1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:01:24,210 --> 00:01:28,881
Bessie. Bess, word wakker.
We hebben ons verslapen.

4
00:01:38,432 --> 00:01:41,644
Je ziet er moe uit.
- Nou, bedankt.

5
00:01:51,779 --> 00:01:56,574
{\an8}Het is me opgevallen
dat ze vaak naar die <i>Moishe</i> kijkt.

6
00:01:56,575 --> 00:02:00,621
{\an8}Zij kijkt alleen wel naar hem,
maar hij niet naar haar.

7
00:02:03,165 --> 00:02:06,876
{\an8}Wist je al dat ze de lift gaan renoveren?

8
00:02:06,877 --> 00:02:11,214
{\an8}Weet je dat ik er wel vier keer
in heb vastgezeten?

9
00:02:11,215 --> 00:02:12,924
{\an8}Waarom ik?

10
00:02:12,925 --> 00:02:17,887
{\an8}Ik schreeuwde en drukte maar op die knop.
'Kom me helpen.'

11
00:02:17,888 --> 00:02:20,306
{\an8}Maar er gebeurde niks.

12
00:02:20,307 --> 00:02:24,270
{\an8}Dat gaat niet meer gebeuren.
Anders klagen we ze aan.

13
00:02:25,521 --> 00:02:29,732
{\an8}Eens zien of ze dat leuk vinden.
- Vast niet.

14
00:02:29,733 --> 00:02:33,653
{\an8}Maar straks hebben we wel
een mooie, nieuwe lift.

15
00:02:33,654 --> 00:02:35,990
{\an8}Dat is zeker waar.

16
00:02:39,326 --> 00:02:41,453
SALLY, VRIJDAG 9.00 UUR

17
00:02:43,789 --> 00:02:48,167
{\an8}Ik heb haar laatst nog gezien.
Ze was blond.

18
00:02:48,168 --> 00:02:52,339
{\an8}Rebecca?
- Ja, ze is ineens een blondine geworden.

19
00:02:53,340 --> 00:02:58,970
Dat ze nog denkt iemand te kunnen vinden.
- Je bent nooit te oud voor de liefde.

20
00:02:58,971 --> 00:03:01,682
{\an8}Nee, daar krijg ik het zuur van.

21
00:03:02,683 --> 00:03:04,225
{\an8}Dat zeg je altijd.

22
00:03:04,226 --> 00:03:07,478
Die koosjere tent...
- Vind je die lekker?

23
00:03:07,479 --> 00:03:10,941
{\an8}Ja, ze hebben de lekkerste kip ter wereld.

24
00:03:20,951 --> 00:03:24,330
{\an8}Je bent nog hartstikke fit, Bessie.
- Jij ook.

25
00:03:25,039 --> 00:03:28,041
{\an8}Wat zullen we vanavond eens eten?

26
00:03:28,042 --> 00:03:29,668
{\an8}Kip.

27
00:04:02,242 --> 00:04:03,744
Pardon.

28
00:04:05,162 --> 00:04:09,248
Waar is de Claussen?
Die hoort hier te staan.

29
00:04:09,249 --> 00:04:10,709
Die zal wel op zijn.

30
00:04:11,710 --> 00:04:15,381
Hallo? Hebben jullie ze dan
misschien nog op voorraad?

31
00:04:17,132 --> 00:04:22,804
We hebben ook andere augurken.
Augurken smaken toch allemaal hetzelfde.

32
00:04:22,805 --> 00:04:24,722
Pardon?

33
00:04:24,723 --> 00:04:29,811
Eleanor, hoor je dat nou?
'Augurken zijn allemaal hetzelfde.'

34
00:04:29,812 --> 00:04:31,437
Ik hoorde het.

35
00:04:31,438 --> 00:04:34,857
{\an8}Hé, Charlie.

36
00:04:34,858 --> 00:04:39,113
{\an8}Leuke naam.
Hoelang werk je hier al, Charlie?

37
00:04:40,447 --> 00:04:44,534
Weet ik niet precies. Een paar weken?
- Leuk voor je.

38
00:04:44,535 --> 00:04:48,204
Gisteren is de bevoorrading geweest.
Hoe weet ik dat?

39
00:04:48,205 --> 00:04:53,167
Wij komen hier namelijk
al zestien jaar lang elke vrijdag.

40
00:04:53,168 --> 00:04:57,130
Kun jij tot zestien tellen, Charlie?
- Natuurlijk...

41
00:04:57,131 --> 00:05:01,050
Dit is wat je gaat doen.
Je gaat naar achteren...

42
00:05:01,051 --> 00:05:05,430
Bessie, wijs even naar achteren,
zodat Charlie niet verdwaalt.

43
00:05:05,431 --> 00:05:10,351
Je gaat links bij de shampoo
en dan loop je het gangpad helemaal uit.

44
00:05:10,352 --> 00:05:15,356
Ik weet dat het ingewikkeld is,
maar blijf er nog even bij, Charlie.

45
00:05:15,357 --> 00:05:19,861
En dan vind je die augurken wel
voor m'n vriendin.

46
00:05:19,862 --> 00:05:22,156
Goed, eropaf.

47
00:05:26,410 --> 00:05:27,995
Kijk jou nou toch.

48
00:05:36,128 --> 00:05:37,837
Lachen jullie weleens?

49
00:05:37,838 --> 00:05:41,008
Hitler heeft m'n lach afgepakt.
- Precies.

50
00:05:42,509 --> 00:05:45,762
Kom nou.
- Is er soms iets?

51
00:05:45,763 --> 00:05:48,139
Jij komt uit de Bronx, Eleanor.

52
00:05:48,140 --> 00:05:52,852
Mag ik daarom soms
niet treuren om de Holocaust?

53
00:05:52,853 --> 00:05:57,732
Bessie, wil je tegen Ivan zeggen
dat ik ook om de Holocaust mag treuren?

54
00:05:57,733 --> 00:05:59,776
Ze mag best treuren.

55
00:05:59,777 --> 00:06:02,487
Maar jij hebt het niet meegemaakt.

56
00:06:02,488 --> 00:06:05,615
Jij ook niet.
- Dat beweer ik ook niet.

57
00:06:05,616 --> 00:06:09,202
Bessie, staat Ivan nou
tegen me te schreeuwen?

58
00:06:09,203 --> 00:06:11,747
Bessie? Bessie.

59
00:06:12,247 --> 00:06:15,416
{\an8}Sorry, Mrs Stern.
Het loopt allemaal wat uit.

60
00:06:15,417 --> 00:06:17,794
De arts is er binnen het uur.

61
00:06:17,795 --> 00:06:20,089
Jij hebt geen idee, hè?

62
00:06:21,298 --> 00:06:23,883
De Stern-neurologieafdeling.

63
00:06:23,884 --> 00:06:26,095
Bessie Stern.

64
00:06:28,806 --> 00:06:32,725
Het spijt me, ik roep hem meteen op.
- Dat hoeft echt niet.

65
00:06:32,726 --> 00:06:36,604
Ze heeft een hersenschudding.
Luister maar niet naar haar.

66
00:06:36,605 --> 00:06:40,150
En ijsjes, van die rode.
Voor ons allebei twee.

67
00:06:45,989 --> 00:06:50,118
Die naam komt heel vaak voor.
Daar komt ze echt niet achter.

68
00:06:50,119 --> 00:06:52,703
Je moet daar echt mee ophouden.

69
00:06:52,704 --> 00:06:57,667
Je bent zelf al interessant genoeg
zonder te liegen over wie je bent.

70
00:06:57,668 --> 00:07:01,754
Het is niet echt een leugen.
Ik doe er niemand kwaad mee.

71
00:07:01,755 --> 00:07:05,384
En trouwens, ik lieg over wie jij bent.

72
00:07:06,885 --> 00:07:08,928
Ik ben ook interessant genoeg.

73
00:07:08,929 --> 00:07:12,140
Lieve hemel, Bessie. Roger is er weer.

74
00:07:12,141 --> 00:07:17,270
Welkom terug. Ik ben Roger Davis
en dit is <i>The Fabric of New York.</i>

75
00:07:17,271 --> 00:07:19,480
In een hartverwarmend verhaal...

76
00:07:19,481 --> 00:07:25,028
Maar hij ziet er niet bedroefd uit.
- Hij probeert zich gewoon sterk te houden.

77
00:07:27,072 --> 00:07:30,993
En wat is hij knap.
- Maar wel wat magertjes.

78
00:07:32,077 --> 00:07:35,329
Na Harry's dood
ben jij ook veel afgevallen.

79
00:07:35,330 --> 00:07:37,749
Ik zag er geweldig uit.

80
00:07:39,376 --> 00:07:44,756
Wist je dat z'n vrouw Joods was?
- Ja, dat had je me verteld.

81
00:07:45,757 --> 00:07:48,677
Vreselijk wat er met haar gebeurd is.

82
00:07:49,678 --> 00:07:54,640
Dat overkomt ons allemaal.
We kunnen niet allemaal honderd worden.

83
00:07:54,641 --> 00:07:58,187
Hou toch op. Je komt er wel weer bovenop.

84
00:09:21,103 --> 00:09:24,398
TER NAGEDACHTENIS AAN
Elizabeth 'Bessie' Stern

85
00:09:30,153 --> 00:09:34,323
Ga je op reis, Eleanor?
- Ik ga verhuizen.

86
00:09:34,324 --> 00:09:36,201
Naar New York? Jij?

87
00:09:36,326 --> 00:09:41,372
M'n dochter vraagt me al heel lang
om bij haar in te trekken.

88
00:09:41,373 --> 00:09:45,085
Die pillenverslaafde
of degene die je niet meer spreekt?

89
00:09:47,921 --> 00:09:50,590
Leuk je gekend te hebben, Clarice.

90
00:09:51,591 --> 00:09:54,261
Doe Melvin de groeten van me.

91
00:09:55,637 --> 00:09:59,640
We hebben laatst
zo'n leuke avond gehad samen.

92
00:09:59,641 --> 00:10:02,393
Wat is hij sterk.

93
00:10:02,394 --> 00:10:05,230
Je kletst uit je nek, Eleanor.

94
00:10:07,399 --> 00:10:12,695
Hoelang blijft <i>bubbe?</i>
- Ik denk een maandje of twee.

95
00:10:12,696 --> 00:10:17,199
Ik moet haar overtuigen
dat ze beter af is in zo'n...

96
00:10:17,200 --> 00:10:18,743
In zo'n...

97
00:10:18,744 --> 00:10:21,246
Hou op.
- Ze is dol op jouw ideeën.

98
00:10:24,624 --> 00:10:26,126
Ik zie jullie.

99
00:10:28,128 --> 00:10:31,006
Ik help wel even.
- Nee, dat hoeft niet.

100
00:10:32,799 --> 00:10:34,551
Bedankt.

101
00:10:39,639 --> 00:10:42,600
Gaat het wel met je?
- Ja, hoe was uw vlucht?

102
00:10:42,601 --> 00:10:45,311
Krijg je wel genoeg te eten?

103
00:10:45,312 --> 00:10:48,689
Heb je het koud?
- Nee, we zijn binnen, mam.

104
00:10:48,690 --> 00:10:51,318
Je haar is korter.
- Vind je het mooi?

105
00:10:52,486 --> 00:10:54,362
Ik vond het eerder mooier.

106
00:10:54,363 --> 00:10:57,448
Waar staat de auto?
- We nemen een Uber.

107
00:10:57,449 --> 00:11:00,659
Dus Dave heeft de auto.
- Dat zei ik niet.

108
00:11:00,660 --> 00:11:03,371
Maxie, heeft je vader de auto gekregen?

109
00:11:03,372 --> 00:11:05,748
Denk er maar even over na.

110
00:11:05,749 --> 00:11:10,629
Ik ga naar het toilet.
Vertel me alles maar in de Uber.

111
00:11:15,509 --> 00:11:17,719
Die gaat nog lang niet dood.

112
00:11:19,429 --> 00:11:21,014
Vertel mij wat.

113
00:11:29,398 --> 00:11:32,733
Uw eerste keer hier?
- Welnee, zeg.

114
00:11:32,734 --> 00:11:38,073
Ik heb 40 jaar in de Bronx gewoond
voordat we naar Florida zijn verhuisd.

115
00:11:39,366 --> 00:11:41,493
In dat geval, welkom thuis.

116
00:11:43,453 --> 00:11:45,997
Maar Manhattan is nieuw voor me.

117
00:11:46,998 --> 00:11:53,296
Ik ben 94 en vandaag ga ik
voor het eerst in Manhattan wonen.

118
00:11:55,090 --> 00:11:56,800
Ik woon in Staten.

119
00:11:57,843 --> 00:11:59,761
Wat erg voor je.

120
00:12:17,779 --> 00:12:20,823
Waarom woon je hier ook alweer?

121
00:12:20,824 --> 00:12:24,243
Dit is een heel fijn appartement, mam.

122
00:12:24,244 --> 00:12:28,581
We zitten zo'n beetje
midden op de snelweg te eten.

123
00:12:28,582 --> 00:12:30,583
Dat kan niet gezond zijn.

124
00:12:30,584 --> 00:12:34,211
Het is betaalbaar.
- Nou, lekker dan.

125
00:12:34,212 --> 00:12:36,256
Ik vind het hier leuk.

126
00:12:36,756 --> 00:12:39,301
Bedoelt hij dat sarcastisch?

127
00:12:41,052 --> 00:12:45,806
Maxie, je bent nu student.
Bevalt het een beetje?

128
00:12:45,807 --> 00:12:49,602
Ik kook volgende week met de sabbat.
Zijn jullie er dan?

129
00:12:49,603 --> 00:12:52,606
Ik heb al plannen, mam.
- Een date?

130
00:12:53,607 --> 00:12:55,525
Ben je weer aan het daten?

131
00:12:58,778 --> 00:13:01,947
Denk je soms dat hij dat niet weet?

132
00:13:01,948 --> 00:13:05,576
Je moeder had op school
vriendjes bij de vleet.

133
00:13:05,577 --> 00:13:08,579
Stiekem jongens op haar kamer.
- Moet dit?

134
00:13:08,580 --> 00:13:13,667
Hoe noemden ze je toen ook alweer, Lisa?
Het was iets heel grofs.

135
00:13:13,668 --> 00:13:16,212
Grappig, maar grof.
- Mam.

136
00:13:16,213 --> 00:13:18,632
Wat?
- Hou alsjeblieft op.

137
00:13:25,430 --> 00:13:28,057
'Het Matras van de Klas', dat was het.

138
00:13:28,058 --> 00:13:33,479
Ik kom wel met de sabbat.
- Gelukkig nog één goede Jood. Dank je.

139
00:13:33,480 --> 00:13:36,440
Ik zal gestoofde <i>gorgl</i> voor je maken.

140
00:13:36,441 --> 00:13:39,110
Klinkt dat goed?
- Ja, prima.

141
00:13:41,154 --> 00:13:46,910
M'n trainers moeder woont in Bay Ridge.
Het klonk ideaal voor ouderen zoals jij.

142
00:13:47,035 --> 00:13:50,329
Hoezo?
Hebben ze daar soms een mortuarium?

143
00:13:50,330 --> 00:13:54,875
Ik heb je trouwens opgegeven
voor een Broadway-zanggroep bij het JCC.

144
00:13:54,876 --> 00:13:58,797
Dat mortuarium klinkt toch
zo gek nog niet.

145
00:14:01,800 --> 00:14:05,511
Wat is dat voor apparaat?
Hoe kun je leven in deze bende?

146
00:14:05,512 --> 00:14:10,683
Dat is een hometrainer. Ik heb hem
hier neergezet toen Max ging studeren.

147
00:14:10,684 --> 00:14:15,522
Zodra we iets voor je hebben gevonden,
wordt dit m'n work-outkamer.

148
00:14:18,024 --> 00:14:21,360
Wacht eens, hoe kom je hier nou aan?

149
00:14:21,361 --> 00:14:26,533
Ik heb in de opslag allemaal oude foto's
en spullen van papa gevonden.

150
00:14:29,327 --> 00:14:32,289
Ga je morgen met me naar Coney Island?

151
00:14:33,957 --> 00:14:38,544
Ik moet gewoon werken op donderdag.
- Hoe belangrijk kan het zijn?

152
00:14:38,545 --> 00:14:43,132
Ik heb de opening van een enorm restaurant
in het Lincoln Center.

153
00:14:43,133 --> 00:14:45,843
Wat moet ik hier de hele dag doen?

154
00:14:45,844 --> 00:14:50,431
Ik heb je opgegeven
voor een activiteit bij het JCC.

155
00:14:50,432 --> 00:14:52,642
Wie weet maak je daar wel vrienden.

156
00:15:39,314 --> 00:15:40,565
Hallo.

157
00:17:21,416 --> 00:17:23,250
Werk nou mee.

158
00:17:23,251 --> 00:17:27,922
Heb je hulp nodig?
- Ik zou je er dik voor betalen.

159
00:17:30,884 --> 00:17:34,178
M'n vriendin had ook zo'n vest.

160
00:17:34,179 --> 00:17:38,724
Irritante rits. Je moet hem
een beetje heen en weer bewegen.

161
00:17:38,725 --> 00:17:40,809
Kijk toch eens aan.

162
00:17:40,810 --> 00:17:43,271
Bedankt, erg aardig van je.

163
00:17:45,482 --> 00:17:48,568
We moeten elkaar een beetje helpen.

164
00:17:51,404 --> 00:17:55,033
Kom je ook?
Je bent hier voor de groep, toch?

165
00:17:57,076 --> 00:18:01,747
Maak je geen zorgen.
De eerste keer is altijd lastig.

166
00:18:01,748 --> 00:18:04,209
Ik ben blij dat je er bent.

167
00:18:05,335 --> 00:18:06,503
Kom mee.

168
00:18:07,587 --> 00:18:09,506
Kom nou maar.

169
00:18:11,216 --> 00:18:12,300
Vooruit.

170
00:18:22,977 --> 00:18:25,855
Ik meld me vast even aan.

171
00:19:11,317 --> 00:19:15,404
Hallo, allemaal.
- Hallo, April.

172
00:19:15,405 --> 00:19:17,698
Fijn om jullie te zien.

173
00:19:17,699 --> 00:19:21,994
Voor we beginnen,
wil ik jullie even voorstellen aan Nina.

174
00:19:21,995 --> 00:19:25,164
Stel jezelf maar voor aan de groep, schat.

175
00:19:27,709 --> 00:19:32,046
Ik wil jullie allereerst bedanken
dat ik hier mag zijn.

176
00:19:33,047 --> 00:19:38,635
Ik studeer aan NYU en ik schrijf
een artikel voor journalistiek.

177
00:19:38,636 --> 00:19:41,347
Ik ben hier dus alleen als toeschouwer.

178
00:19:42,515 --> 00:19:46,268
April, we hebben ook een nieuw lid.

179
00:19:46,269 --> 00:19:49,939
Wat een hoop nieuwe gezichten.
Stel jezelf even voor.

180
00:19:54,277 --> 00:19:57,696
Ik ben Eleanor.
- Hallo, Eleanor.

181
00:19:57,697 --> 00:20:02,242
Ik zal even uitleggen wat we hier doen,
voordat we beginnen.

182
00:20:02,243 --> 00:20:05,370
We zijn in de eerste plaats
een praatgroep.

183
00:20:05,371 --> 00:20:11,961
Soms schrijven we over de Holocaust,
maar meestal praten we er met elkaar over.

184
00:20:13,046 --> 00:20:18,050
Over de Holocaust?
- Over je ervaringen als overlevende.

185
00:20:18,051 --> 00:20:23,055
Over hoe je je door het leven navigeert
na wat je hebt meegemaakt.

186
00:20:23,056 --> 00:20:29,228
De Holocaust Survivors Support Group
is er om je verhaal kwijt te kunnen.

187
00:20:31,230 --> 00:20:36,151
Het spijt me.
- Nee, blijf gewoon.

188
00:20:36,152 --> 00:20:39,404
Ik begrijp dat dit emotioneel kan zijn.

189
00:20:39,405 --> 00:20:45,702
De meeste mensen weten niet hoe alleen
je je kunt voelen als overlevende.

190
00:20:45,703 --> 00:20:49,749
Maar je hoeft nu niet meer alleen te zijn.

191
00:20:50,750 --> 00:20:52,418
Waar kom je vandaan?

192
00:21:04,305 --> 00:21:07,767
Ik ben geboren in Polen.

193
00:21:09,852 --> 00:21:12,397
Wil je iets over je familie vertellen?

194
00:21:15,733 --> 00:21:20,238
M'n ouders waren heel vriendelijke mensen.

195
00:21:30,540 --> 00:21:32,041
Bess.

196
00:21:38,172 --> 00:21:40,299
Ik was daar weer.

197
00:21:53,855 --> 00:21:58,735
Ik zag m'n broer die door het bos rende.

198
00:22:00,737 --> 00:22:02,321
Ik weet het niet.

199
00:22:04,782 --> 00:22:09,245
Wat heb ik nou helemaal gedaan?
- Meer dan de meeste mensen.

200
00:22:10,705 --> 00:22:13,999
Wat heb ik bereikt, El?
Vertel me dat eens.

201
00:22:14,000 --> 00:22:19,254
Je hebt je kinderen grootgebracht.
Je hebt in de synagoge gewerkt.

202
00:22:19,255 --> 00:22:23,633
En dankzij jou
heeft Clarice haar tv zachter gezet.

203
00:22:23,634 --> 00:22:26,012
Hij zou veel meer gedaan hebben.

204
00:22:27,096 --> 00:22:28,514
M'n broer.

205
00:22:29,849 --> 00:22:31,267
Zo'n goede knul.

206
00:22:36,314 --> 00:22:42,236
Mensen kijken naar m'n arm
en vragen me dan hoe het was.

207
00:22:44,822 --> 00:22:47,658
Ik zeg dan alleen dat het vreselijk was.

208
00:22:49,911 --> 00:22:51,537
Meer vertel ik niet.

209
00:22:52,580 --> 00:22:55,540
Zelfs niet aan m'n eigen kinderen.

210
00:22:55,541 --> 00:22:58,293
Dat hoeft ook niet.

211
00:22:58,294 --> 00:23:02,215
Er is verder niemand meer
die m'n broer nog gekend heeft.

212
00:23:03,883 --> 00:23:09,097
Straks ben ik ook dood zonder ooit
iemand over hem verteld te hebben.

213
00:23:09,931 --> 00:23:12,183
Ik wil dat iemand het weet.

214
00:23:12,892 --> 00:23:15,770
Ik had het aan iemand moeten vertellen.

215
00:23:16,354 --> 00:23:18,898
Waarom leef ik nog wel?

216
00:23:20,733 --> 00:23:24,237
Goed zo, Eleanor.
Heel goed voor een eerste keer.

217
00:23:25,238 --> 00:23:29,032
Sami, wil je ons over je week vertellen?

218
00:23:29,033 --> 00:23:33,578
Zeker, maar eerst:
Eleanor, welkom bij onze groep.

219
00:23:33,579 --> 00:23:35,664
Zodra je begint met praten...

220
00:23:35,665 --> 00:23:40,502
...zul je merken
dat het heel bevrijdend werkt.

221
00:23:40,503 --> 00:23:43,381
Zo heb ik het ervaren.

222
00:23:44,423 --> 00:23:46,300
Welkom.

223
00:23:48,386 --> 00:23:50,471
Dat was prachtig, Eleanor.

224
00:23:51,472 --> 00:23:54,308
Tot volgende week?
- Prima.

225
00:23:59,063 --> 00:24:02,150
Eleanor, hallo. Ik ben Nina.

226
00:24:03,151 --> 00:24:05,027
Ik heb je net gezien, ja.

227
00:24:06,654 --> 00:24:09,865
Uw verhaal over uw broer
was heel ontroerend.

228
00:24:09,866 --> 00:24:12,951
Ik vroeg me af...

229
00:24:12,952 --> 00:24:17,414
...of ik m'n artikel
misschien over u zou mogen schrijven.

230
00:24:17,415 --> 00:24:19,458
Nee, liever niet.

231
00:24:21,002 --> 00:24:24,171
Wat dacht u van koffie?
Of een keer bellen?

232
00:24:24,172 --> 00:24:27,300
Ik wil u graag spreken.
- Geen interesse.

233
00:25:05,588 --> 00:25:08,883
Pak maar. Ik heb genoeg gehad.
- Bedankt.

234
00:25:19,352 --> 00:25:22,897
Weet je met wie ik college heb?
Hailey Reed.

235
00:25:25,858 --> 00:25:27,068
Ken je haar nog?

236
00:25:28,527 --> 00:25:31,948
Uit groep acht.
Dat meisje met die rare vader.

237
00:25:33,199 --> 00:25:35,992
Ze doet hetzelfde vak als ik.

238
00:25:35,993 --> 00:25:38,871
Jij zou het ook wel interessant vinden.

239
00:25:40,039 --> 00:25:42,667
Journalistiek en Maatschappij.

240
00:25:45,169 --> 00:25:47,713
Jij wilde toch creatief schrijven?

241
00:25:48,756 --> 00:25:51,341
Kun je de harde nieuwswereld wel aan?

242
00:25:51,342 --> 00:25:56,930
Jij vindt poëzie maar zonde van de tijd.
- Dat heb ik nooit gezegd.

243
00:25:56,931 --> 00:26:02,603
Het is een mooie hobby,
maar niet iets om je werk van te maken.

244
00:26:28,296 --> 00:26:30,797
Waar kom jij vandaan?

245
00:26:30,798 --> 00:26:34,342
Mam, ik schrok me rot.

246
00:26:34,343 --> 00:26:36,511
Je hebt een date gehad.

247
00:26:36,512 --> 00:26:41,142
Nee, ik heb gewoon een ommetje gemaakt.
- In die kleren?

248
00:26:42,768 --> 00:26:44,270
Blijkbaar niet dus.

249
00:26:45,271 --> 00:26:48,773
Hebt u medische hulp nodig, mevrouw?
- Zeg iets.

250
00:26:48,774 --> 00:26:52,694
Kunt u me horen? Er is hulp onderweg.
- Nee, sorry.

251
00:26:52,695 --> 00:26:57,365
We testen de... Dank u wel.
- Oké, geen probleem.

252
00:26:57,366 --> 00:26:59,451
Dit is overdreven.

253
00:26:59,452 --> 00:27:03,872
Mam, dit is voor als je valt
en niet bij de telefoon kunt en...

254
00:27:03,873 --> 00:27:04,956
En wat?

255
00:27:04,957 --> 00:27:10,920
Mam, ik heb vreselijk veel te doen
en ik kan hier niet de hele tijd zijn.

256
00:27:10,921 --> 00:27:13,256
Jij hebt nog nooit alleen gewoond.

257
00:27:13,257 --> 00:27:18,261
Ik wil niet dat er iets met je gebeurt.
- Wat kan er nou gebeuren?

258
00:27:18,262 --> 00:27:24,476
Er zit een prachtig seniorencomplex
in de Upper West Side.

259
00:27:24,477 --> 00:27:30,774
Je woont daar op jezelf. Ze komen alleen
's ochtends langs om te zien hoe het gaat.

260
00:27:30,775 --> 00:27:34,652
Ik heb een... Wacht even.
Ik heb een brochure.

261
00:27:34,653 --> 00:27:39,908
Ze hebben leuke activiteiten en je kunt
het vast goed vinden met andere bewoners.

262
00:27:39,909 --> 00:27:44,245
Dat zou je ook zeggen over Guantánamo
als daar plek zou zijn.

263
00:27:44,246 --> 00:27:48,626
Kijk zelf maar even.
Het ziet er echt fantastisch uit.

264
00:27:52,922 --> 00:27:55,216
Wat heb je een hoop berichtjes.

265
00:27:56,217 --> 00:28:00,261
Wie is Nina?
- Geef maar even aan mij.

266
00:28:00,262 --> 00:28:05,476
Ze heeft je nummer van de intekenlijst.
- Ik ken haar van het JCC.

267
00:28:07,812 --> 00:28:10,647
Ik zei het toch? Je hebt vrienden gemaakt.

268
00:28:10,648 --> 00:28:13,984
Het gaat haar vast alleen om een donatie.

269
00:31:20,713 --> 00:31:23,339
Hallo?
- Hé, <i>bubbe.</i>

270
00:31:23,340 --> 00:31:29,137
Maxie. Ik was net met het eten bezig.
Wat is er, lieverd?

271
00:31:29,138 --> 00:31:34,142
M'n vriend treedt vanavond op,
dus ik kan niet komen eten.

272
00:31:34,143 --> 00:31:35,602
Vindt u dat erg?

273
00:31:35,603 --> 00:31:41,024
Welnee, ik begrijp het wel.
We doen het gewoon volgende week.

274
00:31:41,025 --> 00:31:46,654
Zeker? Ik kan nog afzeggen.
- Het geeft niet. Veel plezier vanavond.

275
00:31:46,655 --> 00:31:48,656
Oké, ik hou van u.

276
00:31:48,657 --> 00:31:50,659
Ik ook van jou, lieverd.

277
00:32:08,510 --> 00:32:12,056
Ik was verrast dat u belde.
Ik hoorde steeds maar niks.

278
00:32:16,602 --> 00:32:22,024
Laten we dit maar snel doen dan.
- Ja, goed. Snel is prima.

279
00:32:27,780 --> 00:32:29,907
Wanneer kwam u naar de VS?

280
00:32:30,991 --> 00:32:32,659
In 1952.

281
00:32:32,660 --> 00:32:34,577
Nee, 1953.

282
00:32:34,578 --> 00:32:36,955
U hebt nauwelijks een accent.

283
00:32:38,957 --> 00:32:42,503
Ik woon hier dan ook al heel lang.
- Natuurlijk.

284
00:32:44,254 --> 00:32:46,715
Ik heb nog een paar vragen.

285
00:32:47,216 --> 00:32:50,468
Je neemt de journalistiek
wel erg serieus, hè?

286
00:32:50,469 --> 00:32:54,264
Moet je niet uitgaan met je vrienden
op vrijdagavond?

287
00:32:57,851 --> 00:33:01,313
Ik weet het niet.
Ik heb niet zoveel met uitgaan.

288
00:33:02,398 --> 00:33:03,857
En mensen zijn raar.

289
00:33:05,943 --> 00:33:10,279
Na vier jaar kostschool
verwatert dat allemaal wel een beetje.

290
00:33:10,280 --> 00:33:13,116
Ik heb niet echt vrienden meer.

291
00:33:13,117 --> 00:33:15,160
Dat hebben we dan gemeen.

292
00:33:23,168 --> 00:33:27,881
U vertelde dat u door het bos rende
met uw broer. Om te ontsnappen?

293
00:33:29,508 --> 00:33:33,845
Dit is niet echt een geschikt onderwerp
voor tijdens de sabbat.

294
00:33:33,846 --> 00:33:36,097
Je weet wat de sabbat is, toch?

295
00:33:36,098 --> 00:33:40,059
Ja, m'n moeder was Joods,
maar niet praktiserend.

296
00:33:40,060 --> 00:33:44,440
Hoe bedoel je dat ze Joods was?
Je bent het of je bent het niet.

297
00:33:45,566 --> 00:33:46,692
Nee, ik...

298
00:33:47,735 --> 00:33:49,069
Ik bedoelde niet...

299
00:33:50,696 --> 00:33:57,202
Ze is onlangs overleden.
- Lieve schat toch. Wat erg voor je.

300
00:33:58,370 --> 00:34:01,248
Hoe heette ze?
- Jeanne.

301
00:34:07,588 --> 00:34:10,757
Waar is het toilet?
- Die kamer door.

302
00:34:10,758 --> 00:34:12,259
Sorry.

303
00:34:31,987 --> 00:34:33,530
Het gaat goed.

304
00:34:34,531 --> 00:34:35,908
Het gaat wel goed.

305
00:34:56,512 --> 00:34:57,971
Nina?

306
00:35:03,685 --> 00:35:05,770
Wat doe je hier nou?

307
00:35:05,771 --> 00:35:09,107
Het spijt me, ik zag deze foto's staan.

308
00:35:10,651 --> 00:35:13,402
Is dat uw man?
- Ja, dat is Harry.

309
00:35:13,403 --> 00:35:17,198
En dat is Bessie.
Zij was m'n beste vriendin.

310
00:35:17,199 --> 00:35:18,825
Kende u haar uit New York?

311
00:35:18,826 --> 00:35:22,453
We woonden in hetzelfde complex
in de Bronx.

312
00:35:22,454 --> 00:35:26,374
Maar we waren bijna altijd
aan het strand te vinden.

313
00:35:26,375 --> 00:35:30,671
Coney Island was haar favoriete plek
in de hele wereld.

314
00:35:32,589 --> 00:35:34,131
Je hebt gehuild.

315
00:35:34,132 --> 00:35:37,969
Wat? Welnee.
- Heus wel, ik zie het aan je gezicht.

316
00:35:37,970 --> 00:35:40,514
Ga even zitten.

317
00:35:41,974 --> 00:35:43,684
Gaat het wel?

318
00:35:46,353 --> 00:35:51,440
Hoelang duurde het voordat u
over uw broer kon praten zonder te huilen?

319
00:35:51,441 --> 00:35:53,360
Hoelang is het geleden?

320
00:35:54,653 --> 00:35:56,905
Bijna een half jaar.

321
00:36:00,659 --> 00:36:02,119
Nina...

322
00:36:03,453 --> 00:36:07,707
...wil je morgen met me mee
naar de synagoge?

323
00:36:07,708 --> 00:36:09,333
Serieus?

324
00:36:09,334 --> 00:36:13,629
Elke Joodse vrouw moet de kans krijgen
om het geloof te ontdekken.

325
00:36:13,630 --> 00:36:18,343
En je mag me daar wel verder ondervragen.

326
00:36:19,928 --> 00:36:21,471
Dat lijkt me fijn.

327
00:36:47,831 --> 00:36:51,167
Later.
- Ik mocht u toch ondervragen?

328
00:36:51,168 --> 00:36:54,046
Je bent hier om te observeren en te leren.

329
00:37:00,928 --> 00:37:04,222
Hoe vaak komt u hier?
- Elke zaterdag.

330
00:37:06,433 --> 00:37:09,268
Hoe kent u haar?
- Ik ken haar niet.

331
00:37:09,269 --> 00:37:12,939
Niet? Zijn we nou
een bat mitswa binnengevallen?

332
00:37:12,940 --> 00:37:16,609
De sjoel was heel lang alleen voor mannen.

333
00:37:16,610 --> 00:37:20,321
Vrouwen waren niet welkom
en kregen zeker geen bat mitswa.

334
00:37:20,322 --> 00:37:22,074
Toen ik jong was...

335
00:37:26,119 --> 00:37:28,246
U moest vechten voor uw leven.

336
00:37:29,414 --> 00:37:30,456
Hoe dan ook.

337
00:37:30,457 --> 00:37:36,295
Ik heb gewoon nooit uiting kunnen geven
aan m'n Joodse identiteit.

338
00:37:36,296 --> 00:37:38,422
Hoe voelt u zich daarbij?

339
00:37:38,423 --> 00:37:40,467
Ben je soms een psychiater?

340
00:37:58,652 --> 00:38:00,861
Zie je die meisjes?

341
00:38:00,862 --> 00:38:06,284
Ik zou een bat mitswa moeten hebben.
Het zegt ze helemaal niks.

342
00:38:08,078 --> 00:38:13,166
Hallo, wat fijn om hier
twee nieuwe gezichten te zien.

343
00:38:14,376 --> 00:38:20,548
Ik zal me even voorstellen. Ik ben
rabbi Cohen. Ik ben hier zelf ook nieuw.

344
00:38:20,549 --> 00:38:24,135
U mag altijd contact met me opnemen.

345
00:38:24,136 --> 00:38:26,679
Ik hoop jullie hier vaker te zien.

346
00:38:26,680 --> 00:38:28,557
Ik moet weer even verder.

347
00:38:31,601 --> 00:38:33,478
Dat was apart.

348
00:38:35,313 --> 00:38:38,066
Hij leek me best aardig.
- Toe nou.

349
00:38:48,702 --> 00:38:54,290
Nee, dat heb ik al gezegd.
Dit is nu al de zevende keer of zo.

350
00:38:54,291 --> 00:38:57,919
Zeg dat lidmaatschap op
en stuur haar geen post meer.

351
00:38:59,880 --> 00:39:03,133
Sorry, ik zoek m'n laptop.

352
00:39:10,849 --> 00:39:15,937
Hoe gaat het met je huiswerk?
- Dat vraag je een student niet meer.

353
00:39:20,150 --> 00:39:23,612
Ik heb wel een onderwerp voor m'n project.

354
00:39:25,906 --> 00:39:28,741
Ja, een overlevende van de Holocaust.

355
00:39:28,742 --> 00:39:33,622
Ze gaat naar bat mitswa's
omdat ze er zelf nooit eentje heeft gehad.

356
00:39:38,085 --> 00:39:39,419
Maar goed...

357
00:39:40,253 --> 00:39:41,963
Een goed uitgangspunt.

358
00:39:43,715 --> 00:39:47,301
Ik zou me daarop focussen,
op die bat mitswa's.

359
00:39:47,302 --> 00:39:50,889
Weet je of mama
ooit een bat mitswa heeft gehad?

360
00:39:53,225 --> 00:39:54,934
Ik geloof het wel.

361
00:39:54,935 --> 00:39:58,105
Dat zou kunnen. Ik weet het niet meer.

362
00:40:08,115 --> 00:40:10,450
Vertel me eens over je moeder.

363
00:40:11,618 --> 00:40:15,830
Dan moet ik vast weer huilen.
- Nou en? Is dat zo erg?

364
00:40:15,831 --> 00:40:18,166
Wacht even. Pardon.

365
00:40:19,126 --> 00:40:22,461
We hebben water gekregen,
maar geen rietjes.

366
00:40:22,462 --> 00:40:26,507
We hebben geen rietjes.
Vanwege het milieu.

367
00:40:26,508 --> 00:40:29,969
Doet dit restaurant
nou ook al aan politiek?

368
00:40:29,970 --> 00:40:34,765
Laat ook maar. Kijk maar gewoon even
of je er twee kunt vinden.

369
00:40:34,766 --> 00:40:39,019
Ik hoef geen rietje.
- Twee, graag. Dank je wel.

370
00:40:39,020 --> 00:40:43,065
Waar had ik het over?
- Je wilt dat ik ga huilen.

371
00:40:43,066 --> 00:40:47,820
Als ik iets geleerd heb...
Schrijf dit maar op in je kladblokje.

372
00:40:47,821 --> 00:40:51,699
Je moet juist praten
over verdrietige dingen.

373
00:40:51,700 --> 00:40:55,661
Sommige gevluchte Joden
spraken nooit over de oorlog.

374
00:40:55,662 --> 00:40:59,582
Ze gingen gewoon door met hun leven.
En dat is mooi...

375
00:40:59,583 --> 00:41:03,169
...maar het kan je vanbinnen verteren.

376
00:41:03,170 --> 00:41:06,506
80 jaar later
laat het je nog steeds niet los.

377
00:41:10,385 --> 00:41:11,428
Die was raak.

378
00:41:19,853 --> 00:41:22,981
Ze was kunstenares.

379
00:41:24,149 --> 00:41:25,649
Fotografie.

380
00:41:25,650 --> 00:41:27,444
Was ze succesvol?

381
00:41:28,445 --> 00:41:30,989
Ja, dat was ze zeker.

382
00:41:32,115 --> 00:41:34,284
Vertel verder.

383
00:41:36,870 --> 00:41:41,081
Ze maakte elk jaar als ik jarig was
een nieuw portret van ons.

384
00:41:41,082 --> 00:41:44,710
Met dezelfde achtergrond, dezelfde pose.

385
00:41:44,711 --> 00:41:48,505
Om vast te leggen
hoe we ouder werden en groeiden.

386
00:41:48,506 --> 00:41:53,928
Ze verborg berichtjes in m'n kamer.
Het duurde soms weken om ze te vinden.

387
00:41:53,929 --> 00:41:56,555
Nu snap ik waarom m'n dochter me haat.

388
00:41:56,556 --> 00:41:59,725
Toe nou,
jij hebt vast ook veel liefs gedaan.

389
00:41:59,726 --> 00:42:03,896
Ik heb haar in leven gehouden.
Net als mijn moeder bij mij.

390
00:42:03,897 --> 00:42:06,733
Hoe was jouw moeder?
- Uitgeput.

391
00:42:09,694 --> 00:42:11,654
Hoe is het om 94 te zijn?

392
00:42:11,655 --> 00:42:17,493
Ik voel me nu net als toen ik 16 was.
Ik ben nog precies hetzelfde.

393
00:42:17,494 --> 00:42:19,662
Als op die oude foto's?

394
00:42:19,663 --> 00:42:24,459
Ik was vroeger zo jong en knap.
- Je bent nog steeds knap.

395
00:42:25,961 --> 00:42:30,089
Mensen denken altijd
dat ouderen niet meer bezig zijn met seks.

396
00:42:30,090 --> 00:42:35,637
Maar ik denk nog steeds aan seks.
Dat verdwijnt niet zomaar.

397
00:42:36,721 --> 00:42:39,474
Soms mis ik het wel.

398
00:42:40,850 --> 00:42:44,061
En jij?
- Ik ben gay.

399
00:42:44,062 --> 00:42:46,313
Wat zeg je dat direct.

400
00:42:46,314 --> 00:42:51,194
Dat is gewoon wie ik ben.
- Ik vind het mooi dat je jezelf kunt zijn.

401
00:42:53,947 --> 00:42:57,158
Waar is hij? Hij zit in m'n haar.

402
00:43:04,249 --> 00:43:06,126
Ik ben blij dat je dat zegt.

403
00:43:09,129 --> 00:43:11,172
Je bent een tof mens, Eleanor.

404
00:43:16,219 --> 00:43:19,096
Mag ik je om een gunst vragen?
- Wat dan?

405
00:43:19,097 --> 00:43:24,143
Zou je bij m'n studie willen komen praten?
Daar word ik ook op beoordeeld.

406
00:43:24,144 --> 00:43:28,647
Wat moet ik zeggen dan?
- Wat je ook in de groep vertelt.

407
00:43:28,648 --> 00:43:33,485
Ik heb trouwens wel 20 minuten
over m'n moeder gepraat zonder te huilen.

408
00:43:33,486 --> 00:43:34,988
Graag gedaan.

409
00:43:36,323 --> 00:43:39,242
Goed dan, ik kom wel praten.

410
00:43:41,328 --> 00:43:44,414
Dank je wel. Heel erg bedankt.

411
00:43:55,342 --> 00:43:57,469
Wat officieel allemaal.

412
00:43:58,219 --> 00:44:00,888
Hallo, Eleanor.

413
00:44:00,889 --> 00:44:04,391
David Thompson,
hoofd van de faculteit Journalistiek.

414
00:44:04,392 --> 00:44:07,186
Wat fijn dat je wilde komen.
- Bedankt.

415
00:44:07,187 --> 00:44:09,646
Heb je alles wat je nodig hebt?

416
00:44:09,647 --> 00:44:13,526
We zijn nog even bezig
met de camera. Zo klaar.

417
00:44:17,655 --> 00:44:19,490
Wordt dit opgenomen?

418
00:44:19,491 --> 00:44:23,744
Ja, van onze docent
moeten we alles vastleggen.

419
00:44:23,745 --> 00:44:26,413
Dat hoort bij het journalistieke proces.

420
00:44:26,414 --> 00:44:29,625
Ik ga naar het toilet.
- Gaat het wel?

421
00:44:29,626 --> 00:44:34,297
Ik kan je vast vertellen
dat ik niet van verrassingen hou.

422
00:44:43,348 --> 00:44:45,016
Gaat het een beetje?

423
00:44:47,185 --> 00:44:49,728
Volgens mij was dit geen goed idee.

424
00:44:49,729 --> 00:44:53,941
Het komt wel goed.
Vertel gewoon wat je mij ook hebt verteld.

425
00:44:53,942 --> 00:44:57,236
Dat is het nou juist. Ik zou niet...

426
00:44:57,237 --> 00:45:00,489
Ik praat gewoon niet graag
over die periode.

427
00:45:00,490 --> 00:45:03,784
Over verdrietige dingen
moet je praten, toch?

428
00:45:03,785 --> 00:45:07,038
Je moet niet naar mij luisteren.
- Te laat.

429
00:45:19,175 --> 00:45:21,928
Oké, we kunnen. Begin maar, Nina.

430
00:45:23,096 --> 00:45:27,516
Eleanor Morgenstein, bedankt dat je hier
je verhaal wilt komen delen.

431
00:45:27,517 --> 00:45:30,478
Ik heb al verteld over onze interviews.

432
00:45:46,870 --> 00:45:48,580
Eerlijk gezegd...

433
00:45:53,626 --> 00:45:57,005
...wil ik weer even terug naar het begin.

434
00:45:59,466 --> 00:46:05,054
Ik was negen. Een christelijk gezin
had ons in huis genomen.

435
00:46:06,347 --> 00:46:11,227
M'n broer, ik en onze moeder.

436
00:46:12,020 --> 00:46:13,563
We woonden...

437
00:46:15,064 --> 00:46:17,442
...in een kleine kast.

438
00:46:18,443 --> 00:46:21,237
Zo hebben we jarenlang geleefd.

439
00:46:24,657 --> 00:46:29,787
Ik zag de wereld alleen
door de latten van een deur.

440
00:46:31,206 --> 00:46:33,749
Daarbuiten werd er geleefd.

441
00:46:33,750 --> 00:46:39,005
Voor mij bestond alles
aan de andere kant van die deur.

442
00:46:44,802 --> 00:46:46,888
Toen ik in New York kwam...

443
00:46:48,139 --> 00:46:51,266
...keek ik vaak omhoog
als ik in de metro zat.

444
00:46:51,267 --> 00:46:56,813
Dan zag ik de roosters
en de mensen die boven me liepen.

445
00:46:56,814 --> 00:47:01,152
En dan dacht ik: voor al die mensen...

446
00:47:02,779 --> 00:47:04,781
...gaat het leven door.

447
00:47:07,242 --> 00:47:08,868
Het leven.

448
00:47:11,329 --> 00:47:13,498
Maar voor mij ging dat niet op.

449
00:47:18,336 --> 00:47:19,879
Op een dag...

450
00:47:22,215 --> 00:47:25,843
...ging die kastdeur open.

451
00:47:28,429 --> 00:47:30,265
Er stonden soldaten.

452
00:47:33,768 --> 00:47:35,228
M'n moeder...

453
00:47:38,815 --> 00:47:41,776
Ze hield ons zo stevig vast.

454
00:47:44,612 --> 00:47:46,948
Ze wilde ons niet loslaten.

455
00:47:49,784 --> 00:47:53,079
Ze liet ons niet los.

456
00:47:56,040 --> 00:47:59,794
Ik voel nog steeds
hoe ze m'n hand vasthield.

457
00:48:17,895 --> 00:48:21,189
Dat was niet best.
- Je deed het geweldig.

458
00:48:21,190 --> 00:48:23,818
Je doet jezelf echt tekort.

459
00:48:24,736 --> 00:48:27,154
Mensen luisteren graag naar je.

460
00:48:27,155 --> 00:48:29,865
Heb je tijd om met m'n docent te praten?

461
00:48:29,866 --> 00:48:33,453
Ik moet met Lisa
naar een woning gaan kijken.

462
00:48:35,455 --> 00:48:39,625
Als je liever iets met mij doet,
kunnen we wel een tripje maken.

463
00:48:39,626 --> 00:48:42,545
Een tripje? Geef mij ook eens wat.

464
00:48:43,546 --> 00:48:48,092
Ik hou niet van verrassingen,
maar ik ben nu toch wel benieuwd.

465
00:48:49,218 --> 00:48:53,430
Die woning kan wel wachten.
- Oké, laten we gaan dan.

466
00:48:53,431 --> 00:48:57,017
Ik breng even m'n tas thuis, goed?
Ik woon vlakbij.

467
00:48:57,018 --> 00:49:00,730
Ik ga niet mee je studentenhuis in, hoor.

468
00:49:08,613 --> 00:49:10,239
Geen studentenhuis.

469
00:49:12,325 --> 00:49:15,410
M'n grootouders konden het nog
goedkoop kopen.

470
00:49:15,411 --> 00:49:16,788
Foto's.

471
00:49:19,540 --> 00:49:21,167
Kijk toch eens.

472
00:49:22,377 --> 00:49:26,673
Nina, ik wist niet
dat je ook gedichten schreef.

473
00:49:27,674 --> 00:49:29,633
Toen zat ik in de tweede.

474
00:49:29,634 --> 00:49:33,346
Mag ik deze lenen?
- Ja, hou maar.

475
00:49:34,222 --> 00:49:36,765
Schrijf je nog gedichten?

476
00:49:36,766 --> 00:49:42,020
Niet echt, maar dat boek heeft me wel
een beurs voor de Putney School bezorgd.

477
00:49:42,021 --> 00:49:44,148
Waar is dat?
- In Vermont.

478
00:49:45,149 --> 00:49:48,068
Ik wilde hier zo snel mogelijk weg.

479
00:49:48,069 --> 00:49:51,863
Was het zo erg?
- M'n ouders hadden constant ruzie.

480
00:49:51,864 --> 00:49:54,366
Wat vervelend voor je als kind.

481
00:49:54,367 --> 00:49:57,954
Ja, het was niet echt de leukste periode.

482
00:49:59,664 --> 00:50:01,082
Wacht eens.

483
00:50:03,459 --> 00:50:08,380
Heb je me soms iets niet verteld?
- Nee, hoor. Ben je zover?

484
00:50:08,381 --> 00:50:13,552
Je had wel even mogen zeggen
dat je vader Roger Davis is.

485
00:50:13,553 --> 00:50:17,472
Roger Davis is m'n vader.
En onze Uber is er.

486
00:50:17,473 --> 00:50:22,227
Als Bessie nog zou leven,
zou ze erbij neervallen. Is hij hier?

487
00:50:22,228 --> 00:50:27,232
Hij is zo knap en slim. Bessie zei al
dat hij een Joodse vrouw had.

488
00:50:27,233 --> 00:50:29,902
Dat verklaart een hoop.

489
00:50:32,155 --> 00:50:35,991
Mag dit ding nu af?
Ik moet bijna overgeven.

490
00:50:35,992 --> 00:50:37,660
We zijn er nog niet.

491
00:50:42,290 --> 00:50:46,836
Volgens mij ben ik een grotere fan
van Roger Davis dan jij.

492
00:50:48,796 --> 00:50:51,257
Nee, ik hou echt van m'n vader.

493
00:50:53,384 --> 00:50:55,178
Maar het is een rare tijd.

494
00:50:56,971 --> 00:50:59,098
Hij praat nooit over m'n moeder.

495
00:51:00,099 --> 00:51:02,810
Als ik over haar begin, loopt hij weg.

496
00:51:05,313 --> 00:51:06,814
Alsof ze...

497
00:51:08,065 --> 00:51:09,775
...er nooit is geweest.

498
00:51:09,776 --> 00:51:11,402
Lieverd toch.

499
00:51:16,532 --> 00:51:18,659
Stop hier rechts maar.

500
00:51:28,669 --> 00:51:30,797
Gaat het?
- Het lukt wel.

501
00:51:35,343 --> 00:51:38,429
Oké, u mag uw masker afdoen, mevrouw.

502
00:51:53,277 --> 00:51:57,824
Dit is niet wat ik verwacht had.
Ik wilde gewoon iets leuks met je doen.

503
00:52:01,744 --> 00:52:03,496
Eleanor?

504
00:52:09,043 --> 00:52:11,671
Het is nog precies hetzelfde.

505
00:52:14,841 --> 00:52:18,052
Dank je wel.
- Zullen we even rondkijken?

506
00:53:01,679 --> 00:53:04,306
Wat ontzettend leuk, Eleanor.

507
00:53:04,307 --> 00:53:09,103
Laten we vast een datum afspreken
en een passage uit de Thora.

508
00:53:16,527 --> 00:53:21,448
Vandaag over vier weken.
- Zo snel al? Oké, prima.

509
00:53:21,449 --> 00:53:22,991
Perfect.

510
00:53:22,992 --> 00:53:28,371
In dat geval
wordt jouw passage uit de Thora...

511
00:53:28,372 --> 00:53:29,874
Even kijken.

512
00:53:31,000 --> 00:53:33,169
Het verhaal van Jakob en Esau.

513
00:53:35,963 --> 00:53:41,718
Ik weet dat je bekend bent met de Thora,
maar ik doe dit bij al m'n leerlingen.

514
00:53:41,719 --> 00:53:43,930
Laat me dus maar even begaan.

515
00:53:48,726 --> 00:53:52,729
Het verhaal van Jakob en z'n broer Esau...

516
00:53:52,730 --> 00:53:56,691
...is een verhaal vol intrige en passie.

517
00:53:56,692 --> 00:54:00,946
Rabbi, ik ben al 200 jaar oud.
Hou het een beetje kort.

518
00:54:00,947 --> 00:54:05,575
Goed dan. Kun jij me dan vertellen
waarom Jakob z'n vaders zegen wil?

519
00:54:05,576 --> 00:54:10,706
Omdat z'n oudere broer
een slechte en egoïstische man is.

520
00:54:11,707 --> 00:54:12,917
Goed zo.

521
00:54:13,918 --> 00:54:17,379
En?
- Hij verdient z'n geboorterecht niet.

522
00:54:17,380 --> 00:54:22,384
En Jakob wel, want hij weet dat hij
de geboden van de Heer zal opvolgen.

523
00:54:22,385 --> 00:54:24,010
Heel goed.

524
00:54:24,011 --> 00:54:26,805
Maar Isaak wil hem z'n zegen niet geven.

525
00:54:26,806 --> 00:54:32,686
Jakob besluit zich voor te doen als Esau
en bedekt zich daarom met schapenvacht.

526
00:54:32,687 --> 00:54:38,566
Want Esau was erg behaard
en z'n vader was blind.

527
00:54:38,567 --> 00:54:44,239
En met de stem van z'n broer zegt hij:
Vader, geef me uw zegen.

528
00:54:44,240 --> 00:54:48,827
Isaak steekt z'n handen uit
en voelt de schapenvacht.

529
00:54:48,828 --> 00:54:53,791
Hij denkt dat het Esau is
en geeft hem z'n zegen. En dat was het.

530
00:54:54,458 --> 00:54:58,586
Jakob kon dus de identiteit
van z'n broer aannemen...

531
00:54:58,587 --> 00:55:01,507
...zonder enige consequenties?

532
00:55:06,595 --> 00:55:10,891
Behalve dat hij aartsvader
van onze religie is geworden.

533
00:55:15,771 --> 00:55:21,777
Het verhaal gaat uiteindelijk
niet om misleiding, maar om de waarheid.

534
00:55:23,362 --> 00:55:29,326
Maar afhankelijk van de omstandigheden
is misleiding niet altijd even slecht.

535
00:55:30,453 --> 00:55:33,080
Het gaat om de bedoeling.

536
00:55:42,214 --> 00:55:46,384
Het is natuurlijk nog niet af.
De bat mitswa moet er nog in.

537
00:55:46,385 --> 00:55:47,845
Het is goed.

538
00:55:49,013 --> 00:55:52,475
Serieus?
- Ja, het is genuanceerd.

539
00:55:53,517 --> 00:55:55,186
Het is persoonlijk.

540
00:55:56,437 --> 00:55:57,897
Het is ontroerend.

541
00:56:00,566 --> 00:56:03,152
En het is informatief.

542
00:56:05,279 --> 00:56:07,698
Ik wil met jullie uit eten.

543
00:56:08,991 --> 00:56:10,492
'Met jullie'?

544
00:56:10,493 --> 00:56:13,453
Met mij? Met ons twee samen?

545
00:56:13,454 --> 00:56:17,832
Hij wilde m'n artikel ineens lezen
en hij vond het goed.

546
00:56:17,833 --> 00:56:19,918
Dat verbaast me niks.

547
00:56:19,919 --> 00:56:24,090
Ik vond je gedichten ook erg goed.
- Echt waar?

548
00:56:25,716 --> 00:56:29,677
Is dit iets voor de ceremonie?
Ik hoef geen jurk aan.

549
00:56:29,678 --> 00:56:32,806
Jij trouwens ook niet.
- Sorry, ik?

550
00:56:32,807 --> 00:56:36,226
Pardon, waar zijn de paskamers?

551
00:56:36,227 --> 00:56:37,477
Een...

552
00:56:37,478 --> 00:56:38,895
...twee...

553
00:56:38,896 --> 00:56:40,189
...drie.

554
00:56:43,776 --> 00:56:47,779
Je ziet er geweldig uit.
Helemaal klaar voor je bat mitswa.

555
00:56:47,780 --> 00:56:51,616
Dat pak krijg je van mij.
- Dat hoeft echt niet.

556
00:56:51,617 --> 00:56:56,330
Het is mijn bat mitswa,
dus ik kan doen wat ik wil.

557
00:56:57,373 --> 00:56:59,332
Je bent prachtig.
- Jij ook.

558
00:56:59,333 --> 00:57:03,003
Voel je je goed?
- Ik voel me geweldig in dit pak.

559
00:57:04,004 --> 00:57:07,883
We zijn net een tweeling.
- Niemand ziet straks wie wie is.

560
00:57:19,311 --> 00:57:20,728
Mam.

561
00:57:20,729 --> 00:57:25,775
Mam? Wat ben je aan het doen?
- Kun je niet kloppen, Lisa?

562
00:57:25,776 --> 00:57:30,530
Het klonk alsof er een dier gewurgd werd.
- Heel leuk, dank je wel.

563
00:57:30,531 --> 00:57:32,157
Wat is dat?

564
00:57:32,158 --> 00:57:35,118
Niks. Ik ben aan het bidden.
- Waarvoor?

565
00:57:35,119 --> 00:57:38,037
Voor je vader.
Ik was kaddisj aan het zeggen.

566
00:57:38,038 --> 00:57:41,124
Het is vandaag z'n sterfdag en ik dacht...

567
00:57:41,125 --> 00:57:44,586
Papa is in augustus overleden.
Het is nu maart.

568
00:57:44,587 --> 00:57:45,795
Echt waar?

569
00:57:45,796 --> 00:57:50,258
Gaat het wel goed?
- Heus wel. Ik was gewoon even in de war.

570
00:57:50,259 --> 00:57:54,012
Ik maak me zorgen om je.
- Ik ga niet naar een tehuis.

571
00:57:54,013 --> 00:57:57,515
Je bent steeds weg en je neemt nooit op.

572
00:57:57,516 --> 00:58:00,059
Wat doe je eigenlijk?
- Het gaat goed.

573
00:58:00,060 --> 00:58:03,521
Highlights?
- Ja, een beetje.

574
00:58:03,522 --> 00:58:04,981
Staat je goed.

575
00:58:04,982 --> 00:58:07,901
Je wenkbrauwen kleuren er alleen niet bij.

576
00:58:07,902 --> 00:58:09,612
Ik had het nog gezegd.

577
00:58:21,373 --> 00:58:22,666
Bedankt.

578
00:58:27,213 --> 00:58:30,215
Bedankt.
- Welkom in de Knickerbocker.

579
00:58:30,216 --> 00:58:33,761
Ik hoor bij Roger Davis.
- Komt u maar mee.

580
00:58:36,597 --> 00:58:40,476
Hoe is het met je?
- Prima, goed je te zien.

581
00:58:41,644 --> 00:58:46,023
Eleanor, ik ben Roger.
- Dat weet ik heus wel.

582
00:58:48,943 --> 00:58:50,443
Wat zie je er mooi uit.

583
00:58:50,444 --> 00:58:53,112
Ik val maar meteen met de deur in huis.

584
00:58:53,113 --> 00:58:56,241
Ik heb jouw verhaal
aan m'n producer laten zien.

585
00:58:56,242 --> 00:59:00,787
Het zou een perfect item zijn
voor <i>The Fabric of New York.</i>

586
00:59:00,788 --> 00:59:05,708
Het is een inspirerend verhaal
over de veerkracht van de mens.

587
00:59:05,709 --> 00:59:09,004
Een stukje human interest over jou.
- Over mij?

588
00:59:10,506 --> 00:59:16,261
Je bent een overlevende van de Holocaust
die bewust weer voor het geloof kiest.

589
00:59:16,262 --> 00:59:19,389
Zo interessant ben ik niet, hoor.

590
00:59:19,390 --> 00:59:23,352
Je bent meer dan alleen interessant.
Je bent belangrijk.

591
00:59:25,354 --> 00:59:28,190
Het verhaal van jou en je broer...

592
00:59:28,691 --> 00:59:31,860
Ik vind dat mensen dat moeten horen.

593
00:59:32,736 --> 00:59:34,029
Dit stuk is...

594
00:59:35,114 --> 00:59:37,282
Het is heel ontroerend.

595
00:59:37,283 --> 00:59:40,995
Vond je m'n artikel zo goed?
- Het was prachtig.

596
00:59:42,454 --> 00:59:46,125
Je bent echt goed.
Je zou hier best mee verder kunnen.

597
00:59:48,168 --> 00:59:54,091
Hoeveel van mijn verhaal heb je gebruikt?
- Ik stuur het je vanavond wel.

598
00:59:56,260 --> 00:59:59,387
Pap, wat ontzettend gaaf.

599
00:59:59,388 --> 01:00:01,974
Wijn?
- Graag.

600
01:00:04,310 --> 01:00:05,686
Laten we proosten.

601
01:00:07,521 --> 01:00:09,440
Op Eleanor.

602
01:00:15,946 --> 01:00:21,409
'Als je als overlevende
terugdenkt aan de Holocaust...

603
01:00:21,410 --> 01:00:27,707
...keer je terug naar de donkerste periode
in de geschiedenis van de mensheid.

604
01:00:27,708 --> 01:00:32,795
'80 jaar later',
begint Eleanor Morgenstein...

605
01:00:32,796 --> 01:00:35,299
...'laat het me nog steeds niet los.'

606
01:00:39,636 --> 01:00:41,055
Wat heb ik...

607
01:01:03,702 --> 01:01:05,704
Mam, bagels.

608
01:01:09,541 --> 01:01:13,378
Waarom zie jij er zo netjes uit?
- Ik heb iets bij het JCC.

609
01:01:13,379 --> 01:01:14,754
In die kleren?

610
01:01:14,755 --> 01:01:19,801
Zo lang heb ik niet meer.
Ik wil er gewoon graag leuk bij lopen.

611
01:01:19,802 --> 01:01:22,720
Je ziet er ook echt leuk uit.
- Dank je.

612
01:01:22,721 --> 01:01:26,724
En Maxie, bedankt dat ik jouw bed
zolang mag inpikken.

613
01:01:26,725 --> 01:01:28,227
Geen probleem.

614
01:01:29,478 --> 01:01:33,606
Ik ga naar wat vrienden.
We kunnen een taxi delen.

615
01:01:33,607 --> 01:01:36,192
Nee, dat hoeft niet. Ik loop wel.

616
01:01:36,193 --> 01:01:40,238
Hoezo? Het is ijskoud.
Neem die taxi nou maar.

617
01:01:40,239 --> 01:01:41,740
Kom, dan gaan we.

618
01:01:47,579 --> 01:01:49,331
Dag, mam.
- Dag.

619
01:01:50,332 --> 01:01:52,251
Dag, schat.
- Hou van je.

620
01:01:59,800 --> 01:02:04,470
Kom maar, jongens.
Zet alles links maar klaar.

621
01:02:04,471 --> 01:02:07,223
Heb je haar nog gesproken?
- Ze is onderweg.

622
01:02:07,224 --> 01:02:09,350
En de gasten?
- Even kijken.

623
01:02:09,351 --> 01:02:11,395
Gasten?
- Een verrassing.

624
01:02:11,520 --> 01:02:14,480
Nee, pap. Eleanor haat verrassingen.

625
01:02:14,481 --> 01:02:15,858
Deze vast niet.

626
01:02:22,114 --> 01:02:26,869
Dit is belachelijk.
Die bus staat daar al een eeuwigheid.

627
01:02:27,953 --> 01:02:30,205
We staan stil.
- Niks aan te doen.

628
01:02:32,207 --> 01:02:34,375
Ik stap hier wel uit.

629
01:02:34,376 --> 01:02:38,045
Maxie, ik zie je later thuis wel weer.

630
01:02:38,046 --> 01:02:42,550
Oké, moet ik u ergens mee helpen?
- Nee, ik red me wel, lieverd.

631
01:02:42,551 --> 01:02:45,387
Ik hou van u.
- Ik ook van jou.

632
01:02:48,682 --> 01:02:51,226
Kunt u stoppen bij 103rd en 3rd?

633
01:02:52,394 --> 01:02:53,479
Bedankt.

634
01:03:03,238 --> 01:03:04,740
Bel mama.

635
01:03:06,825 --> 01:03:10,411
<i>Bubbe</i> is net uitgestapt
en zit nu in een andere taxi.

636
01:03:10,412 --> 01:03:12,789
Zou u die taxi willen volgen?

637
01:03:16,585 --> 01:03:18,044
Bedankt.

638
01:03:18,045 --> 01:03:19,630
Daar ben je dan.

639
01:03:20,672 --> 01:03:25,259
Mooi pak, hoor. Hoe kom je daaraan?
- Van een oude vriendin.

640
01:03:25,260 --> 01:03:27,428
Noem je me nou oud?

641
01:03:27,429 --> 01:03:29,973
Zal ik je jas aannemen?
- Nee, dank je.

642
01:03:31,016 --> 01:03:32,392
Gaat het wel?

643
01:03:34,228 --> 01:03:36,230
Een beetje droge mond.

644
01:03:37,231 --> 01:03:40,817
Maar los daarvan...
- Het komt wel goed.

645
01:03:43,237 --> 01:03:46,573
Hallo, allemaal. Welkom.

646
01:03:47,574 --> 01:03:52,745
We zijn hier vandaag om de toewijding
en de overtuiging te vieren...

647
01:03:52,746 --> 01:03:58,834
...van een vrouw
die de Joodse traditie wil doorgeven.

648
01:03:58,835 --> 01:04:01,462
En in tegenstelling tot vele anderen...

649
01:04:01,463 --> 01:04:05,884
...wordt ze hier duidelijk
niet toe gedwongen door haar ouders.

650
01:04:08,011 --> 01:04:12,765
Wat dit soort dagen zo mooi maakt,
zijn ook de mensen om ons heen.

651
01:04:12,766 --> 01:04:17,228
Ik weet dat er veel vrienden zijn,
nieuwe en oude...

652
01:04:17,229 --> 01:04:20,189
...die Eleanor hierin willen steunen.

653
01:04:20,190 --> 01:04:23,276
Ik zie er nu nog een aantal binnenkomen...

654
01:04:23,277 --> 01:04:29,908
...die ook het belang van vriendschap
en geloof kennen in deze zware tijden.

655
01:04:32,202 --> 01:04:35,122
Wat ontzettend fijn dat jullie er zijn.

656
01:04:37,207 --> 01:04:40,960
Een stagiair heeft dit artikel
uit Florida gevonden.

657
01:04:40,961 --> 01:04:45,007
'Eleanor Morgenstein,
opgegroeid in Des Moines, Iowa'?

658
01:04:46,133 --> 01:04:52,681
Voor we beginnen, wil ik het woord geven
aan Eleanors vriendin Nina Davis.

659
01:05:10,741 --> 01:05:14,160
Ik ken Eleanor niet
zoals m'n andere vrienden.

660
01:05:14,161 --> 01:05:18,582
We zitten niet op dezelfde school,
houden niet van dezelfde muziek.

661
01:05:19,625 --> 01:05:21,001
We hebben niet...

662
01:05:26,673 --> 01:05:29,759
M'n moeder is afgelopen jaar overleden.

663
01:05:29,760 --> 01:05:35,140
Ik ben nog jong genoeg om niet veel mensen
te kennen die een ouder hebben verloren.

664
01:05:36,933 --> 01:05:40,895
Maar m'n vrienden
wisten dus niet wat ik doormaakte.

665
01:05:40,896 --> 01:05:44,816
Ze hadden met me te doen.
Ik hield ze op afstand.

666
01:05:45,651 --> 01:05:49,738
Ze vonden het lastig
om over haar te beginnen en...

667
01:05:50,280 --> 01:05:54,533
...als ik het deed, knikten ze maar wat
of ze negeerden me.

668
01:05:54,534 --> 01:05:57,120
Het gesprek was dan gauw voorbij.

669
01:06:03,669 --> 01:06:06,046
Maar toen leerde ik jou kennen.

670
01:06:08,215 --> 01:06:11,218
En jij luisterde naar me.

671
01:06:12,844 --> 01:06:14,304
Je begreep me.

672
01:06:15,305 --> 01:06:19,142
En je probeerde niet
het onderwerp te veranderen.

673
01:06:20,936 --> 01:06:23,897
Je praatte gewoon
zoals je met iedereen praat.

674
01:06:25,691 --> 01:06:28,193
Met een hoop stemverheffing dus.

675
01:06:33,240 --> 01:06:35,200
Ik wil je daarvoor bedanken.

676
01:06:36,827 --> 01:06:38,370
Je hebt me geholpen.

677
01:06:39,663 --> 01:06:41,289
Echt waar.

678
01:06:54,678 --> 01:06:59,015
Dan geef ik nu het woord
aan Vera Mandrella.

679
01:07:04,813 --> 01:07:09,109
Ik vind het een eer om
op Eleanors bat mitswa te mogen spreken.

680
01:07:11,987 --> 01:07:17,743
Als overlevenden delen we
een verschrikkelijk verleden.

681
01:07:19,911 --> 01:07:23,581
Ik ben erg trots op je, lieve vriendin...

682
01:07:23,582 --> 01:07:30,421
...dat je jouw ervaring met de Holocaust
durfde te delen met ons bij het JCC.

683
01:07:30,422 --> 01:07:31,715
Mam?

684
01:07:34,676 --> 01:07:39,513
Wat heeft dit te betekenen?
Wat is dit allemaal, mam?

685
01:07:39,514 --> 01:07:41,057
Pardon?

686
01:07:43,810 --> 01:07:47,272
Heb je gezegd
dat je de Holocaust hebt overleefd?

687
01:07:49,316 --> 01:07:54,528
Het spijt me. M'n moeder is in 1953
Joods geworden toen ze trouwde.

688
01:07:54,529 --> 01:07:58,282
Ze heeft de Holocaust niet meegemaakt.

689
01:07:58,283 --> 01:08:00,243
Mam, wat gebeurt hier?

690
01:08:05,665 --> 01:08:06,833
Mam?

691
01:08:14,299 --> 01:08:16,218
Nina.

692
01:08:25,685 --> 01:08:28,688
Nina, luister alsjeblieft naar me.

693
01:08:30,190 --> 01:08:35,069
Ik kwam daar voor de zanggroep
en ben met Vera meegelopen. Ik...

694
01:08:35,070 --> 01:08:40,324
Ik wil het niet horen.
- Ik was eenzaam en zocht een vriendin.

695
01:08:40,325 --> 01:08:43,911
En jij bent echt
een fantastische vriendin geweest.

696
01:08:43,912 --> 01:08:47,122
Maar jij niet.
- Nee, dat klopt.

697
01:08:47,123 --> 01:08:49,000
Kom, de auto staat klaar.

698
01:08:50,710 --> 01:08:54,589
Dus alles wat je me verteld hebt
was een leugen?

699
01:08:54,714 --> 01:08:58,175
Wie liegt er nou over zoiets?
Ben je soms gek?

700
01:08:58,176 --> 01:08:59,844
Misschien wel.

701
01:08:59,845 --> 01:09:04,849
Ik heb zoveel tijd met je doorgebracht,
zoveel gesprekken met je gevoerd.

702
01:09:04,850 --> 01:09:08,520
Ik heb alles met je gedeeld.
- Het was geen leugen.

703
01:09:11,022 --> 01:09:12,982
Eleanor, niet doen.

704
01:09:12,983 --> 01:09:16,735
Het was geen leugen.
Het was alleen niet mijn verhaal.

705
01:09:16,736 --> 01:09:20,907
Nina. Nina.
- Mam, laat ze nou maar gaan.

706
01:09:23,243 --> 01:09:24,869
Het komt wel goed, <i>bubbe.</i>

707
01:09:24,870 --> 01:09:28,915
Stil maar, mam.
- Wij houden van je, <i>bubbe.</i>

708
01:09:30,542 --> 01:09:33,837
Kom, ga maar even zitten. Rustig maar.

709
01:10:08,121 --> 01:10:09,164
Gaat het?

710
01:10:15,086 --> 01:10:17,631
Ik voel me zo dom.

711
01:10:19,799 --> 01:10:23,345
Je kunt hier wel...
- Zeg niet dat ik er iets van kan leren.

712
01:10:24,721 --> 01:10:26,473
Het is wel zo.

713
01:10:35,065 --> 01:10:37,484
Jij gaat altijd van het goede uit.

714
01:10:38,693 --> 01:10:41,571
Dat was al zo toen je nog klein was en...

715
01:10:42,948 --> 01:10:45,075
...dat is iets heel moois.

716
01:10:45,617 --> 01:10:48,536
Maar mensen zijn
niet altijd te vertrouwen.

717
01:10:51,039 --> 01:10:54,000
Nu je wat ouder bent, zul je merken...

718
01:10:55,126 --> 01:10:58,129
...dat mensen daar misbruik van maken.

719
01:11:01,091 --> 01:11:03,551
Ik wil niet dat je gekwetst wordt.

720
01:11:16,106 --> 01:11:20,360
Wil je wat eten? Ik ga bestellen.
- Nee, ik hoef niks.

721
01:11:20,860 --> 01:11:22,696
Wil je de deur dichtdoen?

722
01:12:27,969 --> 01:12:30,554
De waarheid berust op feiten.

723
01:12:30,555 --> 01:12:35,100
Maar in deze tijd worden we constant
geconfronteerd met desinformatie.

724
01:12:35,101 --> 01:12:40,148
Als journalisten moeten we de lezer leren
het onderscheid te maken.

725
01:14:10,113 --> 01:14:11,280
Dank je.

726
01:14:11,281 --> 01:14:14,701
Gaat het een beetje?
- Wie ben ik?

727
01:14:15,660 --> 01:14:17,412
Wie ben ik nou nog?

728
01:14:18,413 --> 01:14:19,998
Je bent mijn moeder.

729
01:14:21,291 --> 01:14:23,710
Dat zul je altijd blijven.

730
01:14:26,379 --> 01:14:30,382
Je weet dat ik van je hou.

731
01:14:30,383 --> 01:14:32,635
Wat er ook gebeurt.

732
01:14:33,761 --> 01:14:36,388
Je stopt me in een tehuis, hè?

733
01:14:36,389 --> 01:14:41,435
Nee, het is een plek waar je veilig bent.
- Veilig waarvoor?

734
01:14:41,436 --> 01:14:43,562
Waarvoor precies, Lisa?

735
01:14:43,563 --> 01:14:49,860
Ik wil geen ruzie. Ben je dat niet zat?
- Ik ben dol op ruzie. Laat me toch gewoon.

736
01:14:49,861 --> 01:14:52,321
Laat mij je nou helpen.

737
01:14:52,322 --> 01:14:54,157
Dit is iets goeds.

738
01:14:56,784 --> 01:14:59,579
Waarom ga je nooit meer uit, Lisa?

739
01:15:00,580 --> 01:15:04,333
Die tijd ligt achter me.
- Waarom?

740
01:15:04,334 --> 01:15:09,838
Als je naar een tien jaar oude foto kijkt,
hoe vind je dan dat je eruitziet?

741
01:15:09,839 --> 01:15:11,632
Geweldig.

742
01:15:11,633 --> 01:15:15,011
En hoe voelde je je
toen die foto gemaakt werd?

743
01:15:16,846 --> 01:15:19,849
Ik vond mezelf een hopeloos geval.

744
01:15:23,561 --> 01:15:28,232
Al die tijd heb je dus gedacht
dat je lelijk was...

745
01:15:28,233 --> 01:15:31,402
...terwijl je er geweldig uitzag.

746
01:15:33,112 --> 01:15:38,117
Waarom heb je dit nooit eerder gezegd?
- Ik weet het niet.

747
01:15:39,953 --> 01:15:41,829
Dat had ik wel moeten doen.

748
01:15:45,917 --> 01:15:50,671
Nee, dan gaan we over naar de bat mitswa.
Om acht uur komt het erop.

749
01:15:50,672 --> 01:15:54,007
Waar gaat dit over?
- Ik bel je zo terug.

750
01:15:54,008 --> 01:15:56,051
Wat is dit?
- We moeten praten.

751
01:15:56,052 --> 01:15:59,471
Waarover?
- Er zit hier nog altijd een verhaal in.

752
01:15:59,472 --> 01:16:01,599
Nee, helemaal niet.

753
01:16:02,183 --> 01:16:06,395
Toch wel, Nina.
- Waar heb je het over? Meen je dit nou?

754
01:16:06,396 --> 01:16:09,731
Je brengt mij en Eleanor
enorm in verlegenheid.

755
01:16:09,732 --> 01:16:13,735
Rustig, laat me het uitleggen.
- Er valt niks uit te leggen.

756
01:16:13,736 --> 01:16:18,782
Jij geeft alleen om je verhaal,
al maak je iemands leven ermee kapot.

757
01:16:18,783 --> 01:16:23,495
Hoe kun je me dit nou aandoen?
- Luister gewoon even, alsjeblieft.

758
01:16:23,496 --> 01:16:27,749
Jij hebt me niks te vertellen.
Helemaal nergens over.

759
01:16:27,750 --> 01:16:32,296
Ik ben zo eenzaam geweest,
maar dat heb jij gewoon niet door.

760
01:16:32,297 --> 01:16:37,885
Weet je waarom ik journalistiek ben
gaan doen? Zodat je met me zou praten.

761
01:16:42,348 --> 01:16:45,726
Eleanor heeft wel 14 keer gebeld
om het uit te leggen.

762
01:16:45,727 --> 01:16:49,689
En haar verklaring is niet eens zo gek.
- Dat zal best.

763
01:16:50,773 --> 01:16:56,279
Daar gaat het niet om. Zij vond tenminste
dat ze me een verklaring schuldig was.

764
01:16:57,405 --> 01:17:00,532
Ik was helemaal alleen na mama's ongeluk.

765
01:17:00,533 --> 01:17:05,038
Waar ben jij geweest?
Waar was je al die maanden?

766
01:17:13,212 --> 01:17:14,547
Pap, doe het niet.

767
01:17:16,507 --> 01:17:18,217
Een momentje.

768
01:17:20,178 --> 01:17:21,888
Wacht, Nina.

769
01:17:48,581 --> 01:17:53,293
Ik kom voor Eleanor Morgenstein, 14N.
- Mrs Morgenstein is pas verhuisd.

770
01:17:53,294 --> 01:17:57,005
Wat? Waarheen?
- Sorry, dat weet ik niet.

771
01:17:57,006 --> 01:17:59,550
Kan ik iets doorgeven aan haar dochter?

772
01:18:00,551 --> 01:18:02,387
Tot de volgende keer.

773
01:18:07,392 --> 01:18:11,770
Hé, Eleanor. Het gebruikelijke recept
of wil je er slagroom bij?

774
01:18:11,771 --> 01:18:14,022
Je verwent me.

775
01:18:14,023 --> 01:18:18,485
Twee bolletjes vanille-ijs
met warme chocoladesaus.

776
01:18:18,486 --> 01:18:20,238
Bedankt, Dante.

777
01:18:24,325 --> 01:18:27,244
Dit is <i>Spectrum News</i> op New York 1.

778
01:18:27,245 --> 01:18:32,250
{\an8}Straks het verhaal van een bijzondere
bat mitswa. Dat wilt u niet missen.

779
01:18:33,042 --> 01:18:36,546
Zo meteen bij <i>The Fabric of New York</i>
met Roger Davis.

780
01:18:37,004 --> 01:18:40,007
Eleanor, met mij.
Bel me, ik moet je spreken.

781
01:18:43,553 --> 01:18:46,222
Is de tekst klaar?
- Ja.

782
01:18:47,974 --> 01:18:49,225
Tien seconden.

783
01:19:05,491 --> 01:19:09,786
En vijf, vier, drie, twee...

784
01:19:09,787 --> 01:19:10,996
Welkom terug.

785
01:19:10,997 --> 01:19:16,878
En voor wie net inschakelt: Ik ben Roger
Davis en dit is <i>The Fabric of New York.</i>

786
01:19:21,507 --> 01:19:25,051
Eleanor Morgenstein
was een gewone 94-jarige.

787
01:19:25,052 --> 01:19:27,637
Ze was onlangs verhuisd uit Florida.

788
01:19:27,638 --> 01:19:31,516
Ze had een lieve familie
en ging elke week naar de synagoge.

789
01:19:31,517 --> 01:19:35,854
Op een dag belandde ze bij een groep
voor overlevenden van de Holocaust...

790
01:19:35,855 --> 01:19:41,152
...bij haar in het buurtcentrum
waar ze een ontroerend verhaal vertelde.

791
01:19:41,694 --> 01:19:44,905
Het was aangrijpend
en raakte iedereen diep.

792
01:19:44,906 --> 01:19:48,575
Het enige probleem was
dat het niet haar verhaal was.

793
01:19:48,576 --> 01:19:53,914
Eleanor had de Holocaust niet meegemaakt.
Ze groeide op in Des Moines, Iowa.

794
01:19:53,915 --> 01:19:59,044
Later verhuisde ze naar New York
waar ze in 1953 Bessie Stern ontmoette...

795
01:19:59,045 --> 01:20:01,171
...op de afdeling stenografie.

796
01:20:01,172 --> 01:20:03,590
70 jaar lang waren ze bevriend.

797
01:20:03,591 --> 01:20:07,594
Alle grote gebeurtenissen in hun leven
maakten ze samen mee.

798
01:20:07,595 --> 01:20:13,892
Ze waren onafscheidelijk,
totdat Bessie afgelopen december overleed.

799
01:20:13,893 --> 01:20:19,898
Het was Bessies verhaal
dat Eleanor die dag vertelde.

800
01:20:19,899 --> 01:20:23,276
Eleanors omgeving was geschokt
door haar leugen.

801
01:20:23,277 --> 01:20:27,447
Haar familie was totaal niet op de hoogte
van haar dubbelleven.

802
01:20:27,448 --> 01:20:32,911
De vraag is dan ook: wat heeft Eleanor
ertoe gebracht om te liegen?

803
01:20:32,912 --> 01:20:35,623
Ik weet het natuurlijk niet zeker...

804
01:20:36,707 --> 01:20:38,292
...maar ik vermoed...

805
01:20:39,627 --> 01:20:41,420
...dat het door verdriet kwam.

806
01:20:45,383 --> 01:20:51,346
Ik wil wat Ms Morgenstein gedaan heeft
niet verdedigen of goedpraten.

807
01:20:51,347 --> 01:20:55,725
Maar ik voel wel mee met iemand
die zo'n groot verlies ervaart...

808
01:20:55,726 --> 01:21:00,231
...en alleen en doelloos achterblijft.

809
01:21:01,566 --> 01:21:04,986
Bijna acht maanden geleden...

810
01:21:06,279 --> 01:21:09,156
...zijn m'n dochter en ik
haar moeder verloren.

811
01:21:10,241 --> 01:21:11,617
Mijn vrouw.

812
01:21:13,160 --> 01:21:14,662
Jeanne Davis.

813
01:21:16,664 --> 01:21:20,459
En ik weet dat je van verdriet
egoïstisch kunt worden.

814
01:21:21,460 --> 01:21:27,592
Het kan je blind maken
voor het leed van andere mensen.

815
01:21:28,593 --> 01:21:33,055
Sommige mensen reageren zich af,
andere trekken zich juist terug.

816
01:21:34,432 --> 01:21:39,478
In de maanden na de dood van m'n vrouw
heb ik haar naam maar één keer genoemd.

817
01:21:42,148 --> 01:21:44,275
En dat was daarnet.

818
01:21:45,693 --> 01:21:48,529
Uit angst.

819
01:21:52,241 --> 01:21:54,201
Ik was bang...

820
01:21:55,286 --> 01:21:59,498
...om toe te geven
hoe kapot ik was van ons verlies.

821
01:22:02,918 --> 01:22:04,503
Maar waarom?

822
01:22:07,006 --> 01:22:09,966
Hier bij onze zender
gaan we dat uitzoeken.

823
01:22:09,967 --> 01:22:13,470
We stellen vragen
om tot een antwoord te komen.

824
01:22:13,471 --> 01:22:18,058
Waarom proberen wij als samenleving
ons verdriet te begraven...

825
01:22:18,059 --> 01:22:22,980
...terwijl het onlosmakelijk verbonden is
met de liefde die ons verbindt?

826
01:22:24,190 --> 01:22:30,863
Waarom trekken we ons terug wanneer we
de mensen om ons heen juist nodig hebben?

827
01:22:32,323 --> 01:22:36,993
Als we zo terugkeren,
beginnen we met onze themaweek...

828
01:22:36,994 --> 01:22:40,539
...over de taboes rondom verdriet.

829
01:22:41,123 --> 01:22:44,334
Van dissociatie tot ongemak.

830
01:22:44,335 --> 01:22:50,466
Ons programma zal dieper ingaan
op de psychologie van rouwverwerking.

831
01:22:53,386 --> 01:22:54,719
Blijf kijken.

832
01:22:54,720 --> 01:22:56,138
We zijn uit de lucht.

833
01:22:57,890 --> 01:22:59,725
Twee minuten.

834
01:23:00,768 --> 01:23:03,145
Heel ontroerend.
- Dank je.

835
01:23:04,438 --> 01:23:06,607
Zal ik je even bijwerken?
- Goed.

836
01:23:23,749 --> 01:23:25,251
Hallo?

837
01:23:28,170 --> 01:23:30,756
Nee, dat is m'n moeder. Die is er niet.

838
01:23:32,174 --> 01:23:33,718
Ze is overleden.

839
01:23:36,262 --> 01:23:37,430
Bedankt.

840
01:24:04,957 --> 01:24:06,792
Het spijt me.

841
01:24:15,593 --> 01:24:17,636
Ik hou van je.

842
01:24:42,620 --> 01:24:44,621
Hé, mam.

843
01:24:44,622 --> 01:24:46,791
We zijn aan het lezen.

844
01:24:47,875 --> 01:24:52,045
Hoe gaat het met je?
- Prima, niks te klagen.

845
01:24:52,046 --> 01:24:55,131
Wat lief van je. Dank je wel.

846
01:24:55,132 --> 01:24:58,010
Ik heb nog iets voor je.

847
01:24:58,677 --> 01:25:00,513
Hallo, Eleanor.

848
01:25:07,520 --> 01:25:09,813
Ik dacht dat zij me haatte.

849
01:25:09,814 --> 01:25:13,275
Haat je me niet dan?
- Ik zou jou nooit kunnen haten.

850
01:25:14,610 --> 01:25:18,113
Dit is die kleindochter
waar ik over verteld heb.

851
01:25:21,075 --> 01:25:23,786
Ik heb je gemist.
- Ik jou ook.

852
01:25:25,329 --> 01:25:30,333
Oké, tortelduifjes. Laten we gaan.
- Waar gaan we heen?

853
01:25:30,334 --> 01:25:34,212
Even lekker naar buiten.
Heb je zin in lunch, mam?

854
01:25:34,213 --> 01:25:38,591
We lunchen hier al om elf uur.
- Dat is ook vroeg.

855
01:25:38,592 --> 01:25:42,720
Ik moet wel ergens heen. Hoe laat is het?

856
01:25:42,721 --> 01:25:44,390
We zijn nog op tijd.

857
01:25:53,649 --> 01:25:55,400
Misschien toch maar niet.

858
01:25:55,401 --> 01:25:57,278
Het komt wel goed.

859
01:26:23,596 --> 01:26:26,807
Haar naam was Elizabeth Stern.

860
01:26:28,517 --> 01:26:29,810
Bessie.

861
01:26:30,936 --> 01:26:35,065
Ze werd geboren op 17 december 1929.

862
01:26:36,066 --> 01:26:40,862
Ze is vijftig jaar getrouwd geweest
met Sidney Stern.

863
01:26:40,863 --> 01:26:46,367
Ze hadden twee kinderen,
Stephen en Rachel...

864
01:26:46,368 --> 01:26:50,039
...en vier prachtige kleinkinderen.

865
01:26:50,873 --> 01:26:56,587
Na de dood van Sid hebben wij
elf jaar bij elkaar in huis gewoond.

866
01:26:59,548 --> 01:27:02,842
Als je zo lang met iemand samen bent...

867
01:27:02,843 --> 01:27:06,721
...raken je levens soms
met elkaar verstrengeld.

868
01:27:06,722 --> 01:27:10,099
Het spijt me heel erg.

869
01:27:10,100 --> 01:27:14,063
Het spijt me
dat ik jullie vertrouwen beschaamd heb.

870
01:27:16,065 --> 01:27:19,901
Ik probeerde het gat op te vullen
dat zij had achtergelaten.

871
01:27:19,902 --> 01:27:25,157
Ik vertelde haar verhaal
alsof het m'n eigen verhaal was omdat...

872
01:27:28,827 --> 01:27:31,080
...ik haar mis.

873
01:27:38,212 --> 01:27:41,714
Nu zij er niet meer is,
moet ik het vertellen.

874
01:27:41,715 --> 01:27:43,300
Ga verder.

875
01:27:51,183 --> 01:27:56,105
Toen we gevangengenomen waren,
werden we naar Auschwitz gebracht.

876
01:27:58,107 --> 01:28:01,235
We werden van elkaar gescheiden.

877
01:28:02,236 --> 01:28:03,903
Ze namen m'n moeder mee.

878
01:28:03,904 --> 01:28:10,995
M'n broer wilde achter haar aan rennen,
maar ik moest hem wel tegenhouden.

879
01:28:14,832 --> 01:28:20,254
We zijn in leven gebleven omdat we
in de munitiefabriek konden werken.

880
01:28:24,216 --> 01:28:26,552
We hadden kleine handen.

881
01:28:27,928 --> 01:28:30,723
Dat kwam goed uit voor dat werk.

882
01:28:33,892 --> 01:28:37,604
Maar op een dag werden we overgeplaatst.

883
01:28:39,023 --> 01:28:43,943
We werden in treinen geduwd.
We hadden geen idee waar we heen gingen.

884
01:28:43,944 --> 01:28:46,654
Hoe ben je ooit ontkomen?

885
01:28:46,655 --> 01:28:51,743
Op het dak van de treinen
stonden gewapende soldaten.

886
01:28:51,744 --> 01:28:56,832
Ze schoten op iedereen die eruit sprong.
- Sprongen er mensen uit de trein?

887
01:28:58,208 --> 01:28:59,626
Ik ook.

888
01:29:02,921 --> 01:29:07,341
Ik durfde eigenlijk niet,
maar ik zag m'n broer eruit springen...

889
01:29:07,342 --> 01:29:09,678
...dus ik sprong achter hem aan.

890
01:29:11,180 --> 01:29:15,433
Ik landde in de sneeuw en begon te rennen.

891
01:29:15,434 --> 01:29:17,394
Ik bleef maar rennen.

892
01:29:18,562 --> 01:29:22,858
Ze schoten op ons.
Ik hoorde de kogels langs me heen suizen.

893
01:29:24,485 --> 01:29:27,696
Ik kwam uit in een bos.

894
01:29:28,739 --> 01:29:31,949
Het was nat, er lag sneeuw
en ik had het ijskoud.

895
01:29:31,950 --> 01:29:34,911
Maar ik durfde niet te bewegen.

896
01:29:34,912 --> 01:29:40,084
Ik bleef stilstaan en wachtte.
Ik bleef gewoon wachten.

897
01:29:42,586 --> 01:29:47,716
Toen de trein uit het zicht was
en de rust was teruggekeerd...

898
01:29:48,801 --> 01:29:50,344
...kwam ik overeind.

899
01:29:52,304 --> 01:29:55,474
Ik begrijp er nog steeds niks van.

900
01:29:56,475 --> 01:30:00,895
M'n broer was een paar tellen voor mij
uit de trein gesprongen...

901
01:30:00,896 --> 01:30:03,941
...maar ik vond hem pas uren later.

902
01:30:15,619 --> 01:30:17,412
Toen ik hem vond...

903
01:30:19,665 --> 01:30:23,627
...herkende ik hem nauwelijks meer.

904
01:30:25,879 --> 01:30:28,047
Veertien keer was hij geraakt.

905
01:30:28,048 --> 01:30:30,968
Heb je dat geteld?
- Ik moest wel.

906
01:30:32,553 --> 01:30:34,221
Ik moest het weten.

907
01:30:43,480 --> 01:30:48,026
Ik tilde hem op,
nam hem in m'n armen...

908
01:30:50,362 --> 01:30:53,198
...en nam hem mee het bos in.

909
01:30:54,616 --> 01:30:57,035
Ik heb hem begraven zoals...

910
01:30:59,121 --> 01:31:03,167
...zoals m'n ouders gewild zouden hebben.

911
01:31:12,176 --> 01:31:15,428
Ik heb het mezelf zo vaak afgevraagd.

912
01:31:15,429 --> 01:31:17,222
Waarom?

913
01:31:18,807 --> 01:31:20,642
Waarom leef ik nog?

914
01:31:22,394 --> 01:31:24,395
Waarom is hij dood?

915
01:31:24,396 --> 01:31:27,900
Waarom is m'n broer dood?
Wat heeft hij misdaan?

916
01:31:29,735 --> 01:31:32,237
Hoe kan er zo'n God bestaan?

917
01:31:33,739 --> 01:31:37,034
Pas jaren later ben ik weer gaan bidden.

918
01:31:40,078 --> 01:31:45,209
Ik denk dat ik het nu begin te begrijpen.

919
01:31:46,835 --> 01:31:49,129
Misschien heeft God me wel gered...

920
01:31:51,298 --> 01:31:54,384
...zodat ik m'n leven met jou kan delen.

921
01:32:12,611 --> 01:32:16,990
Ik denk dat ik nu wel...

922
01:32:19,326 --> 01:32:21,411
...uitgepraat ben.

923
01:32:22,412 --> 01:32:25,249
Denk je dat je nog wel kunt slapen?

924
01:32:37,719 --> 01:32:39,513
Ik hou van je, El.

925
01:33:17,342 --> 01:33:21,888
Ik vind dat we morgen wel mogen uitslapen.
Vind je ook niet?

926
01:33:23,140 --> 01:33:24,683
Bess?

927
01:37:31,179 --> 01:37:33,181
Ondertiteling Vertaald door:
Bart Heuvelmans