50,625
{\an8}Ridenhour sekiz ay önce bir mektup yazmış.
258
00:19:50,708 --> 00:19:52,666
{\an8}Bildiklerini 30 kongre üyesine
259
00:19:52,750 --> 00:19:57,333
{\an8}genelkurmay başkanına, tüm generallere
ve de Beyaz Saray'a, başkana anlatmış.
260
00:19:57,416 --> 00:19:58,958
{\an8}...İLK NİSAN 1968'DE DUYDUM.
261
00:19:59,041 --> 00:20:00,458
{\an8}Karanlık bir işmiş.
262
00:20:01,916 --> 00:20:05,166
Eve gidip valizimi topladım,
para ödünç aldım,
263
00:20:05,250 --> 00:20:07,666
Kaliforniya uçağıyla onu görmeye gittim.
264
00:20:12,666 --> 00:20:15,458
Bana gördüklerini söyledikleri başlıca şey
265
00:20:16,833 --> 00:20:21,125
bazı kişilerin, belirli askerlerin
ve subaylardan bazılarının
266
00:20:21,208 --> 00:20:25,500
köyden geçerken ve köyü kolaçan ederken
ayakta insan görünce,
267
00:20:25,583 --> 00:20:30,333
ister köy yolunda ister köyün içinde,
onları indirmişler, vurmuşlar.
268
00:20:30,416 --> 00:20:34,458
İnsanları ortada provokasyon yokken
vurduklarını görmüşler.
269
00:20:34,541 --> 00:20:37,625
Harekete geçmem gerekiyordu.
Bir şey yapmalıydım.
270
00:20:37,708 --> 00:20:41,541
Ömrümün sonuna kadar
bunu bilerek huzurlu yaşayamazdım.
271
00:20:41,625 --> 00:20:44,333
Söylemesem bunu kendime yediremezdim.
272
00:20:47,583 --> 00:20:49,916
Ridenhour bana bölüğün dökümünü verdi.
273
00:20:50,625 --> 00:20:54,666
Benimle konuşacak iki kişinin de
adını verdi.
274
00:20:54,750 --> 00:20:57,583
Biri Utah'ta yaşayan
ve mormon olan bir gençti.
275
00:20:57,666 --> 00:20:59,375
Adı, Michael Terry'ydi.
276
00:21:00,125 --> 00:21:02,375
Gidip onu buldum. O gece gittim.
277
00:21:03,000 --> 00:21:05,166
"Nazivari bir şeydi" diyordu.
278
00:21:05,250 --> 00:21:09,583
HEPSİNİ DİZDİLER. NAZİVARİ BİR ŞEYDİ.
SUBAYLARDAN BİRİ TARAMASINI EMRETTİ.
279
00:21:09,666 --> 00:21:11,791
ÇOCUK YAPMADI. MAKİNELİYİ YERE ATTI.
280
00:21:11,875 --> 00:21:16,125
Ridenhour'ın bana bahsettiği diğer isim
Michael Bernhardt'tı.
281
00:21:16,958 --> 00:21:18,875
Onunla Dix Kışlası'nda buluştum.
282
00:21:20,416 --> 00:21:23,375
O hikâyeyi
eline yüzüne bulaştırmak imkânsızdı.
283
00:21:23,916 --> 00:21:28,291
Tek yapman gereken
hikâyenin önünden çekilmekti.
284
00:21:28,375 --> 00:21:32,291
Terry'nin anlattıkları vardı,
Bernhardt'ın anlattıkları vardı.
285
00:21:32,375 --> 00:21:35,250
Hikâyeyi onların sesi anlatsa yeterdi.
286
00:21:35,333 --> 00:21:37,166
"HER ŞEY GÖZ GÖRE GÖRE YAPILDI.
287
00:21:37,250 --> 00:21:40,000
BİLDİĞİN CİNAYETTİ.
BEN DE DURUP İZLEDİM" DEDİ
288
00:21:40,083 --> 00:21:42,916
ŞU AN DOĞUDA GÖREV YAPAN
ÇVŞ. MICHAEL BERNHARDT.
289
00:21:43,000 --> 00:21:46,625
BERNHARDT, GAZETECİYE
"ORDU BANA KONUŞMAMAMI EMRETTİ" DEDİ.
290
00:21:46,708 --> 00:21:50,833
"AMA BAZI EMİRLERE UYUP UYMAYACAĞIMA
BENİM KARAR VERMEM GEREKİYOR."
291
00:22:01,250 --> 00:22:02,791
Size ne emir verildi?
292
00:22:02,875 --> 00:22:06,875
Operasyondan önce komutanın verdiği emir
293
00:22:07,875 --> 00:22:10,166
köyü ve sakinlerini yok etmekti.
294
00:22:10,250 --> 00:22:14,416
Sizce köydeki insanlar Vietkong muydu?
295
00:22:15,791 --> 00:22:18,791
Köydeki bazı insanlar...
Köydekileri sordunuz.
296
00:22:18,875 --> 00:22:20,916
Köydeki bazı insanlar
297
00:22:22,083 --> 00:22:25,833
daha yürüyecek yaşta değildi,
nasıl Vietkong olsunlar ki?
298
00:22:28,708 --> 00:22:31,791
VİETNAM KATLİAMI HABERİNE
ÇOK ÇEŞİTLİ TEPKİLER VAR
299
00:22:31,875 --> 00:22:36,041
İnanmak istemeyen insanlardan
çok büyük bir tepki aldık.
300
00:22:37,000 --> 00:22:39,875
Aracılık ettiğimiz için bize kızıyorlardı.
301
00:22:39,958 --> 00:22:42,625
{\an8}ANKET - MY LAI HABERLERİNE İNANILMIYOR
302
00:22:42,708 --> 00:22:47,166
{\an8}Kimse ABD'nin kötü adam olduğunu
bilmek istemiyordu.
303
00:22:47,250 --> 00:22:50,833
{\an8}VİET KATLİAMININ KANITLARI MUĞLAK
304
00:22:50,916 --> 00:22:55,375
GÜNEY VİETNAM KATLİAMI "ŞÜPHELİ"
305
00:22:55,458 --> 00:22:58,458
İLK "KATLİAM" RAPORLARI PROPAGANDA
306
00:22:58,541 --> 00:23:02,125
Bir süre önce
ciddi olaylara karışmış bazı bireyler
307
00:23:02,208 --> 00:23:04,625
{\an8}haberlerde ön plana çıkmış durumda.
308
00:23:04,708 --> 00:23:05,875
{\an8}GENELKURMAY BAŞKANI
309
00:23:05,958 --> 00:23:10,416
{\an8}Bazıları bu olayları ordunun tamamına
mal etmeye çalışıyor.
310
00:23:11,791 --> 00:23:16,000
Lakin bunlar
acınası bir azınlığın eylemleridir.
311
00:23:16,541 --> 00:23:21,000
Fakat ordu bir kurum olarak
asla yargılanmamalıdır.
312
00:23:22,791 --> 00:23:25,041
Ne olduğunu toparlamaya çalışıyordum.
313
00:23:25,125 --> 00:23:26,750
Ne olmuştu öyle?
314
00:23:26,833 --> 00:23:28,458
Amacım buydu.
315
00:23:28,541 --> 00:23:31,000
Başka insanlar bulmaya başladım.
316
00:23:31,500 --> 00:23:34,125
Benimle bolca konuşan
bir sürü insan buldum.
317
00:23:34,208 --> 00:23:36,416
"Ne olmuştu" derken neyi kastettiniz?
318
00:23:36,500 --> 00:23:38,000
Nasıl olmuştu?
319
00:23:38,083 --> 00:23:41,416
Şey yani, işler nasıl çığırından çıkmıştı?
320
00:23:53,791 --> 00:23:57,125
Düşünmek istemediğim şeyleri
düşünmeme neden oluyorsunuz.
321
00:24:00,541 --> 00:24:04,166
Paul Meadlo adında
ayağı kopan bir çocuğu arıyordum.
322
00:24:05,916 --> 00:24:08,416
Indiana'nın bir köşesinde yaşıyordu.
323
00:24:09,125 --> 00:24:12,416
Bir çiftlikteydi.
Eski püskü bir çiftlikti.
324
00:24:14,083 --> 00:24:17,125
Evden aşırı Güneyli bir hanım çıktı.
325
00:24:17,208 --> 00:24:19,333
"Paul'u görmeye geldim" dedim.
326
00:24:19,416 --> 00:24:23,625
"Ben muhabirim, orduda yaşananlar hakkında
konuşmak istiyorum" dedim.
327
00:24:23,708 --> 00:24:28,041
Bana öyle bir şey dedi ki
ömrüm boyunca aklımdan çıkmayacak.
328
00:24:28,125 --> 00:24:31,541
"Onlara..." dedi acı dolu bir sesle,
329
00:24:31,625 --> 00:24:34,708
"Onlara iyi bir çocuk verdim,
geriye bir katil yolladılar."
330
00:24:39,458 --> 00:24:40,666
Döndüğünde
331
00:24:41,291 --> 00:24:46,291
duraksayarak konuşmaya başlamıştı.
"Niye böyle konuşuyorsun?" diye sordum.
332
00:24:46,375 --> 00:24:50,291
"Anne, ben cehennemi yaşadım" dedi.
333
00:24:51,541 --> 00:24:54,666
Paul'un yanına geçip
"Ne oldu peki?" diye sordum.
334
00:24:54,750 --> 00:24:56,000
Dökülmeye başladı...
335
00:24:58,083 --> 00:25:00,583
"Ölüm, cinayet, ölüm, kefaret."
336
00:25:01,125 --> 00:25:04,291
Ve... Alabildiğine düz söyledi.
337
00:25:13,541 --> 00:25:16,583
Sy beni arayıp şöyle dedi,
338
00:25:16,666 --> 00:25:19,333
"Dünyalara bedel bir
ilk sayfa haberimiz var."
339
00:25:20,416 --> 00:25:23,500
"ONLARA İYİ BİR ÇOCUK VERDİM,
GERİYE BİR KATİL YOLLADILAR."
340
00:25:23,583 --> 00:25:25,833
NİYE YAPMIŞ?
"EMİR ALDIK" DEDİ MEADLO.
341
00:25:25,916 --> 00:25:29,291
Bunun üzerine
CBS Akşam Haberleri'ni aradım.
342
00:25:29,375 --> 00:25:32,208
Sonra yapılmaması gereken bir şey yaptım
343
00:25:32,291 --> 00:25:34,875
ama yapılmaması gerektiğini bilmiyordum.
344
00:25:34,958 --> 00:25:37,125
"Haber için para almamız lazım" dedim.
345
00:25:37,208 --> 00:25:39,375
"Ne kadar istiyorsunuz?" dedi.
346
00:25:39,458 --> 00:25:43,416
Hiçbir fikrim de yoktu.
Ağzımdan 10.000 dolar çıkıverdi.
347
00:25:44,625 --> 00:25:46,708
Biraz durup "Anlaştık" dedi.
348
00:25:55,333 --> 00:25:57,666
Röportajı Mike Wallace'a verdiler.
349
00:25:57,750 --> 00:26:01,791
Mike onunla iki dakika konuşunca
"Odaya alalım" dedi, kayda girdiler.
350
00:26:02,958 --> 00:26:04,833
Kaç kişiyi toparladınız?
351
00:26:05,666 --> 00:26:09,666
Şey, 40 45 kadar kişiyi
toparlayıp şey yaptık...
352
00:26:09,750 --> 00:26:12,458
Şey yani, köyün ortasına topladık.
353
00:26:12,541 --> 00:26:15,791
- Nasıl kişiler? Erkek, kadın, çocuk?
- Erkek, kadın, çocuk.
354
00:26:15,875 --> 00:26:17,208
- Bebek?
- Bebek de.
355
00:26:17,958 --> 00:26:21,833
Hepsini iyice istifledik
ve yere çömelttik.
356
00:26:22,583 --> 00:26:23,583
Sonra...
357
00:26:24,833 --> 00:26:28,666
Teğmen Calley yanıma gelip
"Ne yapacağını biliyor musun?" dedi.
358
00:26:28,750 --> 00:26:30,208
Ben de "Evet" dedim.
359
00:26:30,291 --> 00:26:33,916
Ben de sandım ki
başlarında nöbet tutmamızı istiyor.
360
00:26:34,875 --> 00:26:39,041
Sonra gitti
ve 10 veya 15 dakika sonra geri geldi.
361
00:26:39,708 --> 00:26:42,416
"Niye hâlâ öldürmediniz?" dedi.
362
00:26:43,333 --> 00:26:47,708
"Onları öldürmemizi istediğinizi
sanmamıştım" dedim ben de.
363
00:26:47,791 --> 00:26:51,791
"Başlarında duracağız sandım."
"Hayır, ölmelerini istiyorum" dedi.
364
00:26:52,541 --> 00:26:53,708
Sonra da...
365
00:26:53,791 --> 00:26:57,333
Üç beş metre geriye çekilip
üstlerine ateş etmeye başladı.
366
00:26:57,416 --> 00:27:00,250
Bana da ateş etmemi söyledi, ben de ettim.
367
00:27:00,333 --> 00:27:03,125
Üstlerine yaklaşık dört şarjör boşalttım.
368
00:27:04,125 --> 00:27:06,916
- Erkek, kadın ve çocuklara.
- Erkek, kadın ve çocuklara.
369
00:27:07,000 --> 00:27:08,708
- Ve bebeklere.
- Ve bebeklere.
370
00:27:10,750 --> 00:27:12,666
İnsan bebeklere nasıl ateş eder?
371
00:27:14,166 --> 00:27:16,375
Bilmem. Öyle bir şey işte.
372
00:27:18,208 --> 00:27:21,375
BEBEKLERİ ÖLDÜRDÜM. ÖYLE BİR ŞEY İŞTE.
373
00:27:21,458 --> 00:27:25,250
Asla olmaz, gitmeyiz!
374
00:27:25,333 --> 00:27:29,708
Asla olmaz, gitmeyiz!
375
00:27:29,791 --> 00:27:31,875
Asla olmaz, gitmeyiz!
376
00:27:31,958 --> 00:27:34,416
VERGİLERİNİZ İŞ BAŞINDA
377
00:27:34,500 --> 00:27:37,250
SORU. VE BEBEKLERE?
CEVAP. VE BEBEKLERE.
378
00:27:37,333 --> 00:27:41,958
O gün görevde olan ordu fotoğrafçısı
Ron Haeberle'nin iki makinesi vardı.
379
00:27:42,791 --> 00:27:46,208
Ordu için
siyah beyaz makinesini kullanmıştı.
380
00:27:46,916 --> 00:27:49,250
{\an8}MY LAI CİVARINDA ABD ASKERLERİ
381
00:27:49,333 --> 00:27:53,500
{\an8}Ama hiç kimseye birkaç rulo
renkli filmi de olduğunu söylememişti.
382
00:28:03,291 --> 00:28:06,833
Benim haber ilk yayımlandığında
onları sattı.
383
00:28:08,250 --> 00:28:13,166
GÖRÜLMEMİŞ FOTOĞRAFLAR,
GÖRGÜ TANIKLARININ ANLATTIKLARI
384
00:28:13,250 --> 00:28:15,291
MYLAI'DAKİ KATLİAM
385
00:28:15,375 --> 00:28:21,500
'MYLAI'I VE İÇİNDEKİ HER ŞEYİ
YOK ETMEK YÖNÜNDE EMİR ALDIK'
386
00:28:21,583 --> 00:28:27,000
'ONLARA SİVİL DENMEZ.
BİZİM GÖZÜMÜZDE VK'LER'
387
00:28:27,083 --> 00:28:28,791
DÜNYAYI SARSAN KATLİAM
388
00:28:28,875 --> 00:28:31,166
Yayımlanınca tüm dünyada haber oldu.
389
00:28:31,916 --> 00:28:36,000
BİR VİETNAM KÖYÜNDE İNSANLIĞIN ÖLDÜĞÜ GÜN
390
00:28:45,250 --> 00:28:48,416
Ailenden kaç kişi hayatını kaybetti?
391
00:28:49,375 --> 00:28:50,416
Dört kişi.
392
00:28:51,875 --> 00:28:55,875
Pazardan döndüğün zaman ne gördün?
393
00:28:55,958 --> 00:29:01,625
Ben çok küçüğüm. Bakmaya korktum.
394
00:29:02,708 --> 00:29:06,583
Ailende hayatta kalan tek kişi sen misin?
395
00:29:08,083 --> 00:29:09,583
Evet.
396
00:29:13,625 --> 00:29:15,333
Gelip her şeyi yaktılar.
397
00:29:15,416 --> 00:29:18,833
Bazılarını dövüp esir aldılar.
Herkesi öldürdüler.
398
00:29:19,500 --> 00:29:22,666
Onları niye öldürdüklerini biliyor musun?
399
00:29:22,750 --> 00:29:25,416
Bilmiyorum. Sebebini bilmiyorum.
400
00:29:25,500 --> 00:29:29,833
Herkesi toparladılar.
Keşişi bile alıp götürdüler ve öldürdüler.
401
00:29:29,916 --> 00:29:34,708
Kaç kişinin öldüğünü
tahmin edebilir misin?
402
00:29:35,791 --> 00:29:37,708
Kaç kişi mi öldürüldü?
403
00:29:37,791 --> 00:29:39,083
Evet.
404
00:29:39,166 --> 00:29:44,375
Bilmiyorum ama her yerde ölüler vardı.
Bir sürü ceset gördüm.
405
00:29:44,458 --> 00:29:48,333
Yürümeyi yeni öğrenen yeğenim
406
00:29:48,416 --> 00:29:53,541
kafama sarılmıştı,
"Anneciğim, anneciğim" diye ağlıyordu.
407
00:29:53,625 --> 00:29:57,750
Sonra kurşun sesi geldi, vurulup öldü.
Ben orada öylece yattım.
408
00:30:20,208 --> 00:30:23,083
MYLAI HİKÂYESİ
NEREDEYSE FARK EDİLMEYECEKMİŞ
409
00:30:23,166 --> 00:30:28,708
TELEFONDA İHBARI ALDIKTAN SONRA
İLK ANLATAN SERBEST MUHABİR HERSH OLDU
410
00:30:28,791 --> 00:30:31,958
Gelişigüzel cinayet,
tecavüz vesaire içeren bir programa
411
00:30:32,041 --> 00:30:33,541
kendimizi adamış gibiyiz.
412
00:30:33,625 --> 00:30:37,333
Bir şeyler duymuş olmasını gereken
bazı muhabirler dâhil herkes
413
00:30:37,416 --> 00:30:38,791
görmezden gelmiş bence.
414
00:30:38,875 --> 00:30:40,500
{\an8}MY LAI (4)
GİZLİ
415
00:30:40,583 --> 00:30:44,125
{\an8}Korkunç bir şey. Bu niye duyulmadı?
Bence asıl soru bu.
416
00:30:44,750 --> 00:30:47,916
{\an8}400 veya 500 kişi öldürülüyor.
417
00:30:48,000 --> 00:30:50,458
{\an8}O günkü çatışmaya desteklemekle görevli
418
00:30:50,541 --> 00:30:53,375
{\an8}belki bir düzine helikopter
buna şahit oluyor.
419
00:30:54,000 --> 00:30:57,958
{\an8}Americal Tümeni'nin komutanı tümgeneral
o gün havadaymış.
420
00:30:58,041 --> 00:31:00,916
{\an8}Tugayın başındaki albay oradaymış.
421
00:31:01,000 --> 00:31:03,333
{\an8}Görev timinin komutanı oradaymış.
422
00:31:03,416 --> 00:31:07,000
{\an8}Birkaç gün içinde 300 veya 400 askerin
olaydan haberi olmuş.
423
00:31:07,083 --> 00:31:10,166
{\an8}Ama kimse bir şey dememiş.
Kimse rapor etmemiş.
424
00:31:11,916 --> 00:31:14,416
{\an8}Bence buradan varılacak iki sonuç var.
425
00:31:14,500 --> 00:31:18,333
{\an8}Elbette biri şu. Bu o kadar şoke edici
ve nahoş bir olay ki
426
00:31:18,416 --> 00:31:20,833
{\an8}kimse tartışmaya açmaya bile yeltenmemiş.
427
00:31:20,916 --> 00:31:24,208
{\an8}Bir diğeri de,
ki bence daha mantıklı sonuç bu,
428
00:31:24,291 --> 00:31:26,416
{\an8}Vietnam'da sıradan bir günmüş işte.
429
00:31:28,250 --> 00:31:33,500
{\an8}HENDEKTE CESETLER GÖRÜLDÜ
YEMEK İÇİN MOLA VERİLDİ (YAKLAŞIK BÖLGE)
430
00:31:33,583 --> 00:31:40,333
8. ÖĞLE YEMEĞİ YENDİ
7. YAKLAŞIK OLARAK 50 CESET GÖRÜLDÜ
431
00:31:46,125 --> 00:31:48,333
Ordu leş sayısı üzerinden gidiyordu.
432
00:31:49,125 --> 00:31:52,416
Başarın, öldürdüğün adam sayısıyla
ölçülüyordu.
433
00:31:55,083 --> 00:31:57,333
Westmoreland'a rakam gerekiyordu.
434
00:31:58,375 --> 00:32:01,583
Arzu ettiğin ceset sayısına
nasıl ulaşacaksın?
435
00:32:04,458 --> 00:32:06,291
My Lai gibi yerlere dalıp,
436
00:32:06,375 --> 00:32:09,875
herkesin Vietkong olduğunu söyleyip,
hepsini öldürerek.
437
00:32:18,791 --> 00:32:20,500
İnsanları üç şekilde öldürmüşler.
438
00:32:20,583 --> 00:32:23,208
Bölükteki herkes olmasa da
çoğu katılıyormuş.
439
00:32:23,291 --> 00:32:25,916
- Onu demiyorum.
- Ne yaptıklarını anlatıyorum.
440
00:32:26,000 --> 00:32:27,958
Biz olanlara odaklanalım.
441
00:32:28,041 --> 00:32:30,375
İnsanları yüz kişilik gruplar hâlinde,
442
00:32:30,458 --> 00:32:33,916
daire şeklinde toplayıp
makineli tüfeklerle tarıyorlarmış.
443
00:32:34,000 --> 00:32:36,125
Bunu kendin bizzat bilmiyorsun.
444
00:32:36,208 --> 00:32:38,541
- Muhabir olarak biliyorum.
- Kendi bilgin mi?
445
00:32:38,625 --> 00:32:40,541
Muhabirler her şeyi bizzat bilse
446
00:32:40,625 --> 00:32:43,333
başkanlık basın toplantısından da
haber çıkmaz.
447
00:32:43,416 --> 00:32:46,041
MY LAI OLAYINA DAİR ÖN SORUŞTURMA RAPORU
448
00:32:46,125 --> 00:32:49,041
Haberim yayımlanınca
ordu bir soruşturma başlattı.
449
00:32:49,125 --> 00:32:50,625
ORDU DENETLEME BAŞKANLIĞI
450
00:32:50,708 --> 00:32:53,166
İfadeleri çıktıkça okuyordum.
451
00:32:53,666 --> 00:32:58,000
Tabii ordu deli gibi bu bilgiyi
nasıl edindiğimi anlamaya çalışıyordu.
452
00:32:59,875 --> 00:33:01,916
{\an8}Gizli kalması gerekiyordu.
453
00:33:02,000 --> 00:33:05,541
{\an8}EK F-1 - MY LAI (4) VE ÇEVRESİNİN
DÜŞEY HAVA FOTOĞRAFI
454
00:33:05,625 --> 00:33:08,958
{\an8}Havadan çekilen büyük fotoğrafı
lütfen yine alıp
455
00:33:09,041 --> 00:33:12,958
{\an8}bildiğiniz kadarıyla
söyleyeceğim yeri işaretler misiniz?
456
00:33:14,291 --> 00:33:16,416
{\an8}İçinde cesetler olan hendeği
457
00:33:17,541 --> 00:33:18,916
{\an8}nerede gördünüz?
458
00:33:20,708 --> 00:33:21,708
Emredersiniz.
459
00:33:21,791 --> 00:33:25,000
5. YAKLAŞIK 30-40 CESEDİN OLDUĞU HENDEK
460
00:33:25,083 --> 00:33:29,625
{\an8}EK F-152 - BAY LACROSS'IN İŞARETLEDİĞİ
F-1'İN KOPYASI
461
00:33:29,708 --> 00:33:34,250
{\an8}EK F-189 - BAY PENDLETON'IN İŞARETLEDİĞİ
F-1'İN KOPYASI
462
00:33:34,333 --> 00:33:39,291
{\an8}EK F-122 - ÇVŞ OLSEN'IN İŞARETLEDİĞİ
F-1'İN KOPYASI
463
00:33:39,375 --> 00:33:42,750
VAŞİNGTON DC'DE HAFIZADAN HAZIRLANMIŞTIR
21 OCAK 1970 THOMAS J. KINCH
464
00:33:42,833 --> 00:33:46,208
VAŞİNGTON DC'DE HAFIZADAN HAZIRLANMIŞTIR
6 ŞUBAT 1970 CALVIN L. HAWKINS
465
00:33:46,291 --> 00:33:49,708
{\an8}VAŞİNGTON DC'DE HAFIZADAN HAZIRLANMIŞTIR
16 OCAK 70 DENNIS M. BUNNING
466
00:33:49,791 --> 00:33:52,916
HAYATI İÇİN YALVARAN İKİ ÇOCUK VE ADAM
467
00:33:53,000 --> 00:33:55,333
Bunu duymak istemeyebilirsiniz efendim.
468
00:33:55,416 --> 00:33:57,916
Olsun, diyeceğin her şeyi duymak isteriz.
469
00:33:58,000 --> 00:34:00,541
Pekâlâ. İlk kurşun bir bebeğin başına...
470
00:34:00,625 --> 00:34:02,708
5. YOLDA ÖLÜ ADAM, KADIN & ÇOCUK
471
00:34:02,791 --> 00:34:04,708
10 CESETTEN OLUŞAN GRUP
ÖLÜ BEBEK
472
00:34:04,791 --> 00:34:08,583
...isabet edince dönüp kustum
çünkü hayatımda ilk kez...
473
00:34:09,083 --> 00:34:11,708
Daha önce adam öldürmüştüm tabii
474
00:34:11,791 --> 00:34:17,458
ama verdiği hasarı, ne yaptığını
tam olarak görmemiştim.
475
00:34:17,541 --> 00:34:21,083
ETRAFA SAÇILMIŞ CESETLER
476
00:34:21,166 --> 00:34:23,166
YZB MEDINA 3-4 YAŞINDA ÇOCUK VURDU
477
00:34:23,250 --> 00:34:26,291
Bu grup vurulduktan sonra olanları
anlatır mısın?
478
00:34:26,375 --> 00:34:27,458
Şey...
479
00:34:28,875 --> 00:34:30,958
{\an8}Tam o an veya o sıralarda
480
00:34:31,041 --> 00:34:35,541
{\an8}bu bölgede birkaç kadına tecavüz eden
birkaç kişi vardı.
481
00:34:35,625 --> 00:34:36,625
{\an8}YAKLAŞIK 40 CESET
482
00:34:36,708 --> 00:34:40,833
{\an8}Aynı anda üç adam
bir kızın üstüne çullanmıştı.
483
00:34:40,916 --> 00:34:44,541
{\an8}Biri gidip şuradaki kızlardan birini
kapıyordu ve...
484
00:34:45,041 --> 00:34:48,500
{\an8}Bir iki defasında
işleri bitince kızları vurdular.
485
00:34:49,791 --> 00:34:54,250
{\an8}YATAKTA ÖLÜ KADIN GÖRDÜM
486
00:34:57,750 --> 00:35:02,791
{\an8}Her geçen gün ömrümden
30 yıl daha götürüyordu.
487
00:35:02,875 --> 00:35:04,000
Öyle hissediyordum.
488
00:35:04,083 --> 00:35:07,083
Durum gittikçe daha da beter oldu.
489
00:35:10,125 --> 00:35:13,083
İki veya üç ay
başka çocuklar bulmakla geçti.
490
00:35:13,166 --> 00:35:16,958
Sonra öğrendim ki...
Korkunçtu, daha fazlasını öğrendim.
491
00:35:17,625 --> 00:35:21,500
Birkaç defa artık kaldıramadım,
biliyor musunuz?
492
00:35:27,458 --> 00:35:31,416
{\an8}F-78 MY LAI'IN (4) GÜNEY KÖŞESİNDE
İSİMSİZ MEZARLAR
493
00:35:36,666 --> 00:35:40,625
{\an8}My Lai'ın münferit olmadığını belirten
ifadeler vardı.
494
00:35:41,625 --> 00:35:44,333
{\an8}Aynı gün bir katliam daha yapılmıştı.
495
00:35:44,416 --> 00:35:47,333
{\an8}TU CUNG MERASI - MY LAI MERASI
MY KHE MERASI - CO LUY MERASI
496
00:35:47,416 --> 00:35:50,708
Ordu, My Lai'ı münferit olay gibi
göstermek için her şeyi yaptı.
497
00:35:50,791 --> 00:35:52,833
Sırf savaş bağlamında değil,
498
00:35:52,916 --> 00:35:56,000
o gün, o sabah, o bölgede bile
münferit değildi.
499
00:35:56,083 --> 00:35:58,583
İki buçuk kilometre ötede aynısı yapıldı.
500
00:36:01,250 --> 00:36:05,166
Olayın örtbas edilmesine
karıştığı belli olan 14 subay vardı.
501
00:36:05,250 --> 00:36:08,708
Ordunun sonunda
bu 14 kişi hakkında yaptığı suçlamalar
502
00:36:08,791 --> 00:36:15,791
görevi ihmal, yasal düzenlemelere uymamak
ve gerektiği şekilde rapor vermemekti.
503
00:36:17,708 --> 00:36:22,333
Hepsi ya cinayet ya taammüden cinayet
ya da cinayeti örtbas etmeye karışmıştı
504
00:36:22,416 --> 00:36:25,041
ama doğru rapor vermemekle suçlandılar.
505
00:36:28,791 --> 00:36:32,458
Westmoreland dört yıllık görev süresini
doldurup terfi etti.
506
00:36:32,541 --> 00:36:37,583
Oysa ordudaki
ve Genelkurmay'daki herkes biliyordu ki
507
00:36:37,666 --> 00:36:39,375
sivilleri öldürüyordu.
508
00:36:59,875 --> 00:37:03,083
Alo. Elbette sizi her türlü korurum.
509
00:37:03,166 --> 00:37:06,250
Sizi nasıl tarif edeceğimi bile
bilmiyorum, söyleyin.
510
00:37:07,041 --> 00:37:10,041
Gazze'den yeni dönen
bir araştırmacı diyebilirsiniz.
511
00:37:12,166 --> 00:37:16,541
Kadınların ve çocukların
hedef alınmasından bahsediyorsunuz.
512
00:37:16,625 --> 00:37:18,750
Bunun istatistikleri kimde?
513
00:37:18,833 --> 00:37:22,833
{\an8}Çocukların kuadkopterlerle
sistemli şekilde hedef alınması konusunda...
514
00:37:22,916 --> 00:37:23,791
{\an8}ANONİM KAYNAK
515
00:37:23,875 --> 00:37:26,791
...bizzat benim elimde
doktorların bana verdiği,
516
00:37:26,875 --> 00:37:31,083
boyunlarında ve kafalarında
kuadkopter mermisi bulunan çocukların
517
00:37:31,166 --> 00:37:32,458
röntgenleri var.
518
00:37:33,375 --> 00:37:34,375
Çocuk bunlar.
519
00:37:35,833 --> 00:37:39,291
Tam bir kâbus,
üstelik daha ilk aşamasındayız.
520
00:37:40,083 --> 00:37:44,500
Benim açımdan bakıldığında
yapılacak bir şey olmadığına inanacak
521
00:37:44,583 --> 00:37:46,458
bir lükse sahip değilim ben
522
00:37:46,541 --> 00:37:49,333
çünkü her gün
dost ve akrabalarla iletişimdeyim.
523
00:37:49,416 --> 00:37:52,541
İnanmamak,
onları kaderine terk etmek demek.
524
00:37:52,625 --> 00:37:54,041
Oraya dönecek misiniz?
525
00:37:54,750 --> 00:37:55,875
Niyetim o.
526
00:37:56,500 --> 00:37:59,875
İnsanların anlamadığı şey
bunun bir örnek teşkil edeceği.
527
00:38:00,708 --> 00:38:05,000
Gazze geçmişinin ve geleceğinin
çökertildiği bir noktada.
528
00:38:05,083 --> 00:38:08,541
İç içe geçen bu geçmiş ve gelecek
529
00:38:09,041 --> 00:38:10,041
çöktü.
530
00:38:40,750 --> 00:38:44,500
Babam bizimle
hemen hemen hiçbir konuda konuşmazdı.
531
00:38:47,583 --> 00:38:50,833
İletişimimiz ya hiçti
ya da öfke şeklindeydi.
532
00:38:51,875 --> 00:38:53,875
Tam tipik bir Doğu Avrupalı.
533
00:38:56,666 --> 00:38:58,750
Sırları çok sonradan öğrendim.
534
00:39:01,041 --> 00:39:06,041
Babam pek İngilizcesi olmadan
Amerika'ya gelen bir Yahudi mülteciydi.
535
00:39:06,791 --> 00:39:10,625
Eski ülkesinde kemancıydı,
çok güzel keman çalardı.
536
00:39:12,125 --> 00:39:14,875
{\an8}Šeduva adında küçük bir köyden gelmişti.
537
00:39:16,833 --> 00:39:20,625
{\an8}O günlerde Litvanya'da Yahudi olmak,
hedef alınmak demekti.
538
00:39:23,250 --> 00:39:27,041
YABANCI UYRUKLU YOLCULAR MANİFESTOSU
539
00:39:27,125 --> 00:39:31,250
1920 veya 22'de
16 veya 17 yaşlarındayken nasıl yaptıysa
540
00:39:31,333 --> 00:39:34,208
Litvanya'nın merkezinden Hamburg'a gitmiş,
541
00:39:34,291 --> 00:39:38,291
Amerika'ya kasara altında gelmek için
12 dolar biriktirebilmişti.
542
00:39:38,375 --> 00:39:39,416
HAMBURG'DAN GELENLER
543
00:39:39,500 --> 00:39:42,208
SOYADI: HERSH (HERSHOWITZ)
ADI: ISADORE (ISADOR)
544
00:39:42,291 --> 00:39:44,708
Ne İngilizce ne başka bir şey biliyormuş.
545
00:39:45,958 --> 00:39:48,750
10 TEMMUZ 1930 TARİHİNDE MAHKEME KARARIYLA
546
00:39:48,833 --> 00:39:52,791
İSMİ, ISADOR HERSHOWITZ'DEN
ISADORE HERSH'E ÇEVRİLMİŞTİR
547
00:39:54,541 --> 00:39:57,625
Yıllar sonra Almanlar gelince
548
00:39:57,708 --> 00:40:01,708
bütün Yahudileri ormana götürüp
idam etmişler.
549
00:40:03,208 --> 00:40:04,625
Hepsi yok olup gitmiş.
550
00:40:05,916 --> 00:40:10,125
Onunla bu konuda hiç konuşmadım
çünkü bana hiç anlatmamıştı.
551
00:40:10,666 --> 00:40:13,041
Soykırım hakkında tek kelime etmedi.
552
00:40:15,666 --> 00:40:18,083
Duymak isteyeceğim bir hikâyeydi bu.
553
00:40:19,833 --> 00:40:21,375
Anneniz de mi anlatmadı?
554
00:40:21,916 --> 00:40:25,416
Annem hiçbir şey anlatmazdı.
Anlatsa da doğruyu söylemezdi.
555
00:40:25,500 --> 00:40:27,708
Hemen anlardım. Öyleydi işte.
556
00:40:27,791 --> 00:40:30,458
Annem yemek yapmayı sever,
yapamadığında da
557
00:40:30,541 --> 00:40:34,208
biz anlamıyormuşuz gibi
kurabiye alıp kendi yaptığını söylerdi.
558
00:40:34,291 --> 00:40:35,416
Anlatabildim mi?
559
00:40:35,500 --> 00:40:37,250
Olsun, o benim annemdi.
560
00:40:42,708 --> 00:40:43,791
NİSAN 1944
561
00:40:43,875 --> 00:40:47,416
Dalga kuramı fizikçisi olan
bir ikizim var.
562
00:40:50,000 --> 00:40:51,291
Annem bizi bir giydirirdi.
563
00:40:51,375 --> 00:40:54,708
Ta ki 13 yaşında bir gün
biz "Bu delilik" diyene kadar.
564
00:40:57,666 --> 00:41:01,625
Aile içinde hiç eğitim almadım.
565
00:41:02,125 --> 00:41:03,750
KİTAP KULÜBÜNÜN AVANTAJLARI
566
00:41:03,833 --> 00:41:06,750
O yüzden de
Ayın Kitabı Kulübü'ne katıldım.
567
00:41:06,833 --> 00:41:09,416
BU KİTAPLARDAN BİRİYLE
ÜYELİĞİNİZİ BAŞLATIN
568
00:41:09,500 --> 00:41:11,041
Kitaplarla yaşıyordum.
569
00:41:12,250 --> 00:41:14,166
Kitaplar bana düşünmeyi öğretti.
570
00:41:19,125 --> 00:41:22,250
Babamın çamaşır
ve kuru temizleme şirketi vardı.
571
00:41:22,333 --> 00:41:25,166
Güney Mahallesi'nde,
45. Sokak'la Indiana'nın köşesindeydi.
572
00:41:26,041 --> 00:41:28,791
Severdim. Orada çalışmayı severdim.
573
00:41:30,583 --> 00:41:32,958
Siyahi işçilerden oluşan bir topluluktu.
574
00:41:37,875 --> 00:41:43,208
Sterling diye yirmili yaşlarının başında,
12 sente pantolon ütüleyen biri vardı.
575
00:41:43,750 --> 00:41:45,208
Beni maçlara götürürdü.
576
00:41:46,375 --> 00:41:50,708
Çocukken Satchel Paige gibi
tüm büyük Zenci Ligi oyuncularını izledim.
577
00:41:54,833 --> 00:41:58,833
Bana çok basitçe derdi ki
"Sana bir şey olmaz, rengin doğru.
578
00:41:58,916 --> 00:42:02,750
Bende o renk yok.
Ömür boyu pantolon ütüleyeceğim." Anladım.
579
00:42:02,833 --> 00:42:05,750
Onu anladım.
Çok açık değildi ama anladım.
580
00:42:08,416 --> 00:42:10,375
İki tane de ablam vardı.
581
00:42:10,458 --> 00:42:12,125
Onlar da ikizdi.
582
00:42:12,208 --> 00:42:14,625
Evden ayrılmaya can atıyorlardı.
583
00:42:17,125 --> 00:42:19,708
Hep uyanıklığım sayesinde ayakta kalırdım
584
00:42:20,250 --> 00:42:23,500
çünkü 15 yaşından itibaren
ailenin yükünü ben üstlendim.
585
00:42:25,083 --> 00:42:26,708
Babam geceleri öksürürdü.
586
00:42:27,541 --> 00:42:30,541
Üç paket. Öksürüşünü hatırlarım.
587
00:42:33,500 --> 00:42:35,708
Akciğerden beyin kanserine döndü.
588
00:42:36,833 --> 00:42:40,708
Hastalığı ilerledikçe onu alıp yıkar,
tüm işini görürdüm.
589
00:42:42,458 --> 00:42:46,083
Tüm notlarım pekiyiyken sıfıra döndü.
Okula gitmiyordum.
590
00:42:46,166 --> 00:42:49,291
HERSH, SEYMOUR: PİSAGORLULAR, ÖKLİDLİLER,
GOLF, SİGMA EPSİLON, BASKET
591
00:42:49,375 --> 00:42:51,375
Bana üniversiteyi unut, derdi.
592
00:42:51,458 --> 00:42:55,750
Becerebildiğim için
kalıp dükkânı işletmemi isterdi.
593
00:42:55,833 --> 00:43:01,458
Kardeşim Alan'sa o işi beceremezdi.
Üniversiteye gitmesi gerekiyordu.
594
00:43:01,541 --> 00:43:04,708
"Seymour'a üniversite gerekmez.
O halleder" derdi.
595
00:43:04,791 --> 00:43:08,958
Öyle yaptı çünkü dükkânı işletebiliyordum
ve öyleydi, biliyor musunuz?
596
00:43:09,458 --> 00:43:11,708
Hangi işletme becerilerine sahiptiniz?
597
00:43:13,583 --> 00:43:16,166
Konuşkanlık, enerjiklik, insan severdim.
598
00:43:22,541 --> 00:43:25,458
Bir gün dükkânı kapamış,
arabayla eve dönüyordum.
599
00:43:26,791 --> 00:43:29,833
Öldüğünü anladım
çünkü üst kattaki ışık sönüktü.
600
00:43:32,708 --> 00:43:35,375
Ölüm döşeğinde olduğunu bile bilmiyordum.
601
00:43:35,458 --> 00:43:38,833
Çok düşüncesiz bir ailem vardı.
602
00:43:38,916 --> 00:43:40,791
Veda bile edememiştim.
603
00:43:58,416 --> 00:44:00,166
Açık öğretim fakültesi vardı.
604
00:44:00,250 --> 00:44:03,416
Illinois Üniversitesi'nin
açık öğretim fakültesi vardı
605
00:44:03,500 --> 00:44:06,375
ve çok ucuzdu, asıl önemlisi de oydu.
606
00:44:06,458 --> 00:44:07,750
ILLINOIS ÜNİVERSİTESİ
607
00:44:07,833 --> 00:44:11,958
İyi bir yazar olduğumu hep bilirdim
ama bir kıymeti olduğunu bilmezdim.
608
00:44:12,041 --> 00:44:15,750
Kıymeti olduğunu... Kasayı açarken
veya kıyafet teslim ederken
609
00:44:15,833 --> 00:44:18,666
benim için pek bir ehemmiyeti yoktu.
610
00:44:18,750 --> 00:44:20,250
GENEL EĞİTİM OFİSLERİ
611
00:44:20,333 --> 00:44:21,916
İlk ödevlerden biri
612
00:44:22,000 --> 00:44:26,791
istediğin bir İngiliz romanıyla
bir Amerikan romanını karşılaştırmaktı.
613
00:44:26,875 --> 00:44:28,416
Ben de bir deneme yazdım.
614
00:44:29,250 --> 00:44:32,583
İlk gün dersler bittiğinde
arka sırada çıkmayı beklerken
615
00:44:32,666 --> 00:44:37,250
"Seymour Hersh burada mı?" dedi.
"Ha siktir, ne bok yedim?" diye düşündüm.
616
00:44:37,333 --> 00:44:39,916
Başım eğik hâlde öne doğru yürüdüm.
617
00:44:40,000 --> 00:44:42,208
"Hersh sen misin?" dedi. "Evet" dedim.
618
00:44:42,291 --> 00:44:45,375
"Burada ne işin var?" dedi.
Ne kastettiğini anladım.
619
00:44:45,958 --> 00:44:47,708
"Babam öldü" falan filan.
620
00:44:47,791 --> 00:44:51,125
"Dükkânın nerede peki?" diye sordu.
621
00:44:51,208 --> 00:44:54,500
"Güney Mahallesi'nde
47'yle Indiana köşesi."
622
00:44:54,583 --> 00:44:57,125
"Programını kendin mi yapıyorsun?" dedi.
623
00:44:57,208 --> 00:45:00,125
"Yarın Şikago Üniversitesi
öğrenci işlerinde buluşalım."
624
00:45:00,208 --> 00:45:01,833
Düşününce gözlerim doldu.
625
00:45:01,916 --> 00:45:03,583
"Şikago Üniversitesi'nde."
626
00:45:04,250 --> 00:45:06,750
Kalkıp gittim, beni sınava soktular.
627
00:45:06,833 --> 00:45:09,291
"İngilizceye Giriş almana
gerek yok" dediler.
628
00:45:09,375 --> 00:45:12,458
"Var. Hepsine gerek var" deyip
tüm dersleri aldım.
629
00:45:14,458 --> 00:45:16,791
İşte böyle. Hayatım değişti.
630
00:45:23,291 --> 00:45:25,458
{\an8}ŞİKAGO
631
00:45:31,416 --> 00:45:35,000
Şikago'ya gittim,
bambaşka bir dünyaydı orası bakın.
632
00:45:39,541 --> 00:45:41,458
Sevgilim vardı, Vaşington'daydı.
633
00:45:41,541 --> 00:45:44,250
Babası hükûmetteydi.
Şey deyince şoke olmuştum...
634
00:45:44,333 --> 00:45:46,208
19 20 yaşlarındaydım herhâlde.
635
00:45:46,291 --> 00:45:49,958
"Öf, babam Eisenhower'ın
götün teki olduğunu düşünüyor" dedi.
636
00:45:50,708 --> 00:45:54,791
"Başkan hakkında öyle konuşulur mu?
Baban hükûmette ve öyle mi dedi?"
637
00:45:54,875 --> 00:45:57,458
"Evet, aptal götün tekiymiş" dedi.
638
00:45:58,250 --> 00:46:00,666
"Başkanlar aptal göt olur mu hiç?" dedim.
639
00:46:00,750 --> 00:46:03,416
Bilirsiniz işte, 19 veya 20 yaşındaydım.
640
00:46:03,500 --> 00:46:06,291
O yüzden dünyayı anlamıyordum.
641
00:46:07,291 --> 00:46:10,416
Onu daha iyi bir yer hâline getireceğimi
sanmıyordum.
642
00:46:10,500 --> 00:46:12,625
Hiçbir illüzyonum yoktu.
643
00:46:17,750 --> 00:46:21,708
Ama biraz yürekli olduğumun da
hafiften farkındaydım.
644
00:46:24,291 --> 00:46:28,291
Bir gece bir barda
adamın biri benimle konuşmaya başladı.
645
00:46:28,375 --> 00:46:32,666
"Ne iş yapıyorsun?" dedim.
"Muhabirim, City News'da çalıştım" dedi.
646
00:46:33,208 --> 00:46:36,916
"Ne demek o?" dedim.
"Hiç mi bilmiyorsun?" dedi. "Yok" dedim.
647
00:46:38,875 --> 00:46:42,083
Mucize gibi bir şeydi işte.
648
00:46:42,916 --> 00:46:47,083
Bir şekilde muhabirliğe başlamış olmam
tam bir mucizedir yani.
649
00:46:54,125 --> 00:46:56,041
Bir haber hazırladıklarında
650
00:46:56,125 --> 00:46:59,125
12 adet nüshasını basıp bir kaba koyar,
651
00:46:59,208 --> 00:47:02,208
rulo yapıp pnömotik tüpten
tüm gazetelere yollardım.
652
00:47:02,291 --> 00:47:03,291
İşim buydu.
653
00:47:03,375 --> 00:47:04,458
KOPYALAMA MERKEZİ
654
00:47:04,541 --> 00:47:07,375
Bir aya kalmadan
polis muhabirliğine terfi ettim.
655
00:47:14,125 --> 00:47:17,041
Ve muhabirliğe âşık oldum. Çok sevdim.
656
00:47:23,333 --> 00:47:26,125
Şikago mafyayla kasıp kavrulan
bir şehirdi.
657
00:47:26,208 --> 00:47:29,458
Mafya ile polisin de
ortak bir yanı vardı, tamam mı?
658
00:47:29,541 --> 00:47:31,875
Ben bunu anlıyordum.
659
00:47:33,041 --> 00:47:34,500
Öğrendiğin ilk şey
660
00:47:34,583 --> 00:47:36,708
polislere bulaşmamak oluyor.
661
00:47:36,791 --> 00:47:41,166
Çalıp çırpıyorlarsa bile
bizi hiç ilgilendirmez.
662
00:47:42,208 --> 00:47:45,250
En ön koltuktan
tiranlığa şahit oldum. Öyle ki...
663
00:47:45,333 --> 00:47:49,291
Tiranlık olduğunu anlasam da
dâhil olduğum en heyecanlı şeydi.
664
00:48:03,041 --> 00:48:05,291
Asıl hikâyenin yanında
665
00:48:05,791 --> 00:48:10,333
biraz çocukça kaçacak bir şeyler yazıyorum
ama yine de iş görür.
666
00:48:11,083 --> 00:48:15,291
Yine de önemli
çünkü Dimona hakkındaki uyarı önemli.
667
00:48:15,375 --> 00:48:17,541
Dimona hedef alınmamış, yanılmışsın.
668
00:48:17,625 --> 00:48:20,500
Havaalanı ile Dimona arası
48 kilometre demiştin.
669
00:48:20,583 --> 00:48:22,833
45'miş. Yeteneğini kaybediyorsun.
670
00:48:25,250 --> 00:48:26,916
Hoşça kal yavrum. Konuşuruz.
671
00:48:28,291 --> 00:48:32,250
Otuz yıl önce bomba konusunda
bana yardım eden İsrailli arkadaşımdı.
672
00:48:32,333 --> 00:48:34,583
Görmüş müydün? Yollayayım bakayım.
673
00:48:35,583 --> 00:48:38,500
Ya sana yolladım ya da merhum anneme.
674
00:48:39,500 --> 00:48:40,833
Belki okur.
675
00:48:42,125 --> 00:48:44,125
Bir keresinde Hanoi'den dönmüştüm.
676
00:48:44,208 --> 00:48:46,666
Savaş sırasında Hanoi'ye gitmiştim.
677
00:48:47,750 --> 00:48:50,291
"Hep istenmediğin yere
gidersin" demişti annem.
678
00:48:50,375 --> 00:48:52,750
"Hep istenmediğin yere gidersin."
679
00:48:53,833 --> 00:48:55,541
Ne yapmışım bakayım şunu.
680
00:48:55,625 --> 00:48:57,708
A.M. ROSENTHAL
YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ
681
00:48:57,791 --> 00:48:59,375
TIMES SQUARE
NEW YORK, N.Y.
682
00:48:59,458 --> 00:49:03,750
{\an8}SAYIN BAY ROSENTHAL: BANA İŞ VERMEYE
NE DERSİNİZ? BİR YIL KADAR ÖNCE...
683
00:49:03,833 --> 00:49:06,916
AMERİKA'DAKİ HAYATIN
BAŞKA YÖNLERİNİ YAZMAK İSTERİM.
684
00:49:07,000 --> 00:49:09,250
BUNDAN KASTIM KATLİAMLARDAN BIKTIĞIM.
685
00:49:09,333 --> 00:49:10,958
NE DERSİNİZ ACABA?
SY HERSH
686
00:49:14,708 --> 00:49:16,708
Hanoi vizem vardı.
687
00:49:18,166 --> 00:49:19,708
Times beni aradı,
688
00:49:19,791 --> 00:49:23,666
"Vietnam'la ilgili elinde ne varsa
yayımlamak isteriz" dedi.
689
00:49:24,166 --> 00:49:27,541
THE NEW YORK TIMES,
CUMARTESİ, 1 NİSAN 1972
690
00:49:27,625 --> 00:49:29,791
Abe Rosenthal beni böyle işe aldı.
691
00:49:35,250 --> 00:49:39,375
Times'da başlayınca
Henry Kissinger hemen beni görmek istedi.
692
00:49:40,458 --> 00:49:43,708
My Lai haberini yapan adamın
New York Times'a gelmesi
693
00:49:43,791 --> 00:49:45,458
onu çok endişelendirdi.
694
00:49:46,500 --> 00:49:49,375
Onu huzursuz eden bir histi bu
695
00:49:49,458 --> 00:49:51,500
çünkü hep istediğini yaptırırdı.
696
00:49:55,500 --> 00:50:00,125
Nixon'ın ulusal güvenlik danışmanıydı,
muhabirlerle çokça vakit geçirirdi.
697
00:50:01,458 --> 00:50:04,375
Basını ve medyayı bayağı sağlam işliyordu.
698
00:50:05,250 --> 00:50:07,625
BAY KISSENGER'IN PROGRAM DÖKÜMÜ
699
00:50:07,708 --> 00:50:09,791
Beyaz Saray'da onu görmeye gittim.
700
00:50:09,875 --> 00:50:11,583
PAZARTESİ, 3 NİSAN 1972
701
00:50:11,666 --> 00:50:13,708
15.06 SEYMOUR HERSH
702
00:50:13,791 --> 00:50:17,083
"Onca hafta Hanoi'de kaldığın süre boyunca
703
00:50:17,166 --> 00:50:19,875
ne izlenim edindin, onu merak ettim" dedi.
704
00:50:20,791 --> 00:50:24,125
"Moralin düşük olduğuna dair
hiç işaret göremedim" dedim.
705
00:50:24,208 --> 00:50:28,833
Sonra da 10 15 dakika boyunca
siyaset değil de havadan sudan konuştum.
706
00:50:29,458 --> 00:50:33,875
"Bekle biraz" deyip
Vietnam danışmanını çağırdı ve ona
707
00:50:33,958 --> 00:50:38,625
"Bu adam Vietnam'da olanlar hakkında
CIA'den fazla şey biliyor" dedi.
708
00:50:38,708 --> 00:50:41,208
"Bu gerçek olamaz" diye düşünmüştüm.
709
00:50:41,791 --> 00:50:44,625
Böyle dedi diye gurur mu duyacaktım?
710
00:50:44,708 --> 00:50:46,333
Hayret vericiydi.
711
00:50:46,416 --> 00:50:48,750
MAX FRANKEL İLE ÖĞLE YEMEĞİ
712
00:50:48,833 --> 00:50:50,500
Ama işler böyle yürüyordu.
713
00:50:53,458 --> 00:50:57,541
Kissenger arayıp New York Times'ın
büro şefi Max Frankel'la konuşurdu.
714
00:50:59,500 --> 00:51:03,791
Baş dış politika makalesini yazan
Bernie Gwertzman da
715
00:51:03,875 --> 00:51:05,333
bir haber yazardı.
716
00:51:07,125 --> 00:51:08,458
YAZAN: BERNARD GWERTZMAN
717
00:51:08,541 --> 00:51:11,541
Kissinger'ın dedikleri
makalede olduğu gibi çıkardı.
718
00:51:13,666 --> 00:51:16,708
"Amerikalı yetkililer
görüşmelerin çıkmaza girdiğini söyledi."
719
00:51:17,416 --> 00:51:20,166
"Üst düzey yetkililer bugün..."
Kissenger'dı hep.
720
00:51:21,541 --> 00:51:23,541
Bu durum beni altüst etmişti.
721
00:51:23,625 --> 00:51:26,125
Adamın gazete üstünde muazzam gücü vardı.
722
00:51:28,333 --> 00:51:30,833
Benim yaptıklarımı beğenmediği de kesindi.
723
00:51:36,333 --> 00:51:38,166
Hersh denen adam tam bir piç.
724
00:51:38,250 --> 00:51:39,083
Eh...
725
00:51:39,166 --> 00:51:41,041
Muhtemelen komünist ajandır.
726
00:51:41,125 --> 00:51:42,458
Kesin, kesin.
727
00:51:42,541 --> 00:51:45,458
New York Times'ın
bunu yayımlamasına şoke oldum.
728
00:51:45,541 --> 00:51:47,791
- Utanç vericiydi.
- Ne dersin?
729
00:51:47,875 --> 00:51:52,041
Aslı astarı olmayan şeyler hakkında
atıp tuttu Henry.
730
00:51:59,250 --> 00:52:01,666
Times'a daha yeni alışıyordum ki
731
00:52:01,750 --> 00:52:04,041
CIA'de görevli biri
732
00:52:04,125 --> 00:52:08,875
bana çok gizli bir operasyon hakkında
acayip bir hikâye anlattı.
733
00:52:11,000 --> 00:52:15,375
Ruslar, içinde şifre kitabı olabilecek
bir denizaltı kaybetmişlerdi.
734
00:52:20,208 --> 00:52:24,958
CIA, Rus denizaltısını bulup çıkarmak için
bir hikâye uydurmuştu.
735
00:52:26,291 --> 00:52:28,916
Howard Hughes'un Glomar Explorer adındaki
736
00:52:29,791 --> 00:52:31,416
teknesini kullanacaklardı.
737
00:52:34,125 --> 00:52:36,500
Dünyanın en aptal manyak operasyonuydu.
738
00:52:36,583 --> 00:52:40,416
{\an8}'HUGHES GLOMAR EXPLORER'
MADENCİLİK SİSTEMİ TESTLERİNE BAŞLADI
739
00:52:40,500 --> 00:52:41,708
{\an8}Haberi hazırlamıştım
740
00:52:41,791 --> 00:52:47,041
{\an8}ama hükûmet, ulusal güvenlik gerekçesiyle
gazeteyi haberi basmamaya ikna etmişti.
741
00:52:48,750 --> 00:52:50,708
İki yıl boyunca yayımlamadılar.
742
00:52:52,833 --> 00:52:54,833
İstifa etmedim ama aklımdan geçti.
743
00:52:57,458 --> 00:52:59,291
{\an8}Yenilmekten nefret eden
744
00:52:59,375 --> 00:53:03,958
{\an8}ama bir şeyleri ilk yayımlamak istemeyen
bir gazetedeki en büyük derdim
745
00:53:04,500 --> 00:53:06,416
{\an8}Sy'ı idare etmekti.
746
00:53:06,500 --> 00:53:08,750
{\an8}BILL KOVACH'IN SESİ
EDİTÖR, THE NEW YORK TIMES
747
00:53:08,833 --> 00:53:13,875
{\an8}Hükûmetin meşruiyetini zora sokacak
tartışmalı bir haberi ilk veren olmaktan
748
00:53:13,958 --> 00:53:15,791
{\an8}Times'ın ödü kopuyordu.
749
00:53:35,208 --> 00:53:36,416
Kovuldunuz mu?
750
00:53:37,875 --> 00:53:42,458
Hafta sonu Vaşington'da bulunan
Demokratik Parti Genel Merkezi'ne
751
00:53:42,541 --> 00:53:45,916
dinleme cihazı
yerleştirmeye çalışan beş kişi yakalandı.
752
00:53:53,541 --> 00:53:56,875
WATERGATE OFİS BİNASI
2600
753
00:53:56,958 --> 00:53:58,875
Olay hafta sonu yaşanmıştı
754
00:53:58,958 --> 00:54:02,083
ve Times haberi kaçırmıştı
çünkü bütün elemanlar
755
00:54:02,166 --> 00:54:05,625
hafta sonu ya kumsala gider
ya da kulüpte olurlardı.
756
00:54:06,208 --> 00:54:07,375
Washington Post ise
757
00:54:07,458 --> 00:54:11,541
adamlar hakkında polis raporu gelince
Woodward ile Bernstein'i yollar.
758
00:54:13,083 --> 00:54:14,708
ADLİ POLİS
759
00:54:15,708 --> 00:54:19,250
Adliyeye gittim, duruşma vardı.
760
00:54:19,750 --> 00:54:26,083
Hâkim, baş hırsız James McCord'a
"Nerede çalışıyordunuz?" diye sordu.
761
00:54:26,583 --> 00:54:29,500
{\an8}McCord kısık sesle "CIA" dedi.
762
00:54:29,583 --> 00:54:32,208
{\an8}Hâkim "Yüksek sesle söyle" dedi.
763
00:54:32,291 --> 00:54:35,125
{\an8}Sonunda basbayağı "CIA" dedi.
764
00:54:35,208 --> 00:54:39,500
Ben de en ön sıradan olayı izlerken
765
00:54:39,583 --> 00:54:42,291
ağzımdan kaçırıverdim,
766
00:54:42,375 --> 00:54:43,875
"Yuh be!"
767
00:54:46,708 --> 00:54:52,666
Bu haber medyada tuhaf,
açıklanamayan bir olay olarak ele alındı.
768
00:54:52,750 --> 00:54:55,541
Oysa biz Carl ile böyle görmüyorduk.
769
00:54:55,625 --> 00:54:59,833
Kampanya sırasında
siyasi casusluk ve sabotaj anlamında
770
00:54:59,916 --> 00:55:03,666
neler yaşandığını
hâlâ tam olarak öğrenebilmiş değiliz.
771
00:55:03,750 --> 00:55:05,833
Sırf dinleme değil, başka işleri.
772
00:55:05,916 --> 00:55:09,041
Üzerinde yedi ay boyunca
773
00:55:09,625 --> 00:55:12,875
yalnız başımıza çalıştığımız bir haberdi.
774
00:55:14,583 --> 00:55:17,083
Woodward ile Bernstein habere sahip çıktı.
775
00:55:18,750 --> 00:55:21,833
Rosenthal 1972'nin sonunda
nihayet yanıma gelip
776
00:55:21,916 --> 00:55:25,791
"Washington Post'un
bizi itip kakmasına izin veremeyiz" dedi.
777
00:55:27,375 --> 00:55:31,791
Watergate'e bakmak istemiyordum.
Beyaz Saray'da kimseyi tanımıyordum.
778
00:55:34,000 --> 00:55:37,083
Ama tabii biraz kendini beğenmişlik vardı.
779
00:55:38,083 --> 00:55:41,958
En ücra köşelere bakmaya,
ortalığı didik didik etmeye başladım.
780
00:55:42,041 --> 00:55:44,083
Komite'den bir şeyler öğrendim
781
00:55:44,166 --> 00:55:48,083
ve sonunda binaya giren
beş kişiden birine ulaştım
782
00:55:48,166 --> 00:55:52,333
ve bana bütün örtbas hikâyesini anlattı.
783
00:55:52,416 --> 00:55:56,208
4 WATERGATE ZANLISI HÂLÂ PARA ALIYOR
YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
784
00:55:56,291 --> 00:55:57,666
THE NEW YORK TIMES ÖZEL
785
00:55:57,750 --> 00:56:01,458
14 Ocak günü çıkan Sy Hersh haberinde
786
00:56:01,541 --> 00:56:05,333
hırsızların sessiz kalmak için
para aldığı yazıyordu.
787
00:56:06,000 --> 00:56:07,916
Bu çok önemli bir haberdi
788
00:56:08,000 --> 00:56:12,291
çünkü örtbas edildiğine dair
ek bir delil niteliğindeydi.
789
00:56:14,000 --> 00:56:16,666
Bu bize hayat öpücüğü oldu.
790
00:56:16,750 --> 00:56:22,708
My Lai'ın Sy Hersh'ü yazmakla kalmamış,
bir de New York Times'da çıkmıştı.
791
00:56:23,666 --> 00:56:28,333
O yüzden onu arayıp
"Sağ ol, çok yalnızdık" dedim.
792
00:56:29,916 --> 00:56:33,166
"Habere Times'ı da
dâhil etmemiz gerekiyordu" dedi.
793
00:56:33,250 --> 00:56:38,166
"Sizin dâhil olmamanıza inanamıyorduk.
Bu kadar aptal olmanıza inanamıyorduk."
794
00:56:38,250 --> 00:56:41,125
Çokça teşekkür etti. İçtendi.
795
00:56:43,041 --> 00:56:46,250
Times adına haberi sürdürmeyi başardım.
796
00:56:46,333 --> 00:56:47,583
KLEINDIENST ÇEKİLDİ
797
00:56:47,666 --> 00:56:49,416
MITCHELL ÜÇ SAAT SORGULANDI
798
00:56:49,500 --> 00:56:52,916
Carl ve Bob ile
çok güzel rekabete giriştik. Eğlenceliydi.
799
00:56:53,000 --> 00:56:54,708
ÖRTBASA BEYAZ SARAY DÂHİL
800
00:56:54,791 --> 00:56:57,666
Bay Mitchell,
New York Times'ın iddiasına göre
801
00:56:57,750 --> 00:57:01,625
Watergate'i örtbas etmek için
plan yapılmasına yardım etmişsiniz.
802
00:57:01,708 --> 00:57:04,208
{\an8}Bu sabah yaptıkları haberi gördüm.
803
00:57:04,291 --> 00:57:05,458
{\an8}ESKİ ADALET BAKANI
804
00:57:05,541 --> 00:57:09,458
{\an8}New York Times'da gördüğüm
diğer haberlerden bir farkı yok.
805
00:57:09,541 --> 00:57:10,958
{\an8}Hiçbirine inanmıyorum.
806
00:57:11,041 --> 00:57:15,708
SİYASİ HEDİYE DAVASINDA MITCHELL, STANS
VE VESCO'NUN İFADE VERMESİ BEKLENİYOR
807
00:57:15,791 --> 00:57:19,500
WATERGATE SORUŞTURMACILARI
NIXON ALEYHİNDE DEAN DELİLİ GÖRMÜYOR
808
00:57:21,291 --> 00:57:25,958
Times'da çıkan şu habere
ve Hersh'ün yazdığına lanet olsun.
809
00:57:26,041 --> 00:57:28,083
Yazdıkları genelde yanlış çıkmaz.
810
00:57:28,166 --> 00:57:31,875
Şerefsiz oğlu şerefsizin teki
ama genelde haklı çıkar, değil mi?
811
00:57:37,583 --> 00:57:41,541
Artık başka kimsenin ulaşamadığı şeylere
ulaşır olmuştum.
812
00:57:45,000 --> 00:57:48,708
Beyaz Saray çalışanları arasında
bana konuşanlar vardı.
813
00:57:51,000 --> 00:57:54,208
Adalet Bakanlığı'ndan
acayip insanlar bana konuşuyordu.
814
00:57:56,208 --> 00:57:59,166
GİZLİ EYLEMLER
815
00:57:59,250 --> 00:58:02,208
Gizli kapaklı yürütülen pis işlerin
816
00:58:02,291 --> 00:58:05,958
nerelere kadar uzandığını
anlamaya başlamıştım.
817
00:58:12,166 --> 00:58:15,291
Kissinger tüm dünyada
gizli kapaklı işler çeviriyordu.
818
00:58:19,083 --> 00:58:23,000
Gizli operasyonların kontrolü
büyük ölçüde elindeydi.
819
00:58:23,625 --> 00:58:26,958
Adına 40 Komitesi deniliyordu
ve başında Kissinger vardı.
820
00:58:27,041 --> 00:58:27,916
40 KOMİTESİ
821
00:58:29,458 --> 00:58:32,000
İktidarda kalmak için her şeyi yaparlardı.
822
00:58:32,500 --> 00:58:35,000
Yalan söyler, hikâye uydurur,
kim olsa gömerlerdi.
823
00:58:36,000 --> 00:58:40,500
Allende!
824
00:58:40,583 --> 00:58:43,375
Allende!
825
00:58:43,458 --> 00:58:46,125
Nixon, Allende hükûmetinden
nefret ediyordu.
826
00:58:47,083 --> 00:58:49,041
{\an8}Solcuydular, komünisttiler.
827
00:58:49,125 --> 00:58:50,625
{\an8}ŞİLİ BAŞKANI
828
00:58:50,708 --> 00:58:54,250
{\an8}Nixon'a finansal anlamda
büyük destek veren kişilerin
829
00:58:54,333 --> 00:58:57,250
{\an8}sahip olduğu bakır madenlerini
kamulaştırdılar.
830
00:59:02,666 --> 00:59:06,375
O yüzden Allende'nin
iktidarda kalmadığından emin olmaları için
831
00:59:06,458 --> 00:59:08,958
Kissinger ile CIA'e büyük baskı vardı.
832
00:59:19,291 --> 00:59:20,791
1973'te
833
00:59:21,291 --> 00:59:24,500
Allende öldürüldü ve hükûmeti devrildi.
834
00:59:38,666 --> 00:59:40,916
Pinochet adındaki faşist yerine geçti.
835
00:59:43,916 --> 00:59:47,041
Binlerce insanı tutukladılar
ve pek çoğu öldürüldü.
836
01:00:02,708 --> 01:00:06,875
TELKON:16/09/73 (EV) 11.50
BAY KISSINGER / BAŞKAN
837
01:00:06,958 --> 01:00:09,875
K: MERHABA.
B: MERHABA HENRY.
838
01:00:09,958 --> 01:00:11,666
K: SAYIN BAŞKAN
839
01:00:11,750 --> 01:00:14,375
K: ŞİLİ OLAYI KONSOLİDE OLMA YOLUNDA
840
01:00:14,458 --> 01:00:17,041
VE TABİİ GAZETELER KAN AĞLIYOR
841
01:00:17,125 --> 01:00:20,333
ÇÜNKÜ KOMÜNİST YANLISI HÜKÛMET DEVRİLDİ.
842
01:00:20,416 --> 01:00:22,000
B: BAK SEN ŞU İŞE.
843
01:00:22,083 --> 01:00:26,916
K: KUTLAYACAKLARI YERDE.
EISENHOWER DÖNEMİ OLSA KAHRAMAN OLURDUK.
844
01:00:27,000 --> 01:00:31,833
B: AMA BİZ YAPMADIK. BİLDİĞİN GİBİ
BU İŞTE ELİMİZ OLDUĞU BELLİ DEĞİL.
845
01:00:31,916 --> 01:00:34,416
K: BİZ YAPMADIK. YARDIM ETTİK YANİ.
846
01:00:34,500 --> 01:00:36,291
ŞİLİ STRATEJİSTİ KISSENGER
847
01:00:36,375 --> 01:00:39,875
ALLENDE'YE KARŞI EKONOMİK SAVAŞI
BİZZAT YÖNETMİŞ
848
01:00:39,958 --> 01:00:41,500
YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
849
01:00:44,041 --> 01:00:45,791
Her şey bağlantılıydı.
850
01:00:46,666 --> 01:00:49,750
{\an8}Nixon'ın yeniden seçilme komitesi...
851
01:00:49,833 --> 01:00:51,125
{\an8}BOB WOODWARD'IN SESİ
852
01:00:51,208 --> 01:00:54,250
{\an8}...Nixon'ın Beyaz Sarayı, Nixon'ın CIA'i,
853
01:00:54,333 --> 01:00:56,916
{\an8}hepsi iç içe geçmişti.
854
01:00:59,500 --> 01:01:02,958
Yarın öğlen geçerli olmak üzere
başkanlıktan çekileceğim.
855
01:01:04,250 --> 01:01:11,250
Başkan Yardımcısı Ford aynı saatte,
bu ofiste yemin ederek göreve başlayacak.
856
01:01:30,583 --> 01:01:33,666
{\an8}KİŞİYE ÖZEL
YARDIMCI OPERASYON MÜDÜRÜ'NE MEMORANDUM
857
01:01:33,750 --> 01:01:34,875
{\an8}KONU: SEYMOUR HERSH
858
01:01:34,958 --> 01:01:37,833
{\an8}HERSH BAZI ESKİ ÇALIŞANLARIMIZLA GÖRÜŞEREK
859
01:01:37,916 --> 01:01:41,250
{\an8}TEŞKİLATIN HASSAS FAALİYETLERİ KONUSUNDA
BİLGİ EDİNMİŞ.
860
01:01:41,333 --> 01:01:45,416
JAMES ANGLETON
İSTİHBARATA KARŞI KOYMA OPERASYON BAŞKANI
861
01:01:49,833 --> 01:01:52,833
CIA'in içindekiler
bana daha çok şey anlatmaya başladı.
862
01:02:01,125 --> 01:02:04,166
Sy, bomba haberler patlatan
bir muhabirsin,
863
01:02:04,250 --> 01:02:07,041
bir yandan da
çok eleştiri yaptığın söyleniyor
864
01:02:07,125 --> 01:02:10,625
ama buna rağmen
sana bilgi sızdırmaya devam ediyorlar.
865
01:02:11,125 --> 01:02:13,541
Sistem sandığımız kadar kapalı değil mi?
866
01:02:13,625 --> 01:02:16,041
Elbette değil. Tabii ki değil. Kesin.
867
01:02:16,125 --> 01:02:19,500
Benim yaptığım şey
sızıntılara aracı olmak.
868
01:02:19,583 --> 01:02:22,375
Sızıntı sağlamsa
her şeyi bırakıp ona koşarım.
869
01:02:23,750 --> 01:02:27,166
KARA KAPLI DEFTER YOLLANDI
870
01:02:27,250 --> 01:02:30,333
İnsanlar pek çok sebepten ötürü konuşur.
871
01:02:31,083 --> 01:02:32,208
Benimle konuşurlar.
872
01:02:32,291 --> 01:02:33,416
ANGLETON HİKÂYELERİ
873
01:02:33,500 --> 01:02:34,333
CIA'E SIZMIŞ
874
01:02:34,416 --> 01:02:37,541
Yaptıkları yanlış ve aptal işleri
anlatmak isterler.
875
01:02:37,625 --> 01:02:39,375
Ben hep böyle düşünürüm.
876
01:02:40,625 --> 01:02:43,000
{\an8}Kaynaklarımdan biriyle iyi dost olduk.
877
01:02:43,083 --> 01:02:44,750
{\an8}BOB KILEY - BOSTON 10-12-73
878
01:02:44,833 --> 01:02:46,708
{\an8}Adamın adı Bob Kiley'ydi.
879
01:02:49,000 --> 01:02:51,500
{\an8}Merhum olduğu için ondan bahsedebilirim.
880
01:02:53,250 --> 01:02:57,458
{\an8}CIA, aktivist öğrencileri gözetlemesi için
Kiley'yi teşkilata almıştı.
881
01:02:59,666 --> 01:03:01,666
Zaman geçtikçe gözü açıldı.
882
01:03:01,750 --> 01:03:03,333
CIA'den ayrıldı.
883
01:03:04,041 --> 01:03:05,291
Onu aradım.
884
01:03:05,791 --> 01:03:09,125
CIA'E CASUSLUK
885
01:03:11,291 --> 01:03:13,250
Bana Kaos'tan bahsetti.
886
01:03:13,958 --> 01:03:15,791
{\an8}KONU: [MH]
KAOS PROGRAMI
887
01:03:15,875 --> 01:03:17,958
{\an8}"Kaos Operasyonu da neyin nesi?"
888
01:03:20,375 --> 01:03:24,375
{\an8}BUGÜN MUAZZAM SAYIDA
ASKERLİK CELBİ TESLİM EDİLDİ
889
01:03:26,291 --> 01:03:28,333
Söylediğine göre 60'ların sonunda
890
01:03:28,416 --> 01:03:32,333
Beyaz Saray, öğrenci hareketinin ardında
komünistler mi var diye
891
01:03:32,416 --> 01:03:33,916
hükûmete baskı yapıyordu.
892
01:03:37,500 --> 01:03:41,083
CIA bunun üzerine
öğrenci gruplarıyla temasa geçip
893
01:03:41,166 --> 01:03:42,791
içlerinden ajan devşirdi.
894
01:03:42,875 --> 01:03:44,125
SAVAŞA SON
895
01:03:44,208 --> 01:03:46,125
Amerikalı gençleri gözetledi.
896
01:03:46,208 --> 01:03:48,041
AMERİKA SUÇLUDUR
897
01:03:48,125 --> 01:03:49,250
NIXON YARGILANSIN
898
01:03:52,166 --> 01:03:56,416
İstihbarata karşı koymanın başında
James Angleton diye biri vardı.
899
01:03:57,416 --> 01:04:00,125
CIA'de efsanevi bir figürdü.
900
01:04:01,541 --> 01:04:02,625
Onu aradım.
901
01:04:03,333 --> 01:04:05,666
"Kaos'tan haberim var" dedim.
902
01:04:07,125 --> 01:04:12,250
Her şeyi inkâr etmekle kalmadı,
yazmamam için başka iki haber teklif etti.
903
01:04:13,083 --> 01:04:14,583
Doğruydu işte, biliyordum.
904
01:04:16,166 --> 01:04:21,458
NIXON'LI YILLARDA SAVAŞ KARŞITI GÜÇLER
VE MUHALİFLERE KARŞI ABD İÇİNDE
905
01:04:21,541 --> 01:04:23,708
BÜYÜK OPERASYON YAPILMIŞ
906
01:04:23,791 --> 01:04:26,583
SAVAŞ KARŞITI GÜÇLERE KARŞI
ABD'DE CIA OPERASYONU
907
01:04:26,666 --> 01:04:29,375
'SON DERECE KOORDİNE'
908
01:04:29,458 --> 01:04:30,458
'ÜRKÜTÜCÜ'
909
01:04:30,541 --> 01:04:34,416
New York Times'ın haberine göre
Merkezî İstihbarat Teşkilatı
910
01:04:34,500 --> 01:04:37,416
1950'li yıllardan
Nixon hükûmetinin sonuna kadar
911
01:04:37,500 --> 01:04:40,083
düzenli olarak tüzüğünü ihlal etmiş.
912
01:04:40,166 --> 01:04:43,416
Buna en az 10.000 Amerikalının
gözetlenmesi dâhil.
913
01:04:43,500 --> 01:04:47,000
CIA, kanun gereği
ülke dışında istihbarat toplayabiliyor.
914
01:04:51,541 --> 01:04:54,625
Angleton en hafif tabiriyle
bana çok kızmıştı.
915
01:05:05,000 --> 01:05:08,208
Birkaç günlük yoğun baskının ardından
James Angleton
916
01:05:08,291 --> 01:05:12,375
CIA'in istihbarata karşı koyma müdürü
görevinden ayrıldığını açıkladı.
917
01:05:12,458 --> 01:05:13,375
Jim Angleton.
918
01:05:14,375 --> 01:05:15,666
Niye ayrıldınız?
919
01:05:17,208 --> 01:05:20,375
Sanırım herkes için öyle bir an gelir ki
920
01:05:21,666 --> 01:05:23,750
artık ülkesine hizmet edemiyordur.
921
01:05:23,833 --> 01:05:26,125
Atladınız mı, itildiniz mi?
922
01:05:27,166 --> 01:05:29,000
Kimse beni pencereden itmedi.
923
01:05:37,708 --> 01:05:39,416
Ben bu haberi yaparken
924
01:05:40,750 --> 01:05:42,875
Teşkilat'takiler bana bakıyordu.
925
01:05:43,791 --> 01:05:46,125
Bir süredir beni izlemekteydiler.
926
01:05:46,916 --> 01:05:47,958
GİZLİ
KİŞİYE ÖZEL
927
01:05:48,041 --> 01:05:49,541
CIA MÜDÜR YARDIMCISI'NA
928
01:05:49,625 --> 01:05:54,916
"Mücevherler" denen gizli belgeden
haberdar olduğum için büyük panik vardı.
929
01:05:55,625 --> 01:05:58,208
{\an8}KONU: "AİLE MÜCEVHERLERİ"
930
01:05:58,291 --> 01:06:01,083
{\an8}"Aile"yi sonradan duydum,
"Mücevherler" diyorlardı.
931
01:06:02,375 --> 01:06:03,750
TÜM CIA MENSUPLARINA
932
01:06:03,833 --> 01:06:05,333
Eski bir CIA müdürü,
933
01:06:05,416 --> 01:06:07,958
yapılan tüm yanlışların
toparlanmasını istemişti.
934
01:06:08,875 --> 01:06:10,375
Teşkilat'taki herkesten
935
01:06:10,458 --> 01:06:13,291
anayasaya aykırı olduğunu
bildikleri şeylerden
936
01:06:13,375 --> 01:06:15,708
büyük bir derleme yapmasını istemişti.
937
01:06:17,375 --> 01:06:20,791
Amerikan yasalarını ihlal eden
her bir suç,
938
01:06:20,875 --> 01:06:25,291
yabancı ülkelerdeki suikastlar,
ülke içi gözetlemeler, zihin kontrolü.
939
01:06:25,375 --> 01:06:26,208
NARKOTİK BÜRO
940
01:06:26,291 --> 01:06:29,500
600 700 sayfalık bu büyük kitaptan
benim haberim vardı.
941
01:06:29,583 --> 01:06:33,791
SEYMOUR HERSH'ÜN CIA'E AÇTIĞI SAVAŞ
YAZAN: WILLIAM A. RUSHER
942
01:06:35,541 --> 01:06:39,833
{\an8}CIA, var olduğu süre boyunca
gölgelerde faaliyet göstermişti.
943
01:06:39,916 --> 01:06:41,791
{\an8}JEFF GERTH'ÜN SESİ
THE NEW YORK TIMES
944
01:06:42,500 --> 01:06:46,833
Sy'ın yaptığı haberler
Rockefeller Komisyonu'nun kurulmasını
945
01:06:46,916 --> 01:06:48,666
tetikleyen şey oldu.
946
01:06:49,875 --> 01:06:53,791
O komisyon daha sonra
Church Komitesi'ne evrildi.
947
01:06:55,625 --> 01:06:57,458
Duruşmayı açıyorum.
948
01:06:57,541 --> 01:07:02,708
Bunun sonucunda gizli saklı iş yürüten
bir devlet teşkilatının portresini
949
01:07:02,791 --> 01:07:06,541
halk tüm çıplaklığı
ve çirkinliğiyle görmüş oldu.
950
01:07:06,625 --> 01:07:09,291
Gerçeği söyleyeceğinize
yemin eder misiniz?
951
01:07:09,375 --> 01:07:10,208
Evet.
952
01:07:10,291 --> 01:07:14,375
Az önce siz söylemediniz mi?
1970'te CIA'in New York City'de
953
01:07:14,458 --> 01:07:19,208
mektupları açtığını biliyordunuz
ve uzun süredir de farkındaydınız.
954
01:07:19,291 --> 01:07:20,375
Doğrudur.
955
01:07:21,916 --> 01:07:26,875
Ulusal güvenlik uğruna
çeşitli bireysel haklardan
956
01:07:27,666 --> 01:07:29,500
feragat edilmesi gerekir.
957
01:07:32,833 --> 01:07:35,666
Kaos Operasyonu
buz dağının görünün kısmıydı.
958
01:07:35,750 --> 01:07:39,375
Senato nadir bir gizli celse yaparak
İstihbarat Komitesi'nin
959
01:07:39,458 --> 01:07:43,458
CIA'in yabancı liderlerin öldürülmesine
karıştığı raporunu konuşacak.
960
01:07:43,541 --> 01:07:47,083
10 yıl süren cinayet planları
dört hükûmeti kapsıyordu.
961
01:07:47,166 --> 01:07:51,250
İlk teşebbüs 1960'ta
Başkan Eisenhower zamanı Castro'dan,
962
01:07:51,333 --> 01:07:55,208
1970'te Başkan Nixon zamanı
Şilili bir generalin ölümüne uzanıyor.
963
01:07:55,291 --> 01:07:58,208
{\an8}Kennedy ve Johnson dönemlerinde de
planlar yapılmış.
964
01:07:58,291 --> 01:08:00,750
Herhangi bir yabancı yetkiliyi
965
01:08:01,958 --> 01:08:05,375
veya lideri öldürme yönünde
966
01:08:05,458 --> 01:08:08,458
bir politika izlenmedi.
967
01:08:08,541 --> 01:08:10,083
Bir plan yapılmadı.
968
01:08:10,583 --> 01:08:12,083
{\an8}Bildiğim kadarıyla
969
01:08:12,166 --> 01:08:16,166
{\an8}CIA herhangi bir yabancı liderin
suikastından sorumlu değildir.
970
01:08:16,250 --> 01:08:19,125
Suikast olasılıkları hiç konuşuldu mu?
971
01:08:19,208 --> 01:08:23,750
Ben karımı dövmeyi bıraktım mı
yoksa sen karını dövmeyi bıraktın mı veya...
972
01:08:23,833 --> 01:08:24,875
Böyle konuşmalar...
973
01:08:24,958 --> 01:08:26,958
Devlet her zaman konuşmalar yapar.
974
01:08:27,041 --> 01:08:28,416
Her konuda konuşulur.
975
01:08:28,500 --> 01:08:31,041
- Suikast konusunda da mı?
- Her konuda.
976
01:08:31,125 --> 01:08:34,750
- Soruma cevap vermiyorsunuz.
- Vermeye çalışmıyorum zaten.
977
01:08:37,458 --> 01:08:42,250
Helms ayrılırken bir sürü dosyayı yakmış.
Ciddi ciddi ofisinde yakmış.
978
01:08:42,833 --> 01:08:46,708
Bunu da Kiley'den öğrendim.
Helm'in asistanıydı.
979
01:08:49,833 --> 01:08:52,500
Gizli operasyoncuların,
pis işler çevirenlerin
980
01:08:52,583 --> 01:08:55,375
paylaşmadıkları kendi geçmişleri var.
981
01:09:05,666 --> 01:09:08,500
{\an8}Nihayet açıklanan Mücevherler
sansürlenmişti.
982
01:09:11,000 --> 01:09:12,958
{\an8}Çok daha fazlası olduğu belliydi.
983
01:09:15,791 --> 01:09:18,750
MKULTRA PROJESİ
984
01:09:18,833 --> 01:09:22,375
Biliyoruz ki 1950'lerin sonunda CIA'de
985
01:09:22,458 --> 01:09:26,583
{\an8}LSD kullanarak bir
Mançuryalı Aday yaratmaya çalışıyorlardı.
986
01:09:26,666 --> 01:09:28,333
{\an8}LSD'NİN HABERSİZ UYGULANMASI
987
01:09:29,291 --> 01:09:32,458
Birini suikastçı olarak
programlayacaklardı.
988
01:09:32,541 --> 01:09:34,458
BİREYLER ÜZERİNDE TEST EDİLMESİ
989
01:09:34,541 --> 01:09:36,125
Çok acayip işlerdi.
990
01:09:36,208 --> 01:09:38,166
İNSAN DAVRANIŞININ KONTROLÜ
991
01:09:38,250 --> 01:09:41,541
İçlerinden biri de
bundan rahatsız oluyordu.
992
01:09:44,541 --> 01:09:48,125
Frank Olson istifa etmeye hazırdı
ve hain olarak görülüyordu.
993
01:09:51,125 --> 01:09:55,958
Frank Olson, New York'taki Statler Otel'in
onuncu katından düşerek öldü.
994
01:09:56,541 --> 01:09:59,208
Ailesine intihar ettiği söylendi.
995
01:10:01,041 --> 01:10:04,166
AİLE, İNTİHAR SEBEBİYLE
CIA'Yİ DAVA ETMEYİ DÜŞÜNÜYOR
996
01:10:04,250 --> 01:10:08,500
Organize bir CIA suikastı olduğuna
inanmam için her türlü sebep var.
997
01:10:16,000 --> 01:10:20,791
{\an8}WILLIAM COLBY
CIA BAŞKANI
998
01:10:22,166 --> 01:10:24,791
{\an8}Programımızın bu kısmı "CIA Hikâyesi".
999
01:10:24,875 --> 01:10:27,708
{\an8}ASSOCIATED PRESS YAZI İŞLERİ MÜDÜRLERİ
1000
01:10:27,791 --> 01:10:30,250
{\an8}CIA HİKÂYESİ - WILLIAM COLBY, CIA BAŞKANI
1001
01:10:30,333 --> 01:10:33,208
{\an8}AP eskiden yılda bir toplantı düzenlerdi.
1002
01:10:37,458 --> 01:10:41,041
Tüm gazetelerin
yazı işleri müdürleri gelirdi.
1003
01:10:41,125 --> 01:10:42,083
Çok teşekkürler.
1004
01:10:42,666 --> 01:10:45,458
Bir bakıma ben de yazı işleri müdürüyüm.
1005
01:10:46,041 --> 01:10:50,208
Saat altı civarı aşağı inip
yayımlarımızı yapan insanlarla
1006
01:10:50,291 --> 01:10:52,458
basın toplantısı düzenlerim.
1007
01:10:52,541 --> 01:10:54,125
Başkan'ın Brifingi var,
1008
01:10:54,208 --> 01:10:58,500
daha geniş çapta bir Vaşingtonlu grubuna
ilettiğimiz bir yayın var.
1009
01:10:58,583 --> 01:11:02,083
Halkımızın hükûmete duyduğu
güvensizliğin ardından
1010
01:11:02,166 --> 01:11:06,708
istihbarat tarafında yapılan yanlışlar,
örtbas edilen şeyler
1011
01:11:06,791 --> 01:11:10,750
ve benzeri şeyler bulmayı beklemeleri
oldukça doğaldır.
1012
01:11:10,833 --> 01:11:14,083
Bu nedenle de
sır perdesi biraz olsun aralanınca
1013
01:11:14,166 --> 01:11:17,833
büyük dikkat çekmesi
ve heyecan yaratması normaldir.
1014
01:11:17,916 --> 01:11:20,291
Bana kalırsa bu anlaşılabilir bir durum.
1015
01:11:20,375 --> 01:11:23,208
Lakin özellikle de sizden hanımlar beyler,
1016
01:11:23,291 --> 01:11:26,833
işinizi yaparken
biraz itidalli olmanızı rica ediyorum.
1017
01:11:28,875 --> 01:11:32,875
Bay Colby'nin kastettiği haber
iç casusluk hikâyesidir sanırım.
1018
01:11:32,958 --> 01:11:33,916
Bakın şimdi,
1019
01:11:34,000 --> 01:11:38,875
ülke içinde görevi suistimal delilleri,
veya görevi suistimal iddiaları içeren
1020
01:11:38,958 --> 01:11:41,250
650 sayfa rapor ellerindeymiş
1021
01:11:41,958 --> 01:11:46,166
ama gazetedeki haber çıkana kadar
bununla ilgili hiçbir şey yapmamışlar.
1022
01:11:46,250 --> 01:11:49,958
Açıkçası bir Amerikan vatandaşı olarak
bana kalırsa en tepelerde
1023
01:11:50,041 --> 01:11:53,125
temizlik yapılması gerekiyor,
yeni insanlar gelmeli.
1024
01:11:53,208 --> 01:11:57,958
Bu demek değil ki... Böyle olmalı.
Ben böyle bakıyorum. Bu kadar.
1025
01:12:08,958 --> 01:12:13,000
Savunma Bakanı Schlesinger ile
CIA Başkanı Colby'nin aniden kovulması
1026
01:12:13,083 --> 01:12:16,791
ABD istihbarat çevrelerinde
şok dalgaları yarattı.
1027
01:12:21,458 --> 01:12:26,125
Başkan Ford, Colby'nin yerine
CIA Başkanı olarak George Bush'u getirdi.
1028
01:12:39,250 --> 01:12:44,041
Sy hakkında bilmeniz gereken şey
çok karmaşık ve kestirilemez biri olduğu.
1029
01:12:44,125 --> 01:12:46,708
{\an8}O yüzden de duruma bağlı olarak
1030
01:12:46,791 --> 01:12:50,958
{\an8}sessiz ve sakin kalabilir
veya öfkeden kudurmuş olabilir.
1031
01:12:51,041 --> 01:12:54,041
Sy Hersh'ün izlediği
belirli bir yöntem yoktur.
1032
01:12:54,125 --> 01:12:55,250
Tek yöntemi
1033
01:12:55,333 --> 01:12:59,541
hiçbir şey anlaşılmayacak şekilde
not tutmasıdır.
1034
01:13:04,125 --> 01:13:07,666
New York'taydım
ve farklı bir şey yapmak istiyordum.
1035
01:13:12,000 --> 01:13:14,541
Şirketler hakkında haber yazmaya başladım.
1036
01:13:15,375 --> 01:13:18,916
Hakkında hiçbir şey bilmediğim
bambaşka bir dünyaydı.
1037
01:13:21,125 --> 01:13:23,458
Jeff Gerth diye birini söylediler.
1038
01:13:23,541 --> 01:13:27,166
Bir yeraltı gazetesi için yazılar yazan
serbest bir yazardı.
1039
01:13:27,250 --> 01:13:30,041
Çok şey bildiğinden ekip olduk.
1040
01:13:30,833 --> 01:13:34,250
Uzun zamandır tek tabancaydım,
biriyle çalışmak iyi geldi.
1041
01:13:35,041 --> 01:13:36,375
Yapmadıkları şey...
1042
01:13:36,458 --> 01:13:38,541
Sy'ın bir çeşit cazibesi vardı.
1043
01:13:38,625 --> 01:13:42,708
Nasıl açıklayacağımı bilemiyorum
ama onu tanıyan çok kişi vardı
1044
01:13:42,791 --> 01:13:48,416
ve insanların
neredeyse hemen aklı çelinip şey derlerdi,
1045
01:13:48,500 --> 01:13:52,958
"Ha, bunu Sy Hersh mü araştırıyormuş?
Ona konuşmak isterim."
1046
01:13:53,041 --> 01:13:58,375
Zor sorulara maruz kalacaklarını
ve zor durumda kalabileceklerini bile bile
1047
01:13:58,458 --> 01:13:59,833
bunu isterlerdi.
1048
01:14:01,625 --> 01:14:02,833
The New York Times
1049
01:14:02,916 --> 01:14:07,583
daha önce hiçbir şirket hakkında
büyük bir soruşturma yürütmemişti.
1050
01:14:07,666 --> 01:14:09,750
Editörler gergindi.
1051
01:14:11,000 --> 01:14:15,166
Şirketler hakkında yazmaya başlamam
Times'daki sonumun başlangıcı oldu.
1052
01:14:15,250 --> 01:14:16,541
Şüphesiz. Korkunçtu.
1053
01:14:20,583 --> 01:14:24,458
Daha önce "Şunu yapacağım" dediğimde
"Buyur, yolun açık olsun, bastır."
1054
01:14:24,541 --> 01:14:28,291
Ama iş şirketlere gelince
"Niye yapıyorsun? Ne? Neden?"
1055
01:14:28,375 --> 01:14:31,791
O yüzden ulusal editöre
bunu niye yapmak istediğim hakkında
1056
01:14:31,875 --> 01:14:33,583
şöyle saçma bir not geçtim.
1057
01:14:36,291 --> 01:14:37,375
Ne yazmışım?
1058
01:14:37,458 --> 01:14:41,208
"Dünyanın nasıl işlediği hakkındaki
süregelen Sy Hersh sagası,
1059
01:14:41,291 --> 01:14:44,708
veya Gulf and Western hakkında
hiç bilmek istemeyecekleriniz."
1060
01:14:48,791 --> 01:14:51,625
Gulf and Western
yükseklerden uçan bir holdingdi.
1061
01:14:51,708 --> 01:14:54,416
Endüstriyel bir şirket olarak yola çıkmış,
1062
01:14:54,500 --> 01:14:57,833
bir sürü isimsiz şirketi
satın alarak yola devam etmişti.
1063
01:14:57,916 --> 01:14:58,875
GELECEĞİ GÖSTERİYOR
1064
01:14:58,958 --> 01:15:03,583
Oradan film işine sıçramış,
Simon & Schuster yayın evini de almıştı.
1065
01:15:03,666 --> 01:15:05,375
BİR GULF+WESTERN ŞİRKETİ
1066
01:15:05,458 --> 01:15:08,750
Bir bakıma
Hollywood ünlüsü konumuna yükselmişti.
1067
01:15:11,416 --> 01:15:13,666
Ana iş koluyla alakası olmayan
1068
01:15:13,750 --> 01:15:16,208
birçok parçadan oluşan
yeni tür bir şirketti.
1069
01:15:16,291 --> 01:15:18,625
İMALAT - EĞLENCE - DAĞITIM - TARIM
METAL VE KİMYASAL
1070
01:15:22,500 --> 01:15:26,041
Hareket edecek
çok geniş bir alanları vardı.
1071
01:15:26,541 --> 01:15:30,000
Para saklayabilirlerdi,
kâr saklayabilirlerdi.
1072
01:15:34,583 --> 01:15:37,750
{\an8}JEFF GERTH'ÜN NOTLARI
1073
01:15:37,833 --> 01:15:39,583
FİNANSAL ALAVERE DALAVERE
1074
01:15:39,666 --> 01:15:42,750
Ben işletme mezunu olduğumdan
vekaletnameleri,
1075
01:15:42,833 --> 01:15:46,250
yıllık raporları
ve bir sürü hukuki evrakı ben okudum.
1076
01:15:46,750 --> 01:15:48,416
{\an8}BLUDHORN 25.000 HİSSE SATMIŞ
1077
01:15:48,500 --> 01:15:52,625
{\an8}Dolandırıcılık ve yolsuzluk bulduk.
Hoş bir haber çıkmayacaktı.
1078
01:15:52,708 --> 01:15:54,833
Gazete de basmak istemedi.
1079
01:15:55,833 --> 01:15:59,333
Haberin Kurumsal Amerika hakkında
söylediği şeyler
1080
01:16:00,375 --> 01:16:04,166
o Amerika'nın parçası olan
The New York Times'ın hoşuna gitmedi.
1081
01:16:04,250 --> 01:16:09,083
Bunun üzerine Gerth,
sadece Gerth'e malum olan nedenlerle
1082
01:16:09,166 --> 01:16:12,666
The New York Times'ın
kurumsal evrakına bakmaya karar verdi.
1083
01:16:12,750 --> 01:16:14,333
"Aman Tanrım" dedi.
1084
01:16:14,416 --> 01:16:18,958
"Abe, hani senin şu dostun Abe,
yeni bir çatı katı satın almış
1085
01:16:19,041 --> 01:16:22,041
ve yönetim kurulu
ona yarı masrafına kredi vermiş."
1086
01:16:22,125 --> 01:16:23,666
Öyle bir şeyler.
1087
01:16:25,333 --> 01:16:28,083
"Sıkıntı var. Üst düzey bir yöneticiye
1088
01:16:28,166 --> 01:16:30,750
uygun şartlarda
kredi verilmesini yazacağız
1089
01:16:31,375 --> 01:16:35,333
ama benzer bir durum
The New York Times'da da var" dedim.
1090
01:16:35,833 --> 01:16:38,625
Kendimi kaybettim, çok sinirlenmiştim.
1091
01:16:38,708 --> 01:16:40,333
Abe'e bağırıp çağırdım.
1092
01:16:40,416 --> 01:16:43,208
"Delirdin mi? Kurul'dan para mı aldın?
1093
01:16:43,291 --> 01:16:45,708
Kurul'dan bağımsız olman gerekir."
1094
01:16:45,791 --> 01:16:50,500
Bunun üzerine Abe, "Avukatım
sakıncası olmadığını söyledi" dedi.
1095
01:16:50,583 --> 01:16:54,916
Dedim ki "Hayatımda konuştuğum
her sahtekârın söylediği şeyi söyledin."
1096
01:16:57,333 --> 01:17:02,708
Sy, insanların dikkatini
çekmeye çalışmanın yolunu bulmuştu.
1097
01:17:02,791 --> 01:17:05,708
Bağırmak da bunlardan biri.
1098
01:17:05,791 --> 01:17:07,958
Tek silahı o değildir
1099
01:17:08,041 --> 01:17:12,791
ama bazen
sigortasının hemen attığı da doğrudur.
1100
01:17:12,875 --> 01:17:16,875
İnsanları tehdit ettiğini söyleyemem
ama ortalığı gererdi.
1101
01:17:16,958 --> 01:17:19,625
Gulf and Western'a sorsan
onları tehdit etmiştir.
1102
01:17:22,500 --> 01:17:27,708
Sy, şirketin bir üst düzey yöneticisiyle
konuşurken adamı kızdırmış.
1103
01:17:27,791 --> 01:17:31,666
Adam kalkıp gazeteye
tehdit edici bir mektup yazmış.
1104
01:17:31,750 --> 01:17:35,166
SORUMSUZCA YALAN YAYMAK
1105
01:17:35,250 --> 01:17:38,458
G&S'İN HİSSEDARLARINA ZARAR
1106
01:17:38,541 --> 01:17:40,583
YÜKÜMLÜLÜK
1107
01:17:41,708 --> 01:17:46,125
Editörler yazıyı yayımlamamak için
bize bin dereden su getirtti.
1108
01:17:46,208 --> 01:17:47,833
Ellerinden geleni yaptılar.
1109
01:17:47,916 --> 01:17:49,041
SPK SORUŞTURMA BAŞLATTI
1110
01:17:49,125 --> 01:17:53,916
SEYMOUR M. HERSH'ÜN JEFF GERTH İLE
HAZIRLADIĞI ÜÇ MAKALEDEN İLKİDİR.
1111
01:17:54,750 --> 01:17:57,208
"Her şey için ek kaynak lazım" dediler.
1112
01:17:57,291 --> 01:18:01,125
Redaksiyondan sonra bile
son ana kadar yayımlamak istemediler.
1113
01:18:04,625 --> 01:18:09,125
Niye mi istifa ettim, niye mi ayrıldım?
Bu büyük bir etkendi.
1114
01:18:11,583 --> 01:18:12,833
Şöyle söyleyeyim,
1115
01:18:12,916 --> 01:18:16,625
gazeteden ayrılırken
bana veda partisi düzenlemediler.
1116
01:18:19,541 --> 01:18:23,333
{\an8}Biri sana şey dediğinde...
Bu sabah da kesin arayanlar olacaktır.
1117
01:18:23,416 --> 01:18:27,250
{\an8}Seni sevmiyorlar. Rahatsız oluyor musun?
İşin bir parçası mı?
1118
01:18:27,833 --> 01:18:29,583
{\an8}Hoşuma gitmiyor. Hiç...
1119
01:18:30,333 --> 01:18:31,958
{\an8}Ağlayıp zırlıyorum.
1120
01:18:32,041 --> 01:18:34,958
{\an8}Çok fena bazı yorumlar geliyor.
Bazısı çok komik.
1121
01:18:35,041 --> 01:18:37,875
{\an8}Bu sabahki ilk çağrı Boise, Idaho'dan.
Günaydın.
1122
01:18:38,791 --> 01:18:41,041
{\an8}- Yayındasınız.
- Günaydın. Bill ben.
1123
01:18:41,125 --> 01:18:44,541
{\an8}- Evet Bill.
- Bir yorumum olacaktı.
1124
01:18:46,208 --> 01:18:51,083
{\an8}Bay Hersh'ün dediği bir şeyi duydum.
Bilmesini isterim ki
1125
01:18:51,875 --> 01:18:53,666
{\an8}onun gibi adamlar...
1126
01:18:55,500 --> 01:18:57,833
{\an8}Bence onun gibiler gönderilmeli.
1127
01:18:57,916 --> 01:19:00,458
{\an8}Göndermekten kastınız nedir?
1128
01:19:00,541 --> 01:19:04,208
{\an8}Bence ilk durak olarak Havana uygun olur.
1129
01:19:04,291 --> 01:19:06,083
{\an8}En çok neye itirazınız var?
1130
01:19:06,583 --> 01:19:08,916
{\an8}Bay Hersh'ün nesine itirazınız var?
1131
01:19:11,166 --> 01:19:13,541
{\an8}Hattan düştü ama diyeceğini dedi.
1132
01:19:13,625 --> 01:19:15,291
{\an8}- Havana.
- Havana.
1133
01:19:15,958 --> 01:19:17,333
{\an8}Böylelerine ne denir?
1134
01:19:17,416 --> 01:19:20,208
{\an8}Tavrımı söyleyeyim.
Alınmaca gücenmece yok.
1135
01:19:20,291 --> 01:19:22,541
{\an8}Burada olmaya senin kadar hakkım var.
1136
01:19:29,041 --> 01:19:31,750
Günlük gazeteciliğin limitini gördüm.
Limiti var.
1137
01:19:32,833 --> 01:19:38,041
Yazdığın şey ertesi gün basılınca
çok fazla da bir şey yapamıyorsun.
1138
01:19:41,750 --> 01:19:45,791
Kitap yazdığın zaman
her şeyi pat diye ortaya dökmüyorsun.
1139
01:19:45,875 --> 01:19:48,666
Konu üzerinde
daha çok ve derin düşünüyorsun.
1140
01:19:52,916 --> 01:19:55,291
Her kitabım birilerini kızdırdı.
1141
01:19:56,291 --> 01:19:58,958
KİMYASAL VE BİYOLOJİK SAVAŞ
AMERİKA'NIN GİZLİ CEPHANELİĞİ
1142
01:19:59,041 --> 01:20:02,041
ÖRTBAS
1143
01:20:02,125 --> 01:20:05,500
GÜCÜN BEDELİ
NIXON'IN BEYAZ SARAYI'NDAKİ KISSENGER
1144
01:20:05,583 --> 01:20:08,375
İSRAİL'İN NÜKLEER CEPHANESİ
ŞİMŞON SEÇENEĞİ
1145
01:20:09,166 --> 01:20:11,541
Özellikle de John F. Kennedy hakkındaki.
1146
01:20:11,625 --> 01:20:12,750
KAMELOT'UN KARANLIK YÜZÜ
1147
01:20:21,666 --> 01:20:25,333
Bu kitabınız şeytaniden tutun da
hayal ürünü olmaya kadar
1148
01:20:25,416 --> 01:20:26,833
her şeyle itham edildi.
1149
01:20:26,916 --> 01:20:31,333
Tarihçiler ve muhabirler
eserlerinizden niye hiç hazzetmiyor?
1150
01:20:31,416 --> 01:20:37,166
Üstelik kitaba şişirme demekle kalmıyor,
para için yazdığınızı da söylüyorlar.
1151
01:20:37,250 --> 01:20:39,166
Birkaç tahminde bulunabilirim.
1152
01:20:39,250 --> 01:20:43,208
1960'tan 63'e kadar Beyaz Saray'da
görev almış bir basın mensubuysan
1153
01:20:43,291 --> 01:20:47,500
işin ve onu nasıl yaptığın hakkında
ne diyorum? Kötü bir şey söylüyorum.
1154
01:20:47,583 --> 01:20:50,583
JFK'İ GÖZDEN DÜŞÜRME
HERSH'ÜN YENİ KİTABI NE KADAR İNANILIR?
1155
01:20:50,666 --> 01:20:53,750
Becerebilirsem
çok tutacağı kesin bir kitaptı.
1156
01:20:54,500 --> 01:20:57,125
TARİH: 11-03-97
KAMERAMAN: M. OBENHAUS
1157
01:20:57,958 --> 01:20:59,708
- Kayıtta mısın Mark?
- Evet.
1158
01:21:00,500 --> 01:21:03,625
Lawford'ların sahil evinde görevliydiniz.
1159
01:21:04,666 --> 01:21:06,208
{\an8}- Monroe gelir miydi?
- Evet.
1160
01:21:06,291 --> 01:21:07,125
{\an8}GİZLİ SERVİS AJANI
1161
01:21:07,208 --> 01:21:10,041
{\an8}Başkan ile birlikte olduklarını
biliyor muydunuz?
1162
01:21:10,125 --> 01:21:12,958
Bizim eve erişimimiz olmadığından
1163
01:21:13,041 --> 01:21:16,708
evin içinde olup biteni görmezdik
1164
01:21:16,791 --> 01:21:21,708
ama varsayım Marilyn Monroe ile
bir ilişki yaşadığı yönündeydi.
1165
01:21:21,791 --> 01:21:23,750
- Acaba...
- Kayıt dışı devam etsek?
1166
01:21:23,833 --> 01:21:26,333
Tabii, nasıl isterseniz.
Kaydı kesebiliriz.
1167
01:21:27,291 --> 01:21:32,166
Kennedy kitabı için Sy'a yardım ederken
gelip "Buna asla inanamayacaksın" dedi.
1168
01:21:32,250 --> 01:21:33,666
{\an8}ESKİ ARAŞTIRMA ASİSTANI
1169
01:21:33,750 --> 01:21:38,208
{\an8}Eline çok uzun zamandır kayıp olan
JFK ile Marilyn Monroe arasındaki
1170
01:21:38,291 --> 01:21:40,083
{\an8}bazı mektuplar geçmişti.
1171
01:21:40,916 --> 01:21:42,625
Altın değerindeydi.
1172
01:21:43,791 --> 01:21:47,625
Lex Cusack adındaki bir adamın
koleksiyonundaymışlar.
1173
01:21:48,541 --> 01:21:51,625
Ama meğer altınlar sahteymiş
1174
01:21:51,708 --> 01:21:54,875
çünkü Cusack sahteciymiş
1175
01:21:54,958 --> 01:21:57,666
ve mektupları o üretmiş.
1176
01:21:58,875 --> 01:22:00,833
Sy oyuna getirilmiş.
1177
01:22:01,333 --> 01:22:05,833
Bulduğu bu belgelerden
biraz fazla kişiye bahsetmiş olabilir.
1178
01:22:07,041 --> 01:22:09,083
Ama onları yayımlamamıştı.
1179
01:22:10,083 --> 01:22:12,625
Neredeyse kariyeri sona erecekti.
1180
01:22:13,875 --> 01:22:15,083
Ne hissettiniz?
1181
01:22:15,583 --> 01:22:17,916
{\an8}Mal gibi, aptal gibi.
1182
01:22:18,000 --> 01:22:22,208
{\an8}Sonra da içim acayip rahatladı
çünkü sonuçta şey olabilirdi...
1183
01:22:22,291 --> 01:22:26,583
{\an8}Bizim adımıza geri dönüşü olmayacak
bir sürü sorunun önüne geçti.
1184
01:22:28,625 --> 01:22:31,000
{\an8}Elbette teyit edilmeleri gerekiyordu
1185
01:22:31,083 --> 01:22:34,500
{\an8}ve gerçek çıkmamaları da
bu sürecin bir parçası.
1186
01:22:38,208 --> 01:22:40,791
Lex Cusack dokuz yıl hapis yattı.
1187
01:22:40,875 --> 01:22:44,500
7 MİLYON DOLARLIK DOLANDIRICILIKTA
SAHTE KENNEDY BELGESİ ÜRETMEKTEN SUÇLU
1188
01:22:44,583 --> 01:22:47,666
Pozisyonum gereği
bunu en aza indirgemek isterim
1189
01:22:47,750 --> 01:22:50,958
ama öyle bir hikâyeyi kovalamazsam
bitmişim demektir.
1190
01:22:53,958 --> 01:22:58,583
Sy ile tanıştığımda
The New Yorker'da bilgi teyitçiydim.
1191
01:22:58,666 --> 01:23:00,375
Onunla tanıştığım noktada
1192
01:23:00,458 --> 01:23:05,833
{\an8}sanırım biraz savunmasız kalmıştı
ve süreci hakkında çok konuşur olmuştu.
1193
01:23:05,916 --> 01:23:08,625
SAHTE - JFK-MONROE BELGELERİNİ KİM ÜRETTİ?
1194
01:23:08,708 --> 01:23:12,000
Sy, yazdığı JFK kitabı hakkında
bir makaleye konu oldu.
1195
01:23:12,083 --> 01:23:15,125
Eleştirilmediğini söyleyemeyeceğim
bir yazıydı.
1196
01:23:16,125 --> 01:23:21,166
{\an8}Bilgileri takip etmediğin söyleniyor.
Elindeki bilgileri hikâyene uydurmuşsun.
1197
01:23:21,250 --> 01:23:23,541
{\an8}Başlamadan önce
aklında bir hikâye var mıydı?
1198
01:23:23,625 --> 01:23:24,708
{\an8}Bambaşkaydı.
1199
01:23:24,791 --> 01:23:27,375
{\an8}Bu kitaptan çok büyük para kazanabilirsin.
1200
01:23:27,458 --> 01:23:29,375
{\an8}ABC'de özel programa çıkacaksın.
1201
01:23:29,458 --> 01:23:32,500
{\an8}Böyle büyük bir gelir elde etme ihtimali
1202
01:23:33,416 --> 01:23:38,333
{\an8}bazı delilleri olması gerektiğinden fazla
zorlamana neden olmuş olabilir mi?
1203
01:23:38,416 --> 01:23:39,916
{\an8}- Sen öyle mi yapardın?
- Şey...
1204
01:23:40,000 --> 01:23:40,916
{\an8}Öyle mi?
1205
01:23:41,000 --> 01:23:42,208
{\an8}- Şey...
- Öyle mi?
1206
01:23:42,291 --> 01:23:44,458
{\an8}Profesyonel bir muhabir olarak
öyle mi yapardın?
1207
01:23:44,541 --> 01:23:48,125
{\an8}- Aklın çelindi mi acaba?
- Senin aklın çelinir miydi?
1208
01:23:48,208 --> 01:23:50,416
{\an8}Seninki çelinmezse benimki niye çelinsin?
1209
01:23:52,791 --> 01:23:56,208
Gazetecilik adına
ibretlik bir hikâye olduğu kesin.
1210
01:23:56,291 --> 01:23:59,416
Aynı zamanda Sy ve güçlü yanları
1211
01:23:59,500 --> 01:24:03,875
ve belki de güçlü yanları sayılmayacak
bazı şeyler için de.
1212
01:24:15,458 --> 01:24:18,166
Umursayan varsa
bu işin tadı kaçmaya başladı.
1213
01:24:24,958 --> 01:24:26,958
Substack'te yazmaya başladım.
1214
01:24:29,291 --> 01:24:33,625
"Hersh oralara mı düştü?" gibi şeyler
gündeme gelebilir, her neyse artık.
1215
01:24:33,708 --> 01:24:36,291
Onlar için biçilmiş kaftanım.
Dışarıdan biriyim.
1216
01:24:38,250 --> 01:24:40,375
KUZEY AKIM BORU HATTINI
AMERİKA NASIL PATLATTI
1217
01:24:40,458 --> 01:24:43,083
AMERİKA'NIN GERÇEKLEŞTİRDİĞİ
GİZLİ DENİZ OPERASYONU
1218
01:24:43,166 --> 01:24:45,791
Geçen yılın en büyük gizemlerinden olan
1219
01:24:45,875 --> 01:24:49,708
Kuzey Akım Boru Hattı'nın
bombalanmasının ardında kim var?
1220
01:24:50,625 --> 01:24:53,375
Sy Hersh'ün isimsiz kaynağına göre
1221
01:24:53,458 --> 01:24:57,333
sabotajı ABD Deniz Kuvvetleri
gerçekleştirmiş.
1222
01:24:57,416 --> 01:25:01,666
Hersh'ün bildirdiğine göre
Biden yönetimi sabotajı Aralık 2021'de,
1223
01:25:01,750 --> 01:25:06,958
Rusya, Ukrayna'yı işgale başlamadan
iki ay önce planlamaya başlamış.
1224
01:25:08,000 --> 01:25:13,083
Hersh'ün "Kuzey Akım Boru Hattı'nı
Amerika Nasıl Patlattı" haberi çıktı.
1225
01:25:13,166 --> 01:25:14,416
Okumuş muydunuz?
1226
01:25:14,500 --> 01:25:15,500
Haberim var.
1227
01:25:15,583 --> 01:25:19,083
Çok yüksek profilli konularda
daha önce olduğu gibi
1228
01:25:19,166 --> 01:25:21,791
bilgileri tamamen yanlış olmakla kalmıyor,
1229
01:25:21,875 --> 01:25:25,666
istihbarat teşkilatlarımızın
denetime tabi olmadığını iddia etmek
1230
01:25:25,750 --> 01:25:27,083
büyük bir yanlıştır.
1231
01:25:31,458 --> 01:25:34,166
Bana tek kaynağım olduğu için saldırdılar.
1232
01:25:34,250 --> 01:25:36,208
Evet, eleştiriler o yönde.
1233
01:25:37,583 --> 01:25:38,583
Ne olmuş?
1234
01:25:39,333 --> 01:25:43,250
Ne olmuş? Geçerli bir eleştiri.
Kesinlikle. Değil mi ama?
1235
01:25:43,333 --> 01:25:46,416
- Anlatın.
- Evet. Ben ne... Şey yani, bu...
1236
01:25:46,500 --> 01:25:47,541
Geçerli bir...
1237
01:25:47,625 --> 01:25:51,166
Tek söylediğim şu,
elbette bazı durumlarda...
1238
01:25:51,250 --> 01:25:52,500
Ne yapsaydım?
1239
01:25:52,583 --> 01:25:56,291
Ordu veya Hava Kuvvetleri'nde
kimlerden bilgi geldiğini yazamam,
1240
01:25:56,375 --> 01:25:58,000
onları ifşa etmiş olurum.
1241
01:25:58,583 --> 01:26:01,875
Dokuz kaynak olsa bile
tek kaynağa düşürmek daha iyidir.
1242
01:26:01,958 --> 01:26:03,500
- Kusura bakmayın.
- Şey...
1243
01:26:03,583 --> 01:26:09,291
Çünkü siz bilmezsiniz, şey yazılmaz,
"Dışişleri ve CIA'den kaynaklar hemfikir."
1244
01:26:09,375 --> 01:26:15,291
Peki ya kaynağınızda yanlış bilgi varsa
ve tek kaynak oysa? O zaman ne yaparsınız?
1245
01:26:15,375 --> 01:26:19,708
O zaman 20 yıldır çalıştığım adamın
her söylediği yanlıştı demektir.
1246
01:26:26,666 --> 01:26:29,791
Bana defalarca
doğru çıkan şeyler söylendi.
1247
01:26:33,000 --> 01:26:35,625
{\an8}SH-BX33 LÜBNAN
SH-BX07-CIA-AİLE-MÜCEVHERLERİ
1248
01:26:35,708 --> 01:26:38,500
{\an8}SH-BX08-MY-LAI-KATLİAMI
SH-BX11-ŞİMŞON-SEÇENEĞİ
1249
01:26:38,583 --> 01:26:40,708
- Evet.
- Evet, bakın. Bu, değil mi?
1250
01:26:40,791 --> 01:26:42,000
- Ya da biri bu.
- Yok.
1251
01:26:42,083 --> 01:26:44,750
- İki üç tane var.
- Zaman kodunu görsek mi?
1252
01:26:49,250 --> 01:26:51,375
Bunlarda şöyle bir sorun var bak.
1253
01:26:51,458 --> 01:26:55,791
Bir sayfada özel, çok gizli kaynak olan
üç kişinin adı geçiyor.
1254
01:26:55,875 --> 01:26:59,625
Bunlar isimlerini
asla belirtmeyeceğim kişiler.
1255
01:26:59,708 --> 01:27:00,583
Yapamam.
1256
01:27:01,333 --> 01:27:04,166
O yüzden size ne diyeceğimi bilemiyorum.
1257
01:27:04,250 --> 01:27:07,166
İsimlerini açık etmek ölümcül olur.
1258
01:27:07,250 --> 01:27:11,500
Şuna bak. Bunlar dosyanıza
nasıl girmiş, anlamadım ama girmiş.
1259
01:27:12,750 --> 01:27:15,625
Bu iş tahminimin çok daha ötesine geçti.
1260
01:27:16,625 --> 01:27:19,625
Benim için iyi değil,
benimkiler için iyi değil.
1261
01:27:20,458 --> 01:27:23,708
Bunun sizin elinizde ne iş var be yani?
1262
01:27:23,791 --> 01:27:26,166
"Bu ne ya?" diye düşünüyorum.
1263
01:27:26,250 --> 01:27:28,791
Eve gidip de bunlara bakınca...
1264
01:27:30,375 --> 01:27:34,291
Bu adam FBI'da ama çoğu CIA'de.
1265
01:27:34,375 --> 01:27:37,000
Bu adamlar hakkında az çok bilgim var
1266
01:27:37,083 --> 01:27:40,083
ve bence herhangi bir yerde
herhangi bir şekilde
1267
01:27:40,166 --> 01:27:41,666
niyetimiz onları...
1268
01:27:41,750 --> 01:27:44,375
- Bırakmak istiyorum.
- ...tehlikeye atmak değil.
1269
01:27:44,458 --> 01:27:45,416
Biliyorsunuz ki...
1270
01:27:45,500 --> 01:27:49,750
Sizinle kontratım var, yapıyorum.
Sadık kaldım, çok uslu durdum.
1271
01:27:49,833 --> 01:27:50,916
Sy, bekle.
1272
01:27:51,000 --> 01:27:52,250
Başlamamam gerekirdi
1273
01:27:52,333 --> 01:27:56,083
ama 20 yıl önce geldiğinde
"Hazır olunca yaparım" demiştim.
1274
01:27:56,166 --> 01:27:59,000
Tekrar sorduğunda
"Neden olmasın?" diye düşündüm.
1275
01:27:59,083 --> 01:28:00,375
- Sy...
- İkircikliyim.
1276
01:28:00,458 --> 01:28:02,958
Yaptıklarım hakkında çok şey biliyorsunuz.
1277
01:28:03,041 --> 01:28:04,500
Çok fazla insan var...
1278
01:28:04,583 --> 01:28:08,208
Bazılarının da
kim olduğunu anlamıyorsunuz ama onlar...
1279
01:28:08,291 --> 01:28:12,333
Size bir şey söyleyemeyecek hâle geldim,
bırakmak istiyorum.
1280
01:28:12,833 --> 01:28:16,166
- Acaba şey mi... Kessek mi yoksa...
- Yok, bırakalım işte.
1281
01:28:16,250 --> 01:28:18,833
- Keselim.
- Sen konuş, kameraları durdurduk.
1282
01:29:11,416 --> 01:29:13,125
Sizin için kolay değil.
1283
01:29:18,666 --> 01:29:21,083
Kendimden bahsetmemekten çok memnundum.
1284
01:29:22,291 --> 01:29:23,708
Çok memnundum.
1285
01:29:24,750 --> 01:29:26,916
Ama işte bahsediyorum.
1286
01:29:27,583 --> 01:29:28,583
Evet,
1287
01:29:29,541 --> 01:29:34,583
kendime çok sinir olduğum
bazı günler olsa da...
1288
01:29:35,375 --> 01:29:40,125
Bir şeyi yapacaksan
her şeyini vererek yapacaksın.
1289
01:29:40,208 --> 01:29:43,000
İki arada bir derede kalamazsın.
1290
01:29:43,083 --> 01:29:46,333
Her zaman kalınır ama bırakın şimdi onu.
1291
01:29:46,416 --> 01:29:49,500
Ben size not defterlerimi verdim işte.
1292
01:29:50,000 --> 01:29:51,375
Durum budur yani.
1293
01:29:54,916 --> 01:29:56,500
Bir şeyi açıklığa kavuşturalım.
1294
01:29:58,208 --> 01:30:01,541
Her şeyi bırakmam.
60 yıllık evliyim, onu bilin de...
1295
01:30:01,625 --> 01:30:03,541
Her şeyi yarıda bırakmam.
1296
01:30:04,458 --> 01:30:06,250
Bazı şeylere tutunurum.
1297
01:30:20,208 --> 01:30:24,833
Sizden Elizabeth hakkında
çok az şey duyabildik.
1298
01:30:26,458 --> 01:30:30,041
Orası biraz karmaşık
çünkü o bir psikanalist.
1299
01:30:30,125 --> 01:30:35,208
Ofisinin gizliliğine
çok güçlü bir şekilde bağlıdır.
1300
01:30:39,916 --> 01:30:41,291
Ne anlatabiliriz peki?
1301
01:30:42,541 --> 01:30:45,333
Çok özel bir insandır. Öyle desek yeter.
1302
01:30:47,083 --> 01:30:50,333
Benim büyümemi bekledi.
Böyle söylemek yerinde olur.
1303
01:30:50,416 --> 01:30:52,833
Aklım hep biraz beş karış havadaydı.
1304
01:30:57,458 --> 01:31:00,083
Deli değilim. Bir ailem ve çocuklarım var.
1305
01:31:11,375 --> 01:31:14,750
Daha iyi bir evlilik yapamazdım
çünkü yanımda hep olaylara
1306
01:31:14,833 --> 01:31:16,541
perspektif katacak biri oldu.
1307
01:31:18,833 --> 01:31:22,166
Benim yüksek oktanlı biri olduğum ortada.
1308
01:31:22,708 --> 01:31:24,041
O yüzden de
1309
01:31:24,875 --> 01:31:29,583
beni sakinleştirebilecek olan
doğru kişiyle evlenmişim işte.
1310
01:31:31,333 --> 01:31:36,041
Ama bir yandan da
hepten çaresizliğe kapılmamı da engelledi
1311
01:31:36,541 --> 01:31:41,291
çünkü çok üzücü zamanlar oldu, çok.
Çok kötü şeyler hakkında yazıyordum.
1312
01:31:44,000 --> 01:31:47,250
My Lai haberini yazarken
çok yoğun şeyler yaşadım.
1313
01:31:48,208 --> 01:31:51,958
İki yaşında çocukları havaya atıp
süngüyle yakalıyorlarmış.
1314
01:31:53,875 --> 01:31:55,666
İki yaşında çocuğum vardı.
1315
01:31:57,916 --> 01:32:00,875
İşte ilk olarak o zaman dayanamadım.
1316
01:32:00,958 --> 01:32:02,750
O yüzden Liz'i aradım.
1317
01:32:02,833 --> 01:32:06,583
"Bilmiyorum,
dayanamayacağım galiba" dedim.
1318
01:32:06,666 --> 01:32:13,375
"Durumun senin oğlunla veya benimle
veya ailenle hiçbir alakası yok" dedi.
1319
01:32:13,458 --> 01:32:15,333
"Onunla hiç alakası yok.
1320
01:32:15,416 --> 01:32:18,583
Konu senin çocukların değil. Kimse..."
1321
01:32:18,666 --> 01:32:20,250
Yardımcı oldu.
1322
01:32:20,333 --> 01:32:24,125
Ben ankesörlü telefonda ağlarken
beni sakinleştirirdi.
1323
01:32:25,500 --> 01:32:28,583
Bazen çok çaresizliğe kapıldığım için...
1324
01:32:32,625 --> 01:32:34,500
Onunla evlendiğim için çok şanslıydım.
1325
01:32:41,708 --> 01:32:43,000
Times'ı ben alır,
1326
01:32:43,791 --> 01:32:45,541
Post'u eşime bırakırım.
1327
01:33:00,750 --> 01:33:03,458
Suriye hakkında yazıyordum çünkü tabii...
1328
01:33:04,833 --> 01:33:07,500
Bu kadar hızlı düşmesi beni şoke etmişti.
1329
01:33:07,583 --> 01:33:08,791
SURİYE'DE YENİ DÖNEM
1330
01:33:08,875 --> 01:33:13,416
Yazdıklarımı şimdi okuyunca
"Onu çok yanlış değerlendirmişim" diyorum.
1331
01:33:13,500 --> 01:33:15,041
İŞKENCE HAPSİNDEKİ DEHŞET
1332
01:33:15,125 --> 01:33:18,333
O kadar çok oldu ki...
Bu makaleyi yıllardır görmemiştim.
1333
01:33:20,750 --> 01:33:23,125
London Review için yazılar yazdım.
1334
01:33:23,208 --> 01:33:26,916
Esad'ın kendi halkına
sinir gazı sıktığına dair raporlar vardı.
1335
01:33:27,000 --> 01:33:29,375
SEYMOUR M. HERSH: KİMİN SARİNİ?
1336
01:33:29,458 --> 01:33:31,166
Onu iki üç defa görmüştüm
1337
01:33:31,250 --> 01:33:34,958
ve yaptığı şeyi yapacak kapasiteye
sahip olduğunu düşünmemiştim.
1338
01:33:35,750 --> 01:33:36,958
Nokta.
1339
01:33:37,041 --> 01:33:40,000
Yanılmışım diyelim.
1340
01:33:40,500 --> 01:33:42,500
Çok yanılmışım diyelim.
1341
01:33:42,583 --> 01:33:45,250
Güce fazla yaklaşmanın bir örneği mi?
1342
01:33:45,333 --> 01:33:46,375
Elbette.
1343
01:33:47,250 --> 01:33:48,250
Başka ne olacak?
1344
01:33:51,375 --> 01:33:54,125
İnsan hakları çalışanları ensesindeydi.
1345
01:33:54,916 --> 01:33:58,000
Sütten çıkmış ak kaşık olmasa da
idare eder diyordum.
1346
01:33:58,083 --> 01:34:00,250
BİNLER, KAYIP AKRABALARINI
BULAMAMAKTAN KORKUYOR
1347
01:34:00,333 --> 01:34:03,333
Eski röportajlarda
mükemmel olduğumu iddia ettiysem
1348
01:34:03,416 --> 01:34:04,833
o lafı geri alıyorum.
1349
01:34:04,916 --> 01:34:06,541
O kadar. Mükemmel değildim.
1350
01:34:23,250 --> 01:34:27,500
Laura, sen de Yeşil Bölge'nin sınırlarında
kalmak istersin, değil mi?
1351
01:34:28,416 --> 01:34:29,750
Evet, çok iyi olur.
1352
01:34:29,833 --> 01:34:30,833
Tamam.
1353
01:34:39,750 --> 01:34:46,083
Karadan ilerleyen kuvvetlerin büyük kısmı
Irak'a gireli beş gün oluyor.
1354
01:34:48,208 --> 01:34:54,041
Havadaki savaş başlayalı
neredeyse dört gün, otuz dakika oldu.
1355
01:34:55,416 --> 01:35:00,375
Söylemeye gerek yok
ama hâlâ sondan ziyade başa daha yakınız.
1356
01:35:01,541 --> 01:35:04,291
ULUSAL GÜVENLİK VAKAYİNAMELERİ
IRAK ŞAHİNLERİ
1357
01:35:04,375 --> 01:35:08,083
O savaşa büyük ölçüde karşıydım
çünkü hiçbir anlamı yoktu.
1358
01:35:08,166 --> 01:35:11,166
PLANLARI İŞE YARAR MI?
YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
1359
01:35:11,250 --> 01:35:15,208
Fakat The New Yorker
balon hikâyelere daha sıcak bakarken
1360
01:35:15,291 --> 01:35:18,125
benim sert yazılarıma da
bayağı sıcak bakıyordu.
1361
01:35:18,208 --> 01:35:20,291
HAREKETLİ HEDEFLER
1362
01:35:20,375 --> 01:35:24,625
The New Yorker'a yazdığı sırada
bir yerden sonra Sy'ın ana editörü oldum.
1363
01:35:24,708 --> 01:35:27,708
IRAK'TAKİ KARŞI AYAKLANMA PLANI
VİETNAM'DAKİ HATALARI TEKRARLAR MI?
1364
01:35:27,791 --> 01:35:29,750
Irak'ın işgalinden hemen önce
1365
01:35:29,833 --> 01:35:35,166
birdenbire arayıp komple Sy'a bağladı,
ağzına gelene saydırıyordu.
1366
01:35:35,250 --> 01:35:39,333
Bir yanı niye kendimizi topluca
savaş makinesinin önüne atıp
1367
01:35:39,416 --> 01:35:43,291
savaşı durdurmadığımızı
merak ediyordu sanırım.
1368
01:35:43,375 --> 01:35:46,500
"Çağımızın ahlaki sorunu da bu" diyordu.
1369
01:35:46,583 --> 01:35:50,458
Bunun çok büyük bir hata olduğunu
düşünüyordu.
1370
01:35:50,541 --> 01:35:52,541
Ona göre çok büyük bir hataydı.
1371
01:35:58,958 --> 01:36:01,958
İşte bu adam.
Bana hikâyeyi Sadık anlatmıştı.
1372
01:36:03,750 --> 01:36:08,833
Sadık, Irak Hava Kuvvetleri'nde
tümgeneral veya korgeneraldi.
1373
01:36:08,916 --> 01:36:11,625
ABD İŞLETİYOR
1374
01:36:11,708 --> 01:36:13,625
"Ebu Gureyb hapsini biliyor musun?" dedi.
1375
01:36:13,708 --> 01:36:18,875
İŞKENCE SONUCU ÖLÜM
1376
01:36:20,500 --> 01:36:24,375
"Herkesi tutuklayıp
Ebu Gureyb'e yolluyorlar" dedi.
1377
01:36:26,375 --> 01:36:28,666
Hiçbir şeyle alakası olmayanları.
1378
01:36:31,791 --> 01:36:35,916
Cinsel saldırılar yapılıyormuş.
Çocuklar saldırıya uğruyormuş.
1379
01:36:36,750 --> 01:36:38,375
İstismar korkunçmuş.
1380
01:36:41,750 --> 01:36:47,125
Aylar sonra eski bir
deniz piyade istihbarat subayı beni aradı.
1381
01:36:47,208 --> 01:36:48,916
Adı, Roger Charles'dı.
1382
01:36:49,000 --> 01:36:51,416
Emekli olup 60 Minutes'te işe girmişti.
1383
01:36:51,500 --> 01:36:54,083
Bana gelip "Bir sorunumuz var" dedi.
1384
01:36:54,166 --> 01:36:56,833
Ebu Gureyb'den bahsedince "Tamam!" dedim.
1385
01:36:57,708 --> 01:37:01,791
CBS'in elinde fotoğraflar vardı.
Birinden fotoğraf edinmişlerdi.
1386
01:37:01,875 --> 01:37:04,250
İşkenceyi gösteriyordu.
1387
01:37:04,333 --> 01:37:06,375
Ama yayına koyamıyorlardı.
1388
01:37:06,458 --> 01:37:08,166
Hükûmet ne yapıyordu?
1389
01:37:08,250 --> 01:37:10,375
Haberi durdurmak için her şeyi.
1390
01:37:10,458 --> 01:37:13,583
CBS'in yayın yönetmenine gidip
"Yayınlamayacaksınız
1391
01:37:13,666 --> 01:37:16,708
çünkü Amerikan savaşına
zarar verir" demişler.
1392
01:37:17,833 --> 01:37:19,500
Birkaç telefon açtım.
1393
01:37:19,583 --> 01:37:23,875
Öğrendim ki
suçlanan askerlerden birinin avukatı
1394
01:37:23,958 --> 01:37:28,541
My Lai'daki çocuklardan birini savunan
avukatlardan biriymiş.
1395
01:37:29,041 --> 01:37:31,958
Onu görmek için
kalkıp New Hampshire'a gittim.
1396
01:37:32,041 --> 01:37:34,833
"Bir rapor tutulmuş, biliyor musun?" dedi.
1397
01:37:34,916 --> 01:37:38,500
"Neden bahsediyorsun?" dedim.
Bana bunu verdi.
1398
01:37:38,583 --> 01:37:41,416
Bakın, işte bana bunu verdi.
Röportajı kestim.
1399
01:37:41,500 --> 01:37:44,291
Raporu alıp okumaya başladım.
"Ben kaçar" dedim.
1400
01:37:44,791 --> 01:37:46,666
RESMÎ KULLANIMA MAHSUS
1401
01:37:46,750 --> 01:37:49,458
BU SORUŞTURMANIN BAZI KISIMLARI GİZLİDİR.
1402
01:37:49,541 --> 01:37:52,875
GÖRMEK İÇİN
ASKERÎ YARGICIN OFİSİYLE İLETİŞİM KURUN.
1403
01:37:52,958 --> 01:37:54,125
{\an8}SİSTEMLİ VE İLLEGAL TACİZ
1404
01:37:54,208 --> 01:37:58,125
{\an8}Raporu kaleme alan kişi Tony Taguba adında
bir tümgeneraldi.
1405
01:37:59,791 --> 01:38:01,708
Adamın cesaretine hayran kaldım.
1406
01:38:01,791 --> 01:38:06,041
Üstü olan generalleri
görevi ağır suistimalle itham ediyordu.
1407
01:38:06,125 --> 01:38:09,875
ÖRTBAS
1408
01:38:09,958 --> 01:38:13,500
Olay ilk önce birlikteki Darby adında
bir çocukla başlamıştı.
1409
01:38:13,583 --> 01:38:17,833
Silahlı Kuvvetler Soruşturma Birimi'ne
fotoğrafları o vermişti.
1410
01:38:19,125 --> 01:38:20,875
Binlercesi vardı.
1411
01:38:20,958 --> 01:38:23,500
TEKMELEMİŞ VE DÖVMÜŞTÜ
1412
01:38:23,583 --> 01:38:26,000
HÜCREYE ÇIPLAK KAPATILDI.
1413
01:38:26,083 --> 01:38:31,250
Geç saate kadar çalışmıştım.
Sy arayıp şöyle bir şeyler dedi, "Az önce
1414
01:38:32,750 --> 01:38:36,875
çok feci bir ordu raporu okudum."
1415
01:38:36,958 --> 01:38:40,416
DETAYLI TANIK İFADELERİ
AÇIK FOTOĞRAFİK DELİLLER
1416
01:38:40,500 --> 01:38:43,041
Rapor zaten yeterince kötüydü.
1417
01:38:43,125 --> 01:38:44,375
FOTOĞRAF VE VİDEOLAR
1418
01:38:44,458 --> 01:38:46,166
Ama sonra fotoğraflar geldi.
1419
01:38:46,250 --> 01:38:48,125
BİRKAÇ ŞÜPHELİNİN YARGILANMASI
1420
01:38:48,208 --> 01:38:49,958
Korkunçtular.
1421
01:39:09,458 --> 01:39:12,125
CIA bir mahkûmu döverek öldürmüştü.
1422
01:39:26,875 --> 01:39:29,250
60 Minutes'e söylemeliyiz diye düşündüm.
1423
01:39:29,333 --> 01:39:30,791
CBS YAYIN MERKEZİ
1424
01:39:30,875 --> 01:39:32,708
Prodüktörünü arayıp dedim ki
1425
01:39:32,791 --> 01:39:38,000
"Siz perşembeye kadar yayınlamazsanız
biz pazar günü fotoğraflarla yayınlayıp
1426
01:39:38,083 --> 01:39:39,833
'CBS adındaki büyük kanal
1427
01:39:39,916 --> 01:39:44,000
sorumluluğunu yerine getirmediği için
biz yayınladık' diyeceğiz.
1428
01:39:44,083 --> 01:39:45,583
İkinci pasaj o olacak."
1429
01:39:45,666 --> 01:39:48,791
{\an8}İki hafta önce,
önce Savunma Bakanlığı'ndan,
1430
01:39:48,875 --> 01:39:52,291
{\an8}sonra Genelkurmay Başkanı
Orgeneral Richard Myers'dan
1431
01:39:52,375 --> 01:39:53,791
{\an8}bir talep aldık.
1432
01:39:53,875 --> 01:39:58,625
{\an8}Irak'taki tehlike ve gerginlikten ötürü
bu yayını ertelememizi istediler.
1433
01:39:58,708 --> 01:40:02,708
{\an8}Bu isteği yerine getirmeye karar verirken
Savunma Bakanlığı'ndan
1434
01:40:02,791 --> 01:40:06,666
{\an8}Ebu Gureyb hapishanesinde yaşananlara
yorum yapmasını istedik.
1435
01:40:06,750 --> 01:40:10,041
{\an8}Bu hafta fotoğrafların
başka yerlere yayılmaya başlaması
1436
01:40:10,125 --> 01:40:13,791
{\an8}ve başka muhabirlerin
kendi haberlerini paylaşacak olmasıyla
1437
01:40:13,875 --> 01:40:17,458
{\an8}Savunma Bakanlığı
haberimize katkı vermeyi kabul etti.
1438
01:40:18,458 --> 01:40:20,208
Böylece yayınladılar.
1439
01:40:20,291 --> 01:40:22,833
Cuma günü de benim haberim çıktı.
1440
01:40:22,916 --> 01:40:26,625
EBU GUREYB'DE İŞKENCE
AMERİKAN ASKERLERİNDEN IRAKLILARA ZULÜM
1441
01:40:26,708 --> 01:40:29,791
SORUMLULUK KİMLERE UZANIYOR?
YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
1442
01:40:29,875 --> 01:40:32,958
AFFEDİLEMEZ - AMERİKA
KALAN AHLAKİ ÜSTÜNLÜĞÜNÜ DE YİTİRDİ
1443
01:40:33,041 --> 01:40:35,625
'BİZİ HASTA ETTİ'
1444
01:40:41,833 --> 01:40:46,500
GURUR ABİDESİNDEN İSTİSMARIN SEMBOLÜNE
1445
01:40:59,875 --> 01:41:02,583
İşkence 18 gün boyunca devam etti.
1446
01:41:02,666 --> 01:41:03,875
Her gün aynı mıydı?
1447
01:41:03,958 --> 01:41:08,500
Her günkü programım
23 saat işkence, bir saat istirahatti.
1448
01:41:09,000 --> 01:41:11,041
Çok çeşitli işkenceler vardı.
1449
01:41:11,125 --> 01:41:13,041
Bu fotoğraflardaki mesela.
1450
01:41:13,541 --> 01:41:16,041
Beni zorla bu şekilde dikmişlerdi.
1451
01:41:16,583 --> 01:41:18,041
Başkalarıyla beraber
1452
01:41:18,125 --> 01:41:20,125
bu şekilde durmaya zorlamışlardı.
1453
01:41:22,458 --> 01:41:24,375
Beni sorguya çekmeye çalıştılar.
1454
01:41:24,875 --> 01:41:27,875
İçlerinden biri "Onu tehdit et" dedi.
1455
01:41:27,958 --> 01:41:33,208
"Konuşmazsan, itiraf etmezsen
askerlere söyleriz...
1456
01:41:36,875 --> 01:41:38,708
...sana tecavüz ederler."
1457
01:41:39,375 --> 01:41:43,166
{\an8}SAVUNMA BAKANI RUMSFELD
& GENERAL PETER PACE
1458
01:41:43,250 --> 01:41:46,125
{\an8}PENTAGON BİLGİLENDİRME BRİFİNGİ
1459
01:41:49,458 --> 01:41:51,583
{\an8}Ek bir soru soracağım Sayın Bakan.
1460
01:41:51,666 --> 01:41:56,625
{\an8}Sayın Bakan, yayınlanacağını
birkaç hafta öncesinden bildiğiniz hâlde
1461
01:41:56,708 --> 01:41:59,708
{\an8}başta bu raporda yer alan bulgular
olmak üzere
1462
01:41:59,791 --> 01:42:03,125
{\an8}fotoğrafların da
doğurduğu sonuçlar düşünülünce
1463
01:42:03,208 --> 01:42:07,291
{\an8}neden o sırada bulguların getirilmesini
veya fotoğraflara bakmayı
1464
01:42:07,375 --> 01:42:10,791
{\an8}öncesinde istemeyi görev bilmediniz de
hazırlık yapmadınız?
1465
01:42:13,666 --> 01:42:19,333
{\an8}Galiba fotoğrafları sormuştum,
elimizde kopyaları olmadığı söylenmişti.
1466
01:42:19,416 --> 01:42:21,500
{\an8}Öyle olmamış mıydı?
1467
01:42:21,583 --> 01:42:23,500
{\an8}Elimizde olmadıkları kesindi.
1468
01:42:23,583 --> 01:42:25,541
{\an8}- Evet, bende yoktu.
- Sormuştu.
1469
01:42:25,625 --> 01:42:30,708
{\an8}Kürsüden birkaç defa ABD birliklerinin
bireylere işkence yapmadığını söylediniz.
1470
01:42:31,291 --> 01:42:35,958
{\an8}Bu rapor ABD'nin işkence etmediği
nosyonunuzun altını oyuyor mu?
1471
01:42:37,625 --> 01:42:39,458
{\an8}- Ben avukat değilim.
- Evet ama...
1472
01:42:39,541 --> 01:42:44,000
{\an8}Benim izlenimime göre
hâlihazırda yapılan suçlama istismardır.
1473
01:42:44,791 --> 01:42:48,208
{\an8}Bildiğim kadarıyla
teknik açıdan işkenceden farklıdır bu.
1474
01:42:48,291 --> 01:42:49,458
{\an8}Bir dakika.
1475
01:42:52,041 --> 01:42:56,875
{\an8}Sizin az önce dediğinizi söylemek
ne kadar doğrudur, bilemem.
1476
01:42:56,958 --> 01:42:58,916
{\an8}"İşkence edildi" diyemem
1477
01:42:59,458 --> 01:43:02,750
{\an8}ve bu nedenle artık "işkence" kelimesine
değinmeyeceğim.
1478
01:43:07,416 --> 01:43:10,833
The Diane Rehm Show'u dinliyorsunuz.
1479
01:43:10,916 --> 01:43:13,000
Selam M, yayındasın.
1480
01:43:13,083 --> 01:43:15,875
Öncelikle özellikle
Bay Hersh'e demek isterim ki
1481
01:43:15,958 --> 01:43:19,416
bütün bu "her şeyin en iyisini
ben bilirim" havalarıyla
1482
01:43:19,500 --> 01:43:22,958
Amerikalılara karşı isyanı
ve terörist saldırıları
1483
01:43:23,041 --> 01:43:25,291
daha çok teşvik ediyorsunuz.
1484
01:43:25,375 --> 01:43:28,875
Bay Hersh'ün partizan olduğu belli,
bunu kabul edelim.
1485
01:43:28,958 --> 01:43:33,916
Gerçek olduğu veya abartılmış olduğu
ortaya çıksa bile propagandadır bu
1486
01:43:34,000 --> 01:43:38,125
ve bu hikâyeyi
iyice harlamanız sonucunda yaşanabilecek
1487
01:43:38,208 --> 01:43:42,708
her türlü olumsuz durumdan
direkt olarak siz sorumlu olacaksınız.
1488
01:43:42,791 --> 01:43:44,000
Ne dersin Sy Hersh?
1489
01:43:44,083 --> 01:43:45,666
Elçiye zeval olmaz.
1490
01:43:45,750 --> 01:43:49,541
Amerikan askerlerinin insanlara
işkence etmesinden hoşlanmıyorum.
1491
01:43:53,416 --> 01:43:55,708
AMPUL KIRIP FOSFORUNU AKITMA
1492
01:43:55,791 --> 01:43:57,875
TUTUKLULARI DOLU TABANCAYLA TEHDİT
1493
01:43:57,958 --> 01:43:59,916
ÇIPLAK TUTUKLULARA SOĞUK SU DÖKME
1494
01:44:00,000 --> 01:44:02,250
SÜPÜRGE SOPASI VE SANDALYEYLE DÖVME
1495
01:44:02,333 --> 01:44:04,750
ERKEK TUTUKLULARI TECAVÜZLE TEHDİT
1496
01:44:04,833 --> 01:44:06,291
{\an8}YUMRUK, TOKAT, TEKME
1497
01:44:06,375 --> 01:44:09,458
{\an8}Biz ne gördüysek onu gördük.
Duyduklarımızı yazdık.
1498
01:44:09,541 --> 01:44:11,833
{\an8}TUTUKLULARI MÜSTEHCEN POZİSYONLARA...
1499
01:44:11,916 --> 01:44:13,416
{\an8}TUTUKLULARI SOYUNMAYA VE...
1500
01:44:13,500 --> 01:44:15,833
{\an8}Ne tepki vereceğimi bilemedim.
1501
01:44:17,583 --> 01:44:18,916
{\an8}Sadece öfke vardı.
1502
01:44:19,458 --> 01:44:20,416
{\an8}TÜMGENERAL
1503
01:44:20,500 --> 01:44:22,750
{\an8}Rumsfeld beni sızdırmakla suçladı.
1504
01:44:23,500 --> 01:44:26,041
{\an8}Öfkeliydim. Yüzüne baktım.
1505
01:44:27,208 --> 01:44:31,083
Sonra rapor hakkında konuşmaya başladık.
1506
01:44:31,666 --> 01:44:35,708
"Niye böyle oldu? Ne yaptın?" gibisinden
falan filan işte.
1507
01:44:35,791 --> 01:44:40,166
Ben de her seferinde
aynı şeyi tekrar etmeyi sürdürdüm.
1508
01:44:40,250 --> 01:44:44,791
Sonra biri "Bu işkence mi,
yoksa istismar mı?" diye sordu.
1509
01:44:44,875 --> 01:44:45,958
Dedim ki,
1510
01:44:46,666 --> 01:44:48,333
"Sorgulama yapılırken
1511
01:44:49,833 --> 01:44:52,750
birbirinden çok farklı iki ölçüt vardır.
1512
01:44:52,833 --> 01:44:57,541
İstismar dediğin kişiye tokat atmak
veya yemek falan vermemektir.
1513
01:44:57,625 --> 01:45:00,625
İşkence, ağır bedensel zarar vermektir."
1514
01:45:00,708 --> 01:45:05,458
Üstüne onlara bir örnek verdim.
"Bir tutuklunuz var,
1515
01:45:05,541 --> 01:45:07,875
çıplak hâlde sorguya çekiliyor,
1516
01:45:07,958 --> 01:45:11,708
kıyafetleri elinden alınmış, yerde yatıyor
1517
01:45:12,958 --> 01:45:16,708
ve rektumuna bir süpürge sapı sokulmuş,
1518
01:45:17,208 --> 01:45:20,291
bir yandan da iki sivil sorgucudan
tekme yiyor."
1519
01:45:20,875 --> 01:45:22,375
İşte bu işkencedir.
1520
01:45:23,833 --> 01:45:25,916
Tabii yapabilirler, biliyoruz.
1521
01:45:26,000 --> 01:45:29,583
Benim neye inandığım değil,
ne bulabildiğiniz önemlidir.
1522
01:45:30,458 --> 01:45:33,166
Radyoda verdiğim bir röportajın
bir yerinde...
1523
01:45:33,250 --> 01:45:34,375
Gitmem gerekiyor.
1524
01:45:34,458 --> 01:45:37,500
..."Alın numaramı, beni arayın" dedim.
1525
01:45:40,250 --> 01:45:43,375
Benimle iletişime geçin. 202-872-0703.
1526
01:45:43,458 --> 01:45:45,875
Numaranızı bırakın, ben temasa geçerim.
1527
01:45:48,833 --> 01:45:53,791
Tabii birkaç saat sonra bir kadın arayıp
"Gelip benimle konuşsanız iyi olur" dedi.
1528
01:45:59,833 --> 01:46:01,500
Fridays'de buluştuk.
1529
01:46:02,375 --> 01:46:05,625
İşte bir müddet konuştuktan sonra...
1530
01:46:06,166 --> 01:46:07,125
{\an8}ANONİM KAYNAK
1531
01:46:07,208 --> 01:46:11,333
{\an8}Sonra "Laptopumu yanımda getirdim" dedim.
1532
01:46:11,416 --> 01:46:12,958
{\an8}"Size fotoğrafları
1533
01:46:13,833 --> 01:46:14,791
{\an8}gösterebilirim."
1534
01:46:14,875 --> 01:46:19,416
{\an8}Nispeten gözlerden uzak bir alandaki
bir masada oturuyorduk.
1535
01:46:19,500 --> 01:46:24,958
O yüzden de laptopu açtım
ve bazı fotoğrafları onunla paylaştım.
1536
01:46:27,375 --> 01:46:33,041
Irak'a görev emri aldığında
laptopumu eski gelinime ödünç vermiştim.
1537
01:46:33,916 --> 01:46:35,791
O da döndüğünde
1538
01:46:37,041 --> 01:46:39,208
laptopumu bana iade etti.
1539
01:46:39,291 --> 01:46:43,916
Laptopta çok fazla fotoğraf olduğunu
fark ettim.
1540
01:46:45,958 --> 01:46:47,708
O dâhil olmamıştı
1541
01:46:47,791 --> 01:46:52,833
fakat bu fotoğrafların paylaşıldığı
pek çok kişinin arasında o da vardı.
1542
01:47:03,666 --> 01:47:07,250
Hatırımda en çok kalan fotoğraflar
1543
01:47:07,333 --> 01:47:12,458
üstüne köpek salmakla korkuttukları
adamın fotoğraflarıydı.
1544
01:47:16,708 --> 01:47:18,708
Korktuğu
1545
01:47:19,500 --> 01:47:21,583
çok acayip belliydi.
1546
01:47:35,416 --> 01:47:39,250
Sy'ın bana şey dediğini hatırlıyorum,
1547
01:47:39,333 --> 01:47:41,416
"Bu malzeme çok önemli.
1548
01:47:44,500 --> 01:47:50,208
Bana bunlardan birer kopya vermeye
razı olur musunuz?"
1549
01:47:52,166 --> 01:47:56,041
Ben de tereddüt etmiştim çünkü...
1550
01:47:56,583 --> 01:47:57,791
Korkuyordum.
1551
01:47:57,875 --> 01:47:59,166
EMİR KOMUTA ZİNCİRİ
1552
01:47:59,250 --> 01:48:02,875
SAVUNMA BAKANLIĞI EBU GUREYB FELAKETİNİ
NASIL YANLIŞ ELE ALDI
1553
01:48:02,958 --> 01:48:07,791
Ama bunlar ortaya çıksın istiyordum,
gerçekler ortaya çıksın istiyordum.
1554
01:48:07,875 --> 01:48:11,041
YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
1555
01:48:11,125 --> 01:48:14,375
Fotoğraflar olmasaydı ne olurdu?
1556
01:48:14,458 --> 01:48:16,375
Fotoğraflar olmasaydı mı?
1557
01:48:16,458 --> 01:48:17,583
Haber olmazdı.
1558
01:48:30,708 --> 01:48:34,333
Sana 35 civarı görsel yolladım.
1559
01:48:35,541 --> 01:48:38,291
Elimde Gazze'nin kuzeyinden güneyine
1560
01:48:39,333 --> 01:48:41,583
{\an8}10.000 adet görsel var.
1561
01:48:41,666 --> 01:48:44,250
{\an8}ANONİM KAYNAK
1562
01:48:47,083 --> 01:48:51,041
Nasıl eline geçtiklerini sormayı
çok isterdim ama sormayacağım.
1563
01:48:52,166 --> 01:48:53,958
Bu gördüklerim nedir peki?
1564
01:48:54,041 --> 01:48:58,208
Bunlar İsrail askerleri,
insanların evlerine giren işgal askerleri.
1565
01:48:58,291 --> 01:49:01,000
Birliklerine bir dizi emir bırakmışlar.
1566
01:49:02,333 --> 01:49:06,583
Nerelerin sivil alan olduğunu
bombalamadan önce gayet iyi biliyorlarmış.
1567
01:49:07,375 --> 01:49:11,625
Fakat yine söylüyorum, bu görsellerde
resmen duvarda isimleri yazıyor.
1568
01:49:11,708 --> 01:49:16,583
Bunlar olayları toparlamada,
herkesin yerini anlamada kullanılıyor.
1569
01:49:17,250 --> 01:49:19,375
Bir görsel var, mesela 3A.
1570
01:49:19,458 --> 01:49:20,791
3A. Dur, bulayım.
1571
01:49:21,333 --> 01:49:23,333
Gazze'nin tamamını işaretlemişler.
1572
01:49:23,416 --> 01:49:27,583
Hangi taburların buradan,
hangisinin oradan girdiği görülüyor.
1573
01:49:27,666 --> 01:49:29,958
Bunun yanında katliamların kaydı var.
1574
01:49:30,041 --> 01:49:33,875
Savaş suçu işleyen birliği
geriye dönük olarak tespit edebiliriz.
1575
01:49:34,958 --> 01:49:37,041
Şimdiden kovuşturmalar başladı,
1576
01:49:37,125 --> 01:49:39,458
ordu o yüzden panik hâlde.
1577
01:49:39,958 --> 01:49:42,708
Tamam, bütün bunlar arka plan bilgi.
1578
01:49:42,791 --> 01:49:45,000
Hiçbirini yazmama izin yok mu?
1579
01:49:45,583 --> 01:49:49,041
Şimdilik yok
ama hazır olduğumuzda sana başvuracağım.
1580
01:50:03,750 --> 01:50:06,083
CALLEY'YE ÖZGÜRLÜK
1581
01:50:06,833 --> 01:50:11,166
Albay Clifford Ford hükmü okurken
William Calley esas duruştaydı.
1582
01:50:12,833 --> 01:50:15,208
Jüri, taammüden adam öldürmeden üç kere...
1583
01:50:15,291 --> 01:50:16,458
CALLEY, CİNAYETTEN SUÇLU
1584
01:50:16,541 --> 01:50:19,208
...cinayete teşebbüsten
bir kere suçlu buldu.
1585
01:50:19,291 --> 01:50:20,791
CALLEY'YE MÜEBBET VERİLDİ
1586
01:50:20,875 --> 01:50:23,916
ABD SİLAHLI KUVVETLERİ PİYADE MERKEZİ
TEVKİFHANESİ
1587
01:50:28,833 --> 01:50:32,333
Calley'ye hemen özgürlük!
1588
01:50:32,416 --> 01:50:33,750
ORDUYA GİR, HAPSE GİR?
1589
01:50:33,833 --> 01:50:35,833
Calley mitingi devam ederken
1590
01:50:35,916 --> 01:50:39,750
Western Union bürosuna yağan
yüzlerce telgrafın çoğunda
1591
01:50:39,833 --> 01:50:45,208
Calley'ye verilen ceza protesto ediliyor
ve destek sözü veriliyordu.
1592
01:50:46,500 --> 01:50:49,291
Adı, "Teğmen Calley'nin Savaş İlahisi."
1593
01:50:50,916 --> 01:50:54,416
William Calley benim adım
Bu toprakların askeriyim
1594
01:50:54,500 --> 01:50:55,958
CALLEY'YE ÖZGÜRLÜK
1595
01:50:56,041 --> 01:50:59,791
Görevimi yapmaya çalıştım
Üstünlüğü ele geçirmek istedim
1596
01:50:59,875 --> 01:51:03,666
Ama beni kötü adam yaptılar
Alnıma damga vurdular
1597
01:51:03,750 --> 01:51:05,083
CALLEY MİTİNGİ
AKŞAM 8
1598
01:51:05,166 --> 01:51:07,708
Biz yürümeye devam ederken
1599
01:51:07,791 --> 01:51:10,125
Calley'yi suçlu buldukları gün
1600
01:51:10,208 --> 01:51:13,833
radyo istasyonları
plağı istemek için aramaya başladı.
1601
01:51:13,916 --> 01:51:17,708
Dün gece 16.500 adet yolladınız,
bugün kaç yollarsınız?
1602
01:51:18,625 --> 01:51:23,250
ABD'nin kıyılarından gelen
Herhangi bir askerim ben
1603
01:51:23,333 --> 01:51:27,791
15.000 kilometre ötede
Bir savaş alanında unutulmuşum ben
1604
01:51:27,875 --> 01:51:32,375
New York'tan Santa Fe'ye
Hayat devam ederken her zamanki hâliyle
1605
01:51:32,458 --> 01:51:35,791
Biz yürümeye devam ederken
1606
01:51:37,708 --> 01:51:41,791
Başkan akşamın geç saatlerinde
Calley'nin salıverilmesini emretti.
1607
01:51:48,500 --> 01:51:51,541
Sonuç olarak
içeride üç veya dört ay kalmış oldu.
1608
01:51:53,083 --> 01:51:54,458
Bitti gitti.
1609
01:52:06,083 --> 01:52:08,666
Muazzam şiddet içeren bir kültürümüz var.
1610
01:52:14,625 --> 01:52:16,250
Çok acımasız.
1611
01:52:18,333 --> 01:52:20,416
Ulaşamayacağın bir seviye oluyor.
1612
01:52:23,500 --> 01:52:25,666
O zaman niye hâlâ uğraşıyorsunuz?
1613
01:52:30,500 --> 01:52:32,541
Ülkenin böyle yapması olmaz.
1614
01:52:33,083 --> 01:52:35,875
O yüzden eskiden beridir savaş açtım.
1615
01:52:35,958 --> 01:52:39,125
Böyle bir şey yapıp
hiç umursamayan bir ülke olmaz.
1616
01:52:39,750 --> 01:52:43,250
Yaptığım işin bir mantrası varsa budur.
1617
01:52:45,791 --> 01:52:49,833
ÖLDÜRÜLÜP HAKKI TESLİM EDİLMEYENLERE,
1618
01:52:49,916 --> 01:52:55,791
GEÇMİŞTE DİRENENLERE
VE GELECEKTE DİRENECEKLERE ADANMIŞTIR.
1619
01:56:20,083 --> 01:56:24,416
Alt yazı çevirmeni: Yurdakul Gündoğdu
1620
01:56:32,916 --> 01:56:35,958
ÖRTBAS: SAVAŞIN ÇİRKİN GERÇEKLERİ