1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ

2
00:00:04,922 --> 00:00:06,600
[krzyki mew]

3
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ

4
00:00:10,479 --> 00:00:12,731
[delikatny wiatr]

5
00:00:12,981 --> 00:00:19,905
[szum fal]

6
00:00:23,450 --> 00:00:26,787
[plusk wody i bąbelki]

7
00:00:30,332 --> 00:00:31,792
Naznaczeni żałobą,

8
00:00:31,917 --> 00:00:33,335
rozdzierającym bólem,

9
00:00:33,460 --> 00:00:36,652
po nagłej stracie Samuela Abayateye.

10
00:00:38,423 --> 00:00:39,550
[warkot łopat helikoptera]

11
00:00:39,675 --> 00:00:42,553
Ciało 38-latka znaleziono w Adzie,

12
00:00:42,553 --> 00:00:44,847
po tym jak
zaginął na pokładzie tuńczykowca

13
00:00:44,871 --> 00:00:46,390
Marine 707,

14
00:00:46,515 --> 00:00:48,183
zacumowanego w porcie Tema.

15
00:00:48,308 --> 00:00:50,269
[warkot silników łodzi]

16
00:00:50,394 --> 00:00:55,065
Znalazłem ciało bez głowy,
bez rąk, bez nóg.

17
00:00:56,525 --> 00:00:57,599
Czy to on?

18
00:00:57,818 --> 00:00:59,778
Nie wiemy.

19
00:01:00,404 --> 00:01:04,074
Komisja Rybołówstwa nie mówi nikomu

20
00:01:04,074 --> 00:01:05,576
nic na ten temat.

21
00:01:05,951 --> 00:01:08,412
Nie ma żadnych
informacji o zaginięciach

22
00:01:08,537 --> 00:01:09,955
tych obserwatorów.

23
00:01:10,080 --> 00:01:12,833
Czy mamy więc
siedzieć z założonymi rękami,

24
00:01:12,958 --> 00:01:16,086
aż zaginą kolejni obserwatorzy?

25
00:01:16,211 --> 00:01:20,549
Nie mieści się w
głowie, że tylu obserwatorów

26
00:01:20,674 --> 00:01:24,136
poślizguje się i wpada do morza.

27
00:01:24,261 --> 00:01:25,554
[szum fal]

28
00:01:25,679 --> 00:01:27,890
I nie są to pojedyncze przypadki.

29
00:01:28,015 --> 00:01:31,185
To dzieje się raz
za razem, wciąż od nowa.

30
00:01:31,310 --> 00:01:34,188
Na pełnym morzu panuje chaos.

31
00:01:34,303 --> 00:01:35,387
Ci sami ludzie,

32
00:01:35,397 --> 00:01:38,692
którzy mordują obserwatorów
i sprawiają, że znikają,

33
00:01:38,692 --> 00:01:40,527
zabijają również ocean.

34
00:01:40,819 --> 00:01:48,243
[muzyka tytułowa]

35
00:02:25,979 --> 00:02:31,068
[ciche bulgotanie pod wodą]

36
00:02:32,829 --> 00:02:35,666
[bulgotanie pod wodą]

37
00:02:42,177 --> 00:02:44,177
[nastrojowa muzyka elektroniczna]

38
00:02:44,925 --> 00:02:49,096
Obserwatorzy wypływają na
komercyjnych statkach rybackich,

39
00:02:49,221 --> 00:02:51,807
ramię w ramię z rybakami.

40
00:02:52,266 --> 00:02:56,821
Ich zadaniem jest dokumentowanie
nielegalnych praktyk połowowych.

41
00:03:01,400 --> 00:03:05,404
Obserwator jest świadkiem tego,
co się tam dzieje.

42
00:03:06,238 --> 00:03:07,823
To oni pomagają nam zrozumieć,

43
00:03:07,823 --> 00:03:09,408
czy nasze oceany są zdrowe.

44
00:03:09,533 --> 00:03:13,036
Jak zanieczyszczenia i przełowienie
szkodzą morskim organizmom.

45
00:03:13,161 --> 00:03:14,705
Część danych
o zanieczyszczeniu plastikiem

46
00:03:14,705 --> 00:03:17,124
pochodzi właśnie od obserwatorów.

47
00:03:17,249 --> 00:03:21,044
Obserwatorzy nie należą do załogi,

48
00:03:21,169 --> 00:03:23,422
ale masz niemal takie poczucie, bo

49
00:03:23,422 --> 00:03:25,132
śpisz w tych samych kajutach,

50
00:03:25,132 --> 00:03:27,050
jesz to samo jedzenie,

51
00:03:27,175 --> 00:03:30,304
pracujesz tyle samo
godzin. Stoisz na pokładzie

52
00:03:30,304 --> 00:03:33,765
w sztormiaku, jak
wszyscy inni rybacy.

53
00:03:33,890 --> 00:03:36,893
Jesteś tam razem ze
wszystkimi. Jesteś częścią tego.

54
00:03:37,019 --> 00:03:39,730
Trudno nakłonić
obserwatorów do rozmowy.

55
00:03:39,855 --> 00:03:42,899
Jeśli wyjdzie na jaw,
że rozmawiali z dziennikarzem,

56
00:03:42,899 --> 00:03:44,776
mogą zostać zwolnieni od ręki.

57
00:03:46,320 --> 00:03:48,363
Wielu obserwatorów wykonuje tę pracę

58
00:03:48,363 --> 00:03:50,240
przez kilka lat zaraz po studiach,

59
00:03:50,240 --> 00:03:53,452
a potem rozwija karierę

60
00:03:53,452 --> 00:03:55,537
w laboratorium albo w jakimś biurze.

61
00:03:55,537 --> 00:03:59,166
Ale niektórzy z
nich łapią bakcyla, prawda?

62
00:03:59,166 --> 00:04:01,226
No i wiecie, praca w
biurze zawsze będzie się wtedy

63
00:04:01,251 --> 00:04:03,503
wydawać nieco nijaka.

64
00:04:03,628 --> 00:04:05,547
Więc wciąż wracają na morze.

65
00:04:07,132 --> 00:04:10,218
Piosenkę, którą lubię grać,

66
00:04:10,334 --> 00:04:13,428
napisałem właśnie tutaj, na morzu.

67
00:04:13,462 --> 00:04:16,641
Nosi tytuł „Up with the Sun”.

68
00:04:20,270 --> 00:04:23,106
[gra ukulele]

69
00:04:25,067 --> 00:04:27,444
Jedni mówią, że zaginął.

70
00:04:30,572 --> 00:04:33,116
Może został odnaleziony.

71
00:04:35,869 --> 00:04:39,081
Wsłuchiwał się w powiew wiatru.

72
00:04:39,206 --> 00:04:41,416
Keith znalazł życie,
które naprawdę kochał

73
00:04:41,416 --> 00:04:42,584
i które pozwalało mu...

74
00:04:42,709 --> 00:04:44,621
podróżować po świecie.

75
00:04:49,883 --> 00:04:51,885
Był biologiem morskim,

76
00:04:52,010 --> 00:04:55,639
idealistą zauroczonym
romantyzmem pełnego morza.

77
00:04:55,764 --> 00:04:57,015
Chciał coś zmienić

78
00:04:57,015 --> 00:04:58,600
i pomóc chronić oceany.

79
00:04:58,924 --> 00:04:59,964
[pełna napięcia muzyka]

80
00:05:00,519 --> 00:05:05,065
Tu Keith Davis,
porównuję tutaj marliny.

81
00:05:05,774 --> 00:05:07,609
To jest...

82
00:05:07,734 --> 00:05:09,569
marlin błękitny.

83
00:05:10,404 --> 00:05:13,782
Praca obserwatora stała się
dla Keitha całym życiem.

84
00:05:16,576 --> 00:05:19,204
Każdy, kto wyrusza na to morze...

85
00:05:21,456 --> 00:05:23,041
Wraca do morza.

86
00:05:23,166 --> 00:05:26,169
A potem... Keith zaginął.

87
00:05:37,681 --> 00:05:40,517
[stukot klawiatury]

88
00:05:41,476 --> 00:05:43,645
Jestem reporterem z
zakurzonej, wysoko położonej

89
00:05:43,645 --> 00:05:47,941
pustyni zachodniego Teksasu, osiem
godzin drogi od najbliższego oceanu.

90
00:05:48,066 --> 00:05:52,195
Pisałem o przestępstwach,
pożarach i motocyklach

91
00:05:52,320 --> 00:05:54,698
i przekonałem się, że
gdy zaczyna się drążyć temat,

92
00:05:54,823 --> 00:05:58,743
można trafić w
naprawdę nieoczekiwane miejsca.

93
00:06:02,122 --> 00:06:04,958
[szum fal]

94
00:06:05,333 --> 00:06:06,835
Myślę, że jako obserwator

95
00:06:06,960 --> 00:06:08,545
widzi się rzeczy,

96
00:06:08,545 --> 00:06:11,673
których większość świata
nigdy nie zobaczy.

97
00:06:11,965 --> 00:06:13,341
Podróżuje się do miejsc,

98
00:06:13,341 --> 00:06:15,802
do których większość
ludzi nigdy nie dotrze.

99
00:06:16,595 --> 00:06:19,222
Słyszałem, jak obserwatorzy
opowiadali o pobycie na statku

100
00:06:19,222 --> 00:06:24,060
tak daleko na morzu,
gdzie panuje niesamowity spokój.

101
00:06:24,060 --> 00:06:28,148
Gwiazdy odbijają się
w nieruchomej tafli oceanu,

102
00:06:28,773 --> 00:06:32,110
jakby w niekończącym
się wirze gwiazd.

103
00:06:33,570 --> 00:06:35,030
Te spotkania z wielorybami

104
00:06:35,030 --> 00:06:37,949
i morskimi stworzeniami
twarzą w twarz.

105
00:06:37,949 --> 00:06:40,452
Myślę, że to
wszystko jest naprawdę urzekające.

106
00:06:40,452 --> 00:06:42,496
A ktoś taki jak Keith

107
00:06:42,496 --> 00:06:44,498
po prostu się od tego uzależnia.

108
00:06:45,290 --> 00:06:47,459
O tak, uwielbiał puszczać muzykę,

109
00:06:47,584 --> 00:06:50,545
słuchać Grateful Dead. Tańczyć.

110
00:06:51,630 --> 00:06:53,715
Nigdy nie nosił butów.

111
00:06:53,840 --> 00:06:55,759
Był takim małym hipisem.

112
00:06:57,703 --> 00:06:59,586
A potem zniknął.

113
00:07:00,125 --> 00:07:02,962
[łoskot fal] [pełna napięcia muzyka]

114
00:07:04,476 --> 00:07:05,810
Daleko na morzu,

115
00:07:05,936 --> 00:07:08,812
na statku przeładunkowym.

116
00:07:10,732 --> 00:07:12,150
Ostatnią łodzią, na
której Keith przebywał,

117
00:07:12,150 --> 00:07:15,362
o ile nam wiadomo, była Victoria 168.

118
00:07:16,821 --> 00:07:18,240
Należała do
floty poławiającej tuńczyka,

119
00:07:18,240 --> 00:07:19,824
operującej z Panamy.

120
00:07:23,119 --> 00:07:25,163
Statki przeładunkowe to w zasadzie

121
00:07:25,163 --> 00:07:27,040
chłodnicze statki towarowe

122
00:07:27,082 --> 00:07:30,585
wyposażone w zamrażarki
schładzające do -60 stopni.

123
00:07:30,710 --> 00:07:34,506
W ten sposób przechowuje
się ryby jakości sashimi.

124
00:07:34,631 --> 00:07:36,925
A w tylnej części statku

125
00:07:36,925 --> 00:07:38,635
znajdują się zapasy, które zostaną

126
00:07:38,635 --> 00:07:41,930
przekazane na statki rybackie.

127
00:07:43,473 --> 00:07:44,815
Dostarczają im paliwo,

128
00:07:44,840 --> 00:07:46,425
przynętę i żywność,

129
00:07:46,434 --> 00:07:49,604
żeby mogły pozostać
na morzu nawet rok.

130
00:07:49,761 --> 00:07:52,598
Najdłuższy przypadek, o
jakim słyszałem, to statek,

131
00:07:52,607 --> 00:07:54,859
który przebywał na morzu
nieprzerwanie przez dziesięć lat.

132
00:07:56,903 --> 00:08:01,575
Kwestia przeładunków
trochę mnie zszokowała.

133
00:08:01,700 --> 00:08:05,745
Sama myśl o spędzeniu lat na morzu

134
00:08:05,870 --> 00:08:08,248
bez zawijania do portu.

135
00:08:10,083 --> 00:08:13,211
To dzięki przeładunkom
mamy tanie ryby.

136
00:08:14,421 --> 00:08:15,964
Statki nie muszą

137
00:08:15,964 --> 00:08:19,843
pływać w tę i z
powrotem do portu, co zabiera czas.

138
00:08:19,843 --> 00:08:22,053
I kosztuje. Wiąże się
też z kosztami środowiskowymi.

139
00:08:23,179 --> 00:08:26,933
Mamy więc ten
brutalnie wydajny system,

140
00:08:27,058 --> 00:08:28,602
często bez żadnej komunikacji,

141
00:08:28,602 --> 00:08:30,228
bez żadnego nadzoru.

142
00:08:30,979 --> 00:08:34,649
A na morzu może
dochodzić do potwornych nadużyć,

143
00:08:35,900 --> 00:08:38,445
bo tak naprawdę nikt nie patrzy.

144
00:08:40,970 --> 00:08:43,014
Wygląda na plamę ropy.

145
00:08:43,398 --> 00:08:47,236
Nie wiem, skąd się wzięła.

146
00:08:47,579 --> 00:08:48,705
To nagranie Keitha

147
00:08:48,830 --> 00:08:51,708
to ostatni znany zapis jego głosu.

148
00:08:51,833 --> 00:08:54,294
Kilka dni po jego nakręceniu

149
00:08:54,419 --> 00:08:55,754
zaginął.

150
00:08:58,798 --> 00:09:00,592
Jest e-mail ze statku

151
00:09:00,717 --> 00:09:03,345
zaadresowany do
pracodawcy Keitha, zawierający

152
00:09:03,345 --> 00:09:05,472
chronologię wydarzeń
z poprzedniego dnia.

153
00:09:08,725 --> 00:09:12,020
Prace przeładunkowe rozpoczęli
tego ranka o 8:35,

154
00:09:12,145 --> 00:09:14,856
a lunch podano o 11:30.

155
00:09:15,565 --> 00:09:18,985
Ale potem, o
14:50, pojawia się notatka,

156
00:09:18,985 --> 00:09:22,447
że widziano Keitha
wracającego do kajuty.

157
00:09:24,658 --> 00:09:26,534
Godzinę i 15 minut później,

158
00:09:26,534 --> 00:09:28,244
gdy przeładunek ryb dobiega końca

159
00:09:28,369 --> 00:09:30,954
i pierwszy oficer
potrzebuje podpisu Keitha,

160
00:09:31,081 --> 00:09:32,374
nigdzie nie można go znaleźć.

161
00:09:34,042 --> 00:09:37,045
Wpis 15 minut później mówi:

162
00:09:37,170 --> 00:09:42,175
wszystkie jednostki przeszukiwano raz
po raz, nie odnaleziono go.

163
00:09:42,926 --> 00:09:44,469
Według tego e-maila

164
00:09:44,594 --> 00:09:49,224
poszukiwania na pokładzie trwają
do 22:25 tego wieczoru.

165
00:09:49,349 --> 00:09:51,267
Potem, o 22:30,

166
00:09:51,267 --> 00:09:53,186
kontaktują się z
peruwiańską strażą przybrzeżną,

167
00:09:53,186 --> 00:09:54,479
ale nie otrzymują odpowiedzi.

168
00:09:58,108 --> 00:10:00,819
Poszukiwania nic nie dały.

169
00:10:01,611 --> 00:10:04,239
Jeśli Keith żył, gdy wypadł za burtę,

170
00:10:04,364 --> 00:10:07,117
mógł przetrwać dzień, może dwa.

171
00:10:07,617 --> 00:10:09,077
[szum rozbijających się fal]

172
00:10:09,828 --> 00:10:12,330
Dziesięć dni później Victoria 168

173
00:10:12,330 --> 00:10:14,249
wróciła do Panamy.

174
00:10:14,416 --> 00:10:16,292
[szum wody w śluzach kanału]

175
00:10:19,713 --> 00:10:20,880
Chciałem dowiedzieć się więcej o tym,

176
00:10:20,880 --> 00:10:23,842
co mogło się wydarzyć
na pokładzie Victorii 168.

177
00:10:24,968 --> 00:10:29,431
Porozmawiałem więc z przyjacielem
Keitha Davisa, Bubbą Cookiem.

178
00:10:29,681 --> 00:10:31,015
Wiecie, jak to jest,
że w sytuacji kryzysowej

179
00:10:31,015 --> 00:10:33,476
zawsze znajdzie się ktoś,
kto jest niczym centrum,

180
00:10:33,601 --> 00:10:36,604
łączy wszystkich i
przekazuje wszystkie informacje?

181
00:10:36,730 --> 00:10:38,982
Otóż tutaj tą osobą był Bubba.

182
00:10:39,524 --> 00:10:42,861
Zgłosił, że widział coś,
co jego zdaniem było,

183
00:10:42,986 --> 00:10:44,738
przeładunkiem
tuńczyka błękitnopłetwego

184
00:10:44,738 --> 00:10:46,614
z taklowca,

185
00:10:47,115 --> 00:10:51,035
który nie miał licencji
na połów tuńczyka błękitnopłetwego.

186
00:10:52,078 --> 00:10:55,206
Był też raport, z którego wynikało,

187
00:10:55,206 --> 00:10:57,792
że widział przeładowywane tusze,

188
00:10:57,834 --> 00:10:59,836
które wyglądały na żarłacze białe,

189
00:11:00,420 --> 00:11:02,130
a to gatunek objęty zakazem połowu.

190
00:11:06,050 --> 00:11:09,471
Czy Keith mógł
być świadkiem jakiegoś przemytu?

191
00:11:09,596 --> 00:11:11,389
Czy to możliwe, że
natknął się na coś,

192
00:11:11,389 --> 00:11:12,974
czego nie powinien był zobaczyć?

193
00:11:13,499 --> 00:11:14,779
[posępna muzyka]

194
00:11:20,732 --> 00:11:22,692
Wiem też, że kilka dni wcześniej

195
00:11:22,817 --> 00:11:26,237
wysłał wiadomość do
ojca, w której pisał,

196
00:11:26,362 --> 00:11:28,364
że niepokoi go

197
00:11:28,490 --> 00:11:31,785
jego sytuacja na pokładzie statku.

198
00:11:32,869 --> 00:11:36,915
Był na tyle zaniepokojony, że
czuł się w pewnym sensie zagrożony.

199
00:11:41,294 --> 00:11:44,214
Zaledwie kilka dni później zaginął.

200
00:11:48,051 --> 00:11:50,929
Kto zabił Keitha Davisa?

201
00:11:51,679 --> 00:11:52,806
Od czego w ogóle zacząć

202
00:11:52,806 --> 00:11:56,476
śledztwo, gdy ktoś znika na morzu?

203
00:12:01,231 --> 00:12:02,690
[ryk syreny mgłowej]

204
00:12:04,651 --> 00:12:06,110
[licytator przez megafon]

205
00:12:12,158 --> 00:12:13,618
[licytator przez megafon]

206
00:12:20,875 --> 00:12:24,629
W branży rybackiej
działają mroczne siły.

207
00:12:26,005 --> 00:12:27,298
Jestem śledczym.

208
00:12:27,423 --> 00:12:29,467
Od dwóch i pół roku pracuję

209
00:12:29,467 --> 00:12:31,177
przy globalnej
kampanii dotyczącej tuńczyka.

210
00:12:33,721 --> 00:12:34,889
Obserwatorzy zaginęli

211
00:12:34,889 --> 00:12:37,934
w okolicznościach,
które wyglądają podejrzanie.

212
00:12:38,059 --> 00:12:39,435
A my obawiamy się, że były to,

213
00:12:39,435 --> 00:12:41,300
morderstwa.

214
00:12:44,566 --> 00:12:47,443
I jak w każdym
śledztwie w sprawie zabójstwa,

215
00:12:47,569 --> 00:12:49,988
trzeba przyjrzeć się motywowi.

216
00:12:50,113 --> 00:12:52,073
Niektórzy powiedzieliby, że
pewne elementy branży rybackiej

217
00:12:52,073 --> 00:12:54,868
to same w
sobie zorganizowana przestępczość.

218
00:12:54,993 --> 00:12:59,205
Te statki są daleko
od jakiegokolwiek ważnego miejsca,

219
00:12:59,330 --> 00:13:01,936
mają całkowitą swobodę i
nikt ich nie obserwuje.

220
00:13:02,297 --> 00:13:03,337
[pełna napięcia muzyka]

221
00:13:03,960 --> 00:13:07,547
Przez lata
widzieliśmy konfiskaty broni,

222
00:13:07,672 --> 00:13:12,594
pranie pieniędzy, narkotyki
przemycane na kutrach rybackich.

223
00:13:13,386 --> 00:13:16,514
[odgłosy przemysłowe]

224
00:13:19,883 --> 00:13:21,233
Cześć.

225
00:13:21,853 --> 00:13:23,938
Tak miło w końcu cię poznać.

226
00:13:24,230 --> 00:13:26,274
Moją rolą było zbieranie dowodów

227
00:13:26,399 --> 00:13:28,902
i praca z
naszym zespołem, żeby ustalić,

228
00:13:28,902 --> 00:13:30,612
gdzie dokładnie mogą leżeć problemy.

229
00:13:31,529 --> 00:13:35,199
Byłem obserwatorem,

230
00:13:35,325 --> 00:13:40,330
z przerwami od 1983 do 2008 roku.

231
00:13:41,164 --> 00:13:43,708
Co było najgorszym doświadczeniem,
jakie cię osobiście spotkało?

232
00:13:45,828 --> 00:13:47,108
[posępna muzyka]

233
00:13:51,549 --> 00:13:55,929
Grożono mi wyrzuceniem za burtę.

234
00:13:56,054 --> 00:13:58,014
Kto ci groził?

235
00:13:58,139 --> 00:14:00,016
Kapitan.

236
00:14:00,141 --> 00:14:03,895
Przez kilka dni w zasadzie
ukrywałem się w swojej kajucie.

237
00:14:03,895 --> 00:14:05,480
Wychodziłem na posiłki,

238
00:14:05,480 --> 00:14:08,650
ale nie czułem się bezpiecznie.

239
00:14:10,735 --> 00:14:13,279
Teraz zajmujemy się
śledztwem, które ma zbadać

240
00:14:13,279 --> 00:14:15,448
te przypadki śmierci.

241
00:14:15,573 --> 00:14:17,263
- Tak. - Na morzu.

242
00:14:17,287 --> 00:14:18,534
Jaka jest twoja rola?

243
00:14:18,743 --> 00:14:21,287
Wszystko zaczęło się od

244
00:14:21,412 --> 00:14:25,249
zniknięcia jednego z
moich kolegów, Keitha Davisa.

245
00:14:25,375 --> 00:14:27,961
Liz to niezwykła osoba.

246
00:14:28,086 --> 00:14:30,755
Często to do
niej najpierw trafiają informacje,

247
00:14:30,755 --> 00:14:34,258
gdy dochodzi do jakiejś
tragedii z udziałem obserwatora,

248
00:14:34,258 --> 00:14:36,636
zaginięcia, katastrofy.

249
00:14:36,844 --> 00:14:38,721
Ludzie zwracają się do niej

250
00:14:38,721 --> 00:14:41,224
za pośrednictwem Stowarzyszenia
Zawodowych Obserwatorów.

251
00:14:41,349 --> 00:14:42,767
To ona koordynuje te sprawy.

252
00:14:42,892 --> 00:14:44,560
Nikt

253
00:14:44,686 --> 00:14:47,021
tak naprawdę nie wie,
co się tam dzieje

254
00:14:47,021 --> 00:14:51,025
i co trzeba zrobić, żeby
ryba trafiła na wasz talerz.

255
00:14:52,777 --> 00:14:54,529
Głównym powodem

256
00:14:54,654 --> 00:14:56,155
mojego przyjazdu do Hiszpanii

257
00:14:56,155 --> 00:14:59,534
była chęć zdobycia,
jeśli się uda, informacji

258
00:14:59,659 --> 00:15:03,496
o okolicznościach śmierci

259
00:15:03,621 --> 00:15:05,707
Jamesa Juniora Numbaru.

260
00:15:10,044 --> 00:15:12,630
Ale także innych
obserwatorów, którzy zginęli.

261
00:15:12,630 --> 00:15:15,383
W ciągu ostatnich kilku
lat zginęło ich wielu.

262
00:15:15,650 --> 00:15:17,527
James był czwartym obserwatorem

263
00:15:17,552 --> 00:15:19,637
z Papui-Nowej Gwinei, który zaginął.

264
00:15:21,222 --> 00:15:24,308
Wszystkie te przypadki są podejrzane.

265
00:15:24,856 --> 00:15:25,896
[pełna napięcia muzyka]

266
00:15:29,939 --> 00:15:33,568
Z tego, co wiem,
do lipca zeszłego roku

267
00:15:33,693 --> 00:15:37,071
czterech obywateli Papui-Nowej
Gwinei przepadło na morzu

268
00:15:37,196 --> 00:15:39,949
bez śladu, zwykle około drugiej

269
00:15:39,949 --> 00:15:41,242
w nocy.

270
00:15:41,367 --> 00:15:45,747
Co rząd Papui-Nowej Gwinei robi,
by chronić naszych młodych mężczyzn,

271
00:15:45,747 --> 00:15:47,957
którzy wykonują tę
pracę na pierwszej linii?

272
00:15:49,167 --> 00:15:50,793
Charlie Lasisi był obserwatorem

273
00:15:50,793 --> 00:15:52,795
służącym na chińskim statku

274
00:15:52,795 --> 00:15:55,089
z filipińską załogą.

275
00:15:56,549 --> 00:15:59,343
Nie ma większych wątpliwości,
że Charlie został zamordowany.

276
00:16:02,055 --> 00:16:04,640
Jego ciało znaleziono związane.

277
00:16:04,766 --> 00:16:06,684
Postawiono zarzuty,

278
00:16:06,809 --> 00:16:08,895
a filipińscy członkowie załogi

279
00:16:08,895 --> 00:16:11,147
zostali oskarżeni,
ale ostatecznie zwolnieni.

280
00:16:13,399 --> 00:16:16,861
Usaia Masibalavu to
obserwator z Fidżi.

281
00:16:17,195 --> 00:16:20,823
Wesley Talia zginął na
pokładzie statku, choć nie musiał.

282
00:16:20,948 --> 00:16:22,700
Larry Gavin to kolejny przykład

283
00:16:22,700 --> 00:16:24,869
tragedii, w której
obserwator został zamordowany

284
00:16:24,869 --> 00:16:26,913
podczas wykonywania swojej pracy.

285
00:16:27,334 --> 00:16:28,614
[posępna muzyka]

286
00:16:38,257 --> 00:16:40,176
To tragedia, do
której nie powinno dojść.

287
00:16:40,343 --> 00:16:42,595
[odgłosy ulicy]

288
00:16:43,846 --> 00:16:47,475
Żadna z tych agencji,
żaden z tych rządów

289
00:16:47,600 --> 00:16:49,185
nie zachowały przejrzystości

290
00:16:49,310 --> 00:16:52,605
co do okoliczności śmierci
któregokolwiek z tych obserwatorów.

291
00:16:54,232 --> 00:16:56,317
Powiedz nam, co
zamierzasz nam pokazać, Liz.

292
00:16:56,390 --> 00:17:00,020
Dobrze. Mamy tu

293
00:17:00,154 --> 00:17:04,200
nagranie z monitoringu

294
00:17:04,200 --> 00:17:06,994
na statku, które
posłużyło jako dowód.

295
00:17:09,330 --> 00:17:11,624
James był nieśmiałym człowiekiem.

296
00:17:11,666 --> 00:17:14,460
Był łagodny.

297
00:17:14,585 --> 00:17:18,367
Trzy dni po
wejściu na pokład zaginął.

298
00:17:20,633 --> 00:17:22,468
Myślę, że
najpierw powinniśmy obejrzeć

299
00:17:22,593 --> 00:17:24,971
nagranie z korytarza.

300
00:17:25,096 --> 00:17:26,108
Dobrze.

301
00:17:27,723 --> 00:17:32,436
Widzimy, jak James z trudem wstaje.

302
00:17:33,980 --> 00:17:35,439
[jęczy]

303
00:17:36,232 --> 00:17:38,484
Myślę, że kajuta jest właśnie tam.

304
00:17:39,068 --> 00:17:40,159
Puka do kajuty.

305
00:17:40,184 --> 00:17:42,527
Myślisz, że by się obudził
i sprawdził, co się dzieje?

306
00:17:46,951 --> 00:17:49,120
Wyraźnie widać, że jest otumaniony.

307
00:17:49,162 --> 00:17:50,830
Otumaniony, tak.

308
00:17:51,539 --> 00:17:55,459
A potem w tym samym korytarzu
pojawia się inny członek załogi

309
00:17:55,459 --> 00:17:56,752
i idzie za nim.

310
00:18:01,924 --> 00:18:02,925
Kilka sekund później

311
00:18:03,050 --> 00:18:05,469
zdejmuje ubranie.

312
00:18:08,514 --> 00:18:09,557
Jest w kiepskim stanie.

313
00:18:09,682 --> 00:18:11,559
W kiepskim, tak.

314
00:18:12,602 --> 00:18:15,771
A potem, patrz, rozmawia z kimś.

315
00:18:15,897 --> 00:18:18,357
Kłóci się. Zasłania genitalia.

316
00:18:19,525 --> 00:18:23,196
Po co miałby zasłaniać
genitalia, gdyby był sam?

317
00:18:23,863 --> 00:18:26,199
Łódź pomocnicza jest na wodzie.

318
00:18:26,324 --> 00:18:28,701
A oni twierdzili, że spali.

319
00:18:28,951 --> 00:18:31,746
Nie zostawia się
łodzi pomocniczej na wodzie.

320
00:18:31,829 --> 00:18:33,998
Wciąga się ją na
pokład, kiedy nie jest używana.

321
00:18:40,296 --> 00:18:41,756
[jęczy]

322
00:18:46,886 --> 00:18:48,137
To wstrząsające.

323
00:18:50,514 --> 00:18:52,308
I na to… naprawdę trudno patrzeć.

324
00:18:52,433 --> 00:18:55,519
Jest na środku oceanu

325
00:18:55,645 --> 00:18:58,189
i to, że wypadł za burtę, to hańba.

326
00:18:58,189 --> 00:19:00,024
To, że coś takiego się wydarzyło.

327
00:19:00,733 --> 00:19:03,110
Co czujesz w związku
z tym, co się stało?

328
00:19:03,110 --> 00:19:05,947
Czuję, że został odurzony

329
00:19:06,739 --> 00:19:09,575
i że zmuszono go, żeby się rozebrał

330
00:19:10,284 --> 00:19:12,745
i wyskoczył za burtę.

331
00:19:13,120 --> 00:19:15,039
Zawsze z tego żartowaliśmy.

332
00:19:15,164 --> 00:19:18,209
Mówiliśmy: Boże, przecież mogliby cię
po prostu wyrzucić za burtę. Ale…

333
00:19:18,918 --> 00:19:20,920
nigdy tak naprawdę

334
00:19:21,420 --> 00:19:24,006
nie wierzyliśmy,

335
00:19:24,131 --> 00:19:25,873
że ktoś naprawdę mógłby to zrobić.

336
00:19:26,500 --> 00:19:27,540
[pełna napięcia muzyka]

337
00:19:29,637 --> 00:19:31,639
Jesteś w trudnym położeniu.

338
00:19:31,764 --> 00:19:33,599
Jesteś odizolowany.

339
00:19:35,977 --> 00:19:39,355
Żeby przetrwać, starasz się
żyć z nimi w zgodzie,

340
00:19:39,355 --> 00:19:41,482
a potem zapraszają cię na drinka

341
00:19:41,607 --> 00:19:45,653
i nagle okazuje się, że cię odurzyli.

342
00:19:45,987 --> 00:19:50,992
Odurzanie to realne
zagrożenie dla obserwatorów.

343
00:19:51,575 --> 00:19:55,746
Tyle może pójść nie
tak, jeśli stracisz czujność.

344
00:19:56,872 --> 00:19:58,332
Słyszałam o obserwatorach

345
00:19:58,332 --> 00:20:01,961
gonionych po nabrzeżu
z tasakiem w ręku.

346
00:20:02,086 --> 00:20:03,754
O obmacywanych mężczyznach.

347
00:20:03,912 --> 00:20:07,916
Była próba
gwałtu. Odurzenie obserwatora,

348
00:20:08,009 --> 00:20:10,886
zmuszanie obserwatora do skoku
za burtę i pływania,

349
00:20:10,886 --> 00:20:13,609
dopóki kapitan nie zechce
zabrać go z powrotem.

350
00:20:15,933 --> 00:20:17,727
Naprawdę nic nie można zrobić.

351
00:20:17,727 --> 00:20:22,732
Trzeba zacisnąć zęby i
robić, co się da.

352
00:20:23,899 --> 00:20:27,194
Obserwatorzy podpisują
umowy o poufności,

353
00:20:27,320 --> 00:20:31,949
które zabraniają im
udostępniania danych komukolwiek.

354
00:20:32,575 --> 00:20:35,995
Chodzi o to, żeby chronić firmy.

355
00:20:36,120 --> 00:20:39,790
To zdarzało się raz
za razem w przypadku obserwatorów,

356
00:20:39,790 --> 00:20:40,708
którzy zaginęli.

357
00:20:40,708 --> 00:20:43,336
Po prostu… nie
ma żadnych konsekwencji.

358
00:20:43,461 --> 00:20:46,255
Śledztwo pozostaje
więc niezakończone.

359
00:20:46,380 --> 00:20:48,591
Wiecie, co dzieje się
na morzu, zostaje na morzu.

360
00:20:48,758 --> 00:20:52,553
Oceany są ogromne
i panuje przekonanie,

361
00:20:52,553 --> 00:20:54,972
że wszystko może ujść na sucho.

362
00:20:55,014 --> 00:20:57,516
Nie ma ciała, nie ma zbrodni.

363
00:20:57,641 --> 00:21:00,436
Ten statek to miejsce zbrodni.

364
00:21:00,561 --> 00:21:03,105
Widzimy, co stało się Jamesowi.

365
00:21:03,230 --> 00:21:04,607
To jasne. Jest na nagraniu.

366
00:21:04,732 --> 00:21:06,734
Rzadko się zdarza, że
gdy dochodzi do czegoś takiego,

367
00:21:06,776 --> 00:21:08,277
można to zobaczyć na filmie.

368
00:21:09,356 --> 00:21:10,396
[muzyka pełna napięcia]

369
00:21:11,906 --> 00:21:13,671
Od kilku lat zajmuję się badaniem

370
00:21:13,695 --> 00:21:15,645
spraw związanych z rybołówstwem.

371
00:21:17,703 --> 00:21:19,789
Wszędzie pojawiają się przeszkody

372
00:21:19,789 --> 00:21:22,291
i naprawdę brakuje przejrzystości.

373
00:21:22,416 --> 00:21:24,960
W branży rybackiej króluje tajemnica.

374
00:21:25,711 --> 00:21:27,671
Kto ma coś do ukrycia i dlaczego?

375
00:21:29,632 --> 00:21:34,887
[spiker radiowy]

376
00:21:37,556 --> 00:21:38,933
Jedziemy odwiedzić Oswalda Alaniza,

377
00:21:38,933 --> 00:21:40,825
który był agentem FBI

378
00:21:40,884 --> 00:21:43,387
w czasie zaginięcia Keitha Davisa.

379
00:21:44,063 --> 00:21:45,314
Jest taki lakoniczny.

380
00:21:45,439 --> 00:21:47,900
Napisałam mu, że nie
mogę się doczekać spotkania.

381
00:21:47,900 --> 00:21:49,485
Że już do niego jedziemy.

382
00:21:49,610 --> 00:21:50,903
A on odpowiedział: dobrze.

383
00:21:51,028 --> 00:21:52,238
Gdybym się z nim spotykała,

384
00:21:52,238 --> 00:21:53,697
pomyślałabym, że zaraz ze mną zerwie.

385
00:21:53,697 --> 00:21:56,492
Ale może po prostu jest agentem FBI.

386
00:21:56,492 --> 00:21:58,577
Jest po prostu rzeczowy.

387
00:22:00,037 --> 00:22:01,205
Odszedł z FBI na emeryturę,

388
00:22:01,330 --> 00:22:04,959
więc musiałam go
odszukać w cywilnym świecie.

389
00:22:06,001 --> 00:22:08,629
Byłam mile zaskoczona, że
zgodził się na rozmowę,

390
00:22:08,629 --> 00:22:10,464
bo o ile mi wiadomo,

391
00:22:10,589 --> 00:22:13,092
nigdy nie wypowiadał
się o tym publicznie.

392
00:22:13,217 --> 00:22:14,301
Więc on po prostu

393
00:22:14,427 --> 00:22:16,345
jest znacznie bliżej tej sprawy

394
00:22:16,345 --> 00:22:17,596
niż praktycznie ktokolwiek inny,

395
00:22:17,596 --> 00:22:20,182
z kim dotąd udało
mi się porozmawiać. Więc...

396
00:22:22,726 --> 00:22:23,589
- Dzień dobry. - Cześć!

397
00:22:23,621 --> 00:22:24,652
- Rachel? - Tak!

398
00:22:24,677 --> 00:22:25,985
- Ozzie. - Bardzo mi miło.

399
00:22:26,009 --> 00:22:27,016
Miło mi poznać.

400
00:22:27,523 --> 00:22:30,276
Pamięta pan, gdzie i
kiedy po raz pierwszy usłyszał,

401
00:22:30,276 --> 00:22:32,987
że na morzu zaginął Amerykanin?

402
00:22:33,112 --> 00:22:35,364
Pamiętam tamten dzień.

403
00:22:35,479 --> 00:22:37,691
Powiadomiono nas,
że zaginął Amerykanin.

404
00:22:37,700 --> 00:22:40,202
Że do Vacamonte płynie statek.

405
00:22:40,327 --> 00:22:41,996
I żebyśmy w miarę
możliwości czekali na ten statek.

406
00:22:42,204 --> 00:22:44,623
Kluczowe było to, że
statek pływał pod panamską banderą.

407
00:22:44,623 --> 00:22:46,834
Więc to miało być pewne utrudnienie:

408
00:22:46,834 --> 00:22:50,713
jak mieliśmy działać i
podejść do tej sprawy.

409
00:22:50,790 --> 00:22:52,050
Co pan przez to rozumie?

410
00:22:52,079 --> 00:22:54,791
Ponieważ statek był
pod panamską banderą,

411
00:22:54,800 --> 00:22:56,886
to oni ostatecznie mieli jurysdykcję.

412
00:22:56,886 --> 00:22:59,138
Więc nie wolno nam było
przeprowadzać żadnych przesłuchań.

413
00:22:59,138 --> 00:23:00,389
Nie mogliśmy prowadzić

414
00:23:00,389 --> 00:23:02,475
żadnego dochodzenia
na miejscu zbrodni.

415
00:23:02,600 --> 00:23:03,559
Weszliśmy na pokład statku.

416
00:23:03,559 --> 00:23:06,604
Pozwolono nam uczestniczyć, ale
to oni tym kierowali.

417
00:23:06,729 --> 00:23:08,397
Gdy zaczynasz pisać
o przestępczości, uświadamiasz sobie,

418
00:23:08,397 --> 00:23:10,191
jak kluczowa jest jurysdykcja.

419
00:23:10,191 --> 00:23:13,944
To, kto ma jurysdykcję,
ma fundamentalne znaczenie dla tego,

420
00:23:13,944 --> 00:23:15,946
czy przestępstwo zostanie
wyjaśnione, czy nie.

421
00:23:16,822 --> 00:23:18,991
I wyobrażam sobie, że
musiał pan mierzyć się

422
00:23:18,991 --> 00:23:21,744
z poważnymi wyzwaniami śledczymi,

423
00:23:21,744 --> 00:23:24,246
kiedy miejsce zbrodni znajduje się

424
00:23:24,371 --> 00:23:26,130
na statku, a ten statek jest

425
00:23:26,248 --> 00:23:28,042
setki mil od brzegu,
i wtedy okazuje się,

426
00:23:28,167 --> 00:23:30,419
że powrót do portu
zajmie mu chyba dziesięć dni.

427
00:23:30,419 --> 00:23:32,421
A stan miejsca
zbrodni bardzo nas niepokoił,

428
00:23:32,421 --> 00:23:34,465
bo im dłużej się czeka,

429
00:23:34,590 --> 00:23:36,800
tym bardziej
dowody ulegają zniszczeniu

430
00:23:36,926 --> 00:23:39,970
i ludzie mają czas, żeby je usunąć.

431
00:23:40,095 --> 00:23:41,892
Tak. Czekacie, aż miejsce
zbrodni samo do was przypłynie.

432
00:23:41,916 --> 00:23:43,095
Tak.

433
00:23:44,399 --> 00:23:48,069
Czy badania kryminalistyczne miałyby
sens nawet po dziesięciu dniach?

434
00:23:48,093 --> 00:23:50,138
- Jasne. -
Naprawdę? Czego moglibyście...

435
00:23:50,272 --> 00:23:51,649
Szukalibyśmy śladów krwi.

436
00:23:51,774 --> 00:23:54,485
Myślę, że w jego
kajucie albo w okolicy drzwi.

437
00:23:54,610 --> 00:23:56,153
Można było przeprowadzić wiele testów

438
00:23:56,153 --> 00:23:58,072
i badań.

439
00:23:58,197 --> 00:24:00,199
To przynajmniej pomogłoby

440
00:24:00,199 --> 00:24:02,604
ustalić, co się wydarzyło.

441
00:24:03,953 --> 00:24:08,415
Nie mieliśmy żadnych
zgłoszeń o odnalezieniu ciała.

442
00:24:08,541 --> 00:24:11,210
Ciała nie wyrzuciło też na brzeg.

443
00:24:11,335 --> 00:24:13,128
Strony zaangażowane w sprawę,

444
00:24:13,170 --> 00:24:14,171
statki...

445
00:24:14,171 --> 00:24:16,549
nie były zainteresowane udzieleniem

446
00:24:16,549 --> 00:24:18,217
jakichkolwiek dodatkowych informacji
na temat Keitha.

447
00:24:20,803 --> 00:24:23,305
Powtórzę, cała ta sprawa,

448
00:24:23,430 --> 00:24:24,515
od chwili, gdy się nią zająłem,

449
00:24:24,515 --> 00:24:26,559
była bardzo, bardzo
frustrująca. - Tak.

450
00:24:26,684 --> 00:24:29,302
Myślę, że doszło tam do przestępstwa.

451
00:24:31,904 --> 00:24:33,864
Z tego, co
przeczytałem w jego dzienniku,

452
00:24:33,983 --> 00:24:35,776
zanotował pewne uwagi, które

453
00:24:35,901 --> 00:24:38,484
były nieco niepokojące, ale nie...

454
00:24:39,405 --> 00:24:44,410
chciał poczekać z rozmową o
nich, aż będzie na lądzie.

455
00:24:45,387 --> 00:24:48,306
Były rzeczy, które chciał ujawnić,

456
00:24:48,455 --> 00:24:50,666
dotyczące zapewne
tego, co zaobserwował,

457
00:24:50,791 --> 00:24:53,502
i myślę, że zamierzał to nagłośnić.

458
00:24:54,128 --> 00:24:55,963
Kiedy myślę o sytuacji Keitha,

459
00:24:56,088 --> 00:24:59,049
myślę o tym, jak
bardzo czyni cię ona bezbronnym.

460
00:24:59,174 --> 00:25:00,676
Umieszczasz człowieka na statku

461
00:25:00,676 --> 00:25:01,885
i ten człowiek ma

462
00:25:01,885 --> 00:25:04,483
obserwować i składać raporty,

463
00:25:04,503 --> 00:25:07,841
ale mieszkasz z
ludźmi, o których raportujesz.

464
00:25:07,975 --> 00:25:10,227
Nie ma dokąd uciec.

465
00:25:10,227 --> 00:25:13,188
Nie ma gdzie szukać pomocy.

466
00:25:13,314 --> 00:25:16,150
Obserwatorzy czasem nie
mogą się bezpiecznie komunikować

467
00:25:16,150 --> 00:25:18,068
z władzami na lądzie.

468
00:25:18,193 --> 00:25:20,154
Wiemy, że Keith mógł wysyłać e-maile

469
00:25:20,154 --> 00:25:21,655
tylko przez sprzęt kapitana,

470
00:25:21,780 --> 00:25:23,699
więc nie dało
się przekazać niczego prywatnie.

471
00:25:24,742 --> 00:25:27,786
Nic dziwnego, że
obserwatorzy często milczą.

472
00:25:27,911 --> 00:25:29,455
Coś zobaczył.

473
00:25:29,580 --> 00:25:31,373
Handel bronią, handel ludźmi.

474
00:25:31,790 --> 00:25:33,626
Tam na morzu
dzieje się mnóstwo rzeczy.

475
00:25:34,408 --> 00:25:37,454
Statek miał w ładowni mrożone ryby,

476
00:25:37,463 --> 00:25:38,964
które trzeba było wyładować.

477
00:25:39,089 --> 00:25:40,549
Może widział, że łowią ponad limit,

478
00:25:40,674 --> 00:25:42,509
albo że łowili gatunek,

479
00:25:42,509 --> 00:25:43,761
którego nie wolno im było poławiać.

480
00:25:43,886 --> 00:25:44,762
To mogło być coś,

481
00:25:44,762 --> 00:25:47,097
co mógł zgłosić,
a to prawdopodobnie ściągnęłoby

482
00:25:47,097 --> 00:25:49,892
kłopoty na któryś z tych statków.

483
00:25:50,017 --> 00:25:52,686
Być może któryś
z członków załogi postanowił

484
00:25:53,687 --> 00:25:55,886
wyrzucić go za
burtę. [bulgotanie wody]

485
00:25:56,924 --> 00:25:59,510
Reling był dość
wysoki wokół całego statku.

486
00:25:59,610 --> 00:26:02,029
Nie da się więc
po prostu przechylić i wypaść.

487
00:26:02,029 --> 00:26:04,907
Trzeba by się mocno
odepchnąć, żeby się przedostać.

488
00:26:05,032 --> 00:26:07,009
- Albo zostać zepchniętym.
- Albo zostać zepchniętym.

489
00:26:07,576 --> 00:26:10,204
[odgłosy pracy w
porcie] [posępna muzyka]

490
00:26:10,746 --> 00:26:13,707
[pikanie ciężarówki]

491
00:26:15,042 --> 00:26:17,086
[łopot wiatru]

492
00:26:21,840 --> 00:26:23,884
[łoskot taśmociągu]

493
00:26:26,303 --> 00:26:29,431
To chyba statek
należący do chińskiego rządu.

494
00:26:29,556 --> 00:26:33,490
Jest tu około
1400 sztuk tuńczyka żółtopłetwego.

495
00:26:36,980 --> 00:26:39,733
A po tej stronie tuńczyk biały.

496
00:26:39,858 --> 00:26:42,361
Około 4000 sztuk.

497
00:26:46,699 --> 00:26:49,827
To coś, co uznaliby za typowy połów.

498
00:26:52,037 --> 00:26:54,747
Tuńczyk. To ropa naftowa Pacyfiku.

499
00:26:56,500 --> 00:26:57,626
To on w zasadzie stanowi

500
00:26:57,626 --> 00:27:01,866
podstawę życia większości
wyspiarskich krajów Pacyfiku.

501
00:27:03,173 --> 00:27:05,467
To nasz wspólny zasób.

502
00:27:05,592 --> 00:27:06,969
Na Pacyfiku znajduje się ostatnie

503
00:27:06,969 --> 00:27:10,764
zdrowe łowisko tuńczyka, a
i ono się kurczy.

504
00:27:12,182 --> 00:27:14,935
A wobec niedawnych przypadków

505
00:27:15,060 --> 00:27:19,440
śmierci obserwatorów –
jaka jest ludzka cena?

506
00:27:19,440 --> 00:27:20,816
Puszki tuńczyka, którą jemy,

507
00:27:20,816 --> 00:27:22,359
sushi i sashimi, które jemy?

508
00:27:22,359 --> 00:27:23,944
Czy to jest tego warte?

509
00:27:25,320 --> 00:27:26,905
Pochodzę z Fidżi.

510
00:27:27,030 --> 00:27:31,368
Przez większość kariery
na własne oczy widziałem

511
00:27:31,660 --> 00:27:33,537
korupcję.

512
00:27:34,788 --> 00:27:36,415
To branża warta miliardy dolarów,

513
00:27:36,415 --> 00:27:38,000
i zrobiliby wszystko, żeby zachować

514
00:27:38,000 --> 00:27:41,253
swobodny dostęp, do
którego tak przywykli.

515
00:27:41,378 --> 00:27:43,464
Chcemy wyeliminować
nielegalne połowy,

516
00:27:43,589 --> 00:27:46,175
a to wymaga, byśmy
mogli wejść na pokład

517
00:27:46,175 --> 00:27:47,718
i przejrzeć ich dokumentację.

518
00:27:47,843 --> 00:27:49,511
Nie odpływajcie,
dopóki nie porozmawiamy

519
00:27:49,511 --> 00:27:50,596
z kapitanem na mostku.

520
00:27:51,099 --> 00:27:52,379
[dramatyczna muzyka]

521
00:27:55,100 --> 00:27:57,686
Dung 1212. Dung 1212.

522
00:27:57,728 --> 00:28:00,022
Tu Greenpeace. Czy mnie słyszycie?

523
00:28:00,147 --> 00:28:03,108
Ocean to ogromna
część naszej tradycji.

524
00:28:03,233 --> 00:28:05,027
Mój dziadek, a nawet ojciec,

525
00:28:05,068 --> 00:28:07,070
zawsze mi przypominali,

526
00:28:07,196 --> 00:28:11,784
jak ważne jest, by
łowić tylko tyle, ile trzeba.

527
00:28:12,659 --> 00:28:14,745
Ale inne kraje rybackie w zasadzie

528
00:28:14,745 --> 00:28:17,039
próbują wyłowić jak najwięcej ryb.

529
00:28:21,293 --> 00:28:23,128
Obserwatorzy, pełniąc swoje funkcje

530
00:28:23,128 --> 00:28:24,713
i obowiązki na pokładzie,

531
00:28:24,838 --> 00:28:26,381
poznają prawdę

532
00:28:26,507 --> 00:28:28,383
o prawdziwym obliczu branży,

533
00:28:28,383 --> 00:28:30,469
o rzeczywistości
jej modelu biznesowego

534
00:28:30,594 --> 00:28:33,305
i o tym, co przed nami ukrywano.

535
00:28:33,764 --> 00:28:35,933
To zagrożenie dla utrzymania

536
00:28:35,933 --> 00:28:38,769
wielomiliardowego charakteru
tej branży

537
00:28:38,769 --> 00:28:40,062
i ich marży zysku.

538
00:28:41,313 --> 00:28:43,357
I właśnie z tego powodu dziesiątki

539
00:28:43,357 --> 00:28:47,152
obserwatorów z wysp
Pacyfiku straciły życie.

540
00:28:49,071 --> 00:28:50,364
Nie możemy po prostu

541
00:28:50,489 --> 00:28:53,116
pozwolić, by pozostało to
nieudokumentowane i nienagłośnione.

542
00:28:53,116 --> 00:28:54,660
Nikt nie wie, co się dzieje.

543
00:28:54,965 --> 00:28:56,485
[nastrojowa muzyka]

544
00:28:57,830 --> 00:29:00,040
To nasz Ocean Spokojny.

545
00:29:00,958 --> 00:29:03,335
Daje nam wszystkie bogactwa.

546
00:29:04,378 --> 00:29:06,922
Daje nam przyszłość.

547
00:29:10,342 --> 00:29:12,261
Czasem żałuję,

548
00:29:12,386 --> 00:29:14,263
że nie umie mówić.

549
00:29:14,388 --> 00:29:17,558
Że nie może nam po prostu
powiedzieć, co się tam wydarzyło.

550
00:29:17,558 --> 00:29:20,269
Tam, w oddali. Widzicie?

551
00:29:20,394 --> 00:29:23,272
Nie widzimy, co jest za horyzontem,

552
00:29:23,397 --> 00:29:26,358
ale nawet za horyzontem... Tam...

553
00:29:26,483 --> 00:29:27,526
Morze nie przemówi.

554
00:29:27,526 --> 00:29:29,987
Ocean nie przemówi.

555
00:29:32,364 --> 00:29:34,491
Powiedzieli, gdzie zmarł?

556
00:29:34,616 --> 00:29:38,370
Powiedzieli, że zmarł
na wodach Nauru.

557
00:29:38,495 --> 00:29:42,040
Nazwali go
prawdziwym, prawdziwym obserwatorem.

558
00:29:43,699 --> 00:29:48,830
Och... Powiedzieli, że zmarł 4 marca.

559
00:29:49,798 --> 00:29:55,387
Zapisy w jego dzienniku
kończą się 27 lutego.

560
00:29:56,722 --> 00:30:00,684
Skoro nie prowadził
dziennika między 28 lutego

561
00:30:00,684 --> 00:30:03,020
a 4 marca,

562
00:30:03,145 --> 00:30:07,107
nie wierzę, że zmarł czwartego.

563
00:30:08,775 --> 00:30:10,777
Jak wielu młodych mężczyzn z Kiribati

564
00:30:10,903 --> 00:30:13,280
Eritarę pociągało życie na morzu.

565
00:30:13,447 --> 00:30:16,408
Podjął pracę jako
marynarz w niemieckiej firmie.

566
00:30:18,035 --> 00:30:20,037
Ale gdy się ożenił, chciał spędzać

567
00:30:20,037 --> 00:30:23,081
mniej czasu na morzu
i być bliżej rodziny.

568
00:30:23,206 --> 00:30:25,667
Wtedy usłyszał
o programie obserwatorów.

569
00:30:25,792 --> 00:30:29,922
Był pracowity, bardzo uczciwy.

570
00:30:30,047 --> 00:30:32,174
Był ambitny.

571
00:30:32,458 --> 00:30:33,498
[muzyka pełna napięcia]

572
00:30:35,052 --> 00:30:37,679
Czasami Eritara był świadkiem
rzeczy na pokładzie, których załoga

573
00:30:37,679 --> 00:30:40,474
i kapitan woleliby, żeby nie widział.

574
00:30:40,974 --> 00:30:42,559
Powiedział Nikorze, że
podczas jednego z rejsów

575
00:30:42,684 --> 00:30:43,685
załoga próbowała go przekupić,

576
00:30:43,685 --> 00:30:45,771
żeby przymknął oko na
nielegalne obcinanie płetw rekinom,

577
00:30:45,896 --> 00:30:47,606
a on odmówił przyjęcia łapówki.

578
00:30:49,399 --> 00:30:53,737
Czuł się z tym bardzo
niekomfortowo, bardzo niebezpiecznie.

579
00:30:53,862 --> 00:30:55,405
W zasadzie przestał

580
00:30:55,405 --> 00:30:59,660
jeść po tym cokolwiek
z kuchni czy z mesy.

581
00:30:59,793 --> 00:31:02,754
Żywił się własnym
makaronem i herbatnikami,

582
00:31:02,871 --> 00:31:05,457
bo naprawdę czuł strach

583
00:31:05,582 --> 00:31:07,626
po tamtym incydencie.

584
00:31:07,960 --> 00:31:11,046
Był bardzo, bardzo zaniepokojony.

585
00:31:11,171 --> 00:31:12,798
Eritara się martwił.

586
00:31:12,923 --> 00:31:15,258
Czy zyskiwał opinię donosiciela?

587
00:31:15,968 --> 00:31:17,719
Był

588
00:31:17,844 --> 00:31:20,514
żywicielem rodziny i...

589
00:31:20,639 --> 00:31:22,307
i to właśnie

590
00:31:22,432 --> 00:31:24,935
sprawiło, że wrócił na morze.

591
00:31:26,728 --> 00:31:28,438
Co się stało?

592
00:31:29,398 --> 00:31:32,150
Nie pojawił się na kolacji.

593
00:31:32,275 --> 00:31:35,070
A kiedy załoga, czy
też ktoś ze statku,

594
00:31:35,110 --> 00:31:39,823
poszedł sprawdzić... zastali jego
drzwi zamknięte na klucz.

595
00:31:39,940 --> 00:31:43,278
A gdy je otworzyli,
znaleźli go na podłodze...

596
00:31:44,788 --> 00:31:46,206
martwego.

597
00:31:48,291 --> 00:31:52,337
Raport czołowego
patologa sądowego Fidżi:

598
00:31:52,462 --> 00:31:55,632
przyczyną śmierci był
uraz zadany tępym narzędziem.

599
00:31:55,757 --> 00:31:58,218
Istnieje prawomocne orzeczenie sądu,
które w zasadzie mówi:

600
00:31:58,218 --> 00:32:00,512
statku, nie wolno
ci wypływać na połów.

601
00:32:00,512 --> 00:32:02,344
Zostań, dopóki śledztwo
się nie zakończy.

602
00:32:02,368 --> 00:32:03,464
Zgadza się.

603
00:32:05,183 --> 00:32:09,187
Siedem i pół miesiąca później

604
00:32:09,312 --> 00:32:13,817
firma ta wynajęła
patologa w Nowej Zelandii.

605
00:32:13,942 --> 00:32:20,232
Przyczynę śmierci zmieniono
z urazu na nadciśnienie.

606
00:32:20,814 --> 00:32:22,334
[nastrojowa muzyka]

607
00:32:23,577 --> 00:32:24,828
Cokolwiek się wydarzyło,

608
00:32:24,953 --> 00:32:26,997
komisarz policji z
biura prokuratora generalnego

609
00:32:26,997 --> 00:32:29,279
zwolnił statek.

610
00:32:29,303 --> 00:32:30,459
Tak.

611
00:32:34,421 --> 00:32:37,174
Nigdy nie spotkałem się
z sytuacją, w której kilka

612
00:32:37,174 --> 00:32:38,258
raportów patologicznych

613
00:32:38,258 --> 00:32:42,429
zawierałoby tak
drastycznie różne wnioski.

614
00:32:43,472 --> 00:32:45,766
Te firmy są pod ogromną presją,

615
00:32:45,766 --> 00:32:50,562
by jak najwięcej
statków łowiło jak najwięcej,

616
00:32:50,562 --> 00:32:52,314
bo na tym polega ich biznes, prawda?

617
00:32:52,314 --> 00:32:54,983
Nie mogą sobie pozwolić
na to, by statek

618
00:32:55,108 --> 00:32:56,401
stał przy nabrzeżu jako

619
00:32:56,401 --> 00:32:58,153
część śledztwa.

620
00:32:58,278 --> 00:32:59,696
Więc wyobrażam sobie,

621
00:32:59,696 --> 00:33:01,198
że w firmie istnieje chęć,

622
00:33:01,198 --> 00:33:03,241
by ten statek znów łowił.

623
00:33:05,452 --> 00:33:08,163
Czy oni są tylko
liczbami, bo firmy zarabiają

624
00:33:08,163 --> 00:33:10,749
mnóstwo pieniędzy na
tuńczyku czy rybołówstwie?

625
00:33:11,041 --> 00:33:15,712
Czy to w porządku, że zginęła 1,
2, 3, 20, 30 czy 40 osób?

626
00:33:16,505 --> 00:33:18,590
To znaczy... o Boże.

627
00:33:19,257 --> 00:33:20,634
To zupełnie nie w porządku.

628
00:33:20,634 --> 00:33:22,219
To po prostu nie...

629
00:33:23,428 --> 00:33:25,639
To hańba

630
00:33:25,764 --> 00:33:28,391
dla mieszkańców wysp Pacyfiku.

631
00:33:30,102 --> 00:33:32,687
Doskonale zdaję sobie sprawę

632
00:33:32,813 --> 00:33:35,857
z poziomu korupcji w tej branży.

633
00:33:37,359 --> 00:33:38,527
I to właśnie rodziny

634
00:33:38,527 --> 00:33:41,691
potrzebują sprawiedliwości, na
którą ta sprawa zasługuje.

635
00:33:41,939 --> 00:33:44,776
[rytmiczna, energiczna muzyka]

636
00:33:53,250 --> 00:33:55,544
Zależało mi, by poznać
ostatnie dni Keitha Davisa

637
00:33:55,544 --> 00:33:57,504
na pokładzie statku Victoria 168

638
00:33:57,629 --> 00:33:59,965
oraz przebieg śledztwa
w sprawie jego śmierci.

639
00:34:00,090 --> 00:34:01,716
Ponieważ statek pływał
pod panamską banderą,

640
00:34:01,716 --> 00:34:04,970
to Panamczycy mieli
tu ostateczną władzę

641
00:34:04,970 --> 00:34:07,806
i zażądali kontroli nad tą sprawą.

642
00:34:07,806 --> 00:34:10,475
I to oni ją poprowadzili.

643
00:34:12,144 --> 00:34:17,149
César Petti był głównym
śledczym w tej sprawie.

644
00:34:17,399 --> 00:34:19,693
To on był tam na miejscu.

645
00:34:23,113 --> 00:34:27,492
Kiedy po raz pierwszy
usłyszał pan, że zaginął obserwator?

646
00:34:29,452 --> 00:34:31,413
17 września

647
00:34:31,538 --> 00:34:36,960
władze otrzymały zgłoszenie o
zaginięciu człowieka na statku.

648
00:34:37,335 --> 00:34:40,130
20 września statek zawinął

649
00:34:40,130 --> 00:34:43,466
do portu Vacamonte w Panamie.

650
00:34:43,592 --> 00:34:47,137
Władze przesłuchały całą załogę.

651
00:34:48,680 --> 00:34:51,308
Jeden ze statków,
z którymi Victoria 168

652
00:34:51,308 --> 00:34:55,103
się spotkała, właśnie
wypłynął z portu,

653
00:34:55,228 --> 00:34:56,738
co odbiegało od tego,

654
00:34:56,762 --> 00:34:58,732
czego można by
się normalnie spodziewać.

655
00:34:59,107 --> 00:35:00,192
Czy wiedział pan

656
00:35:00,192 --> 00:35:04,321
o tym nietypowym
zachowaniu Chung Kuo 818

657
00:35:05,447 --> 00:35:07,532
i czy w ogóle to zbadano?

658
00:35:14,206 --> 00:35:15,874
Na temat statku Chung Kuo

659
00:35:15,874 --> 00:35:18,293
nie mamy zbyt wielu informacji.

660
00:35:18,418 --> 00:35:20,921
Wiemy, że dokonywali przeładunku

661
00:35:20,921 --> 00:35:25,217
z Victorią, kiedy pan Davis zaginął.

662
00:35:25,342 --> 00:35:27,052
To dość nietypowe,

663
00:35:27,052 --> 00:35:31,932
żeby taki taklowiec w
ogóle zawinął do portu,

664
00:35:32,090 --> 00:35:33,741
a jego statek to zrobił

665
00:35:33,765 --> 00:35:36,178
zaledwie kilka dni
przed zaginięciem Keitha.

666
00:35:36,770 --> 00:35:39,022
Z notatek Keitha wiemy, że

667
00:35:39,022 --> 00:35:40,774
przynajmniej według oficjalnej wersji

668
00:35:40,774 --> 00:35:44,778
jeden z członków załogi zachorował
i musieli pilnie płynąć do portu,

669
00:35:44,903 --> 00:35:46,529
żeby zabrać go do szpitala.

670
00:35:48,448 --> 00:35:52,035
Niektórzy spekulują, że Keith

671
00:35:52,160 --> 00:35:54,037
mógł zobaczyć coś,
czego nie powinien.

672
00:35:54,037 --> 00:35:57,832
Może doszło tam
do przemytu narkotyków.

673
00:35:57,958 --> 00:35:59,626
Handel bronią, handel ludźmi –

674
00:35:59,626 --> 00:36:02,712
wiemy, że na morzu
dochodzi do najróżniejszych rzeczy.

675
00:36:05,840 --> 00:36:10,637
Wody zagraniczne są
bardzo mocno nękane

676
00:36:10,762 --> 00:36:12,764
przemytem narkotyków

677
00:36:12,864 --> 00:36:15,450
i sytuacjami, które
może nie są typowe

678
00:36:15,475 --> 00:36:19,729
dla wybrzeży
Panamy, ale prawdopodobnie

679
00:36:19,854 --> 00:36:23,024
są na porządku
dziennym w innych krajach.

680
00:36:23,149 --> 00:36:25,735
On się nie potknął i
nie wypadł po prostu za burtę.

681
00:36:27,112 --> 00:36:29,906
Dla mnie nie ulega
wątpliwości, że został zamordowany.

682
00:36:29,906 --> 00:36:32,242
Kiedy spojrzy się
na całokształt okoliczności,

683
00:36:32,242 --> 00:36:34,995
na to, że przez
16 lat był obserwatorem.

684
00:36:35,120 --> 00:36:39,457
Był największym ekspertem
od bezpieczeństwa obserwatorów.

685
00:36:41,293 --> 00:36:43,795
Keith pomógł przeforsować
kartę praw obserwatorów,

686
00:36:43,920 --> 00:36:46,673
ważny dokument uchwalony

687
00:36:46,673 --> 00:36:48,133
na Międzynarodowej Konferencji

688
00:36:48,133 --> 00:36:49,968
Rybołówstwa i
Monitoringu Obserwatorów.

689
00:36:51,363 --> 00:36:52,403
[pełna napięcia muzyka]

690
00:36:52,554 --> 00:36:57,392
Na tej konferencji
Keith pokazał nagranie taklowca,

691
00:36:57,392 --> 00:37:00,312
który mógł pomieścić około 20 osób,

692
00:37:00,312 --> 00:37:04,107
a stłoczono na nim aż 65 –

693
00:37:04,107 --> 00:37:07,319
w strasznym tłoku
i ogromnym niebezpieczeństwie.

694
00:37:09,446 --> 00:37:13,241
Keith był tym wyraźnie
wstrząśnięty i pokazał to publicznie.

695
00:37:14,200 --> 00:37:16,411
Jeśli obserwator zostanie uznany

696
00:37:16,411 --> 00:37:20,332
za donosiciela, grozi
mu jeszcze większe niebezpieczeństwo.

697
00:37:21,958 --> 00:37:24,419
Nie był tam bezpieczny.

698
00:37:25,795 --> 00:37:27,839
Czuł się zagrożony.

699
00:37:30,383 --> 00:37:34,804
Dwa lata później
znów wypłynął w morze

700
00:37:34,804 --> 00:37:36,097
i zginął.

701
00:37:36,723 --> 00:37:38,266
[szum fal] [pełna napięcia muzyka]

702
00:37:42,020 --> 00:37:43,897
Mamy człowieka

703
00:37:44,022 --> 00:37:48,193
w sytuacji, w której –
jak wiemy – szerzy się przestępczość.

704
00:37:49,402 --> 00:37:53,239
Zanim zaginął, był
świadkiem łamania praw człowieka

705
00:37:53,239 --> 00:37:58,244
i niszczenia środowiska.

706
00:37:58,787 --> 00:38:02,707
Wiemy, że Keith nie należał do osób,

707
00:38:02,832 --> 00:38:06,419
które widząc coś złego, siedzą cicho.

708
00:38:06,461 --> 00:38:07,921
Zawsze mówił otwarcie,

709
00:38:07,962 --> 00:38:09,798
czasem na własną szkodę.

710
00:38:14,719 --> 00:38:16,971
Ważniejsze było dla
nich, żeby ukryć to,

711
00:38:16,971 --> 00:38:19,099
czym zajmowali się
na pokładzie tego statku,

712
00:38:19,099 --> 00:38:23,895
i zabić człowieka.

713
00:38:24,521 --> 00:38:27,315
Niż... no wiecie...

714
00:38:27,440 --> 00:38:29,234
Nie ma w tym żadnej sprawiedliwości.

715
00:38:31,903 --> 00:38:36,616
Pamiętam, że gdy to
się stało, siedziałem przy biurku.

716
00:38:37,617 --> 00:38:42,205
Naprzeciwko siedział mój
kolega z pracy.

717
00:38:43,665 --> 00:38:45,708
Powiedziałem:

718
00:38:45,834 --> 00:38:47,335
„Boże, mam nadzieję, że go zabili,

719
00:38:47,369 --> 00:38:48,704
zanim wyrzucili go za burtę”.

720
00:38:48,795 --> 00:38:52,465
Bo nie przychodziło mi
do głowy nic gorszego

721
00:38:52,590 --> 00:38:56,761
niż dryfować na morzu,
patrzeć na oddalający się statek

722
00:38:56,761 --> 00:38:58,304
i wiedzieć, że się umrze.

723
00:38:58,733 --> 00:39:00,413
[bulgotanie pod wodą]

724
00:39:07,589 --> 00:39:09,269
[akcent muzyki elektronicznej]

725
00:39:15,071 --> 00:39:18,575
[dźwięk połączenia Zoom]

726
00:39:21,327 --> 00:39:22,162
Świetnie.

727
00:39:22,287 --> 00:39:23,429
Prawda?

728
00:39:23,453 --> 00:39:25,457
Zaczynamy. Lagi, śmiało.

729
00:39:25,707 --> 00:39:28,084
Bardzo potrzebuję,

730
00:39:28,460 --> 00:39:31,171
żeby ktoś jeszcze rzucił
na to wszystko okiem.

731
00:39:31,671 --> 00:39:33,798
Tak, jest sporo pytań bez odpowiedzi.

732
00:39:33,923 --> 00:39:36,676
Od dłuższego
czasu bezskutecznie próbujemy

733
00:39:36,676 --> 00:39:39,220
uzyskać dostęp
do oficjalnej dokumentacji.

734
00:39:39,304 --> 00:39:41,264
Pewne rzeczy się nie zgadzają.

735
00:39:42,223 --> 00:39:44,184
Wyraźnie widać

736
00:39:44,309 --> 00:39:48,438
niejasności wokół oficjalnego
dziennika pokładowego Eritary.

737
00:39:48,521 --> 00:39:50,356
Odnotował, że

738
00:39:50,482 --> 00:39:52,817
było 14 ton tuńczyka,

739
00:39:52,817 --> 00:39:55,236
które uznał za zdyskwalifikowane.

740
00:39:56,029 --> 00:39:58,823
Zaangażowanie drugiego patologa.

741
00:39:58,823 --> 00:40:02,243
Co o tym wiemy? Jak do tego doszło?

742
00:40:02,275 --> 00:40:07,891
Załatwił to prawnik
firmy... na Kiribati.

743
00:40:07,916 --> 00:40:09,501
Czyli to musiałby być...

744
00:40:09,626 --> 00:40:11,377
To byłby patolog,

745
00:40:11,377 --> 00:40:13,588
który działałby w interesie firmy.

746
00:40:14,881 --> 00:40:17,091
Wiecie, doszedłem już do tego,

747
00:40:17,091 --> 00:40:17,884
że mam własną

748
00:40:17,884 --> 00:40:19,344
teorię spiskową na ten temat,

749
00:40:19,344 --> 00:40:22,680
ale naprawdę chcę
kierować się faktami.

750
00:40:23,264 --> 00:40:25,517
Wydaje się, że mamy dość informacji,

751
00:40:25,642 --> 00:40:28,645
by wyciągnąć dla
rodziny lepsze, pewniejsze

752
00:40:28,645 --> 00:40:31,064
wnioski niż te, które mamy teraz.

753
00:40:34,932 --> 00:40:37,428
Tylko się upewnię, że ja...

754
00:40:38,645 --> 00:40:41,441
Jeden z kiribatyjskich
obserwatorów rybołówstwa

755
00:40:41,574 --> 00:40:43,159
zmarł na morzu w tym okresie,

756
00:40:43,159 --> 00:40:46,120
a jego ciało
transportowano na Tarawę.

757
00:40:46,246 --> 00:40:49,499
Próbujemy więc ustalić
ostatnie raportowanie pozycji.

758
00:40:49,707 --> 00:40:52,293
Przestał raportować...

759
00:40:52,418 --> 00:40:54,921
- Pierwszego marca.
- Pierwszego marca, tak?

760
00:40:55,038 --> 00:40:58,034
Więc nawet 31. wciąż nie raportował.

761
00:40:58,066 --> 00:40:59,634
Tak.

762
00:41:00,510 --> 00:41:02,637
- Więc... - Brakuje tu ogniwa.

763
00:41:02,637 --> 00:41:05,431
- Nie raportowali. - Między czym?

764
00:41:05,557 --> 00:41:08,101
Od Wysp Marshalla do Nauru,

765
00:41:08,226 --> 00:41:10,770
a potem sygnał pojawia
się znowu na wodach międzynarodowych,

766
00:41:10,895 --> 00:41:12,146
w tej enklawie.

767
00:41:12,230 --> 00:41:15,483
Sprawdziłem trasę statku.

768
00:41:16,310 --> 00:41:19,386
Możemy ustalić, że
był na wodach międzynarodowych

769
00:41:19,410 --> 00:41:21,274
między 27. a 28.

770
00:41:21,447 --> 00:41:24,075
Musiał dotrzeć do granic Nauru.

771
00:41:24,200 --> 00:41:28,037
Wiemy, że w
tym czasie nie raportował.

772
00:41:28,705 --> 00:41:29,914
Niedawno ujawniono,

773
00:41:29,914 --> 00:41:32,667
że 75% statków
rybackich pływa bez sygnału.

774
00:41:33,751 --> 00:41:35,378
Albo łowią tam, gdzie nie powinny,

775
00:41:35,378 --> 00:41:37,755
albo mają coś do ukrycia.

776
00:41:39,007 --> 00:41:40,675
System VMS jest wyłączony.

777
00:41:40,675 --> 00:41:43,428
W trasie statku są ciemne obszary.

778
00:41:43,553 --> 00:41:45,763
W dowodach są luki. Jest...

779
00:41:45,888 --> 00:41:47,682
niespójność co do czasu zgonu.

780
00:41:47,807 --> 00:41:49,475
W takich okolicznościach

781
00:41:49,475 --> 00:41:52,937
koniecznie trzeba móc
przeanalizować cały materiał

782
00:41:52,979 --> 00:41:54,939
bardzo szczegółowo, zamiast po prostu

783
00:41:55,064 --> 00:41:56,274
przyjmować wszystko za dobrą monetę.

784
00:41:56,490 --> 00:41:58,170
On dalej kręci?

785
00:41:59,434 --> 00:42:00,954
[nastrojowa muzyka]

786
00:42:10,622 --> 00:42:13,041
[ryk syreny mgłowej]

787
00:42:20,173 --> 00:42:23,009
Jestem osobą bardzo uduchowioną.

788
00:42:39,942 --> 00:42:42,695
Ze względu na ból i traumę,

789
00:42:42,820 --> 00:42:45,823
które wiążą się z tą sprawą,

790
00:42:45,948 --> 00:42:50,328
pozwalam sobie na

791
00:42:50,453 --> 00:42:53,039
emocje, których ona wymaga.

792
00:42:55,416 --> 00:42:58,127
Cokolwiek robię,
musi być przemyślane.

793
00:42:58,527 --> 00:43:00,047
[nastrojowa muzyka]

794
00:43:01,964 --> 00:43:04,676
Ten system trzeba zakwestionować.

795
00:43:06,052 --> 00:43:08,638
Czuję, że
jestem przygotowana psychicznie.

796
00:43:11,724 --> 00:43:12,725
Zrobię, co w mojej mocy,

797
00:43:12,725 --> 00:43:15,228
żeby trzymać się tematu.

798
00:43:20,608 --> 00:43:23,569
Jestem zmęczona, ale gotowa.

799
00:43:23,695 --> 00:43:27,532
W głębi duszy wiem,
że uzyskam jakieś odpowiedzi.

800
00:43:32,829 --> 00:43:35,581
Bula, doktor Patricio.

801
00:43:35,682 --> 00:43:37,475
Spotykam się z doktor Patricią,

802
00:43:37,500 --> 00:43:40,336
żeby znaleźć związek między tym,

803
00:43:40,461 --> 00:43:43,381
co dzieje się w świecie polityki,

804
00:43:43,381 --> 00:43:45,413
a tym, co naprawdę
dzieje się na morzu.

805
00:43:45,456 --> 00:43:46,543
[śmiech]

806
00:43:46,551 --> 00:43:47,844
Miło cię widzieć.

807
00:43:48,302 --> 00:43:49,887
Bula, miło cię widzieć.

808
00:43:50,179 --> 00:43:52,223
Wejdź, proszę. Dziękuję.

809
00:43:52,348 --> 00:43:58,229
James Junior Numbaru, obserwator,
wypadł lub wyskoczył za burtę

810
00:43:58,347 --> 00:44:02,893
ze statku Feng Xiang
818 na wschód od Nauru.

811
00:44:03,018 --> 00:44:04,293
Pod chińską banderą.

812
00:44:04,317 --> 00:44:06,856
Wypadł lub wyskoczył za
burtę. Kto to wie?

813
00:44:07,196 --> 00:44:09,490
Filipińczyk wypadł za burtę.

814
00:44:09,615 --> 00:44:11,159
Wypadł za burtę.

815
00:44:12,368 --> 00:44:14,078
Skąd wiadomo, że wypadli za burtę?

816
00:44:14,078 --> 00:44:15,496
Może ktoś dostał w głowę.

817
00:44:15,663 --> 00:44:18,207
Utonięcie, zapalenie
płuc, morderstwo.

818
00:44:18,332 --> 00:44:20,418
Myślę, że bezpieczeństwo
i ochrona zaczynają

819
00:44:20,418 --> 00:44:22,879
stawać się wielkim
pytaniem, które musimy

820
00:44:22,879 --> 00:44:25,882
teraz zgłębić. Co
z załogą na pokładzie?

821
00:44:25,882 --> 00:44:27,383
Co z tymi obserwatorami?

822
00:44:27,508 --> 00:44:32,013
Jak, jak... Kto odpowiada
za ich bezpieczeństwo i ochronę?

823
00:44:32,138 --> 00:44:35,600
To Komisja zdecydowała
o wprowadzeniu obserwatorów.

824
00:44:36,809 --> 00:44:38,478
Więc jak w wielkiej firmie

825
00:44:38,478 --> 00:44:40,146
odpowiedzialność ponosi góra.

826
00:44:42,023 --> 00:44:45,902
Naprawdę niepokoi mnie to, że kiedy
rozmawia się z tymi mężczyznami,

827
00:44:46,027 --> 00:44:48,112
słyszy się przeróżne rzeczy.

828
00:44:48,446 --> 00:44:51,491
Ludzie opowiadali nam
o obcinaniu płetw rekinom

829
00:44:51,616 --> 00:44:54,744
i o człowieku,
którego kapitan nie lubił

830
00:44:54,869 --> 00:44:56,412
i który został pobity.

831
00:44:56,537 --> 00:44:58,331
Ten człowiek w końcu zmarł,

832
00:44:58,331 --> 00:45:01,834
a oni umyli jego ciało
i włożyli je do zamrażarki.

833
00:45:01,959 --> 00:45:04,128
Słyszymy wszystkie te historie.

834
00:45:04,253 --> 00:45:07,215
Obserwatorzy mają pilnować, żeby
te dranie postępowały uczciwie.

835
00:45:08,758 --> 00:45:11,511
Bubba Cook... Znasz
Bubbę bardzo dobrze.

836
00:45:11,594 --> 00:45:14,514
Jego zdaniem, jeśli
jakikolwiek obserwator zginie,

837
00:45:14,639 --> 00:45:17,433
statek powinien dostać zakaz połowów

838
00:45:17,433 --> 00:45:19,101
na dwa, trzy miesiące.

839
00:45:19,227 --> 00:45:22,188
Ot tak, po prostu. Ale
nie, nic się nie dzieje.

840
00:45:22,313 --> 00:45:23,731
To mnie po prostu strasznie wkurza.

841
00:45:25,650 --> 00:45:27,610
Nikt nie chce nic zrobić.

842
00:45:27,735 --> 00:45:29,779
Jak myślisz, dlaczego
się na to pozwala?

843
00:45:29,904 --> 00:45:31,072
Tym, co powstrzymuje,

844
00:45:31,072 --> 00:45:33,825
moim zdaniem, co powstrzymuje przed
zadawaniem tych wszystkich pytań,

845
00:45:33,825 --> 00:45:35,660
są opłaty za dostęp do łowisk.

846
00:45:37,178 --> 00:45:39,847
Te firmy płacą opłaty za dostęp

847
00:45:39,865 --> 00:45:41,731
wszystkim krajom na Pacyfiku:

848
00:45:41,755 --> 00:45:45,287
Fidżi, Tuvalu, Samoa.

849
00:45:45,628 --> 00:45:47,672
Wszystkim tym krajom na Pacyfiku,

850
00:45:47,797 --> 00:45:51,259
a dla wielu z nich
to właśnie stanowi 50 procent

851
00:45:51,259 --> 00:45:53,719
lub więcej ich budżetu —

852
00:45:53,845 --> 00:45:56,597
opłaty za dostęp,
które od nich otrzymują.

853
00:45:56,722 --> 00:45:59,642
Więc gdyby ktoś
chciał podnieść alarm,

854
00:46:00,268 --> 00:46:01,811
boją się właśnie tego,

855
00:46:01,936 --> 00:46:04,146
że statki powiedzą: a walcie się.

856
00:46:04,146 --> 00:46:07,650
Nie będziemy już
łowić na waszych wodach.

857
00:46:08,096 --> 00:46:09,376
[posępna muzyka]

858
00:46:12,822 --> 00:46:14,240
[klakson samochodu]

859
00:46:14,365 --> 00:46:16,576
Zaczynamy odkrywać...

860
00:46:16,701 --> 00:46:18,369
ciemną stronę tego biznesu.

861
00:46:20,746 --> 00:46:23,958
Musimy już teraz
zacząć zadawać trudne pytania.

862
00:46:25,167 --> 00:46:28,921
Doktorze Manu, proszę nam wyjaśnić,
czym dokładnie zajmuje się FFA.

863
00:46:29,046 --> 00:46:32,842
FFA to organ doradczy
dla 17 państw członkowskich,

864
00:46:32,842 --> 00:46:34,302
który udziela porad

865
00:46:34,427 --> 00:46:36,262
w zakresie zarządzania i rozwoju

866
00:46:36,262 --> 00:46:38,639
naszych cennych zasobów tuńczyka.

867
00:46:38,764 --> 00:46:42,226
Przemysł tuńczykowy,
opłaty za dostęp,

868
00:46:42,226 --> 00:46:44,395
które generujemy dzięki tym zasobom,

869
00:46:44,520 --> 00:46:48,816
przynoszą ponad 460
milionów dolarów rocznie.

870
00:46:49,062 --> 00:46:50,342
[posępna muzyka]

871
00:46:52,278 --> 00:46:55,615
Ponad 50 procent
światowych połowów tuńczyka

872
00:46:55,740 --> 00:46:59,327
pochodzi z
zachodnio-środkowej części Pacyfiku.

873
00:47:00,953 --> 00:47:03,180
Pacyfik to jedyny region

874
00:47:03,205 --> 00:47:05,708
na świecie, w
którym wszystkie cztery główne

875
00:47:05,708 --> 00:47:08,336
stada tuńczyka
są biologicznie zdrowe.

876
00:47:09,337 --> 00:47:12,590
I nie traktujemy
tej odpowiedzialności lekko.

877
00:47:14,008 --> 00:47:15,551
[dźwięki przemysłowe]

878
00:47:16,886 --> 00:47:21,891
Masowy rynek taniego tuńczyka
to głównie tuńczyk pasiasty,

879
00:47:22,099 --> 00:47:24,352
ryba, która podobno

880
00:47:24,477 --> 00:47:27,855
nie jest przełowiona, a jednak jest.

881
00:47:29,398 --> 00:47:32,234
Największa zmiana w oceanie nastąpiła

882
00:47:32,360 --> 00:47:33,861
40 lat temu.

883
00:47:33,986 --> 00:47:36,030
Masowa industrializacja

884
00:47:36,030 --> 00:47:37,950
rybołówstwa na całym świecie.

885
00:47:39,492 --> 00:47:44,497
Uganiamy się za
ostatnimi resztkami wielkich ryb.

886
00:47:44,747 --> 00:47:46,707
Jedni twierdzą, że z połowami

887
00:47:46,707 --> 00:47:48,000
tuńczyka wszystko jest w porządku.

888
00:47:48,000 --> 00:47:50,002
A drudzy twierdzą,

889
00:47:50,002 --> 00:47:52,004
że zdecydowanie coś jest nie tak.

890
00:47:54,256 --> 00:47:56,801
[szum taśmociągu]

891
00:47:56,960 --> 00:47:57,960
[klimatyczna muzyka]

892
00:48:00,930 --> 00:48:03,307
Wiecie, cała koncepcja
tuńczyka w puszce

893
00:48:03,432 --> 00:48:07,019
i utowarowienia dzikiego produktu,

894
00:48:07,144 --> 00:48:08,521
być może to właśnie jest problem.

895
00:48:12,984 --> 00:48:13,859
Każdego roku

896
00:48:13,859 --> 00:48:17,279
wyławiamy z oceanu od
80 do 90 milionów ton.

897
00:48:18,990 --> 00:48:21,367
To odpowiednik wagi
wszystkich mieszkańców Chin.

898
00:48:22,702 --> 00:48:25,079
Tuńczyki są niezwykle cenne.

899
00:48:25,204 --> 00:48:26,455
Ale łowiąc tuńczyka,

900
00:48:26,455 --> 00:48:29,792
przechwytujemy produktywność
ogromnego obszaru oceanu.

901
00:48:32,336 --> 00:48:35,172
To lew, tygrys mórz.

902
00:48:35,172 --> 00:48:36,882
Nie ma sensu, żeby to było

903
00:48:36,882 --> 00:48:39,582
czymś tanim do masowej konsumpcji.

904
00:48:42,680 --> 00:48:44,765
Kiedy już istnieją fabryki
konserw i łańcuchy dostaw,

905
00:48:44,765 --> 00:48:46,434
bardzo trudno to odwrócić.

906
00:48:46,434 --> 00:48:49,979
Wszystko więc zmierza ku katastrofie.

907
00:48:53,441 --> 00:48:55,693
Powinniśmy zamknąć wody
międzynarodowe dla wszelkich połowów.

908
00:48:56,068 --> 00:48:57,611
[szum fal]

909
00:48:59,278 --> 00:49:00,398
[łagodna muzyka]

910
00:49:01,073 --> 00:49:02,366
Populacje by się odbudowały,

911
00:49:02,491 --> 00:49:03,826
a gdyby się odbudowały,

912
00:49:03,951 --> 00:49:07,580
migrowałyby tam, gdzie
można by je łowić.

913
00:49:07,705 --> 00:49:09,957
Połowy by nie ucierpiały.

914
00:49:10,082 --> 00:49:12,168
Może byłyby nawet większe.

915
00:49:12,460 --> 00:49:15,379
To zapewniłoby sprawiedliwy
podział bogactw oceanu.

916
00:49:19,884 --> 00:49:21,052
W ostatnim czasie doszło do

917
00:49:21,052 --> 00:49:25,514
wielu przypadków śmierci
obserwatorów na morzu.

918
00:49:25,639 --> 00:49:27,433
Częścią naszej pracy

919
00:49:27,433 --> 00:49:28,726
jest próba

920
00:49:28,851 --> 00:49:30,770
dokładniejszego zbadania,

921
00:49:30,895 --> 00:49:32,897
co dzieje się w takich sytuacjach.

922
00:49:33,814 --> 00:49:35,733
Bezpieczeństwo i dobro obserwatorów

923
00:49:35,733 --> 00:49:38,986
to najwyższy priorytet
dla naszych członków.

924
00:49:39,111 --> 00:49:41,197
Jednak śmierć obserwatorów

925
00:49:41,322 --> 00:49:44,116
pokazuje nam,

926
00:49:44,241 --> 00:49:46,535
że wciąż mamy wiele do zrobienia.

927
00:49:46,660 --> 00:49:47,745
I myślę, że

928
00:49:47,745 --> 00:49:51,040
członkowie FFA są zjednoczeni
w dążeniu do tego.

929
00:49:54,585 --> 00:49:56,337
Zatrudniamy

930
00:49:56,462 --> 00:50:01,217
wielu obserwatorów, ponad stu.

931
00:50:01,342 --> 00:50:03,177
Jak zapewniamy im bezpieczeństwo?

932
00:50:03,177 --> 00:50:04,553
Jakie środki

933
00:50:04,553 --> 00:50:06,472
i zabezpieczenia stosujecie?

934
00:50:06,472 --> 00:50:08,557
Mamy tu sprawdzony system,

935
00:50:08,557 --> 00:50:10,643
którym objęty jest każdy obserwator.

936
00:50:10,643 --> 00:50:13,437
Przechodzą rygorystyczne szkolenie,

937
00:50:13,562 --> 00:50:16,357
a warunki są omawiane
z nimi i z firmą.

938
00:50:16,683 --> 00:50:17,963
[posępna muzyka]

939
00:50:19,777 --> 00:50:21,904
Obserwatorzy to
najbardziej bezbronne osoby

940
00:50:21,975 --> 00:50:23,005
na tych statkach.

941
00:50:23,030 --> 00:50:25,324
Są maltretowani. Są zabijani.

942
00:50:25,621 --> 00:50:26,621
[bulgotanie]

943
00:50:27,284 --> 00:50:30,329
Postrzegamy obserwatorów jako
obrońców praw człowieka

944
00:50:30,454 --> 00:50:32,665
w rozumieniu definicji ONZ.

945
00:50:32,790 --> 00:50:33,833
Zasługują na to,

946
00:50:33,958 --> 00:50:37,086
by system ONZ
zapewniał im wzmocnioną ochronę.

947
00:50:38,911 --> 00:50:41,124
Są tam po to,
by dopilnować, że nasze prawo

948
00:50:41,132 --> 00:50:42,925
do zdrowego
środowiska jest przestrzegane.

949
00:50:46,137 --> 00:50:49,849
Wiadomo, że tuńczyka
pozyskuje się pracą przymusową,

950
00:50:49,974 --> 00:50:51,600
kosztem śmierci obserwatorów.

951
00:50:51,995 --> 00:50:54,195
[nastrojowa muzyka] [wiatr]

952
00:50:58,941 --> 00:51:01,986
Koniec końców tym
firmom chodzi o pieniądze.

953
00:51:02,903 --> 00:51:05,990
Nie obchodzi ich,
jakim kosztem osiągają zyski.

954
00:51:06,115 --> 00:51:07,700
Nawet kosztem ludzkiego życia.

955
00:51:07,700 --> 00:51:09,493
Nawet kosztem ludzkiego życia.

956
00:51:13,164 --> 00:51:14,331
Branża owoców morza,

957
00:51:14,331 --> 00:51:17,793
branża rybołówstwa, obiecała, że
sama będzie się regulować.

958
00:51:21,964 --> 00:51:25,759
RFMO i branża są
ze sobą bardzo blisko.

959
00:51:25,885 --> 00:51:27,595
W RFMO działają bardzo wpływowi

960
00:51:27,720 --> 00:51:30,431
gracze i grupy interesów,

961
00:51:30,556 --> 00:51:34,059
które blokują propozycje
dotyczące ochrony obserwatorów.

962
00:51:34,185 --> 00:51:38,480
Zupełnie nie nadają
się do ochrony zasobów.

963
00:51:39,847 --> 00:51:41,367
[nastrojowa muzyka]

964
00:51:52,411 --> 00:51:56,332
Wszyscy w Ghanie, od pokoleń,

965
00:51:57,082 --> 00:51:59,043
jesteśmy zależni od morza.

966
00:52:00,127 --> 00:52:06,861
Ale obawiam się, że za
kilka dni, tygodni, miesięcy czy lat

967
00:52:07,092 --> 00:52:08,928
w morzu może zabraknąć ryb.

968
00:52:11,138 --> 00:52:15,768
Dla naszych społeczności
nadmorskich nie ma alternatywnego

969
00:52:15,809 --> 00:52:18,979
źródła utrzymania, które
by im wystarczyło.

970
00:52:19,104 --> 00:52:22,775
Jeśli im to odbierzesz,
nie zostanie im praktycznie nic.

971
00:52:22,893 --> 00:52:27,856
Ich nadzieje i aspiracje
są związane z oceanem

972
00:52:27,988 --> 00:52:28,948
i musimy chronić

973
00:52:28,948 --> 00:52:32,034
ten cenny zasób, który mamy.

974
00:52:32,159 --> 00:52:33,285
Emmanuel Essien,

975
00:52:33,410 --> 00:52:36,413
pracownik Komisji
Rybołówstwa, został przydzielony

976
00:52:36,413 --> 00:52:40,042
na chiński statek 5 lipca 2019 roku.

977
00:52:40,167 --> 00:52:42,044
Meng Xin 15 wypłynął

978
00:52:42,044 --> 00:52:44,755
na połów, ale około godziny 19:00

979
00:52:44,755 --> 00:52:47,216
tego feralnego dnia załoga zauważyła,

980
00:52:47,216 --> 00:52:50,135
że Essiena nie ma
na pokładzie, co zmusiło ją

981
00:52:50,135 --> 00:52:53,140
do przerwania połowów
i rozpoczęcia poszukiwań.

982
00:52:54,390 --> 00:52:56,892
W przypadku Essiena — złożył raport,

983
00:52:56,934 --> 00:53:02,022
że statek ten powinien
zostać zbadany przez policję,

984
00:53:02,856 --> 00:53:06,402
a podczas następnego rejsu zaginął.

985
00:53:08,028 --> 00:53:10,333
Niektórzy twierdzą, że Emmanuel
Essien stał się celem

986
00:53:10,357 --> 00:53:11,615
z powodu raportu, który złożył

987
00:53:11,615 --> 00:53:13,367
na policję w Ghanie.

988
00:53:14,159 --> 00:53:16,203
Twierdził, że tydzień wcześniej
był świadkiem wyrzucania ryb

989
00:53:16,203 --> 00:53:18,998
z chińskiego statku,
na którym pracował.

990
00:53:19,206 --> 00:53:20,666
Raport został zignorowany,

991
00:53:20,666 --> 00:53:23,627
a policja w Ghanie
oświadczyła, że zdjęcia i nagrania,

992
00:53:23,662 --> 00:53:26,474
które przekazał
jako dowody, zaginęły.

993
00:53:30,082 --> 00:53:32,481
Nie wiem, co mu się właściwie stało.

994
00:53:33,627 --> 00:53:35,030
Krążyły pogłoski,

995
00:53:35,055 --> 00:53:36,881
że zobaczył coś niedobrego

996
00:53:36,881 --> 00:53:38,132
i złożył skargę.

997
00:53:41,302 --> 00:53:43,137
Mówią, że zaginął.

998
00:53:43,220 --> 00:53:44,837
Ale uważam, że człowiek
nie może tak po prostu

999
00:53:44,862 --> 00:53:46,928
zniknąć ze statku.

1000
00:53:47,644 --> 00:53:49,034
Przyszło mi do głowy,

1001
00:53:49,062 --> 00:53:51,476
że wyrzucili mojego kolegę do morza.

1002
00:53:51,979 --> 00:53:56,368
Essien był dla nich solą w oku.

1003
00:53:56,910 --> 00:53:58,996
A ostatni raport,
jaki sporządził, brzmiał:

1004
00:53:59,096 --> 00:54:01,515
„Statek, na którym pływałem,

1005
00:54:01,540 --> 00:54:03,792
dopuścił się
szeregu nielegalnych praktyk.

1006
00:54:03,917 --> 00:54:05,753
Musimy więc zapytać urzędników,

1007
00:54:05,778 --> 00:54:08,739
co zrobili,

1008
00:54:08,832 --> 00:54:10,876
kiedy otrzymali ten raport”.

1009
00:54:11,008 --> 00:54:16,221
Próbuję zrozumieć, dlaczego
nikt nie został ukarany

1010
00:54:16,722 --> 00:54:18,849
za zaginięcie tego człowieka.

1011
00:54:19,224 --> 00:54:22,478
Utrata choćby jednego
życia to ogromna tragedia.

1012
00:54:24,746 --> 00:54:27,858
[łagodna muzyka]

1013
00:54:30,861 --> 00:54:32,988
[odgłosy miasta]

1014
00:54:44,208 --> 00:54:48,170
Nie wie, czy jej syn żyje, czy nie.

1015
00:54:48,170 --> 00:54:50,672
Dlatego nie można
teraz odprawić pogrzebu.

1016
00:55:03,977 --> 00:55:07,856
Powiedział mi tylko,
że idzie do pracy.

1017
00:55:09,525 --> 00:55:11,902
Nigdy nie wrócił.

1018
00:55:12,236 --> 00:55:14,822
Syn dobrze się nią opiekował.

1019
00:55:14,947 --> 00:55:16,407
Zamierzał zbudować dom

1020
00:55:16,407 --> 00:55:20,828
i sprowadzić ją do
siebie, gdy tylko zarobi pieniądze.

1021
00:55:22,287 --> 00:55:24,498
W wielu takich przypadkach

1022
00:55:24,623 --> 00:55:26,792
ludzie pracujący jako obserwatorzy

1023
00:55:26,792 --> 00:55:28,717
są żywicielami swoich rodzin.

1024
00:55:28,742 --> 00:55:33,750
Tak, kryje się za tym
ogromny żal. To po prostu druzgocące.

1025
00:55:33,882 --> 00:55:35,634
Tracisz człowieka, a potem tracisz

1026
00:55:35,759 --> 00:55:38,345
nadzieję, że doczeka
się jakiejkolwiek sprawiedliwości.

1027
00:55:39,013 --> 00:55:40,053
[pełna napięcia muzyka]

1028
00:55:44,518 --> 00:55:46,979
[odgłosy ulicy]

1029
00:55:47,396 --> 00:55:48,814
Co udało się panu ustalić?

1030
00:55:48,814 --> 00:55:49,815
Bo wiedziałem, że sporo

1031
00:55:49,815 --> 00:55:52,526
zajmował się pan tym tematem.

1032
00:55:52,651 --> 00:55:55,446
Jak pan rozumie obecne ustalenia

1033
00:55:55,446 --> 00:55:58,490
i to, co się
dzieje w sprawie obserwatorów?

1034
00:55:58,615 --> 00:56:01,785
Budzisz się pewnego ranka
i słyszysz, że obserwator,

1035
00:56:01,910 --> 00:56:04,037
ktoś, kto reprezentuje

1036
00:56:04,163 --> 00:56:06,290
kraj, reprezentuje nas,

1037
00:56:06,464 --> 00:56:09,425
ponad 3 miliony ludzi, których byt

1038
00:56:09,543 --> 00:56:11,503
i dochody zależą od rybołówstwa,

1039
00:56:11,628 --> 00:56:14,715
ginie albo przepada,

1040
00:56:14,840 --> 00:56:17,176
znika bez śladu.

1041
00:56:18,218 --> 00:56:20,095
Wiele trzeba jeszcze zrobić,

1042
00:56:20,220 --> 00:56:22,222
jeśli chodzi o ten program

1043
00:56:22,347 --> 00:56:23,849
i o ludzi,

1044
00:56:23,849 --> 00:56:25,434
którzy w nim uczestniczą.

1045
00:56:25,684 --> 00:56:28,562
[szum fal]

1046
00:56:29,271 --> 00:56:33,901
Każemy im
zgłaszać nielegalne praktyki,

1047
00:56:33,901 --> 00:56:36,236
a gdy rzetelnie je raportują,

1048
00:56:36,361 --> 00:56:39,740
ich życie jest w niebezpieczeństwie
i nikt ich nie chroni.

1049
00:56:40,365 --> 00:56:42,884
Taki był los Essiena, a wszyscy

1050
00:56:42,915 --> 00:56:45,085
jakby zamilkli

1051
00:56:45,204 --> 00:56:46,497
w jego sprawie.

1052
00:56:46,497 --> 00:56:49,249
Ale musimy do niej wrócić.

1053
00:56:49,374 --> 00:56:54,213
Jeśli nie dla Essiena,
to dla dziesiątek obserwatorów,

1054
00:56:54,213 --> 00:56:55,464
którzy teraz tam pracują.

1055
00:56:55,489 --> 00:56:57,491
Teraz żyją w strachu.

1056
00:56:57,591 --> 00:57:00,844
Ale nie mogą też
siedzieć w domu i głodować.

1057
00:57:00,969 --> 00:57:05,516
Musimy znaleźć tych,
którzy stoją za zaginięciem

1058
00:57:05,641 --> 00:57:10,312
Emmanuela Essiena. Musimy
poznać prawdę, inaczej

1059
00:57:10,437 --> 00:57:13,815
cały ten program
obserwatorów to farsa.

1060
00:57:17,759 --> 00:57:19,039
[posępna muzyka]

1061
00:57:19,738 --> 00:57:21,657
[odległa syrena mgłowa]

1062
00:57:21,907 --> 00:57:23,742
[odgłosy ulicy]

1063
00:57:24,493 --> 00:57:27,037
Przyjechaliśmy do Vigo
oczywiście na tę konferencję.

1064
00:57:27,037 --> 00:57:30,082
Jednym z tematów, który
się pojawił, jest bezczynność

1065
00:57:30,207 --> 00:57:32,334
wobec tych
incydentów z obserwatorami.

1066
00:57:32,334 --> 00:57:33,710
To ogólny problem

1067
00:57:33,710 --> 00:57:37,214
braku konsekwencji
za łamanie przepisów.

1068
00:57:37,339 --> 00:57:39,258
Mówimy o zagrożeniu ludzkiego życia.

1069
00:57:39,383 --> 00:57:41,885
Greenpeace na przykład udokumentował

1070
00:57:42,010 --> 00:57:45,973
absolutnie przerażające
przypadki współczesnego niewolnictwa

1071
00:57:46,098 --> 00:57:47,849
na pokładach statków rybackich.

1072
00:57:47,975 --> 00:57:49,101
I gdzie są konsekwencje?

1073
00:57:49,101 --> 00:57:50,477
To wciąż się dzieje.

1074
00:57:51,395 --> 00:57:53,522
To wykracza
poza problem obserwatorów.

1075
00:57:53,647 --> 00:57:56,775
Mamy do czynienia z prawdziwym
paraliżem instytucjonalnym.

1076
00:57:56,900 --> 00:58:00,028
Bardzo trudno skłonić
rządy do działania,

1077
00:58:00,153 --> 00:58:03,198
bo zwykle
reprezentują przede wszystkim

1078
00:58:03,323 --> 00:58:05,951
interesy swojego przemysłu rybnego.

1079
00:58:06,076 --> 00:58:08,161
To musi się zmienić.

1080
00:58:08,412 --> 00:58:10,747
[krzyk mew]

1081
00:58:13,785 --> 00:58:17,048
Teraz udajemy się
na Międzynarodową Konferencję

1082
00:58:17,087 --> 00:58:18,922
Obserwatorów Rybołówstwa
i Monitoringu.

1083
00:58:20,382 --> 00:58:22,843
[gwar konferencji]

1084
00:58:23,010 --> 00:58:25,762
Uważam, że ważne
jest, by ktoś reprezentował

1085
00:58:25,762 --> 00:58:27,806
prawa obserwatorów.

1086
00:58:28,307 --> 00:58:30,309
Jestem tu, by reprezentować kwestie

1087
00:58:30,309 --> 00:58:31,935
bezpieczeństwa i
ochrony obserwatorów,

1088
00:58:31,935 --> 00:58:33,478
a w ostatnich
latach widzieliśmy wiele przypadków

1089
00:58:33,478 --> 00:58:35,606
obrażeń i śmierci wśród obserwatorów.

1090
00:58:35,606 --> 00:58:38,025
Musimy być w stanie stworzyć systemy,

1091
00:58:38,025 --> 00:58:39,943
które będą
chronić interesy obserwatorów.

1092
00:58:42,112 --> 00:58:44,573
[gwar konferencji] [łagodna muzyka]

1093
00:58:47,868 --> 00:58:48,785
Będąc tutaj, dajemy sobie

1094
00:58:48,869 --> 00:58:50,412
szansę na rozmowę

1095
00:58:50,412 --> 00:58:51,747
ze środowiskiem obserwatorów

1096
00:58:51,747 --> 00:58:53,123
i z
niektórymi zaangażowanymi osobami.

1097
00:58:53,248 --> 00:58:54,750
Z urzędnikami państwowymi.

1098
00:58:56,168 --> 00:58:57,586
To będzie fascynujące wejść tam,

1099
00:58:57,586 --> 00:58:59,671
rozejrzeć się,
poczuć panującą atmosferę

1100
00:58:59,671 --> 00:59:01,089
i zobaczyć, jak zareagują na to,

1101
00:59:01,131 --> 00:59:02,841
że kręcą się wśród nich obcy.

1102
00:59:06,094 --> 00:59:08,555
[gwar konferencji]

1103
00:59:10,015 --> 00:59:13,685
Pracuję dla
dużej instytucji regulacyjnej

1104
00:59:13,810 --> 00:59:16,563
jako obserwatorka NOAA.

1105
00:59:17,522 --> 00:59:21,735
Jestem tu, by reprezentować
środowisko obserwatorów.

1106
00:59:22,944 --> 00:59:27,949
Widzimy wiele problemów na
Pacyfiku w rejonie Chin.

1107
00:59:28,367 --> 00:59:32,829
Niektórzy obserwatorzy muszą mierzyć
się z walką o przetrwanie

1108
00:59:32,954 --> 00:59:34,706
na swoich statkach i z bardzo

1109
00:59:34,790 --> 00:59:37,292
poważnymi konfliktami
z załogą rybacką.

1110
00:59:37,876 --> 00:59:42,881
Zastraszanie, przymus, molestowanie
seksualne i przemoc fizyczna.

1111
00:59:43,256 --> 00:59:46,218
Miałam nawet przyjaciela
obserwatora, który stracił życie.

1112
00:59:46,426 --> 00:59:48,679
[szum rozbijających się fal]

1113
00:59:48,929 --> 00:59:51,723
Podlegamy głównie naszemu rządowi

1114
00:59:51,723 --> 00:59:52,641
albo

1115
00:59:52,766 --> 00:59:54,601
komisjom, dla których pracujemy,

1116
00:59:54,726 --> 00:59:56,937
ale zatrudniają nas podwykonawcy

1117
00:59:56,937 --> 00:59:58,522
i przez to trudno nam

1118
00:59:58,522 --> 01:00:01,302
wiedzieć, do kogo
zwrócić się o wsparcie.

1119
01:00:01,560 --> 01:00:03,293
[łagodna, nastrojowa muzyka]

1120
01:00:06,822 --> 01:00:09,157
Zobaczcie, co...

1121
01:00:10,367 --> 01:00:11,993
zrobili.

1122
01:00:12,119 --> 01:00:14,663
To jest miejsce
„ku pamięci obserwatorów

1123
01:00:14,663 --> 01:00:16,581
poległych na służbie”.

1124
01:00:17,290 --> 01:00:20,252
Rezerwują to jedno
krzesło na tej konferencji.

1125
01:00:20,377 --> 01:00:23,130
Zaczęło się w zeszłym
roku, po śmierci Keitha.

1126
01:00:23,880 --> 01:00:26,091
Keith był ważną
postacią tej konferencji.

1127
01:00:26,091 --> 01:00:30,053
Był chyba siłą napędową

1128
01:00:30,178 --> 01:00:33,014
reprezentacji obserwatorów.

1129
01:00:33,140 --> 01:00:35,851
Koreański obserwator
zginął na Antarktyce

1130
01:00:35,976 --> 01:00:40,981
na FV Inseong
No. 1, koreańskim statku.

1131
01:00:41,940 --> 01:00:46,945
Dwóch nieznanych obserwatorów
zaginęło w Angoli.

1132
01:00:47,279 --> 01:00:48,321
Wiemy, że

1133
01:00:48,321 --> 01:00:52,701
w ostatnim roku
zmarło trzech kolejnych obserwatorów.

1134
01:00:54,244 --> 01:00:55,704
Witam wszystkich

1135
01:00:55,704 --> 01:00:58,331
w Vigo na Międzynarodowej Konferencji

1136
01:00:58,331 --> 01:01:00,834
Obserwatorów Rybołówstwa
i Monitoringu.

1137
01:01:00,959 --> 01:01:03,628
A na tej sesji otwierającej...

1138
01:01:03,754 --> 01:01:05,130
Nie pozwolono nam wejść

1139
01:01:05,130 --> 01:01:06,757
na tę sesję z kamerami.

1140
01:01:07,340 --> 01:01:10,010
Doszło do wielu samobójstw.

1141
01:01:10,135 --> 01:01:12,929
Doświadczyłam molestowania
seksualnego na statku.

1142
01:01:13,054 --> 01:01:15,412
Pożar każdego dnia? Czy
to jest do przyjęcia?

1143
01:01:17,893 --> 01:01:19,186
No i jak poszło?

1144
01:01:19,318 --> 01:01:21,945
Och. Fatalnie.

1145
01:01:22,054 --> 01:01:24,277
Fatalnie? Nie tak dobrze,
jak by się chciało.

1146
01:01:24,389 --> 01:01:25,435
No tak.

1147
01:01:25,440 --> 01:01:28,653
Właściwie niewiele
usłyszeliśmy od obserwatorów

1148
01:01:28,653 --> 01:01:30,739
przez całą tę konferencję.

1149
01:01:31,813 --> 01:01:35,070
Nie mogę zrozumieć
tej potrzeby utrzymywania tajemnicy,

1150
01:01:35,112 --> 01:01:37,525
ani ogólnie, ani nawet
tutaj, w tym tygodniu.

1151
01:01:37,611 --> 01:01:40,909
Ja też nie. Ja też
nie, wiesz, to po prostu...

1152
01:01:41,041 --> 01:01:43,919
Przychodzi mi do głowy tylko
to, że oni po prostu nie

1153
01:01:44,044 --> 01:01:47,339
chcą, żeby
opinia publiczna wiedziała,

1154
01:01:47,464 --> 01:01:49,841
że istnieje problem.

1155
01:01:49,966 --> 01:01:51,026
Dlaczego?

1156
01:01:51,051 --> 01:01:53,094
Bo to by pokazało,

1157
01:01:53,094 --> 01:01:58,282
jak nieudolnie
chronią obserwatorów. I...

1158
01:01:58,298 --> 01:02:01,138
I gdyby opinia publiczna wiedziała,

1159
01:02:01,269 --> 01:02:03,980
że nie
potrafimy chronić obserwatorów,

1160
01:02:04,105 --> 01:02:06,608
zaczęłaby wątpić w dane,

1161
01:02:06,733 --> 01:02:08,485
i słusznie.

1162
01:02:13,490 --> 01:02:15,408
Nie ma żadnego...

1163
01:02:15,534 --> 01:02:18,495
obowiązku przejrzystości.

1164
01:02:18,620 --> 01:02:20,539
To nie zadziała,

1165
01:02:20,664 --> 01:02:23,834
bo cały problem polega
na tym, że brakuje przejrzystości

1166
01:02:23,834 --> 01:02:27,087
i opinia publiczna nie
dowiaduje się o tych sprawach.

1167
01:02:27,212 --> 01:02:29,381
Jak myślisz, kto za tym stoi?

1168
01:02:29,381 --> 01:02:31,131
Oczywiście branża.

1169
01:02:32,968 --> 01:02:35,220
Nie potrafią, nie
potrafią chronić obserwatorów.

1170
01:02:35,220 --> 01:02:37,973
W grę wchodzą
zbyt duże miliony dolarów

1171
01:02:37,973 --> 01:02:40,183
i wiesz, po prostu za dużo pieniędzy.

1172
01:02:40,308 --> 01:02:41,611
Rozumiesz?

1173
01:02:42,143 --> 01:02:45,272
Nie wiem, nie wiem, co się wydarzy.

1174
01:02:45,397 --> 01:02:47,440
Wiesz, zamiast zająć się problemami,

1175
01:02:47,440 --> 01:02:48,817
które poruszyliśmy

1176
01:02:48,817 --> 01:02:52,988
na tej konferencji 20
lat temu, 18 lat temu,

1177
01:02:53,937 --> 01:02:56,151
oni po prostu, wiesz, zmierzają

1178
01:02:56,176 --> 01:02:58,451
w kierunku zastąpienia obserwatorów.

1179
01:03:00,787 --> 01:03:04,332
Ta konferencja stopniowo
skłania się ku

1180
01:03:04,332 --> 01:03:06,793
technologii
monitoringu elektronicznego

1181
01:03:06,918 --> 01:03:09,946
jako sposobowi
nadzorowania rybołówstwa.

1182
01:03:13,133 --> 01:03:15,176
Jednym z największych
wyzwań w zarządzaniu

1183
01:03:15,176 --> 01:03:16,303
rybołówstwem jest

1184
01:03:16,428 --> 01:03:19,931
skłonienie wszystkich krajów
do współpracy i działania

1185
01:03:19,931 --> 01:03:23,310
na rzecz większej
zrównoważoności tych łowisk.

1186
01:03:23,935 --> 01:03:26,062
[bulgotanie wody]

1187
01:03:31,526 --> 01:03:33,486
W świecie obserwatorów dużo się mówi

1188
01:03:33,486 --> 01:03:36,197
o zastąpieniu prawdziwych ludzi

1189
01:03:36,197 --> 01:03:39,418
jakąś formą nadzoru kamerowego.

1190
01:03:41,870 --> 01:03:44,497
Myślę, że dobrą wiadomością
jest to, że monitoring

1191
01:03:44,497 --> 01:03:47,083
elektroniczny zaczyna
nabierać prawdziwego rozpędu.

1192
01:03:48,376 --> 01:03:51,087
Nieoficjalnie można usłyszeć,
że niektórzy obserwatorzy

1193
01:03:51,087 --> 01:03:53,798
boją się tej technologii
i uważają, że EM,

1194
01:03:53,798 --> 01:03:55,550
czyli monitoring elektroniczny,

1195
01:03:55,550 --> 01:03:58,511
to podstęp branży,
by kontrolować dane połowowe

1196
01:03:58,637 --> 01:04:02,807
oraz odrzucać i ignorować
raporty ludzkich obserwatorów.

1197
01:04:05,518 --> 01:04:08,146
Monitoring elektroniczny
pozwala branży

1198
01:04:08,146 --> 01:04:10,231
pozorować samoregulację

1199
01:04:10,357 --> 01:04:13,610
znacznie skuteczniej niż
przy ludzkich obserwatorach.

1200
01:04:14,611 --> 01:04:17,781
Wystarczy całkowicie pozbyć
się ludzkiego świadka.

1201
01:04:17,906 --> 01:04:22,285
Wtedy nie trzeba będzie przekupywać
obserwatorów ani ich zabijać.

1202
01:04:23,995 --> 01:04:25,186
Monitoring elektroniczny

1203
01:04:25,211 --> 01:04:27,374
w pewnym sensie
jest bardzo zaawansowany.

1204
01:04:27,499 --> 01:04:28,833
W innym sensie – całkiem prosty.

1205
01:04:28,833 --> 01:04:30,418
Polega zasadniczo na
instalowaniu kamer wideo,

1206
01:04:30,418 --> 01:04:33,922
czujników i GPS-u
na statkach rybackich.

1207
01:04:35,382 --> 01:04:37,467
Mocno inwestujemy w uczenie maszynowe

1208
01:04:37,592 --> 01:04:39,552
i sztuczną inteligencję,

1209
01:04:39,678 --> 01:04:40,720
żeby odróżniać

1210
01:04:40,720 --> 01:04:44,432
tuńczyki od żółwi,
a docelowo sygnalizować,

1211
01:04:44,432 --> 01:04:46,351
kiedy rekinom obcina się płetwy.

1212
01:04:46,476 --> 01:04:49,604
To system dobrowolny.
To tylko wytyczne.

1213
01:04:50,522 --> 01:04:51,982
Więc co daje

1214
01:04:51,982 --> 01:04:54,526
obecność kamer wideo
na statkach rybackich?

1215
01:04:54,651 --> 01:04:56,236
Musimy stworzyć wartość

1216
01:04:56,236 --> 01:04:57,445
dla wszystkich
zainteresowanych stron.

1217
01:04:57,445 --> 01:04:59,990
Te działania nie
mogą dotyczyć tylko zarządzania,

1218
01:05:00,115 --> 01:05:02,128
ale też tworzenia
wartości dla sektora prywatnego.

1219
01:05:02,701 --> 01:05:04,661
[krzyk mew]

1220
01:05:05,245 --> 01:05:06,746
Przejście od

1221
01:05:06,871 --> 01:05:09,374
kilku tysięcy statków
na świecie obecnie

1222
01:05:09,499 --> 01:05:11,417
do dziesiątek i setek tysięcy

1223
01:05:11,533 --> 01:05:13,413
statków w nadchodzących latach.

1224
01:05:14,754 --> 01:05:17,757
To z pewnością byłoby
bezpieczniejsze dla obserwatorów.

1225
01:05:17,757 --> 01:05:19,259
Jeśli na pokładzie
nie ma obserwatora,

1226
01:05:19,259 --> 01:05:22,220
to nie można go wypchnąć za burtę.

1227
01:05:22,345 --> 01:05:24,681
Ale oczywiście taki nadzór

1228
01:05:24,681 --> 01:05:26,516
bardzo łatwo zmanipulować.

1229
01:05:26,548 --> 01:05:31,389
Więc czy naprawdę
sprawdziłby się równie dobrze

1230
01:05:31,483 --> 01:05:34,315
jak ludzcy obserwatorzy –
to moim zdaniem wielkie pytanie.

1231
01:05:39,070 --> 01:05:42,115
[triumfalna muzyka]

1232
01:05:51,416 --> 01:05:54,276
Port Majuro to najbardziej
ruchliwy port przeładunkowy

1233
01:05:54,300 --> 01:05:55,378
na świecie.

1234
01:05:55,503 --> 01:05:57,547
Są tu statki ze wszystkich czołowych

1235
01:05:57,547 --> 01:05:59,591
krajów rybołówstwa dalekomorskiego:

1236
01:05:59,716 --> 01:06:05,647
Chin, Tajwanu, Japonii, Korei
Południowej, UE i USA.

1237
01:06:07,724 --> 01:06:10,310
Francisco Blaha dba o to, by połowy

1238
01:06:10,435 --> 01:06:12,479
były legalne i
objęte opłatami licencyjnymi

1239
01:06:12,479 --> 01:06:15,231
na rzecz wszystkich
państw wyspiarskich Pacyfiku.

1240
01:06:15,356 --> 01:06:17,984
Odkąd 27 lat
temu przybyłem na Pacyfik,

1241
01:06:18,109 --> 01:06:19,736
tuńczyk odgrywa główną
rolę w moim życiu.

1242
01:06:20,695 --> 01:06:23,156
[podwodne bąbelki]

1243
01:06:26,590 --> 01:06:29,635
Słuchajcie, przyszłość
rybołówstwa to przyszłość

1244
01:06:29,746 --> 01:06:31,337
nas jako społeczeństwa, rozumiecie?

1245
01:06:31,362 --> 01:06:33,952
To my decydujemy, co z nią zrobimy.

1246
01:06:34,084 --> 01:06:36,461
Głównym problemem, który nas niepokoi

1247
01:06:36,486 --> 01:06:39,223
na Pacyfiku, jest kwestia

1248
01:06:39,329 --> 01:06:43,128
niezgłaszania połowów lub
podawania niewłaściwych gatunków.

1249
01:06:44,886 --> 01:06:47,722
Wiele lat temu powiedziano
mi, że kłamać jest łatwo,

1250
01:06:47,722 --> 01:06:50,391
ale kłamać konsekwentnie
– bardzo trudno.

1251
01:06:50,517 --> 01:06:52,977
Część mojej pracy to współpraca

1252
01:06:52,977 --> 01:06:55,063
z urzędnikami do spraw rybołówstwa –

1253
01:06:55,188 --> 01:06:57,357
sprawdzamy, czy ktoś kłamał

1254
01:06:57,357 --> 01:06:59,818
i jak zebrać
dowody, żeby to udowodnić.

1255
01:06:59,943 --> 01:07:02,487
W tym przypadku jutro
przypływa do nas statek.

1256
01:07:02,612 --> 01:07:07,534
To system kontroli nad tym,
co dzieje się w naszym porcie.

1257
01:07:10,411 --> 01:07:12,622
Spotykamy się z urzędnikami rządowymi

1258
01:07:12,622 --> 01:07:16,209
z Wysp Marshalla
i wejdziemy na pokład

1259
01:07:16,209 --> 01:07:18,545
sejnera tuńczykowego, który
właśnie wpływa do portu.

1260
01:07:18,837 --> 01:07:21,297
[silnik łodzi] [posępna muzyka]

1261
01:07:22,841 --> 01:07:24,717
Mamy pozwolenie.

1262
01:07:35,937 --> 01:07:38,982
Wchodzimy na pokład z informacjami

1263
01:07:39,107 --> 01:07:41,651
i weryfikujemy je na miejscu.

1264
01:07:41,776 --> 01:07:43,403
Udowodnijcie nam, że
zrobiliście coś, jak należy.

1265
01:07:47,355 --> 01:07:48,318
Ten statek...

1266
01:07:48,324 --> 01:07:50,243
Mamy w systemie informację,

1267
01:07:50,243 --> 01:07:52,829
że ma licencję na dwa kraje,

1268
01:07:52,954 --> 01:07:55,498
a działał w trzech.

1269
01:07:59,794 --> 01:08:03,715
Wejdziemy więc na
pokład z tą informacją

1270
01:08:03,840 --> 01:08:06,885
i sprawdzimy, czy licencje na statku

1271
01:08:07,004 --> 01:08:09,089
odpowiadają prowadzonym
przez nich operacjom.

1272
01:08:13,141 --> 01:08:15,602
[komunikat z głośnika]

1273
01:08:17,969 --> 01:08:21,302
Mamy teczkę wywiadowczą statku.

1274
01:08:22,250 --> 01:08:23,710
A to jest zbliżenie miejsca,

1275
01:08:23,735 --> 01:08:25,403
gdzie łowili w Kiribati. - Tak.

1276
01:08:25,403 --> 01:08:27,363
To odpowiada operacji połowowej.

1277
01:08:27,488 --> 01:08:29,574
Czas na naszą robotę.
Musimy iść na mostek.

1278
01:08:29,574 --> 01:08:30,605
Dobrze.

1279
01:08:34,412 --> 01:08:35,622
[łopot wiatru]

1280
01:08:38,082 --> 01:08:40,543
[rozmowy załogi]

1281
01:08:41,555 --> 01:08:43,171
Hej, kapitanie, jak leci?
- Dzień dobry panom.

1282
01:08:43,296 --> 01:08:45,882
Dzień dobry. Dziękujemy, że
wpuścił nas pan na pokład.

1283
01:08:45,918 --> 01:08:47,613
Nie ma sprawy.

1284
01:08:48,402 --> 01:08:50,268
Tak czy inaczej, kapitanie,
potrzebujemy pańskiego dziennika,

1285
01:08:50,293 --> 01:08:52,633
kart połowowych i tych...

1286
01:08:52,764 --> 01:08:54,390
Dzienniki trzymam w swojej kajucie.

1287
01:08:54,390 --> 01:08:56,212
Będziemy wdzięczni, jeśli
przyniesie pan tu dziennik.

1288
01:08:56,215 --> 01:08:57,137
Słucham?

1289
01:08:57,165 --> 01:08:59,204
Będziemy wdzięczni, jeśli
przyniesie pan tu dziennik.

1290
01:08:59,259 --> 01:09:01,219
Po co chcecie
grzebać w moim dzienniku?

1291
01:09:01,314 --> 01:09:02,701
Cholera, czy nas teraz filmują?

1292
01:09:02,726 --> 01:09:04,436
Nie, nie, zabierz to, wyłącz to.

1293
01:09:04,956 --> 01:09:06,189
[zgrzytanie]

1294
01:09:06,611 --> 01:09:07,827
[komunikat z głośnika]

1295
01:09:08,363 --> 01:09:09,447
Nie ma łatwych rozwiązań.

1296
01:09:09,447 --> 01:09:11,366
Nie ma cudownych recept.

1297
01:09:11,491 --> 01:09:13,284
Ale dlaczego nie złościć się

1298
01:09:13,445 --> 01:09:17,074
na dotacje, które
utrzymują firmy rybackie?

1299
01:09:17,163 --> 01:09:19,249
Zamiast złościć się

1300
01:09:19,374 --> 01:09:23,061
na rybaków, którzy po
prostu wykonują swoją pracę.

1301
01:09:25,964 --> 01:09:27,507
[odgłosy maszyn]

1302
01:09:31,135 --> 01:09:32,679
[rozmowy załogi]

1303
01:09:34,013 --> 01:09:36,474
To jest dziennik
połowowy. Biblia na pokładzie.

1304
01:09:36,599 --> 01:09:38,476
Tu jest zapisane, gdzie
łowili i ile złowili.

1305
01:09:38,800 --> 01:09:42,099
To mnóstwo ryb. Tutaj
20 ton w jednym zaciągu,

1306
01:09:42,131 --> 01:09:43,564
sto ton w jednym zaciągu.

1307
01:09:43,731 --> 01:09:44,958
Tak, to jeszcze nic.

1308
01:09:45,275 --> 01:09:46,651
80 ton w jednym zaciągu.

1309
01:09:46,651 --> 01:09:49,045
O, tu jest 140...
ton w jednym zaciągu.

1310
01:09:49,070 --> 01:09:50,196
Czyli od 6 do 9.

1311
01:09:50,196 --> 01:09:53,616
Trzy godziny połowu i
złowili 80 ton ryb.

1312
01:09:53,908 --> 01:09:55,159
To niewiarygodne.

1313
01:09:55,285 --> 01:09:56,886
To... [Blaha się śmieje]

1314
01:09:56,911 --> 01:10:00,290
Wiele wyobrażeń
o kompletnej katastrofie

1315
01:10:00,325 --> 01:10:02,577
rybołówstwa i tak dalej...

1316
01:10:03,793 --> 01:10:06,587
Może to prawda
w innych częściach świata,

1317
01:10:06,713 --> 01:10:09,882
ale na Pacyfiku jest
to całkiem dobrze zarządzane.

1318
01:10:10,008 --> 01:10:12,224
Nie twierdzę, że
wszystko jest idealne.

1319
01:10:12,249 --> 01:10:13,236
Wcale nie.

1320
01:10:13,261 --> 01:10:14,762
Jest wiele do zrobienia

1321
01:10:14,887 --> 01:10:16,723
i wiele się robi.

1322
01:10:16,848 --> 01:10:18,433
Ale kiedy

1323
01:10:19,058 --> 01:10:23,104
spojrzy się na te ilości w szerszym
kontekście, okazują się ogromne.

1324
01:10:23,229 --> 01:10:25,106
Gdyby ułożyć wszystkie bonito

1325
01:10:25,106 --> 01:10:30,236
złowione na Pacyfiku jeden
za drugim, sięgnęłyby z Ziemi

1326
01:10:31,529 --> 01:10:32,530
na Księżyc

1327
01:10:32,654 --> 01:10:35,093
i jeszcze 100 000 km dalej.

1328
01:10:35,118 --> 01:10:37,156
To oszałamiająca ilość ryb.

1329
01:10:37,326 --> 01:10:39,495
[trzepot płetw]

1330
01:10:42,081 --> 01:10:43,624
[warkot śmigłowca]

1331
01:10:48,296 --> 01:10:50,882
Potrafimy wyławiać te ryby z oceanu

1332
01:10:50,882 --> 01:10:52,675
skuteczniej niż jakiekolwiek
inne zwierzę na Ziemi.

1333
01:10:53,968 --> 01:10:56,763
[stukot]

1334
01:10:57,930 --> 01:10:59,640
[plusk pod wodą]

1335
01:11:00,391 --> 01:11:02,977
Połowy bonito i
innych gatunków są legalne.

1336
01:11:02,977 --> 01:11:06,898
Pływają tam
gigantyczne, legalne supersejnery,

1337
01:11:07,023 --> 01:11:10,860
a skala, na jaką
działają, jest ewidentnie niemoralna.

1338
01:11:10,885 --> 01:11:12,387
Patrzysz na to i mówisz sobie:

1339
01:11:12,487 --> 01:11:14,155
żadne inne zwierzę na planecie

1340
01:11:14,155 --> 01:11:17,742
nie byłoby w stanie
wyłowić teraz tylu ryb.

1341
01:11:17,867 --> 01:11:19,202
Jesteśmy superdrapieżnikiem.

1342
01:11:19,660 --> 01:11:21,371
[trzepot płetwy]

1343
01:11:22,914 --> 01:11:26,417
Dziś chronione jest
zaledwie 3 procent oceanu.

1344
01:11:26,542 --> 01:11:28,169
Dzieli nas cały rząd wielkości

1345
01:11:28,294 --> 01:11:30,505
od naprawdę zrównoważonego oceanu,

1346
01:11:30,505 --> 01:11:31,823
jeśli chodzi o jego ochronę.

1347
01:11:33,674 --> 01:11:36,552
Gdyby wyobrazić sobie ocean
jako wielką grę w Jengę,

1348
01:11:36,677 --> 01:11:39,305
trzeba zapytać, ile
razy można wyjąć klocek,

1349
01:11:39,430 --> 01:11:41,057
zanim cała wieża runie.

1350
01:11:41,182 --> 01:11:45,395
A przełowienie nieustannie
wyjmuje kolejne klocki.

1351
01:11:45,520 --> 01:11:48,699
Ile więc mamy czasu,
zanim gra się skończy?

1352
01:11:49,891 --> 01:11:51,091
[muzyka w tle]

1353
01:11:53,194 --> 01:11:56,531
Chiny to największe państwo
prowadzące połowy dalekomorskie.

1354
01:11:56,816 --> 01:11:59,850
Mają ponad 200 sejnerów,

1355
01:11:59,875 --> 01:12:02,447
ale aż 1900 taklowców.

1356
01:12:03,115 --> 01:12:05,156
Kto odważy się wsadzić
palec w tyłek olbrzymowi,

1357
01:12:05,200 --> 01:12:06,200
no wiecie?

1358
01:12:06,814 --> 01:12:08,463
[pełna napięcia muzyka]

1359
01:12:21,305 --> 01:12:23,474
Czy mógłby pan umiejscowić

1360
01:12:23,599 --> 01:12:25,977
tuńczyka, przemysł, samo rybołówstwo

1361
01:12:25,977 --> 01:12:28,312
na Pacyfiku, w
całej dynamice geopolitycznej,

1362
01:12:28,312 --> 01:12:30,731
i pokazać to
z nieco szerszej perspektywy?

1363
01:12:30,773 --> 01:12:33,359
Kwestia połowów tuńczyka
zawsze zajmowała wysokie miejsce

1364
01:12:33,359 --> 01:12:34,944
wśród priorytetów przywódców.

1365
01:12:35,069 --> 01:12:37,280
To sprawa geopolityczna,
a chodzi w niej

1366
01:12:37,412 --> 01:12:39,664
o wywieranie wpływu na Pacyfiku.

1367
01:12:39,740 --> 01:12:43,161
Bo łowią tu Stany
Zjednoczone. Łowi Unia Europejska.

1368
01:12:43,286 --> 01:12:45,329
Chiny są tu obecne od dawna.

1369
01:12:47,915 --> 01:12:49,667
To był ciekawy tydzień

1370
01:12:49,667 --> 01:12:52,202
z uwagi na
spotkanie przywódców forum.

1371
01:12:52,795 --> 01:12:55,183
Zatwierdzono traktat
ze Stanami Zjednoczonymi.

1372
01:12:56,090 --> 01:12:57,216
Dlaczego właśnie teraz?

1373
01:12:57,341 --> 01:13:00,303
Skąd całe to... zamieszanie?

1374
01:13:00,428 --> 01:13:01,971
Cóż, mówiąc zupełnie szczerze,

1375
01:13:02,007 --> 01:13:03,999
myślę, że w dużej
mierze chodzi o Chiny.

1376
01:13:04,056 --> 01:13:05,766
[łopot wiatru]

1377
01:13:06,809 --> 01:13:07,852
Z wielką przyjemnością

1378
01:13:07,852 --> 01:13:11,063
witam wiceprezydent
Stanów Zjednoczonych Ameryki,

1379
01:13:11,189 --> 01:13:12,590
Kamalę Harris.

1380
01:13:13,566 --> 01:13:16,777
Stany Zjednoczone są
dumnym narodem Pacyfiku.

1381
01:13:17,904 --> 01:13:21,824
Ameryka zjednoczyła się,
by stanowić przeciwwagę

1382
01:13:21,949 --> 01:13:24,076
dla poczynań Chin.

1383
01:13:24,202 --> 01:13:26,078
Czy Pacyfik powinien bać się Chin?

1384
01:13:27,580 --> 01:13:28,581
Myślę, że tak.

1385
01:13:28,706 --> 01:13:32,126
Stany Zjednoczone nie
poświęcały Pacyfikowi tyle uwagi,

1386
01:13:32,251 --> 01:13:34,295
co obecnie, i myślę, że

1387
01:13:34,295 --> 01:13:37,798
otwarcie spotkania przywódców przez

1388
01:13:37,924 --> 01:13:40,635
wiceprezydent Kamalę Harris
było dość symboliczne.

1389
01:13:40,760 --> 01:13:43,513
[oklaski]

1390
01:13:48,159 --> 01:13:49,410
Jak przejawia się obecność Chin?

1391
01:13:49,435 --> 01:13:50,978
Gdzie widać ich ślady?

1392
01:13:51,103 --> 01:13:54,732
Chiny są tu
obecne poprzez wiele macek.

1393
01:13:54,774 --> 01:13:57,433
Są kanały oficjalne i nieoficjalne.

1394
01:14:00,112 --> 01:14:01,614
Gdy zajrzy się głębiej,

1395
01:14:01,739 --> 01:14:04,367
okazuje się, że nie
wiemy, ile chińskich statków

1396
01:14:04,492 --> 01:14:06,410
ma licencje na
połowy w naszych wodach.

1397
01:14:06,536 --> 01:14:11,541
Na wodach Fidżi
doszło do makabrycznej dekapitacji

1398
01:14:11,666 --> 01:14:14,168
na chińskim taklowcu, a do dziś

1399
01:14:15,311 --> 01:14:17,021
nikt nie wie, co się wydarzyło.

1400
01:14:17,046 --> 01:14:19,966
Członkowi załogi odcięto głowę.

1401
01:14:20,550 --> 01:14:22,885
Ludzie giną,

1402
01:14:23,010 --> 01:14:25,429
bo coś widzieli albo wiedzą coś,

1403
01:14:25,555 --> 01:14:27,056
co zagraża tym pieniądzom.

1404
01:14:28,474 --> 01:14:31,519
Nasze środki egzekwowania
prawa są żałosne.

1405
01:14:32,228 --> 01:14:34,230
Oni po prostu
weszli do suwerennego państwa

1406
01:14:34,355 --> 01:14:37,358
i podeptali całą naszą suwerenność.

1407
01:14:40,643 --> 01:14:43,853
Chiny są drapieżnikiem,
a my jesteśmy ofiarą.

1408
01:14:45,533 --> 01:14:46,784
Ich wpływ na

1409
01:14:46,909 --> 01:14:49,537
niektóre rządy państw wyspiarskich
Pacyfiku jest wszechobecny.

1410
01:14:49,662 --> 01:14:52,790
Łapówki, opłaty, korupcja.

1411
01:14:52,915 --> 01:14:55,710
Istnieją układy, dzięki
którym płacą obniżone stawki

1412
01:14:55,710 --> 01:14:58,713
w zamian za inwestycje w regionie.

1413
01:14:58,838 --> 01:15:01,841
Budują im szkoły. Płacą za ich drogi.

1414
01:15:01,966 --> 01:15:04,913
Cytując „Ojca chrzestnego”: to
propozycja nie do odrzucenia.

1415
01:15:05,235 --> 01:15:06,275
[pełna napięcia muzyka]

1416
01:15:08,097 --> 01:15:10,433
Tuńczyki są dość niezwykłe.

1417
01:15:10,433 --> 01:15:12,310
Wędrują ze wschodu na zachód
i z zachodu na wschód.

1418
01:15:12,310 --> 01:15:14,854
A kiedy spojrzeć na ich trasy,

1419
01:15:14,971 --> 01:15:18,349
widać, że podążają za
wielkim prądem i ciepłem.

1420
01:15:18,482 --> 01:15:22,028
Przez Pacyfik rozciąga się
w zasadzie ogromny owal.

1421
01:15:22,153 --> 01:15:25,072
Ale są w nim enklawy morza otwartego,

1422
01:15:25,072 --> 01:15:27,325
a kilka z nich
leży na południowym Pacyfiku.

1423
01:15:28,618 --> 01:15:30,036
Najbardziej wymowne jest jednak to,

1424
01:15:30,036 --> 01:15:33,122
że jedna znajduje się
między Fidżi a Vanuatu.

1425
01:15:33,247 --> 01:15:34,665
To niewielki obszar,

1426
01:15:34,665 --> 01:15:37,793
ale stosunkowo lukratywny.

1427
01:15:38,293 --> 01:15:39,333
[pełna napięcia muzyka]

1428
01:15:39,962 --> 01:15:42,173
A dzieje się to, że Chińczycy

1429
01:15:42,173 --> 01:15:44,008
ogołocili go do cna.

1430
01:15:44,346 --> 01:15:45,386
[pełna napięcia muzyka]

1431
01:15:47,428 --> 01:15:50,222
I teraz potrzebują
wielkich nowych łowisk.

1432
01:15:52,141 --> 01:15:53,309
[łopot wiatru]

1433
01:15:53,392 --> 01:15:57,271
Cała operacja była prowadzona
z Suvy na Fidżi

1434
01:15:57,396 --> 01:16:00,358
i otwiera Chinom furtkę

1435
01:16:00,358 --> 01:16:03,778
do grabieży tuńczyka, bo
tuńczyk jest gatunkiem wędrownym.

1436
01:16:03,903 --> 01:16:05,863
Jeśli więc są
tam w kluczowych momentach,

1437
01:16:05,988 --> 01:16:07,448
zgarniają wszystkie ryby.

1438
01:16:08,074 --> 01:16:09,784
[łoskot fal]

1439
01:16:10,618 --> 01:16:12,244
Fale chińskich statków

1440
01:16:12,244 --> 01:16:15,331
napływają i
rabunkowo eksploatują Pacyfik.

1441
01:16:15,864 --> 01:16:16,904
[pełna napięcia muzyka]

1442
01:16:19,251 --> 01:16:20,961
[odgłosy przemysłowe]

1443
01:16:21,587 --> 01:16:24,298
Chiny to jedno
z państw, które zapoczątkowały

1444
01:16:24,423 --> 01:16:28,552
zjawisko nielegalnych połowów
pod ochroną państwa.

1445
01:16:28,678 --> 01:16:30,554
Państwo wykorzystuje własne zasoby,

1446
01:16:30,554 --> 01:16:32,431
własny majątek, własne wojsko

1447
01:16:32,431 --> 01:16:34,517
oraz aparat ścigania,

1448
01:16:34,642 --> 01:16:37,359
by chronić swoje interesy
związane z nielegalnymi połowami.

1449
01:16:39,678 --> 01:16:43,103
Notorycznie łamią prawa człowieka.

1450
01:16:43,234 --> 01:16:46,821
Prowadzą nielegalne,
nieuregulowane połowy.

1451
01:16:49,281 --> 01:16:51,450
Wielokrotnie przyjeżdżali do
mnie z Chin,

1452
01:16:51,450 --> 01:16:53,744
żeby uzyskać tutejsze licencje,

1453
01:16:53,869 --> 01:16:55,830
a ja po prostu mówiłem im,

1454
01:16:55,866 --> 01:16:57,228
że póki tu jestem, nic z tego.

1455
01:16:57,623 --> 01:16:58,666
Jeśli chcą tu rozładowywać połów,

1456
01:16:58,791 --> 01:17:01,794
będą musieli płacić
450 dolarów za tonę.

1457
01:17:03,462 --> 01:17:04,839
W sektorze rybołówstwa

1458
01:17:04,839 --> 01:17:07,216
obracają się setki
miliardów dolarów rocznie.

1459
01:17:07,706 --> 01:17:08,837
I obserwujemy

1460
01:17:08,853 --> 01:17:12,972
ogromny wzrost przestępczości
na wielką skalę.

1461
01:17:13,197 --> 01:17:14,237
[pełna napięcia muzyka]

1462
01:17:14,348 --> 01:17:16,851
Zbyt często ci,
którzy najlepiej rozumieją

1463
01:17:16,851 --> 01:17:18,144
wartość obszarów morskich,

1464
01:17:18,269 --> 01:17:20,379
to przestępcy, którzy
chcą im zaszkodzić.

1465
01:17:20,563 --> 01:17:22,273
[łoskot fal]

1466
01:17:25,943 --> 01:17:27,570
Tego lata flota ponad

1467
01:17:27,570 --> 01:17:30,740
300 chińskich
kutrów spędziła miesiąc,

1468
01:17:30,740 --> 01:17:33,909
plądrując wody wokół wysp Galapagos.

1469
01:17:35,995 --> 01:17:38,664
Setki chińskich
statków rybackich przyłapano

1470
01:17:38,748 --> 01:17:41,625
na złupieniu w tym
roku około 200 tysięcy

1471
01:17:41,625 --> 01:17:44,575
ton kałamarnic z wód Korei Północnej,

1472
01:17:45,671 --> 01:17:47,423
wbrew sankcjom ONZ.

1473
01:17:47,972 --> 01:17:49,012
[pełna napięcia muzyka]

1474
01:17:51,135 --> 01:17:55,306
Bierze się statek
dotowany przez Pekin.

1475
01:17:55,431 --> 01:18:00,436
Zapełnia się go ludźmi
z Indonezji, pracującymi za grosze.

1476
01:18:00,603 --> 01:18:03,981
Rejestruje się go na nowo
jako firmę pod banderą Vanuatu.

1477
01:18:04,106 --> 01:18:05,483
Jedzie się do Vanuatu,

1478
01:18:05,608 --> 01:18:09,487
państwa na Pacyfiku
powstałego w latach 70.

1479
01:18:09,612 --> 01:18:13,115
Dziś wszystkie ich
statki rybackie są chińskie.

1480
01:18:13,616 --> 01:18:17,995
Polityka Vanuatu zdaje się opierać na

1481
01:18:18,078 --> 01:18:19,455
całkowitym braku kontroli.

1482
01:18:19,580 --> 01:18:21,332
Aż zapiera dech.

1483
01:18:21,749 --> 01:18:23,459
[łopot wiatru]
[pełna napięcia muzyka]

1484
01:18:23,751 --> 01:18:26,295
Więc to wszystko
to jedna wielka kpina.

1485
01:18:27,316 --> 01:18:28,356
[pełna napięcia muzyka]

1486
01:18:29,960 --> 01:18:33,297
[silnik łodzi]

1487
01:18:39,517 --> 01:18:42,853
[uderzenia bębnów]

1488
01:18:49,401 --> 01:18:53,155
Dla nas, rdzennych mieszkańców
i członków społeczności rybackich,

1489
01:18:53,296 --> 01:18:57,336
rybołówstwo to
jedyne źródło utrzymania.

1490
01:18:58,316 --> 01:19:03,738
Każda działalność, która osłabia
lub pozbawia nas połowów,

1491
01:19:03,833 --> 01:19:05,489
budzi nasz niepokój.

1492
01:19:06,293 --> 01:19:10,756
A zdominowanie sektora przemysłowego

1493
01:19:10,881 --> 01:19:16,262
przez podmioty powiązane z Chinami,
jeśli mogę tak to ująć,

1494
01:19:17,471 --> 01:19:19,598
to ogromny powód do zmartwień.

1495
01:19:20,099 --> 01:19:22,814
[odgłosy ulicy]

1496
01:19:27,898 --> 01:19:29,233
Widać ich wszędzie:

1497
01:19:29,275 --> 01:19:30,943
w branży budowlanej,

1498
01:19:31,318 --> 01:19:32,862
w szkołach, przy budowie szkół,

1499
01:19:32,862 --> 01:19:36,073
przy budowie szpitali, stadionów.

1500
01:19:36,198 --> 01:19:38,659
Wszędzie tam natkniesz
się na Chińczyków.

1501
01:19:38,659 --> 01:19:41,829
A ich dominacja w tym kraju

1502
01:19:41,954 --> 01:19:45,249
staje się coraz bardziej widoczna.

1503
01:19:45,249 --> 01:19:47,668
Niektórzy doszli nawet do wniosku,

1504
01:19:48,711 --> 01:19:50,004
że jeśli nie zachowamy ostrożności,

1505
01:19:50,129 --> 01:19:52,506
Chiny mogą przejąć cały kraj.

1506
01:19:53,099 --> 01:19:54,379
[posępna muzyka]

1507
01:19:56,844 --> 01:20:00,180
[fale i mewy]

1508
01:20:00,264 --> 01:20:02,600
Uprzemysłowione kraje rybackie

1509
01:20:02,600 --> 01:20:06,437
kradną ryby z
wód krajów rozwijających się.

1510
01:20:08,105 --> 01:20:09,440
Bo kraje rozwijające się

1511
01:20:09,440 --> 01:20:11,483
wyprzedają swoje prawa połowowe

1512
01:20:11,483 --> 01:20:13,611
temu, kto zaoferuje
najwięcej, a ten często

1513
01:20:13,611 --> 01:20:15,779
oferuje bardzo niską cenę.

1514
01:20:15,899 --> 01:20:18,651
[dzwon]

1515
01:20:20,075 --> 01:20:23,787
90 procent tych statków
należy do zagranicznych właścicieli.

1516
01:20:24,788 --> 01:20:28,375
Mają powiązania z
innymi krajami, jak Chiny.

1517
01:20:29,251 --> 01:20:31,670
Na oceanie działają zbiry,

1518
01:20:32,338 --> 01:20:34,423
które nie przyjmują
odmowy do wiadomości.

1519
01:20:35,078 --> 01:20:36,358
[posępna muzyka]

1520
01:20:46,560 --> 01:20:48,646
Istnieje wiele zachęt,

1521
01:20:48,646 --> 01:20:50,147
by ludzie łamali przepisy.

1522
01:20:53,484 --> 01:20:54,610
Egzekwowanie prawa jest tak słabe,

1523
01:20:54,735 --> 01:20:56,737
że pieniądze przechodzą z rąk do rąk.

1524
01:20:59,698 --> 01:21:03,160
Zagraniczne rybołówstwo przemysłowe
jest w większości dotowane

1525
01:21:03,160 --> 01:21:05,871
przez kraje, które je wysyłają.

1526
01:21:05,996 --> 01:21:09,291
Mają dostęp do
wybrzeża Afryki Zachodniej

1527
01:21:09,416 --> 01:21:11,293
dzięki tak zwanym umowom o dostępie,

1528
01:21:11,335 --> 01:21:14,213
negocjowanym prywatnie
z ministrem rybołówstwa.

1529
01:21:15,287 --> 01:21:17,669
A pieniądze trafiają do Szwajcarii,

1530
01:21:17,675 --> 01:21:19,134
na prywatne konto.

1531
01:21:19,922 --> 01:21:22,728
Nasze oceany padły
ofiarą piramidy finansowej.

1532
01:21:23,017 --> 01:21:24,017
[posępna muzyka]

1533
01:21:24,556 --> 01:21:26,266
[plusk wody]

1534
01:21:26,809 --> 01:21:28,686
To przemysł wydobywczy.

1535
01:21:28,727 --> 01:21:30,938
A jak każdy przemysł wydobywczy

1536
01:21:30,938 --> 01:21:34,149
powoduje ogromne szkody uboczne.

1537
01:21:35,604 --> 01:21:37,032
[pełna napięcia muzyka]

1538
01:21:39,822 --> 01:21:43,492
Jeśli nie zachowamy ostrożności,

1539
01:21:43,492 --> 01:21:44,868
pewnego dnia obudzimy się,

1540
01:21:45,077 --> 01:21:47,121
rybacy wypłyną, wrócą i powiedzą:

1541
01:21:47,121 --> 01:21:48,789
dziś nic nie złowiliśmy.

1542
01:21:48,914 --> 01:21:50,541
Jutro będzie tak samo.

1543
01:21:50,541 --> 01:21:52,876
Kolejnego dnia tak samo
i to będzie koniec.

1544
01:21:53,919 --> 01:21:56,005
Zbliżamy się do momentu,

1545
01:21:56,255 --> 01:21:58,215
w którym nasze zasoby się załamią,

1546
01:21:58,340 --> 01:22:00,592
a wtedy wszyscy, którzy zajmują się

1547
01:22:00,592 --> 01:22:03,262
działalnością związaną
z rybołówstwem,

1548
01:22:03,387 --> 01:22:08,058
czyli 2,7 miliona ludzi,
zostaną całkowicie bez pracy.

1549
01:22:08,308 --> 01:22:09,643
I wszyscy znamy zagrożenia.

1550
01:22:10,811 --> 01:22:13,313
Jeśli nie będzie ryb,
jeśli nie będzie pracy,

1551
01:22:13,355 --> 01:22:15,315
rozkwitnie wszelka
działalność przestępcza,

1552
01:22:15,340 --> 01:22:17,801
która rozleje się
na inne części świata.

1553
01:22:18,308 --> 01:22:20,232
Jeśli ci zdrowi, silni mężczyźni

1554
01:22:20,237 --> 01:22:22,011
i kobiety nie będą mogli łowić ryb,

1555
01:22:22,823 --> 01:22:25,242
zajmą się przemytem narkotyków,

1556
01:22:25,367 --> 01:22:26,785
handlem ludźmi.

1557
01:22:26,910 --> 01:22:29,204
Wyemigrują do innych części świata.

1558
01:22:29,329 --> 01:22:31,123
Niektórzy zostaną
piratami. Bo świetnie

1559
01:22:31,123 --> 01:22:33,083
radzą sobie na
morzu, więc zostaną piratami.

1560
01:22:33,208 --> 01:22:35,085
Inni mogą zacząć organizować się

1561
01:22:35,085 --> 01:22:40,090
w bojówki, walczyć i porywać ludzi.

1562
01:22:40,841 --> 01:22:43,802
To nie jest niczyj wymysł.

1563
01:22:43,802 --> 01:22:45,079
Takie są realia.

1564
01:22:45,179 --> 01:22:47,014
W innych regionach
zasoby ryb się załamały,

1565
01:22:47,139 --> 01:22:49,433
a nasze są na skraju załamania,

1566
01:22:49,433 --> 01:22:50,893
jeśli nic nie zostanie zrobione.

1567
01:22:51,045 --> 01:22:52,485
[refleksyjna muzyka]

1568
01:22:53,062 --> 01:22:57,858
Minęły trzy lata, a
po Essienie nie ma śladu.

1569
01:22:57,983 --> 01:23:02,029
To musi zostać wyjaśnione.
Sprawa utknęła w martwym punkcie.

1570
01:23:02,154 --> 01:23:03,614
Ta osoba nie jest martwa.

1571
01:23:03,739 --> 01:23:06,533
Ta osoba zaginęła.
Nie możemy jej odnaleźć.

1572
01:23:06,658 --> 01:23:08,368
Czy mamy uznać ją za zmarłą?

1573
01:23:08,368 --> 01:23:10,245
Czy powinno się
zorganizować jej pogrzeb?

1574
01:23:10,245 --> 01:23:14,208
Kto ponosi odpowiedzialność? Do
czyjej firmy należy ten statek?

1575
01:23:14,333 --> 01:23:16,502
Musimy znaleźć odpowiedzi
na wszystkie te pytania.

1576
01:23:16,627 --> 01:23:19,463
Za wszelką cenę
dotrę do sedna sprawy.

1577
01:23:19,463 --> 01:23:21,607
Takie jest nasze
powołanie jako dziennikarzy.

1578
01:23:21,647 --> 01:23:23,774
Jeśli nie otrzymamy
właściwych odpowiedzi, nie odpuścimy.

1579
01:23:23,884 --> 01:23:28,388
[załoga śpiewa]

1580
01:23:29,963 --> 01:23:31,970
[refleksyjna muzyka]

1581
01:23:40,484 --> 01:23:43,070
Obserwatorzy są po
to, by mówić prawdę.

1582
01:23:45,364 --> 01:23:47,157
Nie ma większych
wątpliwości, że obserwatorzy

1583
01:23:47,157 --> 01:23:49,701
cały czas są
świadkami nielegalnych działań.

1584
01:23:49,910 --> 01:23:51,453
[krzyk mew]

1585
01:23:52,704 --> 01:23:55,499
Nie dziwi więc, że ci bezbronni

1586
01:23:55,499 --> 01:23:57,000
ludzie, na tyle odważni,

1587
01:23:57,000 --> 01:23:59,920
by podjąć się pracy
obserwatora, znikają bez wieści.

1588
01:24:00,196 --> 01:24:01,636
[refleksyjna muzyka]

1589
01:24:03,173 --> 01:24:05,134
I nie ma
na to żadnego usprawiedliwienia.

1590
01:24:13,475 --> 01:24:16,770
Każdy, kto próbuje
czynić świat lepszym,

1591
01:24:16,895 --> 01:24:18,438
w jakikolwiek sposób,

1592
01:24:18,564 --> 01:24:21,108
zdaje sobie sprawę, że
mierzy się z siłami

1593
01:24:21,108 --> 01:24:24,403
o wiele większymi
i potężniejszymi od niego.

1594
01:24:25,529 --> 01:24:29,032
Dalsza walka zasługuje
na ogromny podziw.

1595
01:24:29,575 --> 01:24:30,784
Bo jaka jest inna opcja?

1596
01:24:30,909 --> 01:24:32,326
Popaść w cynizm?

1597
01:24:34,705 --> 01:24:37,666
Wszyscy musimy uzupełniać
naukę, którą uprawiamy,

1598
01:24:37,875 --> 01:24:39,418
aktywizmem.

1599
01:24:41,295 --> 01:24:45,048
Do walki o ocean motywuje mnie strach

1600
01:24:45,174 --> 01:24:47,134
o przyszłe pokolenia.

1601
01:24:47,259 --> 01:24:50,512
O to, że nie będą miały tego, co my,
ani nie będą mogły się tym cieszyć.

1602
01:24:53,932 --> 01:24:55,601
Witajcie!

1603
01:24:55,851 --> 01:24:57,936
Mam bardzo dużą rodzinę.

1604
01:24:58,061 --> 01:25:00,981
Moi rodzice mają ponad 30 wnucząt

1605
01:25:00,981 --> 01:25:03,150
i kilkanaścioro prawnucząt.

1606
01:25:03,734 --> 01:25:05,195
Tak cudownie jest być w domu.

1607
01:25:05,225 --> 01:25:06,231
Witaj w domu.

1608
01:25:06,261 --> 01:25:08,739
Jako mieszkaniec wysp Pacyfiku
mam takie samo prawo

1609
01:25:08,739 --> 01:25:09,948
jak każdy rząd,

1610
01:25:10,073 --> 01:25:12,075
takie samo prawo jak każda branża

1611
01:25:12,201 --> 01:25:14,661
i takie samo
prawo jak każdy konsument.

1612
01:25:14,786 --> 01:25:16,163
Ta ryba pochodzi z tego regionu.

1613
01:25:16,163 --> 01:25:18,457
To moi ludzie ginęli.

1614
01:25:18,582 --> 01:25:20,709
Dlatego robię to, co robię.

1615
01:25:20,834 --> 01:25:22,753
Dlatego jestem aktywistą.

1616
01:25:24,838 --> 01:25:26,924
Jestem oddany tej sprawie.

1617
01:25:27,371 --> 01:25:28,811
[refleksyjna muzyka]

1618
01:25:37,142 --> 01:25:40,145
Za każdym razem, gdy patrzę na ocean,

1619
01:25:40,270 --> 01:25:41,271
widzę mojego brata,

1620
01:25:41,271 --> 01:25:42,439
myślę o nim.

1621
01:25:44,483 --> 01:25:46,068
Tęsknię za nim.

1622
01:25:46,490 --> 01:25:47,930
[refleksyjna muzyka]

1623
01:25:49,363 --> 01:25:51,365
Mój brat odszedł.

1624
01:25:52,824 --> 01:25:56,662
Może nie doczeka się sprawiedliwości,
na jaką zasługuje, ale

1625
01:25:56,779 --> 01:25:59,823
podobnych historii jest wiele.

1626
01:25:59,993 --> 01:26:01,273
[nastrojowa muzyka]

1627
01:26:02,334 --> 01:26:05,242
Wiem, że tuńczyk jest bardzo ważny.

1628
01:26:07,673 --> 01:26:10,300
Ale jeśli cenimy pieniądze

1629
01:26:10,300 --> 01:26:14,412
bardziej niż życie
naszych obywateli, to, to...

1630
01:26:15,253 --> 01:26:16,343
Proszę,

1631
01:26:16,348 --> 01:26:18,934
czy ktoś może poczuć to, co ja czuję?

1632
01:26:21,019 --> 01:26:22,686
To musi się skończyć.

1633
01:26:23,814 --> 01:26:25,357
Musi się skończyć.

1634
01:26:27,025 --> 01:26:29,403
Ten świat, ta branża,
to coś, co jakby

1635
01:26:29,403 --> 01:26:32,364
próbuje być niewidzialne,
nieprzejrzyste i ukryte.

1636
01:26:32,794 --> 01:26:34,453
[podwodny szum] [odgłosy protestu]

1637
01:26:34,800 --> 01:26:37,052
Rzucić na to światło,
wyciągnąć to na jaw.

1638
01:26:37,077 --> 01:26:40,038
Sprawić, by więcej
ludzi o tym wiedziało.

1639
01:26:40,163 --> 01:26:43,458
Dla obserwatorów
to właśnie sprawiedliwość.

1640
01:26:43,917 --> 01:26:47,004
[nastrojowa muzyka]
[niewyraźne głosy]

1641
01:27:01,351 --> 01:27:04,438
[brzdąkanie ukulele]