Downloaded from YTS.LT
Official YIFY movies site: YTS.LT
KİMYASAL VE BİYOLOJİK SAVAŞ ARAŞTIRMASI
ABD'de kimyasal ve biyolojik silahların üretimi ve araştırılmasında kullanılan
beş ana üs var.
Herhangi bir kaza yaşandı mı?
Dugway'de yaşanan olay var.
Çiftçiler bir pazar günü koyunlarının öldüğünü fark etti.
Pazartesiye 6.000 koyun ölmüştü.
DESERET TEST MERKEZİ DUGWAY DENEME ALANI
1960'lardan beri orada sinir gazı test ediyorlar.
Bir terslik oldu.
Hava Kuvvetleri'ne ait bir uçak 40 galon sinir gazı taşıyordu.
VX GAZI
Rüzgârla, Salt Lake City'ye doğru yayıldı.
GİZLİLİĞİ KALKMIŞ SİLAHLI KUVVETLER VİDEO KAYDI
Ailenizde durum nedir? Onlar da kötü etkilendi mi?
Bundan mıdır, bilmem.
Cumartesi günü hepimizin midesi ağrıdı
ve bütün gece boyunca bayağı bir kustuk.
Alakalı olup olmaması insanı ürkütüyor.
Dugway Deneme Alanı'nın sıhhi, veteriner ve diğer teknik personeli
şu an sahada.
Sorunun kaynağını araştırıyorlar.
Şu an için koyunların ölümüne belirli bir sebep isnat etmek
tamamıyla spekülatif olacaktır.
YASAK BÖLGE İZİNSİZ KAMERALARA EL KONUR
Ordu ne derse desin, ben bir makale için
araştırmamı yaptım.
Koyunları sinir gazı öldürmüş.
Ordu ortalığı bulandırıyor ama sinir gazıydı. Kayıt dışı söylüyorlar.
"Ordu yalan söylüyor" demeye kimse yanaşmıyor.
Pekâlâ.
HABERLERİ YAPAN: SEYMOUR M. HERSH
Hadi.
Hadi, düzgün yap.
SH-BX24-GÜCÜN-BEDELİ
SH-BX03-BİN-LADİN SH-BX03-TERÖRLE SAVAŞ
"Hersh araştırdıkları şey hakkında çok şey biliyor gibi" diyor.
"Ama sorun değil patron. Örtbastan haberi yok."
Hayret verici. Bunu geçen seneye kadar görmemiştim.
- Evet. Gösteri vakti. - Tamamdır.
- Ne yapalım? Hepsini çektiniz mi? - Kaynaklarınızdan bahsetmek isteriz.
Şöyle, siz bahsetmek istersiniz.
- Yok... - Bense hiç bahsetmek istemem.
Belirli bir kaynağınızı
veya nasıl kişiler bulduğunuzu söylemeseniz de olur.
Bulduğum kişilerin bazılarına değindik zaten.
Dün gece not defterlerimi taradım, her yerlerinde isimler geçiyor.
Ben daha... Bunun ölümümden sonra olması gerekirdi.
Sy, insanların hiçbirini ifşa etmeyeceğiz.
Bazıları hâlâ hayatta olabilir, anlıyor musunuz?
Bazıları beni hiç çekemese de benimle konuştu.
Sizce niye öyle yaptılar?
Bilmem. Gizli bir dünyada çalışıyorsan
ve adamın teki her kapıyı zorlayarak içeri girmeyi başarıyorsa
benimle niye konuşmayasın? Bilmem. Ben...
Bana konuşanlara psikanaliz yapmam.
Çok şükür kendime de psikanaliz yapmıyorum.
Ama biliyorum ki yapayım istiyorsunuz ama oralara girmem.
Bakalım, aklımda bazı isimler...
Burada Kissinger'a çalışan biri var, şurada da...
Bu da CIA'deki kadın.
Kime güveneceğini kestirmek zordur.
Size bile güç bela güveniyorum.
LAURA İLK OLARAK 2005'TE SY'A BİR FİLM YAPMAYI TEKLİF ETMİŞTİ.
ÜZERİNDEN YİRMİ YIL GEÇTİKTEN SONRA SY KABUL ETTİ.
MARK, ÜÇ ARAŞTIRMACI BELGESELDE SY İLE İŞ BİRLİĞİ YAPMIŞTIR.
Başkalarının ne düşündüğüne çok takılmamayı öğrendim.
Yazdığım hikâyeler birilerini illa sinirlendiriyordu.
Amerika'nın kaleme alması çok güç bir tarihi var.
Hep ayrı bir katmanı oluyor.
Mesele buysa gazete muhabiri olarak benim işim
sırları ve gerçekleri öğrenmek.
Sonra da basılır. Niye?
Kanunları ve ulusal güvenliği ihlal ettiğimizi bilerek basarız.
Çok gizli bilgilerdir bunlar, aşırı.
Kalburüstü bir neden, bir durum olduğunu düşünürüz.
Sorumluluğu olan yetkililer doğru şekilde hareket etmemiştir.
Değinmek istediğim konu bu. Basının bir çıtası olmamalı.
Teoride istediğimizi yayınlarız
çünkü anayasa ve vatandaşlık hakları bu şekilde kurgulanmıştır.
ÖRTBAS: SAVAŞIN ÇİRKİN GERÇEKLERİ
Herhangi bir rekabete giriştiğimizde
Amerikan halkı olarak bu şekilde yükselmeyi sever,
rakiplerimizin de bu şekilde düşmesini isteriz.
LYNDON B. JOHNSON ABD BAŞKANI
Vietnam'da giriştiğimiz savaşsa böyle bir savaş değil.
Biz daha çok şu şekilde hareket ediyoruz.
Onlar da daha çok şu şekilde hareket ediyorlar.
Dümdüz aşağı ve yukarı gidilmiyor.
Gelişme kaydediyoruz.
Elde ettiğimiz sonuçlardan memnunuz.
Karşı tarafa verdirdiğimiz kayıp bizimkinden çok daha fazla.
YÖNETİCİ KONSOLU
HANOI BOMBARDIMANI
SEYMOUR HERSH - ASSOCIATED PRESS VAŞİNGTON - OCAK 2025
PENTAGON KUZEY KORE'DEKİ BASKINLARDA
SİVİL YERLEŞİMLERİN ZARAR GÖRDÜĞÜNÜ KABUL EDİYOR
ORDU HAZIR HÂLE GELMEKTE ZORLANIYOR
CİDDİ YÜZBAŞI SIKINTISI VAR
ABD, BAHAR SONU MEKONG'DA OPERASYON BAŞLATABİLİR
VİETNAM SAVAŞI'NDA DÖNÜM NOKTASI YAKLAŞIYOR
Pentagon tuhaf bir yerdir.
Oraya varınca kahveni alır, hoşbeş eder, gazetelerini okursun.
10.30 civarı brifing verirler. Ufak bir haber geçersin.
Bu adamlara basın toplantısını dinleyip bir saat transkriptini beklesinler,
sonra ona dayanarak 500 kelimelik bir haber yazsınlar diye çok para ödeniyor.
Geçimlerini böyle sağlıyorlar. Pek bir şey sayılmaz.
Bence Amerika'daki durum basının sansürlenmesinden ziyade
basının otosansür yapmasıdır.
MUHABİR KORİDORU
Associated Press'in Pentagon muhabiriyken meslektaşlarımla öğle yemeğine çıkmaktansa
gidip genç subaylar bulurdum.
Biraz futbol muhabbeti yapıp onlarla ahbap olurdum.
Orduda görev almıştım. Yedek subaydım.
Ordu mensupları bir yerden sonra "Orası Cinayet AŞ oldu" demeye başladı.
"Nasıl? Ne demek ki o?" dedim.
HOŞ GELDİNİZ
Çok fazla beyin yıkanıyordu.
Neyin duyulup izleneceğine karar veren sürüyle insan vardı.
Vietnam'da açıktan cinayet işlenmeye başlanmıştı.
ASKERLERİMİZE DESTEK OLUN ONLARI EVE GETİRİN
PENTAGON KUZEY OTOPARKI
ADLİ POLİS
ASKERÎ İNZİBAT
Bir bakıma pek de işe yaramadığımı hissediyordum.
İçimde kendim ve savaşın gidişatı hakkında bir huzursuzluk vardı.
İmkânsız gibi görünen kocaman bir hikâye vardı.
Gerçek denen bir şey var.
Ortada koca bir gerçekler yığını vardı ama ona ulaşmanın bir yolunu göremiyordum.
Dert edinmiştim. Bu mesele hep aklımdaydı.
Editörle kavga ettikten sonra AP'den istifa ettim.
Liz ile evliydik, bir çocuğumuz vardı. Pek paramız yoktu.
KASIM 67
ŞUBAT 68
Dışarıdan iş almaya başladım.
Bir gün tanımadığım bir adam beni aradı.
"Buyurun" dedim.
"Vietnam'da korkunç bir vahşet yaşandı, onu örtbas ediyorlar" dedi.
Muğlaktı.
YANGIN
Anlattığına göre bir asker kafayı yiyip insanları kurşundan geçirmişti.
Pek detay bilmiyordu ama ordu bu konuda panik hâlindeydi.
Elimde ne isim ne bilgi vardı.
Birkaç defa Pentagon'a gittim. Çok sevdiğim bir albay vardı.
Albaya rastladım. Tuğgeneralliğe terfi etmişti.
Adamı durdurdum, "Vay be, yıllardır denk gelemedik" dedik.
"Dizine ne oldu?" dedim. "Kurşun yedim" dedi.
"General olup madalya almak için kendini vurdun, değil mi?" dedim.
Gülüp "Sektir git" gibi bir şey dedi.
EISENHOWER KORİDORU
Konuşmaya devam ettik. "Şimdi ne görevdesin?" dedim.
"Kurmay Başkanı'na çalışıyorum" dedi.
"Westmoreland mı?"
"Evet" dedi.
"Adamın biri bir köyü taramış, ne biliyorsun?" dedim.
"Sy, sana şöyle söyleyeyim" dedi.
"Umarım Calley denen o adam cehennemde yanar, ne dersen de."
Calley mi? Elimde isim vardı.
Tabii yazılışını tutturamamıştım
ama bir süre sonra New York Times'da bir haber kupürü buldum.
Ufak bir yerinde William L. Calley Jr. adında bir teğmenin
taksirle adam öldürmekten tutuklandığı yazıyordu.
Calley, Calley işte, tamam mı?
Latimer adında bir avukatı varmış.
ASKERÎ TEMYİZ MAHKEMESİ
Adamı arayıp "Selam, benim adım Hersh" dedim.
"Batı Yakası uçağına bindim, Salt Lake'te duracak" diye ekledim.
"Uğrayıp bir selam versem olur mu?"
"Tabii, buyurun" dedi.
Tabii niyetim o değildi, öylesine uğrayacakmış gibi yapmıştım.
Ofisine gittiğimde masaya bir kâğıt parçası çıkardı.
İDDİANAME
İddianameydi.
Teğmen Calley, 109 kişiyi öldürmekle itham ediliyordu.
Belge ona dönük hâlde önünde duruyordu.
Kendi kendime dedim ki
"Sohbet etmeye devam edip not alıyormuş gibi yapacaksın
ve orada yazanları harfi harfine geçireceksin."
SUÇLAMA: ASKERÎ CEZA KANUNU 118. MADDENİN İHLALİ
Bomba gibi bilgiydi.
BENNING KIŞLASI'NA HOŞ GELDİNİZ
Calley'yi bulmam gerektiğine karar verdim.
Benning Kışlası'na uçtum.
Eski bir takımım vardı, muhtemelen damatlığımdır.
Günlerce aynı şeyi giydim.
ANA KARARGÂH
Sabah erkenden oradaydım. Anca gece yarısı adamı şans eseri buldum.
Calley'yi albaylarla generallerin lojmanına yerleştirmişlerdi.
En son baktığım yerdeydi.
İstediğim şeyden çok uzaktı. Ben bir canavar görmek istiyordum.
Bana sürüyle yalan sıralamaya başladı.
"Çatışma çıktı, çok düşman vardı, herkes birbirine karıştı,
sadece işimi yapıp birlikleri korudum.
Siviller öldü ama bizi öldürmeye çalıştılar."
Dedi ki "Yüzbaşım Ernest Medina da aynı durumda,
o da soruşturma altında, size söylesin."
Telefon açıp dedi ki "Yüzbaşım, Vaşington'dan bir muhabir geldi.
Benim emirlere uyduğumu söylesenize ona."
Ama Medina "Neden bahsettiğini bilmiyorum" deyip kapadı.
Sonra Calley dönüp bana baktı.
"Galiba bu olayı benim üzerime yıkacaklar" der gibiydi.
ORDU, "PINKVILLE" ADINDAKİ VİETKONG KARARGÂHINA YAPILAN SALDIRIDA
109 VİETNAMLI SİVİLİ ONUN KASTEN ÖLDÜRDÜĞÜNÜ SÖYLÜYOR.
"BÖLGEYİ TEMİZLEYİN"
SİVİL ZAYİAT
Sy bu haberi birkaç tane dergiye satmaya çalışmıştı.
Kimse dokunmuyordu.
Sonunda benim elime tutuşturup
"Sakın içine etme" dedi.
Ben de sonraki dokuz saat boyunca
Amerika'daki bütün gazetelerin tanımadığım yazı işleri müdürlerini arayıp
haberi kabul ettirmeye çalıştım.
Geçen hafta 109 Vietnamlı sivili öldürmekle suçlanan
ordu mensubu bir teğmen hakkında bir haber yaptın Sy.
İlk nerede yayımlandı? Hangi...
Chicago Sun-Times. Sokakta 05.30, Vaşington saatiyle 06.30.
- Dispatch'in haberi senindi. - Doğru.
Ondan sonra da 30 civarı gazetenin ilk baskısında çıktı.
Sanırım kurumsal olmayan bir yaklaşım gerekiyor.
Life ile konuştum, ilgilenmediler. Look da ilgilenmedi.
Dispatch'ten David Obst devreye girdi.
Haberi birinci sayfalara olduğu gibi çıkarabileceğini söyledi.
Bu aralar Pentagon'da kimse benden hazzetmiyor.
Sır olarak saklamaya çalıştılar.
Ben o oyunu bozdum.
Teğmen, vaktiniz var mı?
ASKERÎ İNZİBAT
Pentagon'un bu konudaki fikri Calley'nin manyak olduğu yönünde.
Bana kalırsa manyak değil. Bu da ciddi bir soru doğuruyor.
Köydeki her şeyin vurulması mı emredildi?
Eğer öyleyse bu, sürekli yapılan bir şey mi?
Yanındayız Calley!
TĞM CALLEY
Dahası vardı.
Dahası olmak zorundaydı ama nereye gideceğimi bilemedim.
Ordunun bana yardım etmeyeceği kesindi. Ben de...
- Telefonu kapatmamışım, pardon. - Açın.
Yok. Peki.
Seni sırf şunu demek için aramıştım,
"Uyarı İran'dan geldi" dedim ama Suudi Arabistan üzerinden.
Ama bence önemli değil.
Yok, "İran'dan olması muhtemel" dedin.
İyi. İran'dan geldi ama Suudiler üzerinden.
- Olsun, bir şey olmaz, kurtarır. - Yok.
- Değiştirmeye gerek yok. - Çok bilgi vermek istemezsin.
Hoşça kal. Kapatmaya çalışıyorum. Hoşça kal.
Çok bilgi vermek istemezmişim.
Şöyle oldu.
Macomb Sokak'taki evime döndük.
DAVID OBST'IN SESİ
Sy, The Washington Post'u okurken
aşağılara gömülü küçük bir hikâye gördü.
ASKER, KATLİAM HAKKINDA 30 KİŞİYE MEKTUP YOLLAMIŞ
Ron Ridenhour adında bir çocuğun katliamı orduya bildirdiği yazıyordu.
Ridenhour sekiz ay önce bir mektup yazmış.
Bildiklerini 30 kongre üyesine
genelkurmay başkanına, tüm generallere ve de Beyaz Saray'a, başkana anlatmış.
...İLK NİSAN 1968'DE DUYDUM.
Karanlık bir işmiş.
Eve gidip valizimi topladım, para ödünç aldım,
Kaliforniya uçağıyla onu görmeye gittim.
Bana gördüklerini söyledikleri başlıca şey
bazı kişilerin, belirli askerlerin ve subaylardan bazılarının
köyden geçerken ve köyü kolaçan ederken ayakta insan görünce,
ister köy yolunda ister köyün içinde, onları indirmişler, vurmuşlar.
İnsanları ortada provokasyon yokken vurduklarını görmüşler.
Harekete geçmem gerekiyordu. Bir şey yapmalıydım.
Ömrümün sonuna kadar bunu bilerek huzurlu yaşayamazdım.
Söylemesem bunu kendime yediremezdim.
Ridenhour bana bölüğün dökümünü verdi.
Benimle konuşacak iki kişinin de adını verdi.
Biri Utah'ta yaşayan ve mormon olan bir gençti.
Adı, Michael Terry'ydi.
Gidip onu buldum. O gece gittim.
"Nazivari bir şeydi" diyordu.
HEPSİNİ DİZDİLER. NAZİVARİ BİR ŞEYDİ. SUBAYLARDAN BİRİ TARAMASINI EMRETTİ.
ÇOCUK YAPMADI. MAKİNELİYİ YERE ATTI.
Ridenhour'ın bana bahsettiği diğer isim Michael Bernhardt'tı.
Onunla Dix Kışlası'nda buluştum.
O hikâyeyi eline yüzüne bulaştırmak imkânsızdı.
Tek yapman gereken hikâyenin önünden çekilmekti.
Terry'nin anlattıkları vardı, Bernhardt'ın anlattıkları vardı.
Hikâyeyi onların sesi anlatsa yeterdi.
"HER ŞEY GÖZ GÖRE GÖRE YAPILDI.
BİLDİĞİN CİNAYETTİ. BEN DE DURUP İZLEDİM" DEDİ
ŞU AN DOĞUDA GÖREV YAPAN ÇVŞ. MICHAEL BERNHARDT.
BERNHARDT, GAZETECİYE "ORDU BANA KONUŞMAMAMI EMRETTİ" DEDİ.
"AMA BAZI EMİRLERE UYUP UYMAYACAĞIMA BENİM KARAR VERMEM GEREKİYOR."
Size ne emir verildi?
Operasyondan önce komutanın verdiği emir
köyü ve sakinlerini yok etmekti.
Sizce köydeki insanlar Vietkong muydu?
Köydeki bazı insanlar... Köydekileri sordunuz.
Köydeki bazı insanlar
daha yürüyecek yaşta değildi, nasıl Vietkong olsunlar ki?
VİETNAM KATLİAMI HABERİNE ÇOK ÇEŞİTLİ TEPKİLER VAR
İnanmak istemeyen insanlardan çok büyük bir tepki aldık.
Aracılık ettiğimiz için bize kızıyorlardı.
ANKET - MY LAI HABERLERİNE İNANILMIYOR
Kimse ABD'nin kötü adam olduğunu bilmek istemiyordu.
VİET KATLİAMININ KANITLARI MUĞLAK
GÜNEY VİETNAM KATLİAMI "ŞÜPHELİ"
İLK "KATLİAM" RAPORLARI PROPAGANDA
Bir süre önce ciddi olaylara karışmış bazı bireyler
haberlerde ön plana çıkmış durumda.
GENELKURMAY BAŞKANI
Bazıları bu olayları ordunun tamamına mal etmeye çalışıyor.
Lakin bunlar acınası bir azınlığın eylemleridir.
Fakat ordu bir kurum olarak asla yargılanmamalıdır.
Ne olduğunu toparlamaya çalışıyordum.
Ne olmuştu öyle?
Amacım buydu.
Başka insanlar bulmaya başladım.
Benimle bolca konuşan bir sürü insan buldum.
"Ne olmuştu" derken neyi kastettiniz?
Nasıl olmuştu?
Şey yani, işler nasıl çığırından çıkmıştı?
Düşünmek istemediğim şeyleri düşünmeme neden oluyorsunuz.
Paul Meadlo adında ayağı kopan bir çocuğu arıyordum.
Indiana'nın bir köşesinde yaşıyordu.
Bir çiftlikteydi. Eski püskü bir çiftlikti.
Evden aşırı Güneyli bir hanım çıktı.
"Paul'u görmeye geldim" dedim.
"Ben muhabirim, orduda yaşananlar hakkında konuşmak istiyorum" dedim.
Bana öyle bir şey dedi ki ömrüm boyunca aklımdan çıkmayacak.
"Onlara..." dedi acı dolu bir sesle,
"Onlara iyi bir çocuk verdim, geriye bir katil yolladılar."
Döndüğünde
duraksayarak konuşmaya başlamıştı. "Niye böyle konuşuyorsun?" diye sordum.
"Anne, ben cehennemi yaşadım" dedi.
Paul'un yanına geçip "Ne oldu peki?" diye sordum.
Dökülmeye başladı...
"Ölüm, cinayet, ölüm, kefaret."
Ve... Alabildiğine düz söyledi.
Sy beni arayıp şöyle dedi,
"Dünyalara bedel bir ilk sayfa haberimiz var."
"ONLARA İYİ BİR ÇOCUK VERDİM, GERİYE BİR KATİL YOLLADILAR."
NİYE YAPMIŞ? "EMİR ALDIK" DEDİ MEADLO.
Bunun üzerine CBS Akşam Haberleri'ni aradım.
Sonra yapılmaması gereken bir şey yaptım
ama yapılmaması gerektiğini bilmiyordum.
"Haber için para almamız lazım" dedim.
"Ne kadar istiyorsunuz?" dedi.
Hiçbir fikrim de yoktu. Ağzımdan 10.000 dolar çıkıverdi.
Biraz durup "Anlaştık" dedi.
Röportajı Mike Wallace'a verdiler.
Mike onunla iki dakika konuşunca "Odaya alalım" dedi, kayda girdiler.
Kaç kişiyi toparladınız?
Şey, 40 45 kadar kişiyi toparlayıp şey yaptık...
Şey yani, köyün ortasına topladık.
- Nasıl kişiler? Erkek, kadın, çocuk? - Erkek, kadın, çocuk.
- Bebek? - Bebek de.
Hepsini iyice istifledik ve yere çömelttik.
Sonra...
Teğmen Calley yanıma gelip "Ne yapacağını biliyor musun?" dedi.
Ben de "Evet" dedim.
Ben de sandım ki başlarında nöbet tutmamızı istiyor.
Sonra gitti ve 10 veya 15 dakika sonra geri geldi.
"Niye hâlâ öldürmediniz?" dedi.
"Onları öldürmemizi istediğinizi sanmamıştım" dedim ben de.
"Başlarında duracağız sandım." "Hayır, ölmelerini istiyorum" dedi.
Sonra da...
Üç beş metre geriye çekilip üstlerine ateş etmeye başladı.
Bana da ateş etmemi söyledi, ben de ettim.
Üstlerine yaklaşık dört şarjör boşalttım.
- Erkek, kadın ve çocuklara. - Erkek, kadın ve çocuklara.
- Ve bebeklere. - Ve bebeklere.
İnsan bebeklere nasıl ateş eder?
Bilmem. Öyle bir şey işte.
BEBEKLERİ ÖLDÜRDÜM. ÖYLE BİR ŞEY İŞTE.
Asla olmaz, gitmeyiz!
VERGİLERİNİZ İŞ BAŞINDA
SORU. VE BEBEKLERE? CEVAP. VE BEBEKLERE.
O gün görevde olan ordu fotoğrafçısı Ron Haeberle'nin iki makinesi vardı.
Ordu için siyah beyaz makinesini kullanmıştı.
MY LAI CİVARINDA ABD ASKERLERİ
Ama hiç kimseye birkaç rulo renkli filmi de olduğunu söylememişti.
Benim haber ilk yayımlandığında onları sattı.
GÖRÜLMEMİŞ FOTOĞRAFLAR, GÖRGÜ TANIKLARININ ANLATTIKLARI
MYLAI'DAKİ KATLİAM
'MYLAI'I VE İÇİNDEKİ HER ŞEYİ YOK ETMEK YÖNÜNDE EMİR ALDIK'
'ONLARA SİVİL DENMEZ. BİZİM GÖZÜMÜZDE VK'LER'
DÜNYAYI SARSAN KATLİAM
Yayımlanınca tüm dünyada haber oldu.
BİR VİETNAM KÖYÜNDE İNSANLIĞIN ÖLDÜĞÜ GÜN
Ailenden kaç kişi hayatını kaybetti?
Dört kişi.
Pazardan döndüğün zaman ne gördün?
Ben çok küçüğüm. Bakmaya korktum.
Ailende hayatta kalan tek kişi sen misin?
Evet.
Gelip her şeyi yaktılar.
Bazılarını dövüp esir aldılar. Herkesi öldürdüler.
Onları niye öldürdüklerini biliyor musun?
Bilmiyorum. Sebebini bilmiyorum.
Herkesi toparladılar. Keşişi bile alıp götürdüler ve öldürdüler.
Kaç kişinin öldüğünü tahmin edebilir misin?
Kaç kişi mi öldürüldü?
Evet.
Bilmiyorum ama her yerde ölüler vardı. Bir sürü ceset gördüm.
Yürümeyi yeni öğrenen yeğenim
kafama sarılmıştı, "Anneciğim, anneciğim" diye ağlıyordu.
Sonra kurşun sesi geldi, vurulup öldü. Ben orada öylece yattım.
MYLAI HİKÂYESİ NEREDEYSE FARK EDİLMEYECEKMİŞ
TELEFONDA İHBARI ALDIKTAN SONRA İLK ANLATAN SERBEST MUHABİR HERSH OLDU
Gelişigüzel cinayet, tecavüz vesaire içeren bir programa
kendimizi adamış gibiyiz.
Bir şeyler duymuş olmasını gereken bazı muhabirler dâhil herkes
görmezden gelmiş bence.
MY LAI (4) GİZLİ
Korkunç bir şey. Bu niye duyulmadı? Bence asıl soru bu.
400 veya 500 kişi öldürülüyor.
O günkü çatışmaya desteklemekle görevli
belki bir düzine helikopter buna şahit oluyor.
Americal Tümeni'nin komutanı tümgeneral o gün havadaymış.
Tugayın başındaki albay oradaymış.
Görev timinin komutanı oradaymış.
Birkaç gün içinde 300 veya 400 askerin olaydan haberi olmuş.
Ama kimse bir şey dememiş. Kimse rapor etmemiş.
Bence buradan varılacak iki sonuç var.
Elbette biri şu. Bu o kadar şoke edici ve nahoş bir olay ki
kimse tartışmaya açmaya bile yeltenmemiş.
Bir diğeri de, ki bence daha mantıklı sonuç bu,
Vietnam'da sıradan bir günmüş işte.
HENDEKTE CESETLER GÖRÜLDÜ YEMEK İÇİN MOLA VERİLDİ (YAKLAŞIK BÖLGE)
8. ÖĞLE YEMEĞİ YENDİ 7. YAKLAŞIK OLARAK 50 CESET GÖRÜLDÜ
Ordu leş sayısı üzerinden gidiyordu.
Başarın, öldürdüğün adam sayısıyla ölçülüyordu.
Westmoreland'a rakam gerekiyordu.
Arzu ettiğin ceset sayısına nasıl ulaşacaksın?
My Lai gibi yerlere dalıp,
herkesin Vietkong olduğunu söyleyip, hepsini öldürerek.
İnsanları üç şekilde öldürmüşler.
Bölükteki herkes olmasa da çoğu katılıyormuş.
- Onu demiyorum. - Ne yaptıklarını anlatıyorum.
Biz olanlara odaklanalım.
İnsanları yüz kişilik gruplar hâlinde,
daire şeklinde toplayıp makineli tüfeklerle tarıyorlarmış.
Bunu kendin bizzat bilmiyorsun.
- Muhabir olarak biliyorum. - Kendi bilgin mi?
Muhabirler her şeyi bizzat bilse
başkanlık basın toplantısından da haber çıkmaz.
MY LAI OLAYINA DAİR ÖN SORUŞTURMA RAPORU
Haberim yayımlanınca ordu bir soruşturma başlattı.
ORDU DENETLEME BAŞKANLIĞI
İfadeleri çıktıkça okuyordum.
Tabii ordu deli gibi bu bilgiyi nasıl edindiğimi anlamaya çalışıyordu.
Gizli kalması gerekiyordu.
EK F-1 - MY LAI (4) VE ÇEVRESİNİN DÜŞEY HAVA FOTOĞRAFI
Havadan çekilen büyük fotoğrafı lütfen yine alıp
bildiğiniz kadarıyla söyleyeceğim yeri işaretler misiniz?
İçinde cesetler olan hendeği
nerede gördünüz?
Emredersiniz.
5. YAKLAŞIK 30-40 CESEDİN OLDUĞU HENDEK
EK F-152 - BAY LACROSS'IN İŞARETLEDİĞİ F-1'İN KOPYASI
EK F-189 - BAY PENDLETON'IN İŞARETLEDİĞİ F-1'İN KOPYASI
EK F-122 - ÇVŞ OLSEN'IN İŞARETLEDİĞİ F-1'İN KOPYASI
VAŞİNGTON DC'DE HAFIZADAN HAZIRLANMIŞTIR 21 OCAK 1970 THOMAS J. KINCH
VAŞİNGTON DC'DE HAFIZADAN HAZIRLANMIŞTIR 6 ŞUBAT 1970 CALVIN L. HAWKINS
VAŞİNGTON DC'DE HAFIZADAN HAZIRLANMIŞTIR 16 OCAK 70 DENNIS M. BUNNING
HAYATI İÇİN YALVARAN İKİ ÇOCUK VE ADAM
Bunu duymak istemeyebilirsiniz efendim.
Olsun, diyeceğin her şeyi duymak isteriz.
Pekâlâ. İlk kurşun bir bebeğin başına...
5. YOLDA ÖLÜ ADAM, KADIN & ÇOCUK
10 CESETTEN OLUŞAN GRUP ÖLÜ BEBEK
...isabet edince dönüp kustum çünkü hayatımda ilk kez...
Daha önce adam öldürmüştüm tabii
ama verdiği hasarı, ne yaptığını tam olarak görmemiştim.
ETRAFA SAÇILMIŞ CESETLER
YZB MEDINA 3-4 YAŞINDA ÇOCUK VURDU
Bu grup vurulduktan sonra olanları anlatır mısın?
Şey...
Tam o an veya o sıralarda
bu bölgede birkaç kadına tecavüz eden birkaç kişi vardı.
YAKLAŞIK 40 CESET
Aynı anda üç adam bir kızın üstüne çullanmıştı.
Biri gidip şuradaki kızlardan birini kapıyordu ve...
Bir iki defasında işleri bitince kızları vurdular.
YATAKTA ÖLÜ KADIN GÖRDÜM
Her geçen gün ömrümden 30 yıl daha götürüyordu.
Öyle hissediyordum.
Durum gittikçe daha da beter oldu.
İki veya üç ay başka çocuklar bulmakla geçti.
Sonra öğrendim ki... Korkunçtu, daha fazlasını öğrendim.
Birkaç defa artık kaldıramadım, biliyor musunuz?
F-78 MY LAI'IN (4) GÜNEY KÖŞESİNDE İSİMSİZ MEZARLAR
My Lai'ın münferit olmadığını belirten ifadeler vardı.
Aynı gün bir katliam daha yapılmıştı.
TU CUNG MERASI - MY LAI MERASI MY KHE MERASI - CO LUY MERASI
Ordu, My Lai'ı münferit olay gibi göstermek için her şeyi yaptı.
Sırf savaş bağlamında değil,
o gün, o sabah, o bölgede bile münferit değildi.
İki buçuk kilometre ötede aynısı yapıldı.
Olayın örtbas edilmesine karıştığı belli olan 14 subay vardı.
Ordunun sonunda bu 14 kişi hakkında yaptığı suçlamalar
görevi ihmal, yasal düzenlemelere uymamak ve gerektiği şekilde rapor vermemekti.
Hepsi ya cinayet ya taammüden cinayet ya da cinayeti örtbas etmeye karışmıştı
ama doğru rapor vermemekle suçlandılar.
Westmoreland dört yıllık görev süresini doldurup terfi etti.
Oysa ordudaki ve Genelkurmay'daki herkes biliyordu ki
sivilleri öldürüyordu.
Alo. Elbette sizi her türlü korurum.
Sizi nasıl tarif edeceğimi bile bilmiyorum, söyleyin.
Gazze'den yeni dönen bir araştırmacı diyebilirsiniz.
Kadınların ve çocukların hedef alınmasından bahsediyorsunuz.
Bunun istatistikleri kimde?
Çocukların kuadkopterlerle sistemli şekilde hedef alınması konusunda...
ANONİM KAYNAK
...bizzat benim elimde doktorların bana verdiği,
boyunlarında ve kafalarında kuadkopter mermisi bulunan çocukların
röntgenleri var.
Çocuk bunlar.
Tam bir kâbus, üstelik daha ilk aşamasındayız.
Benim açımdan bakıldığında yapılacak bir şey olmadığına inanacak
bir lükse sahip değilim ben
çünkü her gün dost ve akrabalarla iletişimdeyim.
İnanmamak, onları kaderine terk etmek demek.
Oraya dönecek misiniz?
Niyetim o.
İnsanların anlamadığı şey bunun bir örnek teşkil edeceği.
Gazze geçmişinin ve geleceğinin çökertildiği bir noktada.
İç içe geçen bu geçmiş ve gelecek
çöktü.
Babam bizimle hemen hemen hiçbir konuda konuşmazdı.
İletişimimiz ya hiçti ya da öfke şeklindeydi.
Tam tipik bir Doğu Avrupalı.
Sırları çok sonradan öğrendim.
Babam pek İngilizcesi olmadan Amerika'ya gelen bir Yahudi mülteciydi.
Eski ülkesinde kemancıydı, çok güzel keman çalardı.
Šeduva adında küçük bir köyden gelmişti.
O günlerde Litvanya'da Yahudi olmak, hedef alınmak demekti.
YABANCI UYRUKLU YOLCULAR MANİFESTOSU
1920 veya 22'de 16 veya 17 yaşlarındayken nasıl yaptıysa
Litvanya'nın merkezinden Hamburg'a gitmiş,
Amerika'ya kasara altında gelmek için 12 dolar biriktirebilmişti.
HAMBURG'DAN GELENLER
SOYADI: HERSH (HERSHOWITZ) ADI: ISADORE (ISADOR)
Ne İngilizce ne başka bir şey biliyormuş.
10 TEMMUZ 1930 TARİHİNDE MAHKEME KARARIYLA
İSMİ, ISADOR HERSHOWITZ'DEN ISADORE HERSH'E ÇEVRİLMİŞTİR
Yıllar sonra Almanlar gelince
bütün Yahudileri ormana götürüp idam etmişler.
Hepsi yok olup gitmiş.
Onunla bu konuda hiç konuşmadım çünkü bana hiç anlatmamıştı.
Soykırım hakkında tek kelime etmedi.
Duymak isteyeceğim bir hikâyeydi bu.
Anneniz de mi anlatmadı?
Annem hiçbir şey anlatmazdı. Anlatsa da doğruyu söylemezdi.
Hemen anlardım. Öyleydi işte.
Annem yemek yapmayı sever, yapamadığında da
biz anlamıyormuşuz gibi kurabiye alıp kendi yaptığını söylerdi.
Anlatabildim mi?
Olsun, o benim annemdi.
NİSAN 1944
Dalga kuramı fizikçisi olan bir ikizim var.
Annem bizi bir giydirirdi.
Ta ki 13 yaşında bir gün biz "Bu delilik" diyene kadar.
Aile içinde hiç eğitim almadım.
KİTAP KULÜBÜNÜN AVANTAJLARI
O yüzden de Ayın Kitabı Kulübü'ne katıldım.
BU KİTAPLARDAN BİRİYLE ÜYELİĞİNİZİ BAŞLATIN
Kitaplarla yaşıyordum.
Kitaplar bana düşünmeyi öğretti.
Babamın çamaşır ve kuru temizleme şirketi vardı.
Güney Mahallesi'nde, 45. Sokak'la Indiana'nın köşesindeydi.
Severdim. Orada çalışmayı severdim.
Siyahi işçilerden oluşan bir topluluktu.
Sterling diye yirmili yaşlarının başında, 12 sente pantolon ütüleyen biri vardı.
Beni maçlara götürürdü.
Çocukken Satchel Paige gibi tüm büyük Zenci Ligi oyuncularını izledim.
Bana çok basitçe derdi ki "Sana bir şey olmaz, rengin doğru.
Bende o renk yok. Ömür boyu pantolon ütüleyeceğim." Anladım.
Onu anladım. Çok açık değildi ama anladım.
İki tane de ablam vardı.
Onlar da ikizdi.
Evden ayrılmaya can atıyorlardı.
Hep uyanıklığım sayesinde ayakta kalırdım
çünkü 15 yaşından itibaren ailenin yükünü ben üstlendim.
Babam geceleri öksürürdü.
Üç paket. Öksürüşünü hatırlarım.
Akciğerden beyin kanserine döndü.
Hastalığı ilerledikçe onu alıp yıkar, tüm işini görürdüm.
Tüm notlarım pekiyiyken sıfıra döndü. Okula gitmiyordum.
HERSH, SEYMOUR: PİSAGORLULAR, ÖKLİDLİLER, GOLF, SİGMA EPSİLON, BASKET
Bana üniversiteyi unut, derdi.
Becerebildiğim için kalıp dükkânı işletmemi isterdi.
Kardeşim Alan'sa o işi beceremezdi. Üniversiteye gitmesi gerekiyordu.
"Seymour'a üniversite gerekmez. O halleder" derdi.
Öyle yaptı çünkü dükkânı işletebiliyordum ve öyleydi, biliyor musunuz?
Hangi işletme becerilerine sahiptiniz?
Konuşkanlık, enerjiklik, insan severdim.
Bir gün dükkânı kapamış, arabayla eve dönüyordum.
Öldüğünü anladım çünkü üst kattaki ışık sönüktü.
Ölüm döşeğinde olduğunu bile bilmiyordum.
Çok düşüncesiz bir ailem vardı.
Veda bile edememiştim.
Açık öğretim fakültesi vardı.
Illinois Üniversitesi'nin açık öğretim fakültesi vardı
ve çok ucuzdu, asıl önemlisi de oydu.
ILLINOIS ÜNİVERSİTESİ
İyi bir yazar olduğumu hep bilirdim ama bir kıymeti olduğunu bilmezdim.
Kıymeti olduğunu... Kasayı açarken veya kıyafet teslim ederken
benim için pek bir ehemmiyeti yoktu.
GENEL EĞİTİM OFİSLERİ
İlk ödevlerden biri
istediğin bir İngiliz romanıyla bir Amerikan romanını karşılaştırmaktı.
Ben de bir deneme yazdım.
İlk gün dersler bittiğinde arka sırada çıkmayı beklerken
"Seymour Hersh burada mı?" dedi. "Ha siktir, ne bok yedim?" diye düşündüm.
Başım eğik hâlde öne doğru yürüdüm.
"Hersh sen misin?" dedi. "Evet" dedim.
"Burada ne işin var?" dedi. Ne kastettiğini anladım.
"Babam öldü" falan filan.
"Dükkânın nerede peki?" diye sordu.
"Güney Mahallesi'nde 47'yle Indiana köşesi."
"Programını kendin mi yapıyorsun?" dedi.
"Yarın Şikago Üniversitesi öğrenci işlerinde buluşalım."
Düşününce gözlerim doldu.
"Şikago Üniversitesi'nde."
Kalkıp gittim, beni sınava soktular.
"İngilizceye Giriş almana gerek yok" dediler.
"Var. Hepsine gerek var" deyip tüm dersleri aldım.
İşte böyle. Hayatım değişti.
ŞİKAGO
Şikago'ya gittim, bambaşka bir dünyaydı orası bakın.
Sevgilim vardı, Vaşington'daydı.
Babası hükûmetteydi. Şey deyince şoke olmuştum...
19 20 yaşlarındaydım herhâlde.
"Öf, babam Eisenhower'ın götün teki olduğunu düşünüyor" dedi.
"Başkan hakkında öyle konuşulur mu? Baban hükûmette ve öyle mi dedi?"
"Evet, aptal götün tekiymiş" dedi.
"Başkanlar aptal göt olur mu hiç?" dedim.
Bilirsiniz işte, 19 veya 20 yaşındaydım.
O yüzden dünyayı anlamıyordum.
Onu daha iyi bir yer hâline getireceğimi sanmıyordum.
Hiçbir illüzyonum yoktu.
Ama biraz yürekli olduğumun da hafiften farkındaydım.
Bir gece bir barda adamın biri benimle konuşmaya başladı.
"Ne iş yapıyorsun?" dedim. "Muhabirim, City News'da çalıştım" dedi.
"Ne demek o?" dedim. "Hiç mi bilmiyorsun?" dedi. "Yok" dedim.
Mucize gibi bir şeydi işte.
Bir şekilde muhabirliğe başlamış olmam tam bir mucizedir yani.
Bir haber hazırladıklarında
12 adet nüshasını basıp bir kaba koyar,
rulo yapıp pnömotik tüpten tüm gazetelere yollardım.
İşim buydu.
KOPYALAMA MERKEZİ
Bir aya kalmadan polis muhabirliğine terfi ettim.
Ve muhabirliğe âşık oldum. Çok sevdim.
Şikago mafyayla kasıp kavrulan bir şehirdi.
Mafya ile polisin de ortak bir yanı vardı, tamam mı?
Ben bunu anlıyordum.
Öğrendiğin ilk şey
polislere bulaşmamak oluyor.
Çalıp çırpıyorlarsa bile bizi hiç ilgilendirmez.
En ön koltuktan tiranlığa şahit oldum. Öyle ki...
Tiranlık olduğunu anlasam da dâhil olduğum en heyecanlı şeydi.
Asıl hikâyenin yanında
biraz çocukça kaçacak bir şeyler yazıyorum ama yine de iş görür.
Yine de önemli çünkü Dimona hakkındaki uyarı önemli.
Dimona hedef alınmamış, yanılmışsın.
Havaalanı ile Dimona arası 48 kilometre demiştin.
45'miş. Yeteneğini kaybediyorsun.
Hoşça kal yavrum. Konuşuruz.
Otuz yıl önce bomba konusunda bana yardım eden İsrailli arkadaşımdı.
Görmüş müydün? Yollayayım bakayım.
Ya sana yolladım ya da merhum anneme.
Belki okur.
Bir keresinde Hanoi'den dönmüştüm.
Savaş sırasında Hanoi'ye gitmiştim.
"Hep istenmediğin yere gidersin" demişti annem.
"Hep istenmediğin yere gidersin."
Ne yapmışım bakayım şunu.
A.M. ROSENTHAL YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ
TIMES SQUARE NEW YORK, N.Y.
SAYIN BAY ROSENTHAL: BANA İŞ VERMEYE NE DERSİNİZ? BİR YIL KADAR ÖNCE...
AMERİKA'DAKİ HAYATIN BAŞKA YÖNLERİNİ YAZMAK İSTERİM.
BUNDAN KASTIM KATLİAMLARDAN BIKTIĞIM.
NE DERSİNİZ ACABA? SY HERSH
Hanoi vizem vardı.
Times beni aradı,
"Vietnam'la ilgili elinde ne varsa yayımlamak isteriz" dedi.
THE NEW YORK TIMES, CUMARTESİ, 1 NİSAN 1972
Abe Rosenthal beni böyle işe aldı.
Times'da başlayınca Henry Kissinger hemen beni görmek istedi.
My Lai haberini yapan adamın New York Times'a gelmesi
onu çok endişelendirdi.
Onu huzursuz eden bir histi bu
çünkü hep istediğini yaptırırdı.
Nixon'ın ulusal güvenlik danışmanıydı, muhabirlerle çokça vakit geçirirdi.
Basını ve medyayı bayağı sağlam işliyordu.
BAY KISSENGER'IN PROGRAM DÖKÜMÜ
Beyaz Saray'da onu görmeye gittim.
PAZARTESİ, 3 NİSAN 1972
15.06 SEYMOUR HERSH
"Onca hafta Hanoi'de kaldığın süre boyunca
ne izlenim edindin, onu merak ettim" dedi.
"Moralin düşük olduğuna dair hiç işaret göremedim" dedim.
Sonra da 10 15 dakika boyunca siyaset değil de havadan sudan konuştum.
"Bekle biraz" deyip Vietnam danışmanını çağırdı ve ona
"Bu adam Vietnam'da olanlar hakkında CIA'den fazla şey biliyor" dedi.
"Bu gerçek olamaz" diye düşünmüştüm.
Böyle dedi diye gurur mu duyacaktım?
Hayret vericiydi.
MAX FRANKEL İLE ÖĞLE YEMEĞİ
Ama işler böyle yürüyordu.
Kissenger arayıp New York Times'ın büro şefi Max Frankel'la konuşurdu.
Baş dış politika makalesini yazan Bernie Gwertzman da
bir haber yazardı.
YAZAN: BERNARD GWERTZMAN
Kissinger'ın dedikleri makalede olduğu gibi çıkardı.
"Amerikalı yetkililer görüşmelerin çıkmaza girdiğini söyledi."
"Üst düzey yetkililer bugün..." Kissenger'dı hep.
Bu durum beni altüst etmişti.
Adamın gazete üstünde muazzam gücü vardı.
Benim yaptıklarımı beğenmediği de kesindi.
Hersh denen adam tam bir piç.
Eh...
Muhtemelen komünist ajandır.
Kesin, kesin.
New York Times'ın bunu yayımlamasına şoke oldum.
- Utanç vericiydi. - Ne dersin?
Aslı astarı olmayan şeyler hakkında atıp tuttu Henry.
Times'a daha yeni alışıyordum ki
CIA'de görevli biri
bana çok gizli bir operasyon hakkında acayip bir hikâye anlattı.
Ruslar, içinde şifre kitabı olabilecek bir denizaltı kaybetmişlerdi.
CIA, Rus denizaltısını bulup çıkarmak için bir hikâye uydurmuştu.
Howard Hughes'un Glomar Explorer adındaki
teknesini kullanacaklardı.
Dünyanın en aptal manyak operasyonuydu.
'HUGHES GLOMAR EXPLORER' MADENCİLİK SİSTEMİ TESTLERİNE BAŞLADI
Haberi hazırlamıştım
ama hükûmet, ulusal güvenlik gerekçesiyle gazeteyi haberi basmamaya ikna etmişti.
İki yıl boyunca yayımlamadılar.
İstifa etmedim ama aklımdan geçti.
Yenilmekten nefret eden
ama bir şeyleri ilk yayımlamak istemeyen bir gazetedeki en büyük derdim
Sy'ı idare etmekti.
BILL KOVACH'IN SESİ EDİTÖR, THE NEW YORK TIMES
Hükûmetin meşruiyetini zora sokacak tartışmalı bir haberi ilk veren olmaktan
Times'ın ödü kopuyordu.
Kovuldunuz mu?
Hafta sonu Vaşington'da bulunan Demokratik Parti Genel Merkezi'ne
dinleme cihazı yerleştirmeye çalışan beş kişi yakalandı.
WATERGATE OFİS BİNASI 2600
Olay hafta sonu yaşanmıştı
ve Times haberi kaçırmıştı çünkü bütün elemanlar
hafta sonu ya kumsala gider ya da kulüpte olurlardı.
Washington Post ise
adamlar hakkında polis raporu gelince Woodward ile Bernstein'i yollar.
ADLİ POLİS
Adliyeye gittim, duruşma vardı.
Hâkim, baş hırsız James McCord'a "Nerede çalışıyordunuz?" diye sordu.
McCord kısık sesle "CIA" dedi.
Hâkim "Yüksek sesle söyle" dedi.
Sonunda basbayağı "CIA" dedi.
Ben de en ön sıradan olayı izlerken
ağzımdan kaçırıverdim,
"Yuh be!"
Bu haber medyada tuhaf, açıklanamayan bir olay olarak ele alındı.
Oysa biz Carl ile böyle görmüyorduk.
Kampanya sırasında siyasi casusluk ve sabotaj anlamında
neler yaşandığını hâlâ tam olarak öğrenebilmiş değiliz.
Sırf dinleme değil, başka işleri.
Üzerinde yedi ay boyunca
yalnız başımıza çalıştığımız bir haberdi.
Woodward ile Bernstein habere sahip çıktı.
Rosenthal 1972'nin sonunda nihayet yanıma gelip
"Washington Post'un bizi itip kakmasına izin veremeyiz" dedi.
Watergate'e bakmak istemiyordum. Beyaz Saray'da kimseyi tanımıyordum.
Ama tabii biraz kendini beğenmişlik vardı.
En ücra köşelere bakmaya, ortalığı didik didik etmeye başladım.
Komite'den bir şeyler öğrendim
ve sonunda binaya giren beş kişiden birine ulaştım
ve bana bütün örtbas hikâyesini anlattı.
4 WATERGATE ZANLISI HÂLÂ PARA ALIYOR YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
THE NEW YORK TIMES ÖZEL
14 Ocak günü çıkan Sy Hersh haberinde
hırsızların sessiz kalmak için para aldığı yazıyordu.
Bu çok önemli bir haberdi
çünkü örtbas edildiğine dair ek bir delil niteliğindeydi.
Bu bize hayat öpücüğü oldu.
My Lai'ın Sy Hersh'ü yazmakla kalmamış, bir de New York Times'da çıkmıştı.
O yüzden onu arayıp "Sağ ol, çok yalnızdık" dedim.
"Habere Times'ı da dâhil etmemiz gerekiyordu" dedi.
"Sizin dâhil olmamanıza inanamıyorduk. Bu kadar aptal olmanıza inanamıyorduk."
Çokça teşekkür etti. İçtendi.
Times adına haberi sürdürmeyi başardım.
KLEINDIENST ÇEKİLDİ
MITCHELL ÜÇ SAAT SORGULANDI
Carl ve Bob ile çok güzel rekabete giriştik. Eğlenceliydi.
ÖRTBASA BEYAZ SARAY DÂHİL
Bay Mitchell, New York Times'ın iddiasına göre
Watergate'i örtbas etmek için plan yapılmasına yardım etmişsiniz.
Bu sabah yaptıkları haberi gördüm.
ESKİ ADALET BAKANI
New York Times'da gördüğüm diğer haberlerden bir farkı yok.
Hiçbirine inanmıyorum.
SİYASİ HEDİYE DAVASINDA MITCHELL, STANS VE VESCO'NUN İFADE VERMESİ BEKLENİYOR
WATERGATE SORUŞTURMACILARI NIXON ALEYHİNDE DEAN DELİLİ GÖRMÜYOR
Times'da çıkan şu habere ve Hersh'ün yazdığına lanet olsun.
Yazdıkları genelde yanlış çıkmaz.
Şerefsiz oğlu şerefsizin teki ama genelde haklı çıkar, değil mi?
Artık başka kimsenin ulaşamadığı şeylere ulaşır olmuştum.
Beyaz Saray çalışanları arasında bana konuşanlar vardı.
Adalet Bakanlığı'ndan acayip insanlar bana konuşuyordu.
GİZLİ EYLEMLER
Gizli kapaklı yürütülen pis işlerin
nerelere kadar uzandığını anlamaya başlamıştım.
Kissinger tüm dünyada gizli kapaklı işler çeviriyordu.
Gizli operasyonların kontrolü büyük ölçüde elindeydi.
Adına 40 Komitesi deniliyordu ve başında Kissinger vardı.
40 KOMİTESİ
İktidarda kalmak için her şeyi yaparlardı.
Yalan söyler, hikâye uydurur, kim olsa gömerlerdi.
Allende!
Nixon, Allende hükûmetinden nefret ediyordu.
Solcuydular, komünisttiler.
ŞİLİ BAŞKANI
Nixon'a finansal anlamda büyük destek veren kişilerin
sahip olduğu bakır madenlerini kamulaştırdılar.
O yüzden Allende'nin iktidarda kalmadığından emin olmaları için
Kissinger ile CIA'e büyük baskı vardı.
1973'te
Allende öldürüldü ve hükûmeti devrildi.
Pinochet adındaki faşist yerine geçti.
Binlerce insanı tutukladılar ve pek çoğu öldürüldü.
TELKON:16/09/73 (EV) 11.50 BAY KISSINGER / BAŞKAN
K: MERHABA. B: MERHABA HENRY.
K: SAYIN BAŞKAN
K: ŞİLİ OLAYI KONSOLİDE OLMA YOLUNDA
VE TABİİ GAZETELER KAN AĞLIYOR
ÇÜNKÜ KOMÜNİST YANLISI HÜKÛMET DEVRİLDİ.
B: BAK SEN ŞU İŞE.
K: KUTLAYACAKLARI YERDE. EISENHOWER DÖNEMİ OLSA KAHRAMAN OLURDUK.
B: AMA BİZ YAPMADIK. BİLDİĞİN GİBİ BU İŞTE ELİMİZ OLDUĞU BELLİ DEĞİL.
K: BİZ YAPMADIK. YARDIM ETTİK YANİ.
ŞİLİ STRATEJİSTİ KISSENGER
ALLENDE'YE KARŞI EKONOMİK SAVAŞI BİZZAT YÖNETMİŞ
YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
Her şey bağlantılıydı.
Nixon'ın yeniden seçilme komitesi...
BOB WOODWARD'IN SESİ
...Nixon'ın Beyaz Sarayı, Nixon'ın CIA'i,
hepsi iç içe geçmişti.
Yarın öğlen geçerli olmak üzere başkanlıktan çekileceğim.
Başkan Yardımcısı Ford aynı saatte, bu ofiste yemin ederek göreve başlayacak.
KİŞİYE ÖZEL YARDIMCI OPERASYON MÜDÜRÜ'NE MEMORANDUM
KONU: SEYMOUR HERSH
HERSH BAZI ESKİ ÇALIŞANLARIMIZLA GÖRÜŞEREK
TEŞKİLATIN HASSAS FAALİYETLERİ KONUSUNDA BİLGİ EDİNMİŞ.
JAMES ANGLETON İSTİHBARATA KARŞI KOYMA OPERASYON BAŞKANI
CIA'in içindekiler bana daha çok şey anlatmaya başladı.
Sy, bomba haberler patlatan bir muhabirsin,
bir yandan da çok eleştiri yaptığın söyleniyor
ama buna rağmen sana bilgi sızdırmaya devam ediyorlar.
Sistem sandığımız kadar kapalı değil mi?
Elbette değil. Tabii ki değil. Kesin.
Benim yaptığım şey sızıntılara aracı olmak.
Sızıntı sağlamsa her şeyi bırakıp ona koşarım.
KARA KAPLI DEFTER YOLLANDI
İnsanlar pek çok sebepten ötürü konuşur.
Benimle konuşurlar.
ANGLETON HİKÂYELERİ
CIA'E SIZMIŞ
Yaptıkları yanlış ve aptal işleri anlatmak isterler.
Ben hep böyle düşünürüm.
Kaynaklarımdan biriyle iyi dost olduk.
BOB KILEY - BOSTON 10-12-73
Adamın adı Bob Kiley'ydi.
Merhum olduğu için ondan bahsedebilirim.
CIA, aktivist öğrencileri gözetlemesi için Kiley'yi teşkilata almıştı.
Zaman geçtikçe gözü açıldı.
CIA'den ayrıldı.
Onu aradım.
CIA'E CASUSLUK
Bana Kaos'tan bahsetti.
KONU: [MH] KAOS PROGRAMI
"Kaos Operasyonu da neyin nesi?"
BUGÜN MUAZZAM SAYIDA ASKERLİK CELBİ TESLİM EDİLDİ
Söylediğine göre 60'ların sonunda
Beyaz Saray, öğrenci hareketinin ardında komünistler mi var diye
hükûmete baskı yapıyordu.
CIA bunun üzerine öğrenci gruplarıyla temasa geçip
içlerinden ajan devşirdi.
SAVAŞA SON
Amerikalı gençleri gözetledi.
AMERİKA SUÇLUDUR
NIXON YARGILANSIN
İstihbarata karşı koymanın başında James Angleton diye biri vardı.
CIA'de efsanevi bir figürdü.
Onu aradım.
"Kaos'tan haberim var" dedim.
Her şeyi inkâr etmekle kalmadı, yazmamam için başka iki haber teklif etti.
Doğruydu işte, biliyordum.
NIXON'LI YILLARDA SAVAŞ KARŞITI GÜÇLER VE MUHALİFLERE KARŞI ABD İÇİNDE
BÜYÜK OPERASYON YAPILMIŞ
SAVAŞ KARŞITI GÜÇLERE KARŞI ABD'DE CIA OPERASYONU
'SON DERECE KOORDİNE'
'ÜRKÜTÜCÜ'
New York Times'ın haberine göre Merkezî İstihbarat Teşkilatı
1950'li yıllardan Nixon hükûmetinin sonuna kadar
düzenli olarak tüzüğünü ihlal etmiş.
Buna en az 10.000 Amerikalının gözetlenmesi dâhil.
CIA, kanun gereği ülke dışında istihbarat toplayabiliyor.
Angleton en hafif tabiriyle bana çok kızmıştı.
Birkaç günlük yoğun baskının ardından James Angleton
CIA'in istihbarata karşı koyma müdürü görevinden ayrıldığını açıkladı.
Jim Angleton.
Niye ayrıldınız?
Sanırım herkes için öyle bir an gelir ki
artık ülkesine hizmet edemiyordur.
Atladınız mı, itildiniz mi?
Kimse beni pencereden itmedi.
Ben bu haberi yaparken
Teşkilat'takiler bana bakıyordu.
Bir süredir beni izlemekteydiler.
GİZLİ KİŞİYE ÖZEL
CIA MÜDÜR YARDIMCISI'NA
"Mücevherler" denen gizli belgeden haberdar olduğum için büyük panik vardı.
KONU: "AİLE MÜCEVHERLERİ"
"Aile"yi sonradan duydum, "Mücevherler" diyorlardı.
TÜM CIA MENSUPLARINA
Eski bir CIA müdürü,
yapılan tüm yanlışların toparlanmasını istemişti.
Teşkilat'taki herkesten
anayasaya aykırı olduğunu bildikleri şeylerden
büyük bir derleme yapmasını istemişti.
Amerikan yasalarını ihlal eden her bir suç,
yabancı ülkelerdeki suikastlar, ülke içi gözetlemeler, zihin kontrolü.
NARKOTİK BÜRO
600 700 sayfalık bu büyük kitaptan benim haberim vardı.
SEYMOUR HERSH'ÜN CIA'E AÇTIĞI SAVAŞ YAZAN: WILLIAM A. RUSHER
CIA, var olduğu süre boyunca gölgelerde faaliyet göstermişti.
JEFF GERTH'ÜN SESİ THE NEW YORK TIMES
Sy'ın yaptığı haberler Rockefeller Komisyonu'nun kurulmasını
tetikleyen şey oldu.
O komisyon daha sonra Church Komitesi'ne evrildi.
Duruşmayı açıyorum.
Bunun sonucunda gizli saklı iş yürüten bir devlet teşkilatının portresini
halk tüm çıplaklığı ve çirkinliğiyle görmüş oldu.
Gerçeği söyleyeceğinize yemin eder misiniz?
Evet.
Az önce siz söylemediniz mi? 1970'te CIA'in New York City'de
mektupları açtığını biliyordunuz ve uzun süredir de farkındaydınız.
Doğrudur.
Ulusal güvenlik uğruna çeşitli bireysel haklardan
feragat edilmesi gerekir.
Kaos Operasyonu buz dağının görünün kısmıydı.
Senato nadir bir gizli celse yaparak İstihbarat Komitesi'nin
CIA'in yabancı liderlerin öldürülmesine karıştığı raporunu konuşacak.
10 yıl süren cinayet planları dört hükûmeti kapsıyordu.
İlk teşebbüs 1960'ta Başkan Eisenhower zamanı Castro'dan,
1970'te Başkan Nixon zamanı Şilili bir generalin ölümüne uzanıyor.
Kennedy ve Johnson dönemlerinde de planlar yapılmış.
Herhangi bir yabancı yetkiliyi
veya lideri öldürme yönünde
bir politika izlenmedi.
Bir plan yapılmadı.
Bildiğim kadarıyla
CIA herhangi bir yabancı liderin suikastından sorumlu değildir.
Suikast olasılıkları hiç konuşuldu mu?
Ben karımı dövmeyi bıraktım mı yoksa sen karını dövmeyi bıraktın mı veya...
Böyle konuşmalar...
Devlet her zaman konuşmalar yapar.
Her konuda konuşulur.
- Suikast konusunda da mı? - Her konuda.
- Soruma cevap vermiyorsunuz. - Vermeye çalışmıyorum zaten.
Helms ayrılırken bir sürü dosyayı yakmış. Ciddi ciddi ofisinde yakmış.
Bunu da Kiley'den öğrendim. Helm'in asistanıydı.
Gizli operasyoncuların, pis işler çevirenlerin
paylaşmadıkları kendi geçmişleri var.
Nihayet açıklanan Mücevherler sansürlenmişti.
Çok daha fazlası olduğu belliydi.
MKULTRA PROJESİ
Biliyoruz ki 1950'lerin sonunda CIA'de
LSD kullanarak bir Mançuryalı Aday yaratmaya çalışıyorlardı.
LSD'NİN HABERSİZ UYGULANMASI
Birini suikastçı olarak programlayacaklardı.
BİREYLER ÜZERİNDE TEST EDİLMESİ
Çok acayip işlerdi.
İNSAN DAVRANIŞININ KONTROLÜ
İçlerinden biri de bundan rahatsız oluyordu.
Frank Olson istifa etmeye hazırdı ve hain olarak görülüyordu.
Frank Olson, New York'taki Statler Otel'in onuncu katından düşerek öldü.
Ailesine intihar ettiği söylendi.
AİLE, İNTİHAR SEBEBİYLE CIA'Yİ DAVA ETMEYİ DÜŞÜNÜYOR
Organize bir CIA suikastı olduğuna inanmam için her türlü sebep var.
WILLIAM COLBY CIA BAŞKANI
Programımızın bu kısmı "CIA Hikâyesi".
ASSOCIATED PRESS YAZI İŞLERİ MÜDÜRLERİ
CIA HİKÂYESİ - WILLIAM COLBY, CIA BAŞKANI
AP eskiden yılda bir toplantı düzenlerdi.
Tüm gazetelerin yazı işleri müdürleri gelirdi.
Çok teşekkürler.
Bir bakıma ben de yazı işleri müdürüyüm.
Saat altı civarı aşağı inip yayımlarımızı yapan insanlarla
basın toplantısı düzenlerim.
Başkan'ın Brifingi var,
daha geniş çapta bir Vaşingtonlu grubuna ilettiğimiz bir yayın var.
Halkımızın hükûmete duyduğu güvensizliğin ardından
istihbarat tarafında yapılan yanlışlar, örtbas edilen şeyler
ve benzeri şeyler bulmayı beklemeleri oldukça doğaldır.
Bu nedenle de sır perdesi biraz olsun aralanınca
büyük dikkat çekmesi ve heyecan yaratması normaldir.
Bana kalırsa bu anlaşılabilir bir durum.
Lakin özellikle de sizden hanımlar beyler,
işinizi yaparken biraz itidalli olmanızı rica ediyorum.
Bay Colby'nin kastettiği haber iç casusluk hikâyesidir sanırım.
Bakın şimdi,
ülke içinde görevi suistimal delilleri, veya görevi suistimal iddiaları içeren
650 sayfa rapor ellerindeymiş
ama gazetedeki haber çıkana kadar bununla ilgili hiçbir şey yapmamışlar.
Açıkçası bir Amerikan vatandaşı olarak bana kalırsa en tepelerde
temizlik yapılması gerekiyor, yeni insanlar gelmeli.
Bu demek değil ki... Böyle olmalı. Ben böyle bakıyorum. Bu kadar.
Savunma Bakanı Schlesinger ile CIA Başkanı Colby'nin aniden kovulması
ABD istihbarat çevrelerinde şok dalgaları yarattı.
Başkan Ford, Colby'nin yerine CIA Başkanı olarak George Bush'u getirdi.
Sy hakkında bilmeniz gereken şey çok karmaşık ve kestirilemez biri olduğu.
O yüzden de duruma bağlı olarak
sessiz ve sakin kalabilir veya öfkeden kudurmuş olabilir.
Sy Hersh'ün izlediği belirli bir yöntem yoktur.
Tek yöntemi
hiçbir şey anlaşılmayacak şekilde not tutmasıdır.
New York'taydım ve farklı bir şey yapmak istiyordum.
Şirketler hakkında haber yazmaya başladım.
Hakkında hiçbir şey bilmediğim bambaşka bir dünyaydı.
Jeff Gerth diye birini söylediler.
Bir yeraltı gazetesi için yazılar yazan serbest bir yazardı.
Çok şey bildiğinden ekip olduk.
Uzun zamandır tek tabancaydım, biriyle çalışmak iyi geldi.
Yapmadıkları şey...
Sy'ın bir çeşit cazibesi vardı.
Nasıl açıklayacağımı bilemiyorum ama onu tanıyan çok kişi vardı
ve insanların neredeyse hemen aklı çelinip şey derlerdi,
"Ha, bunu Sy Hersh mü araştırıyormuş? Ona konuşmak isterim."
Zor sorulara maruz kalacaklarını ve zor durumda kalabileceklerini bile bile
bunu isterlerdi.
The New York Times
daha önce hiçbir şirket hakkında büyük bir soruşturma yürütmemişti.
Editörler gergindi.
Şirketler hakkında yazmaya başlamam Times'daki sonumun başlangıcı oldu.
Şüphesiz. Korkunçtu.
Daha önce "Şunu yapacağım" dediğimde "Buyur, yolun açık olsun, bastır."
Ama iş şirketlere gelince "Niye yapıyorsun? Ne? Neden?"
O yüzden ulusal editöre bunu niye yapmak istediğim hakkında
şöyle saçma bir not geçtim.
Ne yazmışım?
"Dünyanın nasıl işlediği hakkındaki süregelen Sy Hersh sagası,
veya Gulf and Western hakkında hiç bilmek istemeyecekleriniz."
Gulf and Western yükseklerden uçan bir holdingdi.
Endüstriyel bir şirket olarak yola çıkmış,
bir sürü isimsiz şirketi satın alarak yola devam etmişti.
GELECEĞİ GÖSTERİYOR
Oradan film işine sıçramış, Simon & Schuster yayın evini de almıştı.
BİR GULF+WESTERN ŞİRKETİ
Bir bakıma Hollywood ünlüsü konumuna yükselmişti.
Ana iş koluyla alakası olmayan
birçok parçadan oluşan yeni tür bir şirketti.
İMALAT - EĞLENCE - DAĞITIM - TARIM METAL VE KİMYASAL
Hareket edecek çok geniş bir alanları vardı.
Para saklayabilirlerdi, kâr saklayabilirlerdi.
JEFF GERTH'ÜN NOTLARI
FİNANSAL ALAVERE DALAVERE
Ben işletme mezunu olduğumdan vekaletnameleri,
yıllık raporları ve bir sürü hukuki evrakı ben okudum.
BLUDHORN 25.000 HİSSE SATMIŞ
Dolandırıcılık ve yolsuzluk bulduk. Hoş bir haber çıkmayacaktı.
Gazete de basmak istemedi.
Haberin Kurumsal Amerika hakkında söylediği şeyler
o Amerika'nın parçası olan The New York Times'ın hoşuna gitmedi.
Bunun üzerine Gerth, sadece Gerth'e malum olan nedenlerle
The New York Times'ın kurumsal evrakına bakmaya karar verdi.
"Aman Tanrım" dedi.
"Abe, hani senin şu dostun Abe, yeni bir çatı katı satın almış
ve yönetim kurulu ona yarı masrafına kredi vermiş."
Öyle bir şeyler.
"Sıkıntı var. Üst düzey bir yöneticiye
uygun şartlarda kredi verilmesini yazacağız
ama benzer bir durum The New York Times'da da var" dedim.
Kendimi kaybettim, çok sinirlenmiştim.
Abe'e bağırıp çağırdım.
"Delirdin mi? Kurul'dan para mı aldın?
Kurul'dan bağımsız olman gerekir."
Bunun üzerine Abe, "Avukatım sakıncası olmadığını söyledi" dedi.
Dedim ki "Hayatımda konuştuğum her sahtekârın söylediği şeyi söyledin."
Sy, insanların dikkatini çekmeye çalışmanın yolunu bulmuştu.
Bağırmak da bunlardan biri.
Tek silahı o değildir
ama bazen sigortasının hemen attığı da doğrudur.
İnsanları tehdit ettiğini söyleyemem ama ortalığı gererdi.
Gulf and Western'a sorsan onları tehdit etmiştir.
Sy, şirketin bir üst düzey yöneticisiyle konuşurken adamı kızdırmış.
Adam kalkıp gazeteye tehdit edici bir mektup yazmış.
SORUMSUZCA YALAN YAYMAK
G&S'İN HİSSEDARLARINA ZARAR
YÜKÜMLÜLÜK
Editörler yazıyı yayımlamamak için bize bin dereden su getirtti.
Ellerinden geleni yaptılar.
SPK SORUŞTURMA BAŞLATTI
SEYMOUR M. HERSH'ÜN JEFF GERTH İLE HAZIRLADIĞI ÜÇ MAKALEDEN İLKİDİR.
"Her şey için ek kaynak lazım" dediler.
Redaksiyondan sonra bile son ana kadar yayımlamak istemediler.
Niye mi istifa ettim, niye mi ayrıldım? Bu büyük bir etkendi.
Şöyle söyleyeyim,
gazeteden ayrılırken bana veda partisi düzenlemediler.
Biri sana şey dediğinde... Bu sabah da kesin arayanlar olacaktır.
Seni sevmiyorlar. Rahatsız oluyor musun? İşin bir parçası mı?
Hoşuma gitmiyor. Hiç...
Ağlayıp zırlıyorum.
Çok fena bazı yorumlar geliyor. Bazısı çok komik.
Bu sabahki ilk çağrı Boise, Idaho'dan. Günaydın.
- Yayındasınız. - Günaydın. Bill ben.
- Evet Bill. - Bir yorumum olacaktı.
Bay Hersh'ün dediği bir şeyi duydum. Bilmesini isterim ki
onun gibi adamlar...
Bence onun gibiler gönderilmeli.
Göndermekten kastınız nedir?
Bence ilk durak olarak Havana uygun olur.
En çok neye itirazınız var?
Bay Hersh'ün nesine itirazınız var?
Hattan düştü ama diyeceğini dedi.
- Havana. - Havana.
Böylelerine ne denir?
Tavrımı söyleyeyim. Alınmaca gücenmece yok.
Burada olmaya senin kadar hakkım var.
Günlük gazeteciliğin limitini gördüm. Limiti var.
Yazdığın şey ertesi gün basılınca çok fazla da bir şey yapamıyorsun.
Kitap yazdığın zaman her şeyi pat diye ortaya dökmüyorsun.
Konu üzerinde daha çok ve derin düşünüyorsun.
Her kitabım birilerini kızdırdı.
KİMYASAL VE BİYOLOJİK SAVAŞ AMERİKA'NIN GİZLİ CEPHANELİĞİ
ÖRTBAS
GÜCÜN BEDELİ NIXON'IN BEYAZ SARAYI'NDAKİ KISSENGER
İSRAİL'İN NÜKLEER CEPHANESİ ŞİMŞON SEÇENEĞİ
Özellikle de John F. Kennedy hakkındaki.
KAMELOT'UN KARANLIK YÜZÜ
Bu kitabınız şeytaniden tutun da hayal ürünü olmaya kadar
her şeyle itham edildi.
Tarihçiler ve muhabirler eserlerinizden niye hiç hazzetmiyor?
Üstelik kitaba şişirme demekle kalmıyor, para için yazdığınızı da söylüyorlar.
Birkaç tahminde bulunabilirim.
1960'tan 63'e kadar Beyaz Saray'da görev almış bir basın mensubuysan
işin ve onu nasıl yaptığın hakkında ne diyorum? Kötü bir şey söylüyorum.
JFK'İ GÖZDEN DÜŞÜRME HERSH'ÜN YENİ KİTABI NE KADAR İNANILIR?
Becerebilirsem çok tutacağı kesin bir kitaptı.
TARİH: 11-03-97 KAMERAMAN: M. OBENHAUS
- Kayıtta mısın Mark? - Evet.
Lawford'ların sahil evinde görevliydiniz.
- Monroe gelir miydi? - Evet.
GİZLİ SERVİS AJANI
Başkan ile birlikte olduklarını biliyor muydunuz?
Bizim eve erişimimiz olmadığından
evin içinde olup biteni görmezdik
ama varsayım Marilyn Monroe ile bir ilişki yaşadığı yönündeydi.
- Acaba... - Kayıt dışı devam etsek?
Tabii, nasıl isterseniz. Kaydı kesebiliriz.
Kennedy kitabı için Sy'a yardım ederken gelip "Buna asla inanamayacaksın" dedi.
ESKİ ARAŞTIRMA ASİSTANI
Eline çok uzun zamandır kayıp olan JFK ile Marilyn Monroe arasındaki
bazı mektuplar geçmişti.
Altın değerindeydi.
Lex Cusack adındaki bir adamın koleksiyonundaymışlar.
Ama meğer altınlar sahteymiş
çünkü Cusack sahteciymiş
ve mektupları o üretmiş.
Sy oyuna getirilmiş.
Bulduğu bu belgelerden biraz fazla kişiye bahsetmiş olabilir.
Ama onları yayımlamamıştı.
Neredeyse kariyeri sona erecekti.
Ne hissettiniz?
Mal gibi, aptal gibi.
Sonra da içim acayip rahatladı çünkü sonuçta şey olabilirdi...
Bizim adımıza geri dönüşü olmayacak bir sürü sorunun önüne geçti.
Elbette teyit edilmeleri gerekiyordu
ve gerçek çıkmamaları da bu sürecin bir parçası.
Lex Cusack dokuz yıl hapis yattı.
7 MİLYON DOLARLIK DOLANDIRICILIKTA SAHTE KENNEDY BELGESİ ÜRETMEKTEN SUÇLU
Pozisyonum gereği bunu en aza indirgemek isterim
ama öyle bir hikâyeyi kovalamazsam bitmişim demektir.
Sy ile tanıştığımda The New Yorker'da bilgi teyitçiydim.
Onunla tanıştığım noktada
sanırım biraz savunmasız kalmıştı ve süreci hakkında çok konuşur olmuştu.
SAHTE - JFK-MONROE BELGELERİNİ KİM ÜRETTİ?
Sy, yazdığı JFK kitabı hakkında bir makaleye konu oldu.
Eleştirilmediğini söyleyemeyeceğim bir yazıydı.
Bilgileri takip etmediğin söyleniyor. Elindeki bilgileri hikâyene uydurmuşsun.
Başlamadan önce aklında bir hikâye var mıydı?
Bambaşkaydı.
Bu kitaptan çok büyük para kazanabilirsin.
ABC'de özel programa çıkacaksın.
Böyle büyük bir gelir elde etme ihtimali
bazı delilleri olması gerektiğinden fazla zorlamana neden olmuş olabilir mi?
- Sen öyle mi yapardın? - Şey...
Öyle mi?
- Şey... - Öyle mi?
Profesyonel bir muhabir olarak öyle mi yapardın?
- Aklın çelindi mi acaba? - Senin aklın çelinir miydi?
Seninki çelinmezse benimki niye çelinsin?
Gazetecilik adına ibretlik bir hikâye olduğu kesin.
Aynı zamanda Sy ve güçlü yanları
ve belki de güçlü yanları sayılmayacak bazı şeyler için de.
Umursayan varsa bu işin tadı kaçmaya başladı.
Substack'te yazmaya başladım.
"Hersh oralara mı düştü?" gibi şeyler gündeme gelebilir, her neyse artık.
Onlar için biçilmiş kaftanım. Dışarıdan biriyim.
KUZEY AKIM BORU HATTINI AMERİKA NASIL PATLATTI
AMERİKA'NIN GERÇEKLEŞTİRDİĞİ GİZLİ DENİZ OPERASYONU
Geçen yılın en büyük gizemlerinden olan
Kuzey Akım Boru Hattı'nın bombalanmasının ardında kim var?
Sy Hersh'ün isimsiz kaynağına göre
sabotajı ABD Deniz Kuvvetleri gerçekleştirmiş.
Hersh'ün bildirdiğine göre Biden yönetimi sabotajı Aralık 2021'de,
Rusya, Ukrayna'yı işgale başlamadan iki ay önce planlamaya başlamış.
Hersh'ün "Kuzey Akım Boru Hattı'nı Amerika Nasıl Patlattı" haberi çıktı.
Okumuş muydunuz?
Haberim var.
Çok yüksek profilli konularda daha önce olduğu gibi
bilgileri tamamen yanlış olmakla kalmıyor,
istihbarat teşkilatlarımızın denetime tabi olmadığını iddia etmek
büyük bir yanlıştır.
Bana tek kaynağım olduğu için saldırdılar.
Evet, eleştiriler o yönde.
Ne olmuş?
Ne olmuş? Geçerli bir eleştiri. Kesinlikle. Değil mi ama?
- Anlatın. - Evet. Ben ne... Şey yani, bu...
Geçerli bir...
Tek söylediğim şu, elbette bazı durumlarda...
Ne yapsaydım?
Ordu veya Hava Kuvvetleri'nde kimlerden bilgi geldiğini yazamam,
onları ifşa etmiş olurum.
Dokuz kaynak olsa bile tek kaynağa düşürmek daha iyidir.
- Kusura bakmayın. - Şey...
Çünkü siz bilmezsiniz, şey yazılmaz, "Dışişleri ve CIA'den kaynaklar hemfikir."
Peki ya kaynağınızda yanlış bilgi varsa ve tek kaynak oysa? O zaman ne yaparsınız?
O zaman 20 yıldır çalıştığım adamın her söylediği yanlıştı demektir.
Bana defalarca doğru çıkan şeyler söylendi.
SH-BX33 LÜBNAN SH-BX07-CIA-AİLE-MÜCEVHERLERİ
SH-BX08-MY-LAI-KATLİAMI SH-BX11-ŞİMŞON-SEÇENEĞİ
- Evet. - Evet, bakın. Bu, değil mi?
- Ya da biri bu. - Yok.
- İki üç tane var. - Zaman kodunu görsek mi?
Bunlarda şöyle bir sorun var bak.
Bir sayfada özel, çok gizli kaynak olan üç kişinin adı geçiyor.
Bunlar isimlerini asla belirtmeyeceğim kişiler.
Yapamam.
O yüzden size ne diyeceğimi bilemiyorum.
İsimlerini açık etmek ölümcül olur.
Şuna bak. Bunlar dosyanıza nasıl girmiş, anlamadım ama girmiş.
Bu iş tahminimin çok daha ötesine geçti.
Benim için iyi değil, benimkiler için iyi değil.
Bunun sizin elinizde ne iş var be yani?
"Bu ne ya?" diye düşünüyorum.
Eve gidip de bunlara bakınca...
Bu adam FBI'da ama çoğu CIA'de.
Bu adamlar hakkında az çok bilgim var
ve bence herhangi bir yerde herhangi bir şekilde
niyetimiz onları...
- Bırakmak istiyorum. - ...tehlikeye atmak değil.
Biliyorsunuz ki...
Sizinle kontratım var, yapıyorum. Sadık kaldım, çok uslu durdum.
Sy, bekle.
Başlamamam gerekirdi
ama 20 yıl önce geldiğinde "Hazır olunca yaparım" demiştim.
Tekrar sorduğunda "Neden olmasın?" diye düşündüm.
- Sy... - İkircikliyim.
Yaptıklarım hakkında çok şey biliyorsunuz.
Çok fazla insan var...
Bazılarının da kim olduğunu anlamıyorsunuz ama onlar...
Size bir şey söyleyemeyecek hâle geldim, bırakmak istiyorum.
- Acaba şey mi... Kessek mi yoksa... - Yok, bırakalım işte.
- Keselim. - Sen konuş, kameraları durdurduk.
Sizin için kolay değil.
Kendimden bahsetmemekten çok memnundum.
Çok memnundum.
Ama işte bahsediyorum.
Evet,
kendime çok sinir olduğum bazı günler olsa da...
Bir şeyi yapacaksan her şeyini vererek yapacaksın.
İki arada bir derede kalamazsın.
Her zaman kalınır ama bırakın şimdi onu.
Ben size not defterlerimi verdim işte.
Durum budur yani.
Bir şeyi açıklığa kavuşturalım.
Her şeyi bırakmam. 60 yıllık evliyim, onu bilin de...
Her şeyi yarıda bırakmam.
Bazı şeylere tutunurum.
Sizden Elizabeth hakkında çok az şey duyabildik.
Orası biraz karmaşık çünkü o bir psikanalist.
Ofisinin gizliliğine çok güçlü bir şekilde bağlıdır.
Ne anlatabiliriz peki?
Çok özel bir insandır. Öyle desek yeter.
Benim büyümemi bekledi. Böyle söylemek yerinde olur.
Aklım hep biraz beş karış havadaydı.
Deli değilim. Bir ailem ve çocuklarım var.
Daha iyi bir evlilik yapamazdım çünkü yanımda hep olaylara
perspektif katacak biri oldu.
Benim yüksek oktanlı biri olduğum ortada.
O yüzden de
beni sakinleştirebilecek olan doğru kişiyle evlenmişim işte.
Ama bir yandan da hepten çaresizliğe kapılmamı da engelledi
çünkü çok üzücü zamanlar oldu, çok. Çok kötü şeyler hakkında yazıyordum.
My Lai haberini yazarken çok yoğun şeyler yaşadım.
İki yaşında çocukları havaya atıp süngüyle yakalıyorlarmış.
İki yaşında çocuğum vardı.
İşte ilk olarak o zaman dayanamadım.
O yüzden Liz'i aradım.
"Bilmiyorum, dayanamayacağım galiba" dedim.
"Durumun senin oğlunla veya benimle veya ailenle hiçbir alakası yok" dedi.
"Onunla hiç alakası yok.
Konu senin çocukların değil. Kimse..."
Yardımcı oldu.
Ben ankesörlü telefonda ağlarken beni sakinleştirirdi.
Bazen çok çaresizliğe kapıldığım için...
Onunla evlendiğim için çok şanslıydım.
Times'ı ben alır,
Post'u eşime bırakırım.
Suriye hakkında yazıyordum çünkü tabii...
Bu kadar hızlı düşmesi beni şoke etmişti.
SURİYE'DE YENİ DÖNEM
Yazdıklarımı şimdi okuyunca "Onu çok yanlış değerlendirmişim" diyorum.
İŞKENCE HAPSİNDEKİ DEHŞET
O kadar çok oldu ki... Bu makaleyi yıllardır görmemiştim.
London Review için yazılar yazdım.
Esad'ın kendi halkına sinir gazı sıktığına dair raporlar vardı.
SEYMOUR M. HERSH: KİMİN SARİNİ?
Onu iki üç defa görmüştüm
ve yaptığı şeyi yapacak kapasiteye sahip olduğunu düşünmemiştim.
Nokta.
Yanılmışım diyelim.
Çok yanılmışım diyelim.
Güce fazla yaklaşmanın bir örneği mi?
Elbette.
Başka ne olacak?
İnsan hakları çalışanları ensesindeydi.
Sütten çıkmış ak kaşık olmasa da idare eder diyordum.
BİNLER, KAYIP AKRABALARINI BULAMAMAKTAN KORKUYOR
Eski röportajlarda mükemmel olduğumu iddia ettiysem
o lafı geri alıyorum.
O kadar. Mükemmel değildim.
Laura, sen de Yeşil Bölge'nin sınırlarında kalmak istersin, değil mi?
Evet, çok iyi olur.
Tamam.
Karadan ilerleyen kuvvetlerin büyük kısmı Irak'a gireli beş gün oluyor.
Havadaki savaş başlayalı neredeyse dört gün, otuz dakika oldu.
Söylemeye gerek yok ama hâlâ sondan ziyade başa daha yakınız.
ULUSAL GÜVENLİK VAKAYİNAMELERİ IRAK ŞAHİNLERİ
O savaşa büyük ölçüde karşıydım çünkü hiçbir anlamı yoktu.
PLANLARI İŞE YARAR MI? YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
Fakat The New Yorker balon hikâyelere daha sıcak bakarken
benim sert yazılarıma da bayağı sıcak bakıyordu.
HAREKETLİ HEDEFLER
The New Yorker'a yazdığı sırada bir yerden sonra Sy'ın ana editörü oldum.
IRAK'TAKİ KARŞI AYAKLANMA PLANI VİETNAM'DAKİ HATALARI TEKRARLAR MI?
Irak'ın işgalinden hemen önce
birdenbire arayıp komple Sy'a bağladı, ağzına gelene saydırıyordu.
Bir yanı niye kendimizi topluca savaş makinesinin önüne atıp
savaşı durdurmadığımızı merak ediyordu sanırım.
"Çağımızın ahlaki sorunu da bu" diyordu.
Bunun çok büyük bir hata olduğunu düşünüyordu.
Ona göre çok büyük bir hataydı.
İşte bu adam. Bana hikâyeyi Sadık anlatmıştı.
Sadık, Irak Hava Kuvvetleri'nde tümgeneral veya korgeneraldi.
ABD İŞLETİYOR
"Ebu Gureyb hapsini biliyor musun?" dedi.
İŞKENCE SONUCU ÖLÜM
"Herkesi tutuklayıp Ebu Gureyb'e yolluyorlar" dedi.
Hiçbir şeyle alakası olmayanları.
Cinsel saldırılar yapılıyormuş. Çocuklar saldırıya uğruyormuş.
İstismar korkunçmuş.
Aylar sonra eski bir deniz piyade istihbarat subayı beni aradı.
Adı, Roger Charles'dı.
Emekli olup 60 Minutes'te işe girmişti.
Bana gelip "Bir sorunumuz var" dedi.
Ebu Gureyb'den bahsedince "Tamam!" dedim.
CBS'in elinde fotoğraflar vardı. Birinden fotoğraf edinmişlerdi.
İşkenceyi gösteriyordu.
Ama yayına koyamıyorlardı.
Hükûmet ne yapıyordu?
Haberi durdurmak için her şeyi.
CBS'in yayın yönetmenine gidip "Yayınlamayacaksınız
çünkü Amerikan savaşına zarar verir" demişler.
Birkaç telefon açtım.
Öğrendim ki suçlanan askerlerden birinin avukatı
My Lai'daki çocuklardan birini savunan avukatlardan biriymiş.
Onu görmek için kalkıp New Hampshire'a gittim.
"Bir rapor tutulmuş, biliyor musun?" dedi.
"Neden bahsediyorsun?" dedim. Bana bunu verdi.
Bakın, işte bana bunu verdi. Röportajı kestim.
Raporu alıp okumaya başladım. "Ben kaçar" dedim.
RESMÎ KULLANIMA MAHSUS
BU SORUŞTURMANIN BAZI KISIMLARI GİZLİDİR.
GÖRMEK İÇİN ASKERÎ YARGICIN OFİSİYLE İLETİŞİM KURUN.
SİSTEMLİ VE İLLEGAL TACİZ
Raporu kaleme alan kişi Tony Taguba adında bir tümgeneraldi.
Adamın cesaretine hayran kaldım.
Üstü olan generalleri görevi ağır suistimalle itham ediyordu.
ÖRTBAS
Olay ilk önce birlikteki Darby adında bir çocukla başlamıştı.
Silahlı Kuvvetler Soruşturma Birimi'ne fotoğrafları o vermişti.
Binlercesi vardı.
TEKMELEMİŞ VE DÖVMÜŞTÜ
HÜCREYE ÇIPLAK KAPATILDI.
Geç saate kadar çalışmıştım. Sy arayıp şöyle bir şeyler dedi, "Az önce
çok feci bir ordu raporu okudum."
DETAYLI TANIK İFADELERİ AÇIK FOTOĞRAFİK DELİLLER
Rapor zaten yeterince kötüydü.
FOTOĞRAF VE VİDEOLAR
Ama sonra fotoğraflar geldi.
BİRKAÇ ŞÜPHELİNİN YARGILANMASI
Korkunçtular.
CIA bir mahkûmu döverek öldürmüştü.
60 Minutes'e söylemeliyiz diye düşündüm.
CBS YAYIN MERKEZİ
Prodüktörünü arayıp dedim ki
"Siz perşembeye kadar yayınlamazsanız biz pazar günü fotoğraflarla yayınlayıp
'CBS adındaki büyük kanal
sorumluluğunu yerine getirmediği için biz yayınladık' diyeceğiz.
İkinci pasaj o olacak."
İki hafta önce, önce Savunma Bakanlığı'ndan,
sonra Genelkurmay Başkanı Orgeneral Richard Myers'dan
bir talep aldık.
Irak'taki tehlike ve gerginlikten ötürü bu yayını ertelememizi istediler.
Bu isteği yerine getirmeye karar verirken Savunma Bakanlığı'ndan
Ebu Gureyb hapishanesinde yaşananlara yorum yapmasını istedik.
Bu hafta fotoğrafların başka yerlere yayılmaya başlaması
ve başka muhabirlerin kendi haberlerini paylaşacak olmasıyla
Savunma Bakanlığı haberimize katkı vermeyi kabul etti.
Böylece yayınladılar.
Cuma günü de benim haberim çıktı.
EBU GUREYB'DE İŞKENCE AMERİKAN ASKERLERİNDEN IRAKLILARA ZULÜM
SORUMLULUK KİMLERE UZANIYOR? YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
AFFEDİLEMEZ - AMERİKA KALAN AHLAKİ ÜSTÜNLÜĞÜNÜ DE YİTİRDİ
'BİZİ HASTA ETTİ'
GURUR ABİDESİNDEN İSTİSMARIN SEMBOLÜNE
İşkence 18 gün boyunca devam etti.
Her gün aynı mıydı?
Her günkü programım 23 saat işkence, bir saat istirahatti.
Çok çeşitli işkenceler vardı.
Bu fotoğraflardaki mesela.
Beni zorla bu şekilde dikmişlerdi.
Başkalarıyla beraber
bu şekilde durmaya zorlamışlardı.
Beni sorguya çekmeye çalıştılar.
İçlerinden biri "Onu tehdit et" dedi.
"Konuşmazsan, itiraf etmezsen askerlere söyleriz...
...sana tecavüz ederler."
SAVUNMA BAKANI RUMSFELD & GENERAL PETER PACE
PENTAGON BİLGİLENDİRME BRİFİNGİ
Ek bir soru soracağım Sayın Bakan.
Sayın Bakan, yayınlanacağını birkaç hafta öncesinden bildiğiniz hâlde
başta bu raporda yer alan bulgular olmak üzere
fotoğrafların da doğurduğu sonuçlar düşünülünce
neden o sırada bulguların getirilmesini veya fotoğraflara bakmayı
öncesinde istemeyi görev bilmediniz de hazırlık yapmadınız?
Galiba fotoğrafları sormuştum, elimizde kopyaları olmadığı söylenmişti.
Öyle olmamış mıydı?
Elimizde olmadıkları kesindi.
- Evet, bende yoktu. - Sormuştu.
Kürsüden birkaç defa ABD birliklerinin bireylere işkence yapmadığını söylediniz.
Bu rapor ABD'nin işkence etmediği nosyonunuzun altını oyuyor mu?
- Ben avukat değilim. - Evet ama...
Benim izlenimime göre hâlihazırda yapılan suçlama istismardır.
Bildiğim kadarıyla teknik açıdan işkenceden farklıdır bu.
Bir dakika.
Sizin az önce dediğinizi söylemek ne kadar doğrudur, bilemem.
"İşkence edildi" diyemem
ve bu nedenle artık "işkence" kelimesine değinmeyeceğim.
The Diane Rehm Show'u dinliyorsunuz.
Selam M, yayındasın.
Öncelikle özellikle Bay Hersh'e demek isterim ki
bütün bu "her şeyin en iyisini ben bilirim" havalarıyla
Amerikalılara karşı isyanı ve terörist saldırıları
daha çok teşvik ediyorsunuz.
Bay Hersh'ün partizan olduğu belli, bunu kabul edelim.
Gerçek olduğu veya abartılmış olduğu ortaya çıksa bile propagandadır bu
ve bu hikâyeyi iyice harlamanız sonucunda yaşanabilecek
her türlü olumsuz durumdan direkt olarak siz sorumlu olacaksınız.
Ne dersin Sy Hersh?
Elçiye zeval olmaz.
Amerikan askerlerinin insanlara işkence etmesinden hoşlanmıyorum.
AMPUL KIRIP FOSFORUNU AKITMA
TUTUKLULARI DOLU TABANCAYLA TEHDİT
ÇIPLAK TUTUKLULARA SOĞUK SU DÖKME
SÜPÜRGE SOPASI VE SANDALYEYLE DÖVME
ERKEK TUTUKLULARI TECAVÜZLE TEHDİT
YUMRUK, TOKAT, TEKME
Biz ne gördüysek onu gördük. Duyduklarımızı yazdık.
TUTUKLULARI MÜSTEHCEN POZİSYONLARA...
TUTUKLULARI SOYUNMAYA VE...
Ne tepki vereceğimi bilemedim.
Sadece öfke vardı.
TÜMGENERAL
Rumsfeld beni sızdırmakla suçladı.
Öfkeliydim. Yüzüne baktım.
Sonra rapor hakkında konuşmaya başladık.
"Niye böyle oldu? Ne yaptın?" gibisinden falan filan işte.
Ben de her seferinde aynı şeyi tekrar etmeyi sürdürdüm.
Sonra biri "Bu işkence mi, yoksa istismar mı?" diye sordu.
Dedim ki,
"Sorgulama yapılırken
birbirinden çok farklı iki ölçüt vardır.
İstismar dediğin kişiye tokat atmak veya yemek falan vermemektir.
İşkence, ağır bedensel zarar vermektir."
Üstüne onlara bir örnek verdim. "Bir tutuklunuz var,
çıplak hâlde sorguya çekiliyor,
kıyafetleri elinden alınmış, yerde yatıyor
ve rektumuna bir süpürge sapı sokulmuş,
bir yandan da iki sivil sorgucudan tekme yiyor."
İşte bu işkencedir.
Tabii yapabilirler, biliyoruz.
Benim neye inandığım değil, ne bulabildiğiniz önemlidir.
Radyoda verdiğim bir röportajın bir yerinde...
Gitmem gerekiyor.
..."Alın numaramı, beni arayın" dedim.
Benimle iletişime geçin. 202-872-0703.
Numaranızı bırakın, ben temasa geçerim.
Tabii birkaç saat sonra bir kadın arayıp "Gelip benimle konuşsanız iyi olur" dedi.
Fridays'de buluştuk.
İşte bir müddet konuştuktan sonra...
ANONİM KAYNAK
Sonra "Laptopumu yanımda getirdim" dedim.
"Size fotoğrafları
gösterebilirim."
Nispeten gözlerden uzak bir alandaki bir masada oturuyorduk.
O yüzden de laptopu açtım ve bazı fotoğrafları onunla paylaştım.
Irak'a görev emri aldığında laptopumu eski gelinime ödünç vermiştim.
O da döndüğünde
laptopumu bana iade etti.
Laptopta çok fazla fotoğraf olduğunu fark ettim.
O dâhil olmamıştı
fakat bu fotoğrafların paylaşıldığı pek çok kişinin arasında o da vardı.
Hatırımda en çok kalan fotoğraflar
üstüne köpek salmakla korkuttukları adamın fotoğraflarıydı.
Korktuğu
çok acayip belliydi.
Sy'ın bana şey dediğini hatırlıyorum,
"Bu malzeme çok önemli.
Bana bunlardan birer kopya vermeye razı olur musunuz?"
Ben de tereddüt etmiştim çünkü...
Korkuyordum.
EMİR KOMUTA ZİNCİRİ
SAVUNMA BAKANLIĞI EBU GUREYB FELAKETİNİ NASIL YANLIŞ ELE ALDI
Ama bunlar ortaya çıksın istiyordum, gerçekler ortaya çıksın istiyordum.
YAZAN: SEYMOUR M. HERSH
Fotoğraflar olmasaydı ne olurdu?
Fotoğraflar olmasaydı mı?
Haber olmazdı.
Sana 35 civarı görsel yolladım.
Elimde Gazze'nin kuzeyinden güneyine
10.000 adet görsel var.
ANONİM KAYNAK
Nasıl eline geçtiklerini sormayı çok isterdim ama sormayacağım.
Bu gördüklerim nedir peki?
Bunlar İsrail askerleri, insanların evlerine giren işgal askerleri.
Birliklerine bir dizi emir bırakmışlar.
Nerelerin sivil alan olduğunu bombalamadan önce gayet iyi biliyorlarmış.
Fakat yine söylüyorum, bu görsellerde resmen duvarda isimleri yazıyor.
Bunlar olayları toparlamada, herkesin yerini anlamada kullanılıyor.
Bir görsel var, mesela 3A.
3A. Dur, bulayım.
Gazze'nin tamamını işaretlemişler.
Hangi taburların buradan, hangisinin oradan girdiği görülüyor.
Bunun yanında katliamların kaydı var.
Savaş suçu işleyen birliği geriye dönük olarak tespit edebiliriz.
Şimdiden kovuşturmalar başladı,
ordu o yüzden panik hâlde.
Tamam, bütün bunlar arka plan bilgi.
Hiçbirini yazmama izin yok mu?
Şimdilik yok ama hazır olduğumuzda sana başvuracağım.
CALLEY'YE ÖZGÜRLÜK
Albay Clifford Ford hükmü okurken William Calley esas duruştaydı.
Jüri, taammüden adam öldürmeden üç kere...
CALLEY, CİNAYETTEN SUÇLU
...cinayete teşebbüsten bir kere suçlu buldu.
CALLEY'YE MÜEBBET VERİLDİ
ABD SİLAHLI KUVVETLERİ PİYADE MERKEZİ TEVKİFHANESİ
Calley'ye hemen özgürlük!
ORDUYA GİR, HAPSE GİR?
Calley mitingi devam ederken
Western Union bürosuna yağan yüzlerce telgrafın çoğunda
Calley'ye verilen ceza protesto ediliyor ve destek sözü veriliyordu.
Adı, "Teğmen Calley'nin Savaş İlahisi."
William Calley benim adım Bu toprakların askeriyim
CALLEY'YE ÖZGÜRLÜK
Görevimi yapmaya çalıştım Üstünlüğü ele geçirmek istedim
Ama beni kötü adam yaptılar Alnıma damga vurdular
CALLEY MİTİNGİ AKŞAM 8
Biz yürümeye devam ederken
Calley'yi suçlu buldukları gün
radyo istasyonları plağı istemek için aramaya başladı.
Dün gece 16.500 adet yolladınız, bugün kaç yollarsınız?
ABD'nin kıyılarından gelen Herhangi bir askerim ben
15.000 kilometre ötede Bir savaş alanında unutulmuşum ben
New York'tan Santa Fe'ye Hayat devam ederken her zamanki hâliyle
Biz yürümeye devam ederken
Başkan akşamın geç saatlerinde Calley'nin salıverilmesini emretti.
Sonuç olarak içeride üç veya dört ay kalmış oldu.
Bitti gitti.
Muazzam şiddet içeren bir kültürümüz var.
Çok acımasız.
Ulaşamayacağın bir seviye oluyor.
O zaman niye hâlâ uğraşıyorsunuz?
Ülkenin böyle yapması olmaz.
O yüzden eskiden beridir savaş açtım.
Böyle bir şey yapıp hiç umursamayan bir ülke olmaz.
Yaptığım işin bir mantrası varsa budur.
ÖLDÜRÜLÜP HAKKI TESLİM EDİLMEYENLERE,
GEÇMİŞTE DİRENENLERE VE GELECEKTE DİRENECEKLERE ADANMIŞTIR.
Alt yazı çevirmeni: Yurdakul Gündoğdu
ÖRTBAS: SAVAŞIN ÇİRKİN GERÇEKLERİ